# translation

lexentry: pol/aktynowiec__rzeczownik__1
written_rep: aktynowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακτινίδιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) radioaktywny metal z grupy pierwiastków chemicznych ósmego okresu, w najczęstszym rozumieniu o liczbach atomowych od 83 (aktynu) do 103 (lorensu);


lexentry: pol/aktywa__rzeczownik__1
written_rep: aktywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενεργητικό
sense_list:
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;


lexentry: pol/aktywizm__rzeczownik__1
written_rep: aktywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακτιβισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością | czynna postawa; bycie aktywnym


lexentry: pol/akumulator__rzeczownik__1
written_rep: akumulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συσσωρευτής | μπαταρία
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)


lexentry: pol/akupunktura__rzeczownik__1
written_rep: akupunktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βελονισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;


lexentry: pol/akustyka__rzeczownik__1
written_rep: akustyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακουστική
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków | (fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach


lexentry: pol/akwaforta__rzeczownik__1
written_rep: akwaforta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακουαφόρτε
sense_list:
(sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1) | (sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;


lexentry: pol/akwedukt__rzeczownik__1
written_rep: akwedukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδραγωγείο
sense_list:
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;


lexentry: pol/akwen__rzeczownik__1
written_rep: akwen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λεκάνη
sense_list:
każdy dowolnie zdefiniowany/określony obszar wód zarówno portowych jak i wód otwartych, zarówno morskich jak i śródlądowych


lexentry: pol/alabaster__rzeczownik__1
written_rep: alabaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλάβαστρο
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;


lexentry: pol/alalia__rzeczownik__1
written_rep: alalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλαλία
sense_list:
(medycyna, medyczny) całkowity brak mowy lub głębokie zaburzenie procesu jej kształtowania się, powstałe na skutek uszkodzenia struktur mózgowych (kory mózgowej) w okresie przed opanowaniem mowy przez dziecko (do ok. 2. roku życia)


lexentry: pol/alanina__rzeczownik__1
written_rep: alanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλανίνη
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;


lexentry: pol/alarm__rzeczownik__1
written_rep: alarm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συναγερμός
sense_list:
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem | urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1) | wezwanie do działania


lexentry: pol/alarmistyczny__przymiotnik__1
written_rep: alarmistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ανησυχητικός | κινδυνολογικός
sense_list:
wzbudzający niepokój przed niebezpieczeństwem, mający ostrzec przed czymś niepokojącym, co zasługuje na większą uwagę; często czymś, co wcale nie zasługuje na nią


lexentry: pol/alawita__rzeczownik__1
written_rep: alawita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Αλαουίτης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca prądu religijnego na obrzeżach islamu


lexentry: pol/albedo__rzeczownik__1
written_rep: albedo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλβεδο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego; | biała część skórki w owocach cytrusowych


lexentry: pol/albedometr__rzeczownik__1
written_rep: albedometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλμπεντόμετρο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) przyrząd naukowy służący do pomiaru albedo


lexentry: pol/albinizm__rzeczownik__1
written_rep: albinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλφισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt; | (botanika, botaniczny) brak chlorofilu


lexentry: pol/albo__spójnik__1
written_rep: albo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ή
sense_list:
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/alchemia__rzeczownik__1
written_rep: alchemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλχημεία
sense_list:
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;


lexentry: pol/aldehyd__rzeczownik__1
written_rep: aldehyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλδεΰδη
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;


lexentry: pol/aldosteron__rzeczownik__1
written_rep: aldosteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλδοστερόνη
sense_list:
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów


lexentry: pol/ale__spójnik__1
written_rep: ale
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: αλλά | μα | όμως
sense_list:
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego


lexentry: pol/alef__rzeczownik__1
written_rep: alef
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλεφ
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ); | (matematyka, matematyczny) w teorii mnogości, moc zbiorów nieskończonego


lexentry: pol/alegoria__rzeczownik__1
written_rep: alegoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλληγορία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;


lexentry: pol/alegoryczny__przymiotnik__1
written_rep: alegoryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αλληγορικός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny


lexentry: pol/aleksytymia__rzeczownik__1
written_rep: aleksytymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλεξιθυμία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;


lexentry: pol/alembik__rzeczownik__1
written_rep: alembik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποστακτήρας | λαμπίκος
sense_list:
(dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/alfabet_Morse'a__rzeczownik__1
written_rep: alfabet Morse'a
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλφάβητο Μορς
sense_list:
(marynarka) (telekomunikacja) kod, w którym znakom odpowiadają sygnały świetlne lub kombinacje kropek i kresek;


lexentry: pol/alfabetyczny__przymiotnik__1
written_rep: alfabetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αλφαβητικός
sense_list:
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie | odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem


lexentry: pol/alfabetyzacja__rzeczownik__1
written_rep: alfabetyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γνώση
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) rozpowszechnienie podstawowych umiejętności edukacyjnych w społeczeństwie zacofanym: czytania, pisania i liczenia


lexentry: pol/alfons__rzeczownik__1
written_rep: alfons
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαστροπός
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę


lexentry: pol/algebra__rzeczownik__1
written_rep: algebra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλγεβρα
sense_list:
jeden z działów matematyki; | (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);


lexentry: pol/algolagnia__rzeczownik__1
written_rep: algolagnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλγολαγνεία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu i cierpienia sobie lub innej osobie;


lexentry: pol/algorytm__rzeczownik__1
written_rep: algorytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλγόριθμος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;


lexentry: pol/aliant__rzeczownik__1
written_rep: aliant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύμμαχος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) państwo opozycyjne w stosunku do Niemiec w I i II wojnie światowej | (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stojący po tej samej stronie w działaniach wojennych


lexentry: pol/alias__rzeczownik__1
written_rep: alias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ψευδώνυμο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) alternatywny identyfikator użytkownika lub inny (zazwyczaj prostszy, krótszy) adres sieciowy odnoszący się do tego samego obiektu


lexentry: pol/alibi__rzeczownik__1
written_rep: alibi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλλοθι
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;


lexentry: pol/alidada__rzeczownik__1
written_rep: alidada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλισιόμετρο
sense_list:
(geodezja, geodezyjny) (metrologia, metrologiczny) ruchome ramię lub koło z podziałką kątową będące częścią niektórych pomiarowych przyrządów geodezyjnych i nawigacyjnych;


lexentry: pol/alifatyczny__przymiotnik__1
written_rep: alifatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αλειφατικός
sense_list:
(chemia, chemiczny) o związkach organicznych o strukturze łańcuchowej (otwartej) lub zawierający pierścienie nienasycone (nie mające delokalizowanych elektronów π)


lexentry: pol/aligator__rzeczownik__1
written_rep: aligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλιγάτορας | αλλιγάτορας
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;


lexentry: pol/alimenty__rzeczownik__1
written_rep: alimenty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διατροφή
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;


lexentry: pol/aliteracja__rzeczownik__1
written_rep: aliteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρήχηση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;


lexentry: pol/alkaloid__rzeczownik__1
written_rep: alkaloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλκαλοειδές
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;


lexentry: pol/alkan__rzeczownik__1
written_rep: alkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλκάνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;


lexentry: pol/alkin__rzeczownik__1
written_rep: alkin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλκίνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alkohol__rzeczownik__1
written_rep: alkohol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλκοόλη | οινόπνευμα
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);


lexentry: pol/alkoholizm__rzeczownik__1
written_rep: alkoholizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλκοολισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;


lexentry: pol/alkowa__rzeczownik__1
written_rep: alkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόγχη
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/allegro__rzeczownik__1
written_rep: allegro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλλέγκρο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część utworu wykonana w allegro (1.1) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkie tempo; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wykonany w allegro (1.1)


lexentry: pol/allel__rzeczownik__1
written_rep: allel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλληλόμορφα γονίδια
sense_list:
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;


lexentry: pol/allelomorf__rzeczownik__1
written_rep: allelomorf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλληλόμορφο γονίδιο
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (genetyka) jedna z alternatywnych form tego samego genu, zajmująca to samo miejsce w chromosomach homologicznych, ale wywołują odmienne wykształcenie tej samej cechy


lexentry: pol/allelopatia__rzeczownik__1
written_rep: allelopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλληλοπάθεια
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zjawisko biologiczne, w którym jedna roślina wydziela związki chemiczne wpływające na rozwój innych roślin w swoim otoczeniu


lexentry: pol/alleluja__wykrzyknik__1
written_rep: alleluja
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: αλληλούια
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/allometria__rzeczownik__1
written_rep: allometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλλομετρία
sense_list:
(biologia, biologiczny) nierównomierny wzrost różnych części organizmu względem siebie lub całego ciała


lexentry: pol/allozaur__rzeczownik__1
written_rep: allozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Αλλόσαυρος
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Allosaurus, rodzaj dużego, jurajskiego teropoda z rodziny allozaurów;


lexentry: pol/almanach__rzeczownik__1
written_rep: almanach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλμανάκ
sense_list:
publikacja zawierająca artykuły z pewnej dziedziny nauki lub sztuki, najczęściej utwory literackie różnych autorów wydane w tym samym czasie;


lexentry: pol/alofon__rzeczownik__1
written_rep: alofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλλόφωνο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem


lexentry: pol/alometria__rzeczownik__1
written_rep: alometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλλομετρία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) badanie i opis zależności pomiędzy wielkością ciała organizmu (lub jego części) a innymi cechami biologicznymi


lexentry: pol/alotropia__rzeczownik__1
written_rep: alotropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλλοτροπία
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;


lexentry: pol/alpensztok__rzeczownik__1
written_rep: alpensztok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλπενστόκ
sense_list:
(turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;


lexentry: pol/alpinistyka__rzeczownik__1
written_rep: alpinistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλπινισμόσ
sense_list:
(sport, sportowy) (dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska | (sport, sportowy) szerzej: wspinaczka wysokogórska | wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu


lexentry: pol/alt-right__rzeczownik__1
written_rep: alt-right
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εναλλακτική δεξιά
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiór powstałych w drugiej dekadzie XX wieku w USA skrajnie prawicowych ideologii, głoszących m.in. białą supremację, antysemityzm i hasła prawicowopopulistyczne;


lexentry: pol/alt__rzeczownik__1
written_rep: alt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλτο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument grający w skali altu (1.2) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) linia melodyczna (głos, partia utworu) między sopranem a tenorem | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;


lexentry: pol/alternatywa__rzeczownik__1
written_rep: alternatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκλογή
sense_list:
(logika, logiczny) suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe; | (potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami


lexentry: pol/altostratus__rzeczownik__1
written_rep: altostratus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υψίστρωμα
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) chmura średnia, tworząca jednolitą szarą lub niebieskoszarą warstwę na niebie, zwykle przysłaniającą słońce lub księżyc, występująca na wysokości 2–7 km, mogąca dawać lekki deszcz lub śnieg;


lexentry: pol/altruistyczny__przymiotnik__1
written_rep: altruistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αλτρουιστικός
sense_list:
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu


lexentry: pol/alumn__rzeczownik__1
written_rep: alumn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρόφιμος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (edukacja, edukacyjny) uczeń bezpłatnie pobierający naukę i utrzymywany


lexentry: pol/aluzja__rzeczownik__1
written_rep: aluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπαινιγμός | υπονοούμενο
sense_list:
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost


lexentry: pol/alweolarny__przymiotnik__1
written_rep: alweolarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: φατνιακός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odnoszący się do pęcherzyków płucnych | (fonetyka, fonetyczny) powstający przy dotykaniu przez język okolicy wyrostka zębodołowego; taki, którego miejscem artykulacji są górne dziąsła


lexentry: pol/amaretto__rzeczownik__1
written_rep: amaretto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμαρέτο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kruche ciastko z migdałami | (spożywczy) likier o smaku migdałowym;


lexentry: pol/amarylkowate__rzeczownik__1
written_rep: amarylkowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμαρυλλίδες
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Amaryllidaceae J. St.-Hil., rodzina bylin jednoliściennych z rzędu szparagowców;


lexentry: pol/amazonit__rzeczownik__1
written_rep: amazonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμαζονίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;


lexentry: pol/ambasada__rzeczownik__1
written_rep: ambasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρεσβεία
sense_list:
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; | wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)


lexentry: pol/ambasador_dobrej_woli__rzeczownik__1
written_rep: ambasador dobrej woli
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρέσβης καλής θέλησης
sense_list:
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) honorowa funkcja reprezentacyjna niektórych organizacji międzynarodowych przyznawana osobistościom zaangażowanym w rozwiązywanie globalnych problemów społecznych


lexentry: pol/ambient__rzeczownik__1
written_rep: ambient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άμπιεντ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki elektronicznej lub eksperymentalnej, którego cechą charakterystyczną jest tworzenie atmosfery i nastroju zamiast wyraźnej, melodyjnej struktury


lexentry: pol/ambona__rzeczownik__1
written_rep: ambona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άμβωνας
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/ambra__rzeczownik__1
written_rep: ambra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άμβρα | ζωϊκός ήλεκτρο
sense_list:
woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;


lexentry: pol/ameba__rzeczownik__1
written_rep: ameba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμοιβάδα
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;


lexentry: pol/amen__wykrzyknik__1
written_rep: amen
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: αμήν
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy


lexentry: pol/amerykanizować__czasownik__1
written_rep: amerykanizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εξαμερικανίζω
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację


lexentry: pol/ametropia__rzeczownik__1
written_rep: ametropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμετρωπία
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku wynikająca z niedopasowania zdolności skupiającej oka do jego budowy anatomicznej:


lexentry: pol/ametyst__rzeczownik__1
written_rep: ametyst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμέθυστος
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;


lexentry: pol/ametystowy__przymiotnik__1
written_rep: ametystowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αμέθυστος
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem


lexentry: pol/amfetamina__rzeczownik__1
written_rep: amfetamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφεταμίνη
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;


lexentry: pol/amfibia__rzeczownik__1
written_rep: amfibia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφίβιο
sense_list:
(motoryzacja) pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze | zwykle w lm: amfibie – (zoologia, zoologiczny) inaczej płazy


lexentry: pol/amfibolit__rzeczownik__1
written_rep: amfibolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφιβολίτης
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła;


lexentry: pol/amfiktionia__rzeczownik__1
written_rep: amfiktionia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφικτυονία
sense_list:
(starożytność) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna liga plemienna lub związek miast-państw w Grecji, utworzony w celu wspólnej ochrony świątyń, organizowania obrzędów religijnych oraz podejmowania decyzji politycznych w sprawach regionalnych


lexentry: pol/amfiteatr__rzeczownik__1
written_rep: amfiteatr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφιθέατρο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/amfora__rzeczownik__1
written_rep: amfora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφορέας
sense_list:
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;


lexentry: pol/amid__rzeczownik__1
written_rep: amid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμίδιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu organicznego, w której grupa hydroksylowa została zastąpiona grupą aminową;


lexentry: pol/amigdalina__rzeczownik__1
written_rep: amigdalina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμυγδαλίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) glikozyd cyjanogenny naturalnie występujący w niektórych nasionach roślin z rodziny różowatych


lexentry: pol/aminobenzen__rzeczownik__1
written_rep: aminobenzen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμινοβενζολο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny o wzorze C₆H₅NH₂, złożony z pierścienia benzenowego (C₆H₆) połączonego z grupą aminową (NH₂)


lexentry: pol/amnestia__rzeczownik__1
written_rep: amnestia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμνηστία
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;


lexentry: pol/amniocenteza__rzeczownik__1
written_rep: amniocenteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμνιοκέντηση
sense_list:
(medycyna, medyczny) pobranie próbek płynu owodniowego pod kontrolą USG, przez nakłucie jamy owodni w macicy ciężarnej


lexentry: pol/amniopunkcja__rzeczownik__1
written_rep: amniopunkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμνιοκέντηση
sense_list:
(medycyna, medyczny) inwazyjne badanie prenatalne, diagnostyczny zabieg medyczny polegający na nakłuciu pęcherza płodowego (owodni) w celu pobrania próbki płynu owodniowego;


lexentry: pol/amok__rzeczownik__1
written_rep: amok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμόκ
sense_list:
(potocznie, potoczny) zapamiętanie w czymś | (psychologia, psychologiczny) stan niekontrolowanej agresji; | stan silnego podniecenia, euforii lub agresji


lexentry: pol/amoksycylina__rzeczownik__1
written_rep: amoksycylina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμοξυκιλλίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk będący półsyntetyczną pochodną penicyliny (z grupy aminopenicylin)


lexentry: pol/amoniak__rzeczownik__1
written_rep: amoniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμμωνία
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/amonit__rzeczownik__1
written_rep: amonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμμωνίτης
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) kopalny głowonóg z podgromady Ammonoidea, amonitowatych o płaskiej spiralnej skorupie o średnicy od 1 cm do 3 m, żyjący w okresie od dewonu do kredy;


lexentry: pol/amonit__rzeczownik__2
written_rep: amonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: αμμωνίτης
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie;


lexentry: pol/amortyzacja__rzeczownik__1
written_rep: amortyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόσβεση
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych


lexentry: pol/amortyzator__rzeczownik__1
written_rep: amortyzator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμορτισέρ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;


lexentry: pol/amper__rzeczownik__1
written_rep: amper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμπέρ
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;


lexentry: pol/amperogodzina__rzeczownik__1
written_rep: amperogodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμπερώρα
sense_list:
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;


lexentry: pol/ampicylina__rzeczownik__1
written_rep: ampicylina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμπικιλλίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk β-laktamowy z grupy penicylin półsyntetycznych, stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych, o działaniu bakteriobójczym (hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii); pochodna kwasu 6-aminopenicylanowego


lexentry: pol/ampułka__rzeczownik__1
written_rep: ampułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φύσιγγα
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;


lexentry: pol/amulet__rzeczownik__1
written_rep: amulet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυλαχτό | φυλακτό
sense_list:
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;


lexentry: pol/amuzja__rzeczownik__1
written_rep: amuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμουσία
sense_list:
(medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;


lexentry: pol/amylopektyna__rzeczownik__1
written_rep: amylopektyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμυλοπηκτίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) wielocukier (a dokładniej rozgałęziony polimer glukozy) będący głównym składnikiem skrobi; podstawowy polisacharyd roślin wyższych, pełniący rolę materiału zapasowego;


lexentry: pol/anabaptyzm__rzeczownik__1
written_rep: anabaptyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναβαπτισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie protestanckie odrzucające chrzest dzieci;


lexentry: pol/anabioza__rzeczownik__1
written_rep: anabioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναβίωση
sense_list:
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;


lexentry: pol/anabolizm__rzeczownik__1
written_rep: anabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναβολισμός
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) część procesów metabolicznych w organizmie, które polegają na syntezie złożonych związków chemicznych z prostszych, z towarzyszącym zużyciem energii


lexentry: pol/anachoreta__rzeczownik__1
written_rep: anachoreta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναχωρητής
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom


lexentry: pol/anachronizm__rzeczownik__1
written_rep: anachronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναχρονισμός
sense_list:
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed; | coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)


lexentry: pol/anafilaksja__rzeczownik__1
written_rep: anafilaksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναφυλαξία
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;


lexentry: pol/anaforeza__rzeczownik__1
written_rep: anaforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναφόρηση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody


lexentry: pol/anaglif__rzeczownik__1
written_rep: anaglif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάγλυφο
sense_list:
jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;


lexentry: pol/anagram__rzeczownik__1
written_rep: anagram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάγραμμα | αναγραμματισμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;


lexentry: pol/anakreontyk__rzeczownik__1
written_rep: anakreontyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανακρεόντειο μέτρο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o tematyce biesiadnej, wesołej lub rubasznej;


lexentry: pol/analekta__rzeczownik__1
written_rep: analekta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάλεκτα
sense_list:
zbiór wybranych tekstów, fragmentów pism lub cytatów, często uporządkowanych tematycznie lub chronologicznie


lexentry: pol/analeptyk__rzeczownik__1
written_rep: analeptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναληπτικός
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek, który pobudza ośrodkowy układ nerwowy


lexentry: pol/analgetyk__rzeczownik__1
written_rep: analgetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναλγητικό
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek przeciwbólowy, lek przeciwbólowy;


lexentry: pol/anapest__rzeczownik__1
written_rep: anapest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάπαιστος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;


lexentry: pol/anarchizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναρχισμός
sense_list:
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;


lexentry: pol/anarchokapitalizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchokapitalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναρχοκαπιταλισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia propagująca anarchokapitalizm (1.1) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) teoretyczny ustrój polityczny oparty na braku państwa, wymianie własności prywatnej i wolnym rynku


lexentry: pol/anarchokomunizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchokomunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναρχοκομμουνισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i ruch społeczny łączący anarchizm i komunizm, dążący do zniesienia państwa i hierarchii, wprowadzenia wspólnej własności środków produkcji oraz samorządnej, zdecentralizowanej organizacji społeczeństwa opartej na wolnej współpracy i równości


lexentry: pol/anarchosyndykalizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchosyndykalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναρχοσυνδικαλισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna łącząca anarchizm z syndykalizmem; kierunek anarchizmu głoszący, że związki zawodowe (syndykaty) są podstawowym narzędziem walki klasowej oraz przyszłą podstawą organizacji społeczeństwa, opartego na dobrowolnej federacji wolnych zrzeszeń pracowniczych;


lexentry: pol/anartria__rzeczownik__1
written_rep: anartria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναρθρία
sense_list:
(medycyna, medyczny) całkowita lub prawie całkowita niemożność artykułowania mowy wskutek uszkodzenia aparatu mowy lub ośrodków nerwowych kontrolujących mowę;


lexentry: pol/anastomoza__rzeczownik__1
written_rep: anastomoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναστόμωση
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) połączenie naturalne lub sztucznie wytworzone, umożliwiające przepływ między strukturami organizmu (naczyniami, przewodami, włóknami)


lexentry: pol/anastrofa__rzeczownik__1
written_rep: anastrofa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναστροφή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura stylistyczna, która polega na odwróceniu zwykłej kolejności wyrazów w zdaniu lub wersie (w celu nadania wypowiedzi tonu bardziej poetyckiego albo dramatycznego)


lexentry: pol/anastyloza__rzeczownik__1
written_rep: anastyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναστήλωση
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rekonstrukcja budowli z oryginalnych elementów przy minimalnym uzupełnieniu braków; ponowne złożenie zrujnowanych zabytków


lexentry: pol/anatema__rzeczownik__1
written_rep: anatema
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφορισμός
sense_list:
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;


lexentry: pol/anch__rzeczownik__1
written_rep: anch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανκχ
sense_list:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;


lexentry: pol/anchois__rzeczownik__1
written_rep: anchois
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαύρος
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskich, pikantnych w smaku (niekiedy podfermentowanych), zwykle w postaci fileta, koreczka lub pasty;


lexentry: pol/andoniedźwiedź_okularowy__rzeczownik__1
written_rep: andoniedźwiedź okularowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρκούδα των Άνδεων
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tremarctos ornatus Cuvier, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny niedźwiedziowatych, występujących w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/andradyt__rzeczownik__1
written_rep: andradyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ανδραδίτης
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, odmiana granatu;


lexentry: pol/andro-__przedrostek__1
written_rep: andro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ανδρο-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi


lexentry: pol/androgen__rzeczownik__1
written_rep: androgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανδρογόνο
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;


lexentry: pol/androgyniczny__przymiotnik__1
written_rep: androgyniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ανδρόγυνος
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) posiadający cechy zarówno męskie, jak i żeńskie


lexentry: pol/andrologia__rzeczownik__1
written_rep: andrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανδρολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;


lexentry: pol/andropauza__rzeczownik__1
written_rep: andropauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανδρόπαυση
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces biologiczny u mężczyzn, analogiczny do menopauzy u kobiet, związany z obniżeniem poziomu testosteronu, co może prowadzić do zmian fizycznych, emocjonalnych i seksualnych


lexentry: pol/aneksja__rzeczownik__1
written_rep: aneksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσάρτηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;


lexentry: pol/anektować__czasownik__1
written_rep: anektować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ενσωματώνω
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji


lexentry: pol/anemograf__rzeczownik__1
written_rep: anemograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανεμογράφος
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd meteorologiczny służący do ciągłego rejestrowania prędkości i kierunku wiatru


lexentry: pol/anemometr__rzeczownik__1
written_rep: anemometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανεμόμετρο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów


lexentry: pol/anencefalia__rzeczownik__1
written_rep: anencefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανεγκεφαλία
sense_list:
(medycyna, medyczny) poważna wada wrodzona mózgu i czaszki, w której u płodu brakuje dużej części mózgu i czaszki


lexentry: pol/anestetyczny__przymiotnik__1
written_rep: anestetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αναισθητικό
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) powodujący zniesienie czucia; służący znieczuleniu


lexentry: pol/anestetyk__rzeczownik__1
written_rep: anestetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναισθητικό
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;


lexentry: pol/anestetyka__rzeczownik__1
written_rep: anestetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναισθησιολογία
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o środkach znieczulających, metodach znieczulenia


lexentry: pol/anestezjolog__rzeczownik__1
written_rep: anestezjolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναισθησιολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie | (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;


lexentry: pol/anestezjologia__rzeczownik__1
written_rep: anestezjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναισθησιολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;


lexentry: pol/angeliczny__przymiotnik__1
written_rep: angeliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αγγελικός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do aniołów | nadzwyczaj dobry (niczym anioł), pełen duchowej czystości


lexentry: pol/angelologia__rzeczownik__1
written_rep: angelologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγελολογία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religioznawstwie: nauka o duchach dobrych, dział demonologii | (teologia, teologiczny) w teologii chrześcijańskiej: nauka o aniołach;


lexentry: pol/angiogeneza__rzeczownik__1
written_rep: angiogeneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγειογένεση
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces powstawania nowych naczyń włosowatych w czasie życia osobniczego po urodzeniu


lexentry: pol/angiokardiografia__rzeczownik__1
written_rep: angiokardiografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγειοκαρδιογραφία
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) badanie diagnostyczne serca i dużych naczyń krwionośnych z użyciem kontrastu i promieni rentgenowskich


lexentry: pol/angiolog__rzeczownik__1
written_rep: angiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγειολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu naczyniowego i limfatycznego


lexentry: pol/angiotensyna__rzeczownik__1
written_rep: angiotensyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγειοτασίνης
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon peptydowy, który odgrywa kluczową rolę w regulacji ciśnienia krwi i gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu


lexentry: pol/anglezyt__rzeczownik__1
written_rep: anglezyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγλεσίτης
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał krystaliczny z grupy siarczanów, kruchy i przezroczysty; siarczan ołowiu PbSO4


lexentry: pol/anglicyzm__rzeczownik__1
written_rep: anglicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγλισμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;


lexentry: pol/anglikanizm__rzeczownik__1
written_rep: anglikanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγλικανισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;


lexentry: pol/anglo-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: anglo-
min_sense_num: 01
trans_list: αγγλο- | αγγλό-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Anglią lub językiem angielskim


lexentry: pol/anglosaski__przymiotnik__1
written_rep: anglosaski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: αγγλοσαξονικός
sense_list:
związany z językiem anglosaskim (1.1) | związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)


lexentry: pol/anhydryt__rzeczownik__1
written_rep: anhydryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανυδρίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4); | (geologia, geologiczny) monomineralna skała osadowa, zbudowana niemal wyłącznie z anhydrytu (1.1)


lexentry: pol/ani__partykuła__1
written_rep: ani
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: ούτε
sense_list:
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie | …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym


lexentry: pol/ani__spójnik__1
written_rep: ani
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ούτε
sense_list:
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego | …poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie | …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących | …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących | …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego


lexentry: pol/animacja__rzeczownik__1
written_rep: animacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμψύχωση
sense_list:
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;


lexentry: pol/animalizm__rzeczownik__1
written_rep: animalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζωολατρία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawanie czci zwierzętom, uznawanie ich za istoty święte, boskie lub posiadające nadprzyrodzoną moc


lexentry: pol/animator__rzeczownik__1
written_rep: animator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμψυχωτής
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba, która wykonuje rysunki do filmu rysunkowego | człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska


lexentry: pol/animista__rzeczownik__1
written_rep: animista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανιμιστής
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom


lexentry: pol/animizm__rzeczownik__1
written_rep: animizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανιμισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;


lexentry: pol/animować__czasownik__1
written_rep: animować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ζωντανεύω
sense_list:
(dawniej, dawny) ożywiać, dodawać ducha, zachęcać, zagrzewać do walki | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) tworzyć film animowany, powodować ruch narysowanych postaci lub obiektów (np. komputerowo) | (książkowy) pobudzać do działania, organizować czas, nadawać dynamikę (np. spotkaniu, życiu kulturalnemu)


lexentry: pol/animować__czasownik__1
written_rep: animować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κουκλοπαίχτης
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) poruszać lalkami w teatrze lalkowym, użyczać lalce głosu i ruchu


lexentry: pol/anioł__rzeczownik__1
written_rep: anioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άγγελος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek


lexentry: pol/anksjolityk__rzeczownik__1
written_rep: anksjolityk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγχολυτικό
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja psychotropowa stosowana przeciw lękom


lexentry: pol/ankyloza__rzeczownik__1
written_rep: ankyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγκύλωση
sense_list:
(medycyna, medyczny) zrośnięcie się kości w wyniku choroby, urazu lub zabiegu operacyjnego, skutkujące zesztywnieniem stawu lub unieruchomieniem zęba;


lexentry: pol/anoda__rzeczownik__1
written_rep: anoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άνοδος
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;


