# translation

lexentry: pol/dziewięćdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενενήντα τρείς
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 93 | nazwa liczby 93


lexentry: pol/dziewięćdziesiątkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενενήντα οκτώ
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 98 | nazwa liczby 98


lexentry: pol/dzień_roboczy__rzeczownik__1
written_rep: dzień roboczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργάσιμη
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowa liczba godzin pracy | (zawód, zawodowy, zawodowo) dzień, w którym się idzie do pracy


lexentry: pol/dzika_karta__rzeczownik__1
written_rep: dzika karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαλαντέρ
sense_list:
(sport, sportowy) dopuszczenie do zawodów, zwykle rangi mistrzowskiej, drużyny lub zawodnika niespełniającego formalnych warunków uczestnictwa;


lexentry: pol/dziurawiec__rzeczownik__1
written_rep: dziurawiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερικό
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hypericum L., liczący około 370 gatunków rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych;


lexentry: pol/dziurkacz_biurowy__rzeczownik__1
written_rep: dziurkacz biurowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διακορευτής | περφορατέρ
sense_list:
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach;


lexentry: pol/dziwkarz__rzeczownik__1
written_rep: dziwkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσουγκράνα
sense_list:
(pospolicie) mężczyzna korzystający z usług prostytutek, także: mężczyzna często zmieniającym partnerki seksualne


lexentry: pol/dziwność__rzeczownik__1
written_rep: dziwność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλλοτριότητα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) addytywna liczba kwantowa, której wartość jest przypisywana wszystkim hadronom | cecha tego, co jest dziwne


lexentry: pol/dziwonia__rzeczownik__1
written_rep: dziwonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φακή
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus erythrinus, niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów;


lexentry: pol/dziób__rzeczownik__1
written_rep: dziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράμφος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów; | (lotnictwo, lotniczy) przednia część kadłuba samolotu; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj ustnika;


lexentry: pol/dziąsłowy__przymiotnik__1
written_rep: dziąsłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: φατνιακός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła | (anatomia, anatomiczny) (stomatologia, stomatologiczny) odnoszący się do dziąsła


lexentry: pol/dzięcioł_czarny__rzeczownik__1
written_rep: dzięcioł czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαυροτσικλιτάρα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;


lexentry: pol/dzięcioł_trójpalczasty__rzeczownik__1
written_rep: dzięcioł trójpalczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τριδάχτυλος δρυοκολάπτης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej;


lexentry: pol/dzięciołek__rzeczownik__1
written_rep: dzięciołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νανοτσικλιτάρα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;


lexentry: pol/dzięgiel__rzeczownik__1
written_rep: dzięgiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγελική
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dzięgli (1.1) | (botanika, botaniczny) Angelica L., rodzaj bylin z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/dzięki__przyimek__1
written_rep: dzięki
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 03
trans_list: χάρη σε
sense_list:
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/dzwonek__rzeczownik__1
written_rep: dzwonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουδούνι
sense_list:
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze


lexentry: pol/dzwonić__czasownik__1
written_rep: dzwonić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χτυπάω
sense_list:
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne | o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk | wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka


lexentry: pol/dzwonić_na_trwogę__czasownik__1
written_rep: dzwonić na trwogę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: σημαίνει ο συναγερμός | χτυπά ο συναγερμός
sense_list:
ostrzegać przed niebezpieczeństwem, uprzedzać o groźnej sytuacji wymagającej działania, wzywać do czujności


lexentry: pol/dzwonko__rzeczownik__1
written_rep: dzwonko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φέτα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (rybołówstwo, rybacki) kawałek wypatroszonej ryby pokrojonej w poprzek


lexentry: pol/dzwonnica__rzeczownik__1
written_rep: dzwonnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμπαναριό | κωδωνοστάσιο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;


lexentry: pol/dąb__rzeczownik__1
written_rep: dąb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βελανιδιά | δρυς
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;


lexentry: pol/dąb_korkowy__rzeczownik__1
written_rep: dąb korkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρυς η φελλοφόρος | φελλόδρυς
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;


lexentry: pol/dąb_ostrolistny__rzeczownik__1
written_rep: dąb ostrolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αριά
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus ilex L., gatunek drzewa z rodziny bukowatych, pochodzący z obszaru śródziemnomorskiego;


lexentry: pol/dąb_szypułkowy__rzeczownik__1
written_rep: dąb szypułkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρυς η ποδισκοφόρος
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus robur L., pospolity gatunek drzewa z rodziny bukowatych, z owocami (tj. żołędziami) osadzonymi na długiej szypułce;


lexentry: pol/dętka__rzeczownik__1
written_rep: dętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαμπρέλα
sense_list:
wypełniony powietrzem balon wewnątrz piłki | (motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony;


lexentry: pol/dęty__przymiotnik__1
written_rep: dęty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ανάσα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: taki w którym źródłem dźwięku jest drgający wewnątrz słup powietrza | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o orkiestrze: złożona głównie z instrumentów dętych (1.3)


lexentry: pol/długi__przymiotnik__1
written_rep: długi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μακρύς | πολύς
sense_list:
mający znaczny wymiar podłużny (długość) | trwający znaczny czas | (potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw. | (żartobliwie) o człowieku: wysoki


lexentry: pol/długometrażowy__przymiotnik__1
written_rep: długometrażowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μεγάλος μήκος
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) mający długi metraż, o długim czasie trwania (zwyczajowo od 40-60 minut);


lexentry: pol/długopłetwiec_oceaniczny__rzeczownik__1
written_rep: długopłetwiec oceaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμπούρα φάλαινα
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Megaptera novaeangliae Borowski, gatunek morskiego ssaka z rodziny płetwalowatych;


lexentry: pol/długość_geograficzna__rzeczownik__1
written_rep: długość geograficzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωγραφικό μήκος
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt dwuścienny zawarty między półpłaszczyzną południka 0 a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na powierzchni Ziemi;


lexentry: pol/dłuto__rzeczownik__1
written_rep: dłuto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλέμι
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;


lexentry: pol/dłużnik__rzeczownik__1
written_rep: dłużnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οφειλέτης
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;


lexentry: pol/dźinizm__rzeczownik__1
written_rep: dźinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ζαϊνισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;


lexentry: pol/dźwignia__rzeczownik__1
written_rep: dźwignia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοχλός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły; | (technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka


lexentry: pol/dźwiękonaśladowczy__przymiotnik__1
written_rep: dźwiękonaśladowczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ηχομιμητικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) naśladujący dźwięki lub odgłosy natury


lexentry: pol/dżem__rzeczownik__1
written_rep: dżem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαρμελάδα
sense_list:
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;


lexentry: pol/dżentelmen__rzeczownik__1
written_rep: dżentelmen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευπατρίδης
sense_list:
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,


lexentry: pol/dżet__rzeczownik__1
written_rep: dżet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αεριωθούμενος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) strumień plazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki, czarnej dziury lub gwiazdy;


lexentry: pol/dżezwa__rzeczownik__1
written_rep: dżezwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπρίκι
sense_list:
tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące do przygotowywania kawy;


lexentry: pol/dżihad__rzeczownik__1
written_rep: dżihad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζιχάντ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia


lexentry: pol/dżin__rzeczownik__1
written_rep: dżin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζίνι
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie


lexentry: pol/dżinn__rzeczownik__1
written_rep: dżinn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζίνι
sense_list:
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi


lexentry: pol/dżins__rzeczownik__1
written_rep: dżins
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζην | μπλουτζίν
sense_list:
(włókiennictwo) (krawiectwo) mocna, bawełniana tkanina o skośnym splocie, klasycznie barwiona błękitem indygo, stosowana głównie do produkcji odzieży oraz toreb;


lexentry: pol/dżip__rzeczownik__1
written_rep: dżip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζιπ
sense_list:
(motoryzacja) (wojskowość, wojskowy) amerykański bezdrzwiowy samochód z okresu II wojny światowej | (motoryzacja) samochód marki Jeep;


lexentry: pol/dżoker__rzeczownik__1
written_rep: dżoker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαλαντέρ
sense_list:
(termin karciany) dodatkowa karta w talii, używana w niektórych grach, zastępująca dowolną inną kartę


lexentry: pol/dżonka__rzeczownik__1
written_rep: dżonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ναρκωτικό
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/dżuma__rzeczownik__1
written_rep: dżuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πανώλη | πανώλης | πανούκλα
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;


lexentry: pol/e-mail__rzeczownik__1
written_rep: e-mail
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλ. ταχ.
sense_list:
(informatyka, informatyczny) adres, na który wysyła się wiadomości w e-mailu (1.1) | (informatyka, informatyczny) usługa wysyłania elektronicznych wiadomości; | (informatyka, informatyczny) wiadomość wysłana za pośrednictwem e-maila (1.1)


lexentry: pol/earl__rzeczownik__1
written_rep: earl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόμης
sense_list:
członek arystokracji Zjednoczonego Królestwa, współcześnie o randze wyższej niż wicehrabia, lecz niższej niż markiz;


lexentry: pol/easter_egg__rzeczownik__1
written_rep: easter egg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πασχαλινό αβγό
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (gry komputerowe) ukryta przed użytkownikiem funkcja lub treść zawarta w interaktywnych produktach cyfrowych;


lexentry: pol/ebonit__rzeczownik__1
written_rep: ebonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβονίτης
sense_list:
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;


lexentry: pol/ebulioskopia__rzeczownik__1
written_rep: ebulioskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζεσεοσκοπία
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) metoda wyznaczania masy cząsteczkowej substancji chemicznej w roztworze poprzez pomiar podwyższenia temperatury wrzenia rozpuszczalnika po rozpuszczeniu w nim danej substancji


lexentry: pol/echo__rzeczownik__1
written_rep: echo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηχώ
sense_list:
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;


lexentry: pol/echolalia__rzeczownik__1
written_rep: echolalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηχολαλία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;


lexentry: pol/edredon__rzeczownik__1
written_rep: edredon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πουπουλόπαπια
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;


lexentry: pol/edycja__rzeczownik__1
written_rep: edycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκδοση
sense_list:
konkretna wersja publikacji, np. książki lub albumu muzycznego | jedna z imprez, która odbywa się cyklicznie, np. konkurs, festiwal lub konferencja


lexentry: pol/edykt__rzeczownik__1
written_rep: edykt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάταγμα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa królewska | (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie rozporządzenie urzędowe lub cesarskie


lexentry: pol/efedryna__rzeczownik__1
written_rep: efedryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εφεδρίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący naturalnie w roślinach z rodzaju Ephedra, działający pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy oraz sympatykomimetycznie (pobudza układ współczulny)


lexentry: pol/efekt_cieplarniany__rzeczownik__1
written_rep: efekt cieplarniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινόμενο θερμοκηπίου
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;


lexentry: pol/efekt_domina__rzeczownik__1
written_rep: efekt domina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινόμενο ντόμινο | φαινόμενο του ντόμινο
sense_list:
(dosłownie) efekt polegający na tym, że po ustawieniu kamieni domina pionowo obok siebie popycha się stojący na końcu kamień, a ten, przewracając się, uderza w kamień sąsiedni, co skutkuje jego przewróceniem i uderzeniem w kamień następny itd.. | (przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której jedno zdarzenie uruchamia szereg następujących po sobie, wynikających jedno z drugiego zdarzeń, zazwyczaj gwałtownych, niemożliwych do opanowania


lexentry: pol/efekt_uboczny__rzeczownik__1
written_rep: efekt uboczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρενέργεια
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w programowaniu dowolny efekt wyrażenia, który zmienia stan programu | dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek


lexentry: pol/efemeryda__rzeczownik__1
written_rep: efemeryda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εφήμερος
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina, której cykl rozwojowy jest bardzo krótki i odbywa się tylko w ściśle określonych warunkach


lexentry: pol/efod__rzeczownik__1
written_rep: efod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εφόδ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;


lexentry: pol/egiryn__rzeczownik__1
written_rep: egiryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιγιρίνης
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);


lexentry: pol/egocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: egocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγωκεντρισμός
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby | (psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie;


lexentry: pol/egoizm__rzeczownik__1
written_rep: egoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγωισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne;


lexentry: pol/egotyzm__rzeczownik__1
written_rep: egotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγωτισμός
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą;


lexentry: pol/egreta__rzeczownik__1
written_rep: egreta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσικνιάς
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pióra, zwykle godowe pióra czapli, wykorzystywane jako ozdoba kapelusza i kobiecej fryzury albo ich imitacja z metalu i klejnotów


lexentry: pol/egzaltacja__rzeczownik__1
written_rep: egzaltacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγκωμιασμός
sense_list:
przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli


lexentry: pol/egzamin_wstępny__rzeczownik__1
written_rep: egzamin wstępny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισιτήριες εξετάσεις | πανελλήνιες | πανελλήνιες εξετάσεις
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) egzamin organizowany przez instytucję edukacyjną, którego wyniki decydują o przyjęciu na kolejny etap kształcenia


lexentry: pol/egzegeta__rzeczownik__1
written_rep: egzegeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξηγητής
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca zajmujący się egzegezą | (teologia, teologiczny) biblista badający teksty biblijne


lexentry: pol/egzegeza__rzeczownik__1
written_rep: egzegeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξήγηση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;


lexentry: pol/egzekucja__rzeczownik__1
written_rep: egzekucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτέλεση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego | wykonanie wyroku śmierci


lexentry: pol/egzekutywa__rzeczownik__1
written_rep: egzekutywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διοικητικό στέλεχος
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza wykonawcza w państwie


lexentry: pol/egzema__rzeczownik__1
written_rep: egzema
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκζεμα
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieinfekcyjny stan zapalny głównie wierzchniej warstwy skóry objawiający się świądem, zaczerwienieniem, pęcherzykami i złuszczaniem naskórka


lexentry: pol/egzogamia__rzeczownik__1
written_rep: egzogamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξωγαμία
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (etnografia, etnograficzny) system norm kulturowych, który wymusza małżeństwo poza własną grupą;


lexentry: pol/egzonim__rzeczownik__1
written_rep: egzonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξώνυμο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) zaadaptowana na potrzeby własnego języka nazwa obiektu geograficznego inna od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie dany obiekt geograficzny się znajduje;


lexentry: pol/egzoplaneta__rzeczownik__1
written_rep: egzoplaneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξωπλανήτης
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta położona poza Układem Słonecznym, najczęściej w innym układzie planetarnym;


lexentry: pol/egzorta__rzeczownik__1
written_rep: egzorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραίνεση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kazanie pogrzebowe lub rocznicowe | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótka zachęta w formie kazania wygłaszana przed spowiedzią


lexentry: pol/egzystencjalizm__rzeczownik__1
written_rep: egzystencjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπαρξισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;


lexentry: pol/eklektyczny__przymiotnik__1
written_rep: eklektyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: εκλεκτικός
sense_list:
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów | taki, który odnosi się do eklektyzmu, stylu w historii sztuki


lexentry: pol/eklerka__rzeczownik__1
written_rep: eklerka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκλέρ
sense_list:
(cukiernictwo) podłużne ciastko z parzonego ciasta, po przecięciu na dwie części napełniane bitą śmietaną lub kremem, zwykle polewane czekoladą;


lexentry: pol/eklezja__rzeczownik__1
written_rep: eklezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκλησία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zgromadzenie pełnoprawnych obywateli starożytnych Aten, którzy ukończyli 20 lat, najwyższy organ władzy decydujący o polityce zagranicznej i wewnętrznej polis;


lexentry: pol/eklezjologia__rzeczownik__1
written_rep: eklezjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκλησιολογία
sense_list:
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;


lexentry: pol/ekliptyka__rzeczownik__1
written_rep: ekliptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκλειπτική
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;


lexentry: pol/ekologiczny__przymiotnik__1
written_rep: ekologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: οικολογικός
sense_list:
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody | (potocznie, potoczny) sprzyjający ochronie środowiska | (potocznie, potoczny) związany z ochroną środowiska


lexentry: pol/ekonazol__rzeczownik__1
written_rep: ekonazol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκοναζόλη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwgrzybiczy lek, pochodna imidazolu


lexentry: pol/ekonomia__rzeczownik__1
written_rep: ekonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οικονομία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;


lexentry: pol/ekonomicznie__przysłówek__1
written_rep: ekonomicznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: οικονομικά
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odnosząc się do ekonomii, ekonomiki | (podniośle) bez większego nakładu środków i wysiłku


lexentry: pol/ekonomista__rzeczownik__1
written_rep: ekonomista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οικονομολόγος
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek odłamu rosyjskiej socjaldemokracji z przełomu XIX i XX wieku


lexentry: pol/ekosystem__rzeczownik__1
written_rep: ekosystem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οικοσύστημα
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) fragment przyrody będący funkcjonalną całością; | (informatyka, informatyczny) ogół sprzętu i/lub oprogramowania współpracującego ze sobą dzięki dostarczaniu przez jednego producenta


lexentry: pol/ekran__rzeczownik__1
written_rep: ekran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οθόνη
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy


lexentry: pol/eksabajt__rzeczownik__1
written_rep: eksabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξαδυφιοσυλλαβή
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 petabajtom;


lexentry: pol/ekscelencja__rzeczownik__1
written_rep: ekscelencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Εξοχοτάτη
sense_list:
tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)


lexentry: pol/ekscentryczność__rzeczownik__1
written_rep: ekscentryczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκεντρικότητα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jeden z parametrów krzywej stożkowej; | cecha tego, co jest ekscentryczne; cecha tych, którzy są ekscentryczni


lexentry: pol/ekshibicjonista__rzeczownik__1
written_rep: ekshibicjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδειξίας
sense_list:
mężczyzna, który obnaża się w miejscach publicznych; | (przenośnie, przenośnia) osoba, która przejawia skłonność do ujawniania swoich intymnych, często drastycznych spraw


lexentry: pol/ekshortacja__rzeczownik__1
written_rep: ekshortacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραίνεση | προτροπή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na skłanianiu słuchaczy przy użyciu groźby, przestrogi, zachęty lub przyrzeczenia


lexentry: pol/ekskluzywny__przymiotnik__1
written_rep: ekskluzywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αποκλειστικός
sense_list:
elegancki lub luksusowy | odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu | przeznaczony dla ograniczonej liczby osób


lexentry: pol/ekskomunika__rzeczownik__1
written_rep: ekskomunika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφορισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;


lexentry: pol/ekskomunikować__czasownik__1
written_rep: ekskomunikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αφορίζω
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła


lexentry: pol/ekskursja__rzeczownik__1
written_rep: ekskursja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκδρομή
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wycieczka, podróż, wyprawa, wyjazd w celach wypoczynkowych lub poznawczych


lexentry: pol/eksmisja__rzeczownik__1
written_rep: eksmisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έξωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe usunięcie kogoś wraz z dobytkiem i domownikami z nieruchomości lub lokalu na podstawie wyroku sądowego albo decyzji administracyjnej w celu wydania tych rzeczy wierzycielowi;


lexentry: pol/ekspansja__rzeczownik__1
written_rep: ekspansja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επέκταση
sense_list:
rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zajmowanie przez państwo nowych terytoriów


lexentry: pol/ekspansjonizm__rzeczownik__1
written_rep: ekspansjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επεκτατισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu;


lexentry: pol/ekspedycja__rzeczownik__1
written_rep: ekspedycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποστολή
sense_list:
wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział | wysyłanie przesyłek lub towarów na miejsce przeznaczenia


lexentry: pol/eksperyment__rzeczownik__1
written_rep: eksperyment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πείραμα
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska; | pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu


lexentry: pol/eksploatacja__rzeczownik__1
written_rep: eksploatacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκμετάλλευση
sense_list:
(górnictwo, górniczy) wydobywanie bogactw naturalnych | (technologia, technika, techniczny) używanie, użytkowanie urządzeń lub maszyn | uzyskiwanie maksymalnych zysków czyimś kosztem


lexentry: pol/eksport__rzeczownik__1
written_rep: eksport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξαγόμενο προϊόν
sense_list:
sprzedaż towarów lub wywóz krajowego kapitału za granicę albo świadczenie usług zagranicznemu klientowi


lexentry: pol/eksportować__czasownik__1
written_rep: eksportować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εξάγω
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wywozić towary, kapitały za granicę w celu wymiany handlowej lub świadczyć odpłatne usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego


lexentry: pol/ekstaza__rzeczownik__1
written_rep: ekstaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκσταση
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;


lexentry: pol/eksterminacja__rzeczownik__1
written_rep: eksterminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφανισμός | εξόντωση
sense_list:
systematyczne działanie zmierzające do zagłady, wyniszczenia określonych grup ludności w imię jakiejś idei


lexentry: pol/eksterytorialność__rzeczownik__1
written_rep: eksterytorialność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξωεδαφικότητα
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyłączenie spod jurysdykcji danego państwa osób reprezentujących inne państwa lub obiektów należących do innych państw


lexentry: pol/ekstradycja__rzeczownik__1
written_rep: ekstradycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκδοση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydanie innemu państwu osoby, która naruszyła jego prawa


lexentry: pol/ekstrahować__czasownik__1
written_rep: ekstrahować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εξάγω
sense_list:
(chemia, chemiczny) wyodrębniać składnik z mieszaniny przy pomocy rozpuszczalnika lub w inny sposób | (medycyna, medyczny) wydobywać z organizmu chirurgicznie lub laboratoryjnie


lexentry: pol/ekstrapolacja__rzeczownik__1
written_rep: ekstrapolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρεκβολή
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane


lexentry: pol/ekstruder__rzeczownik__1
written_rep: ekstruder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξηλάτης
sense_list:
urządzenie przetłaczające określoną substancje w wysokiej temperaturze i odpowiednim ciśnieniu przez dyszę w celu nadania im odpowiedniego kształtu lub konsystencji


lexentry: pol/ektoplazma__rzeczownik__1
written_rep: ektoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτόπλασμα
sense_list:
(biologia, biologiczny) zewnętrzna, nieziarnista warstwa cytoplazmy położona bezpośrednio pod błoną komórkową; | (ezoteryka) substancja rzekomo wydobywająca się z ciała medium spirytystycznego podczas transu;


lexentry: pol/ekumenizm__rzeczownik__1
written_rep: ekumenizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οικουμενισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kościelny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;


lexentry: pol/elegia__rzeczownik__1
written_rep: elegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελεγεία | ελεγείο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki o treści poważnej, refleksyjny, w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, poruszający tematykę przemijania, śmierci lub miłości;


lexentry: pol/elektor__rzeczownik__1
written_rep: elektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκλέκτορας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) książę uprawniony do wyboru cesarza w Rzeszy (Niemieckiej); | ktoś powołany do wzięcia udziału w decydującym akcie wyborczym | wyborca


lexentry: pol/elektrochemia__rzeczownik__1
written_rep: elektrochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτροχημεία
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem zależności między zjawiskami elektrycznymi a reakcjami chemicznymi;


lexentry: pol/elektroda__rzeczownik__1
written_rep: elektroda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρόδιο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;


lexentry: pol/elektroencefalograf__rzeczownik__1
written_rep: elektroencefalograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτροεγκεφαλογράφος
sense_list:
(medycyna, medyczny) aparat elektroniczny do badania mózgu, rejestrujący odebrane za pomocą odpowiednich elektrod bioprądy;


lexentry: pol/elektroforeza__rzeczownik__1
written_rep: elektroforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτροφόρηση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu naładowanych cząstek w kierunku jednej z elektrod;


lexentry: pol/elektrolit__rzeczownik__1
written_rep: elektrolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρολύτης
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektrolityczny__przymiotnik__1
written_rep: elektrolityczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρολυτικός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem


lexentry: pol/elektroliza__rzeczownik__1
written_rep: elektroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρόλυση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego


lexentry: pol/elektromagnes__rzeczownik__1
written_rep: elektromagnes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρομαγνήτης
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) cewka, która zachowuje się jak magnes podczas przepływu przez nią prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektromagnetyzm__rzeczownik__1
written_rep: elektromagnetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρομαγνητισμός
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się współzależnością zjawisk elektrycznych i magnetycznych;


lexentry: pol/elektrometalurgia__rzeczownik__1
written_rep: elektrometalurgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρομεταλλουργία
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wydobywanie metali z rud lub oczyszczanie ich przy użyciu prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektron__rzeczownik__1
written_rep: elektron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρόνιο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;


lexentry: pol/elektroniczny_papieros__rzeczownik__1
written_rep: elektroniczny papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρονικό τσιγάρο
sense_list:
elektroniczny zamiennik papierosa tytoniowego pozwalający na inhalację par płynnych substancji aromatycznych;


lexentry: pol/elektronika__rzeczownik__1
written_rep: elektronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρονική
sense_list:
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;


lexentry: pol/elektrownia_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρηνικός σταθμός
sense_list:
(elektryczność) elektrownia wytwarzająca energię elektryczną przy wykorzystaniu rozszczepienia jąder atomowych;


lexentry: pol/elektrownia_jądrowa__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia jądrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρηνοηλεκτρικός σταθμός
sense_list:
obiekt przemysłowo-energetyczny wytwarzający energię elektryczną poprzez rozszczepienia jądra atomowego;


lexentry: pol/elektrownia_słoneczna__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia słoneczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωτοβολταϊκός σταθμός
sense_list:
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym przetwarza się energię niesioną przez promienie słońca w energię elektryczną;


lexentry: pol/elektrownia_wodna__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδροηλεκτρικός σταθμός
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną;


lexentry: pol/elektrum__rzeczownik__1
written_rep: elektrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ήλεκτρο
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) naturalnie występujący stop złota i srebra, dawniej używany do wybijania monet;


lexentry: pol/elektryczność__rzeczownik__1
written_rep: elektryczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρισμός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym; | (potocznie, potoczny) prąd elektryczny


lexentry: pol/elektryfikacja__rzeczownik__1
written_rep: elektryfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλέκτριση
sense_list:
(elektryczność) proces wprowadzania energii elektrycznej do miejsc, które jej wcześniej nie miały; rozbudowa infrastruktury elektrycznej


lexentry: pol/elektryzować__czasownik__1
written_rep: elektryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρίζω
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nadawać czemuś ładunek elektryczny (zwykle przez pocieranie) | wzbudzać duże zainteresowanie, ekscytować


lexentry: pol/element__rzeczownik__1
written_rep: element
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στοιχείο
sense_list:
część składowa | (matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy | (filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze) | (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela


lexentry: pol/elewacja__rzeczownik__1
written_rep: elewacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόσοψη
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany budynku z wszystkimi znajdującymi się na niej elementami;


lexentry: pol/elewacja__rzeczownik__1
written_rep: elewacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ύψος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) wysokość ciała niebieskiego podawana w stopniach; kąt zawarty między horyzontem a prostą skierowaną do ciała niebieskiego


lexentry: pol/elipsa__rzeczownik__1
written_rep: elipsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έλλειψη
sense_list:
(geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;


lexentry: pol/elita__rzeczownik__1
written_rep: elita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελίτ
sense_list:
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku | wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju


lexentry: pol/elizja__rzeczownik__1
written_rep: elizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκθλιψη
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) opuszczenie wygłoskowej głoski lub sylaby wyrazu przed pierwszą samogłoską następującego po niej wyrazu;


lexentry: pol/elżbietanin__rzeczownik__1
written_rep: elżbietanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελισαβετιανός
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) artysta tworzący w epoce elżbietańskiej, szczególnie literat


lexentry: pol/emalia__rzeczownik__1
written_rep: emalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σμάλτο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) masa szklista do pokrywania wyrobów głównie metalowych w celach dekoracyjnych lub ochronnych


lexentry: pol/embargo__rzeczownik__1
written_rep: embargo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμπάργκο
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową; | zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa | zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną | zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego


lexentry: pol/embriologia__rzeczownik__1
written_rep: embriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμβρυολογία
sense_list:
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;


lexentry: pol/embrion__rzeczownik__1
written_rep: embrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έμβρυο
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) organizm ludzki lub zwierzęcy w stadium rozwojowym poprzedzającym poród bądź wyklucie się


