# translation

lexentry: pol/prekognicja__rzeczownik__1
written_rep: prekognicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προαίσθηση
sense_list:
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;


lexentry: pol/preludium__rzeczownik__1
written_rep: preludium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρελούδιο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samodzielny, krótki utwór instrumentalny | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu | wprowadzenie, wstęp, początek, zapowiedź czegoś


lexentry: pol/premiera__rzeczownik__1
written_rep: premiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρεμιέρα
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem


lexentry: pol/prenumerata__rzeczownik__1
written_rep: prenumerata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνδρομή
sense_list:
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas


lexentry: pol/prepozyt__rzeczownik__1
written_rep: prepozyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοσμήτορας
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zastępcy przełożonego w niektórych zakonach


lexentry: pol/prerogatywa__rzeczownik__1
written_rep: prerogatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προνόμιο
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególne uprawnienie wynikające z piastowanego stanowiska


lexentry: pol/preskrypcja__rzeczownik__1
written_rep: preskrypcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δικαιώματος
sense_list:
(dawniej, dawny) przedawnienie | (dawniej, dawny) przepis prawny, nakaz urzędowy | (językoznawstwo, językoznawczy) wydawanie norm językowych; kodyfikacja normatywna; | wypisywanie, ordynowanie czegoś, (także, też) recepta lekarska


lexentry: pol/presokratyk__rzeczownik__1
written_rep: presokratyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσωκρατικός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) (filozofia, filozoficzny) filozof zaliczany do nurtu greckiej filozofii przedsokratejskiej, działający przed Sokratesem


lexentry: pol/prestidigitator__rzeczownik__1
written_rep: prestidigitator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταχυδακτυλουργός
sense_list:
człowiek pokazujący sztuczki sprawiające wrażenie magicznych, oparte głównie na zręczności i umiejętności odwracania uwagi


lexentry: pol/presupozycja__rzeczownik__1
written_rep: presupozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προϋπόθεση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ukryte wstępne założenie, wymagane żeby dane zdanie miało w danym kontekście logiczny sens; | (psychologia, psychologiczny) metoda sugerowania ukrytych treści za pomocą takich zdań


lexentry: pol/pretorianin__rzeczownik__1
written_rep: pretorianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πραιτοριανός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;


lexentry: pol/prezbiterium__rzeczownik__1
written_rep: prezbiterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιερό
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;


lexentry: pol/prezentyzm__rzeczownik__1
written_rep: prezentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παροντισμός
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) kierunek analizy historycznej, w którym ocena zdarzeń, faktów, poglądów z przeszłości jest dokonywana ze współczesnej perspektywy;


lexentry: pol/prezerwatywa__rzeczownik__1
written_rep: prezerwatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προφυλακτικό
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;


lexentry: pol/prezydent__rzeczownik__1
written_rep: prezydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Πρόεδρος | πρόεδρος
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;


lexentry: pol/prion__rzeczownik__1
written_rep: prion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρίον
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nieprawidłowo pofałdowane białko mające zdolność do samodzielnego rozprzestrzeniania się poprzez zmianę struktury innych białek, wywołujące u zwierząt i ludzi choroby neurodegeneracyjne;


lexentry: pol/probacja__rzeczownik__1
written_rep: probacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναστολή υπό επιτήρηση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół instytucji i działań służących resocjalizacji i prewencji kryminalnej;


lexentry: pol/probiotyk__rzeczownik__1
written_rep: probiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προβιοτικό
sense_list:
podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej;


lexentry: pol/probówka__rzeczownik__1
written_rep: probówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δοκιμαστικός σωλήνας
sense_list:
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;


lexentry: pol/proces__rzeczownik__1
written_rep: proces
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαδικασία | διεργασία
sense_list:
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie | (informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu;


lexentry: pol/procesja__rzeczownik__1
written_rep: procesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λιτανεία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;


lexentry: pol/procesor__rzeczownik__1
written_rep: procesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επεξεργαστής
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;


lexentry: pol/producent__rzeczownik__1
written_rep: producent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραγωγός
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych; | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu


lexentry: pol/produkcja__rzeczownik__1
written_rep: produkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραγωγή
sense_list:
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów | ogół tego, co zostało wyprodukowane


lexentry: pol/produkt__rzeczownik__1
written_rep: produkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προϊόν
sense_list:
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa | (chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej | (matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego; | rezultat pracy twórczej | w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku;


lexentry: pol/produkt_krajowy_brutto__rzeczownik__1
written_rep: produkt krajowy brutto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακαθάριστο εγχώριο προϊόν
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;


lexentry: pol/produktywność__rzeczownik__1
written_rep: produktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραγωγικότητα
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów; | cecha tego, co produktywne; cecha tych, którzy są produktywni


lexentry: pol/profesjonalny__przymiotnik__1
written_rep: profesjonalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: επαγγελματικός
sense_list:
(o uprawiającym jakąś dziedzinę) będący specjalistą, wykonujący swój zawód fachowo (np. personel) | (o uprawianej dziedzinie) uprawiany fachowo jako zawód (np. teatr)


lexentry: pol/profil__rzeczownik__1
written_rep: profil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προφίλ
sense_list:
(geologia, geologiczny) przekrój pionowy ukazujący budowę geologiczną danego odcinka skorupy ziemskiej; | (informatyka, informatyczny) zbiór ustawień, które dostosowują wygląd ekranu i zachowanie komputera do osobistych preferencji | twarz widziana z boku; także: jej wizerunek;


lexentry: pol/profilaktyka__rzeczownik__1
written_rep: profilaktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαγόρευση
sense_list:
środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk


lexentry: pol/profilaktyka_przedekspozycyjna__rzeczownik__1
written_rep: profilaktyka przedekspozycyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προφύλαξη προ έκθεσης
sense_list:
(medycyna, medyczny) lek, kuracja stosowana profilaktycznie przed ekspozycją, narażeniem na czynnik chorobotwórczy wywołujący AIDS


lexentry: pol/progesteron__rzeczownik__1
written_rep: progesteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προγεστερόνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) żeński hormon płciowy o wzorze sumarycznym C21H30O2, wytwarzany przez ciałko żółte w celu umożliwienia zagnieżdżenia zarodka w błonie śluzowej macicy, a podczas ciąży przez łożysko w celu jej utrzymania oraz przygotowania gruczołów sutkowych do laktacji;


lexentry: pol/prognatyzm__rzeczownik__1
written_rep: prognatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προγναθισμός | προγναθία
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) silne wysunięcie do przodu szczęki (lub szczęk), cecha gatunkowa lub nieprawidłowość anatomiczna


lexentry: pol/prognoza_pogody__rzeczownik__1
written_rep: prognoza pogody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δελτίο καιρού
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie;


lexentry: pol/program__rzeczownik__1
written_rep: program
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόγραμμα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań | plan działań


lexentry: pol/program_komputerowy__rzeczownik__1
written_rep: program komputerowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπολογιστικό πρόγραμμα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu konkretnych zadań;


lexentry: pol/program_telewizyjny__rzeczownik__1
written_rep: program telewizyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τηλεοπτικό πρόγραμμα
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;


lexentry: pol/prohibicja__rzeczownik__1
written_rep: prohibicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαγόρευση
sense_list:
(urzędowy) zakaz prowadzenia działalności społecznie niepożądanej lub szkodliwej, szczególnie zakaz sprzedaży (a także produkcji) alkoholu w danym kraju lub na danym terytorium;


lexentry: pol/projekcja__rzeczownik__1
written_rep: projekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προβολή
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie; | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pokaz filmu


lexentry: pol/projekt__rzeczownik__1
written_rep: projekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έργο
sense_list:
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu | szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś | plan działania lub postępowania


lexentry: pol/projektor__rzeczownik__1
written_rep: projektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προβολέας
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) aparat do rzutowania obrazów na ekran; | (astronomia, astronomiczny) aparat wyświetlający mapę nieba na sklepieniu planetarium;


lexentry: pol/prokariont__rzeczownik__1
written_rep: prokariont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προκαρυώτης
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa prokariontów | (biologia, biologiczny) mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych


lexentry: pol/prokliza__rzeczownik__1
written_rep: prokliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόκλιση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) połączenie prozodyczne wyrazu niemającego akcentu z wyrazem następującym


lexentry: pol/prokrastynacja__rzeczownik__1
written_rep: prokrastynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναβλητικότητα
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;


lexentry: pol/proktolog__rzeczownik__1
written_rep: proktolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρωκτολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób jelita grubego i odbytnicy


lexentry: pol/prokurator__rzeczownik__1
written_rep: prokurator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισαγγελέας | κατήγορος
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;


lexentry: pol/prokuratura__rzeczownik__1
written_rep: prokuratura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πληρεξούσιο
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ ścigający przestępstwa i stojący na straży praworządności;


lexentry: pol/prokurent__rzeczownik__1
written_rep: prokurent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαμεσολαβητής
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której udzielono pełnomocnictwo do reprezentowania przedsiębiorstwa w sprawach sądowych i pozasądowych


lexentry: pol/proletariat__rzeczownik__1
written_rep: proletariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προλεταριάτο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo; | (socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna | (socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją


lexentry: pol/proletariusz__rzeczownik__1
written_rep: proletariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προλετάριος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;


lexentry: pol/prolog__rzeczownik__1
written_rep: prolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόλογος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;


lexentry: pol/promienie_katodowe__rzeczownik__1
written_rep: promienie katodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθοδικές ακτίνες
sense_list:
(fizyka, fizyczny) strumień elektronów biegnący od katody do anody w rurze do wyładowań elektrycznych wypełnionej rozrzedzonym gazem


lexentry: pol/promieniowanie_jonizujące__rzeczownik__1
written_rep: promieniowanie jonizujące
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιονίζουσα ακτινοβολία
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (medycyna, medyczny) promieniowanie, którego źródłem są substancje mające zdolność wytwarzania jonów w czasie przenikania przez materię;