lexentry: pol/anonsować__czasownik__1
written_rep: anonsować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αναγγέλλω
sense_list:
informować o tym, co ma nastąpić lub już się dzieje | zapowiadać czyjeś przybycie, wymieniać nazwisko wchodzącego


lexentry: pol/anorak__rzeczownik__1
written_rep: anorak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άνορακ
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;


lexentry: pol/anoreksja__rzeczownik__1
written_rep: anoreksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανορεξία | ανορεξιά
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;


lexentry: pol/anortyt__rzeczownik__1
written_rep: anortyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανορθίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;


lexentry: pol/anosognozja__rzeczownik__1
written_rep: anosognozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανοσογνωσία
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologia występująca u osób, które nie są świadome swych własnych problemów kognitywnych;


lexentry: pol/antagonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antagonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ανταγωνιστικός
sense_list:
(książkowy) przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem


lexentry: pol/antefiks__rzeczownik__1
written_rep: antefiks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακροκέραμο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjny element architektoniczny końca dachówek wzdłuż okapu dachu, spotykany w architekturze antycznej


lexentry: pol/antologia__rzeczownik__1
written_rep: antologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθολογία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;


lexentry: pol/antresola__rzeczownik__1
written_rep: antresola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημιόροφος
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie wydzielone z przestrzeni parteru lub piętra budynku, nie stanowiące osobnej kondygnacji;


lexentry: pol/antropocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: antropocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθρωποκεντρισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego | interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka


lexentry: pol/antropogeografia__rzeczownik__1
written_rep: antropogeografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθρωπογεωγραφία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) nauka badająca rozmieszczenie ludności, kultur, działalności gospodarczej oraz wpływ środowiska naturalnego na życie człowieka i odwrotnie


lexentry: pol/antropografia__rzeczownik__1
written_rep: antropografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθρωπογεωγραφία
sense_list:
dział geografii zajmujący się opisem grup ludzkich, ich zróżnicowania rasowego, etnicznego i fizycznego w korelacji z miejscem ich zamieszkania


lexentry: pol/antropolog__rzeczownik__1
written_rep: antropolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθρωπολόγος
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;


lexentry: pol/antropometria__rzeczownik__1
written_rep: antropometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθρωπομετρία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki zajmująca się pomiarami ciała ludzkiego


lexentry: pol/antropozofia__rzeczownik__1
written_rep: antropozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθρωποσοφία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna duchowo-filozoficzna zakładająca, że poprzez wewnętrzny rozwój człowiek może intuicyjnie i duchowo poznać wyższe rzeczywistości oraz zrozumieć sens istnienia


lexentry: pol/anty-__przedrostek__1
written_rep: anty-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: αντι-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny


lexentry: pol/antyamerykański__przymiotnik__1
written_rep: antyamerykański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιαμερικανικός
sense_list:
wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów


lexentry: pol/antybakteryjny__przymiotnik__1
written_rep: antybakteryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιβακτηριακούς | αντιβακτηριδιακός
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii


lexentry: pol/antybiotyczny__przymiotnik__1
written_rep: antybiotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιβιοτικό
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami


lexentry: pol/antybiotyczny__przymiotnik__2
written_rep: antybiotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: αντιβιοτικό
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii


lexentry: pol/antybiotyk__rzeczownik__1
written_rep: antybiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιβιοτικό
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;


lexentry: pol/antybohater__rzeczownik__1
written_rep: antybohater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιήρωας
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;


lexentry: pol/antybolszewicki__przymiotnik__1
written_rep: antybolszewicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντισοβιετικός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nastawiony na walkę z bolszewikami, zwalczający bolszewików


lexentry: pol/antychryst__rzeczownik__1
written_rep: antychryst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίχριστος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;


lexentry: pol/antyczny__przymiotnik__1
written_rep: antyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαίος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do starożytnej Grecji i Rzymu | pochodzący z dawnych czasów


lexentry: pol/antydemokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: antydemokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιδημοκρατικός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady


lexentry: pol/antydepresant__rzeczownik__1
written_rep: antydepresant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντικαταθλιπτικό
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;


lexentry: pol/antyenzym__rzeczownik__1
written_rep: antyenzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντένζυμο
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja, która hamuje, opóźnia lub całkowicie zatrzymuje aktywność enzymu


lexentry: pol/antyfeminizm__rzeczownik__1
written_rep: antyfeminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιφεμινισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu


lexentry: pol/antyfona__rzeczownik__1
written_rep: antyfona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίφωνο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię;


lexentry: pol/antygen__rzeczownik__1
written_rep: antygen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιγόνο
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;


lexentry: pol/antyklerykalizm__rzeczownik__1
written_rep: antyklerykalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντικληρικαλισμός
sense_list:
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);


lexentry: pol/antyklerykalny__przymiotnik__1
written_rep: antyklerykalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντικληρικός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym


lexentry: pol/antyklimaks__rzeczownik__1
written_rep: antyklimaks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απροσδόκητη κατάπτωση
sense_list:
zabieg stylistyczny polegający na nagłym osłabieniu napięcia lub znaczenia wypowiedzi po wcześniejszym stopniowym jego wzmacnianiu; rozczarowujące zakończenie


lexentry: pol/antyklina__rzeczownik__1
written_rep: antyklina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίκλινο
sense_list:
(geologia, geologiczny) wypukły fragment fałdu skalnego, w którym najstarsze warstwy znajdują się w centrum fałdu


lexentry: pol/antykolonializm__rzeczownik__1
written_rep: antykolonializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντικολονιαλισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia, ruch społeczny i postawa polityczna sprzeciwiająca się kolonializmowi; sprzeciw wobec podbojów, dominacji i wykorzystywania ludności rdzennej przez obce państwa


lexentry: pol/antykomunista__rzeczownik__1
written_rep: antykomunista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντικομουνιστής
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm


lexentry: pol/antykomunistka__rzeczownik__1
written_rep: antykomunistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντικομουνίστρια
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm


lexentry: pol/antykomunistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antykomunistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντικομουνιστικός | αντικομμουνιστικός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem


lexentry: pol/antykoncepcyjny__przymiotnik__1
written_rep: antykoncepcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντισυλληπτικός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę


lexentry: pol/antylogarytm__rzeczownik__1
written_rep: antylogarytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιλογάριθμος
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (matematyka, matematyczny) liczba y=a^x, której logarytm przy podstawie a (typowo logarytm dziesiętny) jest równy danej liczbie x


lexentry: pol/antylopa__rzeczownik__1
written_rep: antylopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιλόπη
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy


lexentry: pol/antymateria__rzeczownik__1
written_rep: antymateria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιύλη
sense_list:
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;


lexentry: pol/antymetabolit__rzeczownik__1
written_rep: antymetabolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιμεταβολίτης
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) związek chemiczny, który w procesach biochemicznych wchodzi w miejsce naturalnego metabolitu, ale zakłóca jego funkcję


lexentry: pol/antymilitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: antymilitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιμιλιταρισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa, pogląd lub ruch społeczny sprzeciwiający się militaryzmowi, czyli nadmiernej rozbudowie wojska, gloryfikacji armii i rozwiązywaniu konfliktów drogą militarną


lexentry: pol/antymonopolowy__przymiotnik__1
written_rep: antymonopolowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιτράστ
sense_list:
skierowany przeciwko istniejącym monopolom, mający nie dopuścić do skupienia większości rynku w jednym ręku


lexentry: pol/antynomia__rzeczownik__1
written_rep: antynomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντινομία
sense_list:
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;


lexentry: pol/antypapież__rzeczownik__1
written_rep: antypapież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίπαπας
sense_list:
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;


lexentry: pol/antypoda__rzeczownik__1
written_rep: antypoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίποδας
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby | mieszkaniec przeciwległych obszarów na kuli ziemskiej


lexentry: pol/antypowieść__rzeczownik__1
written_rep: antypowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιμυθιστόρημα
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku


lexentry: pol/antysemita__rzeczownik__1
written_rep: antysemita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντισημίτης
sense_list:
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm


lexentry: pol/antysemitka__rzeczownik__1
written_rep: antysemitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντισημίτισσα
sense_list:
kobieta uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; kobieta, którą cechuje antysemityzm


lexentry: pol/antyseptyka__rzeczownik__1
written_rep: antyseptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντισηψία
sense_list:
(higiena, higieniczny) (mikrobiologia, mikrobiologiczny) zespół czynności mających na celu niszczenie lub hamowanie wzrostu mikroorganizmów na żywych tkankach;


lexentry: pol/antyspast__rzeczownik__1
written_rep: antyspast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίσπαστος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) czterosylabowa stopa metryczna w poezji antycznej, w której układ iloczasowy ma postać: krótka–długa–długa–krótka (˘ ¯ ¯ ˘)


lexentry: pol/antysyjonizm__rzeczownik__1
written_rep: antysyjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντισιωνισμός:
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia oraz postawa polityczna wyrażająca sprzeciw wobec syjonizmu;


lexentry: pol/antytoksyczny__przymiotnik__1
written_rep: antytoksyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιτοξικός
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych


lexentry: pol/antytoksyna__rzeczownik__1
written_rep: antytoksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιτοξίνη
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) biologiczna substancja, zazwyczaj przeciwciało, która neutralizuje działanie toksyn


lexentry: pol/antyutopia__rzeczownik__1
written_rep: antyutopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυστοπία
sense_list:
wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości


lexentry: pol/anyż__rzeczownik__1
written_rep: anyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλυκάνισο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/aoryst__rzeczownik__1
written_rep: aoryst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αόριστος
sense_list:
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;


lexentry: pol/aparat__rzeczownik__1
written_rep: aparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συσκευή | μηχανή
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny


lexentry: pol/aparatczyk__rzeczownik__1
written_rep: aparatczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαράτσικ
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej


lexentry: pol/apartament__rzeczownik__1
written_rep: apartament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουίτα
sense_list:
(hotelarstwo) komfortowe pomieszczenie w hotelu, zawierające prócz przynajmniej jednej sypialni i łazienki także część dzienną, aneks kuchenny itp.; także: samodzielne mieszkanie wynajmowane na tych samych zasadach, co pokój w hotelu


lexentry: pol/apartheid__rzeczownik__1
written_rep: apartheid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαρτχάιντ
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;


lexentry: pol/aparycja__rzeczownik__1
written_rep: aparycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμφάνιση
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) ukazanie się, pokazanie się | (przestarzałe, przestarzały) wygląd zewnętrzny (powierzchowny)


lexentry: pol/apaszka__rzeczownik__1
written_rep: apaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουλάρι
sense_list:
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);


lexentry: pol/apateizm__rzeczownik__1
written_rep: apateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαθεϊσμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;


lexentry: pol/apeks__rzeczownik__1
written_rep: apeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκορύφωμα
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt, w kierunku którego Słońce porusza się względem innych jasnych gwiazd w otoczeniu;


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκκληση
sense_list:
publiczne wezwanie skierowane do jakiegoś ogółu do podjęcia działań lub uczestniczenia w czymś | (wojskowość, wojskowy) zbiórka wszystkich żołnierzy w jednostce


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συναρμολόγηση
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zbiórka uczniów w szkole, harcerzy na obozie itp. w celu sprawdzenia obecności, odczytania rozkazów (poleceń)


lexentry: pol/apelatyw__rzeczownik__1
written_rep: apelatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινό ουσιαστικό
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa, która może się odnosić do dowolnego egzemplarza danej klasy przedmiotów, w odróżnieniu od nazwy własnej, która odnosi się do konkretnej jednostki


lexentry: pol/aphelium__rzeczownik__1
written_rep: aphelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφήλιο
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;


lexentry: pol/apka__rzeczownik__1
written_rep: apka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εφαρμογή
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) aplikacja, najczęściej na tablet, smartfon czy inne urządzenie mobilne


lexentry: pol/aplikacja__rzeczownik__1
written_rep: aplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εφαρμογή
sense_list:
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania; | zastosowanie


lexentry: pol/aplikacja__rzeczownik__1
written_rep: aplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πράξη
sense_list:
praktyka absolwenta studiów prawniczych, mająca na celu przygotować go do wykonywania poszczególnych zawodów prawniczych;


lexentry: pol/aplikować__czasownik__1
written_rep: aplikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: διοικώ
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku


lexentry: pol/apofatyczny__przymiotnik__1
written_rep: apofatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αποφατικός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) przyjmujący raczej czym Bóg nie jest, niż czym jest


lexentry: pol/apogeum__rzeczownik__1
written_rep: apogeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόγειο
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi


lexentry: pol/apokatastaza__rzeczownik__1
written_rep: apokatastaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκατάσταση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) koncepcja końcowej i ostatecznej odnowy całego stworzenia poprzez przywrócenie mu pierwotnej doskonałości i bezgrzeszności;


lexentry: pol/apokopa__rzeczownik__1
written_rep: apokopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκοπή
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;


lexentry: pol/apokryf__rzeczownik__1
written_rep: apokryf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκρύφων | απόκρυφα βιβλία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) teksty religijne, okołobiblijne, spisane w czasach starożytnych, ale które nie wchodzą do kanonu Biblii danego Kościoła;


lexentry: pol/apokryficzny__przymiotnik__1
written_rep: apokryficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: απόκρυφος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu


lexentry: pol/apologetyka__rzeczownik__1
written_rep: apologetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολογητική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dziedzina teologii i filozofii zajmująca się racjonalnym uzasadnianiem oraz obroną prawd wiary lub określonego światopoglądu przed zarzutami i krytyką


lexentry: pol/apologia__rzeczownik__1
written_rep: apologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολογία
sense_list:
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;


lexentry: pol/aporia__rzeczownik__1
written_rep: aporia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απορία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;


lexentry: pol/aposjopeza__rzeczownik__1
written_rep: aposjopeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσιώπηση
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) środek stylistyczny, który polega na nagłym przerwaniu wypowiedzi przed jej pełnym spodziewanym zakończeniem


lexentry: pol/apostille__rzeczownik__1
written_rep: apostille
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επισημείωση
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)


lexentry: pol/apostoł__rzeczownik__1
written_rep: apostoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Απόστολος | απόστολος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;


lexentry: pol/apostoł__rzeczownik__1
written_rep: apostoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόστολος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo


lexentry: pol/apostrofa__rzeczownik__1
written_rep: apostrofa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποστροφή
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób


lexentry: pol/appendektomia__rzeczownik__1
written_rep: appendektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκωληκοειδεκτομή
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu wyrostka robaczkowego, zwykle z powodu jego ostrego zapalenia;


lexentry: pol/aproksymacja__rzeczownik__1
written_rep: aproksymacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτίμηση
sense_list:
(książkowy) ujęcie czegoś w sposób przybliżony; zbliżenie się do czegoś | (matematyka, matematyczny) przybliżenie wartości, funkcji lub wielkości, gdy dokładny wynik jest trudny lub niemożliwy do uzyskania


lexentry: pol/apsyda__rzeczownik__1
written_rep: apsyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αψίδα
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/apteka__rzeczownik__1
written_rep: apteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρμακείο
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;


lexentry: pol/aptekarka__rzeczownik__1
written_rep: aptekarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρμακοποιός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka


lexentry: pol/aptekarz__rzeczownik__1
written_rep: aptekarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρμακοποιός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;


lexentry: pol/arabeska__rzeczownik__1
written_rep: arabeska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αραβούργημα
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura na fortepian; | (sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;


lexentry: pol/arabizować__czasownik__1
written_rep: arabizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εξαραβίζω
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie


lexentry: pol/arabski__rzeczownik__1
written_rep: arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αραβικά | αραβικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;


lexentry: pol/aragonit__rzeczownik__1
written_rep: aragonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αραγωνίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna, rombowa odmiana węglanu wapnia;


lexentry: pol/aramejski__rzeczownik__1
written_rep: aramejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: αραμαϊκά
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;


lexentry: pol/aranżacja__rzeczownik__1
written_rep: aranżacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διασκευή
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej; | dostosowanie przestrzeni lub wnętrza pod względem funkcjonalnym albo estetycznym


lexentry: pol/arbiter__rzeczownik__1
written_rep: arbiter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαιτητής
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór


lexentry: pol/arbuz__rzeczownik__1
written_rep: arbuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρπουζιά | καρπούζι
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/arbuz__rzeczownik__1
written_rep: arbuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρπούζι
sense_list:
(spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku


lexentry: pol/archaiczny__przymiotnik__1
written_rep: archaiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαϊκός
sense_list:
(geologia, geologiczny) związany z archaikiem, dotyczący archaiku | dotyczący najwcześniejszych okresów powstawania albo kształtowania się czegoś


lexentry: pol/archanioł__rzeczownik__1
written_rep: archanioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχάγγελος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;


lexentry: pol/archeo-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: archeo-
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαιο-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią


lexentry: pol/archeologia__rzeczownik__1
written_rep: archeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαιολογία
sense_list:
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;


lexentry: pol/archeozoologia__rzeczownik__1
written_rep: archeozoologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαιοζωολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk;


lexentry: pol/archetyp__rzeczownik__1
written_rep: archetyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχέτυπο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci | (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;


lexentry: pol/archimandryta__rzeczownik__1
written_rep: archimandryta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχιμανδρίτης
sense_list:
(kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich | w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji


lexentry: pol/architekt__rzeczownik__1
written_rep: architekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχιτέκτονας
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury | (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu


lexentry: pol/architektka__rzeczownik__1
written_rep: architektka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχιτεκτόνισσα
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury


lexentry: pol/architektura__rzeczownik__1
written_rep: architektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχιτεκτονική
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli; | budowa, sposób skonstruowania czegoś, np. komputera, oprogramowania itp.


lexentry: pol/architraw__rzeczownik__1
written_rep: architraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιστύλιο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;


lexentry: pol/archiwista__rzeczownik__1
written_rep: archiwista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχειονόμος
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista z zakresu archiwistyki, badacz archiwaliów


lexentry: pol/archiwolta__rzeczownik__1
written_rep: archiwolta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περίζωμα αψίδας
sense_list:
(architektura, architektoniczny) zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;


lexentry: pol/archont__rzeczownik__1
written_rep: archont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άρχοντας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w starożytnych Atenach jeden z dziewięciu najważniejszych urzędników polis w VIII–VI wieku p.n.e.; | (historia, historyczny, historycznie) analogiczny urząd w niektórych polis starożytnej Grecji | (historia, historyczny, historycznie) w Bizancjum tytuł arystokratyczny, przysługujący m.in. zarządcy prowincji lub namiestnikom plemion słowiańskich


lexentry: pol/arcybiskup__rzeczownik__1
written_rep: arcybiskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχιεπίσκοπος | μητροπολίτης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);


lexentry: pol/arcydzieło__rzeczownik__1
written_rep: arcydzieło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αριστούργημα
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca | utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;


lexentry: pol/arena__rzeczownik__1
written_rep: arena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρένα
sense_list:
koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe | (przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań


lexentry: pol/areopag__rzeczownik__1
written_rep: areopag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Άρειος Πάγος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z 501 byłych archontów;


lexentry: pol/aresztować__czasownik__1
written_rep: aresztować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: συλλαμβάνω
sense_list:
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zająć (zajmować) dobra dłużnika na polecenie sądu celem zabezpieczenia czyichś roszczeń


lexentry: pol/argot__rzeczownik__1
written_rep: argot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αργκό
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (przestarzałe, przestarzały) odmiana języka używana przez grupę zawodową albo środowiskową


lexentry: pol/argument__rzeczownik__1
written_rep: argument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: όρισμα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wartość podawana danej funkcji | (matematyka, matematyczny) miara kąta skierowanego między osią rzeczywistą a wektorem reprezentującym liczbę zespoloną na płaszczyźnie zespolonej


lexentry: pol/arianizm__rzeczownik__1
written_rep: arianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρειανισμός
sense_list:
(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijańska, antytrynitarna doktryna teologiczna negująca boskość Jezusa i głosząca jego stworzenie lub zrodzenie przez Boga Ojca;


lexentry: pol/ariański__przymiotnik__1
written_rep: ariański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αρειανός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem


lexentry: pol/arka_Noego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: arka Noego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: κιβωτός του Νώε
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;


lexentry: pol/arkada__rzeczownik__1
written_rep: arkada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στοά
sense_list:
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;


lexentry: pol/arkebuz__rzeczownik__1
written_rep: arkebuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρκεβούζιο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;


lexentry: pol/arkusz_kalkulacyjny__rzeczownik__1
written_rep: arkusz kalkulacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογιστικό φύλλο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;


lexentry: pol/arlekin__rzeczownik__1
written_rep: arlekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρλεκίνος
sense_list:
(sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;


lexentry: pol/armia__rzeczownik__1
written_rep: armia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρατιά
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska – związek operacyjny, składający się z kilku dywizji lub korpusów


lexentry: pol/armia__rzeczownik__1
written_rep: armia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρατός ξηράς
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) określenie wojsk lądowych danego państwa, bez lotnictwa i marynarki wojennej (armia w tym znaczeniu może obejmować także lotnictwo wojsk lądowych)


lexentry: pol/arogancja__rzeczownik__1
written_rep: arogancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλαζονεία | αλαζονία
sense_list:
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się


lexentry: pol/aromaterapia__rzeczownik__1
written_rep: aromaterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρωματοθεραπεία
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);


lexentry: pol/aromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: aromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αρωματικός
sense_list:
mający silny, miły zapach | (chemia, chemiczny) o cyklicznych węglowodorach: taki, w którym istnieje sprzężone wiązanie wielokrotne, czyli zamknięty układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla


lexentry: pol/aronia__rzeczownik__1
written_rep: aronia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρώνια
sense_list:
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;


lexentry: pol/arsenopiryt__rzeczownik__1
written_rep: arsenopiryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρσενοπυρίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;


lexentry: pol/arszenik__rzeczownik__1
written_rep: arszenik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρσενικό
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (potocznie, potoczny) tlenek arsenu na trzecim stopniu utlenienia, popularna trucizna pod postacią białego proszku


lexentry: pol/art_déco__rzeczownik__1
written_rep: art déco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρ ντεκό
sense_list:
(sztuka) styl w sztukach plastycznych i wzornictwie XX w. charakteryzującym się zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form;


lexentry: pol/artefakt__rzeczownik__1
written_rep: artefakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τέχνημα
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką; | (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;


lexentry: pol/artezyjski__przymiotnik__1
written_rep: artezyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αρτεσιανός
sense_list:
(geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;


lexentry: pol/artykuł__rzeczownik__1
written_rep: artykuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άρθρο
sense_list:
(publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość | (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek


lexentry: pol/artyleria__rzeczownik__1
written_rep: artyleria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυροβολικό
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aryjski__przymiotnik__1
written_rep: aryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άρειος
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) należący do Ariów | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków


lexentry: pol/arytmetyka__rzeczownik__1
written_rep: arytmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αριθμητική
sense_list:
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;


lexentry: pol/as_serwisowy__rzeczownik__1
written_rep: as serwisowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άσος
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie, siatkówce: idealnie zagrany serwis, którego przeciwnik nie jest w stanie odebrać i po którym gracz zdobywa punkt


lexentry: pol/asafetyda__rzeczownik__1
written_rep: asafetyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασαφετίδα | μηδικό σίλφιο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;


lexentry: pol/aseksualny__przymiotnik__1
written_rep: aseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άγαμος
sense_list:
(potocznie, potoczny) pozbawiony seksu, zmysłowości | (seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego


lexentry: pol/asekuracja__rzeczownik__1
written_rep: asekuracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασφάλιση
sense_list:
umowa zawierana z odpowiednią instytucją, która rozporządza pieniędzmi ubezpieczonych, pokrywając ich potrzeby na określonych warunkach


lexentry: pol/asesor__rzeczownik__1
written_rep: asesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτιμητής
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sądowy w I Rzeczypospolitej | (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie: członek ciała doradczego przy urzędnikach mających władzę sądowniczą


lexentry: pol/asparagina__rzeczownik__1
written_rep: asparagina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασπαραγίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden z podstawowych aminokwasów, amid kwasu asparaginowego, uczestniczący w cyklu mocznikowym i syntezie glikoprotein


lexentry: pol/aspekt__rzeczownik__1
written_rep: aspekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άποψη | όψη
sense_list:
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie; | punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana [od 2. poł. XVI w.]


lexentry: pol/aspekt_dokonany__rzeczownik__1
written_rep: aspekt dokonany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αόριστος
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika oznaczająca czynność zakończoną, jednorazową lub osiągającą określony rezultat


lexentry: pol/aspekt_niedokonany__rzeczownik__1
written_rep: aspekt niedokonany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μη τετελεσμένος
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika oznaczająca czynność trwającą, powtarzalną lub nieukończoną


lexentry: pol/aspiryna__rzeczownik__1
written_rep: aspiryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασπιρίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;


lexentry: pol/asteroida__rzeczownik__1
written_rep: asteroida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστεροειδής
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce); | (matematyka, matematyczny) krzywa o specyficznym kształcie;


lexentry: pol/asterysk__rzeczownik__1
written_rep: asterysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστερίσκος
sense_list:
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;


lexentry: pol/astma__rzeczownik__1
written_rep: astma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άσθμα
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;


lexentry: pol/astrofizyka__rzeczownik__1
written_rep: astrofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστροφυσική
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;


lexentry: pol/astrolab__rzeczownik__1
written_rep: astrolab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστρολάβος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (przestarzałe, przestarzały) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich


lexentry: pol/astrolabium__rzeczownik__1
written_rep: astrolabium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστρολάβος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich | (geodezja, geodezyjny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do pomiarów geodezyjnych


lexentry: pol/astrologia__rzeczownik__1
written_rep: astrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστρολογία
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;


lexentry: pol/astronauta__rzeczownik__1
written_rep: astronauta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστροναύτης
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej


lexentry: pol/astronautyka__rzeczownik__1
written_rep: astronautyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστροναυτική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;


lexentry: pol/astronom__rzeczownik__1
written_rep: astronom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστρονόμος
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii; | (potocznie, potoczny) miłośnik i znawca astronomii


lexentry: pol/astronomicznie__przysłówek__1
written_rep: astronomicznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: αστρονομικά
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii | (przenośnie, przenośnia) w znaczny sposób, niezwykle dużo


lexentry: pol/astronomiczny__przymiotnik__1
written_rep: astronomiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αστρονομικός
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią | (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki


lexentry: pol/astygmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: astygmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστιγματισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego; | (optyka, optyczny) wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;


lexentry: pol/asymetria__rzeczownik__1
written_rep: asymetria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασυμμετρία
sense_list:
(geometria) brak wzajemnej odpowiedniości części względem osi, punktu lub płaszczyzny | (przenośnie, przenośnia) nierównomierny rozkład cech, wartości, sił lub zasobów w relacji, systemie czy strukturze


lexentry: pol/asymilacyjny__przymiotnik__1
written_rep: asymilacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αφομοίωση
sense_list:
(biologia, biologiczny) związany z asymilacją | (językoznawstwo, językoznawczy) związany z asymilacją | (psychologia, psychologiczny) związany z asymilacją | (socjologia, socjologiczny) związany z asymilacją


lexentry: pol/asymptotyczny__przymiotnik__1
written_rep: asymptotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ασύμπτωτος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odnoszący się do asymptoty; zbliżający się do pewnej granicy lub krzywej, ale nigdy jej nieosiągający


lexentry: pol/asynchroniczny__przymiotnik__1
written_rep: asynchroniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ασύγχρονος
sense_list:
taki, który nie zachodzi równocześnie z innym procesem lub zdarzeniem; przebiegający niezależnie w czasie


lexentry: pol/asyrologia__rzeczownik__1
written_rep: asyrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασσυριολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;


lexentry: pol/asyryjski__rzeczownik__1
written_rep: asyryjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ασσυριακός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (starożytność) dialekt asyryjski języka akadyjskiego; | (językoznawstwo, językoznawczy) język asyryjski;


lexentry: pol/atak__rzeczownik__1
written_rep: atak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίθεση
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi | agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś | (sport, sportowy) nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem | (sport, sportowy) grupa zawodników wyznaczona do ataku (1.6) | (medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych


lexentry: pol/atakować__czasownik__1
written_rep: atakować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: προσβάλλω
sense_list:
o chorobach, szkodnikach i innych plagach: szerzyć się w określonym środowisku | o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu


lexentry: pol/ataman__rzeczownik__1
written_rep: ataman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αταμάνος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojskowy dowódca, często też będący politycznym przywódcą kozaków;


lexentry: pol/ateistyczny__przymiotnik__1
written_rep: ateistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άθεος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem


lexentry: pol/ateizm__rzeczownik__1
written_rep: ateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αθεϊσμός | αθεΐα
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;


lexentry: pol/atelier__rzeczownik__1
written_rep: atelier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατελιέ | εργαστήριο | στούντιο
sense_list:
(sztuka) pracownia artysty (malarza, fotografika itp.) z odpowiednim wyposażeniem i oświetleniem, będąca częstym tematem w malarstwie


lexentry: pol/atelier__rzeczownik__1
written_rep: atelier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατελιέ | στούντιο
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół specjalnie urządzonych pomieszczeń, w których kręci się filmy


lexentry: pol/atest__rzeczownik__1
written_rep: atest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιβεβαίωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający, zaświadczający | (technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami


lexentry: pol/atlas__rzeczownik__2
written_rep: atlas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: άτλαντας
sense_list:
(architektura, architektoniczny) posąg atletycznego mężczyzny podpierającego balkon, podpora architektoniczna;