lexentry: pol/ementaler__rzeczownik__1
written_rep: ementaler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έμενταλ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku


lexentry: pol/emeryt__rzeczownik__1
written_rep: emeryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνταξιούχος
sense_list:
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę


lexentry: pol/emerytura__rzeczownik__1
written_rep: emerytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύνταξη
sense_list:
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;


lexentry: pol/emirat__rzeczownik__1
written_rep: emirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμιράτο
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira


lexentry: pol/emocja__rzeczownik__1
written_rep: emocja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συγκίνηση | συναίσθημα
sense_list:
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;


lexentry: pol/empatia__rzeczownik__1
written_rep: empatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενσυναίσθηση
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;


lexentry: pol/empiryzm__rzeczownik__1
written_rep: empiryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμπειρισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;


lexentry: pol/emu__rzeczownik__1
written_rep: emu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμού | δρομαίος
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)


lexentry: pol/emulator__rzeczownik__1
written_rep: emulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξομοιωτής
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy naśladujący działanie systemu komputerowego lub innego programu;


lexentry: pol/encefalopatia__rzeczownik__1
written_rep: encefalopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγκεφαλοπάθεια
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;


lexentry: pol/enchilada__rzeczownik__1
written_rep: enchilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εντσιλάδα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjne danie meksykańskie z kukurydzianej tortilli nadzianej mięsnym lub jarskim farszem, podpieczonej i serwowanej z sosem;


lexentry: pol/endogeniczny__przymiotnik__1
written_rep: endogeniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ενδογενής
sense_list:
(geologia, geologiczny) dotyczący procesów zachodzących wewnątrz Ziemi | (medycyna, medyczny) pochodzący z wnętrza organizmu lub układu; powstały wewnętrznie


lexentry: pol/endogenny__przymiotnik__1
written_rep: endogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ενδογενής
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz


lexentry: pol/endokarp__rzeczownik__1
written_rep: endokarp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδοκάρπιο
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu, powstająca ze skórki okrywającej wewnętrzną stronę owocolistka;


lexentry: pol/endokrynolog__rzeczownik__1
written_rep: endokrynolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδοκρινολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego


lexentry: pol/endokrynologia__rzeczownik__1
written_rep: endokrynologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδοκρινολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu; | (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego


lexentry: pol/endometrioza__rzeczownik__1
written_rep: endometrioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδομητρίωση
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;


lexentry: pol/endorfina__rzeczownik__1
written_rep: endorfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδορφίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;


lexentry: pol/energia__rzeczownik__1
written_rep: energia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενέργεια
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; | entuzjazm, chęć do działania


lexentry: pol/enklityka__rzeczownik__1
written_rep: enklityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγκλιτικό
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz niemający własnego akcentu i tworzący całość akcentową z wyrazem go poprzedzającym;


lexentry: pol/enkliza__rzeczownik__1
written_rep: enkliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έγκλιση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) połączenie prozodyczne wyrazu niemającego akcentu z wyrazem poprzednim


lexentry: pol/enologia__rzeczownik__1
written_rep: enologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οινολογία
sense_list:
(spożywczy) wiedza o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina, obejmująca również zagadnienia jego chemii, mikrobiologii oraz analizy;


lexentry: pol/entalpia__rzeczownik__1
written_rep: entalpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενθαλπία
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;


lexentry: pol/ententa__rzeczownik__1
written_rep: ententa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνεννόηση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: państwa walczące z państwami centralnymi | (historia, historyczny, historycznie) porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907;


lexentry: pol/entropia__rzeczownik__1
written_rep: entropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εντροπία
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych; | (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) średnia ilość informacji przypadająca na znak symbolizujący zajście zdarzenia z pewnego zbioru zdarzeń o danych prawdopodobieństwach;


lexentry: pol/entuzjasta__rzeczownik__1
written_rep: entuzjasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενθουσιαστής
sense_list:
osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą


lexentry: pol/entuzjastka__rzeczownik__1
written_rep: entuzjastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενθουσιάστρια
sense_list:
kobieta pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; kobieta żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą


lexentry: pol/enzym__rzeczownik__1
written_rep: enzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ένζυμο
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;


lexentry: pol/eon__rzeczownik__1
written_rep: eon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιώνας
sense_list:
(geologia, geologiczny) największa jednostka czasu w dziejach Ziemi, dzieląca się na ery | wiek, era


lexentry: pol/epanafora__rzeczownik__1
written_rep: epanafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επαναφορά
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) anafora


lexentry: pol/epeisodion__rzeczownik__1
written_rep: epeisodion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επεισόδιο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) partia dialogowa między partiami chóralnymi w dramacie antycznym;


lexentry: pol/epejroforeza__rzeczownik__1
written_rep: epejroforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μετατόπιση των ηπείρων
sense_list:
(geologia, geologiczny) poziome ruchy kontynentów skutkujące zmianami ich położenia względem siebie i względem biegunów;


lexentry: pol/epi-__przedrostek__1
written_rep: epi-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: επ- έπ- | επι- επί- | εφ- έφ-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: zewnętrzny, poprzedzający coś, następujący po czymś, położony nad czymś


lexentry: pol/epicki__przymiotnik__1
written_rep: epicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: επικός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką | (slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny


lexentry: pol/epicykl__rzeczownik__1
written_rep: epicykl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίκυκλος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (astronomia, astronomiczny) małe koło, po którego obwodzie porusza się planeta, a środek tego koła krąży po większym kole (zwanym deferentem); podstawowy element systemu geocentrycznego


lexentry: pol/epidemia__rzeczownik__1
written_rep: epidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδημία
sense_list:
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;


lexentry: pol/epidemiologia__rzeczownik__1
written_rep: epidemiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδημιολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;


lexentry: pol/epiderma__rzeczownik__1
written_rep: epiderma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδερμίδα
sense_list:
(botanika, botaniczny) zewnętrzna warstwa komórek pokrywająca całą powierzchnię rośliny; | (zoologia, zoologiczny) jednowarstwowy nabłonek pokrywający ciało bezkręgowców


lexentry: pol/epidiaskop__rzeczownik__1
written_rep: epidiaskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδιασκόπιο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne będące połączeniem diaskopu i episkopu, służące do wyświetlania pojedynczych obrazów nieruchomych zarówno w świetle odbitym, jak i przechodzącym (przezroczy, folii, stron książki, fotografii itp.);


lexentry: pol/epidot__rzeczownik__1
written_rep: epidot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίδοτο
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);


lexentry: pol/epifania__rzeczownik__1
written_rep: epifania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιφάνεια
sense_list:
(książkowy) olśnienie, wyjątkowe doznanie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) objawienie


lexentry: pol/epifora__rzeczownik__1
written_rep: epifora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιφορά
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jedna z figur stylistycznych polegająca na powtórzeniu słowa lub zwrotu na końcu kilku następujących po sobie wersów lub zdań


lexentry: pol/epigenetyczny__przymiotnik__1
written_rep: epigenetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: επιγενετικός
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany z dziedzicznością pozagenową, dotyczący dziedziczności pozagenowej


lexentry: pol/epigramat__rzeczownik__1
written_rep: epigramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίγραμμα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) krótki wierszowany napis umieszczany na nagrobkach i pomnikach (zwłaszcza w starożytności) | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny;


lexentry: pol/epilog__rzeczownik__1
written_rep: epilog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίλογος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;


lexentry: pol/episkop__rzeczownik__1
written_rep: episkop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδιασκόπιο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie pojedynczych obrazów nieruchomych w świetle odbitym, co umożliwia prezentację w powiększeniu np. stron książki;


lexentry: pol/episkopat__rzeczownik__1
written_rep: episkopat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επισκοπεία
sense_list:
(kościelny) ogół biskupów jakiegoś kraju lub prowincji kościelnej | (kościelny) tytuł, władza biskupa


lexentry: pol/epistemologia__rzeczownik__1
written_rep: epistemologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιστημολογία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością;


lexentry: pol/epizod__rzeczownik__1
written_rep: epizod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επεισόδιο
sense_list:
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne) | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) drobna rola, drobna scena | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wątek, odrębny fragment utworu powiązany z fabułą książki


lexentry: pol/epizodyczny__przymiotnik__1
written_rep: epizodyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μικρή
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) występujący w epizodach


lexentry: pol/epizootia__rzeczownik__1
written_rep: epizootia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιζωοτία
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) duża liczba jednoczesnych zachorowań na tę samą chorobę zakaźną pewnej populacji zwierząt na danym obszarze;


lexentry: pol/epoka__rzeczownik__1
written_rep: epoka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εποχή
sense_list:
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki; | zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury) | punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity;


lexentry: pol/epoka_brązu__rzeczownik__1
written_rep: epoka brązu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Εποχή του Χαλκού
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka prehistorii i starożytności, następująca po epoce kamienia i poprzedzająca epokę żelaza;


lexentry: pol/epolet__rzeczownik__1
written_rep: epolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επωμίδα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego


lexentry: pol/epos__rzeczownik__1
written_rep: epos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εποποιία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) poemat epicki pisany wierszem lub rzadziej prozą, w którym dzieje legendarnych lub rzeczywistych bohaterów są przedstawione na tle wydarzeń historycznych


lexentry: pol/epsomit__rzeczownik__1
written_rep: epsomit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επσομίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady siarczanów, uwodniony siarczan magnezu, MgSO4·7H2O;


lexentry: pol/era__rzeczownik__1
written_rep: era
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εποχή | περίοδος
sense_list:
(geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi; | (historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.


lexentry: pol/erekcja__rzeczownik__1
written_rep: erekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στύση | σηκωμάρα
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;


lexentry: pol/ergonomia__rzeczownik__1
written_rep: ergonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργονομία
sense_list:
nauka zajmująca się dostosowaniem urządzeń, przedmiotów i narzędzi do anatomicznych i psychofizycznych potrzeb użytkowników;


lexentry: pol/ergotamina__rzeczownik__1
written_rep: ergotamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργοταμίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) alkaloid o wzorze sumarycznym C33H35N5O5 wyodrębniany ze sporyszu, używany w medycynie m.in. do leczenia migreny ze względu na działanie powodujące skurcz naczyń krwionośnych;


lexentry: pol/erozja__rzeczownik__1
written_rep: erozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσάθρωση
sense_list:
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych; | (socjologia, socjologiczny) (społeczny) stopniowe niszczenie norm, wartości


lexentry: pol/errata__rzeczownik__1
written_rep: errata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρόραμα
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) spis oraz sprostowanie omyłek zauważonych w wydrukowanej już książce, dołączone do niej w postaci wkładki lub wklejki


lexentry: pol/eschatologia__rzeczownik__1
written_rep: eschatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εσχατολογία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.


lexentry: pol/eschatologiczny__przymiotnik__1
written_rep: eschatologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: εσχατολογικός
sense_list:
(książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z eschatologią, dotyczący eschatologii


lexentry: pol/esej__rzeczownik__1
written_rep: esej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δοκίμιο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;


lexentry: pol/eskadra__rzeczownik__1
written_rep: eskadra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοίρα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów; | (wojskowość, wojskowy) (morski) zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę;


lexentry: pol/eskorta__rzeczownik__1
written_rep: eskorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακολουθία
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę | oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta


lexentry: pol/esperanto__rzeczownik__1
written_rep: esperanto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εσπεράντο | Εσπεράντο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język międzynarodowy, opracowany przez Ludwika Łazarza Zamenhofa w 1887 r.;


lexentry: pol/espresso__rzeczownik__1
written_rep: espresso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εσπρέσο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;


lexentry: pol/establishment__rzeczownik__1
written_rep: establishment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατεστημένο
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność | (pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju


lexentry: pol/ester__rzeczownik__1
written_rep: ester
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εστέρας
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol;


lexentry: pol/estragon__rzeczownik__1
written_rep: estragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εστραγκόν
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek | (spożywczy) aromatyczna przyprawa z suchego lub świeżego ziela estragonu (1.1)


lexentry: pol/estuarium__rzeczownik__1
written_rep: estuarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκβολή
sense_list:
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;


lexentry: pol/eten__rzeczownik__1
written_rep: eten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιθένιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy alken, bezbarwny i łatwopalny gaz o słodkawym zapachu, fitohormon;


lexentry: pol/eter__rzeczownik__1
written_rep: eter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιθέρας
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C; | (chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego; | w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń; | (poetycki, poetycko) powietrze | (potocznie, potoczny) przestrzeń fal radiowych


lexentry: pol/eter_dietylowy__rzeczownik__1
written_rep: eter dietylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαιθυλαιθέρας
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy eterów o wzorze sumarycznym C4H10O będący bezbarwną, palną cieczą, stosowany jako rozpuszczalnik, a dawniej również jako anestetyk;


lexentry: pol/eteryczny__przymiotnik__1
written_rep: eteryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αιθέριος
sense_list:
(chemia, chemiczny) związany z eterami, bliski ich właściwościom | (książkowy) delikatny, subtelny | (książkowy) niematerialny


lexentry: pol/etiuda__rzeczownik__1
written_rep: etiuda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπουδή
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy; | krótki utwór w sztuce, mający na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp.;


lexentry: pol/etnocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: etnocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εθνοκεντρισμός
sense_list:
przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji;


lexentry: pol/etola__rzeczownik__1
written_rep: etola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ετόλ
sense_list:
rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych


lexentry: pol/etologia__rzeczownik__1
written_rep: etologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηθολογία
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) nauka o zachowaniu się zwierząt; | (filozofia, filozoficzny) nauka badająca powstawanie charakteru i sposobu zachowania się człowieka


lexentry: pol/etui__rzeczownik__1
written_rep: etui
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσκευές
sense_list:
(handel, handlowy) (książkowy) futerał, pudełko lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów;


lexentry: pol/etyka__rzeczownik__1
written_rep: etyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηθική
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;


lexentry: pol/etykieta__rzeczownik__1
written_rep: etykieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ετικέτα
sense_list:
nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp. | zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku;


lexentry: pol/etymologia__rzeczownik__1
written_rep: etymologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ετυμολογία | ετυμολόγηση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów; | (językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu


lexentry: pol/etymologia_ludowa__rzeczownik__1
written_rep: etymologia ludowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρετυμολογία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) analiza pochodzenia wyrazów oparta na skojarzeniach zamiast na naukowych metodach badawczych;


lexentry: pol/etyn__rzeczownik__1
written_rep: etyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιθίνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) najprostszy węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów, bezbarwny gaz;


lexentry: pol/eucharystia__rzeczownik__1
written_rep: eucharystia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευχαριστία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porządek celebracji liturgicznej w chrześcijaństwie, inaczej msza; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie eucharystyczne, konsekrowana hostia i wino;


lexentry: pol/eudajmonia__rzeczownik__1
written_rep: eudajmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευδαιμονία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w starożytnej Grecji: stan zadowolenia i satysfakcji z życia, rozumiany różnie przez różnych filozofów;


lexentry: pol/eudajmonizm__rzeczownik__1
written_rep: eudajmonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευδαιμονισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) stanowisko etyczne głoszące, że szczęście jest najwyższą wartością i celem życia człowieka


lexentry: pol/eufemizm__rzeczownik__1
written_rep: eufemizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευφημισμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub ostrożne bądź aluzyjne wyrażenie zastępujące inne, zbyt drastyczne, dosadne lub nieprzyzwoite;


lexentry: pol/eufonia__rzeczownik__1
written_rep: eufonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευφωνία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, fraza lub zdanie mające strukturę fonetyczną skutkującą w harmonijnym i przez to przyjemnym akustycznie jego brzmieniu, też: to przyjemne brzmienie;


lexentry: pol/eugenika__rzeczownik__1
written_rep: eugenika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευγονική
sense_list:
(biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;


lexentry: pol/eukaliptus__rzeczownik__1
written_rep: eukaliptus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευκάλυπτος
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;


lexentry: pol/eukariont__rzeczownik__1
written_rep: eukariont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευκαρυώτης
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów | (biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami


lexentry: pol/euro-__przedrostek__1
written_rep: euro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ευρω-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Europą, Europejczykami lub Unią Europejską


lexentry: pol/eurocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: eurocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευρωκεντρισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) ocenianie innych kultur wyłącznie z punktu widzenia Europejczyków


lexentry: pol/eurokrata__rzeczownik__1
written_rep: eurokrata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευρωκράτης
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (żartobliwie) wysoko postawiony urzędnik Unii Europejskiej, cechujący się nadmiernym biurokratyzmem


lexentry: pol/eutanazja__rzeczownik__1
written_rep: eutanazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευθανασία
sense_list:
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;


lexentry: pol/eutrofizacja__rzeczownik__1
written_rep: eutrofizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερτροφισμός
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu


lexentry: pol/eutychianizm__rzeczownik__1
written_rep: eutychianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευτυχιανισμός
sense_list:
(teologia, teologiczny) doktryna głosząca, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu


lexentry: pol/ewakuacja__rzeczownik__1
written_rep: ewakuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκένωση
sense_list:
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;


lexentry: pol/ewangelia__rzeczownik__1
written_rep: ewangelia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευαγγέλιο
sense_list:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;


lexentry: pol/ewangelista__rzeczownik__1
written_rep: ewangelista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευαγγελιστής
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;


lexentry: pol/ewikcja__rzeczownik__1
written_rep: ewikcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έξωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sądowne lub administracyjne pozbawienie prawa własności


lexentry: pol/ewolucja__rzeczownik__1
written_rep: ewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξέλιξη
sense_list:
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;


lexentry: pol/ewolucjonizm__rzeczownik__1
written_rep: ewolucjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβολουσιονισμός | εξελικτισμός
sense_list:
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;


lexentry: pol/ewzon__rzeczownik__1
written_rep: ewzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εύζωνας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) żołnierz bojowej, elitarnej jednostki piechoty górskiej | (wojskowość, wojskowy) grecki żołnierz gwardii honorowej, pełniący straż w tradycyjnym stroju;


lexentry: pol/exploitowanie__rzeczownik__1
written_rep: exploitowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατόρθωμα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wykorzystywanie w ataku informatycznym błędów w oprogramowaniu


lexentry: pol/exposé__rzeczownik__1
written_rep: exposé
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκθεση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przemówienie premiera lub ministra przedstawiane w sejmie


lexentry: pol/ezetymib__rzeczownik__1
written_rep: ezetymib
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εζετιμίμπη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwmiażdżycowy, który hamuje wchłanianie steroli, w tym cholesterolu, z jelit


lexentry: pol/fabuła__rzeczownik__1
written_rep: fabuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλοκή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym


lexentry: pol/fagot__rzeczownik__1
written_rep: fagot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαγκότο | βαρύαυλος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;


lexentry: pol/fajans__rzeczownik__1
written_rep: fajans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαγεντιανό
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;


lexentry: pol/faks__rzeczownik__1
written_rep: faks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαξ
sense_list:
(biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) wiadomość przesłana faksem (1.1) | (potocznie, potoczny) numer telefonu, na który można wysłać faks (1.2)


lexentry: pol/faks__rzeczownik__1
written_rep: faks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαξ | τέλεφαξ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;


lexentry: pol/faktor__rzeczownik__1
written_rep: faktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράγοντας
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) podmiot zajmujący się przejmowaniem za prowizję nieprzeterminowanych wierzytelności innego podmiotu (faktoranta), a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu ich; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi


lexentry: pol/faktoria__rzeczownik__1
written_rep: faktoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργοστάσιο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (handel, handlowy) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;


lexentry: pol/faktura__rzeczownik__1
written_rep: faktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογαριασμός
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;


lexentry: pol/fala__rzeczownik__1
written_rep: fala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κύμα
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody | (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie | (fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku; | (wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;


lexentry: pol/falanga__rzeczownik__1
written_rep: falanga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φάλαγγα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnej Grecji szyk bojowy ciężkozbrojnej piechoty; | (potocznie, potoczny) zwarty rząd, szereg lub tłum poruszający się ławą


lexentry: pol/falanster__rzeczownik__1
written_rep: falanster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαλανστήριο
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;


lexentry: pol/falbana__rzeczownik__1
written_rep: falbana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιπτάμενος
sense_list:
ozdobna fałda z materiału, najczęściej marszczona lub plisowana, doszywana do brzegu ubrania, tekstyliów domowych czy dekoracji


lexentry: pol/fale_długie__rzeczownik__1
written_rep: fale długie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μακρά κύματα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 1 do 100 km;


lexentry: pol/fale_krótkie__rzeczownik__1
written_rep: fale krótkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βραχέα κύματα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 10 do 100 m;


lexentry: pol/fale_ultrakrótkie__rzeczownik__1
written_rep: fale ultrakrótkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερβραχέα κύματα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 1 do 10 m;


lexentry: pol/fale_średnie__rzeczownik__1
written_rep: fale średnie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεσαία κύματα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 100 do 1000 m;


lexentry: pol/falka__rzeczownik__1
written_rep: falka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυματίδιο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) oscylacja, której amplituda dla minus i plus nieskończoności jest zerowa; | mała fala


lexentry: pol/fallokracja__rzeczownik__1
written_rep: fallokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαλλοκρατία
sense_list:
termin powstały w środowisku feministycznym oznaczający społeczność zdominowaną przez mężczyzn z kultem fallicznym, władza mężczyzn we wszystkich dziedzinach życia społecznego


lexentry: pol/famotydyna__rzeczownik__1
written_rep: famotydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαμοτιδίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy antagonistów receptorów histaminowych H2;


lexentry: pol/fanatyzm__rzeczownik__1
written_rep: fanatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φανατισμός
sense_list:
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych


lexentry: pol/fantastyka_naukowa__rzeczownik__1
written_rep: fantastyka naukowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιστημονική φαντασία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;


lexentry: pol/fantasy__rzeczownik__1
written_rep: fantasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογοτεχνία του φανταστικού
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek w sztuce przedstawiający bajkowe światy z elementami fantastyki


lexentry: pol/fantazja__rzeczownik__1
written_rep: fantazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαντασία
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;


lexentry: pol/farciara__rzeczownik__1
written_rep: farciara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κωλόφαρδη | ξεκωλιάρα
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta, której wiedzie się w życiu, mająca szczęście, której coś się udało, powiodło się, którą ominęła nieprzyjemna sytuacja


lexentry: pol/farma_wiatrowa__rzeczownik__1
written_rep: farma wiatrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιολικό πάρκο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności


lexentry: pol/farmakopea__rzeczownik__1
written_rep: farmakopea
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρμακοποιία
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) urzędowy spis leków zatwierdzonych do użycia w danym państwie, zawierający m.in. opis ich składu, właściwości oraz zalecenia dotyczące zastosowania;


lexentry: pol/farsz__rzeczownik__1
written_rep: farsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γέμιση | γέμισμα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;


lexentry: pol/fartuch__rzeczownik__1
written_rep: fartuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ποδιά
sense_list:
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;


lexentry: pol/faryzeusz__rzeczownik__1
written_rep: faryzeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρισαίος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);


lexentry: pol/fasa__rzeczownik__1
written_rep: fasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρέλι
sense_list:
(potocznie, potoczny) zawartość fasy (1.1), umowna miara pojemności | (rzemiosło, rzemieślniczy) naczynie wkopane w ziemię, używane do garbowania skór | duże naczynie z drewnianych klepek do przechowywania produktów;


lexentry: pol/fasada__rzeczownik__1
written_rep: fasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόσοψη
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku; | (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;


lexentry: pol/fasola__rzeczownik__1
written_rep: fasola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φασόλι
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); (także, też) potrawa z nich przyrządzona | (botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;


lexentry: pol/fast_food__rzeczownik__1
written_rep: fast food
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαστ φουντ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;


lexentry: pol/faszyzm__rzeczownik__1
written_rep: faszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φασισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;


lexentry: pol/fatamorgana__rzeczownik__1
written_rep: fatamorgana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Φάτα Μοργκάνα
sense_list:
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;


lexentry: pol/fatwa__rzeczownik__1
written_rep: fatwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φάτουα
sense_list:
w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;


lexentry: pol/faun__rzeczownik__1
written_rep: faun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαύνος
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) figura bożka leśnego przedstawianego zazwyczaj pod postacią brodatego mężczyzny z kozimi rogami i kopytami;


lexentry: pol/fauna__rzeczownik__1
written_rep: fauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πανίδα
sense_list:
(biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;


lexentry: pol/fawela__rzeczownik__1
written_rep: fawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαβέλα
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;


lexentry: pol/fałdowanie__rzeczownik__1
written_rep: fałdowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναδίπλωση πρωτεΐνη
sense_list:
(biologia, biologiczny) (w enzymologii, o białkach) struktura przestrzenna łańcucha polipeptydowego zapewniająca zdolność do pełnienia funkcji biologicznej;


lexentry: pol/fałszywy__przymiotnik__1
written_rep: fałszywy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ψεύτικος
sense_list:
niezgodny z rzeczywistością, z prawdą; błędny, mylny | o człowieku: obłudny, zakłamany, przewrotny; kierujący się negatywnymi uczuciami | pozorny, udający coś, symulowany, udawany


lexentry: pol/fałszywy_przyjaciel__związek_frazeologiczny__1
written_rep: fałszywy przyjaciel
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ψευδόφιλος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;


lexentry: pol/federacja__rzeczownik__1
written_rep: federacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομοσπονδία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd; | związek stowarzyszeń, organizacji zawodowych, politycznych i innych


lexentry: pol/federacyjny__przymiotnik__1
written_rep: federacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ομοσπονδιακός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji


lexentry: pol/federalizacja__rzeczownik__1
written_rep: federalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομοσπονδιοποίηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) łączenie się państw, stanów, kantonów itp., na zasadach federacji


lexentry: pol/federalny__przymiotnik__1
written_rep: federalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ομοσπονδιακός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji


lexentry: pol/fedora__rzeczownik__1
written_rep: fedora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καβουράκι
sense_list:
(odzieżownictwo) fason kapelusza z rondem, początkowo kobiecego, później męskiego, z wklęsłą fałdą na środku;


lexentry: pol/fejk__rzeczownik__1
written_rep: fejk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψεύτικο
sense_list:
(neologizm) (potocznie, potoczny) coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe ((na przykład) zdjęcie) lub markowe ((na przykład) buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane


lexentry: pol/fen__rzeczownik__1
written_rep: fen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φόεν
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty, ciepły i suchy wiatr wiejący od grzbietów górskich w kierunku dolin;


lexentry: pol/fenkuł__rzeczownik__1
written_rep: fenkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μάραθο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach; | (spożywczy) jarzyna z fenkułu (1.1)


lexentry: pol/fenkuł_włoski__rzeczownik__1
written_rep: fenkuł włoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μάραθο
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Foeniculum vulgare Mill., gatunek rośliny z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/fenol__rzeczownik__1
written_rep: fenol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινόλη
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna benzenu, C6H5OH; | (chemia, chemiczny) aromatyczny związek chemiczny zawierający jedną lub więcej grup hydroksylowych (–OH), związanych bezpośrednio z atomami węgla znajdującymi się w pierścieniu;


lexentry: pol/fenologia__rzeczownik__1
written_rep: fenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, który zajmuje się badaniem cyklicznych zjawisk w życiu roślin i zwierząt, szczególnie w zależności od warunków klimatycznych i pór roku;


lexentry: pol/fenomenalizm__rzeczownik__1
written_rep: fenomenalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινομενισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;


lexentry: pol/fenomenologia__rzeczownik__1
written_rep: fenomenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινομενολογία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane;


lexentry: pol/fenotyp__rzeczownik__1
written_rep: fenotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινότυπος
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół wszystkich dostrzegalnych cech organizmu będący wynikiem współdziałania czynników dziedzicznych oraz warunków środowiska;


lexentry: pol/fentanyl__rzeczownik__1
written_rep: fentanyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαιντανύλη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, bardzo silny opioid;