lexentry: pol/promieniować__czasownik__2
written_rep: promieniować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: ακτινοβολώ
sense_list:
okazywać w sposób wyraźnie zauważalny dobre emocje | (medycyna, medyczny) rozchodzić się z chorego miejsca do przyległej okolicy


lexentry: pol/promień__rzeczownik__1
written_rep: promień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακτίνα
sense_list:
(geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka; | wiązka światła wychodząca ze źródła światła; | (fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała


lexentry: pol/promiskuityzm__rzeczownik__1
written_rep: promiskuityzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συγχρωτισμός
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) dążenie do kontaktów seksualnych bez więzi uczuciowych; | (zoologia, zoologiczny) strategia rozrodcza polegająca na braku wybiórczości w kontaktach seksualnych


lexentry: pol/promotor_wiary__rzeczownik__1
written_rep: promotor wiary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνήγορος του διαβόλου
sense_list:
(kościelny) (oficjalnie) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze


lexentry: pol/propaganda__rzeczownik__1
written_rep: propaganda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προπαγάνδα
sense_list:
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;


lexentry: pol/propan__rzeczownik__1
written_rep: propan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προπάνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/proprium__rzeczownik__1
written_rep: proprium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθαρός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część liturgii podlegająca zmianie zależnie od kalendarza liturgicznego;


lexentry: pol/propyn__rzeczownik__1
written_rep: propyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προπίνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkinów, składnik gazu MAPP używanego w spawalnictwie;


lexentry: pol/prorok__rzeczownik__1
written_rep: prorok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προφήτης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;


lexentry: pol/prorokini__rzeczownik__1
written_rep: prorokini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προφήτισσα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości


lexentry: pol/prosciutto__rzeczownik__1
written_rep: prosciutto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσούτο
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowa, suszona szynka włoska, podawana zwykle w postaci cienkich plastrów;


lexentry: pol/prosta__rzeczownik__1
written_rep: prosta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευθεία
sense_list:
(geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;


lexentry: pol/prostak__rzeczownik__1
written_rep: prostak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγροίκος
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski


lexentry: pol/prostata__rzeczownik__1
written_rep: prostata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προστάτης
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;


lexentry: pol/prostownik__rzeczownik__1
written_rep: prostownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανορθωτής
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) układ lub element elektroniczny zamieniający prąd przemienny na prąd o stałym kierunku (w idealnym przypadku prąd stały);


lexentry: pol/proszek__rzeczownik__1
written_rep: proszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκόνη
sense_list:
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek


lexentry: pol/proszek_do_pieczenia__rzeczownik__1
written_rep: proszek do pieczenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπέικιν πάουντερ
sense_list:
(spożywczy) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;


lexentry: pol/proszek_do_prania__rzeczownik__1
written_rep: proszek do prania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απορρυπαντικό
sense_list:
(handel, handlowy) mieszanina rozdrobnionych substancji, służąca do usuwania zanieczyszczeń z ubrań;


lexentry: pol/protagonista__rzeczownik__1
written_rep: protagonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρωταγωνιστής
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami | bojownik, przywódca, prowodyr w walce o jakąś sprawę | najwybitniejszy aktor w zespole | odtwórca głównej roli


lexentry: pol/protekcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: protekcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προστατευτισμός
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;


lexentry: pol/proterozoik__rzeczownik__1
written_rep: proterozoik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Προτεροζωικός
sense_list:
(geologia, geologiczny) najdłuższy eon geologicznej skali czasu Ziemi, trwający od pojawienia się tlenu w atmosferze do rozwoju złożonych organizmów


lexentry: pol/protesis__rzeczownik__1
written_rep: protesis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόθεση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) przybudówka, pomieszczenie przy prezbiterium cerkwi, zwykle po północnej (lewej) jego stronie, miejsce przygotowania darów ofiarnych


lexentry: pol/protestant__rzeczownik__1
written_rep: protestant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προτεστάντης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich


lexentry: pol/protestantyzm__rzeczownik__1
written_rep: protestantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προτεσταντισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;


lexentry: pol/proto-__przedrostek__1
written_rep: proto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: πρωτο-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu


lexentry: pol/protokół__rzeczownik__1
written_rep: protokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρωτόκολλο
sense_list:
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;


lexentry: pol/protoplazma__rzeczownik__1
written_rep: protoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρωτόπλασμα
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) półpłynna część komórki otoczona błoną komórkową, składająca się z jądra komórkowego oraz cytoplazmy;


lexentry: pol/prototyp__rzeczownik__1
written_rep: prototyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρωτότυπο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;


lexentry: pol/prowadnica__rzeczownik__1
written_rep: prowadnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οδηγώ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element stały urządzenia mechanicznego, maszyny lub konstrukcji, służący do nadawania określonego kierunku ruchu oraz utrzymywania w pożądanym położeniu innego, ruchomego elementu


lexentry: pol/prowansalski__rzeczownik__1
written_rep: prowansalski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Προβηγκιανά | προβηγκιανή γλώσσα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/prowincja__rzeczownik__1
written_rep: prowincja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επαρχία
sense_list:
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa; | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo; | obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast | (biologia, biologiczny) obszar posiadający charakterystyczną florę i faunę


lexentry: pol/prowincjusz__rzeczownik__1
written_rep: prowincjusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επαρχιώτικος
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) człowiek mieszkający na prowincji, niemający wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego


lexentry: pol/prowokacja__rzeczownik__1
written_rep: prowokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προβοκάτσια
sense_list:
podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania | podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody


lexentry: pol/proza__rzeczownik__1
written_rep: proza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πεζογραφία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mowa niewiązana, bez stałych jednostek rytmicznych ani podziału na wersy


lexentry: pol/prozaik__rzeczownik__1
written_rep: prozaik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πεζογράφος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący utwory prozą, najczęściej powieści i nowele


lexentry: pol/prozodia__rzeczownik__1
written_rep: prozodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μετρική
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi


lexentry: pol/pruski__przymiotnik__1
written_rep: pruski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: πρωσικός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Prus lub ich mieszkańców | (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do ludów bałtyjskich, które zamieszkiwały dawne Prusy


lexentry: pol/prymityw__rzeczownik__2
written_rep: prymityw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: αρχέγονος
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj figur geometrycznych, z których buduje się inne, bardziej skomplikowane;


lexentry: pol/prywaciarz__rzeczownik__1
written_rep: prywaciarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έχων ετήσιον εισόδημα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lub (pogardliwie, pogardliwy) w PRL prywatny przedsiębiorca, rzemieślnik lub kupiec


lexentry: pol/pryzmat__rzeczownik__1
written_rep: pryzmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρίσμα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (optyka, optyczny) graniastosłup wykonany z przezroczystego materiału, często mający trójkątną podstawę, używany do załamywania, rozszczepiania i odbijania wiązek światła;


lexentry: pol/przebojowy__przymiotnik__1
written_rep: przebojowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σουξέ
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) taki, który jest przebojem - osiągnął sukces na rynku i jest popularny


lexentry: pol/przebój__rzeczownik__1
written_rep: przebój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουξέ | επιτυχία
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych


lexentry: pol/przeciek__rzeczownik__1
written_rep: przeciek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαρροή | διάρρευση
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej


lexentry: pol/przecinek__rzeczownik__1
written_rep: przecinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόμμα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym; | w niektórych krajach: znak separatora dziesiętnego


lexentry: pol/przeciw-__przedrostek__1
written_rep: przeciw-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: κατά
sense_list:
…łączący się zwykle z rzeczownikami, przymiotnikami lub imiesłowami, tworzący wyrazy związane z walką z czymś lub cel działania, także wyrazy o cechach przeciwnych do wyrazu źródłowego


lexentry: pol/przeciw__przyimek__1
written_rep: przeciw
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: κατά
sense_list:
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem | … używany do określenia celu działania czegoś | … używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem


lexentry: pol/przeciwciało__rzeczownik__1
written_rep: przeciwciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίσωμα
sense_list:
(medycyna, medyczny) specyficzne białko znajdujące się w organizmach kręgowców lub wytwarzane w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;


lexentry: pol/przeciwgorączkowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwgorączkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιπυρετικός
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce


lexentry: pol/przeciwgruźliczy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwgruźliczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιφυματικός
sense_list:
(medycyna, medyczny) działający przeciw gruźlicy, używany przy leczeniu gruźlicy, zapobiegający gruźlicy


lexentry: pol/przeciwlotniczy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwlotniczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιαεροπορικός
sense_list:
służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi


lexentry: pol/przeciwnie__partykuła__1
written_rep: przeciwnie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: αντίθετα
sense_list:
nawiązuje do jakiejś sytuacji lub opinii wprowadzając sąd polemiczny lub zaprzeczający w stosunku do wypowiedzianego wcześniej


lexentry: pol/przeciwnik__rzeczownik__1
written_rep: przeciwnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίπαλος | αντίμαχος
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę | ten, kto jest czemuś przeciwny


lexentry: pol/przeciwny__przymiotnik__1
written_rep: przeciwny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: απέναντι
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie; | o sprzecznych z kimś celach | skierowany w odwrotną stronę


lexentry: pol/przeciwpożarowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwpożarowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: πυροσβεστικός
sense_list:
(urzędowy) (technologia, technika, techniczny) mający związek z przeciwdziałaniem lub gaszeniem pożaru, zabezpieczający przed rozprzestrzenianiem się ognia


lexentry: pol/przeciwwirusowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwwirusowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιιικό
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw wirusom, używany przy leczeniu chorób wywoływanych przez wirusy, zapobiegający rozwojowi wirusów


lexentry: pol/przeciwzapalny__przymiotnik__1
written_rep: przeciwzapalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιφλεγμονώδης
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom


lexentry: pol/przeciwzmarszczkowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwzmarszczkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντιρυτιδικός
sense_list:
działający przeciwko powstawaniu zmarszczek, wpływający na zmniejszenie lub likwidację już istniejących