lexentry: pol/atmosfera__rzeczownik__1
written_rep: atmosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατμόσφαιρα
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; | powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie | (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. | (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia


lexentry: pol/atol__rzeczownik__1
written_rep: atol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατόλλη | ατόλη
sense_list:
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;


lexentry: pol/atom__rzeczownik__1
written_rep: atom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άτομο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;


lexentry: pol/atomistyka__rzeczownik__1
written_rep: atomistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατομισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) teoria, która zakładała, że wszystko we wszechświecie składa się z małych, niepodzielnych jednostek zwanych atomami


lexentry: pol/atomizm__rzeczownik__1
written_rep: atomizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατομισμός
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) teoria naukowa, zgodnie z którą materia składa się z atomów | (filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) pogląd, że całą prawdę o rzeczywistości można wyrazić za pomocą elementarnych zdań (sądów), które opisują proste, jednostkowe fakty | (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytna doktryna głosząca, że cała rzeczywistość składa się z próżni i niepodzielnych, niezmiennych cząstek – atomów


lexentry: pol/atopia__rzeczownik__1
written_rep: atopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατοπία
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedziczna skłonność organizmu do nadmiernej reakcji alergicznej na powszechnie występujące czynniki środowiskowe


lexentry: pol/atrament_sympatyczny__rzeczownik__1
written_rep: atrament sympatyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμπαθητική μελάνη
sense_list:
atrament bezbarwny, niewidoczny po napisaniu, możliwy do odczytania dopiero po ogrzaniu lub zastosowaniu odpowiedniego odczynnika;


lexentry: pol/atrium__rzeczownik__1
written_rep: atrium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αίθριο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) główne pomieszczenie domu rzymskiego, z otworem dachowym i podłogowym basenem na deszczówkę ;


lexentry: pol/atropina__rzeczownik__1
written_rep: atropina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατροπίνη
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;


lexentry: pol/attaché__rzeczownik__1
written_rep: attaché
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακόλουθος
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;


lexentry: pol/attyka__rzeczownik__1
written_rep: attyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Αττική
sense_list:
(architektura, architektoniczny) górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach;


lexentry: pol/atut__rzeczownik__1
written_rep: atut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατού | κόζι
sense_list:
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru


lexentry: pol/audiobook__rzeczownik__1
written_rep: audiobook
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηχητικό βιβλίο
sense_list:
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;


lexentry: pol/audiolog__rzeczownik__1
written_rep: audiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακουολόγος | ωτολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu


lexentry: pol/audiologia__rzeczownik__1
written_rep: audiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακοολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o słuchu


lexentry: pol/audiometr__rzeczownik__1
written_rep: audiometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακοόμετρο
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu;


lexentry: pol/audyt__rzeczownik__1
written_rep: audyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαχειριστικός λογιστικός έλεγχος
sense_list:
okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;


lexentry: pol/augmentatiwum__rzeczownik__1
written_rep: augmentatiwum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυξητικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz utworzony za pomocą odpowiednich formantów (przyrostków), który oznacza powiększenie, wzmocnienie lub często także zabarwienie pejoratywne w stosunku do wyrazu podstawowego


lexentry: pol/augmentatyw__rzeczownik__1
written_rep: augmentatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυξητικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) forma słowa wskazująca na większość, intensywność lub potęgę cechy wyrazu podstawowego


lexentry: pol/aukcja__rzeczownik__1
written_rep: aukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλειστηριασμός
sense_list:
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;


lexentry: pol/aulos__rzeczownik__1
written_rep: aulos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυλός
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/aura__rzeczownik__1
written_rep: aura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αύρα
sense_list:
(ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm; | (przenośnie, przenośnia) nastrój panujący w określonym miejscu, czasie, momencie


lexentry: pol/aureola__rzeczownik__1
written_rep: aureola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλως
sense_list:
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych | (przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza


lexentry: pol/australijski__przymiotnik__1
written_rep: australijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αυστραλιανός
sense_list:
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami


lexentry: pol/auszpik__rzeczownik__1
written_rep: auszpik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πηχτή
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aut__rzeczownik__1
written_rep: aut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έξω
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;


lexentry: pol/auto-__przedrostek__1
written_rep: auto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: αυτο-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu | pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności


lexentry: pol/auto__rzeczownik__1
written_rep: auto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκίνητο
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/autobus__rzeczownik__1
written_rep: autobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λεωφορείο
sense_list:
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;


lexentry: pol/autodafe__rzeczownik__1
written_rep: autodafe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άουτο ντα φε
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję;


lexentry: pol/autofocus__rzeczownik__1
written_rep: autofocus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτόματη εστίαση
sense_list:
(fotografia) system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;


lexentry: pol/autogeneza__rzeczownik__1
written_rep: autogeneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβιογένεση
sense_list:
proces samorzutnego powstawania lub rozwoju organizmu, struktury albo zjawiska wyłącznie na podstawie jego własnych, wewnętrznych właściwości


lexentry: pol/autointoksykacja__rzeczownik__1
written_rep: autointoksykacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοδηλητηρίαση | αυτοτοξίκωση
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) proces, w którym organizm ulega zatruciu własnymi produktami przemiany materii lub toksynami wytwarzanymi wewnętrznie


lexentry: pol/autokefalia__rzeczownik__1
written_rep: autokefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκεφαλία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;


lexentry: pol/autokefaliczny__przymiotnik__1
written_rep: autokefaliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκέφαλος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii


lexentry: pol/autoklaw__rzeczownik__1
written_rep: autoklaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτόκαυστο | αυτόκλειστο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;


lexentry: pol/autokracja__rzeczownik__1
written_rep: autokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυταρχία | αυτοκρατία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;


lexentry: pol/autokratyzm__rzeczownik__1
written_rep: autokratyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυταρχία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;


lexentry: pol/automat__rzeczownik__1
written_rep: automat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτόματο
sense_list:
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka; | (potocznie, potoczny) pistolet maszynowy | (potocznie, potoczny) pralka automatyczna | (środowiskowy) (motoryzacja) samochód z automatyczną skrzynią biegów


lexentry: pol/automatyczna_sekretarka__rzeczownik__1
written_rep: automatyczna sekretarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτόματος τηλεφωνητής
sense_list:
(telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści


lexentry: pol/autor__rzeczownik__1
written_rep: autor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημιουργός
sense_list:
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)


lexentry: pol/autoreferencja__rzeczownik__1
written_rep: autoreferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοαναφορά
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) odnoszenie czegoś do samego siebie, porównywanie czegoś ze sobą, szukanie związków ze sobą


lexentry: pol/autorytaryzm__rzeczownik__1
written_rep: autorytaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολυταρχισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli


lexentry: pol/autostop__rzeczownik__1
written_rep: autostop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οτοστόπ | ωτοστόπ
sense_list:
sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami


lexentry: pol/autostrada__rzeczownik__1
written_rep: autostrada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκινητόδρομος
sense_list:
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;


lexentry: pol/autotomia__rzeczownik__1
written_rep: autotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοτομία
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;


lexentry: pol/autyzm__rzeczownik__1
written_rep: autyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;


lexentry: pol/awalista__rzeczownik__1
written_rep: awalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγγυητής
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba, która udziela poręczenia wekslowego (awalu)


lexentry: pol/awangardowość__rzeczownik__1
written_rep: awangardowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβανγκαρντισμός
sense_list:
cecha bycia awangardowym; dążenie do nowości, radykalnej innowacyjności w sztuce, kulturze, myśleniu lub stylu życia


lexentry: pol/awangardyzm__rzeczownik__1
written_rep: awangardyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβανγκαρντισμός
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kierunek w sztuce i literaturze, który dąży do radykalnego przełamywania tradycji, eksperymentowania z formą i treścią oraz tworzenia nowych środków wyrazu


lexentry: pol/awans__rzeczownik__1
written_rep: awans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προαγωγή
sense_list:
powierzenie komuś lub objęcie wyższego stanowiska, nadanie lub otrzymanie wyższej godności | zdobycie wyższej pozycji w określonej grupie


lexentry: pol/awanscena__rzeczownik__1
written_rep: awanscena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσκήνιο
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przód sceny; część sceny między kurtyną a widownią; odsłonięta część sceny


lexentry: pol/awaria__rzeczownik__1
written_rep: awaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βλάβη | αβαρία
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie


lexentry: pol/awatar__rzeczownik__1
written_rep: awatar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβατάρα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga


lexentry: pol/awerroizm__rzeczownik__1
written_rep: awerroizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβερροϊσμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;


lexentry: pol/awestyjski__rzeczownik__1
written_rep: awestyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Αβεστική
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);


lexentry: pol/awifauna__rzeczownik__1
written_rep: awifauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορνιθοπανίδα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym;


lexentry: pol/awokado__rzeczownik__1
written_rep: awokado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβοκάντο
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1) | (botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką


lexentry: pol/azalia__rzeczownik__1
written_rep: azalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αζαλέα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik;


lexentry: pol/azotować__czasownik__1
written_rep: azotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: νιτρίδιο
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) nasycać powierzchnię metalu azotem, w celu zwiększenia twardości, odporności na zużycie i korozję


lexentry: pol/azotyn__rzeczownik__1
written_rep: azotyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νιτρώδες
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu azotawego (HNO2); związek chemiczny zawierający grupę azotynową (-NO2) związaną z metalem lub innym atomem (zwykle ich grupą)


lexentry: pol/azotyn_sodu__rzeczownik__1
written_rep: azotyn sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νιτρώδες νάτριο
sense_list:
(chemia, chemiczny) sodowa sól kwasu azotawego stosowana m.in. jako substrat przy produkcji barwników oraz konserwant żywności;


lexentry: pol/azyl__rzeczownik__1
written_rep: azyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άσυλο
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych; | miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;


lexentry: pol/ałun__rzeczownik__1
written_rep: ałun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στυπτηρία
sense_list:
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu


lexentry: pol/ałycza__rzeczownik__1
written_rep: ałycza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κορόμηλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Prunus cerasifera lub Prunus divaricata, ciernisty krzew lub drzewo z rodziny różowatych (Rosaceae), o małych jadalnych owocach, często uprawiane jako roślina żywopłotowa; | (botanika, botaniczny) owoc ałyczy (1.1)


lexentry: pol/baba__rzeczownik__1
written_rep: baba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκόμενα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej


lexentry: pol/baba__rzeczownik__1
written_rep: baba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαμπάς
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto, zazwyczaj drożdżowe, pieczone w wysokiej formie o okrągłej podstawie i karbowanych ścianach bocznych


lexentry: pol/babka__rzeczownik__1
written_rep: babka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέικ
sense_list:
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka


lexentry: pol/backdoor__rzeczownik__1
written_rep: backdoor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κερκόπορτα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) luka w zabezpieczeniach, swoista furtka utworzona umyślnie w celu późniejszego wykorzystania


lexentry: pol/baczność__wykrzyknik__1
written_rep: baczność
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: προσοχή | ατενώς
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) komenda nakazująca przyjęcie postawy stojącej, wyprostowanej, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi


lexentry: pol/badać__czasownik__1
written_rep: badać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εξετάζω
sense_list:
sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim | przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia) | przyglądać się czemuś lub komuś uważnie


lexentry: pol/badian__rzeczownik__1
written_rep: badian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστεροειδής γλυκάνισος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Illicium L., rodzaj wiecznie zielonych drzew lub krzewów o lancetowatych liściach, występujący pierwotnie w Azji Wschodniej oraz w Ameryce Północnej i Środkowej; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszony owoc badianu właściwego w formie charakterystycznej gwiazdy złożonej z kilku mieszków


lexentry: pol/badminton__rzeczownik__1
written_rep: badminton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπάντμιντον | αντιπτέριση
sense_list:
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;


lexentry: pol/baglama__rzeczownik__1
written_rep: baglama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαγλαμάς
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/bagnet__rzeczownik__1
written_rep: bagnet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξιφολόγχη | λόγχη | μπαγιονέτα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;


lexentry: pol/bajgiel__rzeczownik__1
written_rep: bajgiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουλούρι
sense_list:
(Lwów, Kraków, Warszawa) żydowskie pieczywo w kształcie bułki z dziurką; słodkawy precel; | (sport, sportowy) w tenisie ziemnym: (potocznie, potoczny) wygrana seta do zera


lexentry: pol/bajka__rzeczownik__1
written_rep: bajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραμύθι
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej | (potocznie, potoczny) zmyślona informacja


lexentry: pol/bakałarz__rzeczownik__1
written_rep: bakałarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πτυχιούχος
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) m.in. w krajach anglosaskich osoba posiadająca tytuł bakałarza (2.1);


lexentry: pol/baklava__rzeczownik__1
written_rep: baklava
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπακλαβάς
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie, warstwowe ciasto przygotowywane z cienkiego ciasta (filo), posiekanych orzechów i syropu cukrowego lub miodu, charakterystyczne dla kuchni Bliskiego Wschodu, Bałkanów i Kaukazu


lexentry: pol/baklawa__rzeczownik__1
written_rep: baklawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπακλαβάς
sense_list:
(cukiernictwo) słodki deser orientalny rozpowszechniony w kuchni tureckiej, bałkańskiej i innych, złożony z płatów ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami posiekanych orzechów (włoskich albo migdałów), nasączonych cukrowym syropem lub miodem;


lexentry: pol/bakteriologia__rzeczownik__1
written_rep: bakteriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βακτηριολογία
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;


lexentry: pol/baktrian__rzeczownik__1
written_rep: baktrian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμήλα με δυο καμπούρες
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;


lexentry: pol/bakłażan__rzeczownik__1
written_rep: bakłażan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μελιτζάνα
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;


lexentry: pol/bakłażanowy__przymiotnik__1
written_rep: bakłażanowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μελιτζάνα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana


lexentry: pol/balejaż__rzeczownik__1
written_rep: balejaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανταύγειες
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu


lexentry: pol/balerina__rzeczownik__1
written_rep: balerina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γοβάκι
sense_list:
(potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą


lexentry: pol/balia__rzeczownik__1
written_rep: balia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λεκάνη | σκάφη
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj płytkiej, dużej wanny do prania;


lexentry: pol/balista__rzeczownik__1
written_rep: balista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαλλίστρα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna i średniowieczna machina oblężnicza;


lexentry: pol/balkon__rzeczownik__1
written_rep: balkon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαλκόνι
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) piętro widowni


lexentry: pol/ballada__rzeczownik__1
written_rep: ballada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαλάντα
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;


lexentry: pol/balneoterapia__rzeczownik__1
written_rep: balneoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεραπεία με λουτρά
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;


lexentry: pol/balotować__czasownik__1
written_rep: balotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: βασταγή
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) prasować i wiązać siano, słomę lub kiszonki w duże, cylindryczne lub prostopadłościenne bele (baloty)


lexentry: pol/balotować__czasownik__1
written_rep: balotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μπάλα
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) zabezpieczać bryłę korzeniową krzewu lub drzewa (zazwyczaj wraz z ziemią) poprzez owinięcie jej jutą, siatką lub folią na czas transportu


lexentry: pol/balotować__czasownik__2
written_rep: balotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: ψηφοδέλτιο
sense_list:
(medycyna, medyczny) wykazywać zdolność do przemieszczania się w środowisku płynnym pod wpływem uderzenia lub pchnięcia palcami, a następnie powracać na swoje miejsce


lexentry: pol/balować__czasownik__1
written_rep: balować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: γιορτή
sense_list:
(potocznie, potoczny) bawić się na balu | (potocznie, potoczny) beztrosko spędzać czas, chodząc na przyjęcia i zabawy


lexentry: pol/balsam__rzeczownik__1
written_rep: balsam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάλσαμο | μπάλσαμο
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych; | (historia, historyczny, historycznie) starożytny preparat do balsamowania zwłok


lexentry: pol/balsamować__czasownik__1
written_rep: balsamować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: βαλσαμώνω | ταριχεύω
sense_list:
dokonywać balsamowania zwłok, czyli zabezpieczenia ich przed rozkładem za pomocą specjalnych balsamów, żywic


lexentry: pol/balustrada__rzeczownik__1
written_rep: balustrada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιγκλίδωμα | χαμηλός παραπέτο
sense_list:
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;


lexentry: pol/bambus__rzeczownik__1
written_rep: bambus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαμπού
sense_list:
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;


lexentry: pol/bandaż__rzeczownik__1
written_rep: bandaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίδεσμος
sense_list:
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;


lexentry: pol/baner__rzeczownik__1
written_rep: baner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λάβαρο
sense_list:
jedna z form reklamy w postaci zdjęcia lub innej grafiki umieszczanej na stronach internetowych lub na budynkach


lexentry: pol/banjo__rzeczownik__1
written_rep: banjo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπάντζο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;


lexentry: pol/bank__rzeczownik__1
written_rep: bank
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τράπεζα
sense_list:
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów | (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1) | (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów | gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane


lexentry: pol/bank_centralny__rzeczownik__1
written_rep: bank centralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεντρική τράπεζα
sense_list:
(bankowość, bankowy) instytucja państwowa pełniąca funkcje regulacyjne i emisyjne w systemie finansowym kraju;


lexentry: pol/banknot__rzeczownik__1
written_rep: banknot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαρτονόμισμα | τραπεζογραμμάτιο
sense_list:
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);


lexentry: pol/bankructwo__rzeczownik__1
written_rep: bankructwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πτώχευση | χρεοκοπία
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd


lexentry: pol/banować__czasownik__1
written_rep: banować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: απαγορεύω
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) dawać komuś bana, uniemożliwiając korzystanie z jakiejś usługi internetowej


lexentry: pol/baobab__rzeczownik__1
written_rep: baobab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπάομπαμπ
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;


lexentry: pol/baptysta__rzeczownik__1
written_rep: baptysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαπτίστρια
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek jednego z Kościołów protestanckich, który uznaje wyłącznie chrzest w wieku świadomym na wyznanie wiary


lexentry: pol/baptyzm__rzeczownik__1
written_rep: baptyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαπτισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;


lexentry: pol/bar__rzeczownik__1
written_rep: bar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαρ
sense_list:
(gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole; | (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia; | (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol


lexentry: pol/baraż__rzeczownik__1
written_rep: baraż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαράζ
sense_list:
(sport, sportowy) dodatkowa walka między zawodnikami mającymi tyle samo punktów, mająca ustalić ostateczną kolejność miejsc


lexentry: pol/barbarzyńca__rzeczownik__1
written_rep: barbarzyńca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάρβαρος
sense_list:
ktoś niecywilizowany, prymitywny | (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;


lexentry: pol/barbituran__rzeczownik__1
written_rep: barbituran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρβιτουρικό
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych


lexentry: pol/bard__rzeczownik__1
written_rep: bard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάρδος
sense_list:
u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów; | (przenośnie, przenośnia) poeta, piewca, wieszcz


lexentry: pol/bardzo__przysłówek__1
written_rep: bardzo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: πιο
sense_list:
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków


lexentry: pol/bark__rzeczownik__1
written_rep: bark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ώμος
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;


lexentry: pol/barka__rzeczownik__1
written_rep: barka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάρκα
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;


lexentry: pol/barkarola__rzeczownik__1
written_rep: barkarola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρκαρόλα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) liryczna pieśń gondolierów w Wenecji; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przypominający barkarolę (1.1)


lexentry: pol/barkentyna__rzeczownik__1
written_rep: barkentyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαρκεντίνη
sense_list:
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;


lexentry: pol/barn__rzeczownik__1
written_rep: barn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαρν
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka przekroju czynnego równa 10-28 m²;


lexentry: pol/barograf__rzeczownik__1
written_rep: barograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρογράφος
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów


lexentry: pol/barok__rzeczownik__1
written_rep: barok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαρόκ
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;


lexentry: pol/barter__rzeczownik__1
written_rep: barter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιπραγματισμός
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;


lexentry: pol/barwa__rzeczownik__1
written_rep: barwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραμματόσημο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) charakterystyczne brzmienie, dzięki któremu można rozpoznać źródło tego dźwięku pośród innych


lexentry: pol/barwa__rzeczownik__1
written_rep: barwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρώμα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cecha przedmiotu, określająca, część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;


lexentry: pol/bas__rzeczownik__1
written_rep: bas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρύτονος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski; | (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa


lexentry: pol/baseball__rzeczownik__1
written_rep: baseball
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπέιζμπολ
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;


lexentry: pol/basen__rzeczownik__1
written_rep: basen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πισίνα | κολυμβητήριο
sense_list:
sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;


lexentry: pol/bastard__rzeczownik__1
written_rep: bastard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξώγαμο
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;


lexentry: pol/bastion__rzeczownik__1
written_rep: bastion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προμαχώνας
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;


lexentry: pol/baszta__rzeczownik__1
written_rep: baszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πύργος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje;


lexentry: pol/baszybuzuk__rzeczownik__1
written_rep: baszybuzuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βασιβουζούκος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;


lexentry: pol/bat__rzeczownik__1
written_rep: bat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαστίγιο
sense_list:
przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;


lexentry: pol/batalion__rzeczownik__2
written_rep: batalion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ψευτομαχητής
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;


lexentry: pol/batat__rzeczownik__1
written_rep: batat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλυκοπατάτα
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;


lexentry: pol/bateria__rzeczownik__1
written_rep: bateria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονάδα πυροβολικού | συστοιχία πυροβόλων
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;


lexentry: pol/batik__rzeczownik__1
written_rep: batik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπατίκ
sense_list:
(włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;


lexentry: pol/batut__rzeczownik__1
written_rep: batut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τραμπολίνο
sense_list:
(sport, sportowy) sprężysty materiał rozpięty na ramie, służący do skakania i wykonywania akrobacji;


lexentry: pol/batysfera__rzeczownik__1
written_rep: batysfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαθύσφαιρα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (oceanografia, oceanograficzny) specjalna, kulista kapsuła używana do zanurzania się na duże głębokości w oceanie w celach badawczych;


lexentry: pol/bawełna__rzeczownik__1
written_rep: bawełna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαμβάκι | βαμβακιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;


lexentry: pol/bawełna__rzeczownik__1
written_rep: bawełna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαμβάκι | μπαμπάκι
sense_list:
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej) | (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);


lexentry: pol/bawialnia__rzeczownik__1
written_rep: bawialnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαλοτραπεζαρία
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) duży pokój przeznaczony do wspólnego przebywania w nim domowników oraz do przyjmowania gości, salon


lexentry: pol/bawić_się_ptaszkiem__czasownik__1
written_rep: bawić się ptaszkiem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: παίζω το πουλί μου
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (eufemistycznie) (seksuologia, seksuologiczny) o mężczyźnie: onanizować się


lexentry: pol/baza__rzeczownik__1
written_rep: baza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάση
sense_list:
(matematyka, matematyczny) rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty; | (wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania | (matematyka, matematyczny) maksymalny zbiór liniowo niezależnych wektorów w przestrzeni liniowej;


lexentry: pol/baza_danych__rzeczownik__1
written_rep: baza danych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάση δεδομένων
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym;


lexentry: pol/bazooka__rzeczownik__1
written_rep: bazooka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαζούκα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (wojskowość, wojskowy) granatnik przeciwpancerny | (wojskowość, wojskowy) amerykańska ręczna wyrzutnia niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych;


lexentry: pol/bazylika__rzeczownik__1
written_rep: bazylika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βασιλική
sense_list:
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego); | (historia, historyczny, historycznie) wielka hala posiedzeń sądowych i zebrań publicznych na ateńskiej agorze | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom | (historia, historyczny, historycznie) hala sądowa i targowa na rzymskim forum


lexentry: pol/bazyliszek__rzeczownik__1
written_rep: bazyliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βασιλίσκος
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek tropikalnych; | (mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie węża, zabijający wzrokiem i oddechem;


lexentry: pol/bałałajka__rzeczownik__1
written_rep: bałałajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαλαλάικα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;


lexentry: pol/bałkanizacja__rzeczownik__1
written_rep: bałkanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαλκανοποίηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione


lexentry: pol/bałkański__przymiotnik__1
written_rep: bałkański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βαλκανικός
sense_list:
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami | (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)


lexentry: pol/bałwan__rzeczownik__1
written_rep: bałwan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: είδωλο
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bożka pogańskiego


lexentry: pol/bałwochwalstwo__rzeczownik__1
written_rep: bałwochwalstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ειδωλολατρία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (pejoratywnie, pejoratywny) kult bożków (bałwanów);


lexentry: pol/bańka__rzeczownik__1
written_rep: bańka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βεντούζα
sense_list:
(medycyna, medyczny) szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej


lexentry: pol/bańka_mydlana__rzeczownik__1
written_rep: bańka mydlana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαπουνόφουσκα
sense_list:
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie; | (przenośnie, przenośnia) coś ulotnego, nietrwałego, złudnego


lexentry: pol/bażant__rzeczownik__1
written_rep: bażant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φασιανός | φασιανόs
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;


lexentry: pol/bdelium__rzeczownik__1
written_rep: bdelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βδέλλιον
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dawniej, dawny) gatunek drzewa Commiphora africana | (botanika, botaniczny) (dawniej, dawny) żywica bdelium (1.1)


lexentry: pol/beatyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: beatyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οσιοποίηση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;


lexentry: pol/beczka__rzeczownik__1
written_rep: beczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρέλι
sense_list:
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;


lexentry: pol/bednarstwo__rzeczownik__1
written_rep: bednarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρελοποιία
sense_list:
gałąź rzemiosła bądź przemysłu drzewnego związana z wytwarzaniem i naprawą drewnianych naczyń z klepek (beczek, balii, maselnic)


lexentry: pol/bednarz__rzeczownik__1
written_rep: bednarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρελάς | βαγενάς | βαρελοποιός
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem


lexentry: pol/beduin__rzeczownik__1
written_rep: beduin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Βεδουίνος
sense_list:
przedstawiciel pasterskiej ludności koczowniczej, zamieszkującej pustynie Bliskiego Wschodu oraz północnej Afryki


lexentry: pol/befsztyk__rzeczownik__1
written_rep: befsztyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπιφτέκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany


lexentry: pol/begonia__rzeczownik__1
written_rep: begonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βεγόνια
sense_list:
(botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;


lexentry: pol/behawior__rzeczownik__1
written_rep: behawior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμπεριφορά
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) zachowanie się, odpowiadanie na bodźce środowiska


lexentry: pol/behawioryzm__rzeczownik__1
written_rep: behawioryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμπεριφορισμός
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;


lexentry: pol/bekon__rzeczownik__1
written_rep: bekon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπέικον
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędzonka z bekonu (1.1) | (spożywczy) odpowiednio przygotowana półtusza z młodego tucznika (lub jej część)


lexentry: pol/bela__rzeczownik__1
written_rep: bela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεμάτι
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) arkusze papieru w określonej liczbie | opakowany prostopadłościan różnych sprasowanych materiałów np. wełny, liści tytoniu itp. | zwój np. papieru, tkaniny


lexentry: pol/belka__rzeczownik__1
written_rep: belka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δοκάρι
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo | (technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie


lexentry: pol/belkowanie__rzeczownik__1
written_rep: belkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θριγκός
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) najwyższy, poziomy, trójdzielny człon starożytnych budowli spoczywający na kolumnach lub ścianach;


lexentry: pol/bemol_podwójny__rzeczownik__1
written_rep: bemol podwójny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διπλή ύφεση
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak sygnalizujący dwukrotne obniżenie dźwięku o półton, czyli o cały ton


lexentry: pol/bentos__rzeczownik__1
written_rep: bentos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βένθος
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół organizmów zasiedlających dno zbiorników wodnych, penetrujących osady denne lub żyjących na ich powierzchni;


lexentry: pol/benzen__rzeczownik__1
written_rep: benzen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βενζόλιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;


lexentry: pol/benzodiazepina__rzeczownik__1
written_rep: benzodiazepina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βενζοδιαζεπίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek mający działanie uspokajające, nasenne i zapobiegające drgawkom;


lexentry: pol/benzol__rzeczownik__1
written_rep: benzol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βενζόλιο
sense_list:
uboczny produkt odgazowania węgla kamiennego, mieszanina benzenu, toluenu i ksylenu, oraz małych ilości tiofenu, pirydyny i fenolu;


lexentry: pol/benzyna__rzeczownik__1
written_rep: benzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βενζίνη
sense_list:
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;


lexentry: pol/berek__rzeczownik__1
written_rep: berek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτό
sense_list:
dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób; | osoba, która w danym momencie goni inne podczas zabawy w berka (1.1)


lexentry: pol/bermudy__rzeczownik__1
written_rep: bermudy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βερμούδα
sense_list:
(odzieżownictwo) męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży


lexentry: pol/bernikla_rdzawoszyja__rzeczownik__1
written_rep: bernikla rdzawoszyja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοκκινόχηνα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Branta ruficollis, gatunek z rodziny kaczkowatych, gnieżdżący się w syberyjskiej tundrze;


lexentry: pol/beszamel__rzeczownik__1
written_rep: beszamel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπεσαμέλ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos przyrządzany z masła, mąki, jajek i mleka lub śmietany;


lexentry: pol/beton__rzeczownik__1
written_rep: beton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκυρόδεμα | μπετόν
sense_list:
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;


lexentry: pol/betoniarka__rzeczownik__1
written_rep: betoniarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπετονιέρα
sense_list:
(budownictwo) maszyna do wyrobu betonu | (motoryzacja) (budownictwo) samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej


lexentry: pol/bez__przyimek__1
written_rep: bez
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 02
trans_list: χωρίς | άνευ | δίχως
sense_list:
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/bez__rzeczownik__1
written_rep: bez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πασχαλιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) lilak, ozdobna roślina krzewiasta z rodzaju Syringa, w szczególności jej kwiaty;