lexentry: pol/fentanylowy__przymiotnik__1
written_rep: fentanylowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: φαιντανύλη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z fentanylem, dotyczący fentanylu


lexentry: pol/fenyloalanina__rzeczownik__1
written_rep: fenyloalanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινυλαλανίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aromatyczny aminokwas egzogenny, niezbędny dla organizmów żywych; prekursor tyrozyny


lexentry: pol/fermata__rzeczownik__1
written_rep: fermata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στέμμα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;


lexentry: pol/fermentacja__rzeczownik__1
written_rep: fermentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζύμωση
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;


lexentry: pol/fetysz__rzeczownik__1
written_rep: fetysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βίτσιο
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) obiekt intensywnego zainteresowania lub pożądania intelektualnego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman | (seksuologia, seksuologiczny) obiekt, sytuacja lub działanie wzmacniające satysfakcję seksualną


lexentry: pol/fetyszyzm__rzeczownik__1
written_rep: fetyszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φετιχισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z form wierzeń religijnych polegająca na kulcie obiektów o domniemanej sile nadprzyrodzonej


lexentry: pol/feudalizm__rzeczownik__1
written_rep: feudalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φεουδαλισμός | φεουδαρχία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;


lexentry: pol/fez__rzeczownik__1
written_rep: fez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φέσι
sense_list:
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;


lexentry: pol/fibromialgia__rzeczownik__1
written_rep: fibromialgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ινομυαλγία
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła, niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich charakteryzujące się rozległym bólem;


lexentry: pol/figowiec__rzeczownik__1
written_rep: figowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συκιά
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi


lexentry: pol/figowiec__rzeczownik__1
written_rep: figowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φίκος
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/figowiec_sykomora__rzeczownik__1
written_rep: figowiec sykomora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλάτανος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficus sycomorus L., gatunek drzew z rodziny morwowatych występujący w Egipcie, Palestynie, Syrii, Afryce subsaharyjskiej oraz wschodniej i uprawiany w basenie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/figura_retoryczna__rzeczownik__1
written_rep: figura retoryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχήμα λόγου
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;


lexentry: pol/figurant__rzeczownik__1
written_rep: figurant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αχυράνθρωπος
sense_list:
osoba zajmująca wysokie stanowisko, ale niesprawująca faktycznej władzy, niemająca wpływu na podejmowane decyzje


lexentry: pol/fikcja__rzeczownik__1
written_rep: fikcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μυθιστόρημα
sense_list:
coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystko to co jest wymyślone przez autora, to co nie jest historyczną prawdą


lexentry: pol/filar__rzeczownik__1
written_rep: filar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κολώνα
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji; | (górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu


lexentry: pol/filetować__czasownik__1
written_rep: filetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: φιλέτο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sprawiać rybę (rzadziej drób, jarzyny), usuwając części niejadalne


lexentry: pol/filhellenizm__rzeczownik__1
written_rep: filhellenizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φιλελληνισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ruch solidarnościowy z grecką walką narodowowyzwoleńczą w XIX w. | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) umiłowanie kultury starożytnej Grecji;


lexentry: pol/filia__rzeczownik__1
written_rep: filia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράρτημα | υποκατάστημα
sense_list:
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny


lexentry: pol/filistyński__przymiotnik__1
written_rep: filistyński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: φιλισταϊκός
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei


lexentry: pol/filiżanka__rzeczownik__1
written_rep: filiżanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φλιτζάνι
sense_list:
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje; | (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)


lexentry: pol/film__rzeczownik__1
written_rep: film
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταινία | φιλμ
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;


lexentry: pol/film_dokumentalny__rzeczownik__1
written_rep: film dokumentalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντοκιμαντέρ
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku filmu dokumentalnego (1.1) | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) rodzaj przekazu filmowego lub telewizyjnego ukazującego rzeczywistość jako taką, bez preparowania jej na potrzeby rejestracji kamerą;


lexentry: pol/filmografia__rzeczownik__1
written_rep: filmografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταινιογραφία
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zestawienie lub wykaz filmów powiązanych z określoną osobą, grupą, gatunkiem, tematem lub innym kryterium


lexentry: pol/filo__rzeczownik__1
written_rep: filo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φύλλο
sense_list:
tradycyjne greckie ciasto w formie cienkich płatów – surowe przygotowywane i sprzedawane jako półprodukt


lexentry: pol/filologia__rzeczownik__1
written_rep: filologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φιλολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego; | (potocznie, potoczny) wydział wyższej uczelni, na którym wykłada się nauki filologiczne


lexentry: pol/filozofia__rzeczownik__1
written_rep: filozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φιλοσοφία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;


lexentry: pol/filtr__rzeczownik__1
written_rep: filtr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φίλτρο
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości | (optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji | błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych


lexentry: pol/finał__rzeczownik__1
written_rep: finał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τελικός
sense_list:
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek


lexentry: pol/finlandyzacja__rzeczownik__1
written_rep: finlandyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φινλανδοποίηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;


lexentry: pol/fioletowy__przymiotnik__1
written_rep: fioletowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μοβ | μενεξεδής
sense_list:
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;


lexentry: pol/fiołek__rzeczownik__1
written_rep: fiołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μενεξές | βιολέτα | ίο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;


lexentry: pol/firma__rzeczownik__1
written_rep: firma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συντροφιά
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zarejestrowana urzędowo nazwa, pod którą przedsiębiorca działa;


lexentry: pol/fisharmonia__rzeczownik__1
written_rep: fisharmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρμόνιο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych;


lexentry: pol/fitohormon__rzeczownik__1
written_rep: fitohormon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυτοορμόνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne;


lexentry: pol/fitopatologia__rzeczownik__1
written_rep: fitopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυτοπαθολογία
sense_list:
(botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin i zwalczaniu tychże chorób;


lexentry: pol/fitoplankton__rzeczownik__1
written_rep: fitoplankton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυτοπλαγκτόν | φυτοπλαγκτό
sense_list:
(biologia, biologiczny) mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie;


lexentry: pol/fizjonomista__rzeczownik__1
written_rep: fizjonomista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυσιογνωμιστής
sense_list:
mężczyzna posiadający umiejętność rozpoznawania właściwości umysłowych i emocji osoby z wyglądu jego twarzy i ciała


lexentry: pol/fizjoterapia__rzeczownik__1
written_rep: fizjoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυσιοθεραπεία
sense_list:
(medycyna, medyczny) metoda leczenia usprawniającego poprzez stymulowania organizmu bodźcami fizycznymi


lexentry: pol/fizyka_jądrowa__rzeczownik__1
written_rep: fizyka jądrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρηνική φυσική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki badający jądra atomowe;


lexentry: pol/flaki__rzeczownik__1
written_rep: flaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πατσάς
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;


lexentry: pol/flamandzki__rzeczownik__1
written_rep: flamandzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: φλαμανδική
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii


lexentry: pol/flambirowanie__rzeczownik__1
written_rep: flambirowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φλαμπέ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób podawania potrawy, polegający na oblaniu mocnym alkoholem i podpaleniu


lexentry: pol/flanela__rzeczownik__1
written_rep: flanela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φανέλα
sense_list:
(włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;


lexentry: pol/flawonoid__rzeczownik__1
written_rep: flawonoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φλαβονοειδές
sense_list:
organiczny związek chemiczny występujący w roślinach, spełniający funkcję barwnika, przeciwutleniacza i naturalnego insektycydu oraz fungicydu;


lexentry: pol/flejtuch__rzeczownik__1
written_rep: flejtuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κομπρέσα
sense_list:
kawałek cienkiej tkaniny, służący do owinięcia kuli w czarnoprochowej broni odprzodowej, brudzący się przy ładowaniu i wystrzale;


lexentry: pol/flet_poprzeczny__rzeczownik__1
written_rep: flet poprzeczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παγιαύλι | πλαγίαυλος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;


lexentry: pol/fletnia_Pana__rzeczownik__1
written_rep: fletnia Pana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύριγγα | αυλός του Πανός
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;


lexentry: pol/fleuta__rzeczownik__1
written_rep: fleuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φλάουτο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) europejski XVII-wieczny żaglowiec trójmasztowy, używany głównie w celach handlowych i niekiedy wojennych;


lexentry: pol/flop__rzeczownik__1
written_rep: flop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πτώση
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka mocy obliczeniowej komputera, która oznacza jedną operację zmiennoprzecinkową na sekundę


lexentry: pol/floren__rzeczownik__1
written_rep: floren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φλωρίνι
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) trzynastowieczna złota moneta florencka, rozpowszechniona następnie w handlu i naśladowana w krajach europejskich;


lexentry: pol/florentynka__rzeczownik__1
written_rep: florentynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Φλωρεντίνα
sense_list:
mieszkanka Florencji | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastka z bakaliami, specjalność kuchni regionu Florencji


lexentry: pol/floruit__przyimek__1
written_rep: floruit
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: ανθίζω
sense_list:
(książkowy) określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna;


lexentry: pol/flota_cieni__rzeczownik__1
written_rep: flota cieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοτεινός στόλος
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statki morskie, które transportują różnego rodzaju towary w sposób nielegalny


lexentry: pol/flotylla__rzeczownik__1
written_rep: flotylla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στόλος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty.


lexentry: pol/fluorescencja__rzeczownik__1
written_rep: fluorescencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φθορισμός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki


lexentry: pol/fluorescencyjny__przymiotnik__1
written_rep: fluorescencyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: φλορίζων
sense_list:
związany z fluorescencją, dotyczący fluorescencji, wykorzystujący zjawisko fluorescencji, oparty na fluorescencji


lexentry: pol/fobia__rzeczownik__1
written_rep: fobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φοβία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;


lexentry: pol/fobia_społeczna__rzeczownik__1
written_rep: fobia społeczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινωνική φοβία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie nerwicowe, w którym chory odczuwa lęk wobec sytuacji społecznych;


lexentry: pol/focaccia__rzeczownik__1
written_rep: focaccia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φοκάτσια
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski płaski chleb, doprawiony olejem lub innymi składnikami, pieczony w piekarniku;


lexentry: pol/foliarz__rzeczownik__1
written_rep: foliarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνωμοσιολόγος
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która wierzy w teorie spiskowe, zjawiska paranormalne, pseudonaukowe teorie (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/foliogram__rzeczownik__1
written_rep: foliogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαφάνεια
sense_list:
folia z odbitym na niej materiałem tekstowym i graficznym, którą za pomocą rzutnika (grafoskopu) wyświetla się na ekranie


lexentry: pol/folklor__rzeczownik__1
written_rep: folklor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φολκλόρ | λαογραφία
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.


lexentry: pol/fondue__rzeczownik__1
written_rep: fondue
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φοντύ | φοντί
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;


lexentry: pol/fonem__rzeczownik__1
written_rep: fonem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φώνημα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;


lexentry: pol/fonia__rzeczownik__1
written_rep: fonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ήχος
sense_list:
(akustyka, akustyczny) reprodukowany dźwięk docierający do ucha słuchającego przy odtwarzaniu nagrania, projekcji filmu itp. w postaci fali akustycznej | (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) (telewizja, telewizyjny) sygnał dźwiękowy przesyłany z nadajnika do odbiornika radiowego, telewizyjnego itp., za pomocą fali elektromagnetycznej


lexentry: pol/foniatria__rzeczownik__1
written_rep: foniatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωνιατρική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);


lexentry: pol/fonograf__rzeczownik__1
written_rep: fonograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωνογράφος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) dawne urządzenie nagrywające i odtwarzające dźwięk, zwykle z zastosowaniem na woskowych płyt lub wałków; | (historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) dawny, prymitywny gramofon do płyt


lexentry: pol/fontanna__rzeczownik__1
written_rep: fontanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιντριβάνι | αναβρυτήριο
sense_list:
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;


lexentry: pol/foremka__rzeczownik__1
written_rep: foremka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλούπι
sense_list:
odpowiednio ukształtowany przedmiot do nadawania kształtu ciastu, glinie itp. | zabawka do robienia babek z piasku


lexentry: pol/foremny__przymiotnik__1
written_rep: foremny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: κανονική
sense_list:
(geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości; | (geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe; | (książkowy) o prawidłowym, regularnym kształcie; kształtny, zgrabny


lexentry: pol/forma_sonatowa__rzeczownik__1
written_rep: forma sonatowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φόρμα σονάτας
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trzyczęściowa forma muzyczna składająca się z ekspozycji, przetworzenia i repryzy, występująca jako pierwsza część sonaty, koncertu czy symfonii;


lexentry: pol/format__rzeczownik__1
written_rep: format
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαμόρφωση
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj pliku związany z odpowiednim sposobem zapisu i odczytu | rozmiar arkusza papieru, książki itp.


lexentry: pol/formatka__rzeczownik__1
written_rep: formatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημιουργώ
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część ekranu aplikacji, np. zakładka, w oknie programu z polami do wypełniania[potrzebne źródło]


lexentry: pol/formator__rzeczownik__1
written_rep: formator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκπαιδευτής
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityk wybrany przez głowę państwa do sformowania rządu koalicyjnego, po wyborach parlamentarnych lub upadku poprzedniego gabinetu;


lexentry: pol/formatować__czasownik__1
written_rep: formatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: διαμόρφωση
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt


lexentry: pol/formować__czasownik__1
written_rep: formować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: δημιουργώ
sense_list:
nadawać czemuś określoną formę, kształt | o grupie ludzi: ustawiać się w pewnym porządku | wyrabiać w kimś określone cechy lub postawy


lexentry: pol/forteca__rzeczownik__1
written_rep: forteca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φρούριο | οχυρό | κάστρο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;


lexentry: pol/fortepian__rzeczownik__1
written_rep: fortepian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιάνο με ουρά
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;


lexentry: pol/fosa__rzeczownik__1
written_rep: fosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τάφρος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;


lexentry: pol/fosfolipid__rzeczownik__1
written_rep: fosfolipid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωσφολιπίδιο
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny stanowiący istotny składnik budowy błony komórkowej;


lexentry: pol/fosgen__rzeczownik__1
written_rep: fosgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωσγένιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek organiczny z grupy chlorków kwasowych, bezbarwny gaz o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców, stosowany jako bojowy środek trujący z grupy duszących w czasie I wojny światowej;


lexentry: pol/fosylizacja__rzeczownik__1
written_rep: fosylizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολίθωση
sense_list:
(geologia, geologiczny) ogół procesów prowadzących do utrwalenia w osadzie organizmów roślinnych i zwierzęcych, bądź też śladów ich działalności życiowej;


lexentry: pol/fotoelektron__rzeczownik__1
written_rep: fotoelektron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωτοηλεκτρόνιο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) elektron wyemitowany z powierzchni pewnego materiału na skutek działania promieniowania elektromagnetycznego


lexentry: pol/fotografia__rzeczownik__1
written_rep: fotografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωτογραφία
sense_list:
sztuka wykonywania fotografii (1.1); | nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym


lexentry: pol/fotometr__rzeczownik__1
written_rep: fotometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωτόμετρο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do pomiaru natężenia oświetlenia i innych parametrów światła;


lexentry: pol/foton__rzeczownik__1
written_rep: foton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωτόνιο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/fotorealizm__rzeczownik__1
written_rep: fotorealizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωτορεαλισμός
sense_list:
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;


lexentry: pol/fotosynteza__rzeczownik__1
written_rep: fotosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωτοσύνθεση
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;


lexentry: pol/fototranzystor__rzeczownik__1
written_rep: fototranzystor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωτοτρανζίστορ
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) element optoelektroniczny złożony z trzech warstw półprzewodnika o kolejno zmieniających się typach przewodnictwa;


lexentry: pol/foyer__rzeczownik__1
written_rep: foyer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουαγέ | φουαγιέ
sense_list:
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;


lexentry: pol/frajer__rzeczownik__1
written_rep: frajer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγαθιάρης | αφελής | χαζοβιόλης | χαζοχαρούμενος
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane


lexentry: pol/frakcja__rzeczownik__1
written_rep: frakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλάσμα
sense_list:
(poligrafia) czcionki mniejsze od pisma podstawowego, umieszczane powyżej albo poniżej linii pisma | (statystyka, statystyczny) stosunek liczby obserwacji mających pewną właściwość do liczebności całej próby statystycznej; | (technologia, technika, techniczny) część partii kruszywa o jednakowych wymiarach ziaren


lexentry: pol/frakcja__rzeczownik__1
written_rep: frakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φράξια
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa partyjna, klub w parlamencie, który prezentuje odrębny program


lexentry: pol/fraktal__rzeczownik__1
written_rep: fraktal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μορφόκλασμα | φράκταλ
sense_list:
(matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;


lexentry: pol/francuski__rzeczownik__1
written_rep: francuski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: γαλλικά | γαλλικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;


lexentry: pol/francuski_pocałunek__rzeczownik__1
written_rep: francuski pocałunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλλικό φιλί
sense_list:
namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust;


lexentry: pol/franczyza__rzeczownik__1
written_rep: franczyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δικαιόχρηση
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;


lexentry: pol/frankofon__rzeczownik__1
written_rep: frankofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλλόφωνος
sense_list:
ktoś, kto mówi po francusku i żyje w społeczności posługującej się tym językiem, szczególnie w miejscu, w którym mówi się dwoma lub więcej językami


lexentry: pol/fraternizacja__rzeczownik__1
written_rep: fraternizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδελφοποίηση
sense_list:
bratanie się, zaprzyjaźnianie się, zwłaszcza niestosowne i niewłaściwe ze względu na osoby lub okoliczności


lexentry: pol/fraza__rzeczownik__1
written_rep: fraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φράση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja dwóch lub więcej motywów muzycznych, stanowiących całość w obrębie utworu


lexentry: pol/fregata__rzeczownik__1
written_rep: fregata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φρεγάτα
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) średniej wielkości, pomocniczy okręt wojenny, współcześnie o wyporności w granicach 1500-2500 ton;


lexentry: pol/fregata__rzeczownik__1
written_rep: fregata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φρεγάτα | φρεγάδα
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe; | (ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;


lexentry: pol/fretka__rzeczownik__1
written_rep: fretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουνάβι
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;


lexentry: pol/frezarka__rzeczownik__1
written_rep: frezarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρομολογητής
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;


lexentry: pol/frezja__rzeczownik__1
written_rep: frezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φρέζια
sense_list:
(botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;


lexentry: pol/front__rzeczownik__1
written_rep: front
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μέτωπο
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych; | (meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza; | zgromadzenie partii lub osób pod jednym wspólnym programem


lexentry: pol/fruktoza__rzeczownik__1
written_rep: fruktoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φρουκτόζη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;


lexentry: pol/frustracja__rzeczownik__1
written_rep: frustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στέρηση
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;


lexentry: pol/frygijski__przymiotnik__1
written_rep: frygijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: φρυγικός
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii


lexentry: pol/frytka__rzeczownik__1
written_rep: frytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τηγανητή πατάτα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;


lexentry: pol/frytkownica__rzeczownik__1
written_rep: frytkownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φριτέζα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;


lexentry: pol/fuksja__rzeczownik__1
written_rep: fuksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φούξια
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych; | fioletowo-czerwony kolor


lexentry: pol/funambulizm__rzeczownik__1
written_rep: funambulizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχοινοβασία
sense_list:
akrobacja cyrkowa polegająca na spacerowaniu po linie, niekiedy połączonym z akrobacjami lub np. jazdą na rowerze


lexentry: pol/fundacja__rzeczownik__1
written_rep: fundacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ίδρυμα
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;


lexentry: pol/fundament__rzeczownik__1
written_rep: fundament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεμέλιο
sense_list:
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;


lexentry: pol/fundamentalista__rzeczownik__1
written_rep: fundamentalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φονταμενταλιστής
sense_list:
człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki


lexentry: pol/fundamentalizm__rzeczownik__1
written_rep: fundamentalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φονταμενταλισμός
sense_list:
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji


lexentry: pol/funkcja__rzeczownik__1
written_rep: funkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνάρτηση | λειτουργία
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie; | (matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;


lexentry: pol/funkcja_trygonometryczna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja trygonometryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τριγωνομετρική συνάρτηση
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja okresowa przyjmująca kąt jako argument i mogąca zostać wyrażona jako stosunek długości dwóch boków w trójkącie prostokątnym, a niekiedy również, zwłaszcza dawniej, jako różnica tego stosunku i danej liczby;


lexentry: pol/funkcja_wzajemnie_jednoznaczna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja wzajemnie jednoznaczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφιμονοσήμαντη αντιστοιχία
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny;


lexentry: pol/furan__rzeczownik__1
written_rep: furan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουράνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) ciekły, łatwopalny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C4H4O, mający zapach zbliżony do chloroformu;


lexentry: pol/furia__rzeczownik__1
written_rep: furia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ερινύες
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) jedna z rzymskich bogiń karzącej zemsty, również uosobienie albo przejaw złości, wściekłości;


lexentry: pol/furia__rzeczownik__1
written_rep: furia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άνοια
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostre zaburzenie świadomości połączone z raptownym podnieceniem, objaw niektórych chorób psychicznych i zatruć


lexentry: pol/futro__rzeczownik__1
written_rep: futro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γούνα
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu | (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej; | (krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan | (odzieżownictwo) (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść


lexentry: pol/futurologia__rzeczownik__1
written_rep: futurologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μελλοντολογία
sense_list:
dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii;


lexentry: pol/futurystyczny__przymiotnik__1
written_rep: futurystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: φουτουριστικός
sense_list:
(sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu | taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości


lexentry: pol/futuryzm__rzeczownik__1
written_rep: futuryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουτουρισμός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;


lexentry: pol/fuzja__rzeczownik__1
written_rep: fuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ένωση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe


lexentry: pol/fuzja__rzeczownik__1
written_rep: fuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κονσέρβα
sense_list:
rodzaj długiej broni strzeleckiej z zamkiem skałkowym, wynalezionej w II połowie XVII wieku we Francji; dziś potoczna nazwa strzelby myśliwskiej;


lexentry: pol/gabardyna__rzeczownik__1
written_rep: gabardyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκαμπαρντίνα
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.


lexentry: pol/gabinet_cieni__rzeczownik__1
written_rep: gabinet cieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκιώδης κυβέρνηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach;


lexentry: pol/gabro__rzeczownik__1
written_rep: gabro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γάββρος
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) magmowa skała głębinowa, gruboziarnista, barwy czarnej lub ciemnozielonej;


lexentry: pol/gad__rzeczownik__1
written_rep: gad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ερπετό
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;


lexentry: pol/gadolin__rzeczownik__1
written_rep: gadolin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαδολίνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;


lexentry: pol/gadożer__rzeczownik__1
written_rep: gadożer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φιδαετός
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;


lexentry: pol/gadżet__rzeczownik__1
written_rep: gadżet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκάτζετ
sense_list:
(neologizm) przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;


lexentry: pol/gag__rzeczownik__1
written_rep: gag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανέκδοτο
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) chwyt komediowy wywołujący u widza efekt komiczny oparty na sytuacjach wizualnych


lexentry: pol/gagauski__rzeczownik__1
written_rep: gagauski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Γκαγκαβούζης
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Gagauzów, ludu pochodzenia tureckiego, osiadłego w większości w południowej Mołdawii w Gagauzji;


lexentry: pol/galaktyka__rzeczownik__1
written_rep: galaktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλαξίας
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;


lexentry: pol/galareta__rzeczownik__1
written_rep: galareta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζελέ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny


lexentry: pol/galaretka__rzeczownik__1
written_rep: galaretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζελεδάκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;


lexentry: pol/galeon__rzeczownik__1
written_rep: galeon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλιόνι
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII-wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;


lexentry: pol/galera__rzeczownik__1
written_rep: galera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλέρα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;


lexentry: pol/galery__rzeczownik__1
written_rep: galery
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάτεργο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) kara polegająca na zmuszeniu kogoś do pracy jako wioślarz na galerze


lexentry: pol/galion__rzeczownik__1
written_rep: galion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακρόπρωρο
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ozdoba dziobu żaglowca, często w kształcie postaci kobiecej lub zwierzęcej;


lexentry: pol/galon__rzeczownik__1
written_rep: galon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλόνι
sense_list:
(jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich; | naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;


lexentry: pol/galwaniczny__przymiotnik__1
written_rep: galwaniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: γαλβανικός
sense_list:
(chemia, chemiczny) (elektryczność) (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z galwanizmem, dotyczący galwanizmu


lexentry: pol/galwanoterapia__rzeczownik__1
written_rep: galwanoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλβανοθεραπεία
sense_list:
(medycyna, medyczny) metoda leczenia, polegająca na zastosowaniu prądu stałego o niskim napięciu i natężeniu


lexentry: pol/gama__rzeczownik__1
written_rep: gama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλίμακα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;


lexentry: pol/gambit__rzeczownik__1
written_rep: gambit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκαμπί
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;


lexentry: pol/garam_masala__rzeczownik__1
written_rep: garam masala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκαράμ μασάλα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z kuchni indyjskiej zmielona mieszanka przypraw: kminu rzymskiego, kolendry, czarnego pieprzu, kardamonu, liścia laurowego, goździków, cynamonu, chili;


lexentry: pol/garaż__rzeczownik__1
written_rep: garaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκαράζ
sense_list:
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;


lexentry: pol/garbarz__rzeczownik__1
written_rep: garbarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βυρσοδέψης
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór


lexentry: pol/garderoba__rzeczownik__1
written_rep: garderoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμαρίνι
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy


lexentry: pol/gardziel__rzeczownik__1
written_rep: gardziel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρθρίτιδα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) część gaźnika, gdzie zachodzi rozpylenie paliwa przez rozpylacz


lexentry: pol/gardziel__rzeczownik__1
written_rep: gardziel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τραχεία
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła


lexentry: pol/gardło__rzeczownik__1
written_rep: gardło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τράχηλος | λαιμός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;


lexentry: pol/garig__rzeczownik__1
written_rep: garig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φρύγανο
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) zimozielona formacja roślinna wtórna po wycięciu lasów, występująca w okolicach Morza Śródziemnego


lexentry: pol/garmażeria__rzeczownik__1
written_rep: garmażeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντελικατέσεν
sense_list:
sklep, gdzie sprzedaje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy | zakład lub dział w restauracji, w którym produkuje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy


lexentry: pol/garnek__rzeczownik__1
written_rep: garnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατσαρόλα | χύτρα | τσουκάλι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;


lexentry: pol/garnizon__rzeczownik__1
written_rep: garnizon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φρουρά
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) miejsce stałego stacjonowania garnizonu (1.1) | (wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu


lexentry: pol/garować__czasownik__1
written_rep: garować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: απόδειξη
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o cieście: będąc pozostawionym na pewien czas, powiększać swoją objętość


lexentry: pol/garłacz__rzeczownik__1
written_rep: garłacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρομπόνι
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krótka ręczna broń palna z trąbkowatym wylotem lufy, strzelająca siekańcami, używana w Europie w XVII–XVIII wieku;


lexentry: pol/gastarbajter__rzeczownik__1
written_rep: gastarbajter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξένος εργάτης
sense_list:
obcokrajowiec będący czasowo na emigracji zarobkowej (często jako tania siła robocza) w kraju wysoko rozwiniętym


lexentry: pol/gastroenterologia__rzeczownik__1
written_rep: gastroenterologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαστρεντερολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego i gruczołów trawiennych;


lexentry: pol/gatunek__rzeczownik__1
written_rep: gatunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: είδος
sense_list:
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych; | odmiana czegoś, typ, rodzaj


lexentry: pol/gawron__rzeczownik__1
written_rep: gawron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαβαρόνι
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;


lexentry: pol/gaz__rzeczownik__1
written_rep: gaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αέριο | γκάζι
sense_list:
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii; | (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1) | (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna


lexentry: pol/gaz_cieplarniany__rzeczownik__1
written_rep: gaz cieplarniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αέριο του θερμοκηπίου | αέριο που προκαλεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου
sense_list:
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;


lexentry: pol/gaz_kopalniany__rzeczownik__1
written_rep: gaz kopalniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκρηκτικό αέριο
sense_list:
(górnictwo, górniczy) mieszanina gazów wydzielająca się w kopalniach, składająca się głównie z metanu, tworząca z powietrzem mieszaninę wybuchową


lexentry: pol/gaz_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: gaz ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυσικό αέριο
sense_list:
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;


lexentry: pol/gaz_łzawiący__rzeczownik__1
written_rep: gaz łzawiący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δακρυγόνο
sense_list:
(potocznie, potoczny) środek drażniący, który powoduje silne podrażnienie błon śluzowych oczu, nosa, gardła i skóry, prowadząc do łzawienia, kaszlu, pieczenia i trudności w oddychaniu


lexentry: pol/gaza__rzeczownik__1
written_rep: gaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γάζα
sense_list:
(medycyna, medyczny) materiał opatrunkowy z gazy (1.1); | (włókiennictwo) cienka i rzadka tkanina bawełniana


lexentry: pol/gazon__rzeczownik__1
written_rep: gazon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκαζόν
sense_list:
ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji;


lexentry: pol/gałka_muszkatołowa__rzeczownik__1
written_rep: gałka muszkatołowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοσχοκάρυδο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;


lexentry: pol/gałąź__rzeczownik__1
written_rep: gałąź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλάδος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) odgałęzienie, odnoga, rozgałęzienie czegoś | (przenośnie, przenośnia) dział gospodarki, nauki itp.


