# translation

lexentry: pol/anglosaski__przymiotnik__1
written_rep: anglosaski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: αγγλοσαξονικός
sense_list:
związany z językiem anglosaskim (1.1) | związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)


lexentry: pol/anhydryt__rzeczownik__1
written_rep: anhydryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανυδρίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4); | (geologia, geologiczny) monomineralna skała osadowa, zbudowana niemal wyłącznie z anhydrytu (1.1)


lexentry: pol/ani__partykuła__1
written_rep: ani
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: απαγορεύεται
sense_list:
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie | …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym


lexentry: pol/ani__spójnik__1
written_rep: ani
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: χρυσός
sense_list:
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie | …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących | …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących | …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego | …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego


lexentry: pol/animacja__rzeczownik__1
written_rep: animacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμψύχωση
sense_list:
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;


lexentry: pol/animator__rzeczownik__1
written_rep: animator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμψυχωτής
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba, która wykonuje rysunki do filmu rysunkowego | człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska


lexentry: pol/animista__rzeczownik__1
written_rep: animista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανιμιστής
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom


lexentry: pol/animizm__rzeczownik__1
written_rep: animizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανιμισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;


lexentry: pol/anioł__rzeczownik__1
written_rep: anioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άγγελος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek


lexentry: pol/anksjolityk__rzeczownik__1
written_rep: anksjolityk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγχολυτικό
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja psychotropowa stosowana przeciw lękom


lexentry: pol/anoda__rzeczownik__1
written_rep: anoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άνοδος
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;


lexentry: pol/anorak__rzeczownik__1
written_rep: anorak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άνορακ
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;


lexentry: pol/anoreksja__rzeczownik__1
written_rep: anoreksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανορεξία | ανορεξιά
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;


lexentry: pol/anosognozja__rzeczownik__1
written_rep: anosognozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανοσογνωσία
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologia występująca u osób, które nie są świadome swych własnych problemów kognitywnych;


lexentry: pol/antagonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antagonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ανταγωνιστικός
sense_list:
(książkowy) przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem


lexentry: pol/antologia__rzeczownik__1
written_rep: antologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθολογία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;


lexentry: pol/antresola__rzeczownik__1
written_rep: antresola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημιόροφος
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie wydzielone z przestrzeni parteru lub piętra budynku, nie stanowiące osobnej kondygnacji;


lexentry: pol/antropocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: antropocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθρωποκεντρισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego | interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka


lexentry: pol/antropolog__rzeczownik__1
written_rep: antropolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανθρωπολόγος
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;


lexentry: pol/anty-__przedrostek__1
written_rep: anty-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: αντι-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny


lexentry: pol/antyamerykański__przymiotnik__1
written_rep: antyamerykański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιαμερικανικός
sense_list:
wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów


lexentry: pol/antybakteryjny__przymiotnik__1
written_rep: antybakteryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιβακτηριακούς | αντιβακτηριδιακός
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii


lexentry: pol/antybiotyczny__przymiotnik__1
written_rep: antybiotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιβιοτικό
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami


lexentry: pol/antybiotyczny__przymiotnik__2
written_rep: antybiotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: αντιβιοτικό
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii


lexentry: pol/antybiotyk__rzeczownik__1
written_rep: antybiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιβιοτικό
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;


lexentry: pol/antybohater__rzeczownik__1
written_rep: antybohater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιήρωας
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;


lexentry: pol/antychryst__rzeczownik__1
written_rep: antychryst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίχριστος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;


lexentry: pol/antydemokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: antydemokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιδημοκρατικός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady


lexentry: pol/antydepresant__rzeczownik__1
written_rep: antydepresant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντικαταθλιπτικό
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;


lexentry: pol/antyfeminizm__rzeczownik__1
written_rep: antyfeminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιφεμινισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu


lexentry: pol/antyfona__rzeczownik__1
written_rep: antyfona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίφωνο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię;


lexentry: pol/antygen__rzeczownik__1
written_rep: antygen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιγόνο
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;


lexentry: pol/antyklerykalizm__rzeczownik__1
written_rep: antyklerykalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντικληρικαλισμός
sense_list:
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);


lexentry: pol/antyklerykalny__przymiotnik__1
written_rep: antyklerykalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντικληρικός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym


lexentry: pol/antykomunista__rzeczownik__1
written_rep: antykomunista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντικομουνιστής
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm


lexentry: pol/antykomunistka__rzeczownik__1
written_rep: antykomunistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντικομουνίστρια
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm


lexentry: pol/antykomunistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antykomunistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντικομουνιστικός | αντικομμουνιστικός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem


lexentry: pol/antykoncepcyjny__przymiotnik__1
written_rep: antykoncepcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντισυλληπτικός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę


lexentry: pol/antylopa__rzeczownik__1
written_rep: antylopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιλόπη
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy


lexentry: pol/antymateria__rzeczownik__1
written_rep: antymateria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιύλη
sense_list:
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;


lexentry: pol/antymonopolowy__przymiotnik__1
written_rep: antymonopolowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιτράστ
sense_list:
skierowany przeciwko istniejącym monopolom, mający nie dopuścić do skupienia większości rynku w jednym ręku


lexentry: pol/antynomia__rzeczownik__1
written_rep: antynomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντινομία
sense_list:
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;


lexentry: pol/antypapież__rzeczownik__1
written_rep: antypapież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίπαπας
sense_list:
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;


lexentry: pol/antypoda__rzeczownik__1
written_rep: antypoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίποδας
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby | mieszkaniec przeciwległych obszarów na kuli ziemskiej


lexentry: pol/antysemita__rzeczownik__1
written_rep: antysemita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντισημίτης
sense_list:
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm


lexentry: pol/antytoksyczny__przymiotnik__1
written_rep: antytoksyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιτοξικός
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych


lexentry: pol/antyutopia__rzeczownik__1
written_rep: antyutopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυστοπία
sense_list:
wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości


lexentry: pol/anyż__rzeczownik__1
written_rep: anyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλυκάνισο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/aoryst__rzeczownik__1
written_rep: aoryst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αόριστος
sense_list:
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;


lexentry: pol/aparat__rzeczownik__1
written_rep: aparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συσκευή | μηχανή
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny


lexentry: pol/aparatczyk__rzeczownik__1
written_rep: aparatczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαράτσικ
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej


lexentry: pol/apartament__rzeczownik__1
written_rep: apartament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουίτα
sense_list:
(hotelarstwo) komfortowe pomieszczenie w hotelu, zawierające prócz przynajmniej jednej sypialni i łazienki także część dzienną, aneks kuchenny itp.; także: samodzielne mieszkanie wynajmowane na tych samych zasadach, co pokój w hotelu


lexentry: pol/apartheid__rzeczownik__1
written_rep: apartheid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πολιτική φυλετικού διαχωρισμού
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;


lexentry: pol/apaszka__rzeczownik__1
written_rep: apaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουλάρι
sense_list:
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);


lexentry: pol/apateizm__rzeczownik__1
written_rep: apateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαθεϊσμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκκληση
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) zbiórka wszystkich żołnierzy w jednostce | publiczne wezwanie skierowane do jakiegoś ogółu do podjęcia działań lub uczestniczenia w czymś


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συναρμολόγηση
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zbiórka uczniów w szkole, harcerzy na obozie itp. w celu sprawdzenia obecności, odczytania rozkazów (poleceń)


lexentry: pol/apelatyw__rzeczownik__1
written_rep: apelatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινό ουσιαστικό
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa, która może się odnosić do dowolnego egzemplarza danej klasy przedmiotów, w odróżnieniu od nazwy własnej, która odnosi się do konkretnej jednostki


lexentry: pol/aphelium__rzeczownik__1
written_rep: aphelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφήλιο
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;


lexentry: pol/aplikacja__rzeczownik__1
written_rep: aplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εφαρμογή
sense_list:
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania; | zastosowanie


lexentry: pol/aplikacja__rzeczownik__1
written_rep: aplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πράξη
sense_list:
praktyka absolwenta studiów prawniczych, mająca na celu przygotować go do wykonywania poszczególnych zawodów prawniczych;


lexentry: pol/aplikować__czasownik__1
written_rep: aplikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: διοικώ
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku


lexentry: pol/apogeum__rzeczownik__1
written_rep: apogeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόγειο
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi


lexentry: pol/apokatastaza__rzeczownik__1
written_rep: apokatastaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκατάσταση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) koncepcja końcowej i ostatecznej odnowy całego stworzenia poprzez przywrócenie mu pierwotnej doskonałości i bezgrzeszności;


lexentry: pol/apokopa__rzeczownik__1
written_rep: apokopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκοπή
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;


lexentry: pol/apokryf__rzeczownik__1
written_rep: apokryf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόκρυφα βιβλία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga religijna, którą dany Kościół uważa za niezgodną ze swoją doktryną;


lexentry: pol/apokryficzny__przymiotnik__1
written_rep: apokryficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: απόκρυφος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu


lexentry: pol/apologia__rzeczownik__1
written_rep: apologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολογία
sense_list:
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;


lexentry: pol/aporia__rzeczownik__1
written_rep: aporia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απορία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;


lexentry: pol/apostille__rzeczownik__1
written_rep: apostille
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επισημείωση
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)


lexentry: pol/apostoł__rzeczownik__1
written_rep: apostoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Απόστολος | απόστολος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;


lexentry: pol/apostoł__rzeczownik__1
written_rep: apostoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόστολος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo


lexentry: pol/apostrofa__rzeczownik__1
written_rep: apostrofa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποστροφή
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób


lexentry: pol/appendektomia__rzeczownik__1
written_rep: appendektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκωληκοειδεκτομή
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu wyrostka robaczkowego, zwykle z powodu jego ostrego zapalenia;


lexentry: pol/apsyda__rzeczownik__1
written_rep: apsyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αψίδα
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/apteka__rzeczownik__1
written_rep: apteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρμακείο
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;


lexentry: pol/aptekarka__rzeczownik__1
written_rep: aptekarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρμακοποιός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka


lexentry: pol/aptekarz__rzeczownik__1
written_rep: aptekarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρμακοποιός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;


lexentry: pol/arabeska__rzeczownik__1
written_rep: arabeska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αραβούργημα
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura na fortepian; | (sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej;


lexentry: pol/arabizować__czasownik__1
written_rep: arabizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εξαραβίζω
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie


lexentry: pol/arabski__rzeczownik__1
written_rep: arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αραβικά | αραβικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;


lexentry: pol/aramejski__rzeczownik__1
written_rep: aramejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Αραμαϊκή
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;


lexentry: pol/aranżacja__rzeczownik__1
written_rep: aranżacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διασκευή
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej; | dostosowanie przestrzeni lub wnętrza pod względem funkcjonalnym albo estetycznym


lexentry: pol/arbiter__rzeczownik__1
written_rep: arbiter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαιτητής
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór


lexentry: pol/arbuz__rzeczownik__1
written_rep: arbuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρπουζιά | καρπούζι
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/arbuz__rzeczownik__1
written_rep: arbuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρπούζι
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku


lexentry: pol/archaiczny__przymiotnik__1
written_rep: archaiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαϊκός
sense_list:
(geologia, geologiczny) związany z archaikiem, dotyczący archaiku | dotyczący najwcześniejszych okresów powstawania albo kształtowania się czegoś


lexentry: pol/archanioł__rzeczownik__1
written_rep: archanioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχάγγελος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;


lexentry: pol/archeo-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: archeo-
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαιο-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią


lexentry: pol/archeologia__rzeczownik__1
written_rep: archeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαιολογία
sense_list:
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;


lexentry: pol/archetyp__rzeczownik__1
written_rep: archetyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχέτυπο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci | (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;


lexentry: pol/archimandryta__rzeczownik__1
written_rep: archimandryta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχιμανδρίτης
sense_list:
(kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich | w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji


lexentry: pol/architekt__rzeczownik__1
written_rep: architekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχιτέκτονας
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury | (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu


lexentry: pol/architektka__rzeczownik__1
written_rep: architektka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχιτεκτόνισσα
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury


lexentry: pol/architektura__rzeczownik__1
written_rep: architektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχιτεκτονική
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;


lexentry: pol/architraw__rzeczownik__1
written_rep: architraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιστύλιο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;


lexentry: pol/archiwista__rzeczownik__1
written_rep: archiwista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχειονόμος
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista z zakresu archiwistyki, badacz archiwaliów


lexentry: pol/archiwolta__rzeczownik__1
written_rep: archiwolta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περίζωμα αψίδας
sense_list:
(architektura, architektoniczny) zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;


lexentry: pol/archont__rzeczownik__1
written_rep: archont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άρχοντας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach, od VIII w. p.n.e. do czasów reform Klejstensa, jeden z dziewięciu najważniejszych urzędników polis, zasiadał w Areopagu;


lexentry: pol/arcybiskup__rzeczownik__1
written_rep: arcybiskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχιεπίσκοπος | μητροπολίτης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);


lexentry: pol/arcydzieło__rzeczownik__1
written_rep: arcydzieło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αριστούργημα
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca | utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;


lexentry: pol/areopag__rzeczownik__1
written_rep: areopag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Άρειος Πάγος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z 501 byłych archontów;


lexentry: pol/aresztować__czasownik__1
written_rep: aresztować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: συλλαμβάνω
sense_list:
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zająć (zajmować) dobra dłużnika na polecenie sądu celem zabezpieczenia czyichś roszczeń


lexentry: pol/argot__rzeczownik__1
written_rep: argot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αργκό
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (przestarzałe, przestarzały) odmiana języka używana przez grupę zawodową albo środowiskową


lexentry: pol/argument__rzeczownik__1
written_rep: argument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: όρισμα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) parametr, wartość lub symbol podawany danej funkcji | (matematyka, matematyczny) miara kąta skierowanego między osią rzeczywistą a wektorem reprezentującym liczbę zespoloną na płaszczyźnie zespolonej


lexentry: pol/ariański__przymiotnik__1
written_rep: ariański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αρειανός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem


lexentry: pol/arka_Noego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: arka Noego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: κιβωτός του Νώε
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;


lexentry: pol/arkada__rzeczownik__1
written_rep: arkada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στοά
sense_list:
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;


lexentry: pol/arkebuz__rzeczownik__1
written_rep: arkebuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρκεβούζιο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;


lexentry: pol/arkusz_kalkulacyjny__rzeczownik__1
written_rep: arkusz kalkulacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογιστικό φύλλο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;


lexentry: pol/arlekin__rzeczownik__1
written_rep: arlekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρλεκίνος
sense_list:
(sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;


lexentry: pol/armia__rzeczownik__1
written_rep: armia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρατιά
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska – związek operacyjny, składający się z kilku dywizji lub korpusów


lexentry: pol/armia__rzeczownik__1
written_rep: armia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρατός ξηράς
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) określenie wojsk lądowych danego państwa, bez lotnictwa i marynarki wojennej (armia w tym znaczeniu może obejmować także lotnictwo wojsk lądowych)


lexentry: pol/arogancja__rzeczownik__1
written_rep: arogancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλαζονεία | αλαζονία
sense_list:
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się


lexentry: pol/aromaterapia__rzeczownik__1
written_rep: aromaterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρωματοθεραπεία
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);


lexentry: pol/arsenopiryt__rzeczownik__1
written_rep: arsenopiryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρσενοπυρίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;


lexentry: pol/art_déco__rzeczownik__1
written_rep: art déco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρ ντεκό
sense_list:
(sztuka) styl w sztukach plastycznych i wzornictwie XX w. charakteryzującym się zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form;


lexentry: pol/artefakt__rzeczownik__1
written_rep: artefakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τέχνημα
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką; | (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;


lexentry: pol/artezyjski__przymiotnik__1
written_rep: artezyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αρτεσιανός
sense_list:
(geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;


lexentry: pol/artykuł__rzeczownik__1
written_rep: artykuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άρθρο
sense_list:
(publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość | (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek


lexentry: pol/artyleria__rzeczownik__1
written_rep: artyleria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυροβολικό
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aryjski__przymiotnik__1
written_rep: aryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άρειος
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) należący do Ariów | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków


lexentry: pol/arytmetyka__rzeczownik__1
written_rep: arytmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αριθμητική
sense_list:
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;


lexentry: pol/as_serwisowy__rzeczownik__1
written_rep: as serwisowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άσος
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie, siatkówce: idealnie zagrany serwis, którego przeciwnik nie jest w stanie odebrać i po którym gracz zdobywa punkt


lexentry: pol/asafetyda__rzeczownik__1
written_rep: asafetyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασαφετίδα | μηδικό σίλφιο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;


lexentry: pol/aseksualny__przymiotnik__1
written_rep: aseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άγαμος
sense_list:
(potocznie, potoczny) pozbawiony seksu, zmysłowości | (seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego


lexentry: pol/asesor__rzeczownik__1
written_rep: asesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτιμητής
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sądowy w I Rzeczypospolitej | (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie: członek ciała doradczego przy urzędnikach mających władzę sądowniczą


lexentry: pol/aspekt__rzeczownik__1
written_rep: aspekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άποψη | όψη
sense_list:
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie; | punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana


lexentry: pol/aspiryna__rzeczownik__1
written_rep: aspiryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασπιρίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;


lexentry: pol/asteroida__rzeczownik__1
written_rep: asteroida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστεροειδής
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce); | (matematyka, matematyczny) krzywa o specyficznym kształcie;


lexentry: pol/asterysk__rzeczownik__1
written_rep: asterysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστερίσκος
sense_list:
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;


lexentry: pol/astma__rzeczownik__1
written_rep: astma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άσθμα
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;


lexentry: pol/astrofizyka__rzeczownik__1
written_rep: astrofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστροφυσική
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;


lexentry: pol/astrolab__rzeczownik__1
written_rep: astrolab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστρολάβος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (przestarzałe, przestarzały) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich


lexentry: pol/astrolabium__rzeczownik__1
written_rep: astrolabium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστρολάβος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich | (geodezja, geodezyjny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do pomiarów geodezyjnych


lexentry: pol/astrologia__rzeczownik__1
written_rep: astrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστρολογία
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;


lexentry: pol/astronauta__rzeczownik__1
written_rep: astronauta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστροναύτης
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej


lexentry: pol/astronautyka__rzeczownik__1
written_rep: astronautyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστροναυτική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;


lexentry: pol/astronomiczny__przymiotnik__1
written_rep: astronomiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αστρονομικός
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią | (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki


lexentry: pol/astygmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: astygmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστιγματισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego; | (optyka, optyczny) wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;


lexentry: pol/asymilacyjny__przymiotnik__1
written_rep: asymilacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αφομοίωση
sense_list:
(biologia, biologiczny) związany z asymilacją | (językoznawstwo, językoznawczy) związany z asymilacją | (psychologia, psychologiczny) związany z asymilacją | (socjologia, socjologiczny) związany z asymilacją


lexentry: pol/asyrologia__rzeczownik__1
written_rep: asyrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασσυριολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;


lexentry: pol/asyryjski__rzeczownik__1
written_rep: asyryjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ασσυριακός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (starożytność) dialekt asyryjski języka akadyjskiego; | (językoznawstwo, językoznawczy) język asyryjski;


lexentry: pol/atak__rzeczownik__1
written_rep: atak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίθεση
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi | (sport, sportowy) nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem | agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś | (sport, sportowy) grupa zawodników wyznaczona do ataku (1.6)


lexentry: pol/atakować__czasownik__1
written_rep: atakować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: προσβάλλω
sense_list:
o chorobach, szkodnikach i innych plagach: szerzyć się w określonym środowisku | o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu


lexentry: pol/ateistyczny__przymiotnik__1
written_rep: ateistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άθεος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem


lexentry: pol/ateizm__rzeczownik__1
written_rep: ateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αθεϊσμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;


lexentry: pol/atelier__rzeczownik__1
written_rep: atelier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατελιέ | εργαστήριο | στούντιο
sense_list:
(sztuka) pracownia artysty (malarza, fotografika itp.) z odpowiednim wyposażeniem i oświetleniem, będąca częstym tematem w malarstwie


lexentry: pol/atelier__rzeczownik__1
written_rep: atelier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατελιέ | στούντιο
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół specjalnie urządzonych pomieszczeń, w których kręci się filmy


lexentry: pol/atest__rzeczownik__1
written_rep: atest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιστοποιητικό
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający, zaświadczający | (technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami


lexentry: pol/atlas__rzeczownik__2
written_rep: atlas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: άτλαντας
sense_list:
(architektura, architektoniczny) posąg atletycznego mężczyzny podpierającego balkon, podpora architektoniczna;


lexentry: pol/atmosfera__rzeczownik__1
written_rep: atmosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατμόσφαιρα
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; | powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie | (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. | (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia


lexentry: pol/atol__rzeczownik__1
written_rep: atol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατόλλη | ατόλη
sense_list:
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;


lexentry: pol/atom__rzeczownik__1
written_rep: atom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άτομο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;


lexentry: pol/atrament_sympatyczny__rzeczownik__1
written_rep: atrament sympatyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμπαθητική μελάνη
sense_list:
atrament bezbarwny, niewidoczny po napisaniu, możliwy do odczytania dopiero po ogrzaniu lub zastosowaniu odpowiedniego odczynnika;


lexentry: pol/atrium__rzeczownik__1
written_rep: atrium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αίθριο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę


lexentry: pol/atropina__rzeczownik__1
written_rep: atropina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατροπίνη
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;


lexentry: pol/attaché__rzeczownik__1
written_rep: attaché
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακόλουθος
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;


lexentry: pol/attyka__rzeczownik__1
written_rep: attyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Αττική
sense_list:
(architektura, architektoniczny) górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach;


lexentry: pol/atut__rzeczownik__1
written_rep: atut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατού
sense_list:
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru | cecha, umiejętność mogąca komuś przynieść pozytywne skutki


lexentry: pol/audiobook__rzeczownik__1
written_rep: audiobook
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηχητικό βιβλίο
sense_list:
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;


lexentry: pol/audiometr__rzeczownik__1
written_rep: audiometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακοόμετρο
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu;


lexentry: pol/audyt__rzeczownik__1
written_rep: audyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαχειριστικός λογιστικός έλεγχος
sense_list:
okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;


lexentry: pol/aukcja__rzeczownik__1
written_rep: aukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλειστηριασμός
sense_list:
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;


lexentry: pol/aulos__rzeczownik__1
written_rep: aulos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυλός
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/aura__rzeczownik__1
written_rep: aura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αύρα
sense_list:
(ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm; | (przenośnie, przenośnia) nastrój panujący w określonym miejscu, czasie, momencie


lexentry: pol/aureola__rzeczownik__1
written_rep: aureola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλως
sense_list:
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych | (przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza


lexentry: pol/australijski__przymiotnik__1
written_rep: australijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αυστραλιανός
sense_list:
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami


lexentry: pol/auszpik__rzeczownik__1
written_rep: auszpik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πηχτή
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aut__rzeczownik__1
written_rep: aut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έξω
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;


lexentry: pol/auto-__przedrostek__1
written_rep: auto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: αυτο-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu | pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności


lexentry: pol/auto__rzeczownik__1
written_rep: auto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκίνητο
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/autobus__rzeczownik__1
written_rep: autobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λεωφορείο
sense_list:
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;


lexentry: pol/autodafe__rzeczownik__1
written_rep: autodafe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άουτο ντα φε
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję;


lexentry: pol/autofocus__rzeczownik__1
written_rep: autofocus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτόματη εστίαση
sense_list:
(fotografia) system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;


lexentry: pol/autokefalia__rzeczownik__1
written_rep: autokefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκεφαλία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;


lexentry: pol/autokefaliczny__przymiotnik__1
written_rep: autokefaliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκέφαλος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii


lexentry: pol/autoklaw__rzeczownik__1
written_rep: autoklaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτόκαυστο | αυτόκλειστο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;


lexentry: pol/autokracja__rzeczownik__1
written_rep: autokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυταρχία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;


lexentry: pol/autokratyzm__rzeczownik__1
written_rep: autokratyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυταρχία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;


lexentry: pol/automat__rzeczownik__1
written_rep: automat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτόματο
sense_list:
maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka; | (potocznie, potoczny) pistolet maszynowy | (potocznie, potoczny) pralka automatyczna | (środowiskowy) (motoryzacja) samochód z automatyczną skrzynią biegów


lexentry: pol/automatyczna_sekretarka__rzeczownik__1
written_rep: automatyczna sekretarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτόματος τηλεφωνητής
sense_list:
(telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści


lexentry: pol/autoreferencja__rzeczownik__1
written_rep: autoreferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοαναφορά
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) odnoszenie czegoś do samego siebie, porównywanie czegoś ze sobą, szukanie związków ze sobą


lexentry: pol/autorytaryzm__rzeczownik__1
written_rep: autorytaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολυταρχισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli


lexentry: pol/autostop__rzeczownik__1
written_rep: autostop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οτοστόπ | ωτοστόπ
sense_list:
sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami


lexentry: pol/autostrada__rzeczownik__1
written_rep: autostrada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκινητόδρομος
sense_list:
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;


lexentry: pol/autyzm__rzeczownik__1
written_rep: autyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;


lexentry: pol/awalista__rzeczownik__1
written_rep: awalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγγυητής
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba, która udziela poręczenia wekslowego (awalu)


lexentry: pol/awans__rzeczownik__1
written_rep: awans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άνοδος
sense_list:
(sport, sportowy) zajęcie wyższego miejsca w klasyfikacji, przejście do dalszego etapu | zdobycie wyższej pozycji w określonej grupie


lexentry: pol/awaria__rzeczownik__1
written_rep: awaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβαρία | βλάβη
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie


lexentry: pol/awatar__rzeczownik__1
written_rep: awatar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβατάρα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga


lexentry: pol/awerroizm__rzeczownik__1
written_rep: awerroizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβερροϊσμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;


lexentry: pol/awestyjski__rzeczownik__1
written_rep: awestyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Αβεστική
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);


lexentry: pol/awifauna__rzeczownik__1
written_rep: awifauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορνιθοπανίδα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym;


lexentry: pol/awokado__rzeczownik__1
written_rep: awokado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβοκάντο
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1) | (botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką


lexentry: pol/azalia__rzeczownik__1
written_rep: azalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αζαλέα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik


lexentry: pol/azotyn_sodu__rzeczownik__1
written_rep: azotyn sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νιτρώδες νάτριο
sense_list:
(chemia, chemiczny) sodowa sól kwasu azotawego stosowana m.in. jako substrat przy produkcji barwników oraz konserwant żywności;


lexentry: pol/azyl__rzeczownik__1
written_rep: azyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άσυλο
sense_list:
miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie; | schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych;


lexentry: pol/ałun__rzeczownik__1
written_rep: ałun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στυπτηρία
sense_list:
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu


lexentry: pol/ałycza__rzeczownik__1
written_rep: ałycza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κορόμηλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Prunus cerasifera lub Prunus divaricata, ciernisty krzew lub drzewo z rodziny różowatych (Rosaceae), o małych jadalnych owocach, często uprawiane jako roślina żywopłotowa; | (botanika, botaniczny) owoc ałyczy (1.1)


lexentry: pol/baba__rzeczownik__1
written_rep: baba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γυναίκα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej


lexentry: pol/baba__rzeczownik__1
written_rep: baba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαμπάς
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto, zazwyczaj drożdżowe, pieczone w wysokiej formie o okrągłej podstawie i karbowanych ścianach bocznych


lexentry: pol/babka__rzeczownik__1
written_rep: babka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέικ
sense_list:
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka


lexentry: pol/backdoor__rzeczownik__1
written_rep: backdoor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κερκόπορτα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) luka w zabezpieczeniach, swoista furtka utworzona umyślnie w celu późniejszego wykorzystania


lexentry: pol/baczność__wykrzyknik__1
written_rep: baczność
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: ατενώς | προσοχή
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) komenda nakazująca przyjąć postawę stojącą, wyprostowaną, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi


lexentry: pol/badać__czasownik__1
written_rep: badać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εξετάζω
sense_list:
sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim | przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia) | przyglądać się czemuś lub komuś uważnie


lexentry: pol/badminton__rzeczownik__1
written_rep: badminton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπάντμιντον | αντιπτέριση
sense_list:
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;


lexentry: pol/baglama__rzeczownik__1
written_rep: baglama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαγλαμάς
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/bagnet__rzeczownik__1
written_rep: bagnet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξιφολόγχη | λόγχη | μπαγιονέτα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;


lexentry: pol/bajka__rzeczownik__1
written_rep: bajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραμύθι
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej | (potocznie, potoczny) zmyślona informacja


lexentry: pol/bakałarz__rzeczownik__1
written_rep: bakałarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πτυχίο
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) m.in. w krajach anglosaskich osoba posiadająca tytuł bakałarza (2.1);


lexentry: pol/baklawa__rzeczownik__1
written_rep: baklawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπακλαβάς
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego tłuczonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi;


lexentry: pol/bakteriologia__rzeczownik__1
written_rep: bakteriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βακτηριολογία
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;


lexentry: pol/baktrian__rzeczownik__1
written_rep: baktrian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμήλα με δυο καμπούρες
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;


lexentry: pol/bakłażan__rzeczownik__1
written_rep: bakłażan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μελιτζάνα
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;


lexentry: pol/bakłażanowy__przymiotnik__1
written_rep: bakłażanowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μελιτζάνα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana


lexentry: pol/balejaż__rzeczownik__1
written_rep: balejaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανταύγειες
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu


lexentry: pol/balerina__rzeczownik__1
written_rep: balerina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γοβάκι
sense_list:
(potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą


lexentry: pol/balista__rzeczownik__1
written_rep: balista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαλλίστρα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna i średniowieczna machina oblężnicza;


lexentry: pol/ballada__rzeczownik__1
written_rep: ballada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαλάντα
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;


lexentry: pol/balneoterapia__rzeczownik__1
written_rep: balneoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεραπεία με λουτρά
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;


lexentry: pol/balować__czasownik__1
written_rep: balować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: γιορτή
sense_list:
(potocznie, potoczny) bawić się na balu | (potocznie, potoczny) beztrosko spędzać czas, chodząc na przyjęcia i zabawy


lexentry: pol/balsam__rzeczownik__1
written_rep: balsam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάλσαμο | μπάλσαμο
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych; | (historia, historyczny, historycznie) starożytny preparat do balsamowania zwłok


lexentry: pol/balsamować__czasownik__1
written_rep: balsamować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: βαλσαμώνω | ταριχεύω
sense_list:
dokonywać balsamowania zwłok, czyli zabezpieczenia ich przed rozkładem za pomocą specjalnych balsamów, żywic


lexentry: pol/balustrada__rzeczownik__1
written_rep: balustrada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιγκλίδωμα | χαμηλός παραπέτο
sense_list:
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;


lexentry: pol/bambus__rzeczownik__1
written_rep: bambus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαμπού
sense_list:
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;


lexentry: pol/bandaż__rzeczownik__1
written_rep: bandaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίδεσμος
sense_list:
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;


lexentry: pol/banjo__rzeczownik__1
written_rep: banjo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπάντζο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;


lexentry: pol/bank__rzeczownik__1
written_rep: bank
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τράπεζα
sense_list:
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów | (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1) | (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów


lexentry: pol/banknot__rzeczownik__1
written_rep: banknot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαρτονόμισμα | τραπεζογραμμάτιο
sense_list:
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);


lexentry: pol/bankructwo__rzeczownik__1
written_rep: bankructwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πτώχευση | χρεοκοπία
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd


lexentry: pol/banować__czasownik__1
written_rep: banować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: απαγορεύω
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) stosować wobec kogoś ban, uniemożliwiając korzystanie z jakiejś usługi internetowej


lexentry: pol/baobab__rzeczownik__1
written_rep: baobab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπάομπαμπ
sense_list:
(botanika, botaniczny) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;


lexentry: pol/baptyzm__rzeczownik__1
written_rep: baptyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαπτισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;


lexentry: pol/bar__rzeczownik__1
written_rep: bar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαρ
sense_list:
(gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole; | (gastronomia) miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol | (fizyka, fizyczny) jedna z jednostek ciśnienia;


lexentry: pol/barbarzyńca__rzeczownik__1
written_rep: barbarzyńca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάρβαρος
sense_list:
ktoś niecywilizowany, prymitywny | (historia, historyczny, historycznie) w starożytności człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;


lexentry: pol/barbituran__rzeczownik__1
written_rep: barbituran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρβιτουρικό
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych


lexentry: pol/bard__rzeczownik__1
written_rep: bard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάρδος
sense_list:
u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów; | (przenośnie, przenośnia) poeta, piewca, wieszcz


lexentry: pol/bardzo__przysłówek__1
written_rep: bardzo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: πιο
sense_list:
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków


lexentry: pol/bark__rzeczownik__1
written_rep: bark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ώμος
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;


lexentry: pol/barka__rzeczownik__1
written_rep: barka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάρκα
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;


lexentry: pol/barkarola__rzeczownik__1
written_rep: barkarola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρκαρόλα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) liryczna pieśń gondolierów w Wenecji; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przypominający barkarolę (1.1)


lexentry: pol/barkentyna__rzeczownik__1
written_rep: barkentyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαρκεντίνη
sense_list:
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;


lexentry: pol/barn__rzeczownik__1
written_rep: barn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαρν
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka przekroju czynnego równa 10-28 m2;


lexentry: pol/barograf__rzeczownik__1
written_rep: barograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρογράφος
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów


lexentry: pol/barok__rzeczownik__1
written_rep: barok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαρόκ
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;


lexentry: pol/barter__rzeczownik__1
written_rep: barter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιπραγματισμός
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;


lexentry: pol/bas__rzeczownik__1
written_rep: bas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρύτονος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski; | (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa


lexentry: pol/baseball__rzeczownik__1
written_rep: baseball
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπέιζμπολ
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;


lexentry: pol/basen__rzeczownik__1
written_rep: basen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πισίνα | κολυμβητήριο
sense_list:
sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;


lexentry: pol/bastard__rzeczownik__1
written_rep: bastard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξώγαμο
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;


lexentry: pol/bastion__rzeczownik__1
written_rep: bastion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προμαχώνας
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;


lexentry: pol/baszta__rzeczownik__1
written_rep: baszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πύργος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje;


lexentry: pol/baszybuzuk__rzeczownik__1
written_rep: baszybuzuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βασιβουζούκος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;


lexentry: pol/batalion__rzeczownik__2
written_rep: batalion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ψευτομαχητής
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;


lexentry: pol/batat__rzeczownik__1
written_rep: batat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλυκοπατάτα
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;


lexentry: pol/bateria__rzeczownik__1
written_rep: bateria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονάδα πυροβολικού | συστοιχία πυροβόλων
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;


lexentry: pol/batik__rzeczownik__1
written_rep: batik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπατίκ
sense_list:
(włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;


lexentry: pol/bawełna__rzeczownik__1
written_rep: bawełna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαμβάκι | βαμβακιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie;


lexentry: pol/bawełna__rzeczownik__1
written_rep: bawełna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαμβάκι | μπαμπάκι
sense_list:
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań | (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);


lexentry: pol/bawialnia__rzeczownik__1
written_rep: bawialnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαλοτραπεζαρία
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) duży pokój przeznaczony do wspólnego przebywania w nim domowników oraz do przyjmowania gości, salon


lexentry: pol/baza__rzeczownik__1
written_rep: baza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάση
sense_list:
(matematyka, matematyczny) rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty; | (wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania | (matematyka, matematyczny) maksymalny zbiór liniowo niezależnych wektorów w przestrzeni liniowej;


lexentry: pol/baza_danych__rzeczownik__1
written_rep: baza danych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάση δεδομένων
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym


lexentry: pol/bazooka__rzeczownik__1
written_rep: bazooka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαζούκα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (wojskowość, wojskowy) granatnik przeciwpancerny | (wojskowość, wojskowy) amerykańska ręczna wyrzutnia niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych;


lexentry: pol/bazylika__rzeczownik__1
written_rep: bazylika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βασιλική
sense_list:
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego); | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: duża sala w pałacu


lexentry: pol/bazyliszek__rzeczownik__1
written_rep: bazyliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βασιλίσκος
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek; | (mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem


lexentry: pol/bałkanizacja__rzeczownik__1
written_rep: bałkanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαλκανοποίηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione


lexentry: pol/bałkański__przymiotnik__1
written_rep: bałkański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βαλκανικός
sense_list:
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami | (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)


lexentry: pol/bałwochwalstwo__rzeczownik__1
written_rep: bałwochwalstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ειδωλολατρία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (pejoratywnie, pejoratywny) kult bożków (bałwanów);


lexentry: pol/bańka__rzeczownik__1
written_rep: bańka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βεντούζα
sense_list:
(medycyna, medyczny) szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej


lexentry: pol/bańka_mydlana__rzeczownik__1
written_rep: bańka mydlana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαπουνόφουσκα
sense_list:
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie; | (przenośnie, przenośnia) coś ulotnego, nietrwałego, złudnego


lexentry: pol/bażant__rzeczownik__1
written_rep: bażant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φασιανός | φασιανόs
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;


lexentry: pol/bdelium__rzeczownik__1
written_rep: bdelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βδέλλιον
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dawniej, dawny) gatunek drzewa Commiphora africana | (botanika, botaniczny) (dawniej, dawny) żywica bdelium (1.1)


lexentry: pol/beatyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: beatyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οσιοποίηση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;


lexentry: pol/beczka__rzeczownik__1
written_rep: beczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρέλι
sense_list:
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;


lexentry: pol/bednarstwo__rzeczownik__1
written_rep: bednarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρελοποιία
sense_list:
gałąź rzemiosła bądź przemysłu drzewnego związana z wytwarzaniem i naprawą drewnianych naczyń z klepek (beczek, balii, maselnic)


lexentry: pol/bednarz__rzeczownik__1
written_rep: bednarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρελάς | βαγενάς | βαρελοποιός
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem


lexentry: pol/beduin__rzeczownik__1
written_rep: beduin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Βεδουίνος
sense_list:
przedstawiciel pasterskiej ludności koczowniczej, zamieszkującej pustynie Bliskiego Wschodu oraz północnej Afryki


lexentry: pol/befsztyk__rzeczownik__1
written_rep: befsztyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπιφτέκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany


lexentry: pol/begonia__rzeczownik__1
written_rep: begonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπιγκόνια
sense_list:
(botanika, botaniczny) Begonia, roślina pochodzenia tropikalnego, hodowana jako roślina doniczkowa lub kwietnikowa ze względu na ozdobne liście i różnobarwne kwiaty;


lexentry: pol/behawior__rzeczownik__1
written_rep: behawior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμπεριφορά
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) zachowanie się, odpowiadanie na bodźce środowiska


lexentry: pol/behawioryzm__rzeczownik__1
written_rep: behawioryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμπεριφορισμός
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;


lexentry: pol/bekon__rzeczownik__1
written_rep: bekon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπέικον
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędzonka z bekonu (1.1) | (spożywczy) odpowiednio przygotowana półtusza z młodego tucznika (lub jej część)


lexentry: pol/bela__rzeczownik__1
written_rep: bela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεμάτι
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) arkusze papieru w określonej liczbie | opakowany prostopadłościan różnych sprasowanych materiałów np. wełny, liści tytoniu itp. | zwój np. papieru, tkaniny


lexentry: pol/belka__rzeczownik__1
written_rep: belka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δοκάρι
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo | (technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie


lexentry: pol/belkowanie__rzeczownik__1
written_rep: belkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θριγκός
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) najwyższy, poziomy, trójdzielny człon starożytnych budowli spoczywający na kolumnach lub ścianach;


lexentry: pol/bemol_podwójny__rzeczownik__1
written_rep: bemol podwójny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διπλή ύφεση
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak sygnalizujący dwukrotne obniżenie dźwięku o półton, czyli o cały ton


lexentry: pol/bentos__rzeczownik__1
written_rep: bentos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βένθος
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół organizmów zasiedlających dno zbiorników wodnych, penetrujących osady denne lub żyjących na ich powierzchni;


lexentry: pol/benzen__rzeczownik__1
written_rep: benzen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βενζόλιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;


lexentry: pol/benzodiazepina__rzeczownik__1
written_rep: benzodiazepina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βενζοδιαζεπίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek mający działanie uspokajające, nasenne i zapobiegające drgawkom;


lexentry: pol/benzol__rzeczownik__1
written_rep: benzol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βενζόλιο
sense_list:
uboczny produkt odgazowania węgla kamiennego, mieszanina benzenu, toluenu i ksylenu, oraz małych ilości tiofenu, pirydyny i fenolu;


lexentry: pol/benzyna__rzeczownik__1
written_rep: benzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βενζίνη
sense_list:
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;


lexentry: pol/berek__rzeczownik__1
written_rep: berek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτό
sense_list:
dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób | osoba, która w danym momencie goni inne podczas zabawy w berka (1.1)


lexentry: pol/bermudy__rzeczownik__1
written_rep: bermudy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βερμούδα
sense_list:
(odzieżownictwo) męskie krótkie spodnie pod kolana, luźne, z lekkiej tkaniny, zwykle wzorzyste, noszone na plaży


lexentry: pol/bernikla_rdzawoszyja__rzeczownik__1
written_rep: bernikla rdzawoszyja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοκκινόχηνα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Branta ruficollis, gatunek z rodziny kaczkowatych, gnieżdżący się w syberyjskiej tundrze;


lexentry: pol/beszamel__rzeczownik__1
written_rep: beszamel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπεσαμέλ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos przyrządzany z masła, mąki, jajek i mleka lub śmietany;


lexentry: pol/beton__rzeczownik__1
written_rep: beton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκυρόδεμα | μπετόν
sense_list:
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;


lexentry: pol/bez__przyimek__1
written_rep: bez
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 02
trans_list: χωρίς | άνευ | δίχως
sense_list:
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/bez__rzeczownik__1
written_rep: bez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πασχαλιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) lilak, ozdobna roślina krzewiasta z rodzaju Syringa, w szczególności jej kwiaty;


lexentry: pol/bezbożnik__rzeczownik__1
written_rep: bezbożnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άθρησκος | ασεβής
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga


lexentry: pol/bezbożność__rzeczownik__1
written_rep: bezbożność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απιστία
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa negująca istnienie Boga


lexentry: pol/bezbożny__przymiotnik__1
written_rep: bezbożny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άθεος
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga | (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga


lexentry: pol/bezdźwięczny__przymiotnik__1
written_rep: bezdźwięczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άηχος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe | nie wydający dźwięku (głosu)


lexentry: pol/bezglutenowy__przymiotnik__1
written_rep: bezglutenowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: χωρίς γλουτένη
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu


lexentry: pol/bezoar__rzeczownik__1
written_rep: bezoar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πεντζέχρι
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) kulisty twór powstający w żołądkach przeżuwaczy z niestrawionych resztek pokarmu, sierści oraz włókien roślinnych;


lexentry: pol/bezokolicznik__rzeczownik__1
written_rep: bezokolicznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαρέμφατο
sense_list:
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;


lexentry: pol/bezpiecznik__rzeczownik__1
written_rep: bezpiecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασφάλεια
sense_list:
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);


lexentry: pol/bezpośredni__przymiotnik__1
written_rep: bezpośredni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ρητός
sense_list:
taki, który nie działa zgodnie z konwencjami lub konwenansami; jest szczery, naturalny | taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost


lexentry: pol/bezrobocie__rzeczownik__1
written_rep: bezrobocie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανεργία
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;


lexentry: pol/bezrękawnik__rzeczownik__1
written_rep: bezrękawnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φανέλα
sense_list:
(potocznie, potoczny) element stroju (kamizelka lub sukienka) bez rękawów, noszony na bluzkę lub sweter


lexentry: pol/bezsznurowy__przymiotnik__1
written_rep: bezsznurowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ασύρματος
sense_list:
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) nie wymagający kabla do działania, bezprzewodowy


lexentry: pol/bezwzględny__przymiotnik__1
written_rep: bezwzględny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: απόλυτος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) pozbawiony znaku, będący wynikiem wartości bezwzględnej | (metrologia, metrologiczny) wyrażony w tych samych jednostkach, co mierzona wielkość | niezależny od okoliczności, nieuwarunkowany | ściśle wymagany, niedopuszczający wyjątków


lexentry: pol/bełkot__rzeczownik__1
written_rep: bełkot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλαμπουρνέζικα
sense_list:
(potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie


lexentry: pol/białko__rzeczownik__1
written_rep: białko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασπράδι
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki | (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj


lexentry: pol/białorzytka__rzeczownik__1
written_rep: białorzytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταχτοπετρόκλης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;


lexentry: pol/białoskórnictwo__rzeczownik__1
written_rep: białoskórnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκυτολευκαντική
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) dział garbarstwa zajmujący się wyprawianiem skór miękkich na rękawiczki i odzież


lexentry: pol/białozór__rzeczownik__1
written_rep: białozór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασπρογέρακας
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;


lexentry: pol/biały_kruk__rzeczownik__2
written_rep: biały kruk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: δυσεύρετος άνθρωπος | σπάνιος άνθρωπος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) człowiek o nietypowych dla danego społeczeństwa poglądach, sposobie życia, upodobaniach


lexentry: pol/biały_węgiel__rzeczownik__1
written_rep: biały węgiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λευκός άνθρακας
sense_list:
(publikatory) nazwa energii wód płynących, które mogą być wykorzystane do produkcji energii elektrycznej w siłowniach wodnych


lexentry: pol/bibliografia__rzeczownik__1
written_rep: bibliografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιβλιογραφία
sense_list:
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych; | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;


lexentry: pol/biblioteka__rzeczownik__1
written_rep: biblioteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιβλιοθήκη
sense_list:
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji; | zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem | (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach; | mebel do przechowywania książek


lexentry: pol/bicie__rzeczownik__1
written_rep: bicie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διακρότημα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzanie strun gitary dłonią, grając akordami | (rzeczownik odczasownikowy) od bić


lexentry: pol/bicie_w_przelocie__rzeczownik__1
written_rep: bicie w przelocie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αν πασσάν
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) specjalne posunięcie, w którym pion stojący obok bije innego piona bezpośrednio po wykonaniu ruchu o dwa pola z pozycji wyjściowej


lexentry: pol/biec__czasownik__1
written_rep: biec
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: τρέχω
sense_list:
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi


lexentry: pol/biedronka__rzeczownik__1
written_rep: biedronka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πασχαλίτσα
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;


lexentry: pol/biedrzeniec_anyż__rzeczownik__1
written_rep: biedrzeniec anyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άνισο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., gatunek jednorocznej rośliny uprawnej z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/bieg__rzeczownik__1
written_rep: bieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρέξιμο
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety | poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki


lexentry: pol/bieg_płotkarski__rzeczownik__1
written_rep: bieg płotkarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρόμος μετ' εμποδίων
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj biegów lekkoatletycznych, w którym zawodnicy pokonują równomiernie rozstawione płotki;


lexentry: pol/biegać__czasownik__1
written_rep: biegać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: τρέχω
sense_list:
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi


lexentry: pol/biegun__rzeczownik__1
written_rep: biegun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πόλος
sense_list:
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu | miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy; | (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny | (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny


lexentry: pol/biegły__rzeczownik__1
written_rep: biegły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: πραγματογνώμονας
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ekspert powoływany przez sąd, mający wiedzę w specjalistycznej dziedzinie, ułatwiający zrozumienie związanych z tą dziedziną zagadnień istotnych dla sprawy


lexentry: pol/bierki__rzeczownik__1
written_rep: bierki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραβδάκια
sense_list:
gra polegająca na podnoszeniu uprzednio rozsypanych patyczków (bierek) tak, aby nie poruszyć innych;


lexentry: pol/bierny__przymiotnik__1
written_rep: bierny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: παθητική
sense_list:
(chemia, chemiczny) niebiorący udziału w reakcjach | (gramatyka) związany ze stroną bierną | niewykazujący inicjatywy


lexentry: pol/bierzmowanie__rzeczownik__1
written_rep: bierzmowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρίσμα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;


lexentry: pol/bieżnik__rzeczownik__1
written_rep: bieżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυλάκωση ο πέλμα ελαστικό | πέλμα
sense_list:
(motoryzacja) zewnętrzna, ochronna warstwa opony z wgłębieniami na powierzchni, które poprawiają jej przyczepność;


lexentry: pol/bigot__rzeczownik__1
written_rep: bigot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μισαλλόδοξος
sense_list:
(książkowy) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś przesadnie religijny lub gorliwie manifestujący swą religijność


lexentry: pol/bilard__rzeczownik__1
written_rep: bilard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπιλιάρδο
sense_list:
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;


lexentry: pol/bilet__rzeczownik__1
written_rep: bilet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισιτήριο
sense_list:
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru


lexentry: pol/bilokacja__rzeczownik__1
written_rep: bilokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφιτοπία | διτοπία
sense_list:
(ezoteryka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jednoczesne przebywanie w dwóch odległych od siebie miejscach;


lexentry: pol/binarny__przymiotnik__1
written_rep: binarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: διττός
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) zapisany w dwójkowym systemie liczbowym | podwójny, złożony z dwóch części


lexentry: pol/bio-__przedrostek__1
written_rep: bio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: βιο- | βιό-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z życiem, procesami życiowymi


lexentry: pol/biochemia__rzeczownik__1
written_rep: biochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοχημεία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;


lexentry: pol/biochemik__rzeczownik__1
written_rep: biochemik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοχημικός
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie biochemii, osoba zajmująca się biochemią


lexentry: pol/biodro__rzeczownik__1
written_rep: biodro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γοφός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda


lexentry: pol/bioetyka__rzeczownik__1
written_rep: bioetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοηθική
sense_list:
dział etyki dotyczący analizy dylematów moralnych, które pojawiają się w naukach medycznych i biologicznych


lexentry: pol/biofizyka__rzeczownik__1
written_rep: biofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοφυσική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;


lexentry: pol/biologia__rzeczownik__1
written_rep: biologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;


lexentry: pol/biologia_molekularna__rzeczownik__1
written_rep: biologia molekularna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοριακή βιολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach


lexentry: pol/biom__rzeczownik__1
written_rep: biom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεγαοικοσύστημα
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi


lexentry: pol/biomasa__rzeczownik__1
written_rep: biomasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιομάζα
sense_list:
masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny) | materia zawarta w organizmach żywych;


lexentry: pol/bionika__rzeczownik__1
written_rep: bionika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιονική
sense_list:
(biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;


lexentry: pol/biopsja__rzeczownik__1
written_rep: biopsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοψία
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;


lexentry: pol/biosfera__rzeczownik__1
written_rep: biosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιόσφαιρα
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe


lexentry: pol/biotechnologia__rzeczownik__1
written_rep: biotechnologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοτεχνολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;


lexentry: pol/biotyna__rzeczownik__1
written_rep: biotyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοτίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) witamina B7, organiczny związek chemiczny rozpuszczalny w wodzie, odpowiedzialny za metabolizm tłuszczów i węglowodorów;


lexentry: pol/birmański__przymiotnik__1
written_rep: birmański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βιρμανικός
sense_list:
odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków)


lexentry: pol/biskup__rzeczownik__1
written_rep: biskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίσκοπος | δεσπότης
sense_list:
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;


lexentry: pol/bit__rzeczownik__1
written_rep: bit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπιτ | δυφίο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1


lexentry: pol/bita_śmietana__rzeczownik__1
written_rep: bita śmietana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαντιγί
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;


lexentry: pol/biureta__rzeczownik__1
written_rep: biureta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προχοΐδα
sense_list:
(chemia, chemiczny) sprzęt laboratoryjny o kształcie (zazwyczaj) długiej i cienkiej rurki szklanej, z precyzyjną skalą objętości, który jest od dołu zakończony kranikiem i precyzyjnie wykonanym „dzióbkiem”, używany w chemicznej analizie objętościowej do odmierzania roztworów


lexentry: pol/biuro__rzeczownik__1
written_rep: biuro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφείο
sense_list:
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;


lexentry: pol/biuro_podróży__rzeczownik__1
written_rep: biuro podróży
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφείο ταξιδίων
sense_list:
(turystyka, turystyczny) instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.


lexentry: pol/biuro_rzeczy_znalezionych__rzeczownik__1
written_rep: biuro rzeczy znalezionych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολεσθέντα
sense_list:
(turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać


lexentry: pol/biurokracja__rzeczownik__1
written_rep: biurokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφειοκρατία
sense_list:
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów


lexentry: pol/biwak__rzeczownik__1
written_rep: biwak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θηλυπρεπής
sense_list:
(turystyka, turystyczny) obozowanie pod gołym niebem w namiotach, najczęściej jedna z form obozów młodzieżowych


lexentry: pol/bić__czasownik__1
written_rep: bić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χτυπάω | χτυπώ
sense_list:
o dzwonie i zegarze wytwarzać głośne odgłosy pracy | o skrzydłach i rękach machać nimi | uderzać w jakiś instrument perkusyjny


lexentry: pol/bić__czasownik__1
written_rep: bić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χτυπώ | χτυπάω
sense_list:
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls | uderzać kogoś, zadawać komuś ból | w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.