lexentry: pol/bezbożnik__rzeczownik__1
written_rep: bezbożnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άθρησκος | ασεβής
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga


lexentry: pol/bezbożność__rzeczownik__1
written_rep: bezbożność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απιστία
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa negująca istnienie Boga


lexentry: pol/bezbożny__przymiotnik__1
written_rep: bezbożny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άθεος
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga | (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga


lexentry: pol/bezdźwięczny__przymiotnik__1
written_rep: bezdźwięczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άηχος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe | nie wydający dźwięku (głosu)


lexentry: pol/bezglutenowy__przymiotnik__1
written_rep: bezglutenowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: χωρίς γλουτένη
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu


lexentry: pol/bezkrólewie__rzeczownik__1
written_rep: bezkrólewie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεσοβασιλεία
sense_list:
okres pomiędzy śmiercią lub abdykacją króla a koronacją jego następcy; | chaos, anarchia spowodowana brakiem osoby kierującej, rządzącej


lexentry: pol/bezlotek__rzeczownik__1
written_rep: bezlotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιγκουίνος
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak nielotny, o czarno-białym upierzeniu, przystosowany do życia w zimnym klimacie, poruszający się głównie pieszo lub pływaniem


lexentry: pol/bezoar__rzeczownik__1
written_rep: bezoar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πεντζέχρι
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) kulisty twór powstający w żołądkach przeżuwaczy z niestrawionych resztek pokarmu, sierści oraz włókien roślinnych;


lexentry: pol/bezokolicznik__rzeczownik__1
written_rep: bezokolicznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαρέμφατο
sense_list:
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;


lexentry: pol/bezpiecznik__rzeczownik__1
written_rep: bezpiecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασφάλεια
sense_list:
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);


lexentry: pol/bezpośredni__przymiotnik__1
written_rep: bezpośredni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ρητός
sense_list:
taki, który nie działa zgodnie z konwencjami lub konwenansami; jest szczery, naturalny | taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost


lexentry: pol/bezrobocie__rzeczownik__1
written_rep: bezrobocie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανεργία
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;


lexentry: pol/bezrękawnik__rzeczownik__1
written_rep: bezrękawnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φανέλα
sense_list:
(potocznie, potoczny) element stroju (kamizelka lub sukienka) bez rękawów, noszony na bluzkę lub sweter


lexentry: pol/bezsznurowy__przymiotnik__1
written_rep: bezsznurowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ασύρματος
sense_list:
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) nie wymagający kabla do działania, bezprzewodowy


lexentry: pol/bezwzględny__przymiotnik__1
written_rep: bezwzględny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: απόλυτος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) pozbawiony znaku, będący wynikiem wartości bezwzględnej | (metrologia, metrologiczny) wyrażony w tych samych jednostkach, co mierzona wielkość | niezależny od okoliczności, nieuwarunkowany | ściśle wymagany, niedopuszczający wyjątków


lexentry: pol/bełkot__rzeczownik__1
written_rep: bełkot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλαμπουρνέζικα
sense_list:
(potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie


lexentry: pol/biadolić__czasownik__1
written_rep: biadolić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μυξοκλαίω
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) głośno wypowiadać żale (charakter emocjonalny, dramatyczny, zwykle o wydźwięku kpiącym, krytycznym)


lexentry: pol/białko__rzeczownik__1
written_rep: białko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασπράδι
sense_list:
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj | (anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki


lexentry: pol/białorzytka__rzeczownik__1
written_rep: białorzytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταχτοπετρόκλης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;


lexentry: pol/białoskórnictwo__rzeczownik__1
written_rep: białoskórnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκυτολευκαντική
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) dział garbarstwa zajmujący się wyprawianiem skór miękkich na rękawiczki i odzież


lexentry: pol/białozór__rzeczownik__1
written_rep: białozór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασπρογέρακας
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;


lexentry: pol/białucha__rzeczownik__1
written_rep: białucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπελούγκα
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Delphinapterus de Lacépède, rodzaj morskich ssaków o białej skórze, z rodziny narwalowatych;


lexentry: pol/białucha_arktyczna__rzeczownik__1
written_rep: białucha arktyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπελούγκα
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Delphinapterus leucas Pallas, gatunek arktycznego ssaka morskiego nie wytwarzającego melaniny, z rodziny narwalowatych;


lexentry: pol/biały__przymiotnik__2
written_rep: biały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: λευκός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Białymi | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) w odniesieniu do wina: powstały bez maceracji, w wyniku fermentacji winogron z usuniętymi skórkami, pestkami i szypułkami


lexentry: pol/biały_kruk__rzeczownik__2
written_rep: biały kruk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: δυσεύρετος άνθρωπος | σπάνιος άνθρωπος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) człowiek o nietypowych dla danego społeczeństwa poglądach, sposobie życia, upodobaniach


lexentry: pol/biały_węgiel__rzeczownik__1
written_rep: biały węgiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λευκός άνθρακας
sense_list:
(publikatory) nazwa energii wód płynących, które mogą być wykorzystane do produkcji energii elektrycznej w siłowniach wodnych


lexentry: pol/biblia__rzeczownik__1
written_rep: biblia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βίβλος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) najważniejsza książka w danej dziedzinie; ważna, ceniona książka omawiająca podstawy jakiejś nauki


lexentry: pol/bibliografia__rzeczownik__1
written_rep: bibliografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιβλιογραφία
sense_list:
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych; | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;


lexentry: pol/biblioteka__rzeczownik__1
written_rep: biblioteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιβλιοθήκη
sense_list:
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji; | (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach; | zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem | mebel do przechowywania książek


lexentry: pol/bibliotekoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: bibliotekoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Σχολή Βιβλιοθηκονομίας
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) wydział na którym studiuje się bibliotekoznawstwo (1.2)


lexentry: pol/bibliotekoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: bibliotekoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιβλιοθηκονομία
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się formami i metodami pracy bibliotekarskiej | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) kierunek studiów dotyczących bibliotekoznawstwa (1.1)


lexentry: pol/bicie_w_przelocie__rzeczownik__1
written_rep: bicie w przelocie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αν πασσάν
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) specjalne posunięcie, w którym pion stojący obok bije innego piona bezpośrednio po wykonaniu ruchu o dwa pola z pozycji wyjściowej


lexentry: pol/biec__czasownik__1
written_rep: biec
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: τρέχω
sense_list:
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi


lexentry: pol/biedka__rzeczownik__1
written_rep: biedka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρέκλα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (transport, transportowy) niewielki, dwukołowy wózek bez kozła, używany w jednokonnym zaprzęgu jako pojazd gospodarski i w wojsku;


lexentry: pol/biedniaczka__rzeczownik__1
written_rep: biedniaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καημένος
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta, która budzi litość lub znajduje się w trudnej sytuacji materialnej bądź życiowej


lexentry: pol/biedronka__rzeczownik__1
written_rep: biedronka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πασχαλίτσα
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;


lexentry: pol/biedrzeniec_anyż__rzeczownik__1
written_rep: biedrzeniec anyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άνισο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., gatunek jednorocznej rośliny uprawnej z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/bieg__rzeczownik__1
written_rep: bieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρέξιμο
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety | poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki


lexentry: pol/bieg_płotkarski__rzeczownik__1
written_rep: bieg płotkarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρόμος μετ' εμποδίων
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj biegów lekkoatletycznych, w którym zawodnicy pokonują równomiernie rozstawione płotki;


lexentry: pol/biegać__czasownik__1
written_rep: biegać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: τρέχω
sense_list:
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi


lexentry: pol/biegnik__rzeczownik__1
written_rep: biegnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έγκριση
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótka sekwencja dźwięków, które w szybkim tempie łączą dwa główne dźwięki melodii, pełniąc funkcję przejściową między nimi


lexentry: pol/biegun__rzeczownik__1
written_rep: biegun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πόλος
sense_list:
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu | miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy; | (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny | (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny


lexentry: pol/biegły__rzeczownik__1
written_rep: biegły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: πραγματογνώμονας
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ekspert powoływany przez sąd, mający wiedzę w specjalistycznej dziedzinie, ułatwiający zrozumienie związanych z tą dziedziną zagadnień istotnych dla sprawy


lexentry: pol/bielactwo__rzeczownik__1
written_rep: bielactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλφισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie powodujące odbarwienia w skórze, włosach i tęczówce na skutek zmniejszenia lub braku melaniny


lexentry: pol/bierki__rzeczownik__1
written_rep: bierki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραβδάκια
sense_list:
gra polegająca na podnoszeniu uprzednio rozsypanych patyczków (bierek) tak, aby nie poruszyć innych;


lexentry: pol/bierne_palenie__rzeczownik__1
written_rep: bierne palenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παθητικό κάπνισμα
sense_list:
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);


lexentry: pol/bierny__przymiotnik__1
written_rep: bierny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: παθητική
sense_list:
(chemia, chemiczny) niebiorący udziału w reakcjach | (gramatyka) związany ze stroną bierną | niewykazujący inicjatywy


lexentry: pol/bierzmowanie__rzeczownik__1
written_rep: bierzmowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρίσμα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;


lexentry: pol/bieżnik__rzeczownik__1
written_rep: bieżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυλάκωση ο πέλμα ελαστικό | πέλμα
sense_list:
(motoryzacja) zewnętrzna, ochronna warstwa opony z wgłębieniami na powierzchni, które poprawiają jej przyczepność;


lexentry: pol/bifobia__rzeczownik__1
written_rep: bifobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφιφοβία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;


lexentry: pol/bigot__rzeczownik__1
written_rep: bigot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μισαλλόδοξος
sense_list:
(książkowy) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś przesadnie religijny lub gorliwie manifestujący swą religijność


lexentry: pol/bilard__rzeczownik__1
written_rep: bilard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπιλιάρδο
sense_list:
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;


lexentry: pol/bilet__rzeczownik__1
written_rep: bilet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισιτήριο
sense_list:
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru


lexentry: pol/bilokacja__rzeczownik__1
written_rep: bilokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφιτοπία | διτοπία
sense_list:
(ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;


lexentry: pol/bimetalizm__rzeczownik__1
written_rep: bimetalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διμεταλλισμός
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (historia, historyczny, historycznie) system monetarny, w którym funkcję pieniądza spełniają dwa kruszce, złoto i srebro, a ich wartości są od siebie ściśle zależne;


lexentry: pol/binarny__przymiotnik__1
written_rep: binarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: διττός
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) zapisany w dwójkowym systemie liczbowym | podwójny, złożony z dwóch części


lexentry: pol/bio-__przedrostek__1
written_rep: bio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: βιο- | βιό-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z życiem, procesami życiowymi


lexentry: pol/biocenoza__rzeczownik__1
written_rep: biocenoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοκοινωνία | βιοκοινότητα
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół populacji różnych gatunków, żyjących w określonej przestrzeni środowiska lądowego lub wodnego;


lexentry: pol/biochemia__rzeczownik__1
written_rep: biochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοχημεία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;


lexentry: pol/biochemik__rzeczownik__1
written_rep: biochemik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοχημικός
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie biochemii, osoba zajmująca się biochemią


lexentry: pol/biodro__rzeczownik__1
written_rep: biodro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισχίο | γοφός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda


lexentry: pol/bioetyka__rzeczownik__1
written_rep: bioetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοηθική
sense_list:
dział etyki dotyczący analizy dylematów moralnych, które pojawiają się w naukach medycznych i biologicznych


lexentry: pol/biofizyka__rzeczownik__1
written_rep: biofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοφυσική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;


lexentry: pol/biogaz__rzeczownik__1
written_rep: biogaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοαέριο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) mieszanina gazów otrzymywana podczas beztlenowego rozkładu obornika lub innych pozostałości organicznych;


lexentry: pol/biogeneza__rzeczownik__1
written_rep: biogeneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιογένεση
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) proces powstawania życia; pochodzenie życia


lexentry: pol/bioklimatologia__rzeczownik__1
written_rep: bioklimatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοκλιματολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki badająca wpływ klimatu i warunków pogodowych na organizmy żywe;


lexentry: pol/biologia__rzeczownik__1
written_rep: biologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;


lexentry: pol/biologia_molekularna__rzeczownik__1
written_rep: biologia molekularna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοριακή βιολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach


lexentry: pol/biom__rzeczownik__1
written_rep: biom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεγαοικοσύστημα
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi


lexentry: pol/biomasa__rzeczownik__1
written_rep: biomasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιομάζα
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny) | (ekologia, ekologiczny) materia zawarta w organizmach żywych;


lexentry: pol/biometria__rzeczownik__1
written_rep: biometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιομετρία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) zastosowanie metod statystycznych do badań organizmów żywych


lexentry: pol/bionika__rzeczownik__1
written_rep: bionika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιονική
sense_list:
(biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;


lexentry: pol/biopsja__rzeczownik__1
written_rep: biopsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοψία
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;


lexentry: pol/biosfera__rzeczownik__1
written_rep: biosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιόσφαιρα
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe


lexentry: pol/biotechnologia__rzeczownik__1
written_rep: biotechnologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοτεχνολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;


lexentry: pol/biotop__rzeczownik__1
written_rep: biotop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιότοπος
sense_list:
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) obszar o określonych warunkach ekologicznych, będący siedliskiem dla biocenozy lub osobnika;


lexentry: pol/biotyna__rzeczownik__1
written_rep: biotyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοτίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) witamina B7, organiczny związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie, odpowiedzialny za metabolizm tłuszczów i węglowodorów;


lexentry: pol/biotyt__rzeczownik__1
written_rep: biotyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοτίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał skałotwórczy z grupy mik ciemnych o barwie brunatnej do czarnej i charakterystycznie łupliwejbudowie; uwodniony glinokrzemian potasu, magnezu i żelaza


lexentry: pol/birmański__przymiotnik__1
written_rep: birmański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βιρμανικός
sense_list:
odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków)


lexentry: pol/biskup__rzeczownik__1
written_rep: biskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίσκοπος | δεσπότης
sense_list:
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;


lexentry: pol/biskupstwo__rzeczownik__1
written_rep: biskupstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επισκοπή
sense_list:
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administracyjny okręg kościelny pod jurysdykcją biskupa


lexentry: pol/bit__rzeczownik__1
written_rep: bit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπιτ | δυφίο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1;


lexentry: pol/bita_śmietana__rzeczownik__1
written_rep: bita śmietana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαντιγί
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;


lexentry: pol/bitumin__rzeczownik__1
written_rep: bitumin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιτουμένιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (geologia, geologiczny) (górnictwo, górniczy) naturalna mieszanina węglowodorów stałych i półstałych, czyli substancji organicznych pochodzenia naturalnego, które powstały z rozkładu materii roślinnej i zwierzęcej w warunkach beztlenowych


lexentry: pol/biureta__rzeczownik__1
written_rep: biureta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προχοΐδα
sense_list:
(chemia, chemiczny) sprzęt laboratoryjny o kształcie (zazwyczaj) długiej i cienkiej rurki szklanej, z precyzyjną skalą objętości, który jest od dołu zakończony kranikiem i precyzyjnie wykonanym „dzióbkiem”, używany w chemicznej analizie objętościowej do odmierzania roztworów


lexentry: pol/biuro__rzeczownik__1
written_rep: biuro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφείο
sense_list:
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;


lexentry: pol/biuro_podróży__rzeczownik__1
written_rep: biuro podróży
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφείο ταξιδίων
sense_list:
(turystyka, turystyczny) instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.


lexentry: pol/biuro_rzeczy_znalezionych__rzeczownik__1
written_rep: biuro rzeczy znalezionych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολεσθέντα
sense_list:
(turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać


lexentry: pol/biurokracja__rzeczownik__1
written_rep: biurokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφειοκρατία
sense_list:
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów


lexentry: pol/biwak__rzeczownik__1
written_rep: biwak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδελφή
sense_list:
(turystyka, turystyczny) obozowanie pod gołym niebem w namiotach, najczęściej jedna z form obozów młodzieżowych


lexentry: pol/biznesplan__rzeczownik__1
written_rep: biznesplan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιχειρηματικό σχέδιο
sense_list:
(zarządzanie) szczegółowy plan działania firmy przygotowywany przed jej założeniem lub przed rozpoczęciem nowego projektu


lexentry: pol/bić__czasownik__1
written_rep: bić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χτυπάω | χτυπώ
sense_list:
o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy | o skrzydłach i rękach machać nimi | uderzać w jakiś instrument perkusyjny


lexentry: pol/bić__czasownik__1
written_rep: bić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χτυπώ | χτυπάω
sense_list:
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls | uderzać kogoś, zadawać komuś ból | w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.


lexentry: pol/biżuteria__rzeczownik__1
written_rep: biżuteria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόσμημα
sense_list:
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;


lexentry: pol/blacha__rzeczownik__1
written_rep: blacha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαμαρίνα
sense_list:
cienki, płaski kawałek metalu; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) forma skrócona od blacha do pieczenia → metalowe naczynie używane do pieczenia


lexentry: pol/blaszka__rzeczownik__1
written_rep: blaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έλασμα
sense_list:
(botanika, botaniczny) główna, płaska cześć liścia, odpowiedzialna za pochłanianie światła i fotosyntezę


lexentry: pol/blef__rzeczownik__1
written_rep: blef
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλόφα
sense_list:
(termin karciany) taktyka mająca na celu wprowadzenie w błąd innych uczestników gry; sugerowanie, że ma się mocniejsze karty niż w rzeczywistości


lexentry: pol/blender__rzeczownik__1
written_rep: blender
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλέντερ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do miksowania (np. zup czy koktajli) w postaci szklanego naczynia z wirującymi wewnątrz nożykami lub rękojeści zakończonej nożykami, wkładanej do dowolnego naczynia;


lexentry: pol/blockbuster__rzeczownik__1
written_rep: blockbuster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλοκμπάστερ
sense_list:
(książkowy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawienie, książka, film lub inne dzieło, które zdobyło dużą popularność i stało się wyjątkowo zyskowne;


lexentry: pol/blogosfera__rzeczownik__1
written_rep: blogosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιστολογιόσφαιρα | μπλογκόσφαιρα
sense_list:
(publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;


lexentry: pol/blok__rzeczownik__1
written_rep: blok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλοκ
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych | (budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku; | (informatyka, informatyczny) wydzielona część kodu programu; | (kolejnictwo) element blokady | (sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny; | duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy | grupa pomieszczeń lub urządzeń pełniących określoną funkcję | zeszyt, notes z kartkami większego formatu


lexentry: pol/blokada__rzeczownik__1
written_rep: blokada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκλεισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system środków zmierzających do izolacji jakiegoś państwa, obiektu, miasta itp. w celu wymuszenia jakichś ustępstw lub kapitulacji | utrudnienie dostępu do czegoś


lexentry: pol/blues__rzeczownik__1
written_rep: blues
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλουζ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalno-instrumentalny styl muzyczny sięgający korzeniami ludowych pieśni czarnoskórych


lexentry: pol/bluszcz__rzeczownik__1
written_rep: bluszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κισσός
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;


lexentry: pol/bluszcz_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: bluszcz pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κισσός
sense_list:
(botanika, botaniczny) pnącze z gatunku bluszczy pospolitych (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Hedera helix L., gatunek wiecznie zielonego pnącza należący do rodziny araliowatych;


lexentry: pol/bluźnić__czasownik__1
written_rep: bluźnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: βλασφημώ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uwłaczać słowem czemuś, co jest uznawane za święte


lexentry: pol/bocian_biały__rzeczownik__1
written_rep: bocian biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λευκοπελαργός
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;


lexentry: pol/bocian_czarny__rzeczownik__1
written_rep: bocian czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαυροπελαργός
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;


lexentry: pol/bocianie_gniazdo__związek_frazeologiczny__1
written_rep: bocianie gniazdo
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: παρατηρητήριο
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (przenośnie, przenośnia) niewielka platforma w górnej części masztu żaglowca; dawniej punkt obserwacyjny


lexentry: pol/bocianowe__rzeczownik__1
written_rep: bocianowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λελέκι
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconiiformes Bonaparte, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, obejmuje gatunki wodno-błotne, w większości wędrowne;


lexentry: pol/bodaj__partykuła__1
written_rep: bodaj
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: τουλάχιστον
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) sygnalizuje że przedstawione oczekiwania są najmniejszymi dopuszczalnymi


lexentry: pol/bodhisattwa__rzeczownik__1
written_rep: bodhisattwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μποντισάτβα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek, który w buddyzmie mahajana dąży do stanu buddy, kieruje się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym;


lexentry: pol/body__rzeczownik__1
written_rep: body
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραμματολογία
sense_list:
(odzieżownictwo) jednoczęściowy strój dziecięcy, bez rękawów i nogawek | (odzieżownictwo) jednoczęściowy, obcisły strój kobiecy, zwykle bez rękawów i nogawek


lexentry: pol/bodziec__rzeczownik__1
written_rep: bodziec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ερέθισμα
sense_list:
(medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;


lexentry: pol/bogactwo__rzeczownik__1
written_rep: bogactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλούτος
sense_list:
majątek, posiadane dobra o dużej wartości | w lm: bogactwa → kosztowności, skarby | wielka ilość, różnorodność


lexentry: pol/bogini__rzeczownik__1
written_rep: bogini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεά
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej


lexentry: pol/bohater__rzeczownik__1
written_rep: bohater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ήρωας
sense_list:
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp. | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu | osoba budząca chwilowe zainteresowanie, chwilowo skupiająca na sobie uwagę otoczenia


lexentry: pol/bohaterka__rzeczownik__1
written_rep: bohaterka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηρωίδα
sense_list:
forma żeńska od: bohater; kobieta odważna | forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia | forma żeńska od: bohater; postać utworu


lexentry: pol/bojar__rzeczownik__1
written_rep: bojar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βογιάρος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów;


lexentry: pol/boje_homeryckie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: boje homeryckie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ομηρικός καβγάς
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) długotrwałe, przewlekłe, zacięte walki, dyskusje, spory


lexentry: pol/bojkot__rzeczownik__1
written_rep: bojkot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μποϊκοτάζ | αποκλεισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;


lexentry: pol/bojkotować__czasownik__1
written_rep: bojkotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μποϊκοτάρω
sense_list:
odrzucać coś, nie uczestniczyć w czymś, czegoś nie robić | zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu


lexentry: pol/bojownik_wspaniały__rzeczownik__1
written_rep: bojownik wspaniały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαχητής
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Betta splendens Regan, słodkowodna ryba z rodziny guramiowatych, pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/bok__rzeczownik__1
written_rep: bok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έδρα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odcinek o końcach w dwóch sąsiednich wierzchołkach wielokąta | lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu


lexentry: pol/bokobrody__rzeczownik__1
written_rep: bokobrody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαβορίτες
sense_list:
rodzaj zarostu u mężczyzn, który wyrasta przed uszami po obu bokach twarzy i rozciąga się od linii owłosienia głowy w kierunku linii brody;


lexentry: pol/boks__rzeczownik__1
written_rep: boks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιτ στοπ
sense_list:
(sport, sportowy) miejsce w sportach motorowych, gdzie zawodnik może stanąć i dokonać napraw pojazdu


lexentry: pol/boksyt__rzeczownik__1
written_rep: boksyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βωξίτης
sense_list:
(geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;


lexentry: pol/bolszewik__rzeczownik__1
written_rep: bolszewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπολσεβίκος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej


lexentry: pol/bolszewizm__rzeczownik__1
written_rep: bolszewizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπολσεβικισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu


lexentry: pol/bomba__rzeczownik__1
written_rep: bomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βόμβα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem; | (wojskowość, wojskowy) (kryminologia, kryminologiczny) terrorystyczny ładunek wybuchowy w publicznym miejscu


lexentry: pol/bomba_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: bomba atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατομική βόμβα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami


lexentry: pol/bomba_lotnicza__rzeczownik__1
written_rep: bomba lotnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βόμβα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi;


lexentry: pol/bombarda__rzeczownik__1
written_rep: bombarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βομβάρδα
sense_list:
używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów


lexentry: pol/bombowiec__rzeczownik__1
written_rep: bombowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βομβαρδιστικός αεροσκάφος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;


lexentry: pol/bonapartyzm__rzeczownik__1
written_rep: bonapartyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βοναπαρτισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte;


lexentry: pol/bonito__rzeczownik__1
written_rep: bonito
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παλαμίδα
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba z rodziny makrelowatych o srebrzystym brzuchu i błękitnej linii wzdłuż boku ciała


lexentry: pol/bonsai__rzeczownik__1
written_rep: bonsai
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπονσάι
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;


lexentry: pol/bootowalny__przymiotnik__1
written_rep: bootowalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: εκκινήσιμος
sense_list:
(informatyka, informatyczny) taki, który zawiera system operacyjny mogący uruchamiać się podczas rozruchu komputera


lexentry: pol/bordiura__rzeczownik__1
written_rep: bordiura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρτέρι
sense_list:
ozdobny pas będący obramowaniem tkaniny, płaskorzeźby, obrazu lub grafiki wypełniony ornamentem geometrycznym, roślinnym lub scenami figuralnymi;


lexentry: pol/bordo__rzeczownik__1
written_rep: bordo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Μπορντό
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wysokiej jakości wino czerwone lub białe z rejonu Bordeaux; wino bordoskie


lexentry: pol/borelioza__rzeczownik__1
written_rep: borelioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βορρελίωση
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wielonarządowa choroba zakaźna przenoszona głównie przez kleszcze, którą wywołują krętki z rodzaju Borrelia;


lexentry: pol/borowik__rzeczownik__1
written_rep: borowik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βασιλομανίταρο | βωλίτης ο φαγώσιμος
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/borówka_brusznica__rzeczownik__1
written_rep: borówka brusznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόκκινο μύρτιλλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;


lexentry: pol/bosak__rzeczownik__1
written_rep: bosak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γάντζος πλοίο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa;


lexentry: pol/bosman__rzeczownik__1
written_rep: bosman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λοστρόμος
sense_list:
(morski) pracownik zarządzający małym portem lub przystanią; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba odpowiedzialna za żagle, liny i konserwację statku;


lexentry: pol/boss__rzeczownik__1
written_rep: boss
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχηγός
sense_list:
(gry komputerowe) przeciwnik w grze komputerowej, znacznie większy, silniejszy niż inni; | (potocznie, potoczny) szef firmy, organizacji | (potocznie, potoczny) szef grupy przestępczej


lexentry: pol/boston__rzeczownik__1
written_rep: boston
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Βοστώνη
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taniec towarzyski pochodzący ze Stanów Zjednoczonych, rodzaj powolnego walca; także muzyka do tego tańca; | (termin karciany) gra karciana popularna w XVIII wieku


lexentry: pol/botanika__rzeczownik__1
written_rep: botanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυτολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;


lexentry: pol/bowiem__spójnik__1
written_rep: bowiem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: γιατί
sense_list:
(książkowy) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego


lexentry: pol/bożek__rzeczownik__1
written_rep: bożek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: είδωλο
sense_list:
bezkrytycznie uwielbiany człowiek lub przedmiot | w wierzeniach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie będące obiektem kultu


lexentry: pol/bożodrzew_gruczołowaty__rzeczownik__1
written_rep: bożodrzew gruczołowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αΐλανθος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej;


lexentry: pol/bożyszcze__rzeczownik__1
written_rep: bożyszcze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ίνδαλμα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) bożek pogański i/lub jego bałwan, idol | (przenośnie, przenośnia) idol, osoba uwielbiana


lexentry: pol/brachiozaur__rzeczownik__1
written_rep: brachiozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βραχιόσαυρος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Brachiosaurus Riggs, rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju brachiozaurów (1.1)


lexentry: pol/brachylogia__rzeczownik__1
written_rep: brachylogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βραχυλογία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na zwięzłym wypowiadaniu się, stosowaniu elips oraz krótkich zdań;


lexentry: pol/brak_miesiączki__rzeczownik__1
written_rep: brak miesiączki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμηνόρροια
sense_list:
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;


lexentry: pol/bramka__rzeczownik__1
written_rep: bramka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκολ | τέρμα
sense_list:
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2) | (sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką; | (sport, sportowy) w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać


lexentry: pol/bramkarz__rzeczownik__1
written_rep: bramkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τερματοφύλακας
sense_list:
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;


lexentry: pol/brander__rzeczownik__1
written_rep: brander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρπολικό
sense_list:
(morski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi, którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar;


lexentry: pol/brat__rzeczownik__1
written_rep: brat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδελφός | αδερφός
sense_list:
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich


lexentry: pol/bratek__rzeczownik__1
written_rep: bratek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πανσές
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;


lexentry: pol/bratobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: bratobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδελφοκτονία
sense_list:
(książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.