lexentry: pol/gaźnik__rzeczownik__1
written_rep: gaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξαεριωτής | καρμπιρατέρ
sense_list:
(motoryzacja) urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach spalinowych z zapłonem iskrowym


lexentry: pol/gdy_kota_nie_ma,_myszy_harcują__przysłowie__1
written_rep: gdy kota nie ma, myszy harcują
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: όταν λείπει η γάτα, χορεύουν τα ποντίκια
sense_list:
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.


lexentry: pol/gdzie_drwa_rąbią,_tam_wióry_lecą__przysłowie__1
written_rep: gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά
sense_list:
uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje


lexentry: pol/gdzie_kucharek_sześć,_tam_nie_ma_co_jeść__przysłowie__1
written_rep: gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: όπου λαλούν πολλοί κοκόροι, αργεί να ξημερώσει
sense_list:
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu


lexentry: pol/geek__rzeczownik__1
written_rep: geek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κομπιουτεράς
sense_list:
(slangowo) człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie (najczęściej informatyce oraz naukach ścisłych) w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby;


lexentry: pol/gejsza__rzeczownik__1
written_rep: gejsza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκέισα
sense_list:
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;


lexentry: pol/gekon__rzeczownik__1
written_rep: gekon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαμιαμίδι | σαμιαμίθι
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach


lexentry: pol/gematria__rzeczownik__1
written_rep: gematria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεματρία
sense_list:
(ezoteryka) odczytywanie wartości numerologicznej ze słów na podstawie liter, z których się składają, popularne w dawnej żydowskiej hermeneutyce biblijnej i współczesnym wróżbiarstwie;


lexentry: pol/gen__rzeczownik__1
written_rep: gen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γονίδιο
sense_list:
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;


lexentry: pol/gender__rzeczownik__1
written_rep: gender
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: είδος
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, przypisanych kulturowo i społecznie do każdej z płci


lexentry: pol/genealogia__rzeczownik__1
written_rep: genealogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γενεαλογία
sense_list:
geneza rodu uwzględniająca następstwo pokoleń i koligacje | (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się dziejami rodów


lexentry: pol/generalny__przymiotnik__1
written_rep: generalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: γενικός
sense_list:
taki, który odnosi się do czegoś ogólnego, powszechnie obowiązującego | taki, który odnosi się do czegoś zasadniczego, naczelnego


lexentry: pol/generał_broni__rzeczownik__1
written_rep: generał broni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιπτέραρχος | αντιστράτηγος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała dywizji;


lexentry: pol/generał_dywizji__rzeczownik__1
written_rep: generał dywizji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υποπτέραρχος | υποστράτηγος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała brygady i niższy od generała broni


lexentry: pol/generować__czasownik__1
written_rep: generować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: βγάζω
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wytwarzać pewien nośnik energii albo przekształcać jakąś postać energii w inną | (językoznawstwo, językoznawczy) tworzyć nieskończony zbiór zdań za pomocą skończonej liczby zasad gramatycznych | (technologia, technika, techniczny) wytwarzać pewne wielkości fizyczne lub matematyczne


lexentry: pol/genetyk__rzeczownik__1
written_rep: genetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γενετιστής
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie genetyki


lexentry: pol/genom__rzeczownik__1
written_rep: genom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γονιδίωμα
sense_list:
(biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;


lexentry: pol/geofizyka__rzeczownik__1
written_rep: geofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωφυσική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej


lexentry: pol/geoglif__rzeczownik__1
written_rep: geoglif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωγλυφικό
sense_list:
(sztuka) dużych rozmiarów wzór utworzony przez ludzi na powierzchni ziemi poprzez usypanie ze skał, ziemi lub innych trwałych elementów krajobrazu;


lexentry: pol/geografia__rzeczownik__1
written_rep: geografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωγραφία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;


lexentry: pol/geomancja__rzeczownik__1
written_rep: geomancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωμαντεία
sense_list:
niepotwierdzona naukowo tradycyjna praktyka wykorzystania właściwego usytuowania obiektów budowlanych, ogródków itd., tak, by jak najlepiej wyczerpać dobre oddziaływanie otoczenia, danego terenu;


lexentry: pol/geometria__rzeczownik__1
written_rep: geometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωμετρία
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi | (matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;


lexentry: pol/geometryczny__przymiotnik__1
written_rep: geometryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: γεωμετρικός
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dotyczący geometrii | składający się z elementów będących figurami geometrycznymi


lexentry: pol/geomorfologia__rzeczownik__1
written_rep: geomorfologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωμορφολογία
sense_list:
(geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;


lexentry: pol/geopolityka__rzeczownik__1
written_rep: geopolityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωπολιτική
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne


lexentry: pol/gepard_grzywiasty__rzeczownik__1
written_rep: gepard grzywiasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γατόπαρδος
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Acinonyx jubatus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący przede wszystkim w Afryce; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku gepardów grzywiastych (1.1)


lexentry: pol/geriatryczny__przymiotnik__1
written_rep: geriatryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: γηριατρικός
sense_list:
(medycyna, medyczny) dotyczący geriatrii lub geriatrów | dotyczący wieku starczego, właściwy takiemu wiekowi


lexentry: pol/geszeft__rzeczownik__1
written_rep: geszeft
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιχείρηση
sense_list:
(gwara, gwarowe) żyd., (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) interes, zwykle nieuczciwy


lexentry: pol/getto__rzeczownik__1
written_rep: getto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκέτο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej | (przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia | dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA) | w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej


lexentry: pol/giaur__rzeczownik__1
written_rep: giaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκιαούρης
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ((pejoratywnie, pejoratywny)) muzułmańskie określenie innowiercy, szczególnie chrześcijanina


lexentry: pol/gibbon__rzeczownik__1
written_rep: gibbon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γίββων
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona


lexentry: pol/gibelin__rzeczownik__1
written_rep: gibelin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Γιβελλίνος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech;


lexentry: pol/gicz__rzeczownik__1
written_rep: gicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κνήμη
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część goleni cielęcia, jagnięcia lub innego zwierzęcia | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z giczy (1.1)


lexentry: pol/giez__rzeczownik__1
written_rep: giez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οίστρος
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;


lexentry: pol/giełda__rzeczownik__1
written_rep: giełda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρηματιστήριο
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;


lexentry: pol/gigabajt__rzeczownik__1
written_rep: gigabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γιγαδυφιοσυλλαβή
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 megabajtom;


lexentry: pol/gimnastyka__rzeczownik__1
written_rep: gimnastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γυμναστική
sense_list:
(sport, sportowy) (edukacja, edukacyjny) szkolne zajęcia sportowe, zwłaszcza w młodszych klasach | (sport, sportowy) grupa dyscyplin sportowych związanych z pokazem sprawności ciała


lexentry: pol/gimnazjum__rzeczownik__1
written_rep: gimnazjum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γυμνάσιο
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) rodzaj szkoły ogólnokształcącej, występujący w przeszłości w Polsce i współcześnie w systemach oświaty wielu innych państw;


lexentry: pol/ginekologia__rzeczownik__1
written_rep: ginekologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γυναικολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;


lexentry: pol/ginekomastia__rzeczownik__1
written_rep: ginekomastia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γυναικομαστία
sense_list:
(medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem


lexentry: pol/gips__rzeczownik__1
written_rep: gips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γύψος
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany; | (potocznie, potoczny) opatrunek unieruchamiający wykonany z gipsu


lexentry: pol/gitara_basowa__rzeczownik__1
written_rep: gitara basowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπάσο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;


lexentry: pol/gitara_elektryczna__rzeczownik__1
written_rep: gitara elektryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρική κιθάρα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;


lexentry: pol/gladiator__rzeczownik__1
written_rep: gladiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονομάχος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;


lexentry: pol/gleba__rzeczownik__1
written_rep: gleba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έδαφος
sense_list:
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;


lexentry: pol/glicyna__rzeczownik__1
written_rep: glicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλυκίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) najprostszy aminokwas białkowy, endogenny i niepolarny, m.in. pełniący rolę neurotransmitera hamującego w układzie nerwowym; C2H5NO2;


lexentry: pol/glikogen__rzeczownik__1
written_rep: glikogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλυκογόνο
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd stanowiący materiał zapasowy dla komórek zwierzęcych, gromadzony głównie w wątrobie i mięśniach;


lexentry: pol/glistnica__rzeczownik__1
written_rep: glistnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασκαριδίαση
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wywołana przez obecność glist, czyli robaków pasożytniczych z rodziny Ascarididae


lexentry: pol/globalizacja__rzeczownik__1
written_rep: globalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παγκοσμιοποίηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;


lexentry: pol/globalna_wioska__rzeczownik__1
written_rep: globalna wioska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παγκόσμιο χωριό
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) glob ziemski jako wspólne miejsce zamieszkania dzięki mediom elektronicznym;


lexentry: pol/globalne_ocieplenie__rzeczownik__1
written_rep: globalne ocieplenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παγκόσμια θέρμανση
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;


lexentry: pol/globus__rzeczownik__1
written_rep: globus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεώσφαιρα | υδρόγειος σφαίρα
sense_list:
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;


lexentry: pol/glosolalia__rzeczownik__1
written_rep: glosolalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλωσσολαλιά
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) rzekomy dar (np. od boga, szatana, istot pozaziemskich) mówienia językami, których się nie zna, zwykle w chwilach ekstazy religijnej;


lexentry: pol/glottochronologia__rzeczownik__1
written_rep: glottochronologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλωσσοχρονολογία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;


lexentry: pol/glukoza__rzeczownik__1
written_rep: glukoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλυκόζη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;


lexentry: pol/gluten__rzeczownik__1
written_rep: gluten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλουτένη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;


lexentry: pol/gmatwać__czasownik__1
written_rep: gmatwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μπερδεύω | περιπλέκω
sense_list:
czynić coś trudnym do zrozumienia lub rozwiązania, czynić niejasnym, niezrozumiałym, powodować zamęt w czymś


lexentry: pol/gniady__przymiotnik__1
written_rep: gniady
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καστανοκόκκινος
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn


lexentry: pol/gniazdować__czasownik__2
written_rep: gniazdować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: συγκρότημα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) układać w słowniku wyrazy w grupy na podstawie ich motywacji słowotwórczej lub pokrewieństwa etymologicznego


lexentry: pol/gnostycyzm__rzeczownik__1
written_rep: gnostycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γνωστικισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;


lexentry: pol/gnostyczny__przymiotnik__1
written_rep: gnostyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: γνωστικός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z gnostycyzmem, dotyczący gnostycyzmu


lexentry: pol/gnój__rzeczownik__1
written_rep: gnój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοπριά
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) nawóz zwierzęcy; stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;


lexentry: pol/gnój__rzeczownik__2
written_rep: gnój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: σκατό
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (wulgarnie, wulgaryzm) podstępny, złośliwy lub wredny mężczyzna


lexentry: pol/goblin__rzeczownik__1
written_rep: goblin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλικάντζαρος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;


lexentry: pol/godzina__rzeczownik__1
written_rep: godzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ώρα
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom; | moment w ciągu doby wyrażony w jednostkach czasu | (edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna


lexentry: pol/gofr__rzeczownik__1
written_rep: gofr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάφλα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;


lexentry: pol/goić__czasownik__1
written_rep: goić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αναρρώνω
sense_list:
(medycyna, medyczny) powodować wyleczenie uszkodzeń skórnych lub śluzówkowych, np. zabliźnianie ran | (potocznie, potoczny) przyczyniać się do dobrostanu duchowego, psychicznego


lexentry: pol/goleń__rzeczownik__1
written_rep: goleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κνήμη
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;


lexentry: pol/gondola__rzeczownik__1
written_rep: gondola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γόνδολα
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji; | (lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca


lexentry: pol/gong__rzeczownik__1
written_rep: gong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκονγκ | γκογκ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;


lexentry: pol/googol__rzeczownik__1
written_rep: googol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Γκούγκολ
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100


lexentry: pol/gorczyca__rzeczownik__1
written_rep: gorczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σινάπι
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych; | (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno gorczycy (1.1) do spożycia lub na siew


lexentry: pol/gorzki__przymiotnik__1
written_rep: gorzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: πικρός
sense_list:
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu | (przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny


lexentry: pol/gorączka__rzeczownik__1
written_rep: gorączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρετός
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃; | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) stan uniesienia emocjonalnego


lexentry: pol/gospel__rzeczownik__1
written_rep: gospel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευαγγέλιο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki chrześcijańskiej, wywodzący się z pieśni Afroamerykanów;


lexentry: pol/gospodarstwo__rzeczownik__1
written_rep: gospodarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγρόκτημα
sense_list:
posiadłość wiejska o charakterze rolniczym obejmująca grunty i zabudowania; także jednostka produkcyjna specjalizująca się w rolnictwie


lexentry: pol/gotowy__przymiotnik__1
written_rep: gotowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: έτοιμος
sense_list:
skończony, wykonany | chętny i zdolny do zrobienia czegoś | przygotowany do czegoś, na coś | o wyrobach, zwłaszcza ubraniu: wykonany seryjnie, nie na miarę | o żywności: wyprodukowany w fabryce i wymagający tylko podgrzania


lexentry: pol/gourmand__rzeczownik__1
written_rep: gourmand
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλοφαγάς
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) określenie zapachu o nucie słodkich przypraw, głównie wanilii, ale również innych słodyczy, np. czekolady, karmelu, pralin, cukierków, waty cukrowej czy nawet gumy balonowej


lexentry: pol/gołoledź__rzeczownik__1
written_rep: gołoledź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξηροπαγωνιά
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu);


lexentry: pol/gołąb_pocztowy__rzeczownik__1
written_rep: gołąb pocztowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταχυδρομικό περιστέρι
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) odmiana udomowionego gołębia skalnego (Columba livia domestica), którą człowiek od wieków hoduje i tresuje do przenoszenia wiadomości na duże odległości;


lexentry: pol/gołąb_skalny__rzeczownik__1
written_rep: gołąb skalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγριοπερίστερο
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Columba livia, gatunek powszechnego, średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych


lexentry: pol/gołębi__przymiotnik__1
written_rep: gołębi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: περιστερίσιος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem


lexentry: pol/gołębiarz__rzeczownik__1
written_rep: gołębiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κούκος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w czasie II wojny światowej: niemiecki snajper strzelający z wysokości;


lexentry: pol/goździk__rzeczownik__1
written_rep: goździk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαρίφαλο | μοσχοκάρφι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;


lexentry: pol/gra_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: gra komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιντεοπαιχνίδι
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy umożliwiający prowadzenie elektronicznej gry, w której gracz kontroluje obraz wyświetlany na ekranie;


lexentry: pol/gra_planszowa__rzeczownik__1
written_rep: gra planszowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιτραπέζιο παιχνίδι
sense_list:
rodzaj gry towarzyskiej, w której gracze rywalizują lub współpracują, wykonując ruchy po ustalonej planszy lub planszach, zgodnie z określonymi zasadami


lexentry: pol/grab__rzeczownik__1
written_rep: grab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γάβρος
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze; | drewno grabu (1.1)


lexentry: pol/grabie__rzeczownik__1
written_rep: grabie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσουγκράνα
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;


lexentry: pol/grad__rzeczownik__1
written_rep: grad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαλάζι
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu; | (przenośnie, przenośnia) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę


lexentry: pol/gradient__rzeczownik__1
written_rep: gradient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εφαπτομένη
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wektor o kierunku i zwrocie zgodnym z kierunkiem wzrostu funkcji i wartości proporcjonalnej do szybkości wzrostu; | płynne przejście jednego koloru w drugi


lexentry: pol/graf__rzeczownik__1
written_rep: graf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόμης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba nosząca tytuł grafa (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) tytuł szlachecki w dawnych Niemczech, Holandii, Belgii, Luksemburgu, Austrii, odpowiednik hrabiego;


lexentry: pol/grafen__rzeczownik__1
written_rep: grafen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφένιο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jedna z form węgla, zbudowana z jednoatomowej warstwy tego pierwiastka;


lexentry: pol/graficzny__przymiotnik__1
written_rep: graficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: γραφικός
sense_list:
(sztuka) dotyczący grafiki (sztuki) | wyrażony za pomocą rysunku, wykresu | (językoznawstwo, językoznawczy) pisemny, wyrażony na piśmie


lexentry: pol/grafika__rzeczownik__1
written_rep: grafika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφικά
sense_list:
(informatyka, informatyczny) obraz powielany komputerowo | dział sztuk plastycznych, obejmujący techniki pozwalające na wielokrotne powielanie rysunku na papierze lub tkaninie; | dzieło wykonane w technice grafiki (1.1)


lexentry: pol/grafit__rzeczownik__1
written_rep: grafit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;


lexentry: pol/grafologia__rzeczownik__1
written_rep: grafologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφολογία
sense_list:
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;


lexentry: pol/grafoskop__rzeczownik__1
written_rep: grafoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προβολέας διαφανειών
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);


lexentry: pol/gram-siła__rzeczownik__1
written_rep: gram-siła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζι
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) grawitacyjna jednostka siły odpowiadająca sile wywieranej przez masę o wartości jednego grama w polu grawitacyjnym na powierzchni Ziemi


lexentry: pol/gramofon__rzeczownik__1
written_rep: gramofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραμμόφωνο | φωνογράφος
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;


lexentry: pol/granatowiec__rzeczownik__1
written_rep: granatowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροδιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;


lexentry: pol/granatowy__przymiotnik__2
written_rep: granatowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: μπλε σκούρος
sense_list:
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;


lexentry: pol/graniastosłup__rzeczownik__1
written_rep: graniastosłup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρίσμα
sense_list:
(geometria) wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe;


lexentry: pol/granola__rzeczownik__1
written_rep: granola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκρανόλα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;


lexentry: pol/grant__rzeczownik__1
written_rep: grant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδότηση
sense_list:
dotacja, dofinansowanie do projektu naukowego, edukacyjnego itp., przyznawane w drodze konkursu, głosowania lub na mocy decyzji jakiegoś gremium


lexentry: pol/grasica__rzeczownik__1
written_rep: grasica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θύμος | θύμος αδένας
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;


lexentry: pol/grecyzm__rzeczownik__1
written_rep: grecyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελληνισμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zwrot zapożyczony z języka greckiego, który został wprowadzony do innego języka


lexentry: pol/grecyzować__czasownik__1
written_rep: grecyzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εξελληνίζω
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać greckość, przymuszać kogoś do zostania Grekiem, zmieniać coś na greckie


lexentry: pol/greenwashing__rzeczownik__1
written_rep: greenwashing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πράσινο ξέπλυμα
sense_list:
(społeczny) (ekonomia, ekonomiczny) oszustwo marketingowe mające skłonić do zakupu produktu konsumentów o przekonaniach proekologicznych, będące nieuzasadnionym kreowaniem wizerunku ekologicznego;


lexentry: pol/griko__rzeczownik__1
written_rep: griko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκρίκο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) etnolekt (dialekt języka greckiego lub język) używany przez italogreków


lexentry: pol/grill__rzeczownik__1
written_rep: grill
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχάρα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przenośny ruszt do pieczenia potraw | (środowiskowy) (motoryzacja) atrapa przednia pod maską | piekarnik elektryczny lub rożen służący do pieczenia potraw | przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są potrawy z grilla (1.1-2)


lexentry: pol/grobowiec__rzeczownik__1
written_rep: grobowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τάφος
sense_list:
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;


lexentry: pol/grochówka__rzeczownik__1
written_rep: grochówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπιζελόσουπα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;


lexentry: pol/gromada__rzeczownik__1
written_rep: gromada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διχασμός
sense_list:
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna w botanice niższa rangą od królestwa, wyższa od klasy;


lexentry: pol/gromada__rzeczownik__1
written_rep: gromada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περιοχή
sense_list:
(administracja) dawna jednostka podziału terytorialnego w Polsce i zaborze rosyjskim; potocznie również jej administracja;


lexentry: pol/gromada__rzeczownik__1
written_rep: gromada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σμήνος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba;


lexentry: pol/grono__rzeczownik__1
written_rep: grono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσαμπί
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu i owocostanu złożony z osi głównej i odchodzących od niej osi bocznych


lexentry: pol/grooming__rzeczownik__1
written_rep: grooming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλλωπισμός
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) działania osoby dorosłej mające na celu zaprzyjaźnienie się i nawiązanie więzi emocjonalnej z dzieckiem, z intencją jego seksualnego wykorzystania; często za pośrednictwem Internetu;


lexentry: pol/grosz__rzeczownik__1
written_rep: grosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γρόσι
sense_list:
(jednostka monetarna) jednostka monetarna w Polsce, obecnie setna część złotego; | (historia, historyczny, historycznie) miedziana lub srebrna moneta różnej wartości, bita w krajach Europy | (historia, historyczny, historycznie) setna część szylinga austriackiego


lexentry: pol/groszek__rzeczownik__1
written_rep: groszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπιζελιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lathyrus L., roślina o prostej lub pnącej się łodydze i kwiatach o różnych kolorach;


lexentry: pol/grot__rzeczownik__1
written_rep: grot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαΐστρα
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym;


lexentry: pol/groza__rzeczownik__1
written_rep: groza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρομάρα
sense_list:
coś groźnego; coś, co jest przyczyną strachu, przerażenia | uczucie strachu, przerażenia spowodowane niebezpieczeństwem


lexentry: pol/grubodziób__rzeczownik__1
written_rep: grubodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοκκοθραύστης | χοντρομύτης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;


lexentry: pol/gruby__przymiotnik__1
written_rep: gruby
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: χοντρός
sense_list:
mający dużą grubość, średnicę | (staropolski) wulgarny, prostacki, nieokrzesany, grubiański | o głosie: niski


lexentry: pol/gruczoł_mlekowy__rzeczownik__1
written_rep: gruczoł mlekowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαζικός αδένας
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zazwyczaj parzyste gruczoły charakterystyczne dla gromady ssaków, wydzielające mleko, które jest pokarmem dla młodych;


lexentry: pol/grunt__rzeczownik__1
written_rep: grunt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έδαφος
sense_list:
powierzchnia Ziemi lub innej planety, teren | warstwa gleby, która znajduje się przy powierzchni i można ją uprawiać | obszar stanowiący czyjąś własność (najczęściej występujące w liczbie mnogiej) | (budownictwo) substancja silnie wiążąca się z podłożem, pełniąca funkcję podkładu przy tynkowaniu, malowaniu, politurowaniu itp., a także w malarstwie, jako podkład pod malowidło; także wyschnięta warstwa tej substancji;


lexentry: pol/grupa__rzeczownik__1
written_rep: grupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομάδα
sense_list:
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze | zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie | (chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego


lexentry: pol/grupa_funkcyjna__rzeczownik__1
written_rep: grupa funkcyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαρακτηριστική ομάδα
sense_list:
(chemia, chemiczny) ugrupowanie atomów występujące w cząsteczce związku organicznego, decydujące o podstawowych własnościach chemicznych związku;


lexentry: pol/grupa_hydroksylowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa hydroksylowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδροξύλιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednowartościowa grupa funkcyjna składająca się z jednego atomu tlenu i jednego atomu wodoru;


lexentry: pol/grupa_krwi__rzeczownik__1
written_rep: grupa krwi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομάδα αίματος
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych


lexentry: pol/grupa_nominalna__rzeczownik__1
written_rep: grupa nominalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ονοματική φράση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka składniowa, której centralnym elementem jest rzeczownik lub zaimek rzeczowny


lexentry: pol/grusza__rzeczownik__1
written_rep: grusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αχλαδιά
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;


lexentry: pol/grywalizacja__rzeczownik__1
written_rep: grywalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παιχνιδοποίηση
sense_list:
wykorzystanie mechaniki znanej np. z gier fabularnych i komputerowych, do modyfikowania zachowań ludzi w sytuacjach niebędących grami, w celu zwiększenia ich zaangażowania;


lexentry: pol/grywać__czasownik__1
written_rep: grywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: επενεργώ
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odtwarzać jakąś rolę co pewien czas


lexentry: pol/grzbiet__rzeczownik__1
written_rep: grzbiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράχη
sense_list:
(potocznie, potoczny) plecy | (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej | górna lub tylna część podłużnej rzeczy


lexentry: pol/grzech__rzeczownik__1
written_rep: grzech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμαρτία | αμάρτημα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;


lexentry: pol/grzech_pierworodny__rzeczownik__1
written_rep: grzech pierworodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προπατορικό αμάρτημα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzech popełniony w raju przez Adama i Ewę, dziedziczony następnie przez wszystkich ludzi;


lexentry: pol/grzechotnik__rzeczownik__1
written_rep: grzechotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κροταλίας
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;


lexentry: pol/grzeczny__przymiotnik__1
written_rep: grzeczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ευγενικός
sense_list:
taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości


lexentry: pol/grzeszyć__czasownik__1
written_rep: grzeszyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αμαρτάνω
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny


lexentry: pol/grzyb__rzeczownik__1
written_rep: grzyb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μανιτάρι
sense_list:
owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor | (przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu


lexentry: pol/grzybnia__rzeczownik__1
written_rep: grzybnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μυκήλιο
sense_list:
(biologia, biologiczny) (mikologia, mikologiczny) forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów;


lexentry: pol/grzywa__rzeczownik__1
written_rep: grzywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαίτη
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi | bujna czupryna


lexentry: pol/grzywna__rzeczownik__1
written_rep: grzywna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόστιμο
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne


lexentry: pol/guanábana__rzeczownik__1
written_rep: guanábana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γουανάμπανα
sense_list:
(botanika, botaniczny) Annona muricata L., flaszowiec miękkociernisty, drzewo z rodziny flaszowcowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) żółtozielony owoc guanábany (1.1)


lexentry: pol/gudźarati__rzeczownik__1
written_rep: gudźarati
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκουτζαράτι
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków nowoindyjskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, stanu Gudźarat;


lexentry: pol/gulenista__rzeczownik__1
written_rep: gulenista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκιουλενιστής
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) zwolennik lub członek ruchu opozycyjnego Fethullaha Gülena, tureckiego dysydenta


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γομολάστιχα | γόμα | σβήστρα | σβηστήρα
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λάστιχο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) narzędzie w programach graficznych służące do usuwania fragmentów narysowanych obiektów, odpowiadające funkcji gumki (1.1)


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαστιχάκι
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; (zobacz) gumka do włosów