lexentry: pol/biżuteria__rzeczownik__1
written_rep: biżuteria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόσμημα
sense_list:
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;


lexentry: pol/blacha__rzeczownik__1
written_rep: blacha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαμαρίνα
sense_list:
cienki, płaski kawałek metalu; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) metalowe naczynie używane do pieczenia


lexentry: pol/blaszka__rzeczownik__1
written_rep: blaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έλασμα
sense_list:
(botanika, botaniczny) główna, płaska cześć liścia, odpowiedzialna za pochłanianie światła i fotosyntezę


lexentry: pol/blender__rzeczownik__1
written_rep: blender
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλέντερ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do miksowania (np. zup czy koktajli) w postaci szklanego naczynia z wirującymi wewnątrz nożykami lub rękojeści zakończonej nożykami, wkładanej do dowolnego naczynia;


lexentry: pol/blockbuster__rzeczownik__1
written_rep: blockbuster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλοκμπάστερ
sense_list:
(książkowy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawienie, książka, film lub inne dzieło, które zdobyło dużą popularność i stało się wyjątkowo zyskowne;


lexentry: pol/blogosfera__rzeczownik__1
written_rep: blogosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιστολογιόσφαιρα | μπλογκόσφαιρα
sense_list:
(publikatory) (społeczny) ogół blogów traktowanych jako przestrzeń społeczna i publicystyczna autorów oraz ich czytelników;


lexentry: pol/blok__rzeczownik__1
written_rep: blok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλοκ
sense_list:
(budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku; | (informatyka, informatyczny) wydzielona część kodu programu; | (kolejnictwo) element blokady | (sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny; | duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy | grupa pomieszczeń lub urządzeń pełniących określoną funkcję | zeszyt, notes z kartkami większego formatu


lexentry: pol/blokada__rzeczownik__1
written_rep: blokada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκλεισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system środków zmierzających do izolacji jakiegoś państwa, obiektu, miasta itp. w celu wymuszenia jakichś ustępstw lub kapitulacji | utrudnienie dostępu do czegoś


lexentry: pol/blues__rzeczownik__1
written_rep: blues
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλουζ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalno-instrumentalny styl muzyczny sięgający korzeniami ludowych pieśni czarnoskórych


lexentry: pol/bluszcz__rzeczownik__1
written_rep: bluszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κισσός
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;


lexentry: pol/bluszcz_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: bluszcz pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κισσός
sense_list:
(botanika, botaniczny) pnącze z gatunku bluszczy pospolitych (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Hedera helix L., gatunek wiecznie zielonego pnącza należący do rodziny araliowatych;


lexentry: pol/bocian_biały__rzeczownik__1
written_rep: bocian biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λευκοπελαργός
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;


lexentry: pol/bocian_czarny__rzeczownik__1
written_rep: bocian czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαυροπελαργός
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;


lexentry: pol/bocianie_gniazdo__związek_frazeologiczny__1
written_rep: bocianie gniazdo
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: παρατηρητήριο
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (przenośnie, przenośnia) niewielka platforma w górnej części masztu żaglowca; dawniej punkt obserwacyjny


lexentry: pol/bocianowe__rzeczownik__1
written_rep: bocianowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λελέκι
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconiiformes Bonaparte, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, obejmuje gatunki wodno-błotne, w większości wędrowne;


lexentry: pol/bodaj__partykuła__1
written_rep: bodaj
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: τουλάχιστον
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) sygnalizuje że przedstawione oczekiwania są najmniejszymi dopuszczalnymi


lexentry: pol/bodhisattwa__rzeczownik__1
written_rep: bodhisattwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μποντισάτβα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek, który w buddyzmie mahajana dąży do stanu buddy, kieruje się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym;


lexentry: pol/body__rzeczownik__1
written_rep: body
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραμματολογία
sense_list:
(odzieżownictwo) jednoczęściowy strój dziecięcy, bez rękawów i nogawek | (odzieżownictwo) jednoczęściowy, obcisły strój kobiecy, zwykle bez rękawów i nogawek


lexentry: pol/bodziec__rzeczownik__1
written_rep: bodziec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ερέθισμα
sense_list:
(medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;


lexentry: pol/bogactwo__rzeczownik__1
written_rep: bogactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλούτος
sense_list:
majątek, posiadane dobra o dużej wartości | w lm: bogactwa → kosztowności, skarby | wielka ilość, różnorodność


lexentry: pol/bogini__rzeczownik__1
written_rep: bogini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεά
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej


lexentry: pol/bohater__rzeczownik__1
written_rep: bohater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ήρωας
sense_list:
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp. | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) główna postać utworu | osoba budząca chwilowe zainteresowanie, chwilowo skupiająca na sobie uwagę otoczenia


lexentry: pol/bohaterka__rzeczownik__1
written_rep: bohaterka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηρωίδα
sense_list:
forma żeńska od: bohater; kobieta odważna | forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia | forma żeńska od: bohater; postać utworu


lexentry: pol/bojar__rzeczownik__1
written_rep: bojar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βογιάρος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Bułgarii, Rosji i Rusi Kijowskiej członek klasy najbardziej znaczących w państwie feudałów;


lexentry: pol/bojkot__rzeczownik__1
written_rep: bojkot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μποϊκοτάζ
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;


lexentry: pol/bojkotować__czasownik__1
written_rep: bojkotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μποϊκοτάρω
sense_list:
odrzucać coś, nie uczestniczyć w czymś, czegoś nie robić | zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu


lexentry: pol/bojownik_wspaniały__rzeczownik__1
written_rep: bojownik wspaniały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαχητής
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Betta splendens Regan, słodkowodna ryba z rodziny guramiowatych, pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/bok__rzeczownik__1
written_rep: bok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έδρα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odcinek o końcach w dwóch sąsiednich wierzchołkach wielokąta | lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu


lexentry: pol/bokobrody__rzeczownik__1
written_rep: bokobrody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαβορίτες
sense_list:
rodzaj zarostu u mężczyzn, który wyrasta przed uszami po obu bokach twarzy i rozciąga się od linii owłosienia głowy w kierunku linii brody;


lexentry: pol/boks__rzeczownik__1
written_rep: boks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιτ στοπ
sense_list:
(sport, sportowy) miejsce w sportach motorowych, gdzie zawodnik może stanąć i dokonać napraw pojazdu


lexentry: pol/boksyt__rzeczownik__1
written_rep: boksyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βωξίτης
sense_list:
(geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;


lexentry: pol/bolszewik__rzeczownik__1
written_rep: bolszewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπολσεβίκος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej


lexentry: pol/bolszewizm__rzeczownik__1
written_rep: bolszewizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπολσεβικισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu


lexentry: pol/bomba__rzeczownik__1
written_rep: bomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βόμβα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem; | (wojskowość, wojskowy) (kryminologia, kryminologiczny) terrorystyczny ładunek wybuchowy w publicznym miejscu


lexentry: pol/bomba_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: bomba atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατομική βόμβα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami


lexentry: pol/bomba_lotnicza__rzeczownik__1
written_rep: bomba lotnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βόμβα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi;


lexentry: pol/bombarda__rzeczownik__1
written_rep: bombarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βομβάρδα
sense_list:
używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów


lexentry: pol/bombowiec__rzeczownik__1
written_rep: bombowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βομβαρδιστικός αεροσκάφος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;


lexentry: pol/bonapartyzm__rzeczownik__1
written_rep: bonapartyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βοναπαρτισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchistyczna ideologia inspirowana dokonaniami Napoleona I; (także, też) frakcja polityczna dążąca do wskrzeszenia we Francji cesarstwa pod rządami rodziny Napoleona Bonaparte;


lexentry: pol/bonito__rzeczownik__1
written_rep: bonito
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παλαμίδα
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba z rodziny makrelowatych o srebrzystym brzuchu i błękitnej linii wzdłuż boku ciała


lexentry: pol/bonsai__rzeczownik__1
written_rep: bonsai
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπονσάι
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;


lexentry: pol/bootowalny__przymiotnik__1
written_rep: bootowalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: εκκινήσιμος
sense_list:
(informatyka, informatyczny) taki, który zawiera system operacyjny mogący uruchamiać się podczas rozruchu komputera


lexentry: pol/bordo__rzeczownik__1
written_rep: bordo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Μπορντό
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wysokiej jakości wino czerwone lub białe z rejonu Bordeaux; wino bordoskie


lexentry: pol/borelioza__rzeczownik__1
written_rep: borelioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βορρελίωση
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wielonarządowa choroba zakaźna przenoszona głównie przez kleszcze, którą wywołują krętki z rodzaju Borrelia;


lexentry: pol/borowik__rzeczownik__1
written_rep: borowik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βασιλομανίταρο | βωλίτης ο φαγώσιμος
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/borówka_brusznica__rzeczownik__1
written_rep: borówka brusznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόκκινο μύρτιλλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;


lexentry: pol/bosak__rzeczownik__1
written_rep: bosak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γάντζος πλοίο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zaostrzony, długi drąg z hakiem używany w pożarnictwie i żeglarstwie, również jako prymitywna broń drzewcowa;


lexentry: pol/boss__rzeczownik__1
written_rep: boss
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχηγός
sense_list:
(potocznie, potoczny) (środowiskowy) przeciwnik w grze komputerowej, znacznie większy, silniejszy niż inni | (potocznie, potoczny) szef firmy, organizacji | (potocznie, potoczny) szef grupy przestępczej


lexentry: pol/boston__rzeczownik__1
written_rep: boston
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Βοστώνη
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taniec towarzyski pochodzący ze Stanów Zjednoczonych, rodzaj powolnego walca; także muzyka do tego tańca; | (termin karciany) gra karciana popularna w XVIII wieku


lexentry: pol/botanika__rzeczownik__1
written_rep: botanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυτολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;


lexentry: pol/bowiem__spójnik__1
written_rep: bowiem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: γιατί
sense_list:
(książkowy) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego


lexentry: pol/bożodrzew_gruczołowaty__rzeczownik__1
written_rep: bożodrzew gruczołowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αΐλανθος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ailanthus altissima, gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych, pochodzący z Chin, obecnie rozpowszechniony zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej;


lexentry: pol/bożyszcze__rzeczownik__1
written_rep: bożyszcze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ίνδαλμα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) bożek pogański i/lub jego bałwan, idol | (przenośnie, przenośnia) idol, osoba uwielbiana


lexentry: pol/brachylogia__rzeczownik__1
written_rep: brachylogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βραχυλογία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na zwięzłym wypowiadaniu się, stosowaniu elips oraz krótkich zdań;


lexentry: pol/brak_miesiączki__rzeczownik__1
written_rep: brak miesiączki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμηνόρροια
sense_list:
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;


lexentry: pol/bramka__rzeczownik__1
written_rep: bramka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκολ
sense_list:
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2) | (sport, sportowy) w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać


lexentry: pol/bramkarz__rzeczownik__1
written_rep: bramkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τερματοφύλακας
sense_list:
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;


lexentry: pol/brander__rzeczownik__1
written_rep: brander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρπολικό
sense_list:
(morski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi, którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar;


lexentry: pol/brat__rzeczownik__1
written_rep: brat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδελφός | αδερφός
sense_list:
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich


lexentry: pol/bratek__rzeczownik__1
written_rep: bratek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πανσές
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;


lexentry: pol/bratobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: bratobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδελφοκτονία
sense_list:
(książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.


lexentry: pol/brać__czasownik__1
written_rep: brać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: παίρνω
sense_list:
chwytać coś ręką, unosić coś | zobowiązywać się do czegoś | (potocznie, potoczny) przekraczać, mijać coś | chwytać, łapać, zniewalać | korzystać z czegoś | kupić lub wynająć coś | posiąść kogoś w sensie seksualnym | wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś | rozumieć, przyjmować coś | uważać, postrzegać | zażywać coś


lexentry: pol/brexit__rzeczownik__1
written_rep: brexit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπρέξιτ
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej


lexentry: pol/brie__rzeczownik__1
written_rep: brie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπρι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) francuski ser pleśniowy wytwarzany z krowiego mleka, o delikatnej woni pleśni oraz dymu;


lexentry: pol/brioszka__rzeczownik__1
written_rep: brioszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φραντζόλα
sense_list:
(cukiernictwo) francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier, złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce;


lexentry: pol/brodawczak__rzeczownik__1
written_rep: brodawczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θήλωμα
sense_list:
(medycyna, medyczny) nowotwór łagodny wywodzący się z nabłonka, tworzący brodawkowate i bulwiaste struktury


lexentry: pol/brokuł__rzeczownik__1
written_rep: brokuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπρόκολο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)


lexentry: pol/bromowanie__rzeczownik__1
written_rep: bromowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βρομίωση
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której brom przyłącza się do cząsteczki związku chemicznego;


lexentry: pol/brona__rzeczownik__1
written_rep: brona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σβάρνα
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;


lexentry: pol/broń_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: broń atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ατομικά όπλα | πυρηνικά όπλα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia, która wykorzystuje energię atomową: syntezy lub rozszczepienia jąder atomów


lexentry: pol/broń_biologiczna__rzeczownik__1
written_rep: broń biologiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιολογικό όπλο
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj broni masowego rażenia, w której ładunkiem bojowym są patogenne mikroorganizmy lub wirusy;


lexentry: pol/broń_palna__rzeczownik__1
written_rep: broń palna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυροβόλο όπλο
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;


lexentry: pol/brudna_bomba__rzeczownik__1
written_rep: brudna bomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βρώμικη βόμβα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) bomba, której celem jest rozsianie materiału radioaktywnego, a przez to doprowadzenie do promieniotwórczego skażenia terenu;


lexentry: pol/brudny__przymiotnik__1
written_rep: brudny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βρόμικος | ακάθαρτος
sense_list:
(potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi | mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud


lexentry: pol/brunatna_koszula__rzeczownik__1
written_rep: brunatna koszula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαιοχίτωνας
sense_list:
(potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) członek SA, hitlerowskich Oddziałów Szturmowych NSDAP


lexentry: pol/brutalny__przymiotnik__1
written_rep: brutalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βίαιος
sense_list:
bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych | działający za pomocą siły, agresywny | pokazujący brutalność


lexentry: pol/brygada__rzeczownik__1
written_rep: brygada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταξιαρχία
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji | (wojskowość, wojskowy) samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów


lexentry: pol/brylancik__rzeczownik__2
written_rep: brylancik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: λαμπερός
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Heliodoxa Gould, niewielki ptak z podrodziny paziaków, występujący w Ameryce Centralnej i Południowej;


lexentry: pol/brzegówka__rzeczownik__1
written_rep: brzegówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορθοχελίδονο
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Riparia riparia, jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;


lexentry: pol/brzemię__rzeczownik__1
written_rep: brzemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάρος
sense_list:
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą | coś, co jest trudne do zniesienia


lexentry: pol/brzmieć__czasownik__1
written_rep: brzmieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ακούγομαι
sense_list:
(książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk | (książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk | (książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk


lexentry: pol/brzoskwinia__rzeczownik__1
written_rep: brzoskwinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροδάκινο
sense_list:
(spożywczy) owoc brzoskwini (1.1) | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny różowatych;


lexentry: pol/brzoskwiniowy__przymiotnik__1
written_rep: brzoskwiniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ροδακινί
sense_list:
(botanika, botaniczny) dotyczący brzoskwiń (drzew i owoców) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń


lexentry: pol/brzoskwiniowy__przymiotnik__2
written_rep: brzoskwiniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: ροδακινί
sense_list:
przypominający owoc brzoskwini mający powierzchnię lub kolor owocu brzoskwini, delikatny jak brzoskwinia


lexentry: pol/brzoza__rzeczownik__1
written_rep: brzoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σημύδα
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;


lexentry: pol/brzuchomówca__rzeczownik__1
written_rep: brzuchomówca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγγαστρίμυθος
sense_list:
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu


lexentry: pol/brzuchomówstwo__rzeczownik__1
written_rep: brzuchomówstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγγαστριμυθία
sense_list:
(książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;


lexentry: pol/brzuszki__rzeczownik__1
written_rep: brzuszki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δαγκώνω
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie fizyczne mięśni brzucha polegające na podnoszeniu tułowia, leżąc na wznak


lexentry: pol/brzydkie_kaczątko__rzeczownik__1
written_rep: brzydkie kaczątko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασχημόπαπο | ασκημόπαπο
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha


lexentry: pol/buddyjski__przymiotnik__1
written_rep: buddyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βουδιστικός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem


lexentry: pol/buddyzm__rzeczownik__1
written_rep: buddyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουδισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;


lexentry: pol/budka_telefoniczna__rzeczownik__1
written_rep: budka telefoniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τηλεφωνικός θάλαμος
sense_list:
(telekomunikacja) niewielka, lekka budowla z aparatem telefonicznym, ustawiona w miejscu publicznym;


lexentry: pol/budowa__rzeczownik__1
written_rep: budowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργοτάξιο
sense_list:
wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu | miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1)


lexentry: pol/budować_zamki_na_lodzie__czasownik__1
written_rep: budować zamki na lodzie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χτίζω πύργους στην άμμο | χτίζω στην άμμο
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) opierać się na kruchych, niepewnych podstawach; snuć plany, projekty, które nie mają szans na urzeczywistnienie się; marzyć


lexentry: pol/budowla__rzeczownik__1
written_rep: budowla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οικοδομική
sense_list:
(budownictwo) coś, co zostało zbudowane | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury


lexentry: pol/budyń_Noego__rzeczownik__1
written_rep: budyń Noego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασουρές | βαρβάρα | γλυκό του Νώε
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny deser kuchni tureckiej podawany na święto Aszura, rodzaj kleiku z gotowanych na mleku ziaren zbóż, ciecierzycy, fasoli i ryżu z dodatkiem orzechów i bakalii


lexentry: pol/budyń__rzeczownik__1
written_rep: budyń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πουτίγκα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;


lexentry: pol/bufet__rzeczownik__1
written_rep: bufet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουφές
sense_list:
miejsce sprzedaży gotowych przekąsek, słodyczy i napojów, np. w teatrze, w budynku biurowym, na dworcu


lexentry: pol/bufor__rzeczownik__1
written_rep: bufor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδιάμεση μνήμη
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór zdolny do utrzymywania względnie stałego pH innego roztworu mieszanego z nim | (informatyka, informatyczny) obszar pamięci, gdzie tymczasowo przechowuje się dane przesyłane pomiędzy dwoma urządzeniami lub między urządzeniem a aplikacją | (kolejnictwo) urządzenie służące do łagodzenia siły uderzenia lub wzajemnego nacisku pojazdów szynowych | (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś łagodzący konflikt


lexentry: pol/bukolika__rzeczownik__1
written_rep: bukolika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγροτικός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielki utwór liryczno-epiczny nawiązujący do życia pasterzy;


lexentry: pol/buldog__rzeczownik__1
written_rep: buldog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουλντόγκ
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) typ psa mocnej budowy, z krótką kufą pierwotnie wykorzystywanego do walk z bykami, obecnie jako pies stróżujący lub do towarzystwa;


lexentry: pol/bulgur__rzeczownik__1
written_rep: bulgur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλιγούρι | μπλιγούρι
sense_list:
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;


lexentry: pol/bulla__rzeczownik__1
written_rep: bulla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κύστη
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okrągła metalowa pieczęć przytwierdzana niegdyś do bulli (1.1) | oficjalny dokument papieski;


lexentry: pol/bullying__rzeczownik__1
written_rep: bullying
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νταηλίκι
sense_list:
tyranizowanie, znęcanie się; powtarzalne zachowania o charakterze agresywnym jednego lub grupy sprawców wobec ofiary


lexentry: pol/bulwar__rzeczownik__1
written_rep: bulwar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουλεβάρτο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii | (książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym


lexentry: pol/bumerang__rzeczownik__1
written_rep: bumerang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπούμερανγκ
sense_list:
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;


lexentry: pol/bunkier__rzeczownik__1
written_rep: bunkier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταφύγιο
sense_list:
(sport, sportowy) na polu golfowym: piaszczysty obszar lub zagłębienie wypełnione piaskiem | (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) schron, zwykle żelbetowy


lexentry: pol/burak_cukrowy__rzeczownik__1
written_rep: burak cukrowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζαχαρότευτλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;


lexentry: pol/burak_ćwikłowy__rzeczownik__1
written_rep: burak ćwikłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παντζάρι | κοκκινογούλι
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;


lexentry: pol/burek__rzeczownik__2
written_rep: burek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: μπουρέκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj nadziewanego placka popularny w krajach śródziemnomorskich i arabskich jako fast food


lexentry: pol/burkini__rzeczownik__1
written_rep: burkini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουρκίνι
sense_list:
strój kąpielowy dla kobiet, które nie chcą lub ze względów religijnych nie mogą nadmiernie odsłaniać ciała;


lexentry: pol/burza__rzeczownik__1
written_rep: burza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταιγίδα | θύελλα
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);


lexentry: pol/burza__rzeczownik__1
written_rep: burza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουρτούνα
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) czynność, zjawisko o dużej intensywności lub o gwałtownym przebiegu (np. wydarzenie historyczne, wojna, rewolucja, bunt, także gwałtowna reakcja na coś, awantura)


lexentry: pol/burza_mózgów__związek_frazeologiczny__1
written_rep: burza mózgów
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ιδεοκαταιγισμός
sense_list:
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny;


lexentry: pol/burza_piaskowa__rzeczownik__1
written_rep: burza piaskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμμοθύελλα | θύελλα κονιορτού
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;


lexentry: pol/burzliwy__przymiotnik__1
written_rep: burzliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: θυελλώδης
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń | charakteryzujący się burzami atmosferycznymi


lexentry: pol/burzyć__czasownik__3
written_rep: burzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: δουρβάνι
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ulegać fermentacji, intensywnie wydzielając pianę


lexentry: pol/bustrofedon__rzeczownik__1
written_rep: bustrofedon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουστροφηδόν
sense_list:
sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian: raz od prawej do lewej, raz od lewej do prawej przy odwracaniu również samych liter;


lexentry: pol/busz__rzeczownik__1
written_rep: busz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θάμνος
sense_list:
gęste zarośla, charakterystyczne dla suchych obszarów podzwrotnikowych, głównie południowej Afryki, Australii, w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej, składające się z kolczastych krzewów;


lexentry: pol/butan__rzeczownik__1
written_rep: butan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουτάνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/butelka__rzeczownik__1
written_rep: butelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουκάλι | φιάλη
sense_list:
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców


lexentry: pol/butonierka__rzeczownik__1
written_rep: butonierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουμπότρυπα | θηλύκι
sense_list:
(krawiectwo) niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka; obecnie często fabrycznie zaszyty;


lexentry: pol/buzdygan__rzeczownik__1
written_rep: buzdygan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απελατίκι
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wschodnia broń obuchowa o stalowej głowicy;


lexentry: pol/buzuki__rzeczownik__1
written_rep: buzuki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουζούκι
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grecki instrument strunowy szarpany | (choreografia, choreograficzny) grecki taniec


lexentry: pol/buława__rzeczownik__1
written_rep: buława
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράβδος
sense_list:
krótka laska zakończona ozdobną gałką, będąca dawniej symbolem władzy hetmańskiej, obecnie oznaką władzy marszałkowskiej


lexentry: pol/bułka_tarta__rzeczownik__1
written_rep: bułka tarta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τριμμένη φρυγανιά
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) sucha, starta zwykła bułka typu kajzerka, służąca m.in. do panierowania lub wysypywania form piekarskich


lexentry: pol/bydło__rzeczownik__1
written_rep: bydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλητεία | πλέμπα | όχλος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (obraźliwie) określenie ludzi zachowujących się w sposób przywodzący na myśl zachowanie stada bydła (1.1)


lexentry: pol/bydło__rzeczownik__1
written_rep: bydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γελάδι
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;


lexentry: pol/byk__rzeczownik__1
written_rep: byk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταύρος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.


lexentry: pol/bystrze__rzeczownik__1
written_rep: bystrze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χείμαρρος
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki różniący się od sąsiednich szybszym prądem i mniejszą głębokością;


lexentry: pol/bywalec__rzeczownik__1
written_rep: bywalec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θαμώνας
sense_list:
(książkowy) człowiek, który często pojawia się, bywa w danym miejscu, lokalu, instytucji kulturalnej itp.


lexentry: pol/bóg__rzeczownik__1
written_rep: bóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεός | θεά
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);


lexentry: pol/bóstwo__rzeczownik__1
written_rep: bóstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεότητα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów


lexentry: pol/bąbel__rzeczownik__1
written_rep: bąbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουσκάλα
sense_list:
(medycyna, medyczny) kliniczne określenie tworu powstałego na skórze zazwyczaj w wyniku skórnej reakcji alergicznej


lexentry: pol/bąblowica__rzeczownik__1
written_rep: bąblowica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εχινοκοκκίαση
sense_list:
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba wywoływana przez bąblowca, powodująca tworzenie się torbieli w narządach wewnętrznych;


lexentry: pol/bądź__spójnik__1
written_rep: bądź
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ή
sense_list:
występuje w wyliczeniach w postaci bądź…, bądź… (poprzedza każdy element wyliczenia), wskazując na równorzędność elementów i możliwość wyboru/zaistnienia jednego z nich


lexentry: pol/bądź__spójnik__1
written_rep: bądź
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: χρυσός
sense_list:
łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów


lexentry: pol/bęben__rzeczownik__1
written_rep: bęben
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τύμπανο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;


lexentry: pol/będąc_szczerym__fraza_partykułowa_wzmacniająca__1
written_rep: będąc szczerym
min_sense_num: 01
trans_list: για να είμαι ειλικρινής
sense_list:
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)


lexentry: pol/bławatnik__rzeczownik__1
written_rep: bławatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υφασματοπώλης
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) kupiec handlujący bławatami, właściciel sklepu, w którym sprzedaje się bławaty


lexentry: pol/błogosławieństwo__rzeczownik__1
written_rep: błogosławieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευλογία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece | sprzyjanie, przychylność, pomyślność


lexentry: pol/błona__rzeczownik__1
written_rep: błona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεμβράνη
sense_list:
(biologia, biologiczny) cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych


lexentry: pol/błonica__rzeczownik__1
written_rep: błonica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διφθερίτιδα
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna, której objawami są zapalenie błon śluzowych gardła i szarawe, włókniste naloty;


lexentry: pol/błonica_sałatowa__rzeczownik__1
written_rep: błonica sałatowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θαλάσσιο μαρούλι
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ulva lactuca, gatunek błonicy, o plesze przyczepionej do podłoża, przypominającej kształtem sałatę, jadany, głównie w Japonii, jako jarzyna


lexentry: pol/błonnik__rzeczownik__1
written_rep: błonnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άπεπτη φυτική ίνα | διαιτητική ίνα
sense_list:
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) odgrywający ważną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu przewodu pokarmowego kompleks substancji pochodzenia roślinnego nieulegający trawieniu przez enzymy przewodu pokarmowego człowieka i zwierząt monogastrycznych;


lexentry: pol/błąd__rzeczownik__1
written_rep: błąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφάλμα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) w teorii estymacji różnica między wartością estymatora a wielkością estymowaną | (matematyka, matematyczny) we wnioskowaniu statystycznym odrzucenie hipotezy prawdziwej, bądź przyjęcie fałszywej | (metrologia, metrologiczny) różnica między wynikiem pomiaru a wielkością mierzoną


lexentry: pol/błąd_ortograficzny__rzeczownik__1
written_rep: błąd ortograficzny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορθογραφικό λάθος
sense_list:
błąd w pisowni – niewłaściwe napisanie wyrazu, niezgodne z przyjętymi dla danego języka normami ortograficznymi;


lexentry: pol/błędne_koło__rzeczownik__1
written_rep: błędne koło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαύλος κύκλος
sense_list:
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;


lexentry: pol/błękit__rzeczownik__1
written_rep: błękit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπλε
sense_list:
(chemia, chemiczny) błękitny lub niebieski barwnik, pigment; błękitna lub niebieska farba | kolor błękitny


lexentry: pol/call_center__rzeczownik__1
written_rep: call center
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέντρο κλήσεων
sense_list:
wydzielony dział firmy lub specjalistyczna instytucja przystosowana do telefonicznej obsługi klientów;


lexentry: pol/camembert__rzeczownik__1
written_rep: camembert
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Καμαμπέρ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tłusty, łagodny, miękki ser podpuszczkowy z pełnego mleka krowiego, z porostem pleśni;


lexentry: pol/camera_obscura__rzeczownik__1
written_rep: camera obscura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοτεινός θάλαμος
sense_list:
(optyka, optyczny) prosty przyrząd optyczny pozwalający uzyskać obraz rzeczywisty, pierwowzór aparatu fotograficznego;


lexentry: pol/capstrzyk__rzeczownik__1
written_rep: capstrzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιωπητήριο
sense_list:
sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.