lexentry: pol/brać__czasownik__1
written_rep: brać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: παίρνω
sense_list:
chwytać coś ręką, unosić coś | zobowiązywać się do czegoś | (potocznie, potoczny) przekraczać, mijać coś | chwytać, łapać, zniewalać | korzystać z czegoś | kupić lub wynająć coś | posiąść kogoś w sensie seksualnym | wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś | rozumieć, przyjmować coś | uważać, postrzegać | zażywać coś


lexentry: pol/brexit__rzeczownik__1
written_rep: brexit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπρέξιτ
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej


lexentry: pol/brie__rzeczownik__1
written_rep: brie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπρι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) francuski ser pleśniowy wytwarzany z krowiego mleka, o delikatnej woni pleśni oraz dymu;


lexentry: pol/brief__rzeczownik__1
written_rep: brief
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναφέρω
sense_list:
(marketing, marketingowy) dokument zawierający zestaw założeń i istotnych informacji od klienta, stanowiący podstawę do tworzenia kampanii lub kreacji reklamowej;


lexentry: pol/brioszka__rzeczownik__1
written_rep: brioszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φραντζόλα
sense_list:
(cukiernictwo) francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier, złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce;


lexentry: pol/brodawczak__rzeczownik__1
written_rep: brodawczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θήλωμα
sense_list:
(medycyna, medyczny) nowotwór łagodny wywodzący się z nabłonka, tworzący brodawkowate i bulwiaste struktury


lexentry: pol/brokat__rzeczownik__1
written_rep: brokat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκλίτερ
sense_list:
połyskliwe drobinki używane m.in. do zdobienia przedmiotów oraz do produkcji kosmetyków upiększających;


lexentry: pol/brokuł__rzeczownik__1
written_rep: brokuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπρόκολο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)


lexentry: pol/bromowanie__rzeczownik__1
written_rep: bromowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βρομίωση
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której brom przyłącza się do cząsteczki związku chemicznego;


lexentry: pol/brona__rzeczownik__1
written_rep: brona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σβάρνα
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;


lexentry: pol/broń_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: broń atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατομικά όπλα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia, która wykorzystuje energię atomową powstającą w wyniku rozszczepienia jąder atomów ciężkich pierwiastków


lexentry: pol/broń_biologiczna__rzeczownik__1
written_rep: broń biologiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιολογικό όπλο
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj broni masowego rażenia, w której ładunkiem bojowym są patogenne mikroorganizmy lub wirusy;


lexentry: pol/broń_jądrowa__rzeczownik__1
written_rep: broń jądrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρηνικό όπλο
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia, która uwalnia ogromną ilość energii w wyniku reakcji jądrowych — rozszczepienia lub syntezy jąder atomowych


lexentry: pol/broń_palna__rzeczownik__1
written_rep: broń palna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυροβόλο όπλο
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;


lexentry: pol/brudna_bomba__rzeczownik__1
written_rep: brudna bomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βρώμικη βόμβα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) bomba, której celem jest rozsianie materiału radioaktywnego, a przez to doprowadzenie do promieniotwórczego skażenia terenu;


lexentry: pol/brudny__przymiotnik__1
written_rep: brudny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βρόμικος | ακάθαρτος
sense_list:
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud | (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi


lexentry: pol/brunatna_koszula__rzeczownik__1
written_rep: brunatna koszula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαιοχίτωνας
sense_list:
(potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) członek SA, hitlerowskich Oddziałów Szturmowych NSDAP


lexentry: pol/brunatny__przymiotnik__1
written_rep: brunatny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καστανός
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nazistowski, narodowosocjalistyczny, hitlerowski, faszystowski | mający kolor ciemnobrązowy


lexentry: pol/brutalny__przymiotnik__1
written_rep: brutalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βίαιος
sense_list:
bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych | działający za pomocą siły, agresywny | pokazujący brutalność


lexentry: pol/brygada__rzeczownik__1
written_rep: brygada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταξιαρχία
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji | (wojskowość, wojskowy) samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów


lexentry: pol/brylancik__rzeczownik__2
written_rep: brylancik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: μπριγιάν
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Heliodoxa Gould, niewielki ptak z podrodziny paziaków, występujący w Ameryce Centralnej i Południowej;


lexentry: pol/bryła_sztywna__rzeczownik__1
written_rep: bryła sztywna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στερεό σώμα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) model fizyczny ciała, w którym odległość między dwoma dowolnymi punktami pozostaje stała niezależnie od wywieranych na nie sił;


lexentry: pol/brzegówka__rzeczownik__1
written_rep: brzegówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορθοχελίδονο
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Riparia riparia, jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;


lexentry: pol/brzemię__rzeczownik__1
written_rep: brzemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάρος
sense_list:
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą | coś, co jest trudne do zniesienia


lexentry: pol/brzmieć__czasownik__1
written_rep: brzmieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ακούγομαι
sense_list:
(książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk | (książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk | być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk


lexentry: pol/brzoskwinia__rzeczownik__1
written_rep: brzoskwinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροδάκινο
sense_list:
(spożywczy) owoc brzoskwini (1.1) | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Persica Mill., drzewo z rodziny różowatych;


lexentry: pol/brzoskwiniowy__przymiotnik__1
written_rep: brzoskwiniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ροδακινί
sense_list:
(botanika, botaniczny) dotyczący brzoskwiń (drzew i owoców) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń


lexentry: pol/brzoskwiniowy__przymiotnik__2
written_rep: brzoskwiniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: ροδακινί
sense_list:
przypominający owoc brzoskwini mający powierzchnię lub kolor owocu brzoskwini, delikatny jak brzoskwinia


lexentry: pol/brzoza__rzeczownik__1
written_rep: brzoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σημύδα
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;


lexentry: pol/brzuchomówca__rzeczownik__1
written_rep: brzuchomówca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγγαστρίμυθος
sense_list:
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu


lexentry: pol/brzuchomówstwo__rzeczownik__1
written_rep: brzuchomówstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγγαστριμυθία
sense_list:
(książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;


lexentry: pol/brzuszki__rzeczownik__1
written_rep: brzuszki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δαγκώνω
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie fizyczne mięśni brzucha polegające na podnoszeniu tułowia, leżąc na wznak


lexentry: pol/brzydkie_kaczątko__rzeczownik__1
written_rep: brzydkie kaczątko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασχημόπαπο | ασκημόπαπο
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha


lexentry: pol/buddyjski__przymiotnik__1
written_rep: buddyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βουδιστικός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem


lexentry: pol/buddyzm__rzeczownik__1
written_rep: buddyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουδισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;


lexentry: pol/budka_telefoniczna__rzeczownik__1
written_rep: budka telefoniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τηλεφωνικός θάλαμος
sense_list:
(telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym;


lexentry: pol/budowa__rzeczownik__1
written_rep: budowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργοτάξιο
sense_list:
miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1) | wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu


lexentry: pol/budować_zamki_na_lodzie__czasownik__1
written_rep: budować zamki na lodzie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χτίζω πύργους στην άμμο | χτίζω στην άμμο
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) opierać się na kruchych, niepewnych podstawach; snuć plany, projekty, które nie mają szans na urzeczywistnienie się; marzyć


lexentry: pol/budowla__rzeczownik__1
written_rep: budowla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατασκευή
sense_list:
(budownictwo) coś, co zostało zbudowane | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury


lexentry: pol/budyń_Noego__rzeczownik__1
written_rep: budyń Noego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασουρές | βαρβάρα | γλυκό του Νώε
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny deser kuchni tureckiej podawany na święto Aszura, rodzaj kleiku z gotowanych na mleku ziaren zbóż, ciecierzycy, fasoli i ryżu z dodatkiem orzechów i bakalii


lexentry: pol/budyń__rzeczownik__1
written_rep: budyń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πουτίγκα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;


lexentry: pol/bufet__rzeczownik__1
written_rep: bufet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουφές
sense_list:
miejsce sprzedaży gotowych przekąsek, słodyczy i napojów, np. w teatrze, w budynku biurowym, na dworcu


lexentry: pol/bufor__rzeczownik__1
written_rep: bufor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδιάμεση μνήμη
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór zdolny do utrzymywania względnie stałego pH innego roztworu mieszanego z nim | (informatyka, informatyczny) obszar pamięci, gdzie tymczasowo przechowuje się dane przesyłane pomiędzy dwoma urządzeniami lub między urządzeniem a aplikacją | (kolejnictwo) urządzenie służące do łagodzenia siły uderzenia lub wzajemnego nacisku pojazdów szynowych | (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś łagodzący konflikt


lexentry: pol/bugenwilla__rzeczownik__1
written_rep: bugenwilla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουκαμβίλια
sense_list:
(botanika, botaniczny) Bougainvillea Comm. ex Juss., rodzaj obficie kwitnących roślin z rodziny nocnicowatych;


lexentry: pol/bukolika__rzeczownik__1
written_rep: bukolika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγροτικός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielki utwór liryczno-epiczny nawiązujący do życia pasterzy;


lexentry: pol/buldog__rzeczownik__1
written_rep: buldog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουλντόγκ
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;


lexentry: pol/buleuterion__rzeczownik__1
written_rep: buleuterion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουλευτήριο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) budowla w starożytnej Grecji, miejsce zebrań rady miejskiej;


lexentry: pol/bulgur__rzeczownik__1
written_rep: bulgur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλιγούρι | μπλιγούρι
sense_list:
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;


lexentry: pol/bulla__rzeczownik__1
written_rep: bulla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κύστη
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okrągła metalowa pieczęć przytwierdzana niegdyś do bulli (1.1) | oficjalny dokument papieski;


lexentry: pol/bullying__rzeczownik__1
written_rep: bullying
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νταηλίκι
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) powtarzalne zachowania o charakterze agresywnym jednego lub grupy sprawców wobec ofiary


lexentry: pol/bulwar__rzeczownik__1
written_rep: bulwar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουλεβάρτο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii | (książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym


lexentry: pol/bumerang__rzeczownik__1
written_rep: bumerang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπούμερανγκ
sense_list:
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;


lexentry: pol/bunkier__rzeczownik__1
written_rep: bunkier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταφύγιο
sense_list:
(sport, sportowy) na polu golfowym: piaszczysty obszar lub zagłębienie wypełnione piaskiem | (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) schron, zwykle żelbetowy


lexentry: pol/burak_cukrowy__rzeczownik__1
written_rep: burak cukrowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζαχαρότευτλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;


lexentry: pol/burak_liściowy__rzeczownik__1
written_rep: burak liściowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σέσκουλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) kultywar buraka zwyczajnego uprawiany dla jadalnych, mięsistych liści;


lexentry: pol/burak_ćwikłowy__rzeczownik__1
written_rep: burak ćwikłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παντζάρι | κοκκινογούλι
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;


lexentry: pol/burek__rzeczownik__2
written_rep: burek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: μπουρέκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj nadziewanego placka popularny w krajach śródziemnomorskich i arabskich jako fast food


lexentry: pol/burka__rzeczownik__1
written_rep: burka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπούρκα
sense_list:
(odzieżownictwo) (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z Afganistanu element stroju noszonego przez niektóre muzułmanki, zasłaniający całą głowę oprócz niewielkiego obszaru wokół oczu (czasem z siatką w tym miejscu) lub całe ciało;


lexentry: pol/burkini__rzeczownik__1
written_rep: burkini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουρκίνι
sense_list:
strój kąpielowy dla kobiet, które nie chcą lub ze względów religijnych nie mogą nadmiernie odsłaniać ciała;


lexentry: pol/burza__rzeczownik__1
written_rep: burza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταιγίδα | θύελλα
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);


lexentry: pol/burza__rzeczownik__1
written_rep: burza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουρτούνα
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) czynność, zjawisko o dużej intensywności lub o gwałtownym przebiegu (np. wydarzenie historyczne, wojna, rewolucja, bunt, także gwałtowna reakcja na coś, awantura)


lexentry: pol/burza_mózgów__związek_frazeologiczny__1
written_rep: burza mózgów
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ιδεοκαταιγισμός
sense_list:
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny;


lexentry: pol/burza_piaskowa__rzeczownik__1
written_rep: burza piaskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμμοθύελλα | θύελλα κονιορτού
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;


lexentry: pol/burzliwy__przymiotnik__1
written_rep: burzliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: θυελλώδης
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń | charakteryzujący się burzami atmosferycznymi


lexentry: pol/burzyć__czasownik__3
written_rep: burzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: δουρβάνι
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ulegać fermentacji, intensywnie wydzielając pianę


lexentry: pol/busz__rzeczownik__1
written_rep: busz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θάμνος
sense_list:
gęste zarośla, charakterystyczne dla suchych obszarów podzwrotnikowych, głównie południowej Afryki, Australii, w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej, składające się z kolczastych krzewów;


lexentry: pol/butan__rzeczownik__1
written_rep: butan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουτάνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/butelka__rzeczownik__1
written_rep: butelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουκάλι | φιάλη
sense_list:
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców


lexentry: pol/butonierka__rzeczownik__1
written_rep: butonierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θηλύκι | κουμπότρυπα
sense_list:
(krawiectwo) niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka; obecnie często fabrycznie zaszyty;


lexentry: pol/buzuki__rzeczownik__1
written_rep: buzuki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουζούκι
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grecki instrument strunowy szarpany | (choreografia, choreograficzny) grecki taniec


lexentry: pol/buława__rzeczownik__1
written_rep: buława
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράβδος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) krótka laska zakończona ozdobną głowicą, będąca dawniej symbolem władzy hetmańskiej, później oznaką władzy marszałkowskiej


lexentry: pol/bułka_tarta__rzeczownik__1
written_rep: bułka tarta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τριμμένη φρυγανιά
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zmielone lub starte suche pieczywo, składnik panierki;


lexentry: pol/bydło__rzeczownik__1
written_rep: bydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλητεία | πλέμπα | όχλος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (obraźliwie) określenie ludzi zachowujących się w sposób przywodzący na myśl zachowanie stada bydła (1.1)


lexentry: pol/bydło__rzeczownik__1
written_rep: bydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γελάδι
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;


lexentry: pol/byk__rzeczownik__1
written_rep: byk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταύρος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.


lexentry: pol/bystrze__rzeczownik__1
written_rep: bystrze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χείμαρρος
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki różniący się od sąsiednich szybszym prądem i mniejszą głębokością;


lexentry: pol/bywalec__rzeczownik__1
written_rep: bywalec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θαμώνας
sense_list:
(książkowy) człowiek, który często pojawia się, bywa w danym miejscu, lokalu, instytucji kulturalnej itp.


lexentry: pol/bóg__rzeczownik__1
written_rep: bóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεός | θεά
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);


lexentry: pol/ból_głowy__rzeczownik__1
written_rep: ból głowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πονοκέφαλος | κεφαλαλγία
sense_list:
(medycyna, medyczny) doznanie bólowe zlokalizowane w obrębie czaszki, skóry głowy, tkanek miękkich głowy lub struktur wewnątrzczaszkowych, wynikające z pobudzenia receptorów bólowych (nocyceptorów) znajdujących się m.in. w skórze, naczyniach, oponach mózgowych oraz mięśniach głowy; jeden z najczęstszych objawów w medycynie


lexentry: pol/bóstwo__rzeczownik__1
written_rep: bóstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεότητα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów


lexentry: pol/bąbel__rzeczownik__1
written_rep: bąbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουσκάλα
sense_list:
(medycyna, medyczny) kliniczne określenie tworu powstałego na skórze zazwyczaj w wyniku skórnej reakcji alergicznej


lexentry: pol/bąblowica__rzeczownik__1
written_rep: bąblowica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εχινοκοκκίαση
sense_list:
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba wywoływana przez bąblowca, powodująca tworzenie się torbieli w narządach wewnętrznych;


lexentry: pol/bąblowiec__rzeczownik__1
written_rep: bąblowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εχινόκοκκος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) Echinococcus Rudolphi, rodzaj robaka płaskiego z gromady tasiemców, którego jaja przekształcają się w pęcherze (bąble) w organizmie człowieka i innych żywicieli pośrednich


lexentry: pol/bądź__spójnik__1
written_rep: bądź
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ή
sense_list:
występuje w wyliczeniach w postaci bądź…, bądź… (poprzedza każdy element wyliczenia), wskazując na równorzędność elementów i możliwość wyboru/zaistnienia jednego z nich


lexentry: pol/bądź__spójnik__1
written_rep: bądź
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: χρυσός
sense_list:
łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów


lexentry: pol/bęben__rzeczownik__1
written_rep: bęben
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τύμπανο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;


lexentry: pol/bławatnik__rzeczownik__1
written_rep: bławatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υφασματοπώλης
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) kupiec handlujący bławatami, właściciel sklepu, w którym sprzedaje się bławaty


lexentry: pol/błogosławieństwo__rzeczownik__1
written_rep: błogosławieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευλογία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece | sprzyjanie, przychylność, pomyślność


lexentry: pol/błona__rzeczownik__1
written_rep: błona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πέτσα
sense_list:
(biologia, biologiczny) cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych


lexentry: pol/błona_komórkowa__rzeczownik__1
written_rep: błona komórkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυτταρική μεμβράνη
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) lipidowo-białkowa struktura chroniąca komórkę przed działaniem czynników fizycznych i chemicznych;


lexentry: pol/błonica__rzeczownik__1
written_rep: błonica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διφθερίτιδα
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna, której objawami są zapalenie błon śluzowych gardła i szarawe, włókniste naloty;


lexentry: pol/błonica_sałatowa__rzeczownik__1
written_rep: błonica sałatowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θαλάσσιο μαρούλι
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ulva lactuca, gatunek błonicy, o plesze przyczepionej do podłoża, przypominającej kształtem sałatę, jadany, głównie w Japonii, jako jarzyna


lexentry: pol/błonnik__rzeczownik__1
written_rep: błonnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άπεπτη φυτική ίνα | διαιτητική ίνα
sense_list:
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;


lexentry: pol/błąd__rzeczownik__1
written_rep: błąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφάλμα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) w teorii estymacji różnica między wartością estymatora a wielkością estymowaną | (matematyka, matematyczny) we wnioskowaniu statystycznym odrzucenie hipotezy prawdziwej, bądź przyjęcie fałszywej | (metrologia, metrologiczny) różnica między wynikiem pomiaru a wielkością mierzoną


lexentry: pol/błąd_ortograficzny__rzeczownik__1
written_rep: błąd ortograficzny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορθογραφικό λάθος
sense_list:
błąd w pisowni – niewłaściwe napisanie wyrazu, niezgodne z przyjętymi dla danego języka normami ortograficznymi;


lexentry: pol/błędne_koło__rzeczownik__1
written_rep: błędne koło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαύλος κύκλος
sense_list:
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;


lexentry: pol/błękit__rzeczownik__1
written_rep: błękit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλε
sense_list:
(chemia, chemiczny) błękitny lub niebieski barwnik, pigment; błękitna lub niebieska farba | kolor błękitny


lexentry: pol/cache__rzeczownik__1
written_rep: cache
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κρυφή μνήμη
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pamięć podręczna; pamięć przechowująca dane po to, by dostęp do nich był szybszy;


lexentry: pol/call_center__rzeczownik__1
written_rep: call center
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέντρο κλήσεων
sense_list:
wydzielony dział firmy lub specjalistyczna instytucja przystosowana do telefonicznej obsługi klientów;


lexentry: pol/camembert__rzeczownik__1
written_rep: camembert
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Καμαμπέρ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tłusty, łagodny, miękki ser podpuszczkowy z pełnego mleka krowiego, z porostem pleśni;


lexentry: pol/camera_obscura__rzeczownik__1
written_rep: camera obscura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοτεινός θάλαμος
sense_list:
(optyka, optyczny) prosty przyrząd optyczny pozwalający uzyskać obraz rzeczywisty, pierwowzór aparatu fotograficznego;


lexentry: pol/capstrzyk__rzeczownik__1
written_rep: capstrzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιωπητήριο
sense_list:
sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.


lexentry: pol/car__rzeczownik__1
written_rep: car
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσάρος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);


lexentry: pol/carat__rzeczownik__1
written_rep: carat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσαρισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy, w którym władza absolutna jest sprawowana przez cara


lexentry: pol/carbonara__rzeczownik__1
written_rep: carbonara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρμπονάρα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa w postaci makaronu w sosie powstałym z jajek, podgardla (guanciale) lub boczku (pancetta), twardego żółtego sera (parmezanu lub pecorino) oraz czarnego pieprzu;


lexentry: pol/carving__rzeczownik__1
written_rep: carving
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλυπτική
sense_list:
(sport, sportowy) technika jazdy narciarskiej polegająca na licznych skrętach i jeździe na krawędziach nart;


lexentry: pol/caryca__rzeczownik__1
written_rep: caryca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσαρίνα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji | (historia, historyczny, historycznie) żona cara


lexentry: pol/casus_belli__rzeczownik__1
written_rep: casus belli
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφορμή πολέμου
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) powód wojny, oficjalny powód lub pretekst, dla którego wypowiada się wojnę;


lexentry: pol/catering__rzeczownik__1
written_rep: catering
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέτεριγκ
sense_list:
obsługa przyjęć lub firm polegająca na przygotowywaniu potraw i dostarczaniu ich w gotowej postaci na miejsce;


lexentry: pol/całkowity__przymiotnik__1
written_rep: całkowity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ακέραιος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą całkowitą, czyli dodatnią lub ujemną wielokrotnością jeden, albo zerem


lexentry: pol/całopalenie__rzeczownik__1
written_rep: całopalenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ολοκαύτωμα
sense_list:
(biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) złożenie w ofierze całego zwierzęcia lub daru ofiarnego


lexentry: pol/cebula__rzeczownik__1
written_rep: cebula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κρεμμύδι
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;


lexentry: pol/cebulowy__przymiotnik__1
written_rep: cebulowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: κρεμμύδι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli


lexentry: pol/cedr__rzeczownik__1
written_rep: cedr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέδρος
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;


lexentry: pol/cekin__rzeczownik__1
written_rep: cekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πούλια
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku; | (krawiectwo) błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;


lexentry: pol/cela__rzeczownik__1
written_rep: cela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κελί
sense_list:
pokój więźnia w więzieniu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha


lexentry: pol/celebrować__czasownik__1
written_rep: celebrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: γιορτάζω
sense_list:
obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować | odprawiać nabożeństwo | robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem


lexentry: pol/celebryta__rzeczownik__1
written_rep: celebryta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φήμη
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach


lexentry: pol/celiakia__rzeczownik__1
written_rep: celiakia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοιλιοκάκη
sense_list:
(medycyna, medyczny) autoimmunologiczna choroba przewodu pokarmowego, w której spożywanie glutenu prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego;


lexentry: pol/celibat__rzeczownik__1
written_rep: celibat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγαμία
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;


lexentry: pol/cella__rzeczownik__1
written_rep: cella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ναός
sense_list:
(architektura, architektoniczny) w starożytnych świątyniach greckich i rzymskich część, w której znajdował się posąg bóstwa;


lexentry: pol/cellulit__rzeczownik__1
written_rep: cellulit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυτταρίτιδα
sense_list:
nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;


lexentry: pol/celność__rzeczownik__1
written_rep: celność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακρίβεια
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) bycie trafnym w przekazie, spostrzeżeniach, argumentacji itp. | właściwość trafiania do celu; dokładność w oddawaniu strzałów, rzutów itp.


lexentry: pol/celownik__rzeczownik__1
written_rep: celownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκόπευτρο
sense_list:
część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu | urządzenie ułatwiające celowanie z broni;


lexentry: pol/celuloid__rzeczownik__1
written_rep: celuloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σελουλόιντ
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) przezroczyste, dające się barwić na różne kolory, łatwopalne tworzywo sztuczne; termoplastyczny materiał organiczny powstający przez uplastycznienie azotanu celulozy kamforą, stosowany m.in. do wyrobu taśm filmowych, zabawek, grzebieni, guzików i wielu innych przedmiotów;


lexentry: pol/cennik__rzeczownik__1
written_rep: cennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τιμοκατάλογος
sense_list:
(handel, handlowy) spis towarów wraz z ich cenami | (handel, handlowy) spis usług wraz z opłatami za nie


lexentry: pol/cenobita__rzeczownik__1
written_rep: cenobita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινοβίτης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik prowadzący życie wspólnotowe, mieszkaniec cenobium


lexentry: pol/cenotaf__rzeczownik__1
written_rep: cenotaf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κενοτάφιο
sense_list:
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;


lexentry: pol/centralizm__rzeczownik__1
written_rep: centralizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συγκεντρωτισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) system rządzenia polegający na ścisłym podporządkowaniu organów niższego szczebla władzy centralnej;


lexentry: pol/centrolewica__rzeczownik__1
written_rep: centrolewica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεντροαριστερά
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie ogółu partii i ruchów politycznych o umiarkowanym programie lewicowym;


lexentry: pol/centryfuga__rzeczownik__1
written_rep: centryfuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυγόκεντρος
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (technologia, technika, techniczny) urządzenie, które wykorzystuje siłę odśrodkową do rozdzielania substancji o różnych gęstościach


lexentry: pol/centuria__rzeczownik__1
written_rep: centuria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκατονταρχία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału ludności w starożytnym Rzymie | (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najmniejsza jednostka taktyczna w armii starożytnego Rzymu, część legionu, pierwotnie tworzona z centurii (1.2);


lexentry: pol/cenzor__rzeczownik__1
written_rep: cenzor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογοκρίτρια
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jeden z dwóch urzędników wybieranych raz na pięć lat, do którego obowiązków należało przeprowadzanie spisów ludności, zarządzanie majątkiem państwa i czuwanie nad moralnością obywateli; | urzędnik prowadzący kontrolę treści publikacji pod względem obyczajowym lub politycznym


lexentry: pol/cenzura__rzeczownik__1
written_rep: cenzura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογοκρισία
sense_list:
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań; | urząd sprawujący taką kontrolę


lexentry: pol/cenzus__rzeczownik__1
written_rep: cenzus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσόν
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie;


lexentry: pol/cep__rzeczownik__1
written_rep: cep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δάρτης | κόπανος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;


lexentry: pol/cerber__rzeczownik__1
written_rep: cerber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέρβερος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) groźny, czujny, nieustępliwy dozorca; człowiek ograniczający czyjąś swobodę


lexentry: pol/cerkiew__rzeczownik__1
written_rep: cerkiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκλησία
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia prawosławna; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego;


lexentry: pol/cesarstwo__rzeczownik__1
written_rep: cesarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκρατορία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;


lexentry: pol/cesarstwo_bizantyńskie__rzeczownik__1
written_rep: cesarstwo bizantyńskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) średniowieczne państwo ze stolicą w Konstantynopolu;


lexentry: pol/cesja__rzeczownik__1
written_rep: cesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραχώρηση | εκχώρηση | μεταβίβαση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby


lexentry: pol/cesjonariusz__rzeczownik__1
written_rep: cesjonariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκδοχέας
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która przyjmuje prawa przelane na nią przez kogoś innego w drodze cesji


lexentry: pol/ceviche__rzeczownik__1
written_rep: ceviche
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεβίτσε
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka z ryby i owoców morza marynowanych w soku z limonki z dodatkiem cebuli i papryczki chili, poidawana zwykle z słodkimi ziemniakami, sałatą, kukurydzą, awokado lub bananem; specjalność kuchni Ameryki Łacińskiej i Karaibów;


lexentry: pol/cewka_moczowa__rzeczownik__1
written_rep: cewka moczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ουρήθρα
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;


lexentry: pol/cewnik__rzeczownik__1
written_rep: cewnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθετήρας
sense_list:
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;


lexentry: pol/cewnikowanie__rzeczownik__1
written_rep: cewnikowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθετηριασμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakładanie cewnika do jam i narządów ciała w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków


lexentry: pol/cezaropapizm__rzeczownik__1
written_rep: cezaropapizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Καισαροπαπισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę zarówno kościelną jak i świecką;


lexentry: pol/cezura__rzeczownik__1
written_rep: cezura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τομή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pauza dzieląca wers lub frazę muzyczną | (przenośnie, przenośnia) przełomowy moment wyznaczający koniec jednej epoki i początek następnej


lexentry: pol/chaczapuri__rzeczownik__1
written_rep: chaczapuri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χατσαπούρι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;


lexentry: pol/chaldejski__rzeczownik__1
written_rep: chaldejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: χαλδαϊκός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.; | (językoznawstwo, językoznawczy) język zaliczany do grupy semickiej, którym posługuje się około 200 tysięcy zamieszkujących głównie Irak;


lexentry: pol/chalkozyn__rzeczownik__1
written_rep: chalkozyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαλκοσίνης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) siarczek (I) miedzi, nieprzezroczysty minerał barwy ołowianoszarej, ważne źródło miedzi na użytek przemysłowy;


lexentry: pol/chamski__przymiotnik__1
written_rep: chamski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αγροίκος
sense_list:
(pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi


lexentry: pol/chan__rzeczownik__1
written_rep: chan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαν
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu;


lexentry: pol/chanat__rzeczownik__1
written_rep: chanat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χανάτο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo zarządzane przez chana


lexentry: pol/chanson__rzeczownik__1
written_rep: chanson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σανσόν
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj pieśni francuskiej śpiewanej przez trubadurów i truwerów w XV i XVI w.;


lexentry: pol/chaos__rzeczownik__1
written_rep: chaos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χάος
sense_list:
nieporządek, bezład | (mitologia grecka) w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat; | (matematyka, matematyczny) wrażliwość rozwiązań równań lub układów równań na niewielkie zaburzenia parametrów;


lexentry: pol/charakter__rzeczownik__1
written_rep: charakter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαρακτήρας
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby | zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju


lexentry: pol/charakterystyczny__przymiotnik__1
written_rep: charakterystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: χαρακτηριστικός
sense_list:
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska | wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów


lexentry: pol/charakteryzacja__rzeczownik__1
written_rep: charakteryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μακιγιάζ
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rezultat charakteryzacji (1.1)


lexentry: pol/charyzmatyczny__przymiotnik__1
written_rep: charyzmatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: χαρισματικός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami | (socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą


lexentry: pol/charyzmatyk__rzeczownik__1
written_rep: charyzmatyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαρισματικός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty charyzmatycznej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś obdarzony charyzmatami;


lexentry: pol/chasydyzm__rzeczownik__1
written_rep: chasydyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χασιδισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;