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαστιχάκι | λάστιχο
sense_list:
(handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka


lexentry: pol/guru__rzeczownik__1
written_rep: guru
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκουρού
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;


lexentry: pol/guzdrać_się__czasownik__1
written_rep: guzdrać się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χασομεράω | χασομερώ
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) robić coś powoli, wykonywać czynność przez dłuższy czas, niż powinna zajmować


lexentry: pol/guziec__rzeczownik__1
written_rep: guziec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγριόχοιρος της Αφρικής
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Phacochoerus F. Cuvier, przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;


lexentry: pol/gwara__rzeczownik__1
written_rep: gwara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αργκό
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) żargon określonego środowiska zawodowego lub społecznego;


lexentry: pol/gwarancja__rzeczownik__1
written_rep: gwarancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγγύηση
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela | (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad); | poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś


lexentry: pol/gwardia__rzeczownik__1
written_rep: gwardia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοπός
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących | (wojskowość, wojskowy) oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego | (wojskowość, wojskowy) wyborowe oddziały wojska


lexentry: pol/gwardian__rzeczownik__1
written_rep: gwardian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κηδεμόνας
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony niektórych męskich domów zakonnych;


lexentry: pol/gwasz__rzeczownik__1
written_rep: gwasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκουάς
sense_list:
(sztuka) kryjąca farba wodna z domieszką kredy, bieli cynkowej lub bieli ołowianej oraz gumą arabską jako spoiwem; | (sztuka) praca malarska w technice gwaszu (1.2) | (sztuka) technika malarska wykorzystująca gwasz (1.1)


lexentry: pol/gwałt__rzeczownik__1
written_rep: gwałt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιασμός
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;


lexentry: pol/gwelf__rzeczownik__1
written_rep: gwelf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Γουέλφος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;


lexentry: pol/gwiazda_Dawida__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda Dawida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άστρο του Δαβίδ
sense_list:
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;


lexentry: pol/gwiazda__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστέρι | αστέρας | άστρο | άστερας | αστήρ | αστρί
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;


lexentry: pol/gwiazda_ekranu__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda ekranu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κινηματογραφικό αστέρι
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny aktor lub aktorka filmowa


lexentry: pol/gwiazda_filmowa__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda filmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κινηματογραφικό αστέρι | κινηματογραφικός αστέρας
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny aktor lub aktorka filmowa;


lexentry: pol/gwiazda_spadająca__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda spadająca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάττοντας | διάττοντας αστέρας
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bryła kamienna lub metaliczna poruszająca się w przestrzeni międzyplanetarnej


lexentry: pol/gwint__rzeczownik__1
written_rep: gwint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πάσο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek


lexentry: pol/gwizdać__czasownik__2
written_rep: gwizdać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: σφυρίζω
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ignorować coś, nie przejmować się czymś | poprzez gwizdanie wyrażać dezaprobatę


lexentry: pol/gwoli__przyimek__1
written_rep: gwoli
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: εξαιτίας
sense_list:
(podniośle) (przestarzałe, przestarzały) przyimek wskazujący na cel czynności lub przyczynę jej wykonania


lexentry: pol/gwóźdź__rzeczownik__1
written_rep: gwóźdź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρφί | ήλος
sense_list:
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;


lexentry: pol/gyros__rzeczownik__1
written_rep: gyros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γύρος
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z Grecji potrawa, składająca się z opiekanego mięsa, pomidorów, cebuli i sosu tzatziki, często podawana zawinięta w placek;


lexentry: pol/gzyms__rzeczownik__1
written_rep: gzyms
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κορωνίδα
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;


lexentry: pol/górnictwo__rzeczownik__1
written_rep: górnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξόρυξη
sense_list:
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;


lexentry: pol/górny__przymiotnik__1
written_rep: górny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ανώτερος
sense_list:
(geologia, geologiczny) młodszy | o odcinku rzeki taki, który jest bliżej źródła | taki, który jest na pewnej wysokości, w górze


lexentry: pol/gówno__rzeczownik__1
written_rep: gówno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκατό
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał | (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego | (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) nic


lexentry: pol/gąbczasta_encefalopatia_bydła__rzeczownik__1
written_rep: gąbczasta encefalopatia bydła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπογγώδης εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba neurologiczna bydła wywoływana przez nieprawidłowe białka prionowe, które powodują degenerację tkanki mózgowej w obrazie mikroskopowy przypominjącą gąbkę


lexentry: pol/gąbka__rzeczownik__1
written_rep: gąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφουγγάρι
sense_list:
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów; | (zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;


lexentry: pol/gąbki__rzeczownik__1
written_rep: gąbki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφογγίζω
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Porifera Grant, typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych, obejmujący około 9 tysięcy poznanych dotąd gatunków;


lexentry: pol/gąsienica__rzeczownik__1
written_rep: gąsienica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ερπύστρια
sense_list:
(motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie


lexentry: pol/gąsienica__rzeczownik__1
written_rep: gąsienica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαρανταποδαρούσα | κάμπια
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;


lexentry: pol/gąszcz__rzeczownik__1
written_rep: gąszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσάτνεϊ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos pochodzenia indyjskiego, owocowo-warzywny, na bazie octu lub wina, często z dodatkiem rodzynek, śliwek lub fig


lexentry: pol/gęgawa__rzeczownik__1
written_rep: gęgawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταχτόχηνα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;


lexentry: pol/gęsia_skórka__rzeczownik__1
written_rep: gęsia skórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανατριχίλα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;


lexentry: pol/gęstość__rzeczownik__1
written_rep: gęstość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυκνότητα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek masy do objętości; | (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) ilość danej wielkości fizycznej przypadająca na jednostkę objętości, powierzchni lub długości | cecha gęstych substancji


lexentry: pol/gęstość_zaludnienia__związek_wyrazów__1
written_rep: gęstość zaludnienia
min_sense_num: 01
trans_list: πυκνότητα πληθυσμού
sense_list:
(statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²;


lexentry: pol/gęsty__przymiotnik__1
written_rep: gęsty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: παχύρρευστος
sense_list:
(o włosach lub sierści) bujny | taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie


lexentry: pol/gęś__rzeczownik__1
written_rep: gęś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χήνα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1)


lexentry: pol/gładzica__rzeczownik__1
written_rep: gładzica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλωσσάκι | ευρωπαϊκή χωματίδα | φασί
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;


lexentry: pol/głasnost__rzeczownik__1
written_rep: głasnost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκλάσνοστ
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;


lexentry: pol/głaz__rzeczownik__1
written_rep: głaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ογκόλιθος
sense_list:
(geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji;


lexentry: pol/głos__rzeczownik__1
written_rep: głos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωνή
sense_list:
dźwięk wydawany przez istoty żyjące | zdanie, osąd, opinia | zdolność wydawania głosu (1.1) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym


lexentry: pol/głosić__czasownik__1
written_rep: głosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κηρύσσω
sense_list:
(podniośle) wygłaszać (na przykład) przemówienie, kazanie | ogłaszać, oznajmiać (na przykład) wiadomość, rozgłaszać, upowszechniać (na przykład) idee, hasła


lexentry: pol/głoska__rzeczownik__1
written_rep: głoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φθόγγος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejszy element dźwiękowej formy wypowiedzi, charakteryzujący się stałym zespołem fonetycznych cech artykulacyjnych i akustycznych;


lexentry: pol/głowa__rzeczownik__1
written_rep: głowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεφάλι
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś | (przenośnie, przenośnia) jedna osoba lub zwierzę jako jednostka | (przenośnie, przenośnia) umysł (w związkach frazeologicznych)


lexentry: pol/głowa__rzeczownik__1
written_rep: głowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεφάλι | κεφαλή
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;


lexentry: pol/głowa_rodziny__rzeczownik__1
written_rep: głowa rodziny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κύρης
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba, na której spoczywa główna odpowiedzialność za utrzymanie rodziny; osoba, która podejmuje ważne decyzje w danej rodzinie


lexentry: pol/głośnik__rzeczownik__1
written_rep: głośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεγάφωνο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;


lexentry: pol/głośnikowy__przymiotnik__1
written_rep: głośnikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ηχείο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) związany z głośnikiem, dotyczący głośnika, właściwy głośnikowi, składający się z głośników


lexentry: pol/głupawka__rzeczownik__1
written_rep: głupawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νευρικό γέλιο
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) niekontrolowany napad śmiechu; stan bezmyślnej wesołości – często zaraźliwej


lexentry: pol/głupota__rzeczownik__1
written_rep: głupota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βλακεία | ηλιθιότητα
sense_list:
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia


lexentry: pol/głuptak__rzeczownik__1
written_rep: głuptak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σούλα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych;


lexentry: pol/głód__rzeczownik__1
written_rep: głód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πείνα
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia; | (przenośnie, przenośnia) uczucie potrzeby osiągnięcia, zdobycia, zrobienia czegoś | u osób uzależnionych od nałogu: potrzeba, pragnienie skorzystania z przedmiotu nałogu


lexentry: pol/głóg__rzeczownik__1
written_rep: głóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κράταιγος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;


lexentry: pol/główszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: główszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ποινή
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniędzy należna rodzinie lub panu feudalnemu za głowę zabitego


lexentry: pol/ha__wykrzyknik__1
written_rep: ha
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: χα
sense_list:
powtórzony kilkakrotnie oznacza śmiech | wyraz o funkcji ekspresywnej, podkreślającej wyrażane uczucia


lexentry: pol/habanera__rzeczownik__1
written_rep: habanera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαμπανέρα
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec kubański spopularyzowany w XIX wieku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do habanery (1.1) lub w jej rytmie


lexentry: pol/habilitacja__rzeczownik__1
written_rep: habilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υφηγεσία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;


lexentry: pol/hadeik__rzeczownik__1
written_rep: hadeik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Καταρχαιοζωικός
sense_list:
(geologia, geologiczny) nieformalny eon będący okresem od powstania Ziemi do czasu uformowania się skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/hadis__rzeczownik__1
written_rep: hadis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαντίθ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: krótki przekaz o słowach i czynach Mahometa lub jego towarzyszy;


lexentry: pol/hadżdż__rzeczownik__1
written_rep: hadżdż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χατζ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce;


lexentry: pol/haftka__rzeczownik__1
written_rep: haftka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόπιτσα | κόπτσα
sense_list:
rodzaj drucianej zapinki składającej się z haczyka (konika) i uszka; (zobacz) też haftka w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/hagiografia__rzeczownik__1
written_rep: hagiografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγιολογία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;


lexentry: pol/hagiograficzny__przymiotnik__1
written_rep: hagiograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αγιογραφικός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) typowy dla piśmiennictwa kościelnego o żywotach świętych


lexentry: pol/hagiologia__rzeczownik__1
written_rep: hagiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγιολογία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naukowe badania nad żywotami świętych


lexentry: pol/haiku__rzeczownik__1
written_rep: haiku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαϊκού
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;


lexentry: pol/haker__rzeczownik__1
written_rep: haker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χάκερ
sense_list:
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską;


lexentry: pol/halabarda__rzeczownik__1
written_rep: halabarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλεβάρδα | λογχοπέλεκυς
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;


lexentry: pol/halal__przymiotnik__1
written_rep: halal
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: χαλάλ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgodny z nakazami szariatu (prawa islamskiego)


lexentry: pol/halibut__rzeczownik__1
written_rep: halibut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιππόγλωσσα | χάλιμπατ
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;


lexentry: pol/halucynacja__rzeczownik__1
written_rep: halucynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραίσθηση
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;


lexentry: pol/halucynogen__rzeczownik__1
written_rep: halucynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραισθησιογόνο
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wywołująca halucynacje


lexentry: pol/hamburger__rzeczownik__1
written_rep: hamburger
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χάμπουργκερ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;


lexentry: pol/handel_ludźmi__rzeczownik__1
written_rep: handel ludźmi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τράφικινγκ
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;


lexentry: pol/handicapizm__rzeczownik__1
written_rep: handicapizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναπηροφοβία
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;


lexentry: pol/hang__rzeczownik__1
written_rep: hang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κρεμάω
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument z klasy idiofonów w kształcie dwóch złożonych metalowych mis;


lexentry: pol/hangar__rzeczownik__1
written_rep: hangar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπόστεγο
sense_list:
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);


lexentry: pol/hapaks_legomenon__rzeczownik__1
written_rep: hapaks legomenon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άπαξ λεγόμενον
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko raz w danym dziele lub całej twórczości autora;


lexentry: pol/haploid__rzeczownik__1
written_rep: haploid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απλοειδές
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm, którego każda lub prawie każda komórka zawiera gametyczną liczbę chromosomów; | (mikrobiologia, mikrobiologiczny) komórka zawierająca tylko jeden garnitur chromosomowy;


lexentry: pol/haplologia__rzeczownik__1
written_rep: haplologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απλολογία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie;


lexentry: pol/haplotyp__rzeczownik__1
written_rep: haplotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απλότυπος
sense_list:
(biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;


lexentry: pol/happening__rzeczownik__1
written_rep: happening
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χάπενινγκ
sense_list:
(sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;


lexentry: pol/haptyczny__przymiotnik__1
written_rep: haptyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: απτικός
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp.


lexentry: pol/harakiri__rzeczownik__1
written_rep: harakiri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεπούκου
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) japoński rytuał samobójstwa poprzez rozpłatanie mieczem brzucha


lexentry: pol/harcownik__rzeczownik__1
written_rep: harcownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακροβολιστής
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednostka tymczasowo odłączona od armii w celu staczania potyczek


lexentry: pol/harem__rzeczownik__1
written_rep: harem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαρέμι
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)


lexentry: pol/harmonijka_ustna__rzeczownik__1
written_rep: harmonijka ustna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυσαρμόνικα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;


lexentry: pol/harpia__rzeczownik__1
written_rep: harpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άρπυια
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) złośliwy starogrecki kobiecy demon wichru i burzy, w ptasiej postaci porywający dusze zmarłych i będący narzędziem kary bogów wobec ludzi; | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta okrutna, wyrachowana, istota drapieżna, nienasycona; także osoba natarczywa, natrętna, namolna, nękająca, udręczająca sobą kogoś


lexentry: pol/harpun__rzeczownik__1
written_rep: harpun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμάκι
sense_list:
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;


lexentry: pol/haubica__rzeczownik__1
written_rep: haubica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οβιδοβόλο | χόβιτζερ
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;


lexentry: pol/hausa__rzeczownik__1
written_rep: hausa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Χάουσα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z głównych języków Afryki, należący do rodziny afroazjatyckiej, do podrodziny czadyjskiej;


lexentry: pol/heban__rzeczownik__1
written_rep: heban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έβενος
sense_list:
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;


lexentry: pol/hebraizm__rzeczownik__1
written_rep: hebraizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβραϊσμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka hebrajskiego;


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναμπουμπούλα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zdarzenie lub ciąg zdarzeń wywołujący zamieszanie i mający negatywne skutki


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κορυδαλλός
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zabawna sytuacja najczęściej wywołująca zaskoczenie


lexentry: pol/hedonizm__rzeczownik__1
written_rep: hedonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηδονισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia


lexentry: pol/hegemonia__rzeczownik__1
written_rep: hegemonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηγεμονία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś


lexentry: pol/hejt__rzeczownik__1
written_rep: hejt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απεχθάνομαι
sense_list:
(potocznie, potoczny) działanie w Internecie przejawiające złość, wrogość, nienawiść wobec kogoś | (potocznie, potoczny) obraźliwy lub pełen agresji komentarz zamieszczony w Internecie


lexentry: pol/hekatomba__rzeczownik__1
written_rep: hekatomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκατόμβη
sense_list:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara ze stu byków składana przez Greków pierwotnie Zeusowi, później i innym bogom; | (książkowy) wielka ofiara dla jakiejś sprawy pociągająca śmierć wielu ludzi


lexentry: pol/heks__rzeczownik__1
written_rep: heks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεκαεξαδικό
sense_list:
(slangowo) sześciokątne pole w siatce, stosowane m.in. w grach planszowych lub komputerowych | (środowiskowy) rodzaj kostki wspinaczkowej o przekroju nieregularnego sześciokąta;


lexentry: pol/hektar__rzeczownik__1
written_rep: hektar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτάριο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);


lexentry: pol/hekto-__przedrostek__1
written_rep: hekto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: εκατο-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 10² (sto) razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/helio-__przedrostek__1
written_rep: helio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ηλιο-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym


lexentry: pol/heliocentryczny__przymiotnik__1
written_rep: heliocentryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ηλιοκεντρικός
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia


lexentry: pol/heliograf__rzeczownik__1
written_rep: heliograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλιογράφος
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) urządzenie służące do pomiaru czasu trwania usłonecznienia w danym miejscu;


lexentry: pol/heliosfera__rzeczownik__1
written_rep: heliosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλιόσφαιρα
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń wokół Słońca ograniczona zasięgiem występowania wiatru słonecznego (zwykle w liczbie pojedynczej)


lexentry: pol/hellenista__rzeczownik__1
written_rep: hellenista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελληνιστής
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki | (historia, historyczny, historycznie) Żyd przejmujący język i zwyczaje greckie


lexentry: pol/helota__rzeczownik__1
written_rep: helota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: είλωτας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) członek warstwy ludności niewolniczej w społeczeństwie Lacedemonu (Sparty); stanowił własność państwa; przypisany do ziemi pracował na utrzymanie spartiaty


lexentry: pol/hematolog__rzeczownik__1
written_rep: hematolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιματολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego


lexentry: pol/hemodynamika__rzeczownik__1
written_rep: hemodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιμοδυναμική
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych


lexentry: pol/hemoglobina__rzeczownik__1
written_rep: hemoglobina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιμογλοβίνη | αιμοσφαιρίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu


lexentry: pol/hemostaza__rzeczownik__1
written_rep: hemostaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιμοστασία
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces fizjologicznej równowagi, dzięki któremu organizm zatrzymuje krwawienie po uszkodzeniu naczynia krwionośnego i utrzymuje płynność krwi w naczyniach, gdy są one nieuszkodzone


lexentry: pol/henna__rzeczownik__1
written_rep: henna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χένα
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;


lexentry: pol/heparyna__rzeczownik__1
written_rep: heparyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηπαρίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;


lexentry: pol/herajon__rzeczownik__1
written_rep: herajon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηραίο | ηραίον
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) świątynia grecka, miejsce kultu Hery;


lexentry: pol/herbata__rzeczownik__1
written_rep: herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσάι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z herbaty (1.2); | popołudniowe spotkanie towarzyskie przy stole, często przy herbacie (1.3) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z ziół lub owoców innych niż herbata (1.2)


lexentry: pol/herbata_chińska__rzeczownik__1
written_rep: herbata chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσάι
sense_list:
(botanika, botaniczny) Camellia sinensis, roślina z rodziny herbatowatych, której liście i pączki są wykorzystywane do przygotowywania herbaty


lexentry: pol/herbatnik__rzeczownik__1
written_rep: herbatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπισκότο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;


lexentry: pol/herbicyd__rzeczownik__1
written_rep: herbicyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζιζανιοκτόνο
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;


lexentry: pol/heretycki__przymiotnik__1
written_rep: heretycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αιρετικός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji | (przenośnie, przenośnia) sprzeczny z poglądami ogółu


lexentry: pol/herezja__rzeczownik__1
written_rep: herezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αίρεση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej; | (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów


lexentry: pol/herezjarcha__rzeczownik__1
written_rep: herezjarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιρεσιάρχης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;


lexentry: pol/heroina__rzeczownik__1
written_rep: heroina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηρωίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;


lexentry: pol/heroizm__rzeczownik__1
written_rep: heroizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηρωισμός
sense_list:
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.


lexentry: pol/herold__rzeczownik__1
written_rep: herold
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγελιαφόρος | αγγελιοφόρος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu poseł ogłaszający zarządzenia w imieniu władcy | (przenośnie, przenośnia) głosiciel nowej myśli


lexentry: pol/herold__rzeczownik__1
written_rep: herold
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τελετάρχης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu mistrz ceremonii na dworze panującego władcy; także sędzia podczas rycerskich turniejów


lexentry: pol/heterodoksja__rzeczownik__1
written_rep: heterodoksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ετεροδοξία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) uznawanie odmiennych poglądów, niezgodnych z obowiązującą doktryną wiary; szerzej: niezgodnych z obowiązującymi zasadami, kanonem;


lexentry: pol/heterogeniczny__przymiotnik__1
written_rep: heterogeniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ετερογενής
sense_list:
(książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze | (chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych | (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz


lexentry: pol/heurystyka__rzeczownik__1
written_rep: heurystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευρετική
sense_list:
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;


lexentry: pol/hełmiatka__rzeczownik__1
written_rep: hełmiatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροπαλόπαπια
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;


lexentry: pol/hibernacja__rzeczownik__1
written_rep: hibernacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χειμερία νάρκη
sense_list:
(biologia, biologiczny) stan fizjologiczny głębokiego uśpienia, w który zapadają niektóre zwierzęta w odpowiedzi na niesprzyjające warunki środowiskowe, szczególnie zimą | (informatyka, informatyczny) oszczędzający energię tryb pracy komputera, w którym zapisuje on stan systemu (RAM) na dysk i całkowicie się wyłącza — po ponownym uruchomieniu wraca do poprzedniego stanu


lexentry: pol/hibiskus__rzeczownik__1
written_rep: hibiskus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιβίσκος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hibiscus ketmia, róża chińska, malwa sudańska | suszone kwiaty malwy sudańskiej


lexentry: pol/hidżab__rzeczownik__1
written_rep: hidżab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιτζάμπ
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna zasada muzułmańskiego kobiecego i męskiego sposobu ubierania, ale także zachowywania się, zgodna z nakazem religijnej przyzwoitości, cnotliwości bądź skromności


lexentry: pol/hierarchia__rzeczownik__1
written_rep: hierarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιεραρχία
sense_list:
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium; | osoby sprawujące władzę w organizacji, w szczególności w Kościele


lexentry: pol/hierofant__rzeczownik__1
written_rep: hierofant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιεροφάντης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnej Grecji, który wprowadzał adeptów w tajniki kultu misteryjnego


lexentry: pol/hieroglif__rzeczownik__1
written_rep: hieroglif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιερογλυφικά
sense_list:
starożytne egipskie pismo obrazkowe; | (przenośnie, przenośnia) nieczytelny pojedynczy znak pisarski | (przenośnie, przenośnia) pismo nieczytelne | pismo obrazkowe (starożytne, trudne do odczytania)


lexentry: pol/higroskopijny__przymiotnik__1
written_rep: higroskopijny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: υγροσκοπικός
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej


lexentry: pol/hinduizm__rzeczownik__1
written_rep: hinduizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ινδουισμός
sense_list:
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/hip-hop__rzeczownik__1
written_rep: hip-hop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιπ χοπ
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) subkultura muzyczna, taneczna i wizualna wywodząca się z afroamerykańskich i portorykańskich społeczności Nowego Jorku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki rozrywkowej przypisany kulturze hip-hopu (1.1), który cechuje rytmiczne wypowiadanie czy recytowanie rymujących się słów do wyraźnego akompaniamentu


lexentry: pol/hiper-__przedrostek__1
written_rep: hiper-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: υπερ-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na nadmiar lub ponadwymiarowość czegoś albo wskazujący na wielkość lub wysoki poziom czegoś


lexentry: pol/hiperbola__rzeczownik__1
written_rep: hiperbola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερβολή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk; | (matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;


lexentry: pol/hiperlipidemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperlipidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερλιπιδαιμία
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi;


lexentry: pol/hipermarket__rzeczownik__1
written_rep: hipermarket
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπεραγορά
sense_list:
(handel, handlowy) bardzo duży nowoczesny sklep samoobsługowy oferujący szeroki asortyment towarów codziennego użytku;


lexentry: pol/hiperonim__rzeczownik__1
written_rep: hiperonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερώνυμο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;


lexentry: pol/hiperpoprawność__rzeczownik__1
written_rep: hiperpoprawność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερδιόρθωση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mylne lub przesadne stosowanie odczuwanych norm językowych (zwłaszcza zasad języka standardowego);


lexentry: pol/hipersomnia__rzeczownik__1
written_rep: hipersomnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερυπνία
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;


lexentry: pol/hipertekst__rzeczownik__1
written_rep: hipertekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερκείμενο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;


lexentry: pol/hipertekstowy__przymiotnik__1
written_rep: hipertekstowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: υπερκειμενικός
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany z takim sposobem zapisania danych w dokumencie elektronicznym, który polega na zastosowaniu połączeń fragmentów tekstu z innymi elementami tego dokumentu albo z innym dokumentem i umożliwia odbiorcy tekstu swobodne przechodzenie między nimi


lexentry: pol/hipertermia__rzeczownik__1
written_rep: hipertermia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερθερμία | θερμοπληξία
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;


lexentry: pol/hiperłącze__rzeczownik__1
written_rep: hiperłącze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερζεύξη
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej, który po kliknięciu na niego umożliwia użytkownikowi przejście do innego dokumentu lub strony lub innego fragmentu tej samej;


lexentry: pol/hipis__rzeczownik__1
written_rep: hipis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χίππης
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) przedstawiciel ruchu młodzieżowego o poglądach pacyfistycznych, powstałego w latach sześćdziesiątych XX w.


lexentry: pol/hipoalergiczny__przymiotnik__1
written_rep: hipoalergiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: υποαλλεργικός
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii


lexentry: pol/hipochondria__rzeczownik__1
written_rep: hipochondria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υποχονδρία
sense_list:
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości


lexentry: pol/hipodrom__rzeczownik__1
written_rep: hipodrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιππόδρομος | ιπποδρόμιο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta


lexentry: pol/hipoglikemia__rzeczownik__1
written_rep: hipoglikemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπογλυκαιμία
sense_list:
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej


lexentry: pol/hipokamp__rzeczownik__1
written_rep: hipokamp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιππόκαμπος
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) element układu limbicznego odpowiedzialny za pamięć, konsolidację i orientację przestrzenną;


lexentry: pol/hipokryzja__rzeczownik__1
written_rep: hipokryzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υποκρισία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;


lexentry: pol/hiponim__rzeczownik__1
written_rep: hiponim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπώνυμο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;


lexentry: pol/hiponimia__rzeczownik__1
written_rep: hiponimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπωνυμία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) relacja między wyrazem o treści bardzo szczegółowej i zakresie węższym a wyrazem o treści bardziej ogólnej i szerszym zakresie;


lexentry: pol/hipoteka__rzeczownik__1
written_rep: hipoteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υποθήκη
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;


lexentry: pol/hipster__rzeczownik__1
written_rep: hipster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χίπστερ
sense_list:
przedstawiciel subkultury miejskiej w Stanach Zjednoczonych, związanej z fascynacją kulturą murzyńską, egzotycznymi religiami i jazzem


lexentry: pol/histamina__rzeczownik__1
written_rep: histamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισταμίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon tkankowy i neuroprzekaźnik, heterocykliczna amina biogenna, organiczny związek chemiczny wytwarzany głównie przez komórki tuczne i bazofile, uczestniczący w reakcjach alergicznych, procesach zapalnych oraz w regulacji funkcji żołądka i układu nerwowego


lexentry: pol/histo-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: histo-
min_sense_num: 01
trans_list: ιστο-
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tkanką


lexentry: pol/histogram__rzeczownik__1
written_rep: histogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιστόγραμμα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;


lexentry: pol/histrion__rzeczownik__1
written_rep: histrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεατρίνος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) średniowieczny wędrowny aktor posługujący się pantomimą, gestem, tańcem, kostiumami itp.;


lexentry: pol/hitlerowski__przymiotnik__1
written_rep: hitlerowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ναζί
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Hitlerem, hitleryzmem lub hitlerowcami, dotyczący Hitlera, hitleryzmu lub hitlerowców


lexentry: pol/hoacyn__rzeczownik__1
written_rep: hoacyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οασίν
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku hoacynów (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Opisthocomus hoazin Müller, gatunek średniej wielkości tropikalnych ptaków z rodziny hoacynów;


lexentry: pol/hobbit__rzeczownik__1
written_rep: hobbit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Χόμπιτ
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała; | (paleontologia, paleontologiczny) (potocznie, potoczny) wymarły gatunek hominida, Homo floresiensis


lexentry: pol/hodować__czasownik__1
written_rep: hodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αυξάνω
sense_list:
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania


lexentry: pol/hodowla__rzeczownik__1
written_rep: hodowla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κτηνοτροφία
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych;


lexentry: pol/hokej__rzeczownik__1
written_rep: hokej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χόκεϊ | χόκεϋ
sense_list:
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/hol__rzeczownik__1
written_rep: hol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χολ
sense_list:
(architektura, architektoniczny) duża, reprezentacyjna sala znajdująca się u wejścia do kina, teatru, hotelu, do apartamentów itp.