lexentry: pol/car__rzeczownik__1
written_rep: car
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσάρος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);


lexentry: pol/carat__rzeczownik__1
written_rep: carat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσαρισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój państwowy, w którym władza absolutna jest sprawowana przez cara


lexentry: pol/carbonara__rzeczownik__1
written_rep: carbonara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρμπονάρα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa w postaci makaronu w sosie powstałym z jajek, podgardla (guanciale) lub boczku (pancetta), twardego żółtego sera (parmezanu lub pecorino) oraz czarnego pieprzu;


lexentry: pol/carving__rzeczownik__1
written_rep: carving
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλυπτική
sense_list:
(sport, sportowy) technika jazdy narciarskiej polegająca na licznych skrętach i jeździe na krawędziach nart;


lexentry: pol/caryca__rzeczownik__1
written_rep: caryca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσαρίνα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji | (historia, historyczny, historycznie) żona cara


lexentry: pol/casus_belli__rzeczownik__1
written_rep: casus belli
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφορμή πολέμου
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) powód wojny, oficjalny powód lub pretekst, dla którego wypowiada się wojnę;


lexentry: pol/całkowity__przymiotnik__1
written_rep: całkowity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ακέραιος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą całkowitą, czyli dodatnią lub ujemną wielokrotnością jeden, albo zerem


lexentry: pol/całopalenie__rzeczownik__1
written_rep: całopalenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ολοκαύτωμα
sense_list:
(biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) złożenie w ofierze całego zwierzęcia lub daru ofiarnego


lexentry: pol/cebula__rzeczownik__1
written_rep: cebula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κρεμμύδι
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;


lexentry: pol/cebulowy__przymiotnik__1
written_rep: cebulowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: κρεμμύδι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli


lexentry: pol/cedr__rzeczownik__1
written_rep: cedr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέδρος
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;


lexentry: pol/cela__rzeczownik__1
written_rep: cela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κελί
sense_list:
pokój więźnia w więzieniu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha


lexentry: pol/celebrować__czasownik__1
written_rep: celebrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: γιορτάζω
sense_list:
obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować | odprawiać nabożeństwo | robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem


lexentry: pol/celebryta__rzeczownik__1
written_rep: celebryta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φήμη
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach


lexentry: pol/celibat__rzeczownik__1
written_rep: celibat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγαμία
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;


lexentry: pol/cella__rzeczownik__1
written_rep: cella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ναός
sense_list:
(architektura, architektoniczny) w starożytnych świątyniach greckich i rzymskich część, w której znajdował się posąg bóstwa;


lexentry: pol/cellulit__rzeczownik__1
written_rep: cellulit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυτταρίτιδα
sense_list:
nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;


lexentry: pol/celownik__rzeczownik__1
written_rep: celownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκόπευτρο
sense_list:
część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu | urządzenie ułatwiające celowanie z broni;


lexentry: pol/cennik__rzeczownik__1
written_rep: cennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τιμοκατάλογος
sense_list:
(handel, handlowy) spis towarów wraz z ich cenami | (handel, handlowy) spis usług wraz z opłatami za nie


lexentry: pol/cenobita__rzeczownik__1
written_rep: cenobita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινοβίτης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik prowadzący życie wspólnotowe, mieszkaniec cenobium


lexentry: pol/cenotaf__rzeczownik__1
written_rep: cenotaf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κενοτάφιο
sense_list:
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;


lexentry: pol/centrolewica__rzeczownik__1
written_rep: centrolewica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεντροαριστερά
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie ogółu partii i ruchów politycznych o umiarkowanym programie lewicowym;


lexentry: pol/centuria__rzeczownik__1
written_rep: centuria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκατονταρχία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału ludności w starożytnym Rzymie | (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najmniejsza jednostka taktyczna w armii starożytnego Rzymu, część legionu, pierwotnie tworzona z centurii (1.2);


lexentry: pol/cenzor__rzeczownik__1
written_rep: cenzor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογοκρίτρια
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jeden z dwóch urzędników wybieranych raz na pięć lat, do którego obowiązków należało przeprowadzanie spisów ludności, zarządzanie majątkiem państwa i czuwanie nad moralnością obywateli; | urzędnik prowadzący kontrolę treści publikacji pod względem obyczajowym lub politycznym


lexentry: pol/cenzura__rzeczownik__1
written_rep: cenzura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογοκρισία
sense_list:
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań; | urząd sprawujący taką kontrolę


lexentry: pol/cep__rzeczownik__1
written_rep: cep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δάρτης | κόπανος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;


lexentry: pol/cerber__rzeczownik__1
written_rep: cerber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέρβερος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) groźny, czujny, nieustępliwy dozorca; człowiek ograniczający czyjąś swobodę


lexentry: pol/cerkiew__rzeczownik__1
written_rep: cerkiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκλησία
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia prawosławna; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego;


lexentry: pol/cesarstwo__rzeczownik__1
written_rep: cesarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκρατορία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;


lexentry: pol/cesarstwo_bizantyńskie__rzeczownik__1
written_rep: cesarstwo bizantyńskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) średniowieczne państwo ze stolicą w Konstantynopolu;


lexentry: pol/cesja__rzeczownik__1
written_rep: cesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραχώρηση | εκχώρηση | μεταβίβαση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby


lexentry: pol/cewka_moczowa__rzeczownik__1
written_rep: cewka moczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ουρήθρα
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;


lexentry: pol/cewnik__rzeczownik__1
written_rep: cewnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθετήρας
sense_list:
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;


lexentry: pol/cewnikowanie__rzeczownik__1
written_rep: cewnikowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθετηριασμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakładanie cewnika do jam i narządów ciała w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków


lexentry: pol/cezura__rzeczownik__1
written_rep: cezura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τομή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pauza dzieląca wers lub frazę muzyczną | (przenośnie, przenośnia) przełomowy moment wyznaczający koniec jednej epoki i początek następnej


lexentry: pol/chaczapuri__rzeczownik__1
written_rep: chaczapuri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χατσαπούρι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;


lexentry: pol/chaldejski__rzeczownik__1
written_rep: chaldejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: χαλδαϊκός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.; | (językoznawstwo, językoznawczy) język zaliczany do grupy semickiej, którym posługuje się około 200 tysięcy zamieszkujących głównie Irak;


lexentry: pol/chalkozyn__rzeczownik__1
written_rep: chalkozyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαλκοσίνης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) siarczek (I) miedzi, nieprzezroczysty minerał barwy ołowianoszarej, ważne źródło miedzi na użytek przemysłowy;


lexentry: pol/cham__rzeczownik__1
written_rep: cham
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευσεβής
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm | (przestarzałe, przestarzały) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek niskiego stanu, chłop, parobek


lexentry: pol/chamski__przymiotnik__1
written_rep: chamski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αγροίκος
sense_list:
(pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi


lexentry: pol/chan__rzeczownik__1
written_rep: chan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαν
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu;


lexentry: pol/chanat__rzeczownik__1
written_rep: chanat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χανάτο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo zarządzane przez chana


lexentry: pol/chanson__rzeczownik__1
written_rep: chanson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σανσόν
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj pieśni francuskiej śpiewanej przez trubadurów i truwerów w XV i XVI w.;


lexentry: pol/chaos__rzeczownik__1
written_rep: chaos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χάος
sense_list:
nieporządek, bezład | (mitologia grecka) w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat; | (matematyka, matematyczny) wrażliwość rozwiązań równań lub układów równań na niewielkie zaburzenia parametrów;


lexentry: pol/charakter__rzeczownik__1
written_rep: charakter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαρακτήρας
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby | zespół cech wyróżniających dany przedmiot lub zjawisko od innych tego samego rodzaju


lexentry: pol/charakterystyczny__przymiotnik__1
written_rep: charakterystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: χαρακτηριστικός
sense_list:
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska | wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów


lexentry: pol/charakteryzacja__rzeczownik__1
written_rep: charakteryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μακιγιάζ
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rezultat charakteryzacji (1.1)


lexentry: pol/charyzmatyczny__przymiotnik__1
written_rep: charyzmatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: χαρισματικός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami | (socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą


lexentry: pol/charyzmatyk__rzeczownik__1
written_rep: charyzmatyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαρισματικός
sense_list:
(teologia, teologiczny) członek ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego | (teologia, teologiczny) członek wspólnoty charyzmatycznej | (teologia, teologiczny) ktoś obdarzony charyzmatami;


lexentry: pol/chałka__rzeczownik__1
written_rep: chałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσουρέκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, pleciony pszenny chleb wywodzący się z tradycji Żydów aszkenazyjskich wypiekających takie bochenki m.in. na święto Rosz ha-Szana;


lexentry: pol/chemia_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυσικοχημεία
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się badaniem zależności między strukturą chemiczną substancji a ich właściwościami fizycznymi;


lexentry: pol/chemia_organiczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia organiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οργανική χημεία
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;


lexentry: pol/chemioterapia__rzeczownik__1
written_rep: chemioterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χημειοθεραπεία
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;


lexentry: pol/chemosynteza__rzeczownik__1
written_rep: chemosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χημειοσύνθεση
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;


lexentry: pol/cherubin__rzeczownik__1
written_rep: cherubin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χερουβείμ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;


lexentry: pol/chili__rzeczownik__1
written_rep: chili
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσίλι
sense_list:
(botanika, botaniczny) owoc jednej z odmian papryki rocznej o bardzo ostrym smaku; | przyprawa w proszku ze zmielonej papryki chili (1.1) | zimny sos z użyciem owoców papryki chili (1.1) lub przyprawy chili (1.2)


lexentry: pol/chili_con_carne__rzeczownik__1
written_rep: chili con carne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσίλι κον κάρνε
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szybkie danie z wołowego mięsa mielonego, papryczki chili, cebuli, czosnku i pomidorów, niekiedy z dodatkiem fasoli lub kukurydzy, tradycyjna potrawa teksańska;


lexentry: pol/chinina__rzeczownik__1
written_rep: chinina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κινίνη
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/chips__rzeczownik__1
written_rep: chips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πατατάκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;


lexentry: pol/chipset__rzeczownik__1
written_rep: chipset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσίπσετ
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, przeznaczonych do wspólnej pracy;


lexentry: pol/chiton__rzeczownik__1
written_rep: chiton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιτώνας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: lniana i wełniana szata zszyta po bokach, spięta na ramionach;


lexentry: pol/chitozan__rzeczownik__1
written_rep: chitozan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιτοσάνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;


lexentry: pol/chityna__rzeczownik__1
written_rep: chityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιτίνη
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;


lexentry: pol/chlapacz__rzeczownik__1
written_rep: chlapacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λασπωτήρας
sense_list:
(potocznie, potoczny) osłona z tyłu koła służąca do zabezpieczania pojazdu przed bryzgami wody, błota


lexentry: pol/chlapać_jęzorem__czasownik__1
written_rep: chlapać jęzorem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κελαηδώ
sense_list:
(potocznie, potoczny) mówić coś bez sensu / niepotrzebnie / niedorzecznie, bez zastanowienia o ewentualne skutki


lexentry: pol/chleb_powszedni__rzeczownik__1
written_rep: chleb powszedni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιούσιος άρτος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) rzecz zwykła, codzienna, niebudząca zdziwienia, często się zdarzająca; nic nadzwyczajnego


lexentry: pol/chleb_świętojański__rzeczownik__1
written_rep: chleb świętojański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κερατονία η έλλοβος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ceratonia siliqua, śródziemnomorskie drzewo o błyszczących, twardych liściach i jadalnych strąkach;


lexentry: pol/chlew__rzeczownik__1
written_rep: chlew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χοιροστάσιο
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno | pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;


lexentry: pol/chlorek_sodu__rzeczownik__1
written_rep: chlorek sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χλωριούχο νάτριο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;


lexentry: pol/chlorofil__rzeczownik__1
written_rep: chlorofil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χλωροφύλλη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;


lexentry: pol/chloroform__rzeczownik__1
written_rep: chloroform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χλωροφόρμιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;


lexentry: pol/chloroheksydyna__rzeczownik__1
written_rep: chloroheksydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χλωρεξιδίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny antyseptyk o wzorze sumarycznym C22H30Cl2N10, stosowany do odkażania skóry, błon śluzowych, ran i narzędzi chirurgicznych;


lexentry: pol/chochoł__rzeczownik__1
written_rep: chochoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αχυράνθρωπος
sense_list:
(potocznie, potoczny) (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na obalaniu argumentu nieużytego w dyskusji:


lexentry: pol/chociaż__spójnik__1
written_rep: chociaż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: αν και | μολονότι
sense_list:
…przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca


lexentry: pol/chodzenie__rzeczownik__1
written_rep: chodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βγαίνω
sense_list:
(potocznie, potoczny) pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania


lexentry: pol/choina__rzeczownik__1
written_rep: choina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιρκούτα
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tsuga Carriere, rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;


lexentry: pol/choinka__rzeczownik__1
written_rep: choinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χριστουγεννιάτικο δέντρο | δένδρο των Χριστουγέννων
sense_list:
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/chojak__rzeczownik__1
written_rep: chojak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ερυθρελάτη
sense_list:
(potocznie, potoczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) niestare drzewo iglaste, zwykle sosna lub świerk


lexentry: pol/cholesterol__rzeczownik__1
written_rep: cholesterol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χοληστερίνη | χοληστερόλη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;


lexentry: pol/chorizo__rzeczownik__1
written_rep: chorizo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσορίθο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna hiszpańska lub meksykańska kiełbasa wieprzowa z papryką;


lexentry: pol/choroba_Parkinsona__rzeczownik__1
written_rep: choroba Parkinsona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νόσος του Πάρκινσον | πάρκινσον
sense_list:
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;


lexentry: pol/choroba__rzeczownik__1
written_rep: choroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρρώστια | ασθένεια | νόσος | νόσημα | πάθηση
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;


lexentry: pol/choroba_afektywna_dwubiegunowa__rzeczownik__1
written_rep: choroba afektywna dwubiegunowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διπολική διαταραχή
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, w przebiegu którego występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne;


lexentry: pol/choroba_psychiczna__rzeczownik__1
written_rep: choroba psychiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχική ασθένεια
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie w psychice będące źródłem cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu społecznym;


lexentry: pol/chorta__rzeczownik__1
written_rep: chorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χόρτα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowo grecka potrawa z mieszanki duszonych lub surowych zielonych warzyw liściastych i ziół


lexentry: pol/chorwacki__rzeczownik__1
written_rep: chorwacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Κροατικά
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;


lexentry: pol/chorągiew__rzeczownik__1
written_rep: chorągiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σημαιούλα
sense_list:
przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;


lexentry: pol/chorąży__rzeczownik__1
written_rep: chorąży
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σημαιοφόρος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jeden ze stopni wojskowych; (historia, historyczny, historycznie) również urząd i tytuł szlachecki;


lexentry: pol/choćby__partykuła__1
written_rep: choćby
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: λέγω
sense_list:
partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ακριβώς
sense_list:
spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ακόμα και αν
sense_list:
spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego


lexentry: pol/chrabąszcz_majowy__rzeczownik__1
written_rep: chrabąszcz majowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρυσόμυγα
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha melolontha Linnaeus, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;


lexentry: pol/chromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: chromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αλλοίωση
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami


lexentry: pol/chromosfera__rzeczownik__1
written_rep: chromosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρωμόσφαιρα
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;


lexentry: pol/chrupka__rzeczownik__1
written_rep: chrupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θραύσμα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) forma przekąski pod postacią kawałka ciasta uprażonego albo usmażonego w tłuszczu


lexentry: pol/chrystianizacja__rzeczownik__1
written_rep: chrystianizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκχριστιανισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; (także, też) proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;


lexentry: pol/chrzan__rzeczownik__1
written_rep: chrzan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγριοράπανο
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku | (potocznie, potoczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., chrzan pospolity | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)


lexentry: pol/chrzan_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: chrzan pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγριοράπανο
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., gatunek rośliny z rodziny kapustowatych, uprawiana jako przyprawa;


lexentry: pol/chrzcielnica__rzeczownik__1
written_rep: chrzcielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κολυμβήθρα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;


lexentry: pol/chrzciny__rzeczownik__1
written_rep: chrzciny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάπτισμα
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu


lexentry: pol/chrzest__rzeczownik__1
written_rep: chrzest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάπτισμα | βαφτίσια
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;


lexentry: pol/chrześcijaństwo__rzeczownik__1
written_rep: chrześcijaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χριστιανισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;


lexentry: pol/chrząstka__rzeczownik__1
written_rep: chrząstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χόνδρος
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;


lexentry: pol/chrząszcz__rzeczownik__1
written_rep: chrząszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκαραβαίος | σκαθάρι
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;


lexentry: pol/churn__rzeczownik__1
written_rep: churn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δουρβάνι
sense_list:
(środowiskowy) (telekomunikacja) (bankowość, bankowy) odejście klienta (klientów), zaprzestanie korzystania z usługi danej firmy


lexentry: pol/chwast__rzeczownik__1
written_rep: chwast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζιζάνια
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;


lexentry: pol/chyba_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: chyba że
min_sense_num: 01
trans_list: εκτός αν
sense_list:
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/chłodnia__rzeczownik__1
written_rep: chłodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυκτικός αποθήκη
sense_list:
pomieszczenie, w którym panuje niska temperatura, przeznaczone do przechowywania szybko psującej się żywności, ciał osób zmarłych bądź preparatów biologicznych


lexentry: pol/chłodnica__rzeczownik__1
written_rep: chłodnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εναλλάκτης θερμότητας
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;


lexentry: pol/chłop__rzeczownik__1
written_rep: chłop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγρότης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa | (potocznie, potoczny) rolnik


lexentry: pol/ciasteczko__rzeczownik__1
written_rep: ciasteczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βούτημα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer; | (zdrobniale) od ciastko


lexentry: pol/ciasto__rzeczownik__1
written_rep: ciasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζύμη
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;


lexentry: pol/ciało__rzeczownik__1
written_rep: ciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σώμα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);


lexentry: pol/ciało_stałe__rzeczownik__1
written_rep: ciało stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στερεό
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;


lexentry: pol/cicha_woda_brzegi_rwie__przysłowie__1
written_rep: cicha woda brzegi rwie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: τα σιγανά ποταμάκια να φοβάσαι | τα σιγανά ποτάμια να φοβάσαι
sense_list:
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska


lexentry: pol/ciecierzyca__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεβίθι
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/ciecierzyca_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεβιθιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;


lexentry: pol/ciecz_łzowa__rzeczownik__1
written_rep: ciecz łzowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δακρυϊκό υγρό
sense_list:
(medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko;


lexentry: pol/cieczka__rzeczownik__1
written_rep: cieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζέστη
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ruja u suki psowatych


lexentry: pol/cielęcina__rzeczownik__1
written_rep: cielęcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βλάκας | κουτός | μοσχάρι
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) o kimś gapowatym, nierozgarniętym, zwykle w młodym wieku


lexentry: pol/cielęcina__rzeczownik__1
written_rep: cielęcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοσχάρι
sense_list:
(spożywczy) mięso z młodej krowy (cielęcia) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z cielęciny (1.1)


lexentry: pol/ciemna_materia__rzeczownik__1
written_rep: ciemna materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοτεινή ύλη
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/ciepło__rzeczownik__1
written_rep: ciepło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θερμότητα
sense_list:
uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości | (fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek; | (fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób


lexentry: pol/ciepłownia__rzeczownik__1
written_rep: ciepłownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταθμός θερμικής ενέργειας
sense_list:
zakład, w którym wytwarza się ciepło w postaci najczęściej gorącej pary wodnej, w celu ogrzewania bądź wykorzystania w przemyśle;


lexentry: pol/ciepły__przymiotnik__1
written_rep: ciepły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: θερμός
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy | o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło


lexentry: pol/ciesak__rzeczownik__1
written_rep: ciesak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκεπάρνι
sense_list:
topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;


lexentry: pol/cień__rzeczownik__1
written_rep: cień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκιά
sense_list:
(fotografia) (sztuka) ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plam barwnych | (przenośnie, przenośnia) (książkowy) zjawa, duch zmarłego | (przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) makijaż na powiece; (zobacz) cień do powiek


lexentry: pol/cieśla__rzeczownik__1
written_rep: cieśla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξυλουργός | μαραγκός
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów


lexentry: pol/cieśnina__rzeczownik__1
written_rep: cieśnina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πορθμός
sense_list:
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)


lexentry: pol/cipa__rzeczownik__1
written_rep: cipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μουνί
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy | (wulgarnie, wulgaryzm) pogardliwie o kobiecie


lexentry: pol/cirrus__rzeczownik__1
written_rep: cirrus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θύσανος
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chmury pierzastej piętra wysokiego – biała, w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów;


lexentry: pol/cisural__rzeczownik__1
written_rep: cisural
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Κισουράλια
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwsza, najstarsza epoka permu, trwająca 299 – 270,6 milionów lat temu; wczesny perm;


lexentry: pol/cisza_przed_burzą__rzeczownik__1
written_rep: cisza przed burzą
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηρεμία πριν την καταιγίδα θύελλα | νηνεμία πριν την καταιγίδα θύελλα
sense_list:
pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)


lexentry: pol/ciąg__rzeczownik__1
written_rep: ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακολουθία | πρόοδος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;


lexentry: pol/ciąg_arytmetyczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg arytmetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αριθμητική πρόοδος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać dodając do poprzedniego tę samą liczbę;


lexentry: pol/ciąg_geometryczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg geometryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωμετρική πρόοδος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać, mnożąc poprzedni przez tę samą niezerową liczbę;


lexentry: pol/ciąża__rzeczownik__1
written_rep: ciąża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγκυμοσύνη
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;


lexentry: pol/ciąża_pozamaciczna__rzeczownik__1
written_rep: ciąża pozamaciczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξωμήτριος κύηση | έκτοπη κύηση
sense_list:
(medycyna, medyczny) ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe jest umieszczone poza jamą macicy, zazwyczaj w obrębie jajowodu;


lexentry: pol/cięty__przymiotnik__1
written_rep: cięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αποκοπή
sense_list:
(medycyna, medyczny) o ranie zadany ostrym przedmiotem | o kwiatach o przerwanej łodydze, przeznaczony do bukietu, wazonu


lexentry: pol/cnotliwy__przymiotnik__1
written_rep: cnotliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ηθικός
sense_list:
pełen cnoty, postępujący zgodnie z obowiązującymi zasadami moralnymi | zgodny z obowiązującymi zasadami moralnymi


lexentry: pol/co_do_zasady__przysłówek__1
written_rep: co do zasady
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: κατ' αρχήν
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w ogólnym przypadku, z zastrzeżeniem możliwych wyjątków w szczególnych sytuacjach


lexentry: pol/co_dopiero__fraza_partykułowa__1
written_rep: co dopiero
min_sense_num: 01
trans_list: πόσο μάλλον
sense_list:
… sygnalizująca, że to, co po niej następuje, jest w sposób oczywisty prawdą, ponieważ prawdą jest to, co powiedziano wcześniej


lexentry: pol/co_się_stało,_to_się_nie_odstanie__przysłowie__1
written_rep: co się stało, to się nie odstanie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: περασμένα ξεχασμένα
sense_list:
stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło


lexentry: pol/co_za__fraza_zaimkowa__1
written_rep: co za
min_sense_num: 01
trans_list: τι
sense_list:
… rozpoczynająca zdania wykrzyknikowe wyrażające m.in. podziw, zachwyt, zdumienie, oburzenie (i tym podobne, i temu podobne) | … tworząca pytanie o cechę lub prośbę o sprecyzowanie rzeczownika | … tworząca pytanie zależne wyrażające prośbę o wskazanie cechy lub o sprecyzowanie rzeczownika


lexentry: pol/cobbler__rzeczownik__1
written_rep: cobbler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παπουτσής
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) anglosaski deser z owoców i ciasta | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drink alkoholowy z cukrem i sokiem cytrynowym


lexentry: pol/coleslaw__rzeczownik__1
written_rep: coleslaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαχανοσαλάτα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surówka z szatkowanej kapusty z dodatkiem marchwi, cebuli, czasem jabłka oraz przypraw;


lexentry: pol/college__rzeczownik__1
written_rep: college
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κολέγιο
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) część uniwersytetu lub samodzielna szkoła wyższa w krajach anglosaskich; | budynek, w którym mieści się college (1.1-2)


lexentry: pol/coraz__przysłówek__1
written_rep: coraz
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: ολοένα
sense_list:
słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym


lexentry: pol/cosinus__rzeczownik__1
written_rep: cosinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνημίτονο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;


lexentry: pol/cotangens__rzeczownik__1
written_rep: cotangens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνεφαπτομένη
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;


lexentry: pol/country__przymiotnik__1
written_rep: country
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: αγροτικός
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzyką countrową, właściwy muzyce countrowej


lexentry: pol/coup_de_grâce__rzeczownik__1
written_rep: coup de grâce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαριστική βολή
sense_list:
cios miłosierdzia; śmiertelny cios zadany cierpiącemu lub rannemu w celu dobicia go i tym samym ukrócenia cierpień


lexentry: pol/cover__rzeczownik__1
written_rep: cover
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διασκευάζω
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonanie, aranżacja lub nagranie utworu muzycznego wykonywanego wcześniej przez innego muzyka lub grupę muzyczną;


lexentry: pol/covidiota__rzeczownik__1
written_rep: covidiota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κορονοβλάκας
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (neologizm) osoba lekceważąca pandemię COVID-19 i związane z nią zalecenia medyczne


lexentry: pol/crack__rzeczownik__1
written_rep: crack
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευθυμία
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) program łamiący zabezpieczenia antypirackie | kokaina zmieszana z sodą oczyszczoną i strącona z roztworu, stosowana wziewnie


lexentry: pol/cud__rzeczownik__1
written_rep: cud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θαύμα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej; | (przenośnie, przenośnia) rzecz niezwykła, niespodziewana, mało prawdopodobna


lexentry: pol/cudzołożny__przymiotnik__1
written_rep: cudzołożny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: νοθεύω
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem


lexentry: pol/cudzysłów__rzeczownik__1
written_rep: cudzysłów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισαγωγικά
sense_list:
każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;


lexentry: pol/cukier__rzeczownik__1
written_rep: cukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζάχαρη
sense_list:
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; | (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/cukierek__rzeczownik__1
written_rep: cukierek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καραμέλα
sense_list:
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;


lexentry: pol/cukiernia__rzeczownik__1
written_rep: cukiernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζαχαροπλαστείο
sense_list:
(cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)


lexentry: pol/cuma__rzeczownik__1
written_rep: cuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαθύς
sense_list:
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;


lexentry: pol/curling__rzeczownik__1
written_rep: curling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέρλινγκ
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;


lexentry: pol/customowy__przymiotnik__1
written_rep: customowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: συνήθεια
sense_list:
(neologizm) (slangowo) (handel, handlowy) wykonany pod klienta, zgodnie z jego upodobaniami, życzeniami


lexentry: pol/cwaniak__rzeczownik__1
written_rep: cwaniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πεσκανδρίτσα
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba potrafiąca radzić sobie w każdej sytuacji jak najmniejszym wysiłkiem, a nierzadko kosztem innych


lexentry: pol/cyber-__przedrostek__1
written_rep: cyber-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: κυβερνο-
sense_list:
(potocznie, potoczny) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)


lexentry: pol/cybernetyka__rzeczownik__1
written_rep: cybernetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυβερνητική
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;


lexentry: pol/cyberprzestępczość__rzeczownik__1
written_rep: cyberprzestępczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυβερνοέγκλημα
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół popełnionych przestępstw przy użyciu systemów komputerowych | (kryminologia, kryminologiczny) popełnianie przestępstw przy użyciu systemów komputerowych


lexentry: pol/cyfra__rzeczownik__1
written_rep: cyfra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψηφίο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym | symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)


lexentry: pol/cyfra__rzeczownik__1
written_rep: cyfra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψηφίο | αριθμός
sense_list:
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9


lexentry: pol/cyjanek_potasu__rzeczownik__1
written_rep: cyjanek potasu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυανιούχο κάλιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) silna trucizna, nieorganiczny związek chemiczny z grupy cyjanków, sól potasowa kwasu cyjanowodorowego;


lexentry: pol/cyjanowodór__rzeczownik__1
written_rep: cyjanowodór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδροκυάνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów;


lexentry: pol/cykada__rzeczownik__1
written_rep: cykada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζιτζίκι | τζίτζικας
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;


lexentry: pol/cykloida__rzeczownik__1
written_rep: cykloida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυκλοειδής
sense_list:
(matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;


lexentry: pol/cyklon__rzeczownik__1
written_rep: cyklon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυκλώνας
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia; | (chemia, chemiczny) nazwa dwóch trujących środków chemicznych; (zobacz) cyklon A, (zobacz) cyklon B


lexentry: pol/cyklotymia__rzeczownik__1
written_rep: cyklotymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυκλοθυμία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;


lexentry: pol/cylinder_miarowy__rzeczownik__1
written_rep: cylinder miarowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ογκομετρικός κύλινδρος
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;


lexentry: pol/cyna__rzeczownik__1
written_rep: cyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κασσίτερος
sense_list:
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;


lexentry: pol/cynamonowy__przymiotnik__1
written_rep: cynamonowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: από κανέλα
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) dotyczący cynamonu, związany z cynamonem, zrobiony z cynamonu, zawierający cynamon, otrzymywany z cynamonu


lexentry: pol/cynik__rzeczownik__1
written_rep: cynik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυνικός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa | (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady


lexentry: pol/cynizm__rzeczownik__1
written_rep: cynizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυνισμός
sense_list:
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych | (filozofia, filozoficzny) zespół poglądów greckiej szkoły filozoficznej Antystenesa;


lexentry: pol/cyprofloksacyna__rzeczownik__1
written_rep: cyprofloksacyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιπροφλοξακίνη
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego;


lexentry: pol/cyprys__rzeczownik__1
written_rep: cyprys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυπαρίσσι
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;


lexentry: pol/cyrkon__rzeczownik__1
written_rep: cyrkon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζιρκόνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40; | (mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady krzemianów;


lexentry: pol/cysterna__rzeczownik__1
written_rep: cysterna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεξαμενή
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamknięty zbiornik do magazynowania wody | duży pojemnik do magazynowania wody