lexentry: pol/chatbot__rzeczownik__1
written_rep: chatbot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κειμενογεννήτρια
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, którego zadaniem jest rozmowa z człowiekiem przez czat;


lexentry: pol/chałka__rzeczownik__1
written_rep: chałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσουρέκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, pleciony pszenny chleb wywodzący się z tradycji Żydów aszkenazyjskich wypiekających takie bochenki m.in. na święto Rosz ha-Szana;


lexentry: pol/cheddar__rzeczownik__1
written_rep: cheddar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσένταρ
sense_list:
(spożywczy) twardy, dojrzewający żółty ser podpuszczkowy z mleka krowiego, o lekko kwaskowatym, orzechowym smaku;


lexentry: pol/chemia_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυσικοχημεία
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się badaniem zależności między strukturą chemiczną substancji a ich właściwościami fizycznymi;


lexentry: pol/chemia_organiczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia organiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οργανική χημεία
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;


lexentry: pol/chemioterapia__rzeczownik__1
written_rep: chemioterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χημειοθεραπεία
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;


lexentry: pol/chemosynteza__rzeczownik__1
written_rep: chemosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χημειοσύνθεση
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;


lexentry: pol/cherubin__rzeczownik__1
written_rep: cherubin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χερουβείμ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;


lexentry: pol/chili__rzeczownik__1
written_rep: chili
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσίλι
sense_list:
(botanika, botaniczny) owoc jednej z odmian papryki rocznej o bardzo ostrym smaku; | przyprawa w proszku ze zmielonej papryki chili (1.1) | zimny sos z użyciem owoców papryki chili (1.1) lub przyprawy chili (1.2)


lexentry: pol/chili_con_carne__rzeczownik__1
written_rep: chili con carne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσίλι κον κάρνε
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szybkie danie z wołowego mięsa mielonego, papryczki chili, cebuli, czosnku i pomidorów, niekiedy z dodatkiem fasoli lub kukurydzy, tradycyjna potrawa teksańska;


lexentry: pol/chiliazm__rzeczownik__1
written_rep: chiliazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιλιασμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w powrót Jezusa Chrystusa i nadejście jego rządów na tysiąc lat przed końcem świata


lexentry: pol/chinina__rzeczownik__1
written_rep: chinina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κινίνη
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/chinon__rzeczownik__1
written_rep: chinon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κινόνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny o właściwościach aromatycznych, zawierających dwie grupy ketonowe


lexentry: pol/chips__rzeczownik__1
written_rep: chips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πατατάκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;


lexentry: pol/chipset__rzeczownik__1
written_rep: chipset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσίπσετ
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, odciążająca procesor główny i koordynująca wymianę danych między podzespołami komputera;


lexentry: pol/chiropraktyk__rzeczownik__1
written_rep: chiropraktyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χειροπράκτης | χειροπράκτωρ
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalista zajmujący się niwelowaniem bólu w mięśniach i kręgosłupie za pomocą zabiegów wykonywanych rękami


lexentry: pol/chiton__rzeczownik__1
written_rep: chiton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιτώνας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: lniana i wełniana szata zszyta po bokach, spięta na ramionach;


lexentry: pol/chitozan__rzeczownik__1
written_rep: chitozan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιτοσάνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;


lexentry: pol/chityna__rzeczownik__1
written_rep: chityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιτίνη
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;


lexentry: pol/chlapacz__rzeczownik__1
written_rep: chlapacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λασπωτήρας
sense_list:
(potocznie, potoczny) osłona z tyłu koła służąca do zabezpieczania pojazdu przed bryzgami wody, błota


lexentry: pol/chlapać_jęzorem__czasownik__1
written_rep: chlapać jęzorem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κελαηδώ
sense_list:
(potocznie, potoczny) mówić coś bez sensu / niepotrzebnie / niedorzecznie, bez zastanowienia o ewentualne skutki


lexentry: pol/chleb_powszedni__rzeczownik__1
written_rep: chleb powszedni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιούσιος άρτος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) rzecz zwykła, codzienna, niebudząca zdziwienia, często się zdarzająca; nic nadzwyczajnego


lexentry: pol/chleb_świętojański__rzeczownik__1
written_rep: chleb świętojański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κερατονία η έλλοβος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ceratonia siliqua, śródziemnomorskie drzewo o błyszczących, twardych liściach i jadalnych strąkach;


lexentry: pol/chlew__rzeczownik__1
written_rep: chlew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χοιροστάσιο
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno | pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;


lexentry: pol/chlorek_sodu__rzeczownik__1
written_rep: chlorek sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χλωριούχο νάτριο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;


lexentry: pol/chlorofil__rzeczownik__1
written_rep: chlorofil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χλωροφύλλη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;


lexentry: pol/chloroform__rzeczownik__1
written_rep: chloroform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χλωροφόρμιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;


lexentry: pol/chloroheksydyna__rzeczownik__1
written_rep: chloroheksydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χλωρεξιδίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny antyseptyk o wzorze sumarycznym C22H30Cl2N10, stosowany do odkażania skóry, błon śluzowych, ran i narzędzi chirurgicznych;


lexentry: pol/chlorować__czasownik__1
written_rep: chlorować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χλωριώνω
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor


lexentry: pol/chochoł__rzeczownik__1
written_rep: chochoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκιάχτρο
sense_list:
(potocznie, potoczny) (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na obalaniu argumentu nieużytego w dyskusji:


lexentry: pol/chociaż__spójnik__1
written_rep: chociaż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: αν και | μολονότι
sense_list:
…przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca


lexentry: pol/chodzenie__rzeczownik__1
written_rep: chodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βγαίνω
sense_list:
(potocznie, potoczny) pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania


lexentry: pol/choina__rzeczownik__1
written_rep: choina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιρκούτα
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tsuga Carriere, rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;


lexentry: pol/choinka__rzeczownik__1
written_rep: choinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χριστουγεννιάτικο δέντρο
sense_list:
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/cholesterol__rzeczownik__1
written_rep: cholesterol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χοληστερίνη | χοληστερόλη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;


lexentry: pol/cholina__rzeczownik__1
written_rep: cholina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χολίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) składnik odżywczy niezbędny dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego i mózgu oraz przy tworzeniu błon komórkowych


lexentry: pol/chorizo__rzeczownik__1
written_rep: chorizo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσορίθο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna hiszpańska lub meksykańska kiełbasa wieprzowa z papryką;


lexentry: pol/choroba_Parkinsona__rzeczownik__1
written_rep: choroba Parkinsona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νόσος του Πάρκινσον | πάρκινσον
sense_list:
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;


lexentry: pol/choroba__rzeczownik__1
written_rep: choroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρρώστια | ασθένεια | νόσος | νόσημα | πάθηση
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;


lexentry: pol/choroba_afektywna_dwubiegunowa__rzeczownik__1
written_rep: choroba afektywna dwubiegunowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διπολική διαταραχή
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, w przebiegu którego występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne;


lexentry: pol/choroba_legionistów__rzeczownik__1
written_rep: choroba legionistów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νόσος των Λεγεωνάριων
sense_list:
(medycyna, medyczny) ciężka choroba zakaźna dróg oddechowych wywoływana przez bakterię Legionella pneumophila;


lexentry: pol/choroba_psychiczna__rzeczownik__1
written_rep: choroba psychiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχική ασθένεια
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie w psychice będące źródłem cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu społecznym;


lexentry: pol/chorta__rzeczownik__1
written_rep: chorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χόρτα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowo grecka potrawa z mieszanki duszonych lub surowych zielonych warzyw liściastych i ziół


lexentry: pol/chorągiew__rzeczownik__1
written_rep: chorągiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σημαιούλα
sense_list:
przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;


lexentry: pol/chorąży__rzeczownik__1
written_rep: chorąży
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σημαιοφόρος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jeden ze stopni wojskowych; (historia, historyczny, historycznie) również urząd i tytuł szlachecki;


lexentry: pol/choćby__partykuła__1
written_rep: choćby
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: λέγω
sense_list:
partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ακριβώς
sense_list:
spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ακόμα και αν
sense_list:
spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego


lexentry: pol/chrabąszcz_majowy__rzeczownik__1
written_rep: chrabąszcz majowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρυσόμυγα
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha melolontha Linnaeus, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;


lexentry: pol/chromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: chromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αλλοίωση
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami


lexentry: pol/chromosfera__rzeczownik__1
written_rep: chromosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρωμόσφαιρα
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;


lexentry: pol/chronotyp__rzeczownik__1
written_rep: chronotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρονότυπος
sense_list:
osobista preferencja czasu aktywności podczas doby determinująca to, o jakiej porze dnia i nocy ktoś czuje się lepiej i jest bardziej aktywny


lexentry: pol/chropawy__przymiotnik__1
written_rep: chropawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βραχνός
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pozbawiony dźwięczności, niskiego tonu, nieco zgrzytliwy


lexentry: pol/chrupka__rzeczownik__1
written_rep: chrupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θραύσμα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) forma przekąski pod postacią kawałka ciasta uprażonego albo usmażonego w tłuszczu;


lexentry: pol/chrystadelfianin__rzeczownik__1
written_rep: chrystadelfianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Χριστάδελφος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek ruchu chrześcijańskiego powstałego w USA w XIX wieku, wyznającego chrześcijaństwo oparte na własnej interpretacji Biblii


lexentry: pol/chrystianizacja__rzeczownik__1
written_rep: chrystianizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκχριστιανισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; (także, też) proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;


lexentry: pol/chrzan__rzeczownik__1
written_rep: chrzan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγριοράπανο
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku | (potocznie, potoczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., chrzan pospolity | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)


lexentry: pol/chrzan_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: chrzan pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγριοράπανο
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., gatunek rośliny z rodziny kapustowatych, uprawiana jako przyprawa;


lexentry: pol/chrzcielnica__rzeczownik__1
written_rep: chrzcielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κολυμβήθρα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;


lexentry: pol/chrzciny__rzeczownik__1
written_rep: chrzciny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάπτισμα
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu


lexentry: pol/chrzest__rzeczownik__1
written_rep: chrzest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάπτισμα | βαφτίσια
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;


lexentry: pol/chrześcijaństwo__rzeczownik__1
written_rep: chrześcijaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χριστιανισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;


lexentry: pol/chrząstka__rzeczownik__1
written_rep: chrząstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χόνδρος
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;


lexentry: pol/chrząszcz__rzeczownik__1
written_rep: chrząszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκαραβαίος | σκαθάρι
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;


lexentry: pol/chujnia_z_grzybnią__rzeczownik__1
written_rep: chujnia z grzybnią
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ΓΤΠΚ
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) sytuacja całkowicie beznadziejna, trudna, nieudana lub nużąca; stan rzeczy oceniany wyjątkowo negatywnie


lexentry: pol/chupacabra__rzeczownik__1
written_rep: chupacabra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσουπακάμπρα
sense_list:
(folklor) stworzenie pojawiające się w latynoamerykańskim folklorze i legendach miejskich, któremu przypisuje się wysysanie krwi zwierząt inwentarskich;


lexentry: pol/churn__rzeczownik__1
written_rep: churn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δουρβάνι
sense_list:
(środowiskowy) (telekomunikacja) (bankowość, bankowy) odejście klienta (klientów), zaprzestanie korzystania z usługi danej firmy


lexentry: pol/chwast__rzeczownik__1
written_rep: chwast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζιζάνιο
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;


lexentry: pol/chyba_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: chyba że
min_sense_num: 01
trans_list: εκτός αν
sense_list:
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/chłodnia__rzeczownik__1
written_rep: chłodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυκτικός αποθήκη
sense_list:
pomieszczenie, w którym panuje niska temperatura, przeznaczone do przechowywania szybko psującej się żywności, ciał osób zmarłych bądź preparatów biologicznych


lexentry: pol/chłodnica__rzeczownik__1
written_rep: chłodnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εναλλάκτης θερμότητας
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;


lexentry: pol/chłop__rzeczownik__1
written_rep: chłop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγρότης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa | (potocznie, potoczny) rolnik


lexentry: pol/chłopiec_do_bicia__rzeczownik__1
written_rep: chłopiec do bicia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποδιοπομπαίος τράγος
sense_list:
osoba, którą obwinia się za wszystko złe, nawet jeśli nie jest faktycznie winna; ktoś, na kim wyładowuje się frustrację lub gniew innych


lexentry: pol/chłopstwo__rzeczownik__1
written_rep: chłopstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγροτιά
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;


lexentry: pol/ciasteczko__rzeczownik__1
written_rep: ciasteczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βούτημα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer; | (zdrobniale) od ciastko


lexentry: pol/ciasto__rzeczownik__1
written_rep: ciasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζύμη
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;


lexentry: pol/ciało__rzeczownik__1
written_rep: ciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σώμα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);


lexentry: pol/ciało_obce__rzeczownik__1
written_rep: ciało obce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξένο σώμα
sense_list:
(medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów


lexentry: pol/ciało_stałe__rzeczownik__1
written_rep: ciało stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στερεό
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;


lexentry: pol/cicha_woda_brzegi_rwie__przysłowie__1
written_rep: cicha woda brzegi rwie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: τα σιγανά ποταμάκια να φοβάσαι | τα σιγανά ποτάμια να φοβάσαι
sense_list:
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska


lexentry: pol/ciecierzyca__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεβίθι
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/ciecierzyca_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεβιθιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;


lexentry: pol/ciecz_łzowa__rzeczownik__1
written_rep: ciecz łzowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δακρυϊκό υγρό
sense_list:
(medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko;


lexentry: pol/cieczka__rzeczownik__1
written_rep: cieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζέστη
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ruja u suki psowatych


lexentry: pol/cielęcina__rzeczownik__1
written_rep: cielęcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βλάκας | κουτός | μοσχάρι
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) o kimś gapowatym, nierozgarniętym, zwykle w młodym wieku


lexentry: pol/cielęcina__rzeczownik__1
written_rep: cielęcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοσχάρι
sense_list:
(spożywczy) mięso z młodej krowy (cielęcia) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z cielęciny (1.1)


lexentry: pol/ciemiączko__rzeczownik__1
written_rep: ciemiączko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πηγή
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) miękkie spojenie łączące kości czaszki płodu, noworodka i niemowlęcia, z czasem ulegające skostnieniu;


lexentry: pol/ciemna_materia__rzeczownik__1
written_rep: ciemna materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοτεινή ύλη
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/cieniować__czasownik__1
written_rep: cieniować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: απόχρωση
sense_list:
(sztuka) nadawać cienie, różnicować natężenie światła lub barwy | łagodnie przechodzić między wartościami słów, środków wyrazu, gestów


lexentry: pol/cieplarnia__rzeczownik__1
written_rep: cieplarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θερμοκήπιο
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia, całkowicie lub częściowo przeszklony budynek, posiadający ogrzewanie, służący do uprawy roślin niezależnie od temperatury otoczenia


lexentry: pol/ciepłolubny__przymiotnik__1
written_rep: ciepłolubny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: θερμοφιλικός
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ekologia, ekologiczny) o roślinach, zwierzętach: znoszący tylko nieznaczne wahania temperatury i żyjący w ciepłym środowisku


lexentry: pol/ciepłownia__rzeczownik__1
written_rep: ciepłownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταθμός θερμικής ενέργειας
sense_list:
zakład, w którym wytwarza się ciepło w postaci najczęściej gorącej pary wodnej, w celu ogrzewania bądź wykorzystania w przemyśle;


lexentry: pol/ciepły__przymiotnik__1
written_rep: ciepły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: θερμός
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy | o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło


lexentry: pol/ciesak__rzeczownik__1
written_rep: ciesak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκεπάρνι
sense_list:
topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;


lexentry: pol/cień__rzeczownik__1
written_rep: cień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκιά
sense_list:
(fotografia) (sztuka) ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plam barwnych | (przenośnie, przenośnia) (książkowy) zjawa, duch zmarłego | (przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) makijaż na powiece; (zobacz) cień do powiek


lexentry: pol/cieśla__rzeczownik__1
written_rep: cieśla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξυλουργός | μαραγκός
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów


lexentry: pol/cieśnina__rzeczownik__1
written_rep: cieśnina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πορθμός
sense_list:
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)


lexentry: pol/cieśń__rzeczownik__1
written_rep: cieśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισθμός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewężona część narządu lub innej struktury anatomicznej, łącząca dwie większe części


lexentry: pol/ciota__rzeczownik__1
written_rep: ciota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμπτήρας
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) homoseksualista, zwłaszcza zachowujący się w sposób nadmiernie ekspresywny i sfeminizowany; także każdy zniewieściały mężczyzna


lexentry: pol/cipa__rzeczownik__1
written_rep: cipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μουνί
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy | (wulgarnie, wulgaryzm) pogardliwie o kobiecie


lexentry: pol/cirrus__rzeczownik__1
written_rep: cirrus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θύσανος
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chmury pierzastej piętra wysokiego – biała, w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów;


lexentry: pol/cisural__rzeczownik__1
written_rep: cisural
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Κισουράλια
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwsza, najstarsza epoka permu, trwająca 299 – 270,6 milionów lat temu; wczesny perm;


lexentry: pol/cisza_nocna__rzeczownik__1
written_rep: cisza nocna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαγόρευση κυκλοφορίας
sense_list:
ustalony czas w nocy, podczas którego obowiązuje zakaz hałasowania, by umożliwić innym spokojny odpoczynek


lexentry: pol/cisza_przed_burzą__rzeczownik__1
written_rep: cisza przed burzą
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηρεμία πριν την καταιγίδα θύελλα | νηνεμία πριν την καταιγίδα θύελλα
sense_list:
pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)


lexentry: pol/ciąg__rzeczownik__1
written_rep: ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακολουθία | πρόοδος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;


lexentry: pol/ciąg_arytmetyczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg arytmetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αριθμητική πρόοδος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać dodając do poprzedniego tę samą liczbę;


lexentry: pol/ciąg_geometryczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg geometryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωμετρική πρόοδος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać, mnożąc poprzedni przez tę samą niezerową liczbę;


lexentry: pol/ciąża__rzeczownik__1
written_rep: ciąża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγκυμοσύνη
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;


lexentry: pol/ciąża_pozamaciczna__rzeczownik__1
written_rep: ciąża pozamaciczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξωμήτριος κύηση | έκτοπη κύηση
sense_list:
(medycyna, medyczny) ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe jest umieszczone poza jamą macicy, zazwyczaj w obrębie jajowodu;


lexentry: pol/cięcie__rzeczownik__1
written_rep: cięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλάδεμα
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) przycinanie gałęzi roślin uprawnych, zwłaszcza owocowych, w celu ich wzmocnienia lub pozbycia się gałęzi chorych, wybrakowanych


lexentry: pol/cięty__przymiotnik__1
written_rep: cięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αποκοπή
sense_list:
(medycyna, medyczny) o ranie zadany ostrym przedmiotem | o kwiatach o przerwanej łodydze, przeznaczony do bukietu, wazonu


lexentry: pol/ciśnienie_atmosferyczne__rzeczownik__1
written_rep: ciśnienie atmosferyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατμοσφαιρική πίεση
sense_list:
siła, jaką powietrze wywiera na jednostkę powierzchni na planecie, spowodowana ciężarem powietrza znajdującego się nad danym punktem;


lexentry: pol/cnotliwy__przymiotnik__1
written_rep: cnotliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ηθικός
sense_list:
pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi | zgodny z obowiązującymi zasadami moralnymi


lexentry: pol/co_do_zasady__przysłówek__1
written_rep: co do zasady
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: κατ' αρχήν
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w ogólnym przypadku, z zastrzeżeniem możliwych wyjątków w szczególnych sytuacjach


lexentry: pol/co_dopiero__fraza_partykułowa__1
written_rep: co dopiero
min_sense_num: 01
trans_list: πόσο μάλλον
sense_list:
… sygnalizująca, że to, co po niej następuje, jest w sposób oczywisty prawdą, ponieważ prawdą jest to, co powiedziano wcześniej


lexentry: pol/co_się_stało,_to_się_nie_odstanie__przysłowie__1
written_rep: co się stało, to się nie odstanie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: περασμένα ξεχασμένα
sense_list:
stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło


lexentry: pol/co_za__fraza_zaimkowa__1
written_rep: co za
min_sense_num: 01
trans_list: ο οποίος
sense_list:
… rozpoczynająca zdania wykrzyknikowe wyrażające m.in. podziw, zachwyt, zdumienie, oburzenie (i tym podobne, i temu podobne) | … tworząca pytanie o cechę lub prośbę o sprecyzowanie rzeczownika | … tworząca pytanie zależne wyrażające prośbę o wskazanie cechy lub o sprecyzowanie rzeczownika


lexentry: pol/cobbler__rzeczownik__1
written_rep: cobbler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παπουτσής
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) anglosaski deser z owoców i ciasta | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drink alkoholowy z cukrem i sokiem cytrynowym


lexentry: pol/coleslaw__rzeczownik__1
written_rep: coleslaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαχανοσαλάτα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surówka z szatkowanej kapusty z dodatkiem marchwi, cebuli, czasem jabłka oraz przypraw;


lexentry: pol/college__rzeczownik__1
written_rep: college
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχολή
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) część uniwersytetu lub samodzielna szkoła wyższa w krajach anglosaskich; | budynek, w którym mieści się college (1.1-2)


lexentry: pol/comeback__rzeczownik__1
written_rep: comeback
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανατροπή
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wznowienie działalności artystycznej po dłuższej nieobecności na estradzie


lexentry: pol/coraz__przysłówek__1
written_rep: coraz
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: ολοένα
sense_list:
słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym


lexentry: pol/coroner__rzeczownik__1
written_rep: coroner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιατροδικαστής
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w systemie anglosaskim śledczy odpowiedzialny za wyjaśnienie nienaturalnych zgonów


lexentry: pol/cosinus__rzeczownik__1
written_rep: cosinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνημίτονο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;


lexentry: pol/cotangens__rzeczownik__1
written_rep: cotangens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνεφαπτομένη
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja dla argumentów 0 < \alpha \le \pi/2 wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;


lexentry: pol/country__przymiotnik__1
written_rep: country
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: αγροτικός
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzyką countrową, właściwy muzyce countrowej


lexentry: pol/coup_de_grâce__rzeczownik__1
written_rep: coup de grâce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαριστική βολή
sense_list:
cios miłosierdzia; śmiertelny cios zadany cierpiącemu lub rannemu w celu dobicia go i tym samym ukrócenia cierpień


lexentry: pol/cover__rzeczownik__1
written_rep: cover
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διασκευάζω
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonanie, aranżacja lub nagranie utworu muzycznego wykonywanego wcześniej przez innego muzyka lub grupę muzyczną;


lexentry: pol/covidiota__rzeczownik__1
written_rep: covidiota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κορονοβλάκας
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (neologizm) osoba lekceważąca pandemię COVID-19 i związane z nią zalecenia medyczne


lexentry: pol/crack__rzeczownik__1
written_rep: crack
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευθυμία
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) program łamiący zabezpieczenia antypirackie | kokaina zmieszana z sodą oczyszczoną i strącona z roztworu, stosowana wziewnie


lexentry: pol/crostata__rzeczownik__1
written_rep: crostata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πάστα φλόρα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoskie ciasto kruche z owocami lub inną słodką masą, rodzaj tarty


lexentry: pol/cud__rzeczownik__1
written_rep: cud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θαύμα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej; | (przenośnie, przenośnia) rzecz niezwykła, niespodziewana, mało prawdopodobna


lexentry: pol/cudzołożny__przymiotnik__1
written_rep: cudzołożny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μοιχαλίδα
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem


lexentry: pol/cudzysłów__rzeczownik__1
written_rep: cudzysłów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισαγωγικά
sense_list:
każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;


lexentry: pol/cugiel__rzeczownik__1
written_rep: cugiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηνίο
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) pas połączony z wędzidłem, element uprzęży służący do kierowania zwierzęciem przez jeźdźca lub powożącego


lexentry: pol/cukier__rzeczownik__1
written_rep: cukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζάχαρη
sense_list:
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; | (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/cukierek__rzeczownik__1
written_rep: cukierek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καραμέλα
sense_list:
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;


lexentry: pol/cukiernia__rzeczownik__1
written_rep: cukiernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζαχαροπλαστείο
sense_list:
(cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)


lexentry: pol/cukinia__rzeczownik__1
written_rep: cukinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κολοκυθιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej o podłużnych, zwykle obłych i ciemnozielonych owocach;


lexentry: pol/cuma__rzeczownik__1
written_rep: cuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάβος | καραβόσκοινο | πρυμάτσα
sense_list:
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;


lexentry: pol/curling__rzeczownik__1
written_rep: curling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέρλινγκ
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;


lexentry: pol/customowy__przymiotnik__1
written_rep: customowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: συνήθεια
sense_list:
(neologizm) (slangowo) (handel, handlowy) wykonany pod klienta, zgodnie z jego upodobaniami, życzeniami


lexentry: pol/cwaniak__rzeczownik__1
written_rep: cwaniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πεσκανδρίτσα
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba potrafiąca radzić sobie w każdej sytuacji jak najmniejszym wysiłkiem, a nierzadko kosztem innych


lexentry: pol/cwel__rzeczownik__1
written_rep: cwel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόκορας
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (gwara, gwarowe) (więziennictwo, więzienny) mężczyzna zmuszany do odbywania oralnych i analnych stosunków homoseksualnych, zwłaszcza w więzieniu


lexentry: pol/cyber-__przedrostek__1
written_rep: cyber-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: κυβερνο-
sense_list:
(publikatory), (wojskowość, wojskowy) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)


lexentry: pol/cybernetyka__rzeczownik__1
written_rep: cybernetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυβερνητική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;


lexentry: pol/cyberprzestępczość__rzeczownik__1
written_rep: cyberprzestępczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυβερνοέγκλημα
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół popełnionych przestępstw przy użyciu systemów komputerowych | (kryminologia, kryminologiczny) popełnianie przestępstw przy użyciu systemów komputerowych


lexentry: pol/cyfra__rzeczownik__1
written_rep: cyfra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψηφίο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym | symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)


lexentry: pol/cyfra__rzeczownik__1
written_rep: cyfra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψηφίο | αριθμός
sense_list:
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9


lexentry: pol/cyjanek_potasu__rzeczownik__1
written_rep: cyjanek potasu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυανιούχο κάλιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) silna trucizna, nieorganiczny związek chemiczny z grupy cyjanków, sól potasowa kwasu cyjanowodorowego;


lexentry: pol/cyjanowodór__rzeczownik__1
written_rep: cyjanowodór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδροκυάνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów;


lexentry: pol/cykada__rzeczownik__1
written_rep: cykada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζιτζίκι | τζίτζικας
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;


lexentry: pol/cykl_miesiączkowy__rzeczownik__1
written_rep: cykl miesiączkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έμμηνος κύκλος
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) powtarzający się mniej więcej co miesiąc u kobiet i samic niektórych ssaków naczelnych fizjologiczny proces hormonalny, który przygotowuje organizm do ewentualnej ciąży


lexentry: pol/cykliczność__rzeczownik__1
written_rep: cykliczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυκλική μορφή
sense_list:
cecha czegoś, co przebiega lub powtarza się w regularnych odstępach czasu, zgodnie z określonym cyklem


lexentry: pol/cykloida__rzeczownik__1
written_rep: cykloida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυκλοειδής
sense_list:
(matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;


lexentry: pol/cyklon__rzeczownik__1
written_rep: cyklon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυκλώνας
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia; | (chemia, chemiczny) nazwa dwóch trujących środków chemicznych: cyklon A i cyklon B


lexentry: pol/cyklotymia__rzeczownik__1
written_rep: cyklotymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυκλοθυμία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;


lexentry: pol/cylinder_miarowy__rzeczownik__1
written_rep: cylinder miarowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ογκομετρικός κύλινδρος
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;


lexentry: pol/cyna__rzeczownik__1
written_rep: cyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κασσίτερος
sense_list:
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;


lexentry: pol/cynamonowy__przymiotnik__1
written_rep: cynamonowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: από κανέλα
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) dotyczący cynamonu, związany z cynamonem, zrobiony z cynamonu, zawierający cynamon, otrzymywany z cynamonu


lexentry: pol/cynik__rzeczownik__1
written_rep: cynik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυνικός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa | (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady


lexentry: pol/cynizm__rzeczownik__1
written_rep: cynizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυνισμός
sense_list:
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych | (filozofia, filozoficzny) zespół poglądów greckiej szkoły filozoficznej Antystenesa;


lexentry: pol/cyprofloksacyna__rzeczownik__1
written_rep: cyprofloksacyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιπροφλοξακίνη
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego;


lexentry: pol/cyprys__rzeczownik__1
written_rep: cyprys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυπαρίσσι
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;


lexentry: pol/cyrkon__rzeczownik__1
written_rep: cyrkon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζιρκόνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40; | (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów;


lexentry: pol/cysteina__rzeczownik__1
written_rep: cysteina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυστεΐνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden z aminokwasów, zawierający siarkę w grupie tiolowej (-SH), syntetyzowany w organizmie z metioniny, uczestniczący w detoksykacji ustroju


lexentry: pol/cysterna__rzeczownik__1
written_rep: cysterna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεξαμενή
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamknięty zbiornik do magazynowania wody | duży pojemnik do magazynowania wody


lexentry: pol/cysters__rzeczownik__1
written_rep: cysters
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Κιστερκιανός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Roberta z Molesme;


lexentry: pol/cytadela__rzeczownik__1
written_rep: cytadela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακρόπολη
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;


lexentry: pol/cytoplazma__rzeczownik__1
written_rep: cytoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυτταρόπλασμα
sense_list:
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;