lexentry: pol/hologram__rzeczownik__1
written_rep: hologram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ολόγραμμα
sense_list:
(optyka, optyczny) fotografia laserowa zapisana jako dwufalowy obraz interferencyjny, postrzegana jako dwa odrębne obrazy trójwymiarowe


lexentry: pol/holokaust__rzeczownik__1
written_rep: holokaust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ολοκαύτωμα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zagłada, całkowite zniszczenie, zwłaszcza prześladowanie i zagłada Żydów europejskich przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, (zobacz) Holokaust | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (starożytność) składanie ofiary całopalnej


lexentry: pol/holownik__rzeczownik__1
written_rep: holownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρυμουλκό
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;


lexentry: pol/homar__rzeczownik__1
written_rep: homar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστακός
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)


lexentry: pol/homilia__rzeczownik__1
written_rep: homilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κήρυγμα | ομιλία | κατήχηση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;


lexentry: pol/homofon__rzeczownik__1
written_rep: homofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομόηχο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może


lexentry: pol/homofonia__rzeczownik__1
written_rep: homofonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομοφωνία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) identyczność fonetyczna między wyrazami o różnej pisowni i różnym znaczeniu | styl utworów muzycznych, w których jeden głos dominuje nad pozostałymi, które stanowią akompaniament


lexentry: pol/homonacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: homonacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομοεθνικισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pozytywne powiązanie osób LGBT i/lub ich praw z ideologią nacjonalistyczną;


lexentry: pol/homonim__rzeczownik__1
written_rep: homonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομώνυμο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu


lexentry: pol/hoplita__rzeczownik__1
written_rep: hoplita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οπλίτης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;


lexentry: pol/horda__rzeczownik__1
written_rep: horda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορδή
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich


lexentry: pol/horror__rzeczownik__1
written_rep: horror
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έργο φρίκης | ταινία φρίκης
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło, głównie film, przedstawiające makabryczną, najczęściej nierealną i pełną napięcia akcję;


lexentry: pol/hortensja__rzeczownik__1
written_rep: hortensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορτανσία
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju hortensja (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat hortensji (1.2)


lexentry: pol/horyzont__rzeczownik__1
written_rep: horyzont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορίζοντας
sense_list:
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;


lexentry: pol/horyzont_zdarzeń__rzeczownik__1
written_rep: horyzont zdarzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορίζοντας γεγονότων
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji;


lexentry: pol/hosanna__wykrzyknik__1
written_rep: hosanna
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ωσαννά
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;


lexentry: pol/hostessa__rzeczownik__1
written_rep: hostessa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνοδός
sense_list:
(książkowy) dziewczyna pełniąca obowiązki przewodniczki, opiekująca się gośćmi lub promująca produkty na wystawach, targach, w hipermarketach itp.


lexentry: pol/hostia__rzeczownik__1
written_rep: hostia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: όστια
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;


lexentry: pol/hot-dog__rzeczownik__1
written_rep: hot-dog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χοτ ντογκ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;


lexentry: pol/hołodomor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: hołodomor
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Γολοντομόρ
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) klęska głodu w latach 1932–1933 w ZSRR, na terenie dzisiejszej Ukrainy wschodniej i centralnej;


lexentry: pol/hołota__rzeczownik__1
written_rep: hołota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: όχλος | συρφετός
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki


lexentry: pol/hrabstwo__rzeczownik__1
written_rep: hrabstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κομητεία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego; | (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych


lexentry: pol/hub__rzeczownik__1
written_rep: hub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλήμνη
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące wiele urządzeń w sieci komputerowej lub pozwalające na podłączenie kilku urządzeń do jednego wejścia;


lexentry: pol/hugenot__rzeczownik__1
written_rep: hugenot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ουγενότος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty Kościoła francuskich ewangelików reformowanych;


lexentry: pol/huk__rzeczownik__1
written_rep: huk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουίζω
sense_list:
głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna


lexentry: pol/humanistyczny__przymiotnik__1
written_rep: humanistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ανθρωπιστικός
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z naukami o człowieku w relacjach społecznych


lexentry: pol/humanizm__rzeczownik__1
written_rep: humanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθρωπισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie | postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością


lexentry: pol/hummus__rzeczownik__1
written_rep: hummus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χούμους | ρεβιθοσαλάτα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/huragan__rzeczownik__1
written_rep: huragan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τυφώνας | λαίλαπα
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;


lexentry: pol/hurt__rzeczownik__1
written_rep: hurt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χονδρική
sense_list:
(handel, handlowy) kupno i sprzedaż towarów w dużych ilościach, po cenach niższych niż w handlu detalicznym


lexentry: pol/hutnictwo__rzeczownik__1
written_rep: hutnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεταλλουργία
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem metali i ich stopów, szkła, jak również ich przeróbką plastyczną;


lexentry: pol/hybryda__rzeczownik__1
written_rep: hybryda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υβρίδιο
sense_list:
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków; | (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków; | (książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie | (fotografia) aparat kompaktowy z wymienną optyką, dawniej także kompakt z dużym zoomem i bardziej zaawansowanymi funkcjami | (potocznie, potoczny) (motoryzacja) samochód hybrydowy | w heraldyce fantastyczne zwierzę, będące połączeniem cech zwierząt realnie istniejących;


lexentry: pol/hycel__rzeczownik__1
written_rep: hycel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπόγιας
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się wyłapywaniem bezpańskich psów; | (przenośnie, przenośnia) osoba niegodziwa, bezwartościowa


lexentry: pol/hydrant__rzeczownik__1
written_rep: hydrant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κρουνός | πυροσβεστικός κρουνός
sense_list:
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;


lexentry: pol/hydraulik__rzeczownik__1
written_rep: hydraulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδραυλικός
sense_list:
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania


lexentry: pol/hydraulika__rzeczownik__1
written_rep: hydraulika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδραυλική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;


lexentry: pol/hydroelektryczny__przymiotnik__1
written_rep: hydroelektryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: υδροηλεκτρικός
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dotyczący elektryczności powstałej z energii ze spadku wody


lexentry: pol/hydrofon__rzeczownik__1
written_rep: hydrofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδρόφωνο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mikrofon służący do odbierania dźwięków rozchodzących się w wodzie lub innych cieczach;


lexentry: pol/hydrologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδρολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;


lexentry: pol/hydroponika__rzeczownik__1
written_rep: hydroponika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδροπονία
sense_list:
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;


lexentry: pol/hymn__rzeczownik__1
written_rep: hymn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ύμνος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;


lexentry: pol/iberyjski__przymiotnik__1
written_rep: iberyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ιβηρικός
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Iberią na Kaukazie | (geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii


lexentry: pol/ibuprofen__rzeczownik__1
written_rep: ibuprofen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιβουπροφαίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego


lexentry: pol/id__rzeczownik__1
written_rep: id
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκείνο
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)


lexentry: pol/idealista__rzeczownik__1
written_rep: idealista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιδεαλιστής
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu | osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami | (przenośnie, przenośnia) lub (ironicznie) marzyciel


lexentry: pol/ideogram__rzeczownik__1
written_rep: ideogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιδεόγραμμα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;


lexentry: pol/ideologia__rzeczownik__1
written_rep: ideologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιδεολογία
sense_list:
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego


lexentry: pol/idiom__rzeczownik__1
written_rep: idiom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιδιωτισμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;


lexentry: pol/idiota__rzeczownik__1
written_rep: idiota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλίθιος
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi, tępak | (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) człowiek upośledzony umysłowo w stopniu znacznym


lexentry: pol/idiotyzm__rzeczownik__1
written_rep: idiotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βλακεία
sense_list:
(grubiański, grubiańsko) coś głupiego, nieroztropnego | (medycyna, medyczny) (przestarzałe, przestarzały) upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym;


lexentry: pol/idy__rzeczownik__1
written_rep: idy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ειδοί
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca;


lexentry: pol/igrzyska_olimpijskie__rzeczownik__1
written_rep: igrzyska olimpijskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ολυμπιακοί αγώνες
sense_list:
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;


lexentry: pol/ikona__rzeczownik__1
written_rep: ikona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εικονίδιο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielki obrazek widoczny na ekranie, symbolizujący określony plik, folder, aplikację lub program i stanowiący odsyłacz uruchamiający je;


lexentry: pol/ikona__rzeczownik__1
written_rep: ikona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εικόνα | εικόνισμα
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;


lexentry: pol/ikonoklasta__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εικονοκλάστης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przeciwnik kultu obrazów, wizerunków i figur religijnych


lexentry: pol/ikonoklazm__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εικονοκλασία | εικονομαχία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;


lexentry: pol/ikonostas__rzeczownik__1
written_rep: ikonostas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εικονοστάσιο
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w cerkwiach: ozdobna, pokryta rzędami ikon przegroda oddzielająca ołtarz od reszty świątyni, zawierająca troje drzwi;


lexentry: pol/ile__zaimek__1
written_rep: ile
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 02
trans_list: πόσος
sense_list:
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś | rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze


lexentry: pol/ilustracja__rzeczownik__1
written_rep: ilustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εικονογράφηση
sense_list:
reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;


lexentry: pol/iluzja__rzeczownik__1
written_rep: iluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραίσθηση
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie


lexentry: pol/imadło__rzeczownik__1
written_rep: imadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μέγγενη
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;


lexentry: pol/imaginacja__rzeczownik__1
written_rep: imaginacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαντασία
sense_list:
wytwór wyobraźni, przedstawienie sobie czegoś | zdolność do tworzenia obrazów za pomocą wyobraźni; fantazjowanie


lexentry: pol/imbir__rzeczownik__1
written_rep: imbir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζιγγίβερι | πιπερόριζα
sense_list:
(botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii;


lexentry: pol/imbir__rzeczownik__1
written_rep: imbir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιπερόριζα | τζίντζερ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku


lexentry: pol/imbryk__rzeczownik__1
written_rep: imbryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπρίκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (przestarzałe, przestarzały) naczynie z pokrywką i z dodatkową rurką zakończoną dzióbkiem służące do gotowania wody


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_bierny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy bierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρελθοντική μετοχή
sense_list:
(gramatyka) forma czasownika, która odnosi się do przedmiotu czynności, której przedmiot ten został poddany, np. widziany, pisany, myty;


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_czynny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy czynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μετοχή
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imię__rzeczownik__1
written_rep: imię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: όνομα
sense_list:
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.; | imię (1.1) i nazwisko | (przestarzałe, przestarzały) rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne), liczebnik (imię liczbowe), zaimek lub imiesłów;


lexentry: pol/immanentny__przymiotnik__1
written_rep: immanentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: έμφυτος
sense_list:
(książkowy) taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś


lexentry: pol/immunitet__rzeczownik__1
written_rep: immunitet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανοσία
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom


lexentry: pol/immunosupresja__rzeczownik__1
written_rep: immunosupresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανοσοκαταστολή
sense_list:
(medycyna, medyczny) spowalnianie procesu, podczas którego wytwarzane są przeciwciała i komórki odpornościowe, najczęściej farmakologicznie, za pomocą leków immunosupresyjnych;


lexentry: pol/immunoterapia__rzeczownik__1
written_rep: immunoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανοσοθεραπεία
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;


lexentry: pol/impala__rzeczownik__1
written_rep: impala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιμπάλα
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Aepyceros melampus, gatunek afrykańskiej antylopy; | (zoologia, zoologiczny) antylopa z gatunku impali (1.1)


lexentry: pol/impedancja__rzeczownik__1
written_rep: impedancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμπέδηση
sense_list:
(elektryczność) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca przeciwstawianie się przepływowi prądu zmiennego w obwodzie elektrycznym;


lexentry: pol/imperatorski__przymiotnik__1
written_rep: imperatorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βασιλικός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z imperatorem, dotyczący imperatora (np. imperatora Rosji)


lexentry: pol/imperialistyczny__przymiotnik__1
written_rep: imperialistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ιμπεριαλιστικός
sense_list:
dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata


lexentry: pol/imperializm__rzeczownik__1
written_rep: imperializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιμπεριαλισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta na militaryzmie, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium


lexentry: pol/implant__rzeczownik__1
written_rep: implant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμφύτευμα
sense_list:
ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;


lexentry: pol/imponderabilia__rzeczownik__1
written_rep: imponderabilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστάθμητος παράγοντας
sense_list:
coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń


lexentry: pol/import__rzeczownik__1
written_rep: import
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισαγωγή
sense_list:
(handel, handlowy) (ekonomia, ekonomiczny) przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym; | zaimportowane towary


lexentry: pol/impresja__rzeczownik__1
written_rep: impresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτύπωση
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór, obraz lub film o charakterze subiektywnym i nastrojowym | ulotne wrażenie


lexentry: pol/impresjonista__rzeczownik__1
written_rep: impresjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιμπρεσιονιστής
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia


lexentry: pol/impresjonizm__rzeczownik__1
written_rep: impresjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιμπρεσιονισμός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;


lexentry: pol/imprezować__czasownik__1
written_rep: imprezować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: γιορτή
sense_list:
(potocznie, potoczny) spędzać czas na imprezach, spotkaniach towarzyskich, zwykle z alkoholem i tańcami


lexentry: pol/impuls__rzeczownik__1
written_rep: impuls
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορμέμφυτο
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) krótki stan przewodzony poprzez włókno mięśniowe albo nerwowe | (fizyka, fizyczny) zmiana wielkości trwająca w bardzo krótkim czasie | (przenośnie, przenośnia) podnieta, pobudka do działania


lexentry: pol/indagować__czasownik__1
written_rep: indagować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ερευνώ
sense_list:
(książkowy) przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δείκτης
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji | (informatyka, informatyczny) dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru | (statystyka, statystyczny) liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάλογος
sense_list:
uporządkowany spis, np. pojęć, terminów, nazwisk, przytoczonych lub omówionych w danej książce; | urzędowa lista czegoś


lexentry: pol/indeterminizm__rzeczownik__1
written_rep: indeterminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιντετερμινισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;


lexentry: pol/indoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: indoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ινδοευρωπαϊκός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację


lexentry: pol/indywidualista__rzeczownik__1
written_rep: indywidualista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατομιστής
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolennik indywidualizmu | człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie


lexentry: pol/infant__rzeczownik__1
written_rep: infant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ινφάντης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;


lexentry: pol/infekcja__rzeczownik__1
written_rep: infekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μόλυνση
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;


lexentry: pol/influencer__rzeczownik__1
written_rep: influencer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επηρεάστρια
sense_list:
(neologizm) osoba mająca wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórca internetowy o znacznym rozgłosie posiadający znaczne grono odbiorców


lexentry: pol/informacja__rzeczownik__1
written_rep: informacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πληροφορία
sense_list:
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie | (informatyka, informatyczny) dane przesyłane bądź przetwarzane | miejsce, w którym udziela się wiadomości z określonej dziedziny


lexentry: pol/infradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: infradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπόηχος
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);


lexentry: pol/infrarząd__rzeczownik__1
written_rep: infrarząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθυποτάξη
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa rangą od podrzędu, wyższa od parworzędu


lexentry: pol/infrastruktura__rzeczownik__1
written_rep: infrastruktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υποδομή
sense_list:
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;


lexentry: pol/infundibulum__rzeczownik__1
written_rep: infundibulum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χοάνη
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nazwa kilku organów, struktur anatomicznych roślin i zwierząt, mających lejkowaty kształt


lexentry: pol/ingrediencja__rzeczownik__1
written_rep: ingrediencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συστατικό
sense_list:
składnik jakiejś mieszaniny lub przepisu, najczęściej kulinarnego lub mikstury lekarskiej, rzecz wchodząca w skład czegoś


lexentry: pol/inicjacja__rzeczownik__1
written_rep: inicjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μύηση
sense_list:
ceremonia przyjęcia nowego członka | rozpoczęcie czynności, procesu działania | wtajemniczenie w coś, zaznajomienie się z czymś nowym, zapoznanie się


lexentry: pol/inkarceracja__rzeczownik__1
written_rep: inkarceracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυλάκιση
sense_list:
(książkowy) (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) pozbawienie wolności, uwięzienie


lexentry: pol/inkorporacja__rzeczownik__1
written_rep: inkorporacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενσωμάτωση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa


lexentry: pol/inkubator__rzeczownik__1
written_rep: inkubator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επωαστήρας
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;


lexentry: pol/inkunabuł__rzeczownik__1
written_rep: inkunabuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχέτυπο
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);


lexentry: pol/inkwizycja__rzeczownik__1
written_rep: inkwizycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ιερά Εξέταση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;


lexentry: pol/inochód__rzeczownik__1
written_rep: inochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλαγιοδιποδισμός | πλαγιοτροχασμός
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sposób poruszania się niektórych zwierząt czworonożnych (kopytnych i psowatych), polegający na stawianiu jednocześnie raz obu kończyn prawych, raz lewych;


lexentry: pol/inscenizator__rzeczownik__1
written_rep: inscenizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκηνοθέτης
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;


lexentry: pol/inseminacja__rzeczownik__1
written_rep: inseminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπερματέγχυση | τεχνητή γονιμοποίηση
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;


lexentry: pol/insolacja__rzeczownik__1
written_rep: insolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλιασμός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) natężenie promieniowania słonecznego na powierzchnię; | oddziaływanie promieni słonecznych


lexentry: pol/instalacja__rzeczownik__1
written_rep: instalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγκατάσταση
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów | (technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość


lexentry: pol/instalować__czasownik__1
written_rep: instalować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εγκαθιστώ
sense_list:
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał | (technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/instancja__rzeczownik__1
written_rep: instancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στιγµιότυπο
sense_list:
(administracja) dany stopień organizacyjny w układzie podległych sobie instytucji | (informatyka, informatyczny) obiekt klasy, egzemplarz klasyfikatora


lexentry: pol/instant__przymiotnik__1
written_rep: instant
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: στιγμή
sense_list:
(spożywczy) błyskawiczny, natychmiastowy – o potrawach i produktach w handlu, gotowych po zalaniu wrzątkiem


lexentry: pol/instrument__rzeczownik__1
written_rep: instrument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: όργανο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny | (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;


lexentry: pol/instrument_dęty__rzeczownik__1
written_rep: instrument dęty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πνευστό όργανο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z drgającym wewnątrz słupem powietrza wdmuchiwanym przez ustnik lub wtłaczanym;


lexentry: pol/instrument_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: instrument muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μουσικό όργανο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;


lexentry: pol/instrument_pochodny__rzeczownik__1
written_rep: instrument pochodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράγωγο
sense_list:
(finanse, finansowy) kontrakt finansowy, którego wartość zależy od określonych zmiennych finansowych lub pozafinansowych, takich jak cena surowca lub towaru, wartość innego instrumentu finansowego, indeks ekonomiczny albo wysokość stóp procentowych;


lexentry: pol/instrumentalny__przymiotnik__1
written_rep: instrumentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: οργανικός
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu


lexentry: pol/instynkt__rzeczownik__1
written_rep: instynkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ένστικτο
sense_list:
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji | (biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania;


lexentry: pol/insulina__rzeczownik__1
written_rep: insulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ινσουλίνη
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę; | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy


lexentry: pol/insynuacja__rzeczownik__1
written_rep: insynuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπαινιγμός
sense_list:
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji


lexentry: pol/intelektualizm__rzeczownik__1
written_rep: intelektualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νοησιαρχία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym


lexentry: pol/intendentura__rzeczownik__1
written_rep: intendentura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιμελητεία
sense_list:
jednostka organizacyjna zajmująca się dostarczaniem niezbędnego zaopatrzenia dla wojska, szpitali itp.


lexentry: pol/interakcja__rzeczownik__1
written_rep: interakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλληλεπίδραση
sense_list:
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń


lexentry: pol/interaktywny__przymiotnik__1
written_rep: interaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: διαδραστικός
sense_list:
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła


lexentry: pol/intercyza__rzeczownik__1
written_rep: intercyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαμήλιο συμβόλαιο
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej


lexentry: pol/interfejs__rzeczownik__1
written_rep: interfejs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διεπαφή | διασύνδεση | ιντερφέις
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat | (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu | (technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;


lexentry: pol/interfejs_użytkownika__rzeczownik__1
written_rep: interfejs użytkownika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διεπαφή χρήστη | διασύνδεση χρήστη
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;


lexentry: pol/interferencja__rzeczownik__1
written_rep: interferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμβολή
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;


lexentry: pol/interferon__rzeczownik__1
written_rep: interferon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιντερφερόνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;


lexentry: pol/intermezzo__rzeczownik__1
written_rep: intermezzo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιντερμέδιο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) forma przejścia w obrębie utworu lub sztuki;


lexentry: pol/internat__rzeczownik__1
written_rep: internat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κολέγιο
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania


lexentry: pol/internetowy__przymiotnik__1
written_rep: internetowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: διαδικτυακός | ιντερνετικός
sense_list:
dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet


lexentry: pol/internista__rzeczownik__1
written_rep: internista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παθολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych


lexentry: pol/interpelacja__rzeczownik__1
written_rep: interpelacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επερώτηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę


lexentry: pol/interwencjonizm__rzeczownik__1
written_rep: interwencjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επεμβατισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa


lexentry: pol/intranet__rzeczownik__1
written_rep: intranet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδοδίκτυο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wewnętrzna sieć komputerowa organizacji przeznaczona dla wąskiej grupy osób, np. pracowników;


lexentry: pol/introligator__rzeczownik__1
written_rep: introligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιβλιοδέτης
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;


lexentry: pol/introligatornia__rzeczownik__1
written_rep: introligatornia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιβλιοδετείο
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) zakład rzemieślniczy, w którym oprawia się książki i inne wydawnictwa


lexentry: pol/introwertyk__rzeczownik__1
written_rep: introwertyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εσωστρεφής
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek skupiony na swoich uczuciach, myślach i sprawach, nakierowany na swoje własne wnętrze


lexentry: pol/intryga__rzeczownik__1
written_rep: intryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δολοπλοκία
sense_list:
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu


lexentry: pol/intuicja__rzeczownik__1
written_rep: intuicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αισθητήριο
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania | (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania | (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;


lexentry: pol/inwalida__rzeczownik__1
written_rep: inwalida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάπηρος
sense_list:
osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia


lexentry: pol/inwalidztwo__rzeczownik__1
written_rep: inwalidztwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναπηρία
sense_list:
brak pełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej u danej osoby spowodowany chorobą, urazem lub wadą wrodzoną


lexentry: pol/inwazja__rzeczownik__1
written_rep: inwazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισβολή | επιδρομή
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium; | (biologia, biologiczny) gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji;


lexentry: pol/inwersja__rzeczownik__1
written_rep: inwersja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναστροφή
sense_list:
(matematyka, matematyczny) geometryczne przekształcenie płaszczyzny względem zdefiniowanego okręgu | odwrócenie naturalnej lub zwyczajnej kolejności w czymś


lexentry: pol/inwestycja__rzeczownik__1
written_rep: inwestycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επένδυση
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego; | (ekonomia, ekonomiczny) wydatek przedsiębiorstwa na dobra, które mogą być użyte do produkcji innych dóbr i wykonywania usług | (przenośnie, przenośnia) wyrzeczenie się obecnych, pewnych korzyści na rzecz niepewnych osiągnięć w przyszłości


lexentry: pol/inżynieria__rzeczownik__1
written_rep: inżynieria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μηχανική
sense_list:
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi


lexentry: pol/iperyt__rzeczownik__1
written_rep: iperyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερίτης
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) iperyt siarkowy, bojowy środek trujący


lexentry: pol/iperyt_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αέριο μουστάρδας
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;


lexentry: pol/irbis_śnieżny__rzeczownik__1
written_rep: irbis śnieżny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ίρβις
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku irbisów śnieżnych (1.1)


lexentry: pol/iskać__czasownik__1
written_rep: iskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ασυνείδητος
sense_list:
usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami


lexentry: pol/islam__rzeczownik__1
written_rep: islam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισλάμ | Ισλάμ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;


lexentry: pol/islamizacja__rzeczownik__1
written_rep: islamizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξισλαμισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu


lexentry: pol/islamizm__rzeczownik__1
written_rep: islamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισλαμισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;


lexentry: pol/izba__rzeczownik__1
written_rep: izba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφείο
sense_list:
(urzędowy) organ zajmujący się sprawami jakiegoś zrzeszenia zawodowego, mający na celu jego obronę | (urzędowy) wyższy urząd administracji państwowej


lexentry: pol/izba_niższa__rzeczownik__1
written_rep: izba niższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάτω βουλή
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy


lexentry: pol/izba_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: izba wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Άνω Βουλή
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy


lexentry: pol/izolator__rzeczownik__1
written_rep: izolator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονωτής | μονωτήρας | μονωτικό
sense_list:
(elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem


lexentry: pol/izomer__rzeczownik__1
written_rep: izomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισομερές
sense_list:
(chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;


lexentry: pol/izotop__rzeczownik__1
written_rep: izotop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισότοπο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;


lexentry: pol/iść__czasownik__1
written_rep: iść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: βαδίζω
sense_list:
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem | o instalacji, przewodzie znajdować się, być położonym | o maszynach i urządzeniach funkcjonować | upływać, mijać | idzie, szło radzić sobie


lexentry: pol/iść__czasownik__1
written_rep: iść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: πηγαίνω
sense_list:
udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo | (przenośnie, przenośnia) wydobywać się


lexentry: pol/ja_pierdolę__wykrzyknik__1
written_rep: ja pierdolę
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: γαμώ το | να πάρει η οργή
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie wyrażające różnorodne intensywne uczucia lub doznania np. podziw, radość, zaskoczenie, zdumienie, oburzenie, irytację


lexentry: pol/jacht__rzeczownik__1
written_rep: jacht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θαλαμηγός | γιοτ
sense_list:
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;


lexentry: pol/jad__rzeczownik__1
written_rep: jad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δηλητήριο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;


lexentry: pol/jadalnia__rzeczownik__1
written_rep: jadalnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τραπεζαρία
sense_list:
pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków | komplet mebli znajdujących się w jadalni (1.1)


lexentry: pol/jadeit__rzeczownik__1
written_rep: jadeit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νεφρίτης
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;


lexentry: pol/jagnięcina__rzeczownik__1
written_rep: jagnięcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρνί | αρνάκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1) | (spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)


lexentry: pol/jaguar_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguar amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιαγουάρος
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera onca Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Amerykach; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarów amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jajecznik__rzeczownik__1
written_rep: jajecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβγοθήκη | αυγουλιέρα
sense_list:
element zastawy stołowej służący do podawania ugotowanych jaj, w którym to umieszcza się je w okrągłym zagłębieniu;


lexentry: pol/jajowód__rzeczownik__1
written_rep: jajowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ωαγωγός | σάλπιγγα
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;


lexentry: pol/jak_i__fraza_spójnikowa__1
written_rep: jak i
min_sense_num: 01
trans_list: καθώς και
sense_list:
fraza łącząca równorzędne części zdania i dodatkowo podkreślająca, że czasownik dotyczy obydwu łączonych części