lexentry: pol/cysters__rzeczownik__1
written_rep: cysters
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Κιστερκιανός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Roberta z Molesme;


lexentry: pol/cytadela__rzeczownik__1
written_rep: cytadela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακρόπολη
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;


lexentry: pol/cytoplazma__rzeczownik__1
written_rep: cytoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυτταρόπλασμα
sense_list:
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;


lexentry: pol/cytoszkielet__rzeczownik__1
written_rep: cytoszkielet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυτταρικός σκελετός
sense_list:
(biologia, biologiczny) system białkowych struktur komórki nadający jej kształt, zapewniający organizację jej cytoplazmy oraz uczestniczący w jej ruchu;


lexentry: pol/cywilizacja__rzeczownik__1
written_rep: cywilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πολιτισμός
sense_list:
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;


lexentry: pol/cywilny__przymiotnik__1
written_rep: cywilny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αστικός
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami


lexentry: pol/cyzelować__czasownik__1
written_rep: cyzelować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: γλύφω
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (sztuka) wykańczać, wygładzać przedmioty rzemiosła artystycznego i rzeźby odlewane w metalu


lexentry: pol/cza-cza__rzeczownik__1
written_rep: cza-cza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσα τσα τσα
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) południowoamerykański szybki taniec rozpowszechniony obecnie na całym świecie;


lexentry: pol/czajka__rzeczownik__1
written_rep: czajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλημάνα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;


lexentry: pol/czajnik__rzeczownik__1
written_rep: czajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσαγιέρα | τσαγερό
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;


lexentry: pol/czapka__rzeczownik__1
written_rep: czapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκουφί
sense_list:
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;


lexentry: pol/czardasz__rzeczownik__1
written_rep: czardasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσάρντας
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (ludowy) taniec węgierski; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do czardasza (1.1)


lexentry: pol/czarna_dziura__rzeczownik__1
written_rep: czarna dziura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαύρη τρύπα | μελανή οπή
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;


lexentry: pol/czarna_herbata__rzeczownik__1
written_rep: czarna herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαύρο τσάι
sense_list:
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis


lexentry: pol/czarna_jagoda__rzeczownik__1
written_rep: czarna jagoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βακκίνιο | μύρτιλλος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;


lexentry: pol/czarna_porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: czarna porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φραγκοστάφυλο μαύρο | φραγκοστάφυλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;


lexentry: pol/czarna_śmierć__rzeczownik__1
written_rep: czarna śmierć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Μαύρη Πανώλη
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) określenie epidemii panującej w m.in. czternastowiecznej Europie, utożsamianej z dżumą;


lexentry: pol/czarno-biały__przymiotnik__1
written_rep: czarno-biały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ασπρόμαυρος
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) w kolorach: białym, czarnym i różnych odcieniach szarości; taki, który oddaje tylko te barwy


lexentry: pol/czarnowron__rzeczownik__1
written_rep: czarnowron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουρούνα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone corone Linnaeus, ptak z rodziny krukowatych, cały czarny z zielonkawym połyskiem;


lexentry: pol/czarny__przymiotnik__1
written_rep: czarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μαύρος
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie | (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1) | nielegalny


lexentry: pol/czarny_koń__rzeczownik__1
written_rep: czarny koń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιγανό ποτάμι
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto nieoczekiwanie zwycięża lub odgrywa wielką rolę w jakichś wydarzeniach, choć nikt się tego nie spodziewał


lexentry: pol/czarownica__rzeczownik__1
written_rep: czarownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μάγισσα
sense_list:
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) kobieta stara, brzydka, złośliwa


lexentry: pol/czas__rzeczownik__1
written_rep: czas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρόνος
sense_list:
(gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi | chwila, moment, pora


lexentry: pol/czas_przeszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przeszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αόριστος
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_przyszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przyszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μέλλοντας
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_teraźniejszy__rzeczownik__1
written_rep: czas teraźniejszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενεστώτας
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czasopismo__rzeczownik__1
written_rep: czasopismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περιοδικό
sense_list:
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;


lexentry: pol/czasoprzestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: czasoprzestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χωρόχρονος | χωροχρόνος
sense_list:
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;


lexentry: pol/czasownik_posiłkowy__rzeczownik__1
written_rep: czasownik posiłkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βοηθητικό ρήμα
sense_list:
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony


lexentry: pol/czatować__czasownik__1
written_rep: czatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κουβεντιάζω
sense_list:
porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera


lexentry: pol/czeczotka__rzeczownik__1
written_rep: czeczotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρκτική σημυδόσπιζα | σημυδόσπιζα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;


lexentry: pol/czek__rzeczownik__1
written_rep: czek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιταγή
sense_list:
(bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;


lexentry: pol/czekać__czasownik__1
written_rep: czekać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: περιμένω
sense_list:
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy | przerywać wykonywanie jakiejś czynności


lexentry: pol/czekoladka__rzeczownik__1
written_rep: czekoladka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σοκολατάκι | σοκολατίνι
sense_list:
(spożywczy) wyrób cukierniczy z nadziewanej czekolady i dodatków, w małych porcjach, często w wyrafinowanej formie


lexentry: pol/czekoladowy__przymiotnik__1
written_rep: czekoladowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σοκολατένιοσ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą


lexentry: pol/czeladnik__rzeczownik__1
written_rep: czeladnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύντροφος
sense_list:
rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra


lexentry: pol/czeladź__rzeczownik__1
written_rep: czeladź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπηρέτης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dawna służba u magnatów i szlachty używana do posług w domu, jako straż w zamku, grodzie itp., a także towarzysząca swoim panom w wyprawach wojennych;


lexentry: pol/czelesta__rzeczownik__1
written_rep: czelesta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσελέστα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze;


lexentry: pol/czelność__rzeczownik__1
written_rep: czelność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θάρρος
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) bycie nadmiernie zuchwałym, odważyć się na coś wbrew przyjętym konwenansom


lexentry: pol/czereśnia__rzeczownik__1
written_rep: czereśnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεράσι
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego


lexentry: pol/czernica__rzeczownik__1
written_rep: czernica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λοφιοβουτόπαπια | μαυροκέφαλη | μαυροκέφαλη πάπια
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;


lexentry: pol/czerw__rzeczownik__2
written_rep: czerw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: αναλογίζομαι
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) stadia rozwojowe pszczoły miodnej od jajeczka do wygryzającej się larwy


lexentry: pol/czerwona_kartka__rzeczownik__1
written_rep: czerwona kartka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόκκινη κάρτα
sense_list:
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;


lexentry: pol/czerwona_porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: czerwona porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φραγκοστάφυλο ερυθρό
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych; | owoc tego krzewu


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: κόκκινος
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: κόκκινος | ερυθρός
sense_list:
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/czerwony_olbrzym__rzeczownik__1
written_rep: czerwony olbrzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ερυθρός γίγαντας
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;


lexentry: pol/czkawka__rzeczownik__1
written_rep: czkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λόξιγκας | λόξυγκας
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;


lexentry: pol/czopek__rzeczownik__1
written_rep: czopek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπόθετο
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;


lexentry: pol/czosnek__rzeczownik__1
written_rep: czosnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκόρδο
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1) | (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego


lexentry: pol/czosnek_niedźwiedzi__rzeczownik__1
written_rep: czosnek niedźwiedzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Άλλιο το άρκτιο | άγριο σκόρδο
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Allium ursinum L., gatunek rośliny z podrodziny czosnkowych, z rodziny amarylkowatych;


lexentry: pol/czterowiersz__rzeczownik__1
written_rep: czterowiersz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τετράστιχο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki lub jego wyodrębniona część złożona z czterech wersów;


lexentry: pol/czujka__rzeczownik__1
written_rep: czujka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανιχνευτής
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wykrywające zmianę jakiejś wielkości fizycznej | (wojskowość, wojskowy) żołnierz lub oddział na wysuniętym stanowisku wartowniczym lub podczas zwiadu;


lexentry: pol/czuć__czasownik__1
written_rep: czuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αισθάνομαι
sense_list:
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów | odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku


lexentry: pol/czwarta_władza__rzeczownik__1
written_rep: czwarta władza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τέταρτη εξουσία
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wolna, niezależna prasa i pozostałe środki masowej komunikacji;


lexentry: pol/czwartorzęd__rzeczownik__1
written_rep: czwartorzęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Τεταρτογενές
sense_list:
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;


lexentry: pol/czworokąt__rzeczownik__1
written_rep: czworokąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τετράπλευρο
sense_list:
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;


lexentry: pol/czyj__zaimek__1
written_rep: czyj
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: ποιανού | τίνος
sense_list:
używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu | używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy


lexentry: pol/czynel__rzeczownik__1
written_rep: czynel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιάτο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) perkusyjny instrument muzyczny w postaci metalowego talerza;


lexentry: pol/czynnik__rzeczownik__1
written_rep: czynnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράγοντας
sense_list:
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie | przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek | (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) każda ze zmiennych powstała po redukcji zbioru danych za pomocą analizy czynnikowej


lexentry: pol/czystka__rzeczownik__1
written_rep: czystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκαθάριση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób; | fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych


lexentry: pol/czystka_etniczna__rzeczownik__1
written_rep: czystka etniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εθνοκάθαρση | εθνική εκκαθάριση
sense_list:
działania mające na celu gwałtowne, przymusowe i masowe przepędzenie grupy etnicznej ze spornego terytorium;


lexentry: pol/czytać__czasownik__1
written_rep: czytać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: διαβάζω
sense_list:
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną


lexentry: pol/czytelniczka__rzeczownik__1
written_rep: czytelniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναγνώστρια
sense_list:
kobieta lub dziewczyna, która czyta książki, gazety, itp. | kobieta lub dziewczyna, która korzysta z biblioteki lub czytelni


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναγνώστης
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, dzięki któremu można czytać informacje z określonych kanałów informacji, np. RSS, IRC | (informatyka, informatyczny) urządzenie odczytujące dane zapisane na karcie pamięci (magnetycznej lub elektronicznej) | (informatyka, informatyczny) urządzenie, z którego można czytać teksty jak z książki


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανιχνευτής
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie fotooptyczne odczytujące dane zakodowane kodem kreskowym, np. cenę towaru w sklepie


lexentry: pol/czytnik_książek_elektronicznych__rzeczownik__1
written_rep: czytnik książek elektronicznych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρονικός αναγνώστης
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie z wyświetlaczem służące do wyświetlania tekstów zapisanych w formie cyfrowej;


lexentry: pol/czyściec__rzeczownik__1
written_rep: czyściec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθαρτήριο
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;


lexentry: pol/czółenko__rzeczownik__1
written_rep: czółenko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαΐτα
sense_list:
(włókiennictwo) (technologia, technika, techniczny) element krosna tkackiego w postaci łódeczki, która zawiera i przerzuca nici;


lexentry: pol/czółenko__rzeczownik__1
written_rep: czółenko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκαρπίνι
sense_list:
(potocznie, potoczny) (obuwnictwo, obuwniczy) but damski w kształcie wyciętego, niesznurowanego pantofla


lexentry: pol/czółno__rzeczownik__1
written_rep: czółno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονόξυλο
sense_list:
płaskodenna łódź, dłubaniem lub wypalaniem uzyskana z jednego pnia drzewa, napędzana wiosłami a z rzadka także drągami


lexentry: pol/cząber__rzeczownik__1
written_rep: cząber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θρούμπι
sense_list:
(botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego


lexentry: pol/część__rzeczownik__1
written_rep: część
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξάρτημα | μέρος
sense_list:
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim


lexentry: pol/część_mowy__rzeczownik__1
written_rep: część mowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μέρος του λόγου
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;


lexentry: pol/człowiek__rzeczownik__1
written_rep: człowiek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άνθρωπος
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię; | ktoś, jakaś osoba


lexentry: pol/dacki__przymiotnik__1
written_rep: dacki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: δακικός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Dacją, dotyczący Dacji | (historia, historyczny, historycznie) związany z Dakami, dotyczący Daków


lexentry: pol/daj_Boże__wykrzyknik__1
written_rep: daj Boże
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: Θεού θέλοντος
sense_list:
(książkowy) wypowiadane aby życzyć spełnienia się tego, o czym mowa w poprzednich wypowiedziach, co naszym zdaniem jest korzystne


lexentry: pol/daktyl__rzeczownik__1
written_rep: daktyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χουρμάς
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca


lexentry: pol/daktylowiec__rzeczownik__1
written_rep: daktylowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χουρμαδιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix L., drzewo z rodziny arekowatych, o pierzastych liściach;


lexentry: pol/daktylowiec_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: daktylowiec właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χουρμαδιά
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix dactylifera L., palma z rodziny arekowatych, uprawiana w wielu krajach świata;


lexentry: pol/dalajlama__rzeczownik__1
written_rep: dalajlama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δαλάι λάμα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zwierzchnika szkoły Gelug buddyzmu tybetańskiego, do roku 1959 tradycyjnie piastujący funkcję szefa rządu tybetańskiego;


lexentry: pol/dalia__rzeczownik__1
written_rep: dalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντάλια
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;


lexentry: pol/dane__rzeczownik__1
written_rep: dane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεδομένα
sense_list:
informacje na temat jakiejś osoby | wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków | zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach


lexentry: pol/danina__rzeczownik__1
written_rep: danina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φόρος υποτέλειας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu | coś składanego w ofierze


lexentry: pol/dari__rzeczownik__1
written_rep: dari
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νταρί
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) używany w Afganistanie język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, traktowany niekiedy jako dialekt języka perskiego;


lexentry: pol/darkroom__rzeczownik__1
written_rep: darkroom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοτεινός θάλαμος
sense_list:
specjalne przyciemnione pomieszczenie do przypadkowych schadzek seksualnych w niektórych lokalach rozrywkowych;


lexentry: pol/darwinizm__rzeczownik__1
written_rep: darwinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δαρβινισμός
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt


lexentry: pol/datagram__rzeczownik__1
written_rep: datagram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεδομενόγραμμα
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) samodzielna, niezależna jednostka danych, przesyłana przez sieć komputerową i nietworząca w danej warstwie OSI strumienia z innymi jednostkami


lexentry: pol/datura__rzeczownik__1
written_rep: datura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δατούρα
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) bieluń (rodzaj) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju datura (1.1)


lexentry: pol/dawka__rzeczownik__1
written_rep: dawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δόση
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;


lexentry: pol/de_facto__przysłówek__1
written_rep: de facto
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: εκ των πραγμάτων
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym


lexentry: pol/debet__rzeczownik__1
written_rep: debet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάληψη
sense_list:
(bankowość, bankowy) ujemne saldo na koncie; | (księgowość) lewa strona bilansu (z aktywami lub kosztami);


lexentry: pol/debiutant__rzeczownik__1
written_rep: debiutant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχάριος
sense_list:
ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji


lexentry: pol/deeskalacja__rzeczownik__1
written_rep: deeskalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκλιμάκωση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) ograniczenie nasilenia jakiegoś rozruchu, agresywnych działań zbrojnych


lexentry: pol/defetyzm__rzeczownik__1
written_rep: defetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντεφετισμός
sense_list:
(książkowy) niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką


lexentry: pol/defibrylator__rzeczownik__1
written_rep: defibrylator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απινιδωτής
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;


lexentry: pol/defilada__rzeczownik__1
written_rep: defilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρέλαση
sense_list:
uroczysty przemarsz wojska lub innej grupy, np. sportowców czy ludności cywilnej, przejazd pojazdów, przelot samolotów w szyku paradnym dla oddania honorów przedstawicielom władzy;


lexentry: pol/deflacja__rzeczownik__1
written_rep: deflacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποπληθωρισμός
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki


lexentry: pol/defragmentacja__rzeczownik__1
written_rep: defragmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανασυγκρότηση
sense_list:
(informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;


lexentry: pol/defraudacja__rzeczownik__1
written_rep: defraudacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπεξαίρεση
sense_list:
przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku)


lexentry: pol/degażówki__rzeczownik__1
written_rep: degażówki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψαλίδι με οδοντωτή λάμα
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) nożyczki fryzjerskie z ząbkowaną jedną lub obiema krawędziami tnącymi, służące do cieniowania włosów;


lexentry: pol/degradacja__rzeczownik__1
written_rep: degradacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκφυλισμός
sense_list:
niszczenie środowiska i zasobów, jakimi ono dysponuje | obniżenie pozycji / rangi / wartości | zmiana czyjegoś stanowiska zawodowego na niższe


lexentry: pol/dehydrogenaza__rzeczownik__1
written_rep: dehydrogenaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφυδρογονάση
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym katalizujący odszczepianie atomów wodoru od metabolitów i przenoszenie ich na inne związki chemiczne;


lexentry: pol/deifikacja__rzeczownik__1
written_rep: deifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποθέωση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga;


lexentry: pol/deizm__rzeczownik__1
written_rep: deizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντεϊσμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;


lexentry: pol/deka-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: deka-
min_sense_num: 01
trans_list: δεκα- | δέκ- | δεκ- | δεκά-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary dziesięć razy większe od podstawowych; | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z liczbą dziesięć


lexentry: pol/dekadencja__rzeczownik__1
written_rep: dekadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάπτωση
sense_list:
chylenie się ku upadkowi | rozkład wartości moralnych i kulturowych | tendencja w sztuce europejskiej przełomu wieku XIX i XX


lexentry: pol/dekadentyzm__rzeczownik__1
written_rep: dekadentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρακμιακή τέχνη
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce przełomu XIX i XX wieku będący przejawem świadomości upadku cywilizacji zachodniej;


lexentry: pol/deklaracja_podatkowa__rzeczownik__1
written_rep: deklaracja podatkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φορολογική δήλωση | δήλωση εισοδημάτων
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach;


lexentry: pol/dekolonizacja__rzeczownik__1
written_rep: dekolonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποαποικιοποίηση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;


lexentry: pol/dekolt__rzeczownik__1
written_rep: dekolt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντεκολτέ
sense_list:
wycięcie w ubraniu (np. w sukni, swetrze, bluzce), odsłaniające szyję, czasem ramiona, piersi lub plecy


lexentry: pol/dekret__rzeczownik__1
written_rep: dekret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάταγμα
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;


lexentry: pol/delta__rzeczownik__1
written_rep: delta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δέλτα
sense_list:
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1); | (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;


lexentry: pol/demagogia__rzeczownik__1
written_rep: demagogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημαγωγία
sense_list:
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;


lexentry: pol/demo__rzeczownik__1
written_rep: demo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαδήλωση
sense_list:
(potocznie, potoczny) demonstracja (protest uliczny) | (potocznie, potoczny) wersja demonstracyjna, np. gry komputerowej, utworu, programu


lexentry: pol/demobilizacja__rzeczownik__1
written_rep: demobilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποστράτευση
sense_list:
rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego | zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy


lexentry: pol/demografia__rzeczownik__1
written_rep: demografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημογραφία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;


lexentry: pol/demokracja__rzeczownik__1
written_rep: demokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημοκρατία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli;


lexentry: pol/demokratyzacja__rzeczownik__1
written_rep: demokratyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκδημοκρατισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;


lexentry: pol/demon__rzeczownik__1
written_rep: demon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δαίμονας
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;


lexentry: pol/demonstracja__rzeczownik__1
written_rep: demonstracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαδήλωση
sense_list:
czynność pokazywania czegoś | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowe wystąpienie mające na celu wyrażenie protestu lub poparcia, zwykle głośne lub gwałtowne; | (wojskowość, wojskowy) manewr taktyczny odciągający uwagę przeciwnika;


lexentry: pol/demonstrować__czasownik__1
written_rep: demonstrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: δείχνω
sense_list:
brać udział w publicznym proteście, demonstracji | okazywać w sposób ostentacyjny swoje uczucia, siłę, możliwości | prezentować coś – urządzenie, towar lub działanie czegoś


lexentry: pol/denazyfikowanie__rzeczownik__1
written_rep: denazyfikowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποναζοποίηση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeprowadzanie procesu denazyfikacji, likwidowanie nazizmu


lexentry: pol/dendrologia__rzeczownik__1
written_rep: dendrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δενδρολογία
sense_list:
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;


lexentry: pol/denga__rzeczownik__1
written_rep: denga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δάγγειος πυρετός
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba przenoszona przez komary powodująca m.in. ból głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę;


lexentry: pol/denitryfikacja__rzeczownik__1
written_rep: denitryfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απονίτρωση
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) redukcja azotanów lub azotynów do azoty N₂ przeprowadzona przez bakterie denitryfikacyjne;


lexentry: pol/denuncjować__czasownik__1
written_rep: denuncjować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αποκαλύπτω
sense_list:
donosić władzom poufnie o popełnieniu przez kogoś wykroczenia, potajemnie oskarżać o takie czyny lub poglądy


lexentry: pol/depilacja__rzeczownik__1
written_rep: depilacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποτρίχωση
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) usuwanie włosów z miejsc niepożądanych za pomocą urządzeń lub środków chemicznych;


lexentry: pol/deponować__czasownik__1
written_rep: deponować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: παρακαταθήκη
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie


lexentry: pol/deportacja__rzeczownik__1
written_rep: deportacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απέλαση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju


lexentry: pol/deprecjacja__rzeczownik__1
written_rep: deprecjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόσβεση
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) spadek wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;


lexentry: pol/depresja__rzeczownik__1
written_rep: depresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάθλιψη
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;


lexentry: pol/depresja_poporodowa__rzeczownik__1
written_rep: depresja poporodowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιλόχεια κατάθλιψη
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia nastroju objawiające się epizodem depresyjnym w ciągu trzech miesięcy po porodzie, trwające od dwóch do sześciu miesięcy;


lexentry: pol/depresyjny__przymiotnik__1
written_rep: depresyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καταθλιπτικός
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) taki, który wywołuje depresję, przygnębienie | (psychologia, psychologiczny) taki, który prezentuje depresję, zniechęcenie


lexentry: pol/dereń__rzeczownik__1
written_rep: dereń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κρανιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju dereń (1.1), często o jadalnych owocach


lexentry: pol/dermatolog__rzeczownik__1
written_rep: dermatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δερματολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach


lexentry: pol/derogacja__rzeczownik__1
written_rep: derogacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακύρωση | κατάργηση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie normy prawnej jej mocy, z zastąpieniem lub bez zastąpienia jej nową;


lexentry: pol/derwisz__rzeczownik__1
written_rep: derwisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δερβίσης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym


lexentry: pol/design__rzeczownik__1
written_rep: design
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχέδιο
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) stylistyka jakiegoś przedmiotu, projektu; zespół cech charakterystycznych dla projektanta, firmy itp. | (zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) wzór, projekt wyrobu przemysłowego; także zajmowanie się wzornictwem przemysłowym


lexentry: pol/designer__rzeczownik__1
written_rep: designer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχεδιάστρια
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) specjalista od designu, projektant wzorów dla wyrobów przemysłowych


lexentry: pol/deska_do_krojenia__rzeczownik__1
written_rep: deska do krojenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλάκα κοπής
sense_list:
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności


lexentry: pol/deska_rozdzielcza__rzeczownik__1
written_rep: deska rozdzielcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταμπλό
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;


lexentry: pol/deskryptywizm__rzeczownik__1
written_rep: deskryptywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περιγραφική γλωσσολογία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) deskryptywna teoria nazw | (językoznawstwo, językoznawczy) dążność do opisywania realnie używanego języka w sposób neutralny, bez wartościowania jego elementów; | dążność do opisywania faktów w sposób neutralny


lexentry: pol/despot__rzeczownik__1
written_rep: despot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεσπότης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł cesarzy bizantyjskich i ich krewnych | (historia, historyczny, historycznie) tytuł władców serbskich


lexentry: pol/despota__rzeczownik__1
written_rep: despota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεσπότης
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę | (historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy;


lexentry: pol/despotyczny__przymiotnik__1
written_rep: despotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: δεσποτικός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z despotyzmem jako formą rządów lub z despotą


lexentry: pol/despotyzm__rzeczownik__1
written_rep: despotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεσποτισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich


lexentry: pol/destalinizacja__rzeczownik__1
written_rep: destalinizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσταλινοποίηση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;


lexentry: pol/destylacja__rzeczownik__1
written_rep: destylacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόσταξη
sense_list:
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);


lexentry: pol/destylować__czasownik__1
written_rep: destylować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αποστάζω | διυλίζω
sense_list:
(chemia, chemiczny) poddawać destylacji czyli procesowi odparowywania i skraplania cieczy w celu usunięcia z niej substancji nielotnych


lexentry: pol/deszcz__rzeczownik__1
written_rep: deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βροχή
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;


lexentry: pol/detal__rzeczownik__1
written_rep: detal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λιανεμπόριο | λιανική
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi


lexentry: pol/detektyw__rzeczownik__1
written_rep: detektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντετέκτιβ | ιδιωτικός αστυνομικός
sense_list:
człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa


lexentry: pol/detergent__rzeczownik__1
written_rep: detergent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απορρυπαντικό
sense_list:
(chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;


lexentry: pol/determinizm__rzeczownik__1
written_rep: determinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιτιοκρατία | ντετερμινισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) teoria przyczynowo-skutkowa zakładająca, że ciąg określonych zdarzeń nieuchronnie prowadzi do danego skutku, rezultatu


lexentry: pol/dewocja__rzeczownik__1
written_rep: dewocja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψευδευλάβεια
sense_list:
gorliwe spełnianie praktyk religijnych na pokaz przy jednoczesnym zaniedbaniu duchowości wewnętrznej;


lexentry: pol/dezodorant__rzeczownik__1
written_rep: dezodorant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσμητικό
sense_list:
(higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;


lexentry: pol/dezynfekcja__rzeczownik__1
written_rep: dezynfekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολύμανση
sense_list:
odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;


lexentry: pol/dharma__rzeczownik__1
written_rep: dharma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντάρμα
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska | (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii | (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda | (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne | (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku);


lexentry: pol/diabetolog__rzeczownik__1
written_rep: diabetolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαβητολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy i jej powikłań


lexentry: pol/diabetologia__rzeczownik__1
written_rep: diabetologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαβητολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy oraz jej powikłań;


lexentry: pol/diabeł__rzeczownik__1
written_rep: diabeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάβολος | δαίμονας | σατανάς
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;


lexentry: pol/diadem__rzeczownik__1
written_rep: diadem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάδημα
sense_list:
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;


lexentry: pol/diagnostyka__rzeczownik__1
written_rep: diagnostyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαγνωστική
sense_list:
(medycyna, medyczny) nauka o sposobach rozpoznawania chorób na podstawie przeprowadzonych badań (zarówno u ludzi, jak i u zwierząt); | (psychologia, psychologiczny) proces oceny cech i stanów psychicznych człowieka dokonywany przez psychologa za pomocą metod psychologicznych, którymi najczęściej są testy psychologiczne, obserwacja psychologiczna i wywiad; | (technologia, technika, techniczny) ocena stanu technicznego maszyny lub urządzenia technicznego;


lexentry: pol/dialekt__rzeczownik__1
written_rep: dialekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάλεκτος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;


lexentry: pol/dialektologia__rzeczownik__1
written_rep: dialektologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαλεκτολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαμάντι
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαμάντι κοπή γυαλί
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd przeznaczony do rżnięcia szkła i szlifowania kamieni szlachetnych, zazwyczaj z diamentowym ostrzem


lexentry: pol/diaskop__rzeczownik__1
written_rep: diaskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προβολέας διαφανειών
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania przezroczy na ekranie;


lexentry: pol/diaspora__rzeczownik__1
written_rep: diaspora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διασπορά
sense_list:
(książkowy) członkowie jakiegoś narodu lub wyznawcy jakiejś religii żyjący na obczyźnie lub poza miejscem tradycyjnego zamieszkania; | (książkowy) rozproszenie wspólnoty narodowej lub religijnej poza obszar jej bazowego zamieszkania


lexentry: pol/diatryba__rzeczownik__1
written_rep: diatryba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διατριβή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uprawiany w starożytności przez filozofów moralizatorski gatunek literacki w formie swobodnego dialogu lub mowy, łączący prostotę stylu z wywodem retorycznym


lexentry: pol/diazepam__rzeczownik__1
written_rep: diazepam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαζεπάμη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o wzorze sumarycznym C16H13ClN2O, mający działanie uspokajające, przeciwdrgawkowe oraz zwiotczające mięśnie;


lexentry: pol/dichlorodifenylotrichloroetan__rzeczownik__1
written_rep: dichlorodifenylotrichloroetan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: π, π’-διχλωρο-διφαινυλοτριχλωροαιθάνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) wysokotoksyczny chemiczny związek organiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako środek owadobójczy;


lexentry: pol/didżej__rzeczownik__1
written_rep: didżej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντιτζέι
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba prowadząca program muzyczny w radiu, telewizji, klubie muzycznym itp., utrzymująca kontakt z odbiorcami przez różne komentarze, niekoniecznie związane z muzyką


lexentry: pol/diecezja__rzeczownik__1
written_rep: diecezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επισκοπή
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie; | (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;


lexentry: pol/diereza__rzeczownik__1
written_rep: diereza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαλυτικά
sense_list:
(termin typograficzny) diakryt w postaci dwóch kropek umieszczanych nad literą w celu zaznaczenia jej wymowy jako część oddzielnej sylaby; | (językoznawstwo, językoznawczy) w metryce: zbieżność granicy stopy akcentowej z granicą wyrazu;


lexentry: pol/dietetyka__rzeczownik__1
written_rep: dietetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διατροφολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;


lexentry: pol/difalia__rzeczownik__1
written_rep: difalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διφαλία
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa


lexentry: pol/digamma__rzeczownik__1
written_rep: digamma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίγαμμα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) litera z archaicznego alfabetu greckiego, oznaczająca głoskę [v] lub [w] oraz liczbę 6


lexentry: pol/dihydralazyna__rzeczownik__1
written_rep: dihydralazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διυδραλαζίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający obwodowe naczynia tętnicze, będący pochodną hydrazynoftalazyny


lexentry: pol/dingo__rzeczownik__1
written_rep: dingo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντίγκο
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;


lexentry: pol/dinozaur__rzeczownik__1
written_rep: dinozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεινόσαυρος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;


lexentry: pol/dioda__rzeczownik__1
written_rep: dioda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίοδος
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;


lexentry: pol/dionizyjski__przymiotnik__1
written_rep: dionizyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: διονυσιακός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kultem Dionizosa | (filozofia, filozoficzny) w filozofii nietzscheańskiej związany z nurtem tragicznym i symbolicznym w sztuce greckiej | żywiołowy, dynamiczny, beztroski


lexentry: pol/diopsyd__rzeczownik__1
written_rep: diopsyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διοψίδιος
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg​[​Si2O6​]​;


lexentry: pol/dip__rzeczownik__1
written_rep: dip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βυθίζω
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, pikantny sos lub krem do zamaczania przekąsek, podawany na zimno, przygotowany zwykle na bazie jogurtu, śmietany lub majonezu, czasem twarogu;


lexentry: pol/ditlenek_krzemu__rzeczownik__1
written_rep: ditlenek krzemu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διοξείδιο του πυριτίου
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym krzem występuje na IV stopniu utlenienia;


lexentry: pol/dla__przyimek__1
written_rep: dla
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: για
sense_list:
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności | …używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa adresata uczuć wykonawcy czynności


lexentry: pol/do_greckich_kalend__przysłówek__1
written_rep: do greckich kalend
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: στις ελληνικές καλένδες
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) do bliżej nieokreślonego terminu w przyszłości


lexentry: pol/do_kurwy_nędzy__wykrzyknik__1
written_rep: do kurwy nędzy
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: γαμώ το στανιό μου
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) emocjonalne i ekspresywne wyrażenie pretensji, wskutek odzczuwania niezadowolenia, niedowierzania, dezaprobaty, frustracji itd.