lexentry: pol/cytoszkielet__rzeczownik__1
written_rep: cytoszkielet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυτταρικός σκελετός
sense_list:
(biologia, biologiczny) system białkowych struktur komórki nadający jej kształt, zapewniający organizację jej cytoplazmy oraz uczestniczący w jej ruchu;


lexentry: pol/cytryna__rzeczownik__1
written_rep: cytryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λεμονιά
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) roślina z rodzaju Citrus, drzewo rodzące kwaśne owoce;


lexentry: pol/cywilizacja__rzeczownik__1
written_rep: cywilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πολιτισμός
sense_list:
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;


lexentry: pol/cywilny__przymiotnik__1
written_rep: cywilny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αστικός
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami


lexentry: pol/cyzelować__czasownik__1
written_rep: cyzelować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: γλύφω
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (sztuka) wykańczać, wygładzać przedmioty rzemiosła artystycznego i rzeźby odlewane w metalu


lexentry: pol/cza-cza__rzeczownik__1
written_rep: cza-cza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσα τσα τσα
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) południowoamerykański szybki taniec rozpowszechniony obecnie na całym świecie;


lexentry: pol/czador__rzeczownik__1
written_rep: czador
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσαντόρ
sense_list:
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;


lexentry: pol/czajka__rzeczownik__1
written_rep: czajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλημάνα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;


lexentry: pol/czajnik__rzeczownik__1
written_rep: czajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσαγιέρα | τσαγερό
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;


lexentry: pol/czapka__rzeczownik__1
written_rep: czapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κασκέτο
sense_list:
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;


lexentry: pol/czardasz__rzeczownik__1
written_rep: czardasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσάρντας
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (ludowy) taniec węgierski; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do czardasza (1.1)


lexentry: pol/czarna_dziura__rzeczownik__1
written_rep: czarna dziura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαύρη τρύπα | μελανή οπή
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;


lexentry: pol/czarna_herbata__rzeczownik__1
written_rep: czarna herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαύρο τσάι
sense_list:
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis


lexentry: pol/czarna_jagoda__rzeczownik__1
written_rep: czarna jagoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βακκίνιο | μύρτιλλος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;


lexentry: pol/czarna_porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: czarna porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φραγκοστάφυλο μαύρο | φραγκοστάφυλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;


lexentry: pol/czarna_śmierć__rzeczownik__1
written_rep: czarna śmierć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Μαύρη Πανώλη
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) określenie epidemii panującej w m.in. czternastowiecznej Europie, utożsamianej z dżumą;


lexentry: pol/czarno-biały__przymiotnik__1
written_rep: czarno-biały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ασπρόμαυρος
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) w kolorach: białym, czarnym i różnych odcieniach szarości; taki, który oddaje tylko te barwy


lexentry: pol/czarnoksiężnik__rzeczownik__1
written_rep: czarnoksiężnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μάγος
sense_list:
(dawniej, dawny) osoba zajmująca się czarami w formie badań naukowych i okultystycznych, z użyciem „czarnych ksiąg” tj. grymuarów | osoba zajmująca się czarami i zjawiskami nadprzyrodzonymi


lexentry: pol/czarnowron__rzeczownik__1
written_rep: czarnowron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουρούνα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone corone Linnaeus, ptak z rodziny krukowatych, cały czarny z zielonkawym połyskiem;


lexentry: pol/czarny__przymiotnik__1
written_rep: czarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μαύρος
sense_list:
mający najciemniejszy możliwy kolor | nielegalny | (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie | (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)


lexentry: pol/czarny_koń__rzeczownik__1
written_rep: czarny koń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιγανό ποτάμι
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto nieoczekiwanie zwycięża lub odgrywa wielką rolę w jakichś wydarzeniach, choć nikt się tego nie spodziewał


lexentry: pol/czarny_łabędź__rzeczownik__1
written_rep: czarny łabędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαύρος κύκνος
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (przenośnie, przenośnia) nieprzewidywalne wydarzenie o przełomowym znaczeniu dla gospodarki i historii;


lexentry: pol/czarownica__rzeczownik__1
written_rep: czarownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μάγισσα
sense_list:
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) kobieta stara, brzydka, złośliwa


lexentry: pol/czas__rzeczownik__1
written_rep: czas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρόνος
sense_list:
(gramatyka) kategoria odmiany czasownika, polegająca na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi | chwila, moment, pora


lexentry: pol/czas_przeszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przeszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αόριστος
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_przyszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przyszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μέλλοντας
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_teraźniejszy__rzeczownik__1
written_rep: czas teraźniejszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενεστώτας
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czasopismo__rzeczownik__1
written_rep: czasopismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περιοδικό
sense_list:
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;


lexentry: pol/czasoprzestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: czasoprzestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χωρόχρονος | χωροχρόνος
sense_list:
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;


lexentry: pol/czasownik_posiłkowy__rzeczownik__1
written_rep: czasownik posiłkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βοηθητικό ρήμα
sense_list:
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony


lexentry: pol/czatować__czasownik__1
written_rep: czatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κουβεντιάζω
sense_list:
porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera


lexentry: pol/czeburek__rzeczownik__1
written_rep: czeburek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσεμπουρέκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj dużego pieroga z niekwaszonego ciasta pszennego nadziewanego zwykle mięsem lub serem i smażonego; specjalność tradycyjnej kuchni środkowowschodniej, tureckiej, ukraińskiej i rosyjskiej;


lexentry: pol/czeczotka__rzeczownik__1
written_rep: czeczotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρκτική σημυδόσπιζα | σημυδόσπιζα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;


lexentry: pol/czek__rzeczownik__1
written_rep: czek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιταγή
sense_list:
(bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;


lexentry: pol/czekać__czasownik__1
written_rep: czekać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: περιμένω
sense_list:
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy | przerywać wykonywanie jakiejś czynności


lexentry: pol/czekoladka__rzeczownik__1
written_rep: czekoladka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σοκολατάκι | σοκολατίνι
sense_list:
(spożywczy) wyrób cukierniczy z nadziewanej czekolady i dodatków, w małych porcjach, często w wyrafinowanej formie


lexentry: pol/czekoladowy__przymiotnik__1
written_rep: czekoladowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σοκολατένιοσ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą


lexentry: pol/czeladnik__rzeczownik__1
written_rep: czeladnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύντροφος
sense_list:
rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra


lexentry: pol/czeladź__rzeczownik__1
written_rep: czeladź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπηρέτης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zależna ludność chłopska zatrudniona w służbie feudała; później także najemna służba folwarczna w majątkach ziemskich


lexentry: pol/czelesta__rzeczownik__1
written_rep: czelesta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσελέστα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze;


lexentry: pol/czelność__rzeczownik__1
written_rep: czelność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θάρρος
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) bycie nadmiernie zuchwałym, odważyć się na coś wbrew przyjętym konwenansom


lexentry: pol/czernica__rzeczownik__1
written_rep: czernica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λοφιοβουτόπαπια | μαυροκέφαλη | μαυροκέφαλη πάπια
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;


lexentry: pol/czerw__rzeczownik__2
written_rep: czerw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: αναλογίζομαι
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) stadia rozwojowe pszczoły miodnej od jajeczka do wygryzającej się larwy


lexentry: pol/czerwona_kartka__rzeczownik__1
written_rep: czerwona kartka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόκκινη κάρτα
sense_list:
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;


lexentry: pol/czerwona_porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: czerwona porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φραγκοστάφυλο ερυθρό
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych; | owoc tego krzewu


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: κόκκινος
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: κόκκινος | ερυθρός
sense_list:
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/czerwony__rzeczownik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: κόκκινος
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunista, socjalista


lexentry: pol/czerwony_olbrzym__rzeczownik__1
written_rep: czerwony olbrzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ερυθρός γίγαντας
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;


lexentry: pol/cześnik__rzeczownik__1
written_rep: cześnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οινοχόος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadworny opiekujący się królewską piwnicą i usługujący przy dworskich ucztach, podający władcy do stołu;


lexentry: pol/czkawka__rzeczownik__1
written_rep: czkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λόξιγκας | λόξυγκας
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;


lexentry: pol/czopek__rzeczownik__1
written_rep: czopek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπόθετο
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;


lexentry: pol/czosnek__rzeczownik__1
written_rep: czosnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκόρδο
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1) | (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego


lexentry: pol/czosnek_niedźwiedzi__rzeczownik__1
written_rep: czosnek niedźwiedzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Άλλιο το άρκτιο | άγριο σκόρδο
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Allium ursinum L., gatunek rośliny z podrodziny czosnkowych, z rodziny amarylkowatych;


lexentry: pol/czterdziestka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράντα
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 40 | nazwa liczby 40


lexentry: pol/czterdziestkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράντα τέσσαρες
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 44 | nazwa liczby 44


lexentry: pol/czterdziestkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράντα δύο
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 42 | nazwa liczby 42


lexentry: pol/czterdziestkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράντα εννέα
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 49 | nazwa liczby 49


lexentry: pol/czterdziestkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράντα έν
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 41 | nazwa liczby 41


lexentry: pol/czterdziestkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράντα πέντε
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 45 | nazwa liczby 45


lexentry: pol/czterdziestkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράντα επτά
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 47 | nazwa liczby 47


lexentry: pol/czterdziestkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράντα έξ
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 46 | nazwa liczby 46


lexentry: pol/czterdziestkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράντα τρείς
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 43 | nazwa liczby 43


lexentry: pol/czterdziestkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράντα οκτώ
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 48 | nazwa liczby 48


lexentry: pol/czterowiersz__rzeczownik__1
written_rep: czterowiersz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τετράστιχο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki lub jego wyodrębniona część złożona z czterech wersów;


lexentry: pol/czujka__rzeczownik__1
written_rep: czujka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανιχνευτής
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wykrywające zmianę jakiejś wielkości fizycznej | (wojskowość, wojskowy) żołnierz lub oddział na wysuniętym stanowisku wartowniczym lub podczas zwiadu;


lexentry: pol/czujnik__rzeczownik__1
written_rep: czujnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αισθητήρας
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;


lexentry: pol/czuć__czasownik__1
written_rep: czuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αισθάνομαι
sense_list:
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku | odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów


lexentry: pol/czwarta_władza__rzeczownik__1
written_rep: czwarta władza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τέταρτη εξουσία
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wolna, niezależna prasa i pozostałe środki masowej komunikacji;


lexentry: pol/czwartorzęd__rzeczownik__1
written_rep: czwartorzęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Τεταρτογενές
sense_list:
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;


lexentry: pol/czworokąt__rzeczownik__1
written_rep: czworokąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τετράπλευρο
sense_list:
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;


lexentry: pol/czyj__zaimek__1
written_rep: czyj
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: ποιανού | τίνος
sense_list:
używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu | używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy


lexentry: pol/czynel__rzeczownik__1
written_rep: czynel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιάτο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) perkusyjny instrument muzyczny w postaci metalowego talerza;


lexentry: pol/czynnik__rzeczownik__1
written_rep: czynnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράγοντας
sense_list:
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie | przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek | (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) każda ze zmiennych powstała po redukcji zbioru danych za pomocą analizy czynnikowej


lexentry: pol/czystka__rzeczownik__1
written_rep: czystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκαθάριση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób; | fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych


lexentry: pol/czystka_etniczna__rzeczownik__1
written_rep: czystka etniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εθνοκάθαρση | εθνική εκκαθάριση
sense_list:
działania mające na celu gwałtowne, przymusowe i masowe przepędzenie grupy etnicznej ze spornego terytorium;


lexentry: pol/czytać__czasownik__1
written_rep: czytać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: διαβάζω
sense_list:
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną


lexentry: pol/czytelniczka__rzeczownik__1
written_rep: czytelniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναγνώστρια
sense_list:
kobieta lub dziewczyna, która czyta książki, gazety, itp. | kobieta lub dziewczyna, która korzysta z biblioteki lub czytelni


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναγνώστης
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, dzięki któremu można czytać informacje z określonych kanałów informacji, np. RSS, IRC | (informatyka, informatyczny) urządzenie odczytujące dane zapisane na karcie pamięci (magnetycznej lub elektronicznej) | (informatyka, informatyczny) urządzenie, z którego można czytać teksty jak z książki


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανιχνευτής
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie fotooptyczne odczytujące dane zakodowane kodem kreskowym, np. cenę towaru w sklepie


lexentry: pol/czytnik_książek_elektronicznych__rzeczownik__1
written_rep: czytnik książek elektronicznych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρονικός αναγνώστης
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie z wyświetlaczem służące do wyświetlania tekstów zapisanych w formie cyfrowej;


lexentry: pol/czyściec__rzeczownik__1
written_rep: czyściec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθαρτήριο
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;


lexentry: pol/czółenko__rzeczownik__1
written_rep: czółenko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαΐτα
sense_list:
(włókiennictwo) (technologia, technika, techniczny) element krosna tkackiego w postaci łódeczki, która zawiera i przerzuca nici;


lexentry: pol/czółenko__rzeczownik__1
written_rep: czółenko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκαρπίνι
sense_list:
(potocznie, potoczny) (obuwnictwo, obuwniczy) but damski w kształcie wyciętego, niesznurowanego pantofla


lexentry: pol/czółno__rzeczownik__1
written_rep: czółno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονόξυλο
sense_list:
płaskodenna łódź, dłubaniem lub wypalaniem uzyskana z jednego pnia drzewa, napędzana wiosłami a z rzadka także drągami;


lexentry: pol/cząber__rzeczownik__1
written_rep: cząber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θρούμπι
sense_list:
(botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego


lexentry: pol/część__rzeczownik__1
written_rep: część
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξάρτημα | μέρος
sense_list:
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim


lexentry: pol/część_mowy__rzeczownik__1
written_rep: część mowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μέρος του λόγου
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;


lexentry: pol/człowiek__rzeczownik__1
written_rep: człowiek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άνθρωπος
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię; | ktoś, jakaś osoba


lexentry: pol/dacki__przymiotnik__1
written_rep: dacki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: δακικός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Dacją, dotyczący Dacji | (historia, historyczny, historycznie) związany z Dakami, dotyczący Daków


lexentry: pol/daj_Boże__wykrzyknik__1
written_rep: daj Boże
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: Θεού θέλοντος
sense_list:
(książkowy) wypowiadane aby życzyć spełnienia się tego, o czym mowa w poprzednich wypowiedziach, co naszym zdaniem jest korzystne


lexentry: pol/daktylowiec__rzeczownik__1
written_rep: daktylowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χουρμαδιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix L., drzewo z rodziny arekowatych, o pierzastych liściach;


lexentry: pol/daktylowiec_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: daktylowiec właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χουρμαδιά
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix dactylifera L., palma z rodziny arekowatych, uprawiana w wielu krajach świata;


lexentry: pol/dalajlama__rzeczownik__1
written_rep: dalajlama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δαλάι λάμα | Δαλάι Λάμα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł duchownego zwierzchnika kościoła lamaickiego (buddyzmu tybetańskiego) i do 1959 roku najwyższego świeckiego zwierzchnika politycznego w Tybecie;


lexentry: pol/dalia__rzeczownik__1
written_rep: dalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντάλια
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;


lexentry: pol/dane__rzeczownik__1
written_rep: dane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεδομένα
sense_list:
informacje na temat jakiejś osoby | wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków | zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach


lexentry: pol/danina__rzeczownik__1
written_rep: danina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φόρος υποτέλειας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu | coś składanego w ofierze


lexentry: pol/dari__rzeczownik__1
written_rep: dari
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νταρί
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) używany w Afganistanie język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, traktowany niekiedy jako dialekt języka perskiego;


lexentry: pol/darknet__rzeczownik__1
written_rep: darknet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοτεινό δίκτυο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sieć komputerowa, z którą można połączyć się wyłącznie za pomocą specjalnego oprogramowania, zwykle oferująca anonimizację danych przesyłanych przez użytkowników


lexentry: pol/darkroom__rzeczownik__1
written_rep: darkroom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοτεινός θάλαμος
sense_list:
specjalne przyciemnione pomieszczenie do przypadkowych schadzek seksualnych w niektórych lokalach rozrywkowych;


lexentry: pol/darwinizm__rzeczownik__1
written_rep: darwinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δαρβινισμός
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt;


lexentry: pol/datagram__rzeczownik__1
written_rep: datagram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεδομενόγραμμα
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) samodzielna, niezależna jednostka danych, przesyłana przez sieć komputerową i nietworząca w danej warstwie OSI strumienia z innymi jednostkami


lexentry: pol/datura__rzeczownik__1
written_rep: datura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δατούρα
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) bieluń (rodzaj) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju datura (1.1)


lexentry: pol/dawka__rzeczownik__1
written_rep: dawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δόση
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;


lexentry: pol/dać__czasownik__2
written_rep: dać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: δίνω
sense_list:
(potocznie, potoczny) o kobiecie: umożliwić odbycie z sobą stosunku seksualnego, (porównaj) dać dupy


lexentry: pol/de_facto__przysłówek__1
written_rep: de facto
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: εκ των πραγμάτων
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym


lexentry: pol/debet__rzeczownik__1
written_rep: debet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάληψη
sense_list:
(bankowość, bankowy) ujemne saldo na koncie; | (księgowość) lewa strona bilansu (z aktywami lub kosztami);


lexentry: pol/debilizm__rzeczownik__1
written_rep: debilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλιθιότητα
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (psychologia, psychologiczny) najłagodniejszy stopień niepełnosprawności intelektualnej, dotyczący osób o ilorazie inteligencji w przybliżeniu 50–69, mogących uczyć się podstawowych umiejętności (czytanie, pisanie, proste liczenie), prowadzić samodzielne życie przy wsparciu, wykonywać nieskomplikowane prace


lexentry: pol/debiutant__rzeczownik__1
written_rep: debiutant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχάριος
sense_list:
ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji


lexentry: pol/debugować__czasownik__1
written_rep: debugować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αποσφαλματώνω
sense_list:
(informatyka, informatyczny) identyfikować i usuwać przyczyny błędów (bugów) z oprogramowania komputerowego


lexentry: pol/decybel__rzeczownik__1
written_rep: decybel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντεσιμπέλ
sense_list:
(fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze, jednostka równa 1/10 bela;


lexentry: pol/dedukcja__rzeczownik__1
written_rep: dedukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραγωγή
sense_list:
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków;


lexentry: pol/dedukować__czasownik__1
written_rep: dedukować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: υπαινίσσομαι
sense_list:
(książkowy) wnioskować; rozumować i wyciągać wnioski na podstawie znanych danych, faktów, twierdzeń lub przesłanek


lexentry: pol/deep_state__rzeczownik__1
written_rep: deep state
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κράτος εν κράτει
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) domniemany rodzaj rządów składający się z potencjalnie tajnych i nieautoryzowanych sieci władzy działających niezależnie od politycznego przywództwa kraju, w celu realizacji własnych programów i interesów


lexentry: pol/deeskalacja__rzeczownik__1
written_rep: deeskalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκλιμάκωση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) ograniczenie nasilenia jakiegoś rozruchu, agresywnych działań zbrojnych


lexentry: pol/defektywny__przymiotnik__1
written_rep: defektywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ελαττωματικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nieposiadający niektórych form fleksyjnych | mający defekty, wady, braki


lexentry: pol/defetyzm__rzeczownik__1
written_rep: defetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντεφετισμός
sense_list:
(książkowy) niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką


lexentry: pol/defibrylator__rzeczownik__1
written_rep: defibrylator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απινιδωτής
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;


lexentry: pol/defilada__rzeczownik__1
written_rep: defilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρέλαση
sense_list:
uroczysty przemarsz wojska lub innej grupy, np. sportowców czy ludności cywilnej, przejazd pojazdów, przelot samolotów w szyku paradnym dla oddania honorów przedstawicielom władzy;


lexentry: pol/deflacja__rzeczownik__1
written_rep: deflacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποπληθωρισμός
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki


lexentry: pol/defragmentacja__rzeczownik__1
written_rep: defragmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανασυγκρότηση
sense_list:
(informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;


lexentry: pol/defraudacja__rzeczownik__1
written_rep: defraudacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπεξαίρεση
sense_list:
przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku)


lexentry: pol/degażówki__rzeczownik__1
written_rep: degażówki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψαλίδι με οδοντωτή λάμα
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) nożyczki fryzjerskie z ząbkowaną jedną lub obiema krawędziami tnącymi, służące do cieniowania włosów;


lexentry: pol/degradacja__rzeczownik__1
written_rep: degradacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκφυλισμός
sense_list:
niszczenie środowiska i zasobów, jakimi ono dysponuje | obniżenie pozycji / rangi / wartości | zmiana czyjegoś stanowiska zawodowego na niższe


lexentry: pol/degustować__czasownik__1
written_rep: degustować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: πρόγευση
sense_list:
(podniośle) próbować jedzenia lub napojów w sposób świadomy, z uwagą, aby docenić ich smak, aromat, teksturę i inne walory


lexentry: pol/degustować__czasownik__2
written_rep: degustować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: χαρά
sense_list:
(potocznie, potoczny) czerpać przyjemność z długotrwałego czy bardzo szczegółowego zajmowania się czymś


lexentry: pol/dehydrogenaza__rzeczownik__1
written_rep: dehydrogenaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφυδρογονάση
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym katalizujący odszczepianie atomów wodoru od metabolitów i przenoszenie ich na inne związki chemiczne;


lexentry: pol/deifikacja__rzeczownik__1
written_rep: deifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποθέωση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga;


lexentry: pol/deizm__rzeczownik__1
written_rep: deizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντεϊσμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;


lexentry: pol/deka-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: deka-
min_sense_num: 01
trans_list: δεκα- | δέκ- | δεκ- | δεκά-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary dziesięć razy większe od podstawowych; | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z liczbą dziesięć


lexentry: pol/dekadencja__rzeczownik__1
written_rep: dekadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάπτωση
sense_list:
chylenie się ku upadkowi | rozkład wartości moralnych i kulturowych | tendencja w sztuce europejskiej przełomu wieku XIX i XX


lexentry: pol/dekadentyzm__rzeczownik__1
written_rep: dekadentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρακμιακή τέχνη
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce przełomu XIX i XX wieku będący przejawem świadomości upadku cywilizacji zachodniej;


lexentry: pol/deklaracja__rzeczownik__1
written_rep: deklaracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δήλωση
sense_list:
oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego | pismo zawierające deklarację (1.1)


lexentry: pol/deklaracja_podatkowa__rzeczownik__1
written_rep: deklaracja podatkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φορολογική δήλωση | δήλωση εισοδημάτων
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach;


lexentry: pol/dekokt__rzeczownik__1
written_rep: dekokt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφέψηση
sense_list:
(termin specjalistyczny) w piwowarstwie: część zacieru pobierana z kadzi zaciernej, doprowadzana do wrzenia w kotle zaciernym, a następnie ponownie wlewana do zacieru głównego;


lexentry: pol/dekolonizacja__rzeczownik__1
written_rep: dekolonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποαποικιοποίηση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;


lexentry: pol/dekolt__rzeczownik__1
written_rep: dekolt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντεκολτέ
sense_list:
wycięcie w ubraniu (np. w sukni, swetrze, bluzce), odsłaniające szyję, czasem ramiona, piersi lub plecy


lexentry: pol/dekompresja__rzeczownik__1
written_rep: dekompresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσυμπίεση
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przywrócenie pierwotnego rozmiaru informacji, której rozmiar został uprzednio zmniejszony


lexentry: pol/dekomunizacja__rzeczownik__1
written_rep: dekomunizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκομμουνιστικοποίηση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie komunizmu, proces odchodzenia od komunizmu


lexentry: pol/dekret__rzeczownik__1
written_rep: dekret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάταγμα
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;


lexentry: pol/delirium__rzeczownik__1
written_rep: delirium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραλήρημα
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) ostra psychoza pod postacią przemijających zaburzeń świadomości, charakteryzująca się dezorientacją w czasie i miejscu, zmienną uwagą, zaburzeniami myślenia, percepcji i emocji; często towarzyszą temu omamy, pobudzenie i lęk


lexentry: pol/delta__rzeczownik__1
written_rep: delta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δέλτα
sense_list:
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1); | (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;


lexentry: pol/demagogia__rzeczownik__1
written_rep: demagogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημαγωγία
sense_list:
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;


lexentry: pol/demo__rzeczownik__1
written_rep: demo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαδήλωση
sense_list:
(potocznie, potoczny) demonstracja (protest uliczny) | (potocznie, potoczny) wersja demonstracyjna, np. gry komputerowej, utworu, programu


lexentry: pol/demobilizacja__rzeczownik__1
written_rep: demobilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποστράτευση
sense_list:
rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego | zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy


lexentry: pol/demografia__rzeczownik__1
written_rep: demografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημογραφία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;


lexentry: pol/demokracja__rzeczownik__1
written_rep: demokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημοκρατία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli;


lexentry: pol/demokratyzacja__rzeczownik__1
written_rep: demokratyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκδημοκρατισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;


lexentry: pol/demon__rzeczownik__1
written_rep: demon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δαίμονας
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;


lexentry: pol/demonstracja__rzeczownik__1
written_rep: demonstracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαδήλωση
sense_list:
czynność pokazywania czegoś | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowe wystąpienie mające na celu wyrażenie protestu lub poparcia, zwykle głośne lub gwałtowne; | (wojskowość, wojskowy) manewr taktyczny odciągający uwagę przeciwnika;


lexentry: pol/demonstrować__czasownik__1
written_rep: demonstrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: δείχνω
sense_list:
brać udział w publicznym proteście, demonstracji | okazywać w sposób ostentacyjny swoje uczucia, siłę, możliwości | prezentować coś – urządzenie, towar lub działanie czegoś


lexentry: pol/denazyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: denazyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποναζιστικοποίηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) eliminacja wpływów nazizmu, usunięcie nazistów z życia politycznego i społecznego;


lexentry: pol/denazyfikowanie__rzeczownik__1
written_rep: denazyfikowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποναζοποίηση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeprowadzanie procesu denazyfikacji, likwidowanie nazizmu


lexentry: pol/dendrologia__rzeczownik__1
written_rep: dendrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δενδρολογία
sense_list:
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;


lexentry: pol/denga__rzeczownik__1
written_rep: denga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δάγγειος πυρετός
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba przenoszona przez komary powodująca m.in. ból głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę;


lexentry: pol/denitryfikacja__rzeczownik__1
written_rep: denitryfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απονίτρωση
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) proces redukcji azotanów do azotu cząsteczkowego w warunkach beztlenowych;


lexentry: pol/denuncjować__czasownik__1
written_rep: denuncjować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αποκαλύπτω
sense_list:
donosić władzom poufnie o popełnieniu przez kogoś wykroczenia, potajemnie oskarżać o takie czyny lub poglądy


lexentry: pol/deontologia__rzeczownik__1
written_rep: deontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεοντολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (filozofia, filozoficzny) dział etyki zajmujący się obowiązkami moralnymi i zasadami postępowania, zwłaszcza w określonych zawodach


lexentry: pol/depilacja__rzeczownik__1
written_rep: depilacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποτρίχωση
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) usuwanie włosów z miejsc niepożądanych za pomocą urządzeń lub środków chemicznych;


lexentry: pol/deponować__czasownik__1
written_rep: deponować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: δίνω εγγύηση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozostawiać gdzieś lub u kogoś pieniądze albo kosztowności, w celu ich zabezpieczenia ()


lexentry: pol/deportacja__rzeczownik__1
written_rep: deportacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απέλαση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju


lexentry: pol/deprecjacja__rzeczownik__1
written_rep: deprecjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόσβεση
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) spadek wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;


lexentry: pol/depresja__rzeczownik__1
written_rep: depresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βύθισμα
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza; | pozorne pogłębienie poziomu, kąt między płaszczyzną poziomą a linią wiodącą od oka obserwatora do wyodrębnionego punktu na horyzoncie


lexentry: pol/depresja__rzeczownik__1
written_rep: depresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάθλιψη | μελαγχολία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;


lexentry: pol/depresja_poporodowa__rzeczownik__1
written_rep: depresja poporodowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιλόχεια κατάθλιψη
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia nastroju objawiające się epizodem depresyjnym w ciągu trzech miesięcy po porodzie, trwające od dwóch do sześciu miesięcy;


lexentry: pol/depresyjny__przymiotnik__1
written_rep: depresyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καταθλιπτικός
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) taki, który prezentuje depresję, zniechęcenie | (psychologia, psychologiczny) taki, który wywołuje depresję, przygnębienie


lexentry: pol/derealizacja__rzeczownik__1
written_rep: derealizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποπραγματοποίηση
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie psychiczne polegające na poczuciu obcości świata zewnętrznego i odbieraniu go jako zmienionego lub nierzeczywistego


lexentry: pol/dereń__rzeczownik__1
written_rep: dereń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κρανιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju dereń (1.1), często o jadalnych owocach


lexentry: pol/dermatolog__rzeczownik__1
written_rep: dermatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δερματολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach


lexentry: pol/derogacja__rzeczownik__1
written_rep: derogacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακύρωση | κατάργηση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie normy prawnej jej mocy, z zastąpieniem lub bez zastąpienia jej nową;


lexentry: pol/derwisz__rzeczownik__1
written_rep: derwisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δερβίσης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym


lexentry: pol/derywacja_wsteczna__rzeczownik__1
written_rep: derywacja wsteczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναδρομικός σχηματισμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) proces słowotwórczy tworzenia nowego wyrazu zazwyczaj poprzez usunięcie przyrostków lub końcówek z wyrazu motywującego