lexentry: pol/przeciąg__rzeczownik__1
written_rep: przeciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεύμα
sense_list:
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami


lexentry: pol/przeciętny__przymiotnik__1
written_rep: przeciętny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μέσος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę; | niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną | (statystyka, statystyczny) reprezentatywny, typowy


lexentry: pol/przeczos__rzeczownik__1
written_rep: przeczos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκδορά
sense_list:
(medycyna, medyczny) powierzchniowy, linijny ubytek w skórze uprzednio niezmienionej powstały np. wskutek drapania;


lexentry: pol/przeczyszczający__przymiotnik__1
written_rep: przeczyszczający
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καθαρτικός
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie


lexentry: pol/przed-__przyimek__1
written_rep: przed-
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: προ-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych określający wcześniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem


lexentry: pol/przed__przyimek__1
written_rep: przed
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: πριν | μπροστά
sense_list:
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności


lexentry: pol/przedmiot__rzeczownik__1
written_rep: przedmiot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντικείμενο
sense_list:
cel czynności, obiekt (rzadziej człowiek lub istota żywa), na którym jest wykonywana czynność; (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rzecz, wobec której działania opisuje dane prawo


lexentry: pol/przedmiotowy__przymiotnik__1
written_rep: przedmiotowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σκοπός
sense_list:
(gramatyka) odnoszący się do przedmiotu czynności, tj. dopełnienia | dotyczący przedmiotu, materialnego wytworu rzeczywistości


lexentry: pol/przedmowa__rzeczownik__1
written_rep: przedmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόλογος
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu


lexentry: pol/przedpłata__rzeczownik__1
written_rep: przedpłata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προκαταβολή
sense_list:
(handel, handlowy) forma płatności polegająca na dokonaniu zapłaty za towar lub usługę z góry, czyli przed ich dostarczeniem lub wykonaniem


lexentry: pol/przedramię__rzeczownik__1
written_rep: przedramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πήχης | αντιβράχιο | αντιβραχίονας
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka


lexentry: pol/przedrostek__rzeczownik__1
written_rep: przedrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόθεμα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany przed leksemem, np. morfem przed rdzeniem wyrazu;


lexentry: pol/przedsionek__rzeczownik__1
written_rep: przedsionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόλπος
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory;


lexentry: pol/przedsiębiorca__rzeczownik__1
written_rep: przedsiębiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιχειρηματίας
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;


lexentry: pol/przedsiębiorczość__rzeczownik__1
written_rep: przedsiębiorczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δραστηριότητα
sense_list:
zespół cech człowieka stanowiących o chęci i powodzeniu w załatwianiu różnych spraw (bycie przedsiębiorczym)


lexentry: pol/przedstawiać__czasownik__1
written_rep: przedstawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: συστήνω
sense_list:
zapoznawać kogoś z kimś, prezentować komuś kogoś | podawać co do wiadomości, dawać do obejrzenia, do wglądu


lexentry: pol/przedstawiciel_handlowy__rzeczownik__1
written_rep: przedstawiciel handlowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιπρόσωπος
sense_list:
(handel, handlowy) handlowiec odpowiedzialny za pozyskiwanie i obsługę klientów dla przedsiębiorstwa;


lexentry: pol/przedszkolanka__rzeczownik__1
written_rep: przedszkolanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νηπιαγωγός
sense_list:
(potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu


lexentry: pol/przedszkole__rzeczownik__1
written_rep: przedszkole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νηπιαγωγείο
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;


lexentry: pol/przedtułów__rzeczownik__1
written_rep: przedtułów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προθώρακας
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przedni, stale bezskrzydły pierścień tułowia owadów;


lexentry: pol/przedwzmacniacz__rzeczownik__1
written_rep: przedwzmacniacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προενισχυτής
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest przygotowanie słabego sygnału elektrycznego do dalszej obróbki lub wzmocnienia


lexentry: pol/przedział__rzeczownik__1
written_rep: przedział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάστημα | πεδίο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) podzbiór zbioru liczb rzeczywistych, ograniczony z jednej lub z dwóch stron;


lexentry: pol/przegrywać__czasownik__1
written_rep: przegrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ηττώμαι
sense_list:
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
written_rep: przegub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άρθρωση
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
written_rep: przegub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρπός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) ruchome połączenie kości w kończynie, zwykle w odniesieniu do nadgarstka


lexentry: pol/przegłos__rzeczownik__1
written_rep: przegłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποφωνία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana barwy samogłoski pod wpływem otoczenia fonetycznego zachodząca w językach indoeuropejskich;


lexentry: pol/przejęzyczenie__rzeczownik__1
written_rep: przejęzyczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραδρομή της γλώσσας
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mimowolny błąd językowy na poziomie wytwarzania wypowiedzi, np. w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;


lexentry: pol/przejściówka__rzeczownik__1
written_rep: przejściówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσαρμοστής
sense_list:
(potocznie, potoczny) element umożliwiający podłączenie urządzenia do innego gniazda niż przeznaczenie wtyczki


lexentry: pol/przekaz__rzeczownik__1
written_rep: przekaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πηγή
sense_list:
tekst, nagranie, film bądź w inny sposób zapisane informacje historyczne będące źródłem wiedzy o przeszłości; także przedmiot


lexentry: pol/przekazywać__czasownik__1
written_rep: przekazywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μεταδίδω
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) przesyłać sygnał, informację | powtarzać / przesyłać informację | (o myślach, ideach) być odczytanym / zrozumianym przez odbiorcę


lexentry: pol/przekaźnik__rzeczownik__1
written_rep: przekaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρονόμος
sense_list:
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;


lexentry: pol/przekleństwo__rzeczownik__1
written_rep: przekleństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάρα
sense_list:
klątwa, życzenie komuś źle | wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś


lexentry: pol/przekształcenie__rzeczownik__1
written_rep: przekształcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μετασχηματισμός
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, zwykle z interpretacją geometryczną, przekształcająca zbiór na niego samego | (rzeczownik odczasownikowy) od przekształcić


lexentry: pol/przekwitanie__rzeczownik__1
written_rep: przekwitanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμμηνόπαυση
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają


lexentry: pol/przekąska__rzeczownik__1
written_rep: przekąska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεζές | μεζεδάκι
sense_list:
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;


lexentry: pol/przekątna__rzeczownik__1
written_rep: przekątna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαγώνιος | διαγώνια
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu


lexentry: pol/przekład__rzeczownik__1
written_rep: przekład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μετάφραση
sense_list:
proces tłumaczenia tekstu z jednego języka na inny | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło, tekst przetłumaczony z innego języka


lexentry: pol/przekładnik__rzeczownik__1
written_rep: przekładnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεταμορφωτής
sense_list:
(elektryczność) transformator służący do zamiany poziomu napięcia (przekładnik napięciowy) lub prądu (przekładnik prądowy) elektrycznego do mniejszego poziomu, używany do celów automatyki, pomiarów, rozliczeń itp.


lexentry: pol/przelew__rzeczownik__1
written_rep: przelew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεταφορά
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami;


lexentry: pol/przemiana_materii__rzeczownik__1
written_rep: przemiana materii
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεταβολισμός
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ogół procesów biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych zachodzących w komórkach żywych


lexentry: pol/przemoc_domowa__rzeczownik__1
written_rep: przemoc domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδοοικογενειακή βία
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;


lexentry: pol/przemyt__rzeczownik__1
written_rep: przemyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαθρεμπόριο
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kryminologia, kryminologiczny) proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;


lexentry: pol/przemytnik__rzeczownik__1
written_rep: przemytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαθρέμπορας
sense_list:
osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αναστρέφω
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przekształcać równanie lub nierówność tak, aby określone wyrażenie znalazło się po drugiej stronie


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εκστασιάζω/εκστασιάζομαι
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) transportować przy udziale pewnego nośnika (substancji, fali nośnej, itp.).


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κουβαλώ
sense_list:
(fizyka, fizyczny) posiadać określoną właściwość, podlegającą prawom zachowania | (fizyka, fizyczny) w odniesieniu do oddziaływania: być kwantem jego pola | (matematyka, matematyczny) stosować przy obliczaniu kolejnej cyfry wartość zapamiętaną przy obliczaniu cyfry poprzedniej (np. podczas dodawania lub odejmowania)


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μεταβιβάζομαι
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) lokować środki w innym miejscu | (psychologia, psychologiczny) rzutować nieuświadomione myśli, uczucia i wzorce zachowania na psychoterapeutę; | kopiować z jednego egzemplarza, lub nośnika na inny


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μεταδίδω
sense_list:
przemieszczać coś niosąc | (elektronika, elektroniczny) przetwarzać, wzmacniać, lub odtwarzać dane pasmo częstotliwości