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: λες και
sense_list:
…określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa


lexentry: pol/jaki__zaimek__1
written_rep: jaki
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: τι είδος
sense_list:
…służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku | …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy


lexentry: pol/jakobin__rzeczownik__1
written_rep: jakobin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ιακωβίνος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie rewolucji francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki;


lexentry: pol/jakoby__spójnik__1
written_rep: jakoby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: που
sense_list:
łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu


lexentry: pol/jakość__rzeczownik__1
written_rep: jakość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ποιότητα
sense_list:
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu


lexentry: pol/jama_bębenkowa__rzeczownik__1
written_rep: jama bębenkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τυμπανική κοιλότητα
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ucha środkowego będąca przestrzenią powietrzną pomiędzy błoną bębenkową a ścianą kostną;


lexentry: pol/jamb__rzeczownik__1
written_rep: jamb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ίαμβος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w języku polskim: stopa złożona z sylaby nieakcentowanej i akcentowanej | (językoznawstwo, językoznawczy) w wersyfikacji antycznej: stopa, miara wierszowa złożona z sylaby krótkiej i długiej;


lexentry: pol/jamowanie__rzeczownik__1
written_rep: jamowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαρμελάδα
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (potocznie, potoczny) zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi


lexentry: pol/jamraj__rzeczownik__1
written_rep: jamraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπάντικουτ
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Peramelemorphia Ameghino, niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;


lexentry: pol/janczar__rzeczownik__1
written_rep: janczar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γενίτσαρος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu;


lexentry: pol/jar__rzeczownik__1
written_rep: jar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαγκάδι
sense_list:
(geografia, geograficzny) wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk;


lexentry: pol/jarmark__rzeczownik__1
written_rep: jarmark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πανηγύρι
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj targu o znaczeniu ponadlokalnym, stanowiącego miejsce wolnej wymiany towarów handlu dalekosiężnego;


lexentry: pol/jarmuż__rzeczownik__1
written_rep: jarmuż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαχανίδα
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;


lexentry: pol/jarzmo__rzeczownik__1
written_rep: jarzmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζυγός
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi; | (przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów


lexentry: pol/jarząb_brekinia__rzeczownik__1
written_rep: jarząb brekinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουρβιά η δυσεντερική
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus torminalis L., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;


lexentry: pol/jarząb_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: jarząb pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σορβιά
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aucuparia L., gatunek ozdobnej rośliny wieloletniej z rodziny różowatych rosnącej jako drzewo lub krzew z pomarańczowoczerwonymi owocami, z których m.in. wyrabia się korale;


lexentry: pol/jarząbek__rzeczownik__1
written_rep: jarząbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δασόκοτα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek niewielkiego eurazjatyckiego grzebiącego ptaka łownego (Tetrastes bonasia Linnaeus), z rzędu kuraków, zamieszkującego gęste starodrzewy;


lexentry: pol/jarzębina__rzeczownik__1
written_rep: jarzębina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουρβιά
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;


lexentry: pol/jaskier__rzeczownik__1
written_rep: jaskier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νεραγκούλα
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju jaskier (1.1)


lexentry: pol/jaskinia__rzeczownik__1
written_rep: jaskinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπηλιά | σπήλαιο
sense_list:
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;


lexentry: pol/jaskrawy__przymiotnik__1
written_rep: jaskrawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: έξυπνος
sense_list:
o kolorze: intensywny | o przedmiocie: mający intensywny kolor | o świetle: mocno świecący, rażący oczy


lexentry: pol/jaskółka__rzeczownik__1
written_rep: jaskółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χελιδόνι
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;


lexentry: pol/jasnowidz__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μάντης
sense_list:
(ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasność__rzeczownik__1
written_rep: jasność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιφέγγισμα
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ilość energii świetlnej wysyłanej przez ciało niebieskie w jednostce czasu;


lexentry: pol/jaspis__rzeczownik__1
written_rep: jaspis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ίασπις
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;


lexentry: pol/jaszczurka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαύρα
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;


lexentry: pol/jawor__rzeczownik__1
written_rep: jawor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφένδαμος ο πλατανοειδής
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;


lexentry: pol/jazda__rzeczownik__1
written_rep: jazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καβαλάω
sense_list:
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji


lexentry: pol/jałmużna__rzeczownik__1
written_rep: jałmużna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελεημοσύνη
sense_list:
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania


lexentry: pol/jałówka__rzeczownik__1
written_rep: jałówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δαμάλα
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica, głównie w odniesieniu do krów


lexentry: pol/jaśmin_wielkolistny__rzeczownik__1
written_rep: jaśmin wielkolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αραβικό γιασεμί
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Jasminum sambac, krzew z rodziny oliwkowatych pierwotnie występujący w Indiach, Bangladeszu i Birmie;


lexentry: pol/jebaka__rzeczownik__1
written_rep: jebaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαμίκος | γαμιάς
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) mężczyzna odbywający dużo stosunków płciowych z wieloma kobietami


lexentry: pol/jechać__czasownik__1
written_rep: jechać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: οδηγώ | πάω | κινούμαι | οχούμαι
sense_list:
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia


lexentry: pol/jedenastka__rzeczownik__1
written_rep: jedenastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έντεκα
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) skład graczy w piłkę nożną | tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem 11 | nazwa liczby 11


lexentry: pol/jednak__spójnik__1
written_rep: jednak
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: όμως
sense_list:
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego


lexentry: pol/jednocześnie__przysłówek__1
written_rep: jednocześnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: ταυτόχρονα
sense_list:
naraz, równolegle | w tej samej chwili, w jednym czasie | zarazem, również (sygnalizuje kontrast w opisie czegoś)


lexentry: pol/jednopłat__rzeczownik__1
written_rep: jednopłat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονοπλάνο
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;


lexentry: pol/jednorożec__rzeczownik__1
written_rep: jednorożec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονόκερος | μονόκερως
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;


lexentry: pol/jednoręki_bandyta__rzeczownik__1
written_rep: jednoręki bandyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουλοχέρης
sense_list:
(potocznie, potoczny) automat do gier hazardowych, w którym po wrzuceniu monet i pociągnięciu za dźwignię z boku maszyny na bębnach lub ekranie dobierane są symbole w losowych konfiguracjach, przynosząc wygraną po wylosowaniu określonego układu symboli;


lexentry: pol/jednostka__rzeczownik__1
written_rep: jednostka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονάδα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis, w którym podawana jest dana wartość


lexentry: pol/jednostka_astronomiczna__rzeczownik__1
written_rep: jednostka astronomiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστρονομική μονάδα
sense_list:
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;


lexentry: pol/jednostka_ratowniczo-gaśnicza__rzeczownik__1
written_rep: jednostka ratowniczo-gaśnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυροσβεστικός σταθμός
sense_list:
podstawowa, strażacka jednostka organizacyjna, posiadająca siły i środki umożliwiające samodzielne organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych i miejscowych zagrożeń


lexentry: pol/jednoślad__rzeczownik__1
written_rep: jednoślad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίτροχος όχημα
sense_list:
pojazd, którego koła są ustawione w jednej linii (tak, że jadąc, pozostawiają po sobie ślad w postaci jednej linii);


lexentry: pol/jedwab__rzeczownik__1
written_rep: jedwab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μετάξι | μέταξα
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1); | (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;


lexentry: pol/jedwabnictwo__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σηροτροφία
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki rolnej obejmujący hodowlę jedwabników, wstępną obróbkę kokonów oraz uprawę morwy | (włókiennictwo) przemysł zajmujący się produkcją jedwabiu


lexentry: pol/jedwabnik__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεταξοσκώληκας
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;


lexentry: pol/jedwabnik_morwowy__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik morwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεταξοσκώληκας
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych, wykorzystywanego do pozyskiwania przędzy na jedwab;


lexentry: pol/jedynie__partykuła__1
written_rep: jedynie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: μοναχός
sense_list:
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca | …ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy


lexentry: pol/jedynka__rzeczownik__1
written_rep: jedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονάδα
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) ocena niedostateczna (najniższa) w szkole | (matematyka, matematyczny) element neutralny różnych działań matematycznych | nazwa cyfry 1 i liczby 1


lexentry: pol/jegier__rzeczownik__1
written_rep: jegier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυνηγός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników


lexentry: pol/jeleń__rzeczownik__1
written_rep: jeleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελάφι | ζαρκάδι
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców, przynależny do podrodziny jeleni (Cervinae);


lexentry: pol/jelito_kręte__rzeczownik__1
written_rep: jelito kręte
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ειλεός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) ostatnia, końcowa część jelita cienkiego, leżąca między jelitem czczym a kątnicą;


lexentry: pol/jemiołuszka__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βομβυκίλα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;


lexentry: pol/jemiołuszka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βομβυκίλλα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chlidonias hybrida Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny jemiołuszkowatych;


lexentry: pol/jerzyk__rzeczownik__1
written_rep: jerzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πετροχελίδονο
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;


lexentry: pol/jesion__rzeczownik__1
written_rep: jesion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μελιά | μελία
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesion_wyniosły__rzeczownik__1
written_rep: jesion wyniosły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μελιά
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus excelsior L., gatunek pospolitego drzewa z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesiotr__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στουριόνι | μουρούνα
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser Linnaeus, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;


lexentry: pol/jeszcze__partykuła__1
written_rep: jeszcze
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: ακόμα | ακόμη
sense_list:
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle | …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej


lexentry: pol/jezuicki__przymiotnik__2
written_rep: jezuicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: ιησουιτικός
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie


lexentry: pol/jezuita__rzeczownik__1
written_rep: jezuita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιησουίτης
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;


lexentry: pol/jeśli_wejdziesz_między_wrony,_musisz_krakać_jak_i_one__przysłowie__1
written_rep: jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: Όταν είσαι στη Ρώμη, κάνε ό,τι κάνουν οι Ρωμαίοι.
sense_list:
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację


lexentry: pol/jeżeli__spójnik__1
written_rep: jeżeli
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: εάν
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego


lexentry: pol/jeżyna__rzeczownik__1
written_rep: jeżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βατόμουρο
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica


lexentry: pol/jeżyna__rzeczownik__1
written_rep: jeżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βατόμουρο | βάτος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;


lexentry: pol/jodoform__rzeczownik__1
written_rep: jodoform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιωδοφόρμιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;


lexentry: pol/jodłować__czasownik__1
written_rep: jodłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: λαρυγγίζω
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;


lexentry: pol/joga__rzeczownik__1
written_rep: joga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γιόγκα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; | tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych


lexentry: pol/jogging__rzeczownik__1
written_rep: jogging
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρέξιμο
sense_list:
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;


lexentry: pol/jon__rzeczownik__1
written_rep: jon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιόν
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);


lexentry: pol/jotacyzm__rzeczownik__1
written_rep: jotacyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιωτακισμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób wymawiania starogreckich samogłosek η, υ oraz dyftongów ει, οι, ηι, υι jako samogłoski [i] (jota)


lexentry: pol/jotta-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: jotta-
min_sense_num: 01
trans_list: γιοττα-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1024 razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/jottabajt__rzeczownik__1
written_rep: jottabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γιοτταδυφιοσυλλαβή
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 zettabajtom;


lexentry: pol/joystick__rzeczownik__1
written_rep: joystick
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πηδάλιο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) manipulator zbudowany z drążka, używany do sterowania programami komputerowymi;


lexentry: pol/jubiler__rzeczownik__1
written_rep: jubiler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοσμηματοπώλης | χρυσοχόος
sense_list:
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych


lexentry: pol/jubileusz__rzeczownik__1
written_rep: jubileusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιωβηλαίο
sense_list:
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś


lexentry: pol/jucht__rzeczownik__1
written_rep: jucht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γιούφτα
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (skórzany) rodzaj nieprzemakalnej skóry bydlęcej używanej głównie na buty


lexentry: pol/judaizm__rzeczownik__1
written_rep: judaizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιουδαϊσμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;


lexentry: pol/judasz__rzeczownik__2
written_rep: judasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Iούδας | καταδότης | προδότης
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek fałszywy, obłudny i dopuszczający się zdrady


lexentry: pol/judaszowiec_południowy__rzeczownik__1
written_rep: judaszowiec południowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουτσουπιά
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cercis siliquastrum L., gatunek drzewa z rodziny bobowatych, mający purpurowo-różowe kwiaty; | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku judaszowiec południowy (1.1)


lexentry: pol/judeochrześcijański__przymiotnik__1
written_rep: judeochrześcijański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ιουδαιοχριστιανικός
sense_list:
(książkowy) odnoszący się do związków między kulturą judaistyczną i chrześcijańską, świadczący o ich ciągłości


lexentry: pol/jujuba__rzeczownik__1
written_rep: jujuba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζίζιφο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ziziphus, ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;


lexentry: pol/junk_food__rzeczownik__1
written_rep: junk food
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έτοιμο ανθυγιεινό φαγητό
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze;


lexentry: pol/junta__rzeczownik__1
written_rep: junta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χούντα
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;


lexentry: pol/jurta__rzeczownik__1
written_rep: jurta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γιούρτη | γιούρτα
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;


lexentry: pol/jurysdykcja__rzeczownik__1
written_rep: jurysdykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρμοδιότητα
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw


lexentry: pol/juta__rzeczownik__1
written_rep: juta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γιούτα
sense_list:
(botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych; | (włókiennictwo) tkanina z tego włókna; | (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny


lexentry: pol/jutrznia__rzeczownik__1
written_rep: jutrznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανατολή
sense_list:
(książkowy) początek poranka, zanim wzejdzie słońce | (przenośnie, przenośnia) rozpoczynanie się czegoś


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρήνας
sense_list:
(biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny; | (fizyka, fizyczny) centralna część atomu; | (informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego; | (geologia, geologiczny) wewnętrzna część planet i innych ciał niebieskich;


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: όρχις | όρχεις
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;


lexentry: pol/jądro_komórkowe__rzeczownik__1
written_rep: jądro komórkowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρήνας
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki;


lexentry: pol/jęczmień__rzeczownik__1
written_rep: jęczmień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κριθάρι
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1)


lexentry: pol/jęk__rzeczownik__1
written_rep: jęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ουρλιάζω
sense_list:
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia | żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλώσσα
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie; | część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie | (informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera; | (obuwnictwo, obuwniczy) część buta osłaniająca stopę pod sznurówką


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλώσσα | γλώσσα προγραμματισμού
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;


lexentry: pol/język_kreolski__rzeczownik__1
written_rep: język kreolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κρεολή γλώσσα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczona mowa powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, w odróżnieniu od pidżynu charakteryzująca się ustabilizowanym systemem gramatycznym i dobrze wypracowanym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako język etniczny;


lexentry: pol/język_ojczysty__rzeczownik__1
written_rep: język ojczysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μητρική γλώσσα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;


lexentry: pol/język_programowania__rzeczownik__1
written_rep: język programowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλώσσα προγραμματισμού
sense_list:
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych;


lexentry: pol/język_sztuczny__rzeczownik__1
written_rep: język sztuczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τεχνητή γλώσσα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język, który został utworzony przez człowieka w sposób zamierzony i systematyczny;


lexentry: pol/język_urzędowy__rzeczownik__1
written_rep: język urzędowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίσημη γλώσσα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) język o uprzywilejowanym statusie prawnym, używany przez organy władzy i administracji państwowej w komunikacji z obywatelami;


lexentry: pol/język_wernakularny__rzeczownik__1
written_rep: język wernakularny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημώδης
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język narodowy, rodzimy, w opozycji do łaciny służącej jako lingua franca; | (językoznawstwo, językoznawczy) niestandardowy język określonej populacji;


lexentry: pol/kabaret__rzeczownik__1
written_rep: kabaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμπαρέ
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/kabała__rzeczownik__1
written_rep: kabała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμπάλα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowa i mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu;


lexentry: pol/kabel__rzeczownik__1
written_rep: kabel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλώδιο
sense_list:
(elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;


lexentry: pol/kabel__rzeczownik__1
written_rep: kabel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ναυτικός στάδιο
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;


lexentry: pol/kabura__rzeczownik__1
written_rep: kabura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιστολοθήκη
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;


lexentry: pol/kac__rzeczownik__1
written_rep: kac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πονοκέφαλος
sense_list:
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;


lexentry: pol/kacheksja__rzeczownik__1
written_rep: kacheksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καχεξία
sense_list:
(medycyna, medyczny) stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków


lexentry: pol/kaczeniec__rzeczownik__1
written_rep: kaczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάλθα η ελοχαρής
sense_list:
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;


lexentry: pol/kaczka__rzeczownik__1
written_rep: kaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πάπια
sense_list:
(medycyna, medyczny) naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z kaczki (1.1)


lexentry: pol/kadaif__rzeczownik__1
written_rep: kadaif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιουνεφέ | κανταΐφι | καταΐφι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser na bazie sera i opcjonalnie – ciasta filo lub makaroników z semoliny; zwykle po wierzchu barwiony na pomarańczowo i posypywany siekanymi pistacjami; specjalność kuchni narodowych na Bałkanach, Bliskim Wschodzie i w Maghrebie


lexentry: pol/kadaweryna__rzeczownik__1
written_rep: kadaweryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καδαβερίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατοχή
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ;


lexentry: pol/kadr__rzeczownik__1
written_rep: kadr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλαισιώνω
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery


lexentry: pol/kadra__rzeczownik__1
written_rep: kadra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιτελείο
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska złożona z zawodowych oficerów, chorążych i podoficerów, będąca trzonem dla dalszych uzupełnień


lexentry: pol/kadryl__rzeczownik__1
written_rep: kadryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καδρίλια
sense_list:
(dawniej, dawny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do kadryla (1.1) | (przestarzałe, przestarzały) (choreografia, choreograficzny) figurowy taniec salonowy, tańczony parami w grupach, popularny w XIX wieku;


lexentry: pol/kaduceusz__rzeczownik__1
written_rep: kaduceusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κηρύκειο
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;


lexentry: pol/kadłub__rzeczownik__1
written_rep: kadłub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκελετός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tułów, szczególnie jeśli bez kończyn | główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;


lexentry: pol/kafenijo__rzeczownik__1
written_rep: kafenijo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καφενείο
sense_list:
typowo grecki lokal gastronomiczny z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski, rodzaj pubu lub piwiarni


lexentry: pol/kafetiera__rzeczownik__1
written_rep: kafetiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καφετζού
sense_list:
naczynie do parzenia kawy (poprzez umieszczenie wody na jednym poziomie i zmielonej kawy na drugim i postawienie naczynia na palniku gazowym lub elektrycznym)


lexentry: pol/kaftan__rzeczownik__1
written_rep: kaftan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καφτάνι
sense_list:
(krawiectwo) męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;


lexentry: pol/kaganek__rzeczownik__1
written_rep: kaganek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λυχνάρι | λύχνος
sense_list:
mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;


lexentry: pol/kainowe_piętno__związek_frazeologiczny__1
written_rep: kainowe piętno
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: σημάδι του Κάιν
sense_list:
(biblijny) (potocznie, potoczny) znamię, którym Bóg oznaczył Kaina, zabójcę swojego brata Abla; oznaka zbrodniarza, bratobójcy


lexentry: pol/kajak__rzeczownik__1
written_rep: kajak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καγιάκ
sense_list:
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;


lexentry: pol/kakao__rzeczownik__1
written_rep: kakao
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φασόλι κακάο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem | (spożywczy) proszek z nasion kakaowca


lexentry: pol/kakaowiec__rzeczownik__1
written_rep: kakaowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κακαόδεντρο
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Theobroma L., rodzaj niewysokich drzew z rodziny ślazowatych, z których uzyskuje się kakao


lexentry: pol/kaktus__rzeczownik__1
written_rep: kaktus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάκτος
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;


lexentry: pol/kalafior__rzeczownik__1
written_rep: kalafior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουνουπίδι
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;


lexentry: pol/kalafonia__rzeczownik__1
written_rep: kalafonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κολοφώνιο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;


lexentry: pol/kalambur__rzeczownik__1
written_rep: kalambur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογοπαίγνιο
sense_list:
żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo lub dwuznacznych;


lexentry: pol/kalarepa__rzeczownik__1
written_rep: kalarepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γογγυλοκράμβη | γογγύλι | ραφανοκράμβη
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;


lexentry: pol/kaldera__rzeczownik__1
written_rep: kaldera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλδέρα | καλντέρα
sense_list:
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;


lexentry: pol/kalectwo__rzeczownik__1
written_rep: kalectwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδυναμία
sense_list:
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej


lexentry: pol/kalejdoskop__rzeczownik__1
written_rep: kalejdoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλειδοσκόπιο
sense_list:
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;


lexentry: pol/kalendarz__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημερολόγιο
sense_list:
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca; | spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);


lexentry: pol/kalendarz_adwentowy__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz adwentowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/kalif__rzeczownik__1
written_rep: kalif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαλίφης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;


lexentry: pol/kalifat__rzeczownik__1
written_rep: kalifat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαλιφάτο
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;


lexentry: pol/kalina__rzeczownik__1
written_rep: kalina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιονόμπαλα
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;


lexentry: pol/kalka__rzeczownik__1
written_rep: kalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρμπόν
sense_list:
papier powleczony z jednej strony farbą, wkładany między dwa arkusze papieru, aby na drugim otrzymać kopię tego, co jest pisane na pierwszym;


lexentry: pol/kalokagatia__rzeczownik__1
written_rep: kalokagatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλοκαγαθία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w starożytnej Grecji: ideał etyczny łączący doskonałość duchową z pięknem fizycznym


lexentry: pol/kaloria__rzeczownik__1
written_rep: kaloria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θερμίδα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;


lexentry: pol/kaloryfer__rzeczownik__1
written_rep: kaloryfer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλοριφέρ
sense_list:
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna


lexentry: pol/kalwinizm__rzeczownik__1
written_rep: kalwinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλβινισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;


lexentry: pol/kameleon__rzeczownik__1
written_rep: kameleon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαμαιλέοντας | χαμαιλέων
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;


lexentry: pol/kamica__rzeczownik__1
written_rep: kamica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λιθίαση
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodująca powstawanie złogów (kamieni) soli w nerkach, pęcherzyku żółciowym lub moczowodzie;


lexentry: pol/kamienny__przymiotnik__2
written_rep: kamienny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: λίθινος | πέτρινος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przypominający kamień, taki jak kamień pod względem właściwości (np. twardości, nieruchomości)


lexentry: pol/kamień__rzeczownik__1
written_rep: kamień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λίθος | πέτρα
sense_list:
(medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody


lexentry: pol/kamień__rzeczownik__1
written_rep: kamień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πέτρα | λίθος
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia | twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;


lexentry: pol/kamień_młyński__rzeczownik__1
written_rep: kamień młyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μυλόπετρα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna


lexentry: pol/kamień_szlachetny__rzeczownik__1
written_rep: kamień szlachetny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πολύτιμος λίθος
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;


lexentry: pol/kamień_węgielny__rzeczownik__1
written_rep: kamień węgielny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεμέλιος λίθος | αγκωνάρι
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) kamień fundamentowy jako niewzruszona podstawa wszelkiej konstrukcji, najważniejsza część czegoś | (budownictwo) obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne


lexentry: pol/kamikaze__rzeczownik__1
written_rep: kamikaze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίθεση αυτοκτονίας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w czasie II Wojny Światowej: żołnierz japoński przeprowadzający samobójczy atak na większego przeciwnika za pomocą silnego ładunku wybuchowego; samolot lub inny pojazd używany przez tego żołnierza;


lexentry: pol/kamizelka__rzeczownik__1
written_rep: kamizelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γελέκι
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki


lexentry: pol/kamizelka_ratunkowa__rzeczownik__1
written_rep: kamizelka ratunkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σωσίβιο γιλέκο
sense_list:
środek ratunkowy w postaci części ubioru ochronnego, której zadaniem jest utrzymać człowieka lub zwierzę na powierzchni wody;


lexentry: pol/kamp__rzeczownik__1
written_rep: kamp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θηλυπρεπής
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) estetyka, konwencja stylistyczna, przypisująca rzeczom wartość ponieważ są w złym guście lub ich wymowy ironicznej;


lexentry: pol/kampania__rzeczownik__1
written_rep: kampania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκστρατεία
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu; | (wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;


lexentry: pol/kampania_wyborcza__rzeczownik__1
written_rep: kampania wyborcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προεκλογική εκστρατεία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ogół środków masowego przekazu (plakaty, reklamy telewizyjne, radiowe, prasowe, wiece, spotkania z wyborcami), jakimi specjaliści od marketingu politycznego promują kandydaturę polityka lub partii;


lexentry: pol/kampić__czasownik__1
written_rep: kampić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: θηλυπρεπής
sense_list:
(środowiskowy) (slangowo) w grach komputerowych: trzymać się stale jednego miejsca i strzelać do innych graczy


lexentry: pol/kanadyjka__rzeczownik__1
written_rep: kanadyjka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Καναδέζος
sense_list:
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;


lexentry: pol/kanapka__rzeczownik__1
written_rep: kanapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σάντουιτς
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (handel, handlowy) kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami


lexentry: pol/kanał__rzeczownik__1
written_rep: kanał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κανάλι
sense_list:
(potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych | droga wysyłania i odbierania informacji | przewód służący do wentylacji


lexentry: pol/kanał__rzeczownik__1
written_rep: kanał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κανάλι | διώρυγα
sense_list:
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków


lexentry: pol/kanclerz__rzeczownik__1
written_rep: kanclerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καγκελάριος
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech


lexentry: pol/kandela__rzeczownik__1
written_rep: kandela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καντέλα
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd;


lexentry: pol/kania__rzeczownik__1
written_rep: kania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψαλιδιάρης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;


lexentry: pol/kanikuła__rzeczownik__1
written_rep: kanikuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυνικά καύματα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia


lexentry: pol/kanon__rzeczownik__1
written_rep: kanon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κανόνας
sense_list:
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione; | (kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.); | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie


lexentry: pol/kanonierka__rzeczownik__1
written_rep: kanonierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κανονιοφόρος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości


lexentry: pol/kanonik__rzeczownik__1
written_rep: kanonik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άπαντα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;


lexentry: pol/kanonizacja__rzeczownik__1
written_rep: kanonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγιοποίηση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;


lexentry: pol/kaolin__rzeczownik__1
written_rep: kaolin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καολίνης
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;


lexentry: pol/kaon__rzeczownik__1
written_rep: kaon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καόνιο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) każdy z czterech mezonów stanowiących połączenie kwarka lub antykwarka dziwnego i kwarka lub antykwarka górnego lub dolnego;


lexentry: pol/kapa__rzeczownik__1
written_rep: kapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντεπεξέρχομαι
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj ozdobnej szaty liturgicznej; peleryna z kapturem, zapinana pod szyją


lexentry: pol/kapar__rzeczownik__1
written_rep: kapar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάππαρη
sense_list:
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa


lexentry: pol/kapecytabina__rzeczownik__1
written_rep: kapecytabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καπεσιταβίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy


lexentry: pol/kapela__rzeczownik__1
written_rep: kapela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζώνη
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) każdy inny zespół muzyczny, zwłaszcza amatorski i rockowy


lexentry: pol/kapelan__rzeczownik__1
written_rep: kapelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιερέας
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;


lexentry: pol/kapelusz__rzeczownik__1
written_rep: kapelusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καπέλο
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy o różnym kształcie, najczęściej z płaskim rondem i częścią wypukłą (główką) pośrodku;


lexentry: pol/kaper__rzeczownik__1
written_rep: kaper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kάππαρη
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) armator lub dowódca, również członek załogi uzbrojonego statku handlowego, walczący na własny koszt i ryzyko w służbie swego mocodawcy prowadzącego wojnę na morzu;


lexentry: pol/kapilara__rzeczownik__1
written_rep: kapilara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τριχοειδές αγγείο
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) bardzo cienkie naczynie krwionośne, które łączy tętniczki z żyłkami, zbudowane tylko z jednej warstwy komórek śródbłonka, co umożliwia wymianę gazów, składników odżywczych i produktów przemiany materii między krwią a tkankami


lexentry: pol/kapitalista__rzeczownik__1
written_rep: kapitalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεφαλαιοκράτης | καπιταλιστής
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem


lexentry: pol/kapitalizm__rzeczownik__1
written_rep: kapitalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καπιταλισμός | κεφαλαιοκρατία
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;