lexentry: pol/design__rzeczownik__1
written_rep: design
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχέδιο
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) stylistyka jakiegoś przedmiotu, projektu; zespół cech charakterystycznych dla projektanta, firmy itp. | (zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) wzór, projekt wyrobu przemysłowego; także zajmowanie się wzornictwem przemysłowym


lexentry: pol/designer__rzeczownik__1
written_rep: designer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχεδιάστρια
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) specjalista od designu, projektant wzorów dla wyrobów przemysłowych


lexentry: pol/deska_do_krojenia__rzeczownik__1
written_rep: deska do krojenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλάκα κοπής
sense_list:
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności


lexentry: pol/deska_rozdzielcza__rzeczownik__1
written_rep: deska rozdzielcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταμπλό
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;


lexentry: pol/deskryptywizm__rzeczownik__1
written_rep: deskryptywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περιγραφική γλωσσολογία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) deskryptywna teoria nazw | (językoznawstwo, językoznawczy) dążność do opisywania realnie używanego języka w sposób neutralny, bez wartościowania jego elementów; | dążność do opisywania faktów w sposób neutralny


lexentry: pol/desorpcja__rzeczownik__1
written_rep: desorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκρόφηση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces uwalniania cząsteczek z wnętrza lub z powierzchni ciała stałego lub cieczy;


lexentry: pol/despot__rzeczownik__1
written_rep: despot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεσπότης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł cesarzy bizantyjskich i ich krewnych | (historia, historyczny, historycznie) tytuł władców serbskich


lexentry: pol/despota__rzeczownik__1
written_rep: despota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεσπότης
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę | (historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;


lexentry: pol/despotyczny__przymiotnik__1
written_rep: despotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: δεσποτικός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z despotyzmem jako formą rządów lub z despotą


lexentry: pol/despotyzm__rzeczownik__1
written_rep: despotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεσποτισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich


lexentry: pol/destalinizacja__rzeczownik__1
written_rep: destalinizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσταλινοποίηση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;


lexentry: pol/destylacja__rzeczownik__1
written_rep: destylacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόσταξη
sense_list:
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);


lexentry: pol/destylować__czasownik__1
written_rep: destylować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αποστάζω | διυλίζω
sense_list:
(chemia, chemiczny) poddawać destylacji czyli procesowi odparowywania i skraplania cieczy w celu usunięcia z niej substancji nielotnych


lexentry: pol/deszcz__rzeczownik__1
written_rep: deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βροχή
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;


lexentry: pol/detal__rzeczownik__1
written_rep: detal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λιανεμπόριο | λιανική
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi


lexentry: pol/detektyw__rzeczownik__1
written_rep: detektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντετέκτιβ | ιδιωτικός αστυνομικός
sense_list:
człowiek zajmujący się w sposób niejawny dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik prywatnej agencji śledczej


lexentry: pol/detektywka__rzeczownik__1
written_rep: detektywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντεντέκτιβ
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) kobieta zajmująca się w sposób niejawny dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariuszka policji lub jako pracowniczka prywatnej agencji śledczej


lexentry: pol/detergent__rzeczownik__1
written_rep: detergent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απορρυπαντικό
sense_list:
(chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;


lexentry: pol/determinizm__rzeczownik__1
written_rep: determinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιτιοκρατία | ντετερμινισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) teoria przyczynowo-skutkowa zakładająca, że ciąg określonych zdarzeń nieuchronnie prowadzi do danego skutku, rezultatu;


lexentry: pol/dewiant__rzeczownik__1
written_rep: dewiant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρεκκλίνω
sense_list:
(książkowy) (psychologia, psychologiczny) osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne, przejawiające się w zachowaniu odbiegającym od norm moralnych lub obyczajowych


lexentry: pol/dewocja__rzeczownik__1
written_rep: dewocja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψευδευλάβεια
sense_list:
gorliwe spełnianie praktyk religijnych na pokaz przy jednoczesnym zaniedbaniu duchowości wewnętrznej;


lexentry: pol/dezerterować__czasownik__1
written_rep: dezerterować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: λιποτακτώ
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) opuszczać bez zezwolenia swoje stanowisko, jednostkę wojskową lub miejsce obowiązkowej służby


lexentry: pol/dezodorant__rzeczownik__1
written_rep: dezodorant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσμητικό
sense_list:
(higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;


lexentry: pol/dezynfekcja__rzeczownik__1
written_rep: dezynfekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολύμανση
sense_list:
odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;


lexentry: pol/dharma__rzeczownik__1
written_rep: dharma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντάρμα
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska | (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii | (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda | (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne | (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku);


lexentry: pol/diabetolog__rzeczownik__1
written_rep: diabetolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαβητολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy i jej powikłań


lexentry: pol/diabetologia__rzeczownik__1
written_rep: diabetologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαβητολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy oraz jej powikłań;


lexentry: pol/diabeł__rzeczownik__1
written_rep: diabeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάβολος | δαίμονας | σατανάς
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;


lexentry: pol/diabeł_tasmański__rzeczownik__1
written_rep: diabeł tasmański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάβολος της Τασμανίας
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku diabłów tasmańskich (1.1)


lexentry: pol/diadem__rzeczownik__1
written_rep: diadem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάδημα
sense_list:
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;


lexentry: pol/diageneza__rzeczownik__1
written_rep: diageneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαγένεση
sense_list:
(geologia, geologiczny) zespół procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych, którym podlegają osady po ich pierwotnym odkładaniu, prowadzących do ich zagęszczenia, zestalania i przekształcenia w skały osadowe


lexentry: pol/diagnostyka__rzeczownik__1
written_rep: diagnostyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαγνωστική
sense_list:
(medycyna, medyczny) rozpoznawanie chorób na podstawie przeprowadzonych badań (zarówno u ludzi, jak i u zwierząt); | (psychologia, psychologiczny) proces oceny cech i stanów psychicznych człowieka dokonywany przez psychologa za pomocą metod psychologicznych, którymi najczęściej są testy psychologiczne, obserwacja psychologiczna i wywiad; | (technologia, technika, techniczny) ocena stanu technicznego maszyny lub urządzenia technicznego;


lexentry: pol/dialekt__rzeczownik__1
written_rep: dialekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάλεκτος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;


lexentry: pol/dialektologia__rzeczownik__1
written_rep: dialektologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαλεκτολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;


lexentry: pol/dialektyka__rzeczownik__1
written_rep: dialektyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαλεκτική
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) metoda wyrażania myśli polegająca na dochodzeniu do prawdy poprzez ukazywanie sprzeczności zawartych w pojęciach i przekonaniach


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαμάντι
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαμάντι κοπή γυαλί
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd przeznaczony do rżnięcia szkła i szlifowania kamieni szlachetnych, zazwyczaj z diamentowym ostrzem


lexentry: pol/diaskop__rzeczownik__1
written_rep: diaskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προβολέας διαφανειών
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania przezroczy na ekranie;


lexentry: pol/diaspora__rzeczownik__1
written_rep: diaspora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διασπορά
sense_list:
(książkowy) członkowie jakiegoś narodu lub wyznawcy jakiejś religii żyjący na obczyźnie lub poza miejscem tradycyjnego zamieszkania; | (książkowy) rozproszenie wspólnoty narodowej lub religijnej poza obszar jej bazowego zamieszkania


lexentry: pol/diatryba__rzeczownik__1
written_rep: diatryba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διατριβή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uprawiany w starożytności przez filozofów moralizatorski gatunek literacki w formie swobodnego dialogu lub mowy, łączący prostotę stylu z wywodem retorycznym


lexentry: pol/diazepam__rzeczownik__1
written_rep: diazepam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαζεπάμη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o wzorze sumarycznym C16H13ClN2O, mający działanie uspokajające, przeciwdrgawkowe oraz zwiotczające mięśnie;


lexentry: pol/dichlorodifenylotrichloroetan__rzeczownik__1
written_rep: dichlorodifenylotrichloroetan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: π, π’-διχλωρο-διφαινυλοτριχλωροαιθάνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) wysokotoksyczny chemiczny związek organiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako środek owadobójczy;


lexentry: pol/didżej__rzeczownik__1
written_rep: didżej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντισκ τζόκεϊ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba prowadząca program muzyczny w radiu, telewizji, klubie muzycznym itp., utrzymująca kontakt z odbiorcami przez różne komentarze, niekoniecznie związane z muzyką


lexentry: pol/diecezja__rzeczownik__1
written_rep: diecezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επισκοπή
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie; | (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;


lexentry: pol/diereza__rzeczownik__1
written_rep: diereza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαλυτικά
sense_list:
(termin typograficzny) diakryt w postaci dwóch kropek umieszczanych nad literą w celu zaznaczenia jej wymowy jako część oddzielnej sylaby; | (językoznawstwo, językoznawczy) w metryce: zbieżność granicy stopy akcentowej z granicą wyrazu;


lexentry: pol/dietetyka__rzeczownik__1
written_rep: dietetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διατροφολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;


lexentry: pol/difalia__rzeczownik__1
written_rep: difalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διφαλία
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa


lexentry: pol/digamma__rzeczownik__1
written_rep: digamma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίγαμμα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) litera z archaicznego alfabetu greckiego, oznaczająca głoskę [v] lub [w] oraz liczbę 6


lexentry: pol/dihydralazyna__rzeczownik__1
written_rep: dihydralazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διυδραλαζίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający obwodowe naczynia tętnicze, będący pochodną hydrazynoftalazyny


lexentry: pol/dingo__rzeczownik__1
written_rep: dingo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντίγκο
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;


lexentry: pol/dinozaur__rzeczownik__1
written_rep: dinozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεινόσαυρος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;


lexentry: pol/dioda__rzeczownik__1
written_rep: dioda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίοδος
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;


lexentry: pol/dionizyjski__przymiotnik__1
written_rep: dionizyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: διονυσιακός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kultem Dionizosa | (filozofia, filozoficzny) w filozofii nietzscheańskiej związany z nurtem tragicznym i symbolicznym w sztuce greckiej | żywiołowy, dynamiczny, beztroski


lexentry: pol/diopsyd__rzeczownik__1
written_rep: diopsyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διοψίδιος
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg​[​Si2O6​]​;


lexentry: pol/dip__rzeczownik__1
written_rep: dip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βυθίζω
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, pikantny sos lub krem do zamaczania przekąsek, podawany na zimno, przygotowany zwykle na bazie jogurtu, śmietany lub majonezu, czasem twarogu;


lexentry: pol/ditlenek_krzemu__rzeczownik__1
written_rep: ditlenek krzemu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διοξείδιο του πυριτίου
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym krzem występuje na IV stopniu utlenienia;


lexentry: pol/diuk__rzeczownik__1
written_rep: diuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δούκας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) najwyższy tytuł arystokratyczny we Francji, książę; | najwyższy tytuł szlachecki w Wielkiej Brytanii


lexentry: pol/dla__przyimek__1
written_rep: dla
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: για
sense_list:
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności | …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa adresata uczuć wykonawcy czynności


lexentry: pol/do_greckich_kalend__przysłówek__1
written_rep: do greckich kalend
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: στις ελληνικές καλένδες
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) do bliżej nieokreślonego terminu w przyszłości


lexentry: pol/do_kurwy_nędzy__wykrzyknik__1
written_rep: do kurwy nędzy
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: γαμώ το στανιό μου
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) emocjonalne i ekspresywne wyrażenie pretensji, wskutek odczuwania niezadowolenia, niedowierzania, dezaprobaty, frustracji itd.


lexentry: pol/do_niczego__przymiotnik__1
written_rep: do niczego
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άκυρος
sense_list:
o samopoczuciu: zły, słaby, bez energii do życia, zmęczony | tandetny, kiepski, marny, lichy, nie nadający się do użytku, nie spełniający oczekiwanej funkcji


lexentry: pol/doberman__rzeczownik__1
written_rep: doberman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντόμπερμαν
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;


lexentry: pol/dobosz__rzeczownik__1
written_rep: dobosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τυμπανιστής
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej;


lexentry: pol/dobra,_dobra__wykrzyknik__1
written_rep: dobra, dobra
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: καλά
sense_list:
(potocznie, potoczny) obiekcje, skrupuły, zastrzeżenia | (potocznie, potoczny) powątpiewanie, podanie w wątpliwość | (potocznie, potoczny) pozorna akceptacja cudzego zdania | (potocznie, potoczny) zgoda ze zniecierpliwieniem lub rezygnacją


lexentry: pol/dobra_wola__rzeczownik__1
written_rep: dobra wola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευμένεια
sense_list:
tendencja i gotowość, aby sprzyjać innym, bezinteresownie im pomagać lub w inny sposób działać korzystnie na ich rzecz


lexentry: pol/dobrostan__rzeczownik__1
written_rep: dobrostan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευζωία
sense_list:
subiektywnie odczuwany stan zadowolenia ze swojego stanu fizycznego i psychicznego w połączeniu poczuciem bezpieczeństwa


lexentry: pol/dobry__przymiotnik__1
written_rep: dobry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καλός
sense_list:
korzystny | o nastroju wesoły, radosny | o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony | pomyślny, udany | świetny, znakomity w swojej dziedzinie


lexentry: pol/dochodzenie__rzeczownik__1
written_rep: dochodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έρευνα
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół czynności prowadzone przez prokuratora, policję lub sędziego śledczego zmierzające do wyjaśnienia okoliczności związanych z przestępstwem


lexentry: pol/dochód_narodowy__rzeczownik__1
written_rep: dochód narodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εθνικό εισόδημα
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez obywateli danego kraju na jego terenie i za granicą, pomniejszona o amortyzację i podatki pośrednie (zwykle liczony w okresie roku kalendarzowego);


lexentry: pol/dodatkowy__przymiotnik__1
written_rep: dodatkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: επιπλέον
sense_list:
dodany do istniejącej wcześniej reszty | niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków | nieplanowany | pomocniczy


lexentry: pol/dodawanie__rzeczownik__1
written_rep: dodawanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόσθεση
sense_list:
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus); | (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1) | (rzeczownik odczasownikowy) od dodawać


lexentry: pol/dogmat__rzeczownik__1
written_rep: dogmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δόγμα
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół


lexentry: pol/dogrywka__rzeczownik__1
written_rep: dogrywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράταση
sense_list:
(sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania


lexentry: pol/doić__czasownik__1
written_rep: doić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αρμέγω
sense_list:
pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy lub innego zwierzęcia hodowlanego | (potocznie, potoczny) wykorzystywać kogoś finansowo


lexentry: pol/dojarka__rzeczownik__1
written_rep: dojarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρμέχτρα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do mechanicznego dojenia zwierząt; | kobieta dojąca zwierzę mleczne


lexentry: pol/dojrzały__przymiotnik__1
written_rep: dojrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ώριμος
sense_list:
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju | taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny


lexentry: pol/dok__rzeczownik__1
written_rep: dok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεξαμενή
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji


lexentry: pol/doktorski__przymiotnik__1
written_rep: doktorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: διδακτορικός
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z doktorem, ze stopniem doktora; należący do doktora


lexentry: pol/dokąd__zaimek__1
written_rep: dokąd
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: οποίο
sense_list:
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch


lexentry: pol/dolina__rzeczownik__1
written_rep: dolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοιλάδα
sense_list:
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;


lexentry: pol/dolina_niesamowitości__rzeczownik__1
written_rep: dolina niesamowitości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ἀνοίκειος συμπεριφορὰ
sense_list:
pojęcie z dziedziny robotyki, psychologii i projektowania, opisujące zjawisko, w którym obiekty (np. roboty, animacje komputerowe lub awatary), które są bardzo podobne do ludzi, ale nie do końca doskonałe, wywołują u obserwatora uczucie niepokoju, niechęci lub nawet odrazy;


lexentry: pol/dolmades__rzeczownik__1
written_rep: dolmades
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντολμάς
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj gołąbków zawijanych w liście winogron, czasem kapusty, danie kuchni bałkańskiej i tureckiej;


lexentry: pol/dolmen__rzeczownik__1
written_rep: dolmen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντολμέν
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;


lexentry: pol/dom__rzeczownik__1
written_rep: dom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπίτι | οίκος
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny | (heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia


lexentry: pol/dom_dziecka__rzeczownik__1
written_rep: dom dziecka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορφανοτροφείο
sense_list:
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;


lexentry: pol/dom_handlowy__rzeczownik__1
written_rep: dom handlowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πολυκατάστημα
sense_list:
(handel, handlowy) obiekt, w którym prowadzi się sprzedaż detaliczną produktów jednego producenta lub należących do jednej branży;


lexentry: pol/dom_pomocy_społecznej__rzeczownik__1
written_rep: dom pomocy społecznej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γηροκομείο
sense_list:
placówka świadcząca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne osobom wymagającym całodobowej opieki; | siedziba domu pomocy społecznej (1.1)


lexentry: pol/domena__rzeczownik__1
written_rep: domena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επικράτεια
sense_list:
(fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek; | (informatyka, informatyczny) część adresu w internecie;


lexentry: pol/domena_publiczna__rzeczownik__1
written_rep: domena publiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινό κτήμα
sense_list:
ogół twórczości, która może być wykorzystana przez wszystkich w dowolnym celu ze względu na zrzeczenie się lub wygaśnięcia praw autorskich;


lexentry: pol/dominikanin__rzeczownik__1
written_rep: dominikanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δομινικανός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;


lexentry: pol/domino__rzeczownik__1
written_rep: domino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντόμινο
sense_list:
gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek; | kamień do gry w domino (1.1) | strój maskaradowy w formie płaszcza z kapturem


lexentry: pol/domofon__rzeczownik__1
written_rep: domofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θυροτηλέφωνο
sense_list:
urządzenie elektroniczne wykorzystywane w blokach mieszkalnych do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali;


lexentry: pol/domokrążca__rzeczownik__1
written_rep: domokrążca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γυρολόγος
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) osoba, która odwiedza różnych ludzi, by kupili sprzedawane przez nią towary


lexentry: pol/donatyzm__rzeczownik__1
written_rep: donatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δονατισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) rygorystyczna herezja wczesnochrześcijańska rozpowszechniona w północnoafrykańskich prowincjach Imperium Rzymskiego, odmawiającą apostatom możliwości powrotu na łono wspólnoty Kościoła;


lexentry: pol/donejt__rzeczownik__1
written_rep: donejt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δωρεά
sense_list:
(neologizm) (środowiskowy) kwota finansowa dobrowolnie przekazana streamerowi (rzadziej: innego rodzaju twórcy internetowemu) przez widza


lexentry: pol/doniczka__rzeczownik__1
written_rep: doniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλάστρα
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;


lexentry: pol/donżon__rzeczownik__1
written_rep: donżon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακροπύργιο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania;


lexentry: pol/dopamina__rzeczownik__1
written_rep: dopamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντοπαμίνη
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) neurohormon, ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego;


lexentry: pol/dopasowywać__czasownik__1
written_rep: dopasowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ικανός
sense_list:
dobierać do siebie części, aby stanowiły właściwą całość | układać coś na czymś, aby dobrze przylegało


lexentry: pol/dopełnienie__rzeczownik__1
written_rep: dopełnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμπλήρωμα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru; | (rzeczownik odczasownikowy) od dopełnić | część dopełniająca całość


lexentry: pol/dopiero__partykuła__1
written_rep: dopiero
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: μόνο
sense_list:
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające | postawienie warunku | przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano


lexentry: pol/doping__rzeczownik__1
written_rep: doping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντοπάρισμα | ντόπιγκ
sense_list:
(sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości


lexentry: pol/dopóki__spójnik__1
written_rep: dopóki
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: μέχρι
sense_list:
jeśli zdanie podrzędne jest przeczące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym zakończy się (zakończyła się) dopiero, gdy zajdzie lub zaszła sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym po usunięciu przeczenia


lexentry: pol/dopóki__spójnik__1
written_rep: dopóki
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: όσο
sense_list:
jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne


lexentry: pol/dopóty_dzban_wodę_nosi,_dopóki_mu_się_ucho_nie_urwie__przysłowie__1
written_rep: dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie
part_of_speech: proverb
sense_list: każdy ma swoje granice wytrzymałości
min_sense_num: 01
trans_list:
πολλές φορές πάει η στάμνα για νερό και μια φορά σπάει | πολλές φορές πάει η στάμνα για νερό, μα κάποτε ραγίζει


lexentry: pol/dopływ__rzeczownik__1
written_rep: dopływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραπόταμος
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora


lexentry: pol/dorosły__przymiotnik__1
written_rep: dorosły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ενήλικος
sense_list:
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym


lexentry: pol/dorosły__przymiotnik__1
written_rep: dorosły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ενήλικος | μεγάλος
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) o człowieku: w wieku, w którym człowiek ponosi pełną odpowiedzialność za swoje czyny


lexentry: pol/dorsz_atlantycki__rzeczownik__1
written_rep: dorsz atlantycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βακαλάος
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus morhua L., gatunek drapieżnej ryby morskiej z rodziny dorszowatych;


lexentry: pol/doskonały__przymiotnik__1
written_rep: doskonały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: τέλειος
sense_list:
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć | wspaniały, bardzo dobry, najlepszy z możliwych, pozbawiony wad


lexentry: pol/dostateczny__rzeczownik__1
written_rep: dostateczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: C
sense_list:
(urzędowy) (edukacja, edukacyjny) nota szkolna za wystarczające acz nie wyróżniające się opanowanie materiału czy pokazane zdolności


lexentry: pol/dostawać__czasownik__1
written_rep: dostawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: λαβαίνω
sense_list:
(potocznie, potoczny) zostawać trafionym, uderzonym przez coś | nabawiać się czegoś, chorować | stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny


lexentry: pol/dotacja__rzeczownik__1
written_rep: dotacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δωρεά
sense_list:
zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności


lexentry: pol/dotyk__rzeczownik__1
written_rep: dotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφή
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;


lexentry: pol/dotąd__spójnik__1
written_rep: dotąd
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: όσο
sense_list:
w wyrażeniu: dotąd… aż… komunikuje, że część zdania przed „aż” jest ograniczona od strony przyszłości przez zdarzenie opisane po „aż” | w wyrażeniu: dotąd… dopóki/póki… komunikuje, że część zdania przed „dopóki”/„póki” jest ograniczona od strony przyszłości przez zakończenie stanu lub czynności opisanej po „dopóki”/„póki”


lexentry: pol/dowód__rzeczownik__1
written_rep: dowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόδειξη
sense_list:
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś) | (matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;


lexentry: pol/dozymetr__rzeczownik__1
written_rep: dozymetr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δοσίμετρο
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) urządzenie do pomiaru dawek promieniowania jonizującego lub aktywności promieniotwórczej preparatów;


lexentry: pol/doświadczalny__przymiotnik__1
written_rep: doświadczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: πειραματικός
sense_list:
taki, który służy w doświadczeniu, przeznaczony do doświadczeń | bazujący na doświadczeniu; dowiedziony za pomocą doświadczenia


lexentry: pol/doża__rzeczownik__1
written_rep: doża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δόγης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł wybieralnego naczelnika państwa w republikach Wenecji i Genui;


lexentry: pol/drabina__rzeczownik__1
written_rep: drabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκάλα
sense_list:
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;


lexentry: pol/dracena__rzeczownik__1
written_rep: dracena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δράκαινα
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dracaena Vand., rodzaj rośliny tropikalnej z rodziny szparagowatych, nierzadko ozdobnej;


lexentry: pol/drachma__rzeczownik__1
written_rep: drachma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δραχμή
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) moneta w starożytnej Grecji; | (jednostka monetarna) nowożytna waluta Grecji w latach 1832-2002


lexentry: pol/dragoman__rzeczownik__1
written_rep: dragoman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δραγουμάνος
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) tłumacz, przewodnik i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/dragon__rzeczownik__1
written_rep: dragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλόγα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) o potężnej i energicznej kobiecie, która lubi dyrygować, dowodzić innymi


lexentry: pol/dragon__rzeczownik__1
written_rep: dragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δραγόνος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny


lexentry: pol/drakkar__rzeczownik__1
written_rep: drakkar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντράκαρ
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) bezpokładowy, drewniany statek wiosłowo-żaglowy budowany w VIII–XII w. w Skandynawii, zwykle zaopatrzony na dziobie w rzeźbę w formie głowy smoka;


lexentry: pol/drakońskie_prawa__związek_frazeologiczny__1
written_rep: drakońskie prawa
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: δρακόντειοι νόμοι
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (historia, historyczny, historycznie) prawa nadmiernie surowe, ostre, bezwzględne, okrutne


lexentry: pol/dramat__rzeczownik__1
written_rep: dramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δράμα
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;


lexentry: pol/dramatopisarstwo__rzeczownik__1
written_rep: dramatopisarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δραματουργία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) twórczość dramatyczna


lexentry: pol/drapieżca__rzeczownik__1
written_rep: drapieżca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρπακτικό
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar | osoba lub kraj napadający


lexentry: pol/drapieżnik__rzeczownik__1
written_rep: drapieżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρπακτικό
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar


lexentry: pol/drastyczny__przymiotnik__1
written_rep: drastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: δραστικός
sense_list:
o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny | pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności


lexentry: pol/dres__rzeczownik__1
written_rep: dres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φόρμα
sense_list:
(krawiectwo) (sport, sportowy) wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców


lexentry: pol/dresiarz__rzeczownik__1
written_rep: dresiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάγκουρας
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (pejoratywnie, pejoratywny) przedstawiciel subkultury miejskiej mający w zwyczaju noszenie na co dzień dresów, kojarzony z agresją i postawami aspołecznymi;


lexentry: pol/dreszczowiec__rzeczownik__1
written_rep: dreszczowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θρίλερ
sense_list:
rodzaj utworu sensacyjnego, filmu lub powieści mającego wywołać u odbiorcy uczucie grozy; w odróżnieniu od horroru zagrożenie jest realne;


lexentry: pol/drewno__rzeczownik__1
written_rep: drewno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξύλο | ξυλεία
sense_list:
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał; | (rzeczownik) zbiorowy kawałki drewna (1.2)


lexentry: pol/drewno__rzeczownik__1
written_rep: drewno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξύλωμα
sense_list:
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę;


lexentry: pol/drobny__przymiotnik__1
written_rep: drobny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μικρή
sense_list:
taki, który prowadzi działalność przedsiębiorczą na małą skalę; jest realizowany w niewielkim zakresie


lexentry: pol/drogeria__rzeczownik__1
written_rep: drogeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρμακοπωλείο
sense_list:
(handel, handlowy) sklep prowadzący sprzedaż kosmetyków, prostych środków leczniczych i sanitarnych oraz produktów chemicznych do użytku domowego;


lexentry: pol/drogowskaz__rzeczownik__1
written_rep: drogowskaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οδοδείκτης
sense_list:
tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży;


lexentry: pol/dront_dodo__rzeczownik__1
written_rep: dront dodo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διδώ
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Raphus cucullatus Linnaeus, wymarły gatunek dużego ptaka z rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/drozd__rzeczownik__1
written_rep: drozd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσίχλα | κίχλη
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;


lexentry: pol/droździk__rzeczownik__1
written_rep: droździk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοκκινότσιχλα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;


lexentry: pol/drożdże__rzeczownik__1
written_rep: drożdże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζύμη | προζύμι
sense_list:
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie


lexentry: pol/drożdże__rzeczownik__1
written_rep: drożdże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαγιά | ζυμομύκητας
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;


lexentry: pol/drugie_danie__rzeczownik__1
written_rep: drugie danie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κύριο πιάτο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w Polsce główne danie obiadowe, podawane po zupie


lexentry: pol/drugie_śniadanie__rzeczownik__1
written_rep: drugie śniadanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γευματίζω
sense_list:
lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem;


lexentry: pol/drugoplanowy__przymiotnik__1
written_rep: drugoplanowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βάθος
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (sztuka) położony poza pierwszym planem


lexentry: pol/drugorzędowy__przymiotnik__1
written_rep: drugorzędowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: δευτερεύων
sense_list:
(chemia, chemiczny) o alkoholu: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i dwoma innymi atomami węgla | (chemia, chemiczny) o aminie: o dwóch grupach alkilowych lub arylowych bezpośrednio związanych z atomem azotu | (chemia, chemiczny) o soli: będąca pochodną aminy drugorzędowej | zaklasyfikowany do drugiego rzędu


lexentry: pol/druid__rzeczownik__1
written_rep: druid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρυΐδης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytny kapłan celtycki;


lexentry: pol/druk__rzeczownik__1
written_rep: druk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτύπωση
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania | (biurowość, biurowy) często lm druki: pismo, akta, formularz | (drukarstwo, drukarski) odbitka będąca efektem druku (1.1)


lexentry: pol/drukarka_laserowa__rzeczownik__1
written_rep: drukarka laserowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτυπωτής λέιζερ
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj drukarki wykorzystującej w procesie drukowania laser, uzyskująca wydruk poprzez umieszczenie na papierze cząstek tonera;


lexentry: pol/drukować__czasownik__1
written_rep: drukować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εκτυπώνω | τυπώνω
sense_list:
dawać coś do druku, publikować | robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce | umieszczać na tkaninie wzór przez barwienie, wytłaczanie, odciskanie


lexentry: pol/drumla__rzeczownik__1
written_rep: drumla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άρπα των Εβραίων | άρπα των γνάθων
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;


lexentry: pol/drut_kolczasty__rzeczownik__1
written_rep: drut kolczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συρματόπλεγμα
sense_list:
materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;


lexentry: pol/drużyna__rzeczownik__1
written_rep: drużyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομάδα
sense_list:
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania | (wojskowość, wojskowy) mały oddział piechoty;