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: προτρέπω
sense_list:
(informatyka, informatyczny) kopiować, następnie usuwając z poprzedniej lokalizacji | o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który się patrzy | umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: συστήνω
sense_list:
(biologia, biologiczny) rozszerzać obszar występowania danego gatunku, przemieszczając jego osobniki


lexentry: pol/przenosić__czasownik__4
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 04
trans_list: προτρέπω
sense_list:
o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który jest skierowane | zmieniać miejsce pobytu | zmieniać szkołę, pracę, lub inne miejsce, do którego regularnie się uczęszcza | zostać umieszczonym w innym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/przenośny__przymiotnik__1
written_rep: przenośny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: μεταφορικός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny


lexentry: pol/przepis__rzeczownik__1
written_rep: przepis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνταγή
sense_list:
tekst zawierający zbiór wiadomości potrzebnych do zrobienia czegoś, zwłaszcza przyrządzenia potrawy | wypróbowany sposób na osiągnięcie określonego celu


lexentry: pol/przepiórka__rzeczownik__1
written_rep: przepiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορτύκι
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;


lexentry: pol/przepona__rzeczownik__1
written_rep: przepona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάφραγμα
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów


lexentry: pol/przepuklina__rzeczownik__1
written_rep: przepuklina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κήλη
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
written_rep: przepustka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άδεια
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś


lexentry: pol/przepuszczalny__przymiotnik__1
written_rep: przepuszczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: διαπερατός
sense_list:
pozwalający na przepływ gazów lub cieczy, a będący przeszkodą dla innych substancji, w szczególności materii w innym stanie skupienia | pozwalający na przenikanie promieniowania, np. światła, a będący barierą dla promieniowania z innego zakresu lub innego rodzaju


lexentry: pol/przepychanka__rzeczownik__1
written_rep: przepychanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αψιμαχία
sense_list:
(potocznie, potoczny) krótka, często impulsywna wymiana zdań, zazwyczaj bez głębszego sensu, oparta na emocjach lub chwilowym napięciu


lexentry: pol/przepływ__rzeczownik__1
written_rep: przepływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παροχή
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się jednego miejsca do drugiego | przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;


lexentry: pol/przepływność__rzeczownik__1
written_rep: przepływność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δυφιακός ρυθμός
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) ilość bitów transmitowanych w jednostce czasu poprzez kanał komunikacyjny;


lexentry: pol/przepływomierz__rzeczownik__1
written_rep: przepływomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μετρητής ροής | ροόμετρο
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) (metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru przepływu,


lexentry: pol/przerabiać__czasownik__1
written_rep: przerabiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ντο
sense_list:
(potocznie, potoczny) zapoznawać się z pewną wiedzą zgodnie z wyznaczonym planem | (technologia, technika, techniczny) zdobić tkaninę poprzez przeplatanie jej czymś


lexentry: pol/przerost__rzeczownik__1
written_rep: przerost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερτροφία
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) powiększenie tkanki lub narządu wskutek powiększenia poszczególnych komórek


lexentry: pol/przerwa__rzeczownik__1
written_rep: przerwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διακοπή
sense_list:
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś


lexentry: pol/przerwanie__rzeczownik__1
written_rep: przerwanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διακοπή
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sygnał powodujący zmianę przepływu sterowania | przeszkodzenie komuś w jakiejś czynności, np. wypowiedzi


lexentry: pol/przerzutka__rzeczownik__1
written_rep: przerzutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτροχιαστής | ντεραγιέρ
sense_list:
(kolarstwo, kolarski) (technologia, technika, techniczny) mechanizm rowerowy umożliwiający zmianę biegu;


lexentry: pol/przesilenie_letnie__rzeczownik__1
written_rep: przesilenie letnie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θερινό ηλιοστάσιο
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego


lexentry: pol/przesilenie_zimowe__rzeczownik__1
written_rep: przesilenie zimowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χειμερινό ηλιοστάσιο
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;


lexentry: pol/przesmyk__rzeczownik__1
written_rep: przesmyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απαλλάσσομαι
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przestrzeń między nitkami osnowy, przez którą przechodzi czółenko


lexentry: pol/przestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: przestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χώρος
sense_list:
określony obszar – dwu- lub trójwymiarowy | (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;


lexentry: pol/przestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: przestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χώρος | διάστημα
sense_list:
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;


lexentry: pol/przestępstwo__rzeczownik__1
written_rep: przestępstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έγκλημα | αδίκημα | αξιόποινη πράξη
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;


lexentry: pol/przesyłka__rzeczownik__1
written_rep: przesyłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δέμα | επιστολή | επιταγή
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy


lexentry: pol/przesłanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογική
sense_list:
główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi


lexentry: pol/przesłuchanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłuchanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάκριση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego;


lexentry: pol/przetak__rzeczownik__1
written_rep: przetak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόσκινο | σήτα
sense_list:
(dawniej, dawny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj sita gospodarskiego z większymi otworami, służącego do oczyszczania ziarna;


lexentry: pol/przetarg__rzeczownik__1
written_rep: przetarg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημοπρασία
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sposób wyboru wykonawcy usługi lub produktu, polegający na wyborze najkorzystniejszej dla zamawiającego oferty;


lexentry: pol/przetchlinka__rzeczownik__1
written_rep: przetchlinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυσητήρας
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (zoologia, zoologiczny) otwór w skórze lub pancerzu umożliwiający wymianę gazową organizmu z otoczeniem;


lexentry: pol/przetwarzać__czasownik__1
written_rep: przetwarzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: επεξεργάζομαι
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputerowo opracowywać zebrane dane | zmieniać, nadając inne właściwości


lexentry: pol/przewijać__czasownik__1
written_rep: przewijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κύλινδρος
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment


lexentry: pol/przewlekła_obturacyjna_choroba_płuc__rzeczownik__1
written_rep: przewlekła obturacyjna choroba płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieuleczalna, przewlekła choroba dolnej części układu oddechowego z ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe, związana przede wszystkim z paleniem tytoniu


lexentry: pol/przewodnik__rzeczownik__1
written_rep: przewodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξεναγός | οδηγός
sense_list:
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp. | osoba, która czemuś przewodzi, pokazuje drogę


lexentry: pol/przewodnik__rzeczownik__2
written_rep: przewodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: οδηγός
sense_list:
(turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απογίνομαι
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) figura akrobatyczna polegająca na przejściu samolotu z lotu poziomego w stromo wznoszący, następnie nawróceniu i zejściu lotem nurkowym na pierwotną wysokość, ale w kierunku przeciwnym


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επανάσταση
sense_list:
(książkowy) nagła, gwałtowna zmiana w czymś, radykalny zwrot | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagła zmiana władzy państwowej, często dokonywana przy użyciu wojska


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυβίστηση
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonaniu szybkiego obrotu ciała o 360° w płaszczyźnie pionowej


lexentry: pol/przez__przyimek__1
written_rep: przez
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: από
sense_list:
…narzędzia użytego do wykonania czynności | …operacji dzielenia (w matematyce) | …wykonawcy czynności w formach strony biernej | …przyczyny wykonania czynności


lexentry: pol/przełom__rzeczownik__1
written_rep: przełom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταβροχθίζω
sense_list:
(geologia, geologiczny) odcinek wąskiej doliny o stromych zboczach, w którym rzeka przedziera się między górami;


lexentry: pol/przełowienie__rzeczownik__1
written_rep: przełowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπεραλίευση
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) ekstensywna, nadmierna i niekontrolowana eksploatacja łowisk, która doprowadza populacje poławianych gatunków zwierząt wodnych poniżej poziomu bezpiecznego dla ich odtworzenia;


lexentry: pol/prześcieradło__rzeczownik__1
written_rep: prześcieradło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεντόνι
sense_list:
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;


lexentry: pol/przeżuwać__czasownik__1
written_rep: przeżuwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μηρυκάζω
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) żuć powtórnie połknięty wcześniej pokarm | (przenośnie, przenośnia) rozmyślać wielokrotnie na ten sam temat; przeżywać coś w sobie nieustannie


lexentry: pol/przy__przyimek__1
written_rep: przy
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: στα
sense_list:
…opisujący miejsce, niedaleko którego odbywa się czynność | …opisujący orientacyjny czas, okazję | …przyłączający nazwę obiektu, z którym wiążą się charakteryzowane w zdaniu czynności


lexentry: pol/przy_okazji__przysłówek__1
written_rep: przy okazji
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: εφόσον
sense_list:
o czynności jednocześnie podczas wykonywania innej czynności (jako dodatek do czynności przewodniej) | o zdarzeniu podczas innego zdarzenia


lexentry: pol/przybytek__rzeczownik__1
written_rep: przybytek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ναός
sense_list:
budowla lub pomieszczenie mające charakter sakralny | miejsce, w którym uprawia się jakąś dziedzinę sztuki lub nauki


lexentry: pol/przychodnia__rzeczownik__1
written_rep: przychodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλινική
sense_list:
placówka służby zdrowia, w której lekarze różnych specjalności przyjmują chorych, udzielają im porad i w której wykonuje się podstawowe badania


lexentry: pol/przycisk__rzeczownik__1
written_rep: przycisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άγχος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) akcent dynamiczny | podkreślenie wypowiedzi intonacją głosu lub gestem


lexentry: pol/przycisk__rzeczownik__1
written_rep: przycisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κομβίον
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp. | część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem


lexentry: pol/przyczynowość__rzeczownik__1
written_rep: przyczynowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιτιότητα
sense_list:
związek zachodzący między dwoma zdarzeniami, w której jedno (przyczyna) sprawia, że występuje drugie (skutek)


lexentry: pol/przyducha__rzeczownik__1
written_rep: przyducha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υποξία
sense_list:
(wędkarstwo) (rybołówstwo, rybacki) obniżenie zawartości tlenu w wodzie skutkujące m.in. śnięciem ryb;


lexentry: pol/przygotowywać__czasownik__1
written_rep: przygotowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ετοιμάζω
sense_list:
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś


lexentry: pol/przygrywka__rzeczownik__1
written_rep: przygrywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρελούδιο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny stanowiący wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu


lexentry: pol/przyimek__rzeczownik__1
written_rep: przyimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόθεση
sense_list:
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;


lexentry: pol/przyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: przyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φίλος
sense_list:
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach | osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem | (eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym


lexentry: pol/przyjaźń__rzeczownik__1
written_rep: przyjaźń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φιλία
sense_list:
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;


lexentry: pol/przykro_mi__wykrzyknik__1
written_rep: przykro mi
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: λυπάμαι
sense_list:
(dosłownie) wyraz współczucia wobec drugiego rozmówcy, zwykle w reakcji na jego nieszczęśliwe okoliczności


lexentry: pol/przykry__przymiotnik__1
written_rep: przykry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αισχρός
sense_list:
o człowieku: posiadający sposób bycia, który wywołuje u innych nieprzyjemne uczucia | wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe


lexentry: pol/przykuć__czasownik__1
written_rep: przykuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αλυσοδένω
sense_list:
przymocować do czegoś nieruchomego kajdanami lub łańcuchem, odbierając lub ograniczając możliwość poruszania się