lexentry: pol/do_niczego__przymiotnik__1
written_rep: do niczego
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: άκυρος
sense_list:
o samopoczuciu: zły, słaby, bez energii do życia, zmęczony | tandetny, kiepski, marny, lichy, nie nadający się do użytku, nie spełniający oczekiwanej funkcji


lexentry: pol/doberman__rzeczownik__1
written_rep: doberman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντόμπερμαν
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;


lexentry: pol/dobosz__rzeczownik__1
written_rep: dobosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τυμπανιστής
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej;


lexentry: pol/dobra,_dobra__wykrzyknik__1
written_rep: dobra, dobra
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: καλά
sense_list:
(potocznie, potoczny) obiekcje, skrupuły, zastrzeżenia | (potocznie, potoczny) powątpiewanie, podanie w wątpliwość | (potocznie, potoczny) pozorna akceptacja cudzego zdania | (potocznie, potoczny) zgoda ze zniecierpliwieniem lub rezygnacją


lexentry: pol/dobra_wola__rzeczownik__1
written_rep: dobra wola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευμένεια
sense_list:
tendencja i gotowość, aby sprzyjać innym, bezinteresownie im pomagać lub w inny sposób działać korzystnie na ich rzecz


lexentry: pol/dobrostan__rzeczownik__1
written_rep: dobrostan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευζωία
sense_list:
subiektywnie odczuwany stan zadowolenia ze swojego stanu fizycznego i psychicznego w połączeniu poczuciem bezpieczeństwa


lexentry: pol/dobry__przymiotnik__1
written_rep: dobry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καλός
sense_list:
korzystny | o nastroju wesoły, radosny | o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony | pomyślny, udany | świetny, znakomity w swojej dziedzinie


lexentry: pol/dochodzenie__rzeczownik__1
written_rep: dochodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έρευνα
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół czynności prowadzone przez prokuratora, policję lub sędziego śledczego zmierzające do wyjaśnienia okoliczności związanych z przestępstwem


lexentry: pol/dochód_narodowy__rzeczownik__1
written_rep: dochód narodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εθνικό εισόδημα
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez obywateli danego kraju na jego terenie i za granicą, pomniejszona o amortyzację i podatki pośrednie (zwykle liczony w okresie roku kalendarzowego);


lexentry: pol/dodatkowy__przymiotnik__1
written_rep: dodatkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: επιπλέον
sense_list:
dodany do istniejącej wcześniej reszty | niekonieczny; taki, którego brak nie zmieniłby ostatecznych wniosków | nieplanowany | pomocniczy


lexentry: pol/dodawanie__rzeczownik__1
written_rep: dodawanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόσθεση
sense_list:
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus); | (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1) | (rzeczownik odczasownikowy) od dodawać


lexentry: pol/dogmat__rzeczownik__1
written_rep: dogmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δόγμα
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół


lexentry: pol/dogrywka__rzeczownik__1
written_rep: dogrywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράταση
sense_list:
(sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania


lexentry: pol/doić__czasownik__1
written_rep: doić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αρμέγω
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy lub innego zwierzęcia hodowlanego | (potocznie, potoczny) wykorzystywać kogoś finansowo


lexentry: pol/dojarka__rzeczownik__1
written_rep: dojarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρμέχτρα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do mechanicznego dojenia zwierząt | kobieta dojąca zwierzę mleczne


lexentry: pol/dojrzały__przymiotnik__1
written_rep: dojrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ώριμος
sense_list:
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju | taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny


lexentry: pol/dok__rzeczownik__1
written_rep: dok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεξαμενή
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji


lexentry: pol/doktorski__przymiotnik__1
written_rep: doktorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: διδακτορικός
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z doktorem, ze stopniem doktora; należący do doktora


lexentry: pol/dokąd__zaimek__1
written_rep: dokąd
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: οποίο
sense_list:
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch


lexentry: pol/dolina__rzeczownik__1
written_rep: dolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοιλάδα
sense_list:
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;


lexentry: pol/dolmades__rzeczownik__1
written_rep: dolmades
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντολμάς
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj gołąbków zawijanych w liście winogron, czasem kapusty, danie kuchni bałkańskiej i tureckiej;


lexentry: pol/dolmen__rzeczownik__1
written_rep: dolmen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντολμέν
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;


lexentry: pol/dom__rzeczownik__1
written_rep: dom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπίτι | οίκος
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny | (heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia


lexentry: pol/dom_dziecka__rzeczownik__1
written_rep: dom dziecka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορφανοτροφείο
sense_list:
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;


lexentry: pol/dom_handlowy__rzeczownik__1
written_rep: dom handlowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πολυκατάστημα
sense_list:
(handel, handlowy) obiekt, w którym prowadzi się sprzedaż detaliczną produktów jednego producenta lub należących do jednej branży;


lexentry: pol/dom_pomocy_społecznej__rzeczownik__1
written_rep: dom pomocy społecznej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γηροκομείο
sense_list:
placówka świadcząca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne osobom wymagającym całodobowej opieki; | siedziba domu pomocy społecznej (1.1)


lexentry: pol/domena__rzeczownik__1
written_rep: domena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επικράτεια
sense_list:
(fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek; | (informatyka, informatyczny) część adresu w internecie;


lexentry: pol/domena_publiczna__rzeczownik__1
written_rep: domena publiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινό κτήμα
sense_list:
ogół twórczości, która może być wykorzystana przez wszystkich w dowolnym celu ze względu na zrzeczenie się lub wygaśnięcia praw autorskich;


lexentry: pol/dominikanin__rzeczownik__1
written_rep: dominikanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δομινικανός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;


lexentry: pol/domino__rzeczownik__1
written_rep: domino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντόμινο
sense_list:
gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek; | kamień do gry w domino (1.1) | strój maskaradowy w formie płaszcza z kapturem


lexentry: pol/domofon__rzeczownik__1
written_rep: domofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θυροτηλέφωνο
sense_list:
urządzenie elektroniczne wykorzystywane w blokach mieszkalnych do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali;


lexentry: pol/domokrążca__rzeczownik__1
written_rep: domokrążca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γυρολόγος
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) osoba, która odwiedza różnych ludzi, by kupili sprzedawane przez nią towary


lexentry: pol/donatyzm__rzeczownik__1
written_rep: donatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δονατισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) rygorystyczna herezja wczesnochrześcijańska rozpowszechniona w północnoafrykańskich prowincjach Imperium Rzymskiego, odmawiającą apostatom możliwości powrotu na łono wspólnoty Kościoła;


lexentry: pol/doniczka__rzeczownik__1
written_rep: doniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλάστρα
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;


lexentry: pol/donżon__rzeczownik__1
written_rep: donżon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακροπύργιο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania;


lexentry: pol/dopamina__rzeczownik__1
written_rep: dopamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντοπαμίνη
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) neurohormon, ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego;


lexentry: pol/dopasowywać__czasownik__1
written_rep: dopasowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ικανός
sense_list:
dobierać do siebie części, aby stanowiły właściwą całość | układać coś na czymś, aby dobrze przylegało


lexentry: pol/dopełnienie__rzeczownik__1
written_rep: dopełnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμπλήρωμα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru; | (rzeczownik odczasownikowy) od dopełnić | część dopełniająca całość


lexentry: pol/dopiero__partykuła__1
written_rep: dopiero
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: μόνο
sense_list:
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające | postawienie warunku | przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano


lexentry: pol/doping__rzeczownik__1
written_rep: doping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντοπάρισμα | ντόπιγκ
sense_list:
(sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości


lexentry: pol/dopóki__spójnik__1
written_rep: dopóki
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: μέχρι
sense_list:
jeśli zdanie podrzędne jest przeczące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym zakończy się (zakończyła się) dopiero, gdy zajdzie lub zaszła sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym po usunięciu przeczenia


lexentry: pol/dopóki__spójnik__1
written_rep: dopóki
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: όσο
sense_list:
jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne


lexentry: pol/dopóty_dzban_wodę_nosi,_dopóki_mu_się_ucho_nie_urwie__przysłowie__1
written_rep: dopóty dzban wodę nosi, dopóki mu się ucho nie urwie
part_of_speech: proverb
sense_list: każdy ma swoje granice wytrzymałości
min_sense_num: 01
trans_list:
πολλές φορές πάει η στάμνα για νερό και μια φορά σπάει | πολλές φορές πάει η στάμνα για νερό, μα κάποτε ραγίζει


lexentry: pol/dopływ__rzeczownik__1
written_rep: dopływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραπόταμος
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora


lexentry: pol/dorosły__przymiotnik__1
written_rep: dorosły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ενήλικος
sense_list:
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym


lexentry: pol/dorosły__przymiotnik__1
written_rep: dorosły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ενήλικος | μεγάλος
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) o człowieku: w wieku, w którym człowiek ponosi pełną odpowiedzialność za swoje czyny


lexentry: pol/dorsz_atlantycki__rzeczownik__1
written_rep: dorsz atlantycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βακαλάος
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus morhua L., gatunek drapieżnej ryby morskiej z rodziny dorszowatych;


lexentry: pol/doskonały__przymiotnik__1
written_rep: doskonały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: τέλειος
sense_list:
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć | wspaniały, bardzo dobry, najlepszy z możliwych, pozbawiony wad


lexentry: pol/dostateczny__rzeczownik__1
written_rep: dostateczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: C
sense_list:
(urzędowy) (edukacja, edukacyjny) nota szkolna za wystarczające acz nie wyróżniające się opanowanie materiału czy pokazane zdolności


lexentry: pol/dostawać__czasownik__1
written_rep: dostawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: λαβαίνω
sense_list:
(potocznie, potoczny) zostawać trafionym, uderzonym przez coś | nabawiać się czegoś, chorować | stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny


lexentry: pol/dotacja__rzeczownik__1
written_rep: dotacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δωρεά
sense_list:
zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności


lexentry: pol/dotyk__rzeczownik__1
written_rep: dotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφή
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;


lexentry: pol/dotąd__spójnik__1
written_rep: dotąd
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: εφόσον
sense_list:
w wyrażeniu: dotąd… aż… komunikuje, że część zdania przed „aż” jest ograniczona od strony przyszłości przez zdarzenie opisane po „aż” | w wyrażeniu: dotąd… dopóki/póki… komunikuje, że część zdania przed „dopóki”/„póki” jest ograniczona od strony przyszłości przez zakończenie stanu lub czynności opisanej po „dopóki”/„póki”


lexentry: pol/dowód__rzeczownik__1
written_rep: dowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόδειξη
sense_list:
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś) | (matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;


lexentry: pol/dozymetr__rzeczownik__1
written_rep: dozymetr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δοσίμετρο
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) urządzenie do pomiaru dawek promieniowania jonizującego lub aktywności promieniotwórczej preparatów;


lexentry: pol/doświadczalny__przymiotnik__1
written_rep: doświadczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: πειραματικός
sense_list:
taki, który służy w doświadczeniu, przeznaczony do doświadczeń | bazujący na doświadczeniu; dowiedziony za pomocą doświadczenia


lexentry: pol/drabina__rzeczownik__1
written_rep: drabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκάλα
sense_list:
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;


lexentry: pol/drachma__rzeczownik__1
written_rep: drachma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δραχμή
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) moneta w starożytnej Grecji; | (jednostka monetarna) nowożytna waluta Grecji w latach 1832-2002


lexentry: pol/dragoman__rzeczownik__1
written_rep: dragoman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δραγουμάνος
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) tłumacz, przewodnik i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/dragon__rzeczownik__1
written_rep: dragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλόγα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) o potężnej i energicznej kobiecie, która lubi dyrygować, dowodzić innymi


lexentry: pol/dragon__rzeczownik__1
written_rep: dragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δραγόνος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny


lexentry: pol/drakkar__rzeczownik__1
written_rep: drakkar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντράκαρ
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wikiński statek wiosłowo-żaglowy


lexentry: pol/dramat__rzeczownik__1
written_rep: dramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δράμα
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;


lexentry: pol/dramatopisarstwo__rzeczownik__1
written_rep: dramatopisarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δραματουργία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) twórczość dramatyczna


lexentry: pol/drapieżca__rzeczownik__1
written_rep: drapieżca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρπακτικό
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar | osoba lub kraj napadający


lexentry: pol/drapieżnik__rzeczownik__1
written_rep: drapieżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρπακτικό
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar


lexentry: pol/drapieżny__przymiotnik__1
written_rep: drapieżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αρπακτικός
sense_list:
o zwierzętach: taki, który żywi się innymi zwierzętami | (przenośnie, przenośnia) cechami przypominający drapieżnika


lexentry: pol/dres__rzeczownik__1
written_rep: dres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φόρμα
sense_list:
(krawiectwo) (sport, sportowy) wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców


lexentry: pol/dreszczowiec__rzeczownik__1
written_rep: dreszczowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θρίλερ
sense_list:
rodzaj utworu sensacyjnego, filmu lub powieści mającego wywołać u odbiorcy uczucie grozy; w odróżnieniu od horroru zagrożenie jest realne;


lexentry: pol/drewno__rzeczownik__1
written_rep: drewno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξύλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę;


lexentry: pol/drewno__rzeczownik__1
written_rep: drewno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξύλο | ξυλεία
sense_list:
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;


lexentry: pol/drobny__przymiotnik__1
written_rep: drobny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μικρή
sense_list:
taki, który prowadzi działalność przedsiębiorczą na małą skalę; jest realizowany w niewielkim zakresie


lexentry: pol/drogeria__rzeczownik__1
written_rep: drogeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρμακοπωλείο
sense_list:
(handel, handlowy) sklep prowadzący sprzedaż kosmetyków, prostych środków leczniczych i sanitarnych oraz produktów chemicznych do użytku domowego;


lexentry: pol/drogowskaz__rzeczownik__1
written_rep: drogowskaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οδοδείκτης
sense_list:
tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży;


lexentry: pol/dront_dodo__rzeczownik__1
written_rep: dront dodo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διδώ
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Raphus cucullatus Linnaeus, wymarły gatunek dużego ptaka z rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/drozd__rzeczownik__1
written_rep: drozd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσίχλα | κίχλη
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;


lexentry: pol/droździk__rzeczownik__1
written_rep: droździk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοκκινότσιχλα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;


lexentry: pol/drożdże__rzeczownik__1
written_rep: drożdże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζύμη | προζύμι
sense_list:
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie


lexentry: pol/drożdże__rzeczownik__1
written_rep: drożdże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαγιά | ζυμομύκητας
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;


lexentry: pol/drugie_danie__rzeczownik__1
written_rep: drugie danie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κύριο πιάτο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w Polsce główne danie obiadowe, podawane po zupie


lexentry: pol/drugie_śniadanie__rzeczownik__1
written_rep: drugie śniadanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γευματίζω
sense_list:
lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem;


lexentry: pol/drugoplanowy__przymiotnik__1
written_rep: drugoplanowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: βάθος
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (sztuka) położony poza pierwszym planem


lexentry: pol/druk__rzeczownik__1
written_rep: druk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτύπωση
sense_list:
(biurowość, biurowy) często lm druki: pismo, akta, formularz | (drukarstwo, drukarski) odbitka będąca efektem druku (1.1) | (drukarstwo, drukarski) proces drukowania


lexentry: pol/drukarka_laserowa__rzeczownik__1
written_rep: drukarka laserowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτυπωτής λέιζερ
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj drukarki wykorzystującej w procesie drukowania laser, uzyskująca wydruk poprzez umieszczenie na papierze cząstek tonera;


lexentry: pol/drumla__rzeczownik__1
written_rep: drumla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άρπα των Εβραίων | άρπα των γνάθων
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;


lexentry: pol/drut_kolczasty__rzeczownik__1
written_rep: drut kolczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συρματόπλεγμα
sense_list:
materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;


lexentry: pol/drużyna__rzeczownik__1
written_rep: drużyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομάδα
sense_list:
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania | (wojskowość, wojskowy) mały oddział piechoty;


lexentry: pol/drybling__rzeczownik__1
written_rep: drybling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντρίμπλα
sense_list:
(sport, sportowy) seria szybkich wymachów nogami nad piłką połączonych z nagłymi zwrotami ciała i zmianami kierunku poruszania się zawodnika w celu ominięcia zawodników przeciwnej drużyny i niestracenia przy tym piłki;


lexentry: pol/drzewo__rzeczownik__1
written_rep: drzewo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δέντρο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1); | (informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca drzewo (1.2);


lexentry: pol/drzewo__rzeczownik__1
written_rep: drzewo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δέντρο | δένδρο
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;


lexentry: pol/drzewo_binarne__rzeczownik__1
written_rep: drzewo binarne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυαδικό δέντρο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) spójny graf acykliczny (drzewo) którego każdy wierzchołek ma co najwyżej trzy wierzchołki incydentne (rodzica i dwóch potomków);


lexentry: pol/drzewo_oliwne__rzeczownik__1
written_rep: drzewo oliwne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych o jadalnych owocach dających oliwę oraz którego drewno jest cenione ze względu na stopień twardości i szlachetny wygląd;


lexentry: pol/drzeworyt__rzeczownik__1
written_rep: drzeworyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξυλογραφία
sense_list:
(sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;


lexentry: pol/drzwi__rzeczownik__1
written_rep: drzwi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πόρτα | θύρα
sense_list:
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór | zakrycie na podobieństwo drzwi (1.1) każdego otworu, przez który można wejść lub coś wkładać


lexentry: pol/dualizm_korpuskularno-falowy__rzeczownik__1
written_rep: dualizm korpuskularno-falowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυματοσωματιδιακός δυϊσμός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) właściwość materii polegająca na tym, że w pewnych przypadkach ujawnia naturę falową, a w innych cząsteczkową (korpuskularną);


lexentry: pol/dubbing__rzeczownik__1
written_rep: dubbing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεταγλώττιση
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;


lexentry: pol/dubbingować__czasownik__1
written_rep: dubbingować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μεταγλωττίζω
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) podkładać głos do filmu tłumaczonego z innego języka


lexentry: pol/dubeltówka__rzeczownik__1
written_rep: dubeltówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίκαννο
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych – w pionie lub poziomie – lufach;


lexentry: pol/duch__rzeczownik__1
written_rep: duch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πνεύμα
sense_list:
umysł, myśli ludzkie | zapał, entuzjazm | temperament, usposobienie | dusza ludzka | niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami; | istota, treść, charakter czegoś


lexentry: pol/dudek__rzeczownik__1
written_rep: dudek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσαλαπετεινός
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;


lexentry: pol/dudy__rzeczownik__1
written_rep: dudy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άσκαυλος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych;


lexentry: pol/duet__rzeczownik__1
written_rep: duet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντουέτο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy


lexentry: pol/dulka__rzeczownik__1
written_rep: dulka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκαρμός
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;


lexentry: pol/duma__rzeczownik__1
written_rep: duma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αξιοπρέπεια
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1) | poczucie osobistej godności | zbyt wysokie mniemanie o sobie


lexentry: pol/duopol__rzeczownik__1
written_rep: duopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυοπώλιο
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) występowanie na rynku tylko dwóch konkurujących na tym samym polu podmiotów gospodarczych;


lexentry: pol/dupa_jasiu__wykrzyknik__1
written_rep: dupa jasiu
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: σκατά
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, ironię


lexentry: pol/dupek__rzeczownik__1
written_rep: dupek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαλάκας | παπάρης
sense_list:
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności


lexentry: pol/dur_brzuszny__rzeczownik__1
written_rep: dur brzuszny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τυφοειδής πυρετός
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra, bakteryjna choroba zakaźna wywoływana przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi), przenoszona drogą pokarmową;


lexentry: pol/dur_rzekomy__rzeczownik__1
written_rep: dur rzekomy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρατύφος
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez jeden z serotypów bakterii Salmonella enterica, przebiegająca podobnie do duru brzusznego, lecz łagodniej;


lexentry: pol/durowy__przymiotnik__1
written_rep: durowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μείζων
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem


lexentry: pol/dusić__czasownik__1
written_rep: dusić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: στραγγαλίζω
sense_list:
tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos | (przenośnie, przenośnia) o uczuciach tłumić, powstrzymywać


lexentry: pol/dusza__rzeczownik__1
written_rep: dusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχή
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci; | (przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba


lexentry: pol/dusznica_bolesna__rzeczownik__1
written_rep: dusznica bolesna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στηθάγχη
sense_list:
(medycyna, medyczny) zmiany chorobowe w naczyniach wieńcowych i niedokrwienie mięśnia sercowego, powodujące bóle zamostkowe i uczucie duszności


lexentry: pol/duszpasterz__rzeczownik__1
written_rep: duszpasterz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εφημέριος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny, któremu powierzono obowiązki względem grupy wiernych


lexentry: pol/duży_pokój__rzeczownik__1
written_rep: duży pokój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαλόνι | σάλα
sense_list:
zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon


lexentry: pol/dwa_ognie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: dwa ognie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: μήλα
sense_list:
(sport, sportowy) gra zespołowa polegająca na zbijaniu piłką przez matkę i jej drużynę członków przeciwnej drużyny;


lexentry: pol/dwoinka_zapalenia_płuc__rzeczownik__1
written_rep: dwoinka zapalenia płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πνευμονόκοκκος
sense_list:
(medycyna, medyczny) bakteria będąca jedną z przyczyn zachorowań na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie płuc;


lexentry: pol/dworzec__rzeczownik__1
written_rep: dworzec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταθμός
sense_list:
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);


lexentry: pol/dworzec_kolejowy__rzeczownik__1
written_rep: dworzec kolejowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιδηροδρομικός σταθμός
sense_list:
(kolejnictwo) miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);


lexentry: pol/dwujęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: dwujęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: δίγλωσσος
sense_list:
o człowieku: mówiący w dwóch językach | napisany w dwóch językach | zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami


lexentry: pol/dwukropek__rzeczownik__1
written_rep: dwukropek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διπλή τελεία | άνω και κάτω τελεία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć


lexentry: pol/dwutlenek__rzeczownik__1
written_rep: dwutlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διοξείδιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu


lexentry: pol/dwutlenek_węgla__rzeczownik__1
written_rep: dwutlenek węgla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διοξείδιο του άνθρακα
sense_list:
(chemia, chemiczny) CO2, związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;


lexentry: pol/dwuznak__rzeczownik__1
written_rep: dwuznak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίψηφο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak składający się z dwóch składników, najczęściej dwóch liter; jedna głoska oznaczona za pomocą dwóch liter


lexentry: pol/dychotomia__rzeczownik__1
written_rep: dychotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διχοτόμηση
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć


lexentry: pol/dydelf__rzeczownik__1
written_rep: dydelf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οπόσουμ
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Didelphis Linnaeus, ogoniasty ssak ze spiczastym pyskiem i krótkimi kończynami, z podrodziny dydelfów, występujący w Ameryce;


lexentry: pol/dyftong__rzeczownik__1
written_rep: dyftong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίφθογγος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;


lexentry: pol/dyfuzja__rzeczownik__1
written_rep: dyfuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάχυση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w materialnym ośrodku – gazie, cieczy, ciele stałym lub plazmie;


lexentry: pol/dyktator__rzeczownik__1
written_rep: dyktator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δικτάτορας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje wyłączną, nieograniczoną i nadzwyczajną władzę


lexentry: pol/dyktatura__rzeczownik__1
written_rep: dyktatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δικτατορία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;


lexentry: pol/dyktatura_proletariatu__rzeczownik__1
written_rep: dyktatura proletariatu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δικτατορία του προλεταριάτου
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w marksizmie: ustrój polityczny, w którym nieograniczoną władzę sprawuje klasa robotnicza, następujący bezpośrednio po rewolucji socjalistycznej i mający prowadzić ostatecznie do ustanowienia w państwie socjalizmu lub komunizmu poprzez likwidację własności prywatnej i innych instytucji kapitalistycznych;


lexentry: pol/dyl__rzeczownik__1
written_rep: dyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χολ
sense_list:
(budownictwo) podłużny prostokątny kawałek materiału, zwłaszcza drewna, wzmacniający konstrukcję budowli


lexentry: pol/dylemat__rzeczownik__1
written_rep: dylemat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίλημμα
sense_list:
(logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne | sytuacja wymagająca trudnego wyboru


lexentry: pol/dymek__rzeczownik__1
written_rep: dymek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαλονάκι | συννεφάκι
sense_list:
(potocznie, potoczny) w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi


lexentry: pol/dymka__rzeczownik__1
written_rep: dymka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φρέσκο κρεμμυδάκι
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) roczna, mała cebula zwyczajna (jadalna), zwykle przeznaczona do sadzenia, otrzymywana przez bardzo gęsty wysiew nasion


lexentry: pol/dymorfizm__rzeczownik__1
written_rep: dymorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διμορφισμός
sense_list:
(biologia, biologiczny) występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.;


lexentry: pol/dymówka__rzeczownik__1
written_rep: dymówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταυλοχελίδονο
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo rustica, jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;


lexentry: pol/dynastia__rzeczownik__1
written_rep: dynastia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυναστεία
sense_list:
ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii | (przenośnie, przenośnia) rodzina w której z rodzica na dziecko przekazywane jest stanowisko w rodzinnym przedsiębiorstwie


lexentry: pol/dyniowy__przymiotnik__1
written_rep: dyniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: κολοκύθα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni


lexentry: pol/dyplomacja__rzeczownik__1
written_rep: dyplomacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διπλωματία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi | (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) instytucje i personel zajmujący się pokojowymi stosunkami międzynarodowymi


lexentry: pol/dyplomacja__rzeczownik__1
written_rep: dyplomacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διπλωματία | διπλωματικότητα
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) umiejętność osiągania celu w trudnych warunkach relacji, bez urażania innych


lexentry: pol/dyplomata__rzeczownik__1
written_rep: dyplomata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διπλωμάτης
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa | (przenośnie, przenośnia) człowiek bardzo taktowny, kulturalny


lexentry: pol/dyptyk__rzeczownik__1
written_rep: dyptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίπτυχο
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz | (sztuka) dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba


lexentry: pol/dyrygent__rzeczownik__1
written_rep: dyrygent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαέστρος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;


lexentry: pol/dysertacja__rzeczownik__1
written_rep: dysertacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πραγματεία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego


lexentry: pol/dysforia__rzeczownik__1
written_rep: dysforia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυσφορία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;


lexentry: pol/dysfunkcyjny__przymiotnik__1
written_rep: dysfunkcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: δυσλειτουργικός
sense_list:
charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo


lexentry: pol/dysk__rzeczownik__1
written_rep: dysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίσκος
sense_list:
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1) | (sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;


lexentry: pol/dysk_twardy__rzeczownik__1
written_rep: dysk twardy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκληρός δίσκος
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;


lexentry: pol/dyskietka__rzeczownik__1
written_rep: dyskietka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δισκέτα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;


lexentry: pol/dyskografia__rzeczownik__1
written_rep: dyskografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δισκογραφία
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zbiór nagrań muzycznych danego artysty; dorobek płytowy wykonawcy


lexentry: pol/dyskryminacja__rzeczownik__1
written_rep: dyskryminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάκριση
sense_list:
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym


lexentry: pol/dyskryminować__czasownik__1
written_rep: dyskryminować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: διακρίσεις
sense_list:
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.