lexentry: pol/kapitał__rzeczownik__1
written_rep: kapitał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεφάλαιο
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy) | (ekonomia, ekonomiczny) osoby lub instytucje dysponujące wielkimi sumami pieniędzy | (przenośnie, przenośnia) niematerialna wartość, zasób do wykorzystania


lexentry: pol/kapitałochłonny__przymiotnik__1
written_rep: kapitałochłonny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: έντασης κεφαλαίου
sense_list:
wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego


lexentry: pol/kapitulacja__rzeczownik__1
written_rep: kapitulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνθηκολόγηση
sense_list:
zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi | rezygnacja ze swoich zamiarów, przyznanie racji stronie przeciwnej | warunki poddania się


lexentry: pol/kapitulować__czasownik__1
written_rep: kapitulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: παραδίδομαι
sense_list:
odstępować od swoich planów z powodu trudności | poddawać się wrogowi poprzez zaniechanie walk i ustalanie, a potem podpisanie warunków poddania się


lexentry: pol/kapituła__rzeczownik__1
written_rep: kapituła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεφάλαιο
sense_list:
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych;


lexentry: pol/kaplica__rzeczownik__1
written_rep: kaplica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρεκκλήσι
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym; | (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem


lexentry: pol/kaprys__rzeczownik__1
written_rep: kaprys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καπρίτσιο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w XVI-XVII w.: instrumentalny utwór muzyczny oparty na swobodnej improwizacji;


lexentry: pol/kapsaicyna__rzeczownik__1
written_rep: kapsaicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καψαϊκίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;


lexentry: pol/kapusta_kiszona__rzeczownik__1
written_rep: kapusta kiszona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξινό λάχανο
sense_list:
(spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych;


lexentry: pol/kapłan__rzeczownik__1
written_rep: kapłan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιερέας
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych


lexentry: pol/kara_śmierci__rzeczownik__1
written_rep: kara śmierci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θανατική ποινή | καταδίκη εις θάνατον | καταδίκη σε θάνατο
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;


lexentry: pol/karabińczyk__rzeczownik__1
written_rep: karabińczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρπαγή | κλιπ | κρίκος
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.;


lexentry: pol/karaczan_wschodni__rzeczownik__1
written_rep: karaczan wschodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατσαρίδα
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, synantropijny gatunek owada z rodziny karaczanowatych;


lexentry: pol/karagen__rzeczownik__1
written_rep: karagen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καραγενάνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) rodzaj polisacharydów ekstrahowanych z czerwonych wodorostów, naturalna substancja o wielorakim zastosowaniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/karaluch__rzeczownik__1
written_rep: karaluch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατσαρίδα
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;


lexentry: pol/karaoke__rzeczownik__1
written_rep: karaoke
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καραόκε
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach


lexentry: pol/karapaks__rzeczownik__1
written_rep: karapaks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέλυφος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt;


lexentry: pol/karat__rzeczownik__1
written_rep: karat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καράτι
sense_list:
dawna miara zawartości złota w stopach – czyste złoto miało 24 karaty; | jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;


lexentry: pol/karawanseraj__rzeczownik__1
written_rep: karawanseraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καραβανσεράι | καραβανσαράι
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;


lexentry: pol/karawela__rzeczownik__1
written_rep: karawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καραβέλα
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich kasztelach, gładkim poszyciu i płytkim zanurzeniu, używany od XV do XVII wieku;


lexentry: pol/karbonariusz__rzeczownik__1
written_rep: karbonariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρμπονάρος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju;


lexentry: pol/karbunkuł__rzeczownik__1
written_rep: karbunkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψευδάνθρακας
sense_list:
(medycyna, medyczny) czyrak mnogi, czyrak gromadny; grupa blisko położonych czyraków (zapaleń ropnych sąsiadujących torebek włosowych i przylegających gruczołów łojowych) zbierająca się w jeden ropień, wywołana przez zakażenie | (przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)


lexentry: pol/karcer__rzeczownik__1
written_rep: karcer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απομόνωση
sense_list:
(więziennictwo, więzienny) kara przebywania w celi bez pryczy | (więziennictwo, więzienny) karna cela więzienna bez pryczy i często bez okna


lexentry: pol/kardamon__rzeczownik__1
written_rep: kardamon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάρδαμο
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)


lexentry: pol/kardigan__rzeczownik__1
written_rep: kardigan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζακέτα
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;


lexentry: pol/kardiolog__rzeczownik__1
written_rep: kardiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρδιολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego


lexentry: pol/kardiologia__rzeczownik__1
written_rep: kardiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρδιολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;


lexentry: pol/kardynał__rzeczownik__1
written_rep: kardynał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρδινάλιος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;


lexentry: pol/karencja__rzeczownik__1
written_rep: karencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοσμώ
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) okres, który musi upłynąć, zanim coś będzie mogło bądź musiało nastąpić


lexentry: pol/kariatyda__rzeczownik__1
written_rep: kariatyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Καρυάτις | Καρυάτιδα
sense_list:
(architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;


lexentry: pol/karma__rzeczownik__1
written_rep: karma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάρμα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;


lexentry: pol/karmel__rzeczownik__1
written_rep: karmel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καραμελόχρωμα
sense_list:
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa


lexentry: pol/karnawał__rzeczownik__1
written_rep: karnawał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρναβάλι
sense_list:
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;


lexentry: pol/karnawałowy__przymiotnik__1
written_rep: karnawałowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καρναβάλι
sense_list:
związany z karnawałem, dotyczący karnawału, używany, odbywający się, pojawiający się, zakładany w okresie karnawału


lexentry: pol/karnet__rzeczownik__1
written_rep: karnet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισιτήριο διαρκείας
sense_list:
(książkowy) bilet wstępu na cykl imprez rozrywkowych lub na kilka przejazdów środkami komunikacji publicznej, wyciągami narciarskimi itp.; karta lub bloczek z kuponami na poszczególne wejścia


lexentry: pol/karny__rzeczownik__1
written_rep: karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: αντίτιμο
sense_list:
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/karoten__rzeczownik__1
written_rep: karoten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καροτένιο
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujących w wielu roślinach, m.in. marchwi;


lexentry: pol/karotenoid__rzeczownik__1
written_rep: karotenoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καροτενοειδή
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;


lexentry: pol/karta_SIM__rzeczownik__1
written_rep: karta SIM
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάρτα SIM
sense_list:
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βλεφαρίδα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element interfejsu graficznego programu umożliwiający przeglądanie kilku elementów podrzędnych w jednym oknie


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γράμμα
sense_list:
dokument nadający pewnej grupie osób prawa, określający jej obowiązki lub opisujący wspólny program jej działania | dokument określający zasady, do których przestrzegania zobowiązują się dwie lub więcej stron, zwłaszcza podmiotów prawa międzynarodowego


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίστρωμα
sense_list:
zadrukowany kawałek papieru zawierający zbiór informacji o czymś lub kimś bądź przeznaczony do ich wpisywania


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάρτα
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) cienka płytka z układami elektronicznymi umieszczana w komputerze lub innym większym urządzeniu, odpowiedzialna za pewną jego funkcjonalność | prostokątny kawałek tworzywa sztucznego z zakodowanymi na nim magnetycznie lub cyfrowo danymi, służący do dokonywania płatności lub korzystania z określonych usług | dokument potwierdzający czyjeś prawo do korzystania z czegoś lub zajmowania się czymś


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τραπουλόχαρτο
sense_list:
prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia


lexentry: pol/karta_debetowa__rzeczownik__1
written_rep: karta debetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρεωστική κάρτα
sense_list:
(bankowość, bankowy) (finanse, finansowy) karta płatnicza pozwalająca płacić tylko do wysokości środków zgromadzonych na rachunku;


lexentry: pol/karta_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: karta do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τραπουλόχαρτο
sense_list:
(termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;


lexentry: pol/karta_do_głosowania__rzeczownik__1
written_rep: karta do głosowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψηφοδέλτιο
sense_list:
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach


lexentry: pol/karta_dźwiękowa__rzeczownik__1
written_rep: karta dźwiękowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάρτα ήχου
sense_list:
(informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;


lexentry: pol/karta_kredytowa__rzeczownik__1
written_rep: karta kredytowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιστωτική κάρτα
sense_list:
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;


lexentry: pol/karta_pamięci__rzeczownik__1
written_rep: karta pamięci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάρτα μνήμης | κάρτα φλας
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;


lexentry: pol/kartel__rzeczownik__1
written_rep: kartel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρτέλ
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;


lexentry: pol/kartezjanizm__rzeczownik__1
written_rep: kartezjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρτεσιανισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) system filozoficzny zapoczątkowany przez Kartezjusza, oparty na racjonalizmie i dualizmie umysłu i ciała


lexentry: pol/kartridż__rzeczownik__1
written_rep: kartridż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυσίγγιο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy, stosowany np. w konsolach gier; | (informatyka, informatyczny) wymienny pojemnik na tusz do drukarki atramentowej


lexentry: pol/karykatura__rzeczownik__1
written_rep: karykatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γελοιογραφία | καρικατούρα
sense_list:
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;


lexentry: pol/karzeł__rzeczownik__1
written_rep: karzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νάνος
sense_list:
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu; | postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu


lexentry: pol/kasa__rzeczownik__1
written_rep: kasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταμείο
sense_list:
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności


lexentry: pol/kasacja__rzeczownik__1
written_rep: kasacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακύρωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie od orzeczenia sądu niższej instancji skierowane do sądu wyższej instancji;


lexentry: pol/kaseta__rzeczownik__1
written_rep: kaseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κασέτα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie


lexentry: pol/kaseta_magnetofonowa__rzeczownik__1
written_rep: kaseta magnetofonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταινία
sense_list:
taśma magnetyczna w kompaktowej wersji ze szpulami w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetofonów kasetowych;


lexentry: pol/kaseta_wideo__rzeczownik__1
written_rep: kaseta wideo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιντεοκασέτα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) taśma magnetyczna w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetowidów;


lexentry: pol/kaskada__rzeczownik__1
written_rep: kaskada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταρράκτης
sense_list:
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;


lexentry: pol/kaskader__rzeczownik__1
written_rep: kaskader
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κασκαντέρ
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach


lexentry: pol/kasownik__rzeczownik__1
written_rep: kasownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναίρεση
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak umieszczany przed nutą, anulujący działanie innych znaków chromatycznych – krzyżyka i bemola;


lexentry: pol/kasta__rzeczownik__1
written_rep: kasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάστα
sense_list:
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi grupami tworząca hierarchię;


lexentry: pol/kastracja__rzeczownik__1
written_rep: kastracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευνουχισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;


lexentry: pol/kastrować__czasownik__1
written_rep: kastrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ευνουχίζω | μουνουχίζω
sense_list:
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji


lexentry: pol/kasza_manna__rzeczownik__1
written_rep: kasza manna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρίνα
sense_list:
(spożywczy) drobna kasza pszenna otrzymywana z grubszych frakcji podczas mielenia bielma ziaren na mąkę;


lexentry: pol/kaszalot__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυσητήρας
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;


lexentry: pol/kaszalot_spermacetowy__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot spermacetowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυσητήρας
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, duży morski ssak z rodziny kaszalotowatych;


lexentry: pol/kaszanka__rzeczownik__1
written_rep: kaszanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λουκάνικο με αίμα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;


lexentry: pol/kaszel__rzeczownik__1
written_rep: kaszel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βήχας
sense_list:
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;


lexentry: pol/kaszetka__rzeczownik__1
written_rep: kaszetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θαλαμίσκος
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) opakowanie do sproszkowanego leku wykonane z opłatka


lexentry: pol/kaszta__rzeczownik__1
written_rep: kaszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσκευές
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;


lexentry: pol/kasztan__rzeczownik__3
written_rep: kasztan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: καστανός άλογο
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) koń o maści kasztanowej – rudobrązowej sierści, skórze oraz takiej samej grzywie i ogonie


lexentry: pol/kasztan_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: kasztan jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καστανιά
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Castanea sativa Mill., gatunek drzewa owocowego z rodziny bukowatych o pojedynczych, skórzastych, podłużnie lancetowatych, piłkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i rudawobrązowych, jadalnych owocach, osadzonych w kupuli pokrytej kolcami;


lexentry: pol/kasztanowiec__rzeczownik__1
written_rep: kasztanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιπποκαστανιά | καστανιά
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., drzewo lub krzew o dużych, dłoniastych liściach i kolczastych owocach zawierających duże, brązowe nasiona;


lexentry: pol/kasztelan__rzeczownik__1
written_rep: kasztelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καστελάνος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) urzędnik zarządzający grodem, zamkiem lub kasztelanią | (historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Polsce urzędnik ziemski zasiadający w radzie królewskiej, następnie w senacie;


lexentry: pol/kasłać__czasownik__1
written_rep: kasłać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: βήχας
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) mieć napad kaszlu; wydawać serię krótkich, gwałtownych dźwięków z gardła, zwykle w wyniku podrażnienia dróg oddechowych


lexentry: pol/katabolizm__rzeczownik__1
written_rep: katabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταβολισμός
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) proces, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła;


lexentry: pol/katafatyczny__przymiotnik__1
written_rep: katafatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καταφατικός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) przyjmujący tezy afirmatywne o Bogu, czym lub jakim jest


lexentry: pol/kataforeza__rzeczownik__1
written_rep: kataforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταφόρηση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody


lexentry: pol/katafrakta__rzeczownik__1
written_rep: katafrakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάφρακτος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny jeździec, zwykle dosiadający opancerzonego wierzchowca, walczący w szeregach armii starożytnych i średniowiecznych państw od wybrzeży Morza Śródziemnego po Persję;


lexentry: pol/katal__rzeczownik__1
written_rep: katal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάλ
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jednostka miary aktywności katalitycznej w układzie SI, stosowana do opisu aktywności enzymów; jeden katal to taka aktywność katalizatora, która powoduje przemianę 1 mola substratu w 1 sekundę


lexentry: pol/katalepsja__rzeczownik__1
written_rep: katalepsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταληψία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zespół objawów zaburzeń psychicznych wyrażający się zanikiem wykonywania ruchów dowolnych, zastyganiem chorego w nienaturalnych ułożeniach ciała


lexentry: pol/kataliza__rzeczownik__1
written_rep: kataliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάλυση
sense_list:
(chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;


lexentry: pol/katalizator__rzeczownik__1
written_rep: katalizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταλύτης
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej; | (technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające katalizator (1.1)


lexentry: pol/katalizować__czasownik__1
written_rep: katalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: καταλύω
sense_list:
(chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie | (przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać


lexentry: pol/katalog__rzeczownik__1
written_rep: katalog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάλογος
sense_list:
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików; | folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami


lexentry: pol/katamaran__rzeczownik__1
written_rep: katamaran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταμαράν
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle


lexentry: pol/katapulta__rzeczownik__1
written_rep: katapulta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταπέλτης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków; | (lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) urządzenie skracające drogę startu samolotów z lotniskowca; | (potocznie, potoczny) każda inna wyrzutnia


lexentry: pol/katarakta__rzeczownik__1
written_rep: katarakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταρράκτης | καταρράχτης
sense_list:
(geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;


lexentry: pol/katarynka__rzeczownik__1
written_rep: katarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λατέρνα | ρομβία
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;


lexentry: pol/katastroficzny__przymiotnik__1
written_rep: katastroficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καταστροφικός
sense_list:
(książkowy) nacechowany pesymistyczną postawą życiową, zapowiadający, obrazujący nieuchronną katastrofę


lexentry: pol/katechizm__rzeczownik__1
written_rep: katechizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατήχηση
sense_list:
(kościelny) podręcznik do katechezy | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;


lexentry: pol/kategoria__rzeczownik__1
written_rep: kategoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατηγορία
sense_list:
każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji | każde z podstawowych pojęć danego systemu filozoficznego, bądź nauki


lexentry: pol/katharewusa__rzeczownik__1
written_rep: katharewusa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθαρεύουσα | Καθαρεύουσα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;


lexentry: pol/katolicyzm__rzeczownik__1
written_rep: katolicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθολικισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;


lexentry: pol/katorga__rzeczownik__1
written_rep: katorga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάτεργο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą


lexentry: pol/kaucja__rzeczownik__1
written_rep: kaucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγγύηση | ενέχυρο
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania


lexentry: pol/kaval__rzeczownik__1
written_rep: kaval
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καβάλι
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument drewniany, otwarty na obydwóch końcach


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καφέα | καφές
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;


lexentry: pol/kawa_po_turecku__rzeczownik__1
written_rep: kawa po turecku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ελληνικός καφές
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno zmielona kawa przygotowywana w tradycyjny arabski sposób w małym tygielku (dżezwie), często z przyprawami (anyżem gwiazdkowym, cynamonem, imbirem, kardamonem lub wanilią)


lexentry: pol/kawior__rzeczownik__1
written_rep: kawior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαβιάρι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;


lexentry: pol/kawitacja__rzeczownik__1
written_rep: kawitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπηλαίωση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;


lexentry: pol/kawka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: kawka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάργια
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kawka zwyczajna (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus monedula Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/kazanie__rzeczownik__1
written_rep: kazanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κήρυγμα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;


lexentry: pol/kazarka_egipska__rzeczownik__1
written_rep: kazarka egipska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιγυπτιακή χήνα
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Alopochen aegyptiaca Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;


lexentry: pol/kałakutas__rzeczownik__1
written_rep: kałakutas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλοπούλα
sense_list:
(słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie narodowości litewskiej | (słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej


lexentry: pol/kałamarz__rzeczownik__1
written_rep: kałamarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μελανοδοχείο | καλαμάρι
sense_list:
niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;


lexentry: pol/kciuk__rzeczownik__1
written_rep: kciuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίχειρας
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;


lexentry: pol/kebab__rzeczownik__1
written_rep: kebab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεμπάπ | κεμπάμπ | κεμπάπι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;


lexentry: pol/keczup__rzeczownik__1
written_rep: keczup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέτσαπ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;


lexentry: pol/kemping__rzeczownik__1
written_rep: kemping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάμπινγκ
sense_list:
ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych;


lexentry: pol/kenoza__rzeczownik__1
written_rep: kenoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κένωση
sense_list:
(teologia, teologiczny) wcielenie jako dobrowolne, zbawcze samouniżenie się Chrystusa, poprzez wyrzeczenie się atrybutów Bożych; | (teologia, teologiczny) zstąpienie Ducha Świętego i jego przebywanie w Kościele


lexentry: pol/keton__rzeczownik__1
written_rep: keton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κετόνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera grupę karbonylową (>C=O) umieszczoną wewnątrz łańcucha węglowego


lexentry: pol/kibic__rzeczownik__1
written_rep: kibic
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οπαδός | φίλαθλος
sense_list:
osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;


lexentry: pol/kibuc__rzeczownik__1
written_rep: kibuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιμπούτς
sense_list:
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;


lexentry: pol/kicz__rzeczownik__1
written_rep: kicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιτς
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu


lexentry: pol/kieliszek__rzeczownik__1
written_rep: kieliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ποτηράκι | ποτήρι
sense_list:
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;


lexentry: pol/kiepsko__przysłówek__1
written_rep: kiepsko
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: άθλιος
sense_list:
(potocznie, potoczny) dając bardzo słaby efekt czy wrażenie | (potocznie, potoczny) z poczuciem braku sił i zdrowia


lexentry: pol/kierdel__rzeczownik__1
written_rep: kierdel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ποίμνιο
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) na Podhalu i w Karpatach: stado owiec na wypasie w górach, pod nadzorem bacy;


lexentry: pol/kierunek__rzeczownik__1
written_rep: kierunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατεύθυνση
sense_list:
w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży | (matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich prostych lub wektorów równoległych do danej prostej.


lexentry: pol/kiełbasa__rzeczownik__1
written_rep: kiełbasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λουκάνικο | σαλάμι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;


lexentry: pol/kij_deszczowy__rzeczownik__1
written_rep: kij deszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξύλο της βροχής
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument perkusyjny wykonany z wydrążonej łodygi wypełnionej drobnymi kamykami lub ziarnem, imitujący dźwięk deszczu;


lexentry: pol/kijanka__rzeczownik__1
written_rep: kijanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόπανος
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie w postaci kija, deszczułki lub drewnianej łopatki używane dawniej do prania w rzece lub jeziorze, a także do obijania lnu;


lexentry: pol/kikut__rzeczownik__1
written_rep: kikut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λήμμα προς επέκταση
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona


lexentry: pol/kilka__zaimeknieokreślony__1
written_rep: kilka
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: αρκετός
sense_list:
oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)


lexentry: pol/kilo-__przedrostek__1
written_rep: kilo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: χιλιο-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/kilobajt__rzeczownik__1
written_rep: kilobajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιλομπάιτ
sense_list:
(jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 bajtom;


lexentry: pol/kilof__rzeczownik__1
written_rep: kilof
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κασμάς
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;


lexentry: pol/kilowatogodzina__rzeczownik__1
written_rep: kilowatogodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιλοβατώρα
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;


lexentry: pol/kimation__rzeczownik__1
written_rep: kimation
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυμάτιο
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ornament ciągły ze stylizowanych liści, rzeźbiony lub malowany, występujący w dekoracji architektury, w reliefach, malarstwie i w rzemiośle artystycznym;


lexentry: pol/kimchi__rzeczownik__1
written_rep: kimchi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κίμτσι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie albo półprodukt przygotowany z fermentowanych lub kiszonych warzyw według tradycyjnej receptury koreańskiej;


lexentry: pol/kindżał__rzeczownik__1
written_rep: kindżał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάμα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym


lexentry: pol/kinematograf__rzeczownik__1
written_rep: kinematograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κινηματογράφος
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;


lexentry: pol/kineskop__rzeczownik__1
written_rep: kineskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σωλήνας
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) lampa w telewizorze lub monitorze, służąca do przetwarzania sygnałów elektrycznych na obraz


lexentry: pol/kino__rzeczownik__1
written_rep: kino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σινεμά | κινηματογράφος
sense_list:
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy | ogół filmów, które mają wspólną cechę, np. kraj produkcji, tematykę;


lexentry: pol/kinomania__rzeczownik__1
written_rep: kinomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σινεφιλία
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pasja w chodzeniu do kina i oglądaniu filmów


lexentry: pol/kipa__rzeczownik__1
written_rep: kipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκούφος
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) tradycyjne żydowskie nakrycie głowy dla mężczyzn; kusa czapeczka obejmująca czubek głowy


lexentry: pol/kirasjer__rzeczownik__1
written_rep: kirasjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιππέας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz ciężkiej jazdy w zbroi płytowej;


lexentry: pol/kisiel__rzeczownik__1
written_rep: kisiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζελέ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (gastronomia), (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser żelujący z mąki ziemniaczanej, owoców (lub soku owocowego), wody i cukru;


lexentry: pol/kisz__rzeczownik__1
written_rep: kisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κις
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wytrawna tarta (placek z ciasta kruchego lub francuskiego wypełniony nadzieniem warzywnym lub grzybowym zalany masą jajeczno-śmietanową)


lexentry: pol/kiszonka__rzeczownik__1
written_rep: kiszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενσίρωση
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) składnik paszy dla zwierząt przygotowywany z zielonki, ziemniaków lub wysłodków w procesie kiszenia;


lexentry: pol/kiszonka__rzeczownik__1
written_rep: kiszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τουρσί
sense_list:
(spożywczy) (rzadki, rzadko używany) półprodukt spożywczy z jarzyn zakonserwowanych w procesie kiszenia


lexentry: pol/klakson__rzeczownik__1
written_rep: klakson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλάξον
sense_list:
(motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);


lexentry: pol/klamra__rzeczownik__1
written_rep: klamra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άγκιστρο
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) nawias wężykowato wygięty


lexentry: pol/klan__rzeczownik__1
written_rep: klan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλίκα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.2) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji;


lexentry: pol/klan__rzeczownik__1
written_rep: klan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πατριά | σόι
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) grupa społeczna, składająca się z członków rodu i najbliższych im osób niespokrewnionych, połączona wzajemnym zaufaniem, emocjonalnym wsparciem lub współpracą biznesową;


lexentry: pol/klasa__rzeczownik__1
written_rep: klasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλάση
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych; | dobry styl


lexentry: pol/klasa__rzeczownik__1
written_rep: klasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τάξη
sense_list:
poziom jakości jakiegoś przedmiotu, oceniany na podstawie użytych materiałów, wykonania itp. | pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje


lexentry: pol/klasa_robotnicza__rzeczownik__1
written_rep: klasa robotnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργατική τάξη
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) klasa społeczna obejmująca osoby, które utrzymują się głównie z pracy fizycznej najemnej, zazwyczaj w przemyśle, budownictwie, transporcie czy usługach


lexentry: pol/klasa_społeczna__rzeczownik__1
written_rep: klasa społeczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινωνική τάξη
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) grupa społeczna na określonym poziomie hierarchii ekonomiczno-kulturowej;


lexentry: pol/klaster__rzeczownik__1
written_rep: klaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαζεύομαι
sense_list:
(biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka; | (chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa; | (ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności; | (fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej; | (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych; | (informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów; | (wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;


lexentry: pol/klasycyzm__rzeczownik__1
written_rep: klasycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλασικισμός
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;


lexentry: pol/klasyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: klasyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάταξη
sense_list:
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady | zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp.


lexentry: pol/klasztor__rzeczownik__1
written_rep: klasztor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοναστήρι
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dom buddyjskiej wspólnoty mniszej


lexentry: pol/klasztor__rzeczownik__1
written_rep: klasztor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοναστήρι | μονή
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły


lexentry: pol/klatkować__czasownik__1
written_rep: klatkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: καθυστερώ
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wyświetlać obraz na ekranie w sposób umożliwiający rozróżnienie poszczególnych klatek


lexentry: pol/klaustrofobia__rzeczownik__1
written_rep: klaustrofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλειστοφοβία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym;


lexentry: pol/klawesyn__rzeczownik__1
written_rep: klawesyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσέμπαλο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;


lexentry: pol/klawiatura__rzeczownik__1
written_rep: klawiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πληκτρολόγιο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków


lexentry: pol/klawiatura__rzeczownik__1
written_rep: klawiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πληκτρολόγιο | κλαβιέ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych


lexentry: pol/klawisz__rzeczownik__1
written_rep: klawisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλήκτρο
sense_list:
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;


lexentry: pol/kleik__rzeczownik__1
written_rep: kleik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χυλός
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z rozgotowanego ryżu lub kaszy, podawana głównie chorym lub dzieciom


lexentry: pol/klepisko__rzeczownik__1
written_rep: klepisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλώνι
sense_list:
rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach;


lexentry: pol/klepka__rzeczownik__1
written_rep: klepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μέρος πολιτικού προγράμματος
sense_list:
rodzaj niedużej deski z trwałego drewna, która po odpowiedniej obróbce jest używana w robocie bednarskiej lub do wykładania podłóg


lexentry: pol/klepsydra__rzeczownik__1
written_rep: klepsydra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλεψύδρα
sense_list:
przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przechodzą przez wąski kanalik łączący;


lexentry: pol/kleptomania__rzeczownik__1
written_rep: kleptomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλεπτομανία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;


lexentry: pol/klerokracja__rzeczownik__1
written_rep: klerokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κληρικοκρατία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządzenia, w którym władza należy do kleru


lexentry: pol/kleń__rzeczownik__1
written_rep: kleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λευκόψαρο
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squalius cephalus L., gatunek średniej wielkości ryby słodkowodnej z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/klient__rzeczownik__1
written_rep: klient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πελάτης
sense_list:
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej, dowolny usługobiorca


lexentry: pol/klif__rzeczownik__1
written_rep: klif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουνοπλαγιά
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;


lexentry: pol/klika__rzeczownik__1
written_rep: klika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλίκα
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;


lexentry: pol/klika__rzeczownik__1
written_rep: klika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλήρες γράφημα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) część grafu, w której każdy wierzchołek jest połączony z każdym różnym od niego;