lexentry: pol/przykład__rzeczownik__1
written_rep: przykład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράδειγμα
sense_list:
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem | osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów) | osoba (postępowanie) godne naśladowania


lexentry: pol/przymiotnikowy__przymiotnik__1
written_rep: przymiotnikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: επιθετικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem


lexentry: pol/przymrozek__rzeczownik__1
written_rep: przymrozek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παγετός
sense_list:
spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia


lexentry: pol/przymykać_oko__czasownik__1
written_rep: przymykać oko
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κάνω τα στραβά μάτια
sense_list:
nie reagować na czyjeś złe działanie; udawać, że się nie widzi; zezwalać komuś na robienie czegoś złego poprzez niekaranie go


lexentry: pol/przynależność__rzeczownik__1
written_rep: przynależność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεσμός
sense_list:
należenie do jakiejś organizacji, społeczności, grupy społecznej, bycie członkiem jakiejś grupy, organizacji


lexentry: pol/przynosić__czasownik__1
written_rep: przynosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: φέρω
sense_list:
o pechu lub szczęściu ściągać, przyciągać | odnośnie pieniędzy dawać, powodować (zyski / straty) | trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce


lexentry: pol/przynęta__rzeczownik__1
written_rep: przynęta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δόλωμα
sense_list:
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;


lexentry: pol/przypowieść__rzeczownik__1
written_rep: przypowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραβολή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej


lexentry: pol/przyprawa__rzeczownik__1
written_rep: przyprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άρτυμα | καρύκευμα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;


lexentry: pol/przyprowadzić__czasownik__1
written_rep: przyprowadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: φέρω
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) doprowadzić kogoś do jakiegoś stanu | prowadząc kogoś lub coś, przybyć do danego miejsca


lexentry: pol/przypływ__rzeczownik__1
written_rep: przypływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλημμυρίδα
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca


lexentry: pol/przysiad__rzeczownik__1
written_rep: przysiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανακούρκουδα
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na zmianie pozycji ze stojącej do kucznej wyłącznie za pomocą zgięcia nóg w kolanach;


lexentry: pol/przysięga__rzeczownik__1
written_rep: przysięga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: όρκος
sense_list:
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;


lexentry: pol/przyspieszeniomierz__rzeczownik__1
written_rep: przyspieszeniomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιταχυνσιόμετρο
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych;


lexentry: pol/przysposobić__czasownik__1
written_rep: przysposobić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: υιοθετώ
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjąć do rodziny cudze dziecko, uznając je za swoje


lexentry: pol/przystawka__rzeczownik__1
written_rep: przystawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορεκτικό
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;


lexentry: pol/przystań__rzeczownik__1
written_rep: przystań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προκυμαία
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce cumowania niewielkich jednostek pływających: łodzi, jachtów, kutrów;


lexentry: pol/przystojny__przymiotnik__1
written_rep: przystojny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ωραίος | ευειδής | όμορφος
sense_list:
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne


lexentry: pol/przysłona__rzeczownik__1
written_rep: przysłona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάφραγμα
sense_list:
(optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego


lexentry: pol/przysłowie__rzeczownik__1
written_rep: przysłowie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παροιμία
sense_list:
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;


lexentry: pol/przysłowiowy__przymiotnik__1
written_rep: przysłowiowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: παροιμιακός
sense_list:
dotyczący przysłowia, popularnego frazeologizmu, wskazuje że treść należy rozumieć przenośnie a nie dosłownie


lexentry: pol/przysłówek__rzeczownik__1
written_rep: przysłówek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίρρημα
sense_list:
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;


lexentry: pol/przywieźć__czasownik__1
written_rep: przywieźć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: φέρνω
sense_list:
przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce


lexentry: pol/przywilej_korzyści__rzeczownik__1
written_rep: przywilej korzyści
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλεονέκτημα
sense_list:
(sport, sportowy) zasada w piłce nożnej nakazująca sędziemu nieprzerywanie gry po faulu, gdy drużyna sfaulowana utrzymuje się przy piłce lub jest w korzystniejszej sytuacji niż przeciwnik;


lexentry: pol/przyzwoity__przymiotnik__1
written_rep: przyzwoity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αξιοπρεπής
sense_list:
dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania | porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie | właściwy, stosowny


lexentry: pol/przyzębie__rzeczownik__1
written_rep: przyzębie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ούλο
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;


lexentry: pol/prząść__czasownik__1
written_rep: prząść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ιδιοστροφορμή
sense_list:
(włókiennictwo) przerabiać kłąb włókna na przędzę | o pająku, jedwabniku: wytwarzać pajęczynę, nitkę jedwabną


lexentry: pol/przędza__rzeczownik__1
written_rep: przędza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νήμα
sense_list:
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;


lexentry: pol/próba__rzeczownik__1
written_rep: próba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δείγμα
sense_list:
(statystyka, statystyczny) pewna ilość (ludzi lub przedmiotów) pobierana w celu zbadania określonych cech


lexentry: pol/próchnica__rzeczownik__1
written_rep: próchnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τερηδόνα
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;


lexentry: pol/próg__rzeczownik__1
written_rep: próg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τάστο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element na gryfie niektórych instrumentów, do którego dociska się struny


lexentry: pol/próżnia__rzeczownik__1
written_rep: próżnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κενό
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne); | (technologia, technika, techniczny) stan bardzo niskiego ciśnienia


lexentry: pol/prąd__rzeczownik__1
written_rep: prąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεύμα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych; | (potocznie, potoczny) energia elektryczna | strumień wody | tendencja, kierunek


lexentry: pol/prąd_elektryczny__rzeczownik__1
written_rep: prąd elektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρικό ρεύμα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ukierunkowany ruch ładunków elektrycznych w środowisku przewodzącym spowodowany różnicą potencjałów między punktami w polu elektrycznym;


lexentry: pol/prędkość__rzeczownik__1
written_rep: prędkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταχύτητα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu; | tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu | (fizyka, fizyczny) wielkość skalarna wyrażająca przebytą drogę w jednostce czasu


lexentry: pol/pręgierz__rzeczownik__1
written_rep: pręgierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στύλος βασανισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznych miastach: słup stojący w miejscu publicznym, do którego przykuwano przestępców, wymierzając im karę np. chłosty;


lexentry: pol/psalm__rzeczownik__1
written_rep: psalm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψαλμός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;


lexentry: pol/pseudo-__przedrostek__1
written_rep: pseudo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ψευδο-
sense_list:
…pierwszy człon wyrazów złożonych będących nazwami i określeniami osób, rzeczy lub zjawisk, które nie są tym, co udają lub naśladują


lexentry: pol/pseudolosowy__przymiotnik__1
written_rep: pseudolosowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ψευδοτυχαίος
sense_list:
(statystyka, statystyczny) będący lub związany z danymi generowanymi deterministycznie, jednak z pozoru nieodróżnialnymi od prawdziwie losowych


lexentry: pol/pseudonauka__rzeczownik__1
written_rep: pseudonauka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψευδοεπιστήμη
sense_list:
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;


lexentry: pol/pseudonim__rzeczownik__1
written_rep: pseudonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψευδώνυμο
sense_list:
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;


lexentry: pol/psiakrew__wykrzyknik__1
written_rep: psiakrew
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: λεπτός
sense_list:
…powtarzany jako przekleństwo, wyraz raczej bez wulgarnego, czy grubiańskiego wydźwięku, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu lub partykuła emfatyczna (bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić)


lexentry: pol/psianka__rzeczownik__1
written_rep: psianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σολάνο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę;


lexentry: pol/psowate__rzeczownik__1
written_rep: psowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Κυνίδες
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Canidae G. Fischer, rodzina lądowych ssaków drapieżnych obejmująca ponad trzydzieści współcześnie żyjących gatunków;


lexentry: pol/psychastenia__rzeczownik__1
written_rep: psychastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχασθένεια
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem


lexentry: pol/psychiatra__rzeczownik__1
written_rep: psychiatra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχίατρος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych


lexentry: pol/psychiatria__rzeczownik__1
written_rep: psychiatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχιατρική
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;


lexentry: pol/psychoanaliza__rzeczownik__1
written_rep: psychoanaliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχανάλυση
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1) | (psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach


lexentry: pol/psychodelik__rzeczownik__1
written_rep: psychodelik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχεδελικός
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) substancja neuroaktywna o działaniu psychodelicznym, wywołująca zwykle odurzenie i wizje, mająca zdolność do wywoływania zmian percepcji, świadomości, sposobu myślenia oraz sposobu odczuwania emocji;


lexentry: pol/psychofarmakologia__rzeczownik__1
written_rep: psychofarmakologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχοφαρμακολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) gałąź farmakologii zajmująca się badaniem wpływu leków psychoaktywnych na stan psychiczny człowieka;


lexentry: pol/psychofizjologia__rzeczownik__1
written_rep: psychofizjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχοφυσιολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza psychologii i fizjologii, zajmująca się związkiem między procesami psychicznymi i fizjologicznymi;


lexentry: pol/psycholingwistyka__rzeczownik__1
written_rep: psycholingwistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχογλωσσολογία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (psychologia, psychologiczny) dziedzina nauki na pograniczu psychologii i językoznawstwa zajmująca się psychologicznymi podstawami funkcjonowania języka;


lexentry: pol/psychologiczny__przymiotnik__1
written_rep: psychologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχολογικός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący psychologii | stosujący zasady psychologii


lexentry: pol/psycholożka__rzeczownik__1
written_rep: psycholożka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχολόγος
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (psychologia, psychologiczny) kobieta, która specjalizuje się w dziedzinie psychologii


lexentry: pol/psychopatia__rzeczownik__1
written_rep: psychopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχοπάθεια
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;


lexentry: pol/psychopatologia__rzeczownik__1
written_rep: psychopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχοπαθολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dziedzina psychologii i psychiatrii, która bada zaburzenia i choroby psychiczne


lexentry: pol/psychopomp__rzeczownik__1
written_rep: psychopomp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχοπομπός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę) odprowadzająca lub przenosząca dusze zmarłych do świata pozagrobowego;