lexentry: pol/dyskusja__rzeczownik__1
written_rep: dyskusja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συζήτηση | συνομιλία
sense_list:
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;


lexentry: pol/dyskwalifikacja__rzeczownik__1
written_rep: dyskwalifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανικανότητα
sense_list:
(sport, sportowy) pozbawienie kogoś prawa udziału w dalszych etapach rywalizacji ze względu na naruszenie zasad


lexentry: pol/dysleksja__rzeczownik__1
written_rep: dysleksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυσλεξία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;


lexentry: pol/dysonans__rzeczownik__1
written_rep: dysonans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασυμφωνία
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia | (przenośnie, przenośnia) brak zgodności, rozbieżność


lexentry: pol/dyspareunia__rzeczownik__1
written_rep: dyspareunia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυσπαρευνία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) dysfunkcja seksualna polegająca na odczuwaniu bólu podczas stosunku płciowego;


lexentry: pol/dysplazja__rzeczownik__1
written_rep: dysplazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυσπλασία
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieprawidłowość budowy tkanki, narządu lub organizmu polegająca na niewłaściwych proporcjach ich części;


lexentry: pol/dystopia__rzeczownik__1
written_rep: dystopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυστοπία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;


lexentry: pol/dystrofia__rzeczownik__1
written_rep: dystrofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυστροφία
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych;


lexentry: pol/dystymia__rzeczownik__1
written_rep: dystymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυσθυμία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej;


lexentry: pol/dysydent__rzeczownik__1
written_rep: dysydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμφισβητίας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;


lexentry: pol/dysza__rzeczownik__1
written_rep: dysza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακροφύσιο
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) (motoryzacja) otwór wylotowy rury regulujący dopływ cieczy lub gazów | (technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu


lexentry: pol/dytyramb__rzeczownik__1
written_rep: dytyramb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διθύραμβος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) oda albo pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym, wywodząca się ze starożytnej Grecji;


lexentry: pol/dywersyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: dywersyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαφοροποίηση
sense_list:
różnicowanie asortymentu produkcji lub usług w celu zmniejszenia ryzyka w prowadzeniu działalności gospodarczej;


lexentry: pol/dywidenda__rzeczownik__1
written_rep: dywidenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μέρισμα
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;


lexentry: pol/dywiz__rzeczownik__1
written_rep: dywiz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κεραία
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;


lexentry: pol/działalność__rzeczownik__1
written_rep: działalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δραστηριότητα
sense_list:
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres


lexentry: pol/działanie__rzeczownik__1
written_rep: działanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πράξη
sense_list:
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś


lexentry: pol/dzida__rzeczownik__1
written_rep: dzida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογχίζω
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem


lexentry: pol/dzidzia-piernik__rzeczownik__1
written_rep: dzidzia-piernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοριτσόγρια
sense_list:
(środowiskowy) (obraźliwie) lub (żartobliwie) dojrzała kobieta ubierająca się i zachowująca jak nastolatka


lexentry: pol/dziecko__rzeczownik__1
written_rep: dziecko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παιδί | τέκνο | τέκνον
sense_list:
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;


lexentry: pol/dziedziczny__przymiotnik__1
written_rep: dziedziczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: κληρονομικός
sense_list:
przekazywany przez przodków lub przejęty od nich | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) otrzymywany w spadku


lexentry: pol/dziedziczyć__czasownik__1
written_rep: dziedziczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κληρονομώ
sense_list:
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci | być uprawnionym do takiego otrzymania | o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka


lexentry: pol/dziekan__rzeczownik__1
written_rep: dziekan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοσμήτορας
sense_list:
(dawniej, dawny) (kościelny) stopień duchowieństwa Wojska Polskiego | (dyplomacja) najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego | (kościelny) prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy; | (kościelny) przewodniczący kolegium kardynałów;


lexentry: pol/dzielić__czasownik__1
written_rep: dzielić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: διαιρώ
sense_list:
dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości | (matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;


lexentry: pol/dzielna__rzeczownik__1
written_rep: dzielna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαιρετέος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonuje się działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik


lexentry: pol/dziennik__rzeczownik__1
written_rep: dziennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημερολόγιο σκάφους
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi


lexentry: pol/dziennik_pokładowy__rzeczownik__1
written_rep: dziennik pokładowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημερολόγιο
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu;


lexentry: pol/dzienny__przymiotnik__1
written_rep: dzienny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ημερήσιος
sense_list:
dotyczący dnia jako części doby; mający miejsce, żyjący, pracujący, przeznaczony do użycia przed zmrokiem


lexentry: pol/dzierlatka__rzeczownik__1
written_rep: dzierlatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατσουλιέρης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny skowronków, ze szczeciniastym czubem na głowie, ubarwiony na brązowo;


lexentry: pol/dzierżawa__rzeczownik__1
written_rep: dzierżawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μίσθωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) użytkowanie czyjejś rzeczy lub prawa majątkowego przez określony czas w zamian za ustaloną umową opłatę


lexentry: pol/dzierżawca__rzeczownik__1
written_rep: dzierżawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενοικιαστής | μισθωτής
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba użytkująca mienie lub prawo majątkowe oddane w dzierżawę w zamian za czynsz


lexentry: pol/dzierżawić__czasownik__1
written_rep: dzierżawić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αγκαζάρω
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) brać lub mieć w dzierżawie | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) oddawać w dzierżawę


lexentry: pol/dziesiątkować__czasownik__1
written_rep: dziesiątkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αποδεκατίζω
sense_list:
(książkowy) (historia, historyczny, historycznie) bić, zabijać, rozstrzeliwać, karać co dziesiątą osobę | (książkowy) niszczyć, tępić, uśmiercać masowo


lexentry: pol/dziesięcina__rzeczownik__1
written_rep: dziesięcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεκάτη
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;


lexentry: pol/dziesięciobój__rzeczownik__1
written_rep: dziesięciobój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δέκαθλο
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;


lexentry: pol/dziesięcioro_przykazań__rzeczownik__1
written_rep: dziesięcioro przykazań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δέκα εντολές
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju


lexentry: pol/dziewanna__rzeczownik__1
written_rep: dziewanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βερμπάσκο | φλομόχορτο | φλόμος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Verbascum L., roślina z rodziny trędownikowatych, uprawiana dla okazałych kwiatostanów;


lexentry: pol/dzień_roboczy__rzeczownik__1
written_rep: dzień roboczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργάσιμη
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowa liczba godzin pracy | (zawód, zawodowy, zawodowo) dzień, w którym się idzie do pracy


lexentry: pol/dzika_karta__rzeczownik__1
written_rep: dzika karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαλαντέρ
sense_list:
(sport, sportowy) dopuszczenie do zawodów, zwykle rangi mistrzowskiej, drużyny lub zawodnika niespełniającego formalnych warunków uczestnictwa;


lexentry: pol/dziurawiec__rzeczownik__1
written_rep: dziurawiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερικό
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hypericum L., liczący około 370 gatunków rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych;


lexentry: pol/dziurawiec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: dziurawiec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βάλσαμο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hypericum perforatum L., gatunek byliny z rodziny dziurawcowatych o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/dziurkacz_biurowy__rzeczownik__1
written_rep: dziurkacz biurowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διακορευτής | περφορατέρ
sense_list:
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach;


lexentry: pol/dziwkarz__rzeczownik__1
written_rep: dziwkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσουγκράνα
sense_list:
(pospolicie) mężczyzna korzystający z usług prostytutek, także: mężczyzna często zmieniającym partnerki seksualne


lexentry: pol/dziwonia__rzeczownik__1
written_rep: dziwonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φακή
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus erythrinus, niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów;


lexentry: pol/dziób__rzeczownik__1
written_rep: dziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράμφος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów; | (lotnictwo, lotniczy) przednia część kadłuba samolotu; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj ustnika;


lexentry: pol/dziąsłowy__przymiotnik__1
written_rep: dziąsłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: φατνιακός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła | (anatomia, anatomiczny) (stomatologia, stomatologiczny) odnoszący się do dziąsła


lexentry: pol/dzięcioł_czarny__rzeczownik__1
written_rep: dzięcioł czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαυροτσικλιτάρα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;


lexentry: pol/dzięcioł_trójpalczasty__rzeczownik__1
written_rep: dzięcioł trójpalczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τριδάχτυλος δρυοκολάπτης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej;


lexentry: pol/dzięciołek__rzeczownik__1
written_rep: dzięciołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νανοτσικλιτάρα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;


lexentry: pol/dzięgiel__rzeczownik__1
written_rep: dzięgiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγελική
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dzięgli (1.1) | (botanika, botaniczny) Angelica L., rodzaj bylin z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/dzięki__przyimek__1
written_rep: dzięki
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 03
trans_list: χάρη σε
sense_list:
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/dzwonek__rzeczownik__1
written_rep: dzwonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουδούνι
sense_list:
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze


lexentry: pol/dzwonić__czasownik__1
written_rep: dzwonić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χτυπάω
sense_list:
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne | o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk | wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka


lexentry: pol/dzwonić_na_trwogę__czasownik__1
written_rep: dzwonić na trwogę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: σημαίνει ο συναγερμός | χτυπά ο συναγερμός
sense_list:
ostrzegać przed niebezpieczeństwem, uprzedzać o groźnej sytuacji wymagającej działania, wzywać do czujności


lexentry: pol/dzwonko__rzeczownik__1
written_rep: dzwonko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φέτα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (rybołówstwo, rybacki) kawałek wypatroszonej ryby pokrojonej w poprzek


lexentry: pol/dzwonnica__rzeczownik__1
written_rep: dzwonnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμπαναριό | κωδωνοστάσιο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;


lexentry: pol/dąb__rzeczownik__1
written_rep: dąb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βελανιδιά | δρυς
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;


lexentry: pol/dąb_korkowy__rzeczownik__1
written_rep: dąb korkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρυς η φελλοφόρος | φελλόδρυς
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;


lexentry: pol/dąb_ostrolistny__rzeczownik__1
written_rep: dąb ostrolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αριά
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus ilex L., gatunek drzewa z rodziny bukowatych, pochodzący z obszaru śródziemnomorskiego;


lexentry: pol/dętka__rzeczownik__1
written_rep: dętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαμπρέλα
sense_list:
wypełniony powietrzem balon wewnątrz piłki | (motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony;


lexentry: pol/dęty__przymiotnik__1
written_rep: dęty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ανάσα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: taki w którym źródłem dźwięku jest drgający wewnątrz słup powietrza | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o orkiestrze: złożona głównie z instrumentów dętych (1.3)


lexentry: pol/długi__przymiotnik__1
written_rep: długi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μακρύς | πολύς
sense_list:
mający znaczny wymiar podłużny (długość) | trwający znaczny czas | (potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw. | (żartobliwie) o człowieku: wysoki


lexentry: pol/długopłetwiec_oceaniczny__rzeczownik__1
written_rep: długopłetwiec oceaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καμπούρα φάλαινα
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Megaptera novaeangliae Borowski, gatunek morskiego ssaka z rodziny płetwalowatych;


lexentry: pol/długość_geograficzna__rzeczownik__1
written_rep: długość geograficzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωγραφικό μήκος
sense_list:
jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt dwuścienny zawarty między półpłaszczyzną południka 0, a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na powierzchni Ziemi;


lexentry: pol/dłuto__rzeczownik__1
written_rep: dłuto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλέμι
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;


lexentry: pol/dłużnik__rzeczownik__1
written_rep: dłużnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οφειλέτης
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;


lexentry: pol/dźinizm__rzeczownik__1
written_rep: dźinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ζαϊνισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;


lexentry: pol/dźwignia__rzeczownik__1
written_rep: dźwignia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοχλός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły; | (technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka


lexentry: pol/dźwiękonaśladowczy__przymiotnik__1
written_rep: dźwiękonaśladowczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ηχομιμητικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) naśladujący dźwięki lub odgłosy natury


lexentry: pol/dżem__rzeczownik__1
written_rep: dżem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαρμελάδα
sense_list:
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;


lexentry: pol/dżentelmen__rzeczownik__1
written_rep: dżentelmen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευπατρίδης
sense_list:
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,


lexentry: pol/dżet__rzeczownik__1
written_rep: dżet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αεριωθούμενος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) strumień plazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki, czarnej dziury lub gwiazdy;


lexentry: pol/dżezwa__rzeczownik__1
written_rep: dżezwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπρίκι
sense_list:
tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące do przygotowywania kawy;


lexentry: pol/dżihad__rzeczownik__1
written_rep: dżihad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζιχάντ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia


lexentry: pol/dżin__rzeczownik__1
written_rep: dżin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζίνι
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie


lexentry: pol/dżinn__rzeczownik__1
written_rep: dżinn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζίνι
sense_list:
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi


lexentry: pol/dżins__rzeczownik__1
written_rep: dżins
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζην | μπλουτζίν
sense_list:
(włókiennictwo) (krawiectwo) mocna, bawełniana tkanina o skośnym splocie, klasycznie barwiona błękitem indygo, stosowana głównie do produkcji odzieży oraz toreb;


lexentry: pol/dżip__rzeczownik__1
written_rep: dżip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζιπ
sense_list:
(motoryzacja) (wojskowość, wojskowy) amerykański bezdrzwiowy samochód z okresu II wojny światowej | (motoryzacja) samochód marki Jeep;


lexentry: pol/dżoker__rzeczownik__1
written_rep: dżoker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπαλαντέρ
sense_list:
(termin karciany) dodatkowa karta w talii, używana w niektórych grach, zastępująca dowolną inną kartę


lexentry: pol/dżonka__rzeczownik__1
written_rep: dżonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ναρκωτικό
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/dżuma__rzeczownik__1
written_rep: dżuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πανώλη | πανώλης | πανούκλα
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;


lexentry: pol/e-mail__rzeczownik__1
written_rep: e-mail
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλ. ταχ.
sense_list:
(informatyka, informatyczny) adres, na który wysyła się wiadomości w e-mailu (1.1) | (informatyka, informatyczny) usługa wysyłania elektronicznych wiadomości; | (informatyka, informatyczny) wiadomość wysłana za pośrednictwem e-maila (1.1)


lexentry: pol/earl__rzeczownik__1
written_rep: earl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόμης
sense_list:
członek arystokracji Zjednoczonego Królestwa, obecnie o randze wyższej niż wicehrabia, lecz niższej niż markiz;


lexentry: pol/easter_egg__rzeczownik__1
written_rep: easter egg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πασχαλινό αβγό
sense_list:
(informatyka, informatyczny) ukryta przed użytkownikiem funkcja lub treść zawarta w interaktywnych produktach cyfrowych;


lexentry: pol/ebonit__rzeczownik__1
written_rep: ebonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβονίτης
sense_list:
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;


lexentry: pol/echo__rzeczownik__1
written_rep: echo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηχώ
sense_list:
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;


lexentry: pol/echolalia__rzeczownik__1
written_rep: echolalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηχολαλία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;


lexentry: pol/edredon__rzeczownik__1
written_rep: edredon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πουπουλόπαπια
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;


lexentry: pol/edykt__rzeczownik__1
written_rep: edykt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάταγμα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa królewska | (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie rozporządzenie urzędowe lub cesarskie


lexentry: pol/efekt_cieplarniany__rzeczownik__1
written_rep: efekt cieplarniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινόμενο θερμοκηπίου
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;


lexentry: pol/efekt_domina__rzeczownik__1
written_rep: efekt domina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινόμενο ντόμινο | φαινόμενο του ντόμινο
sense_list:
(dosłownie) efekt polegający na tym, że po ustawieniu kamieni domina pionowo obok siebie popycha się stojący na końcu kamień, a ten, przewracając się, uderza w kamień sąsiedni, co skutkuje jego przewróceniem i uderzeniem w kamień następny itd.. | (przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której jedno zdarzenie uruchamia szereg następujących po sobie, wynikających jedno z drugiego zdarzeń, zazwyczaj gwałtownych, niemożliwych do opanowania


lexentry: pol/efekt_uboczny__rzeczownik__1
written_rep: efekt uboczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρενέργεια
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w programowaniu dowolny efekt wyrażenia, który zmienia stan programu | dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek


lexentry: pol/efod__rzeczownik__1
written_rep: efod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εφόδ
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;


lexentry: pol/egiryn__rzeczownik__1
written_rep: egiryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιγιρίνης
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);


lexentry: pol/egocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: egocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγωκεντρισμός
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby | (psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie;


lexentry: pol/egoizm__rzeczownik__1
written_rep: egoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγωισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne;


lexentry: pol/egotyzm__rzeczownik__1
written_rep: egotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγωτισμός
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą;


lexentry: pol/egreta__rzeczownik__1
written_rep: egreta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσικνιάς
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pióra, zwykle godowe pióra czapli, wykorzystywane jako ozdoba kapelusza i kobiecej fryzury albo ich imitacja z metalu i klejnotów


lexentry: pol/egzaltacja__rzeczownik__1
written_rep: egzaltacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγκωμιασμός
sense_list:
przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli


lexentry: pol/egzamin_wstępny__rzeczownik__1
written_rep: egzamin wstępny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισιτήριες εξετάσεις | πανελλήνιες | πανελλήνιες εξετάσεις
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) egzamin organizowany przez instytucję edukacyjną, którego wyniki decydują o przyjęciu na kolejny etap kształcenia


lexentry: pol/egzegeta__rzeczownik__1
written_rep: egzegeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξηγητής
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca zajmujący się egzegezą | (teologia, teologiczny) biblista badający teksty biblijne


lexentry: pol/egzegeza__rzeczownik__1
written_rep: egzegeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξήγηση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;


lexentry: pol/egzekucja__rzeczownik__1
written_rep: egzekucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτέλεση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego | wykonanie wyroku śmierci


lexentry: pol/egzekutywa__rzeczownik__1
written_rep: egzekutywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διοικητικό στέλεχος
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza wykonawcza w państwie


lexentry: pol/egzonim__rzeczownik__1
written_rep: egzonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξώνυμο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) zaadaptowana na potrzeby własnego języka nazwa obiektu geograficznego inna od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie dany obiekt geograficzny się znajduje;


lexentry: pol/egzoplaneta__rzeczownik__1
written_rep: egzoplaneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξωπλανήτης
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta położona poza Układem Słonecznym, najczęściej w innym układzie planetarnym;


lexentry: pol/egzorta__rzeczownik__1
written_rep: egzorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραίνεση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kazanie pogrzebowe lub rocznicowe | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótka zachęta w formie kazania wygłaszana przed spowiedzią


lexentry: pol/egzystencjalizm__rzeczownik__1
written_rep: egzystencjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπαρξισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;


lexentry: pol/eklektyczny__przymiotnik__1
written_rep: eklektyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: εκλεκτικός
sense_list:
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów | taki, który odnosi się do eklektyzmu, stylu w historii sztuki


lexentry: pol/eklerka__rzeczownik__1
written_rep: eklerka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκλέρ
sense_list:
(spożywczy) (cukiernictwo) podłużne ciastko z parzonego ciasta, po przecięciu na dwie części napełniane bitą śmietaną lub kremem, zwykle polewane czekoladą;


lexentry: pol/eklezja__rzeczownik__1
written_rep: eklezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκλησία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zgromadzenie pełnoprawnych obywateli starożytnych Aten, którzy ukończyli 20 lat, najwyższy organ władzy decydujący o polityce zagranicznej i wewnętrznej polis;


lexentry: pol/eklezjologia__rzeczownik__1
written_rep: eklezjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκλησιολογία
sense_list:
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;


lexentry: pol/ekliptyka__rzeczownik__1
written_rep: ekliptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκλειπτική
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;


lexentry: pol/ekologiczny__przymiotnik__1
written_rep: ekologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: οικολογικός
sense_list:
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody | (potocznie, potoczny) sprzyjający ochronie środowiska | (potocznie, potoczny) związany z ochroną środowiska


lexentry: pol/ekonazol__rzeczownik__1
written_rep: ekonazol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκοναζόλη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwgrzybiczy lek, pochodna imidazolu


lexentry: pol/ekonomia__rzeczownik__1
written_rep: ekonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οικονομία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;


lexentry: pol/ekonomista__rzeczownik__1
written_rep: ekonomista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οικονομολόγος
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek odłamu rosyjskiej socjaldemokracji z przełomu XIX i XX wieku


lexentry: pol/ekran__rzeczownik__1
written_rep: ekran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οθόνη
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje


lexentry: pol/ekscelencja__rzeczownik__1
written_rep: ekscelencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Εξοχοτάτη
sense_list:
tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)


lexentry: pol/ekscentryczność__rzeczownik__1
written_rep: ekscentryczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκεντρικότητα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jeden z parametrów krzywej stożkowej; | cecha tego, co jest ekscentryczne; cecha tych, którzy są ekscentryczni


lexentry: pol/ekshibicjonista__rzeczownik__1
written_rep: ekshibicjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδειξίας
sense_list:
mężczyzna, który obnaża się w miejscach publicznych; | (przenośnie, przenośnia) osoba, która przejawia skłonność do ujawniania swoich intymnych, często drastycznych spraw


lexentry: pol/ekshortacja__rzeczownik__1
written_rep: ekshortacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραίνεση | προτροπή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na skłanianiu słuchaczy przy użyciu groźby, przestrogi, zachęty lub przyrzeczenia


lexentry: pol/ekskluzywny__przymiotnik__1
written_rep: ekskluzywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αποκλειστικός
sense_list:
elegancki lub luksusowy | odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu | przeznaczony dla ograniczonej liczby osób


lexentry: pol/ekskomunika__rzeczownik__1
written_rep: ekskomunika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφορισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;


lexentry: pol/ekskomunikować__czasownik__1
written_rep: ekskomunikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αφορίζω
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła


lexentry: pol/ekskursja__rzeczownik__1
written_rep: ekskursja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκδρομή
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wycieczka, podróż, wyprawa, wyjazd w celach wypoczynkowych lub poznawczych


lexentry: pol/eksmisja__rzeczownik__1
written_rep: eksmisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έξωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe usunięcie kogoś wraz z dobytkiem i domownikami z nieruchomości lub lokalu na podstawie wyroku sądowego albo decyzji administracyjnej w celu wydania tych rzeczy wierzycielowi;


lexentry: pol/ekspansja__rzeczownik__1
written_rep: ekspansja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επέκταση
sense_list:
rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zajmowanie przez państwo nowych terytoriów


lexentry: pol/ekspansjonizm__rzeczownik__1
written_rep: ekspansjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επεκτατισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu


lexentry: pol/ekspedycja__rzeczownik__1
written_rep: ekspedycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποστολή
sense_list:
wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział | wysyłanie przesyłek lub towarów na miejsce przeznaczenia


lexentry: pol/eksperyment__rzeczownik__1
written_rep: eksperyment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πείραμα
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska;


lexentry: pol/eksploatacja__rzeczownik__1
written_rep: eksploatacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκμετάλλευση
sense_list:
(górnictwo, górniczy) wydobywanie bogactw naturalnych | (technologia, technika, techniczny) używanie, użytkowanie urządzeń lub maszyn | uzyskiwanie maksymalnych zysków czyimś kosztem


lexentry: pol/eksport__rzeczownik__1
written_rep: eksport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξαγόμενο προϊόν
sense_list:
sprzedaż towarów lub wywóz krajowego kapitału za granicę albo świadczenie usług zagranicznemu klientowi


lexentry: pol/eksportować__czasownik__1
written_rep: eksportować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εξάγω
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wywozić towary, kapitały za granicę w celu wymiany handlowej lub świadczyć odpłatne usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego


lexentry: pol/ekstaza__rzeczownik__1
written_rep: ekstaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκσταση
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;


lexentry: pol/eksterminacja__rzeczownik__1
written_rep: eksterminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφανισμός | εξόντωση
sense_list:
systematyczne działanie zmierzające do zagłady, wyniszczenia określonych grup ludności w imię jakiejś idei


lexentry: pol/eksterytorialność__rzeczownik__1
written_rep: eksterytorialność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξωεδαφικότητα
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyłączenie spod jurysdykcji danego państwa osób reprezentujących inne państwa lub obiektów należących do innych państw


lexentry: pol/ekstradycja__rzeczownik__1
written_rep: ekstradycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκδοση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydanie innemu państwu osoby, która naruszyła jego prawa


lexentry: pol/ekstrahować__czasownik__1
written_rep: ekstrahować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εξάγω
sense_list:
(chemia, chemiczny) wyodrębniać składnik z mieszaniny przy pomocy rozpuszczalnika lub w inny sposób | (medycyna, medyczny) wydobywać z organizmu chirurgicznie lub laboratoryjnie


lexentry: pol/ekstrapolacja__rzeczownik__1
written_rep: ekstrapolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρεκβολή
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane


lexentry: pol/ekumenizm__rzeczownik__1
written_rep: ekumenizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οικουμενισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;


lexentry: pol/elegia__rzeczownik__1
written_rep: elegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελεγεία | ελεγείο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki o treści poważnej, refleksyjny, w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, poruszający tematykę przemijania, śmierci lub miłości;


lexentry: pol/elektor__rzeczownik__1
written_rep: elektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκλέκτορας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) książę uprawniony do wyboru cesarza w Rzeszy (Niemieckiej); | ktoś powołany do wzięcia udziału w decydującym akcie wyborczym | wyborca


lexentry: pol/elektrochemia__rzeczownik__1
written_rep: elektrochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτροχημεία
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem zależności między zjawiskami elektrycznymi a reakcjami chemicznymi;


lexentry: pol/elektroda__rzeczownik__1
written_rep: elektroda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρόδιο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;


lexentry: pol/elektroencefalograf__rzeczownik__1
written_rep: elektroencefalograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτροεγκεφαλογράφος
sense_list:
(medycyna, medyczny) aparat elektroniczny do badania mózgu, rejestrujący odebrane za pomocą odpowiednich elektrod bioprądy;


lexentry: pol/elektroforeza__rzeczownik__1
written_rep: elektroforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτροφόρηση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu naładowanych cząstek w kierunku jednej z elektrod;


lexentry: pol/elektrolit__rzeczownik__1
written_rep: elektrolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρολύτης
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektrolityczny__przymiotnik__1
written_rep: elektrolityczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρολυτικός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem


lexentry: pol/elektroliza__rzeczownik__1
written_rep: elektroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρόλυση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego


lexentry: pol/elektromagnes__rzeczownik__1
written_rep: elektromagnes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρομαγνήτης
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) cewka, która zachowuje się jak magnes podczas przepływu przez nią prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektromagnetyzm__rzeczownik__1
written_rep: elektromagnetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρομαγνητισμός
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się współzależnością zjawisk elektrycznych i magnetycznych | (fizyka, fizyczny) magnetyzm o podłożu elektrycznym; ogół zjawisk magnetycznych powodowanych przez prąd elektryczny


lexentry: pol/elektrometalurgia__rzeczownik__1
written_rep: elektrometalurgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρομεταλλουργία
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wydobywanie metali z rud lub oczyszczanie ich przy użyciu prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektron__rzeczownik__1
written_rep: elektron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρόνιο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;


lexentry: pol/elektroniczny_papieros__rzeczownik__1
written_rep: elektroniczny papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρονικό τσιγάρο
sense_list:
elektroniczny zamiennik papierosa tytoniowego pozwalający na inhalację par płynnych substancji aromatycznych;


lexentry: pol/elektronika__rzeczownik__1
written_rep: elektronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρονική
sense_list:
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;


lexentry: pol/elektrownia_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρηνικός σταθμός ενέργειας
sense_list:
(elektryczność) elektrownia wytwarzająca energię elektryczną przy wykorzystaniu rozszczepienia jąder atomowych;


lexentry: pol/elektrownia_słoneczna__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia słoneczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωτοβολταϊκός σταθμός
sense_list:
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym przetwarza się energię niesioną przez promienie słońca w energię elektryczną;


lexentry: pol/elektrownia_wodna__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υδροηλεκτρικός σταθμός
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną;


lexentry: pol/elektrum__rzeczownik__1
written_rep: elektrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ήλεκτρο
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) naturalnie występujący stop złota i srebra, dawniej używany do wybijania monet;


lexentry: pol/elektryczność__rzeczownik__1
written_rep: elektryczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρισμός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym; | (potocznie, potoczny) prąd elektryczny


lexentry: pol/elektryzować__czasownik__1
written_rep: elektryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρίζω
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nadawać czemuś ładunek elektryczny (zwykle przez pocieranie) | wzbudzać duże zainteresowanie, ekscytować


lexentry: pol/element__rzeczownik__1
written_rep: element
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στοιχείο
sense_list:
część składowa | (matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy | (filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze) | (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela


lexentry: pol/elewacja__rzeczownik__1
written_rep: elewacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόσοψη
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany budynku z wszystkimi znajdującymi się na niej elementami;


lexentry: pol/elewacja__rzeczownik__1
written_rep: elewacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ύψος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) wysokość ciała niebieskiego podawana w stopniach; kąt zawarty między horyzontem a prostą skierowaną do ciała niebieskiego


lexentry: pol/elipsa__rzeczownik__1
written_rep: elipsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έλλειψη
sense_list:
(geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;


lexentry: pol/elita__rzeczownik__1
written_rep: elita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελίτ
sense_list:
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku | wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju


lexentry: pol/elizja__rzeczownik__1
written_rep: elizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκθλιψη
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) opuszczenie wygłoskowej głoski lub sylaby wyrazu przed pierwszą samogłoską następującego po niej wyrazu;


lexentry: pol/emalia__rzeczownik__1
written_rep: emalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έγκαυστον
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) masa szklista do pokrywania wyrobów głównie metalowych w celach dekoracyjnych lub ochronnych


lexentry: pol/embargo__rzeczownik__1
written_rep: embargo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμπάργκο
sense_list:
zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową; | zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa | zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną | zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego


lexentry: pol/embriologia__rzeczownik__1
written_rep: embriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμβρυολογία
sense_list:
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;


lexentry: pol/embrion__rzeczownik__1
written_rep: embrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έμβρυο
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) organizm ludzki lub zwierzęcy w stadium rozwojowym poprzedzającym poród bądź wyklucie się


lexentry: pol/ementaler__rzeczownik__1
written_rep: ementaler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έμενταλ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku


lexentry: pol/emeryt__rzeczownik__1
written_rep: emeryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνταξιούχος
sense_list:
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę


lexentry: pol/emerytura__rzeczownik__1
written_rep: emerytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύνταξη
sense_list:
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;


lexentry: pol/emirat__rzeczownik__1
written_rep: emirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμιράτο
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira


lexentry: pol/emocja__rzeczownik__1
written_rep: emocja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συγκίνηση | συναίσθημα
sense_list:
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;


lexentry: pol/empatia__rzeczownik__1
written_rep: empatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενσυναίσθηση | συμπάθεια
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;


lexentry: pol/empiryzm__rzeczownik__1
written_rep: empiryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμπειρισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;


lexentry: pol/emu__rzeczownik__1
written_rep: emu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμού | δρομαίος
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)


lexentry: pol/encefalopatia__rzeczownik__1
written_rep: encefalopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγκεφαλοπάθεια
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;


lexentry: pol/endogenny__przymiotnik__1
written_rep: endogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ενδογενής
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz


lexentry: pol/endokarp__rzeczownik__1
written_rep: endokarp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδοκάρπιο
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu, powstająca ze skórki okrywającej wewnętrzną stronę owocolistka;


lexentry: pol/endokrynolog__rzeczownik__1
written_rep: endokrynolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδοκρινολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego


lexentry: pol/endokrynologia__rzeczownik__1
written_rep: endokrynologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδοκρινολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu; | (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego


lexentry: pol/endometrioza__rzeczownik__1
written_rep: endometrioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδομητρίωση
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;


lexentry: pol/endorfina__rzeczownik__1
written_rep: endorfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδορφίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;


lexentry: pol/energia__rzeczownik__1
written_rep: energia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενέργεια
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; | entuzjazm, chęć do działania


lexentry: pol/enklityka__rzeczownik__1
written_rep: enklityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγκλιτικό
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz niemający własnego akcentu i tworzący całość akcentową z wyrazem go poprzedzającym;


lexentry: pol/enkliza__rzeczownik__1
written_rep: enkliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έγκλιση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) połączenie prozodyczne wyrazu niemającego akcentu z wyrazem poprzednim


lexentry: pol/enologia__rzeczownik__1
written_rep: enologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οινολογία
sense_list:
(spożywczy) wiedza o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina, obejmująca również zagadnienia jego chemii, mikrobiologii oraz analizy;


lexentry: pol/entalpia__rzeczownik__1
written_rep: entalpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενθαλπία
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;


lexentry: pol/ententa__rzeczownik__1
written_rep: ententa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνεννόηση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: państwa walczące z państwami centralnymi | (historia, historyczny, historycznie) porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907;


lexentry: pol/entropia__rzeczownik__1
written_rep: entropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εντροπία
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych; | (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) średnia ilość informacji przypadająca na znak symbolizujący zajście zdarzenia z pewnego zbioru zdarzeń o danych prawdopodobieństwach;


lexentry: pol/entuzjasta__rzeczownik__1
written_rep: entuzjasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενθουσιαστής
sense_list:
osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą


lexentry: pol/entuzjastka__rzeczownik__1
written_rep: entuzjastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενθουσιάστρια
sense_list:
kobieta pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; kobieta żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą


lexentry: pol/enzym__rzeczownik__1
written_rep: enzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ένζυμο
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;


lexentry: pol/eon__rzeczownik__1
written_rep: eon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιώνας
sense_list:
(geologia, geologiczny) największa jednostka czasu w dziejach Ziemi, dzieląca się na ery | wiek, era


lexentry: pol/epanafora__rzeczownik__1
written_rep: epanafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επαναφορά
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) anafora


lexentry: pol/epeisodion__rzeczownik__1
written_rep: epeisodion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επεισόδιο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) partia dialogowa między partiami chóralnymi w dramacie antycznym;


lexentry: pol/epejroforeza__rzeczownik__1
written_rep: epejroforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μετατόπιση των ηπείρων
sense_list:
(geologia, geologiczny) poziome ruchy kontynentów skutkujące zmianami ich położenia względem siebie i względem biegunów;


lexentry: pol/epi-__przedrostek__1
written_rep: epi-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: επ- έπ- | επι- επί- | εφ- έφ-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: zewnętrzny, poprzedzający coś, następujący po czymś, położony nad czymś


lexentry: pol/epicki__przymiotnik__1
written_rep: epicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: επικός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką | (slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny


lexentry: pol/epidemia__rzeczownik__1
written_rep: epidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδημία
sense_list:
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;


lexentry: pol/epidemiologia__rzeczownik__1
written_rep: epidemiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδημιολογία
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;


lexentry: pol/epiderma__rzeczownik__1
written_rep: epiderma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδερμίδα
sense_list:
(botanika, botaniczny) zewnętrzna warstwa komórek pokrywająca całą powierzchnię rośliny; | (zoologia, zoologiczny) jednowarstwowy nabłonek pokrywający ciało bezkręgowców


lexentry: pol/epidiaskop__rzeczownik__1
written_rep: epidiaskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδιασκόπιο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne będące połączeniem diaskopu i episkopu, służące do wyświetlania pojedynczych obrazów nieruchomych zarówno w świetle odbitym, jak i przechodzącym (przezroczy, folii, stron książki, fotografii itp.);


lexentry: pol/epidot__rzeczownik__1
written_rep: epidot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίδοτο
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);


lexentry: pol/epifania__rzeczownik__1
written_rep: epifania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιφάνεια
sense_list:
(książkowy) olśnienie, wyjątkowe doznanie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) objawienie


lexentry: pol/epifora__rzeczownik__1
written_rep: epifora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιφορά
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jedna z figur stylistycznych polegająca na powtórzeniu słowa lub zwrotu na końcu kilku następujących po sobie wersów lub zdań


lexentry: pol/epigenetyczny__przymiotnik__1
written_rep: epigenetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: επιγενετικός
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany z dziedzicznością pozagenową, dotyczący dziedziczności pozagenowej


lexentry: pol/epigramat__rzeczownik__1
written_rep: epigramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίγραμμα
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny; | (historia, historyczny, historycznie) krótki wierszowany napis umieszczany na nagrobkach i pomnikach (zwłaszcza w starożytności)


lexentry: pol/epilog__rzeczownik__1
written_rep: epilog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίλογος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;


lexentry: pol/episkop__rzeczownik__1
written_rep: episkop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιδιασκόπιο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie pojedynczych obrazów nieruchomych w świetle odbitym, co umożliwia prezentację w powiększeniu np. stron książki;


lexentry: pol/episkopat__rzeczownik__1
written_rep: episkopat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επισκοπεία
sense_list:
(kościelny) ogół biskupów jakiegoś kraju lub prowincji kościelnej | (kościelny) tytuł, władza biskupa


lexentry: pol/epistemologia__rzeczownik__1
written_rep: epistemologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιστημολογία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością;


lexentry: pol/epizod__rzeczownik__1
written_rep: epizod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επεισόδιο
sense_list:
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne) | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) drobna rola, drobna scena | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wątek, odrębny fragment utworu powiązany z fabułą książki


lexentry: pol/epizodyczny__przymiotnik__1
written_rep: epizodyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μικρή
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) występujący w epizodach


lexentry: pol/epizootia__rzeczownik__1
written_rep: epizootia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιζωοτία
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) duża liczba jednoczesnych zachorowań na tę samą chorobę zakaźną pewnej populacji zwierząt na danym obszarze;


lexentry: pol/epoka__rzeczownik__1
written_rep: epoka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εποχή
sense_list:
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki; | punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity; | zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury)


lexentry: pol/epoka_brązu__rzeczownik__1
written_rep: epoka brązu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Εποχή του Χαλκού
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka prehistorii i starożytności, następująca po epoce kamienia i poprzedzająca epokę żelaza;


lexentry: pol/epolet__rzeczownik__1
written_rep: epolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επωμίδα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego


lexentry: pol/epos__rzeczownik__1
written_rep: epos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εποποιία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) poemat epicki pisany wierszem lub rzadziej prozą, w którym dzieje legendarnych lub rzeczywistych bohaterów są przedstawione na tle wydarzeń historycznych


lexentry: pol/epsomit__rzeczownik__1
written_rep: epsomit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επσομίτης
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady siarczanów, uwodniony siarczan magnezu, MgSO4·7H2O;


lexentry: pol/era__rzeczownik__1
written_rep: era
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εποχή | περίοδος
sense_list:
(geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi; | (historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.


lexentry: pol/erekcja__rzeczownik__1
written_rep: erekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στύση | σηκωμάρα
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;


lexentry: pol/ergonomia__rzeczownik__1
written_rep: ergonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργονομία
sense_list:
nauka zajmująca się dostosowaniem urządzeń, przedmiotów i narzędzi do anatomicznych i psychofizycznych potrzeb użytkowników;


lexentry: pol/ergotamina__rzeczownik__1
written_rep: ergotamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργοταμίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) alkaloid o wzorze sumarycznym C33H35N5O5 wyodrębniany ze sporyszu, używany w medycynie m.in. do leczenia migreny ze względu na działanie powodujące skurcz naczyń krwionośnych;


lexentry: pol/erozja__rzeczownik__1
written_rep: erozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσάθρωση
sense_list:
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych; | (socjologia, socjologiczny) (społeczny) stopniowe niszczenie norm, wartości


lexentry: pol/errata__rzeczownik__1
written_rep: errata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρόραμα
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) spis oraz sprostowanie omyłek zauważonych w wydrukowanej już książce, dołączone do niej w postaci wkładki lub wklejki


lexentry: pol/eschatologia__rzeczownik__1
written_rep: eschatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εσχατολογία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.


lexentry: pol/eschatologiczny__przymiotnik__1
written_rep: eschatologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: εσχατολογικός
sense_list:
(książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z eschatologią, dotyczący eschatologii


lexentry: pol/esej__rzeczownik__1
written_rep: esej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δοκίμιο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;


lexentry: pol/eskadra__rzeczownik__1
written_rep: eskadra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοίρα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów; | (wojskowość, wojskowy) (morski) zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę;


lexentry: pol/eskorta__rzeczownik__1
written_rep: eskorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακολουθία
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę | oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta


lexentry: pol/espresso__rzeczownik__1
written_rep: espresso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εσπρέσο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;


lexentry: pol/establishment__rzeczownik__1
written_rep: establishment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατεστημένο
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność | (pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju


lexentry: pol/ester__rzeczownik__1
written_rep: ester
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εστέρας
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol;


lexentry: pol/estragon__rzeczownik__1
written_rep: estragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εστραγκόν
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek | (spożywczy) aromatyczna przyprawa z suchego lub świeżego ziela estragonu (1.1)


lexentry: pol/estuarium__rzeczownik__1
written_rep: estuarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκβολή
sense_list:
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;


lexentry: pol/eten__rzeczownik__1
written_rep: eten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιθένιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy alken, bezbarwny i łatwopalny gaz o słodkawym zapachu, fitohormon;


lexentry: pol/eter__rzeczownik__1
written_rep: eter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιθέρας
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C; | (chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego; | w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń; | (poetycki, poetycko) powietrze | (potocznie, potoczny) przestrzeń fal radiowych


lexentry: pol/eter_dietylowy__rzeczownik__1
written_rep: eter dietylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαιθυλαιθέρας
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy eterów o wzorze sumarycznym C4H10O będący bezbarwną, palną cieczą, stosowany jako rozpuszczalnik, a dawniej również jako anestetyk;


lexentry: pol/etiuda__rzeczownik__1
written_rep: etiuda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπουδή
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy; | krótki utwór w sztuce, mający na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp.;


lexentry: pol/etnocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: etnocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εθνοκεντρισμός
sense_list:
przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji;


lexentry: pol/etola__rzeczownik__1
written_rep: etola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ετόλ
sense_list:
rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych


lexentry: pol/etologia__rzeczownik__1
written_rep: etologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηθολογία
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) nauka o zachowaniu się zwierząt; | (filozofia, filozoficzny) nauka badająca powstawanie charakteru i sposobu zachowania się człowieka


lexentry: pol/etui__rzeczownik__1
written_rep: etui
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποσκευές
sense_list:
(handel, handlowy) (książkowy) futerał lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów;


lexentry: pol/etyka__rzeczownik__1
written_rep: etyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηθική
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;


lexentry: pol/etykieta__rzeczownik__1
written_rep: etykieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ετικέτα
sense_list:
nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp. | zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku;


lexentry: pol/etymologia__rzeczownik__1
written_rep: etymologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ετυμολογία | ετυμολόγηση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów; | (językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu


lexentry: pol/etymologia_ludowa__rzeczownik__1
written_rep: etymologia ludowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρετυμολογία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) analiza pochodzenia wyrazów oparta na skojarzeniach zamiast na naukowych metodach badawczych;


lexentry: pol/etyn__rzeczownik__1
written_rep: etyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιθίνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) najprostszy węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów, bezbarwny gaz;


lexentry: pol/eucharystia__rzeczownik__1
written_rep: eucharystia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευχαριστία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porządek celebracji liturgicznej w chrześcijaństwie, inaczej msza; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie eucharystyczne, konsekrowana hostia i wino;


lexentry: pol/eudajmonizm__rzeczownik__1
written_rep: eudajmonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευδαιμονισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) stanowisko etyczne głoszące, że szczęście jest najwyższą wartością i celem życia człowieka


lexentry: pol/eufemizm__rzeczownik__1
written_rep: eufemizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευφημισμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, które jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;


lexentry: pol/eugenika__rzeczownik__1
written_rep: eugenika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευγονική
sense_list:
(biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;


lexentry: pol/eukaliptus__rzeczownik__1
written_rep: eukaliptus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευκάλυπτος
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;


lexentry: pol/eukariont__rzeczownik__1
written_rep: eukariont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευκαρυώτης
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów | (biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami


lexentry: pol/euro-__przedrostek__1
written_rep: euro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ευρω-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Europą, Europejczykami lub Unią Europejską


lexentry: pol/eurocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: eurocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευρωκεντρισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) ocenianie innych kultur wyłącznie z punktu widzenia Europejczyków


lexentry: pol/eutanazja__rzeczownik__1
written_rep: eutanazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευθανασία
sense_list:
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;


lexentry: pol/eutrofizacja__rzeczownik__1
written_rep: eutrofizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερτροφισμός
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu


lexentry: pol/eutychianizm__rzeczownik__1
written_rep: eutychianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευτυχιανισμός
sense_list:
(teologia, teologiczny) doktryna głosząca, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu


lexentry: pol/ewakuacja__rzeczownik__1
written_rep: ewakuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκένωση
sense_list:
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;


lexentry: pol/ewangelia__rzeczownik__1
written_rep: ewangelia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευαγγέλιο
sense_list:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;


lexentry: pol/ewangelista__rzeczownik__1
written_rep: ewangelista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευαγγελιστής
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;


lexentry: pol/ewikcja__rzeczownik__1
written_rep: ewikcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έξωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sądowne lub administracyjne pozbawienie prawa własności


lexentry: pol/ewolucja__rzeczownik__1
written_rep: ewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξέλιξη
sense_list:
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji; | proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś


lexentry: pol/ewzon__rzeczownik__1
written_rep: ewzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εύζωνας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) żołnierz bojowej, elitarnej jednostki piechoty górskiej | (wojskowość, wojskowy) grecki żołnierz gwardii honorowej, pełniący straż w tradycyjnym stroju;


lexentry: pol/exposé__rzeczownik__1
written_rep: exposé
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκθεση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przemówienie premiera lub ministra przedstawiane w sejmie


lexentry: pol/fabuła__rzeczownik__1
written_rep: fabuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλοκή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym


lexentry: pol/fagot__rzeczownik__1
written_rep: fagot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαγκότο | βαρύαυλος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;


lexentry: pol/fajans__rzeczownik__1
written_rep: fajans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαγεντιανό
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;


lexentry: pol/faks__rzeczownik__1
written_rep: faks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαξ
sense_list:
(biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) wiadomość przesłana faksem (1.1) | (potocznie, potoczny) numer telefonu, na który można wysłać faks (1.2)


lexentry: pol/faks__rzeczownik__1
written_rep: faks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαξ | τέλεφαξ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;


lexentry: pol/faktor__rzeczownik__1
written_rep: faktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράγοντας
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) podmiot zajmujący się przejmowaniem za prowizję nieprzeterminowanych wierzytelności innego podmiotu (faktoranta), a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu ich; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi


lexentry: pol/faktoria__rzeczownik__1
written_rep: faktoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργοστάσιο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;


lexentry: pol/faktura__rzeczownik__1
written_rep: faktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογαριασμός
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;


lexentry: pol/fala__rzeczownik__1
written_rep: fala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κύμα
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody | (fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku; | (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie | (wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;


lexentry: pol/falanga__rzeczownik__1
written_rep: falanga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φάλαγγα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) zwarty oddział piechoty w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/falanster__rzeczownik__1
written_rep: falanster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαλανστήριο
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;


lexentry: pol/fale_długie__rzeczownik__1
written_rep: fale długie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μακρά κύματα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 1 do 100 km;


lexentry: pol/fale_krótkie__rzeczownik__1
written_rep: fale krótkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βραχέα κύματα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 10 do 100 m;


lexentry: pol/fale_ultrakrótkie__rzeczownik__1
written_rep: fale ultrakrótkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερβραχέα κύματα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 1 do 10 m;


lexentry: pol/fale_średnie__rzeczownik__1
written_rep: fale średnie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεσαία κύματα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 100 do 1000 m;


lexentry: pol/falka__rzeczownik__1
written_rep: falka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυματίδιο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) oscylacja, której amplituda dla minus i plus nieskończoności jest zerowa; | mała fala


lexentry: pol/fallokracja__rzeczownik__1
written_rep: fallokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαλλοκρατία
sense_list:
termin powstały w środowisku feministycznym oznaczający społeczność zdominowaną przez mężczyzn z kultem fallicznym, władza mężczyzn we wszystkich dziedzinach życia społecznego


lexentry: pol/famotydyna__rzeczownik__1
written_rep: famotydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαμοτιδίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy antagonistów receptorów histaminowych H2;


lexentry: pol/fanatyzm__rzeczownik__1
written_rep: fanatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φανατισμός
sense_list:
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych


lexentry: pol/fantastyka_naukowa__rzeczownik__1
written_rep: fantastyka naukowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιστημονική φαντασία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;


lexentry: pol/fantazja__rzeczownik__1
written_rep: fantazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαντασία
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;


lexentry: pol/farciara__rzeczownik__1
written_rep: farciara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κωλόφαρδη | ξεκωλιάρα
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta, której wiedzie się w życiu, mająca szczęście, której coś się udało, powiodło się, którą ominęła nieprzyjemna sytuacja


lexentry: pol/farma_wiatrowa__rzeczownik__1
written_rep: farma wiatrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιολικό πάρκο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności


lexentry: pol/farmakopea__rzeczownik__1
written_rep: farmakopea
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρμακοποιία
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) urzędowy spis leków zatwierdzonych do użycia w danym państwie, zawierający m.in. opis ich składu, właściwości oraz zalecenia dotyczące zastosowania;


lexentry: pol/farsz__rzeczownik__1
written_rep: farsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γέμιση | γέμισμα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;


lexentry: pol/fartuch__rzeczownik__1
written_rep: fartuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ποδιά
sense_list:
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;


lexentry: pol/faryzeusz__rzeczownik__1
written_rep: faryzeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαρισαίος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);


lexentry: pol/fasa__rzeczownik__1
written_rep: fasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαρέλι
sense_list:
duże naczynie z drewnianych klepek do przechowywania produktów; | w garbarstwie: naczynie wkopane w ziemię używane do garbowania skór, kadź | zawartość fasy (1.1)


lexentry: pol/fasada__rzeczownik__1
written_rep: fasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόσοψη
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku; | (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;


lexentry: pol/fasola__rzeczownik__1
written_rep: fasola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φασόλι
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); (także, też) potrawa z nich przyrządzona | (botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;


lexentry: pol/faszyzm__rzeczownik__1
written_rep: faszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φασισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;


lexentry: pol/fatamorgana__rzeczownik__1
written_rep: fatamorgana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Φάτα Μοργκάνα
sense_list:
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;


lexentry: pol/fatwa__rzeczownik__1
written_rep: fatwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φάτουα
sense_list:
w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;


lexentry: pol/faun__rzeczownik__1
written_rep: faun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαύνος
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) figura bożka leśnego przedstawianego zazwyczaj pod postacią brodatego mężczyzny z kozimi rogami i kopytami


lexentry: pol/fauna__rzeczownik__1
written_rep: fauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πανίδα
sense_list:
(biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;


lexentry: pol/fałdowanie__rzeczownik__1
written_rep: fałdowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναδίπλωση πρωτεΐνη
sense_list:
(biologia, biologiczny) (w enzymologii, o białkach) struktura przestrzenna łańcucha polipeptydowego zapewniająca zdolność do pełnienia funkcji biologicznej;


lexentry: pol/fałszywy__przymiotnik__1
written_rep: fałszywy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ψεύτικος
sense_list:
niezgodny z rzeczywistością, z prawdą; błędny, mylny | o człowieku: obłudny, zakłamany, przewrotny; kierujący się negatywnymi uczuciami | pozorny, udający coś, symulowany, udawany


lexentry: pol/fałszywy_przyjaciel__związek_frazeologiczny__1
written_rep: fałszywy przyjaciel
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ψευδόφιλος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;


lexentry: pol/federacja__rzeczownik__1
written_rep: federacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομοσπονδία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd; | związek stowarzyszeń, organizacji zawodowych, politycznych i innych


lexentry: pol/federacyjny__przymiotnik__1
written_rep: federacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ομοσπονδιακός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji


lexentry: pol/federalizacja__rzeczownik__1
written_rep: federalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομοσπονδιοποίηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) łączenie się państw, stanów, kantonów itp., na zasadach federacji


lexentry: pol/federalny__przymiotnik__1
written_rep: federalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ομοσπονδιακός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji


lexentry: pol/fedora__rzeczownik__1
written_rep: fedora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καβουράκι
sense_list:
(odzieżownictwo) fason kapelusza z rondem, początkowo kobiecego, później męskiego, z wklęsłą fałdą na środku;


lexentry: pol/fejk__rzeczownik__1
written_rep: fejk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψεύτικο
sense_list:
(neologizm) (potocznie, potoczny) coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe ((na przykład) zdjęcie) lub markowe ((na przykład) buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane


lexentry: pol/fenkuł__rzeczownik__1
written_rep: fenkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μάραθο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach; | (spożywczy) jarzyna z fenkułu (1.1)


lexentry: pol/fenomenalizm__rzeczownik__1
written_rep: fenomenalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινομενισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;


lexentry: pol/fenomenologia__rzeczownik__1
written_rep: fenomenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινομενολογία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane;


lexentry: pol/fenotyp__rzeczownik__1
written_rep: fenotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαινότυπος
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół wszystkich dostrzegalnych cech organizmu będący wynikiem współdziałania czynników dziedzicznych oraz warunków środowiska;