lexentry: pol/psychosomatyczny__przymiotnik__1
written_rep: psychosomatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχοσωματικός
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało


lexentry: pol/psychoterapia__rzeczownik__1
written_rep: psychoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχοθεραπεία
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;


lexentry: pol/psychotrop__rzeczownik__1
written_rep: psychotrop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχοφάρμακο
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (potocznie, potoczny) lek psychotropowy


lexentry: pol/psychotropowy__przymiotnik__1
written_rep: psychotropowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχοτρόπος
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) oddziałujący na ośrodkowy układ nerwowy


lexentry: pol/psychotyczny__przymiotnik__1
written_rep: psychotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ψυχωτικός
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą


lexentry: pol/psychoza__rzeczownik__1
written_rep: psychoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψύχωση
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego; | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) skłonność do ulegania intensywnym emocjom, nastrojom, szczególnie szerzącym się w jakiejś zbiorowości


lexentry: pol/pszczelarz__rzeczownik__1
written_rep: pszczelarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μελισσοκόμος
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych


lexentry: pol/pszczoła__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μέλισσα
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;


lexentry: pol/pszenica__rzeczownik__1
written_rep: pszenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιτάρι
sense_list:
Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)


lexentry: pol/ptasi_móżdżek__związek_frazeologiczny__1
written_rep: ptasi móżdżek
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: κοκόρου γνώση
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ironicznie) o tępym, ograniczonym umyśle, także: określenie osoby, którą uważa się za głupią


lexentry: pol/ptasznik__rzeczownik__2
written_rep: ptasznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ταραντούλα
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pająk z rodziny ptasznikowatych, Theraphosidae


lexentry: pol/pterodaktyl__rzeczownik__1
written_rep: pterodaktyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πτεροδάκτυλος
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Pterodactylus, rodzaj wymarłego latającego gada należącego do rzędu pterozaurów, żyjącego w okresie późnej jury


lexentry: pol/ptolemejski__przymiotnik__1
written_rep: ptolemejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Πτολεμαϊκός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (astronomia, astronomiczny) związany z nauką, poglądami głoszonymi przez Ptolemeusza


lexentry: pol/ptyś__rzeczownik__1
written_rep: ptyś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σου
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kulisty wyrób cukierniczy z ciasta parzonego napełnione kremem bezowym lub bitą śmietaną;


lexentry: pol/publikować__czasownik__1
written_rep: publikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: δημοσιεύω
sense_list:
ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać


lexentry: pol/puchacz_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: puchacz zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπούφος
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo bubo, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych występujący m.in. w Polsce;


lexentry: pol/pudel__rzeczownik__1
written_rep: pudel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κανίς
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;


lexentry: pol/puder__rzeczownik__1
written_rep: puder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκόνη
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;


lexentry: pol/puderniczka__rzeczownik__1
written_rep: puderniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πουδριέρα | πουντριέρα
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płaskie pudełeczko służące do przechowywania pudru kosmetycznego, najczęściej zdobione i mające lusterko wewnątrz


lexentry: pol/pudło_rezonansowe__rzeczownik__1
written_rep: pudło rezonansowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντηχείο | ηχείο | σκάφος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu muzycznego służąca do wzmacniania dźwięku;


lexentry: pol/puginał__rzeczownik__1
written_rep: puginał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οβελίσκος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj sztyletu pochodzenia wschodniego, używany do końca XVI w.;


lexentry: pol/puklerz__rzeczownik__1
written_rep: puklerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασπίδα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wypukła tarcza używana przez piechotę i jezdnych;


lexentry: pol/pula__rzeczownik__1
written_rep: pula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πισίνα
sense_list:
suma przedmiotów lub pieniędzy do rozdysponowania | w grach losowych: suma nagród, środków do wygrania


lexentry: pol/pulmonolog__rzeczownik__1
written_rep: pulmonolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πνευμονολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób układu oddechowego


lexentry: pol/pulmonologia__rzeczownik__1
written_rep: pulmonologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πνευμονολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;


lexentry: pol/pulpit__rzeczownik__1
written_rep: pulpit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιφάνεια εργασίας
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest na tzw. oknach; | stolik do pisania z pochyłym blatem


lexentry: pol/puls__rzeczownik__1
written_rep: puls
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφυγμός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze | (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca


lexentry: pol/puma_płowa__rzeczownik__1
written_rep: puma płowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορεινός λέων
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku puma płowa (1.1)


lexentry: pol/pumeks__rzeczownik__1
written_rep: pumeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελαφρόπετρα | αλαφρόπετρα
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przedmiot z pumeksu (1.1) lub uzyskiwany syntetycznie, stosowany do usuwania zrogowaciałego naskórka i odcisków


lexentry: pol/pumeks__rzeczownik__1
written_rep: pumeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελαφρόπετρα | αλαφρόπετρα | κίσσηρη
sense_list:
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;


lexentry: pol/punca__rzeczownik__1
written_rep: punca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γροθιά
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj małego stalowego pręta, który w połączeniu z młotkiem służy jako narzędzie rzemieślnicze, jubilerskie i cyzelerskie;


lexentry: pol/punkt__rzeczownik__1
written_rep: punkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σημείο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) element pewnej (abstrakcyjnej) przestrzeni, szczególnie mającej interpretację geometryczną


lexentry: pol/punkt_rzutu_karnego__rzeczownik__1
written_rep: punkt rzutu karnego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σημείο πέναλτι
sense_list:
(sport, sportowy) punkt, z którego wykonuje się rzut karny; w piłce nożnej znajduje się jedenaście metrów od linii bramkowej


lexentry: pol/punktować__czasownik__1
written_rep: punktować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: παρτιτούρα
sense_list:
(potocznie, potoczny) zyskiwać uznanie, robić dobre wrażenie (na kimś) | (sport, sportowy) zdobywać punkty w grze lub rywalizacji | zdobywać przewagę nad przeciwnikiem (w sporcie lub dyskusji), celnie trafiać słowem lub ciosem


lexentry: pol/purga__rzeczownik__1
written_rep: purga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χιονοθύελλα
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) silny i gwałtowny północno-wschodni wiatr wiejący na Syberii, połączony z zamiecią śnieżną


lexentry: pol/puryzm__rzeczownik__1
written_rep: puryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθαρισμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) postawa wobec języka charakteryzująca się koncentracją na ideałach różnie pojmowanej „czystości” językowej; | (książkowy) przesadna dbałość o poprawność i konsekwencję w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/purée__rzeczownik__1
written_rep: purée
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πουρές | πουρέ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;


lexentry: pol/pusia__rzeczownik__1
written_rep: pusia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γατάκι
sense_list:
(eufemistycznie) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) srom | (pieszczotliwie, pieszczotliwy) kotka lub suczka


lexentry: pol/pustosłowie__rzeczownik__1
written_rep: pustosłowie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αερολογία | κενολογία | λόγια του αέρα
sense_list:
(książkowy) używanie w wypowiedzi wielu niemających konkretnego znaczenia w danym kontekście lub niewnoszących żadnej wartości słów, też: wypowiedź, w której występuje to zjawisko


lexentry: pol/pustułka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pustułka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βραχοκιρκίνεζο
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;


lexentry: pol/pustynia__rzeczownik__1
written_rep: pustynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έρημος
sense_list:
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;


lexentry: pol/puszczanie_krwi__rzeczownik__1
written_rep: puszczanie krwi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φλεβοτομία
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg, dawniej będący podstawą medycyny a dziś już niestosowany, polegający na otwarciu żył pacjenta i wycofaniu z nich znacznej ilości krwi;


lexentry: pol/puszczyk__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χουχουριστής
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;


lexentry: pol/puszczyk_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χουχουριστής
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/puszka_Pandory__rzeczownik__1
written_rep: puszka Pandory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουτί της Πανδώρας
sense_list:
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mityczny pojemnik uwalniający nieszczęścia, klęski, choroby, głód, nędzę i inne plagi ludzkości;


lexentry: pol/puzon__rzeczownik__1
written_rep: puzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρομπόνι
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;


lexentry: pol/puzzle__rzeczownik__1
written_rep: puzzle
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παζλ
sense_list:
układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;


lexentry: pol/pułap__rzeczownik__1
written_rep: pułap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλαφόν
sense_list:
(książkowy) najwyższy poziom czegoś, górna granica | (lotnictwo, lotniczy) maksymalna wysokość, na jaką może wzbić się określony statek powietrzny; | (meteorologia, meteorologiczny) wysokość podstawy chmur nad ziemią


lexentry: pol/pułk__rzeczownik__1
written_rep: pułk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύνταγμα
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;


lexentry: pol/pylon__rzeczownik__1
written_rep: pylon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυλώνας
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) wieża bramna na planie prostokąta i zwężająca się ku górze; wznoszona parami w starożytnym Egipcie;


lexentry: pol/pysk__rzeczownik__1
written_rep: pysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ληστεύω
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)


lexentry: pol/pysoń_smukły__rzeczownik__1
written_rep: pysoń smukły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαρίδα
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Spicara smaris Linnaeus, gatunek niewielkiej ryby słonowodnej z rodziny śródkolcowatych;


lexentry: pol/pytanie_retoryczne__rzeczownik__1
written_rep: pytanie retoryczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρητορική ερώτηση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi — stosowane by wyrazić powątpiewanie;


lexentry: pol/pójdźka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pójdźka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουκουβάγια
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Athene noctua, gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/pójść__czasownik__1
written_rep: pójść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: πάω
sense_list:
(potocznie, potoczny) potoczyć się, mieć określony przebieg | pieszo udać się w jakąś stronę | poruszając się pieszo opuścić jakieś miejsce | udać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności | zgodzić się i rozpocząć jakąś długotrwałą czynność


lexentry: pol/półka__rzeczownik__1
written_rep: półka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράφι
sense_list:
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów


lexentry: pol/półkula__rzeczownik__1
written_rep: półkula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημισφαίριο
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu; | (geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi; | (geometria) połowa kuli;


lexentry: pol/półoś__rzeczownik__1
written_rep: półoś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημιαξόνιο
sense_list:
(geometria) połowa osi niektórych krzywych geometrycznych | (mechanika) wał, który przenosi napęd mechanizmu różnicowego samochodu na koło napędowe;


lexentry: pol/półpasiec__rzeczownik__1
written_rep: półpasiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έρπης ζωστήρας
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;


lexentry: pol/półprzewodnik__rzeczownik__1
written_rep: półprzewodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημιαγωγός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;


lexentry: pol/półsamogłoska__rzeczownik__1
written_rep: półsamogłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημίφωνο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej;


lexentry: pol/półton__rzeczownik__1
written_rep: półton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημιτόνιο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami we współczesnym zachodnim systemie tonalnym;


lexentry: pol/półwysep__rzeczownik__1
written_rep: półwysep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χερσόνησος
sense_list:
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;


lexentry: pol/późny__przymiotnik__1
written_rep: późny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αργά
sense_list:
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów | następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa


lexentry: pol/pączek__rzeczownik__1
written_rep: pączek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ντόνατ
sense_list:
(cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;


lexentry: pol/pęcherzyca__rzeczownik__1
written_rep: pęcherzyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πέμφιγα
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna powodująca powstawanie pęcherzy na skórze i błonach śluzowych;


lexentry: pol/pęcherzyk__rzeczownik__1
written_rep: pęcherzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουσκάλα
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mały narząd błoniasty w organizmach żywych; | (technologia, technika, techniczny) mała wypukłość lub próżnia w odlewie | (zdrobniale) od: pęcherz | mała bańka gazu w cieczy


lexentry: pol/pęcherzyk_płucny__rzeczownik__1
written_rep: pęcherzyk płucny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυψελίδα
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) najmniejsza, cienkościenna struktura płuca w kształcie mikroskopijnego woreczka, stanowiąca miejsce wymiany gazowej między powietrzem a krwią


lexentry: pol/pęcina__rzeczownik__1
written_rep: pęcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βοσκότοπος
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) część kończyny u zwierząt kopytnych pomiędzy koroną kopyta a nadpęciem


lexentry: pol/pęd__rzeczownik__1
written_rep: pęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βλαστάρι
sense_list:
(botanika, botaniczny) nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców;


lexentry: pol/pęd__rzeczownik__1
written_rep: pęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορμή
sense_list:
(fizyka, fizyczny) prędkość pomnożona przez masę; | wewnętrzna potrzeba, zamiłowanie do czegoś, wzmożona chęć dążenia do czegoś


lexentry: pol/pędzel__rzeczownik__1
written_rep: pędzel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πινέλο | βούρτσα
sense_list:
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;


lexentry: pol/pędzel_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: pędzel do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πινέλο ξυρίσματος
sense_list:
(higiena, higieniczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) pędzel używany do wyrabiania i nakładania pianki podczas golenia


lexentry: pol/pękać__czasownik__1
written_rep: pękać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εκρήγνυμαι
sense_list:
o czymś naciągniętym, napiętym: rozrywać się, najczęściej na dwie części | przestawać być całym na skutek powstania rysy, szczeliny lub otworu


lexentry: pol/pępek__rzeczownik__1
written_rep: pępek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομφαλός | αφαλός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;


lexentry: pol/pępowina__rzeczownik__1
written_rep: pępowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομφάλιος λώρος
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze


lexentry: pol/pęseta__rzeczownik__1
written_rep: pęseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαβίδα
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś


lexentry: pol/pęto__rzeczownik__1
written_rep: pęto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιπποπέδη | πέδικλο
sense_list:
wiązadło z powroza, łańcucha, rzemienia nakładane na przednie nogi zwierząt w celu ograniczenia swobody ich ruchów;


lexentry: pol/płaca_minimalna__rzeczownik__1
written_rep: płaca minimalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατώτατος μισθός
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) prawnie ustalony najniższy dopuszczalny poziom wynagrodzenia pieniężnego za pracę najemną;


lexentry: pol/płaskostopie__rzeczownik__1
written_rep: płaskostopie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλατυποδία
sense_list:
(medycyna, medyczny) zniekształcenie stopy polegające na spłaszczeniu przez obniżenie się jej fizjologicznych sklepień;


lexentry: pol/płaskowyż__rzeczownik__1
written_rep: płaskowyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οροπέδιο | υψίπεδο
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;


lexentry: pol/płaszcz__rzeczownik__1
written_rep: płaszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παλτό | πανωφόρι
sense_list:
(odzieżownictwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;


lexentry: pol/płetwa__rzeczownik__1
written_rep: płetwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πτερύγιο
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;


lexentry: pol/płetwa_sterowa__rzeczownik__1
written_rep: płetwa sterowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πτερύγιο πηδαλίου
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zanurzona w wodzie, ruchoma część steru; płat, który dzięki opływającej go wodzie, generuje siłę skręcającą ruch statku;


lexentry: pol/płetwal_błękitny__rzeczownik__1
written_rep: płetwal błękitny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλάζια φάλαινα
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal, będącego największym współczesnym zwierzęciem;


lexentry: pol/płeć__rzeczownik__1
written_rep: płeć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φύλο
sense_list:
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;


lexentry: pol/płow__rzeczownik__1
written_rep: płow
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πιλάφι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z kuchni tatarskiej i uzbeckiej, rodzaj pilawu popularnego również w Rosji


lexentry: pol/płucny__przymiotnik__1
written_rep: płucny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: πνευμονικόσ
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc


lexentry: pol/płynny__przymiotnik__1
written_rep: płynny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ρευστός
sense_list:
będący płynem | odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań | zmienny, niestały, taki, którego nie można dokładnie określić


lexentry: pol/płynąć__czasownik__1
written_rep: płynąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κολυμπάω
sense_list:
poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi | (przenośnie, przenośnia) o chmurach: poruszać się po nieboskłonie


lexentry: pol/płynąć_z_prądem__czasownik__1
written_rep: płynąć z prądem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: να πηγαίνεις με τα νερά τους
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) postępować zgodnie z ogólnie przyjętą opinią, podporządkowywać się, ulegać panującym zwyczajom, poglądom itp.


lexentry: pol/płyta__rzeczownik__1
written_rep: płyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλμπουμ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zbiór utworów jednego wykonawcy dystrybuowany na wielu nośnikach pod jednym tytułem


lexentry: pol/płyta__rzeczownik__1
written_rep: płyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έλασμα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości | element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru


lexentry: pol/płyta_główna__rzeczownik__1
written_rep: płyta główna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μητρική κάρτα
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;


lexentry: pol/płyta_winylowa__rzeczownik__1
written_rep: płyta winylowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βινυλοχλωρίδιο
sense_list:
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) płaski krążek wykonany z różnych materiałów z zapisanym nagraniem dźwiękowym


lexentry: pol/płytka__rzeczownik__1
written_rep: płytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλακάκι
sense_list:
(budownictwo) ceramiczna, czworoboczna płyta do wykładania podłogi i ścian; | (zdrobniale) od: płyta


lexentry: pol/pływ__rzeczownik__1
written_rep: pływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παλίρροια
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) cyklicznie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w dużych zbiornikach wodnych spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym Ziemi z Księżycem i Słońcem;


lexentry: pol/quadrivium__rzeczownik__1
written_rep: quadrivium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τετρακτύς
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (edukacja, edukacyjny) poziom wyższy kształcenia w średniowieczu obejmujący m.in. nauki matematyczne


lexentry: pol/rabarbar__rzeczownik__1
written_rep: rabarbar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραβέντι
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna łodyga rabarbaru (1.1)


lexentry: pol/rabin__rzeczownik__1
written_rep: rabin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραβίνος | ραββίνος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;


lexentry: pol/rabosz__rzeczownik__1
written_rep: rabosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσέτουλα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) kawałek drewna z wykonanymi nacięciami zapisującymi ważne dane, jak liczbę zwierząt hodowlanych, dług, ilość wykonanej pracy do opłacenia, itp.;


lexentry: pol/rachatłukum__rzeczownik__1
written_rep: rachatłukum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λουκούμι
sense_list:
(cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;


lexentry: pol/rachunek__rzeczownik__1
written_rep: rachunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογαριασμός
sense_list:
(handel, handlowy) spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową | (bankowość, bankowy) konto w banku, przez które przeprowadza się operacje finansowe


lexentry: pol/rachunek_całkowy__rzeczownik__1
written_rep: rachunek całkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ολοκληρωτικός λογισμός
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek;


lexentry: pol/rachunek_sumienia__rzeczownik__1
written_rep: rachunek sumienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξέταση συνείδησης
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) połączona z modlitwą analiza osobistej kondycji moralnej praktykowana w katolicyzmie, także jako przygotowanie do spowiedzi;


lexentry: pol/rachunki__rzeczownik__1
written_rep: rachunki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπολογισμός
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) (edukacja, edukacyjny) matematyka jako przedmiot w początkowym okresie nauczania


lexentry: pol/rachunkowość__rzeczownik__1
written_rep: rachunkowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογιστική
sense_list:
dział instytucji zajmujący się rachunkowością (1.1) | działalność polegająca na rejestrowaniu, dokumentowaniu i raportowaniu finansowych operacji i transakcji danego podmiotu gospodarczego;


lexentry: pol/racica__rzeczownik__1
written_rep: racica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χηλή
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) kopyto zwierząt parzystokopytnych, stanowiące rogową okrywę ostatniego członu trzeciego i czwartego palca;


lexentry: pol/racjonalista__rzeczownik__1
written_rep: racjonalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορθολογιστής
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik racjonalizmu w filozofii | człowiek, który w swoim postępowaniu kieruje się rozumem, nie emocjami


lexentry: pol/raczej__przysłówek__1
written_rep: raczej
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: μάλλον
sense_list:
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję | … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia | … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe


lexentry: pol/raczkować__czasownik__1
written_rep: raczkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μπουσουλίζω | μπουσουλώ
sense_list:
(potocznie, potoczny) o niemowlętach: poruszać się podpierając się na rękach i kolanach; chodzić na czworaka


lexentry: pol/rad__rzeczownik__1
written_rep: rad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράδιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;


lexentry: pol/rada__rzeczownik__1
written_rep: rada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιτροπή
sense_list:
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu


lexentry: pol/rada_ministrów__rzeczownik__1
written_rep: rada ministrów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπουργικό συμβούλιο
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kolegialny organ władzy wykonawczej z premierem na czele;


lexentry: pol/radar__rzeczownik__1
written_rep: radar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραντάρ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;


lexentry: pol/radca_prawny__rzeczownik__1
written_rep: radca prawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νομικός σύμβουλος
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Polsce prawnik uprawniony do świadczenia pomocy prawnej organom państwowym, administracji publicznej, podmiotom gospodarczym i osobom fizycznym oraz do występowania w ich imieniu przed sądami


lexentry: pol/radian__rzeczownik__1
written_rep: radian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακτίνιο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary kąta płaskiego w układzie SI, równa mierze kąta o wierzchołku w środku okręgu, wycinającego z tego okręgu łuk o długości równej promieniowi okręgu;


lexentry: pol/radiator__rzeczownik__1
written_rep: radiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψυγείο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia;


lexentry: pol/radiestezja__rzeczownik__1
written_rep: radiestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραδιαισθησία
sense_list:
(ezoteryka) pseudonaukowa metoda badawcza wykorzystująca wahadełko, którego zachowanie (odzwierciedlające ruchy rąk trzymającego wywołane „radiacją” badanego przedmiotu) ma być niezwykle dokładnym wskaźnikiem pomiarowym wartości wszelakich;


lexentry: pol/radio-__przedrostek__1
written_rep: radio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ραδιο-
sense_list:
…stosowany w złożeniach podkreślających, że coś wykorzystuje fale radiowe lub ma wbudowane radio (urządzenie), radiowy; względnie wykorzystuje zjawiska związane z promieniowaniem


lexentry: pol/radio__rzeczownik__1
written_rep: radio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράδιο | ραδιόφωνο
sense_list:
instytucja opracowująca i nadająca audycje emitowane w postaci fal elektromagnetycznych | urządzenie odbierające sygnały dźwiękowe nadawane w postaci fal elektromagnetycznych


lexentry: pol/radioaktywność__rzeczownik__1
written_rep: radioaktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραδιοενέργεια | ραδιενέργεια
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma


lexentry: pol/radioteleskop__rzeczownik__1
written_rep: radioteleskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραδιοτηλεσκόπιο
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;


lexentry: pol/radon__rzeczownik__1
written_rep: radon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραδόνιο
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;


lexentry: pol/radość__rzeczownik__1
written_rep: radość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαρά
sense_list:
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski


lexentry: pol/radykalizować__czasownik__1
written_rep: radykalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ριζοσπαστικοποιώ
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czynić radykalnym lub radykalniejszym | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) mieć cechy radykalne, skłaniać się ku radykalizmowi


lexentry: pol/radykał__rzeczownik__1
written_rep: radykał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ριζοσπάστης
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych


lexentry: pol/radło__rzeczownik__1
written_rep: radło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ησιόδειο άροτρο
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie drewniane do spulchniania gleby bez odwracania skiby;


lexentry: pol/rafinoza__rzeczownik__1
written_rep: rafinoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραφινόζη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cukier złożony, pochodzenia roślinnego, w skład którego wchodzi glukoza, fruktoza i galaktoza;


lexentry: pol/ragoût__rzeczownik__1
written_rep: ragoût
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραγκού | ραγού
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typ gęstej potrawy przygotowywanej z kawałków mięsa duszonych w sosie z warzywami i różnymi dodatkami;


lexentry: pol/raj__rzeczownik__1
written_rep: raj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράδεισος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci; | (przenośnie, przenośnia) piękne miejsce, gdzie ludzie są szczęśliwi


lexentry: pol/ramię__rzeczownik__1
written_rep: ramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βραχίονας | μπράτσο
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym | (potocznie, potoczny) cała kończyna górna | w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę


lexentry: pol/ramka__rzeczownik__1
written_rep: ramka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλαίσιο
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) drewniana konstrukcja zawieszana w ulu, wewnątrz której pszczoły tworzą plaster z wosku | mała rama, obramowanie np. z listewek


lexentry: pol/ramnoza__rzeczownik__1
written_rep: ramnoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραμνόζη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cukier metylopentozowy pochodzenia naturalnego, wykorzystywany m.in. jako substancja słodząca i w kosmetologii;


lexentry: pol/rana__rzeczownik__1
written_rep: rana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πληγή | τραύμα
sense_list:
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;


lexentry: pol/randka__rzeczownik__1
written_rep: randka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραντεβού
sense_list:
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu;


lexentry: pol/raniuszek__rzeczownik__1
written_rep: raniuszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αιγίθαλος | μακρονούρης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;


lexentry: pol/ransomware__rzeczownik__1
written_rep: ransomware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λυτρισμικό
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;


lexentry: pol/raróg_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: raróg zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στεπογέρακο
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco cherrug, gatunek eurazjatyckiego ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych;


lexentry: pol/ras_el_hanout__rzeczownik__1
written_rep: ras el hanout
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραζ ελ χανούτ | ρας ελ χανούτ
sense_list:
(spożywczy) ostra, korzenna mieszanka przypraw pochodząca z krajów Maghrebu, składająca się z kilkudziesięciu składników, dodawana do dań z kuskusu, kasz i mięsa;


lexentry: pol/rasizm__rzeczownik__1
written_rep: rasizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρατσισμός | φυλετισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;


lexentry: pol/raster__rzeczownik__1
written_rep: raster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράστερ
sense_list:
stosowane głównie w grafice użytkowej rozbicie zróżnicowanego tonalnie obrazu na zagęszczone kropki, linie itp.;


lexentry: pol/raszpla__rzeczownik__1
written_rep: raszpla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άγγελος
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squatina squatina Linnaeus, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych; rekin o spłaszczonym ciele i dużych parzystych płetwach;


lexentry: pol/raszpla__rzeczownik__1
written_rep: raszpla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκιόσα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) obraźliwie o kobiecie, najczęściej brzydkiej, źle zbudowanej lub starszej


lexentry: pol/ratyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: ratyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επικύρωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy


lexentry: pol/ratyfikować__czasownik__1
written_rep: ratyfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: επιβεβαιώνω
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzać umowę międzynarodową przez organ państwowy


lexentry: pol/razowy__przymiotnik__1
written_rep: razowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: πιτυρούχος
sense_list:
o mące: gruby, raz mielony, nieodsiewany, zawierający otręby | o pieczywie, makaronie itp.: zrobiony z mąki razowej (1.1)


lexentry: pol/rdzeń__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θέμα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;


lexentry: pol/rdzeń__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρήνας
sense_list:
(informatyka, informatyczny) fizyczna część procesora odpowiedzialna za realizację operacji obliczeniowych; | najważniejszy element reaktora atomowego, w którym umieszczone są pręty paliwowe;


lexentry: pol/rdzeń_kręgowy__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń kręgowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νωτιαίος μυελός
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała;


lexentry: pol/reakcja__rzeczownik__1
written_rep: reakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίδραση
sense_list:
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy | zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce | (chemia, chemiczny) (zobacz) reakcja chemiczna | (fizyka, fizyczny) proces, przemiana | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian


lexentry: pol/reakcja_chemiczna__rzeczownik__1
written_rep: reakcja chemiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χημική αντίδραση
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja zwana substratem przemienia się w inną substancję zwaną produktem;


lexentry: pol/reaktancja__rzeczownik__1
written_rep: reaktancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άεργη αντίσταση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wkład do oporności układu elektrycznego pojawiający się przy przepływie prądów zmiennych, związany z obecnością w tym układzie indukcyjności i pojemności; część urojona impedancji;


lexentry: pol/reaktor__rzeczownik__1
written_rep: reaktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιδραστήρας
sense_list:
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna; | (fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;


lexentry: pol/reaktor_katalityczny__rzeczownik__1
written_rep: reaktor katalityczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταλύτης
sense_list:
(motoryzacja) część układu wydechowego wszystkich współczesnych samochodów osobowych spełniająca funkcję pozasilnikowego systemu zmniejszania emisji szkodliwych składników spalin;


lexentry: pol/realistyczny__przymiotnik__1
written_rep: realistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ρεαλιστικός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) odnoszący się do realizmu | oparty na trzeźwym patrzeniu na świat


lexentry: pol/realizm__rzeczownik__1
written_rep: realizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεαλισμός
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (gry komputerowe) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim, grze komputerowej lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku; | postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości


lexentry: pol/reanimacja__rzeczownik__1
written_rep: reanimacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναγέννηση
sense_list:
(medycyna, medyczny) przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania


lexentry: pol/rebetiko__rzeczownik__1
written_rep: rebetiko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεμπέτικο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny z gatunku rebetiko (1.1)


lexentry: pol/recenzja__rzeczownik__1
written_rep: recenzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κριτική
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu


lexentry: pol/recepta__rzeczownik__1
written_rep: recepta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνταγή
sense_list:
(medycyna, medyczny) pisemne zlecenie wydania leku | (przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania


lexentry: pol/receptor__rzeczownik__1
written_rep: receptor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υποδοχέας
sense_list:
(biologia, biologiczny) wyspecjalizowana komórka lub jej część odbierająca informacje (bodźce) albo substancje z otoczenia;


lexentry: pol/receptura__rzeczownik__1
written_rep: receptura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τύπος
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wykaz składników, wzór, formuła lub przepis, normujący zestaw składników określonego produktu;


lexentry: pol/recital__rzeczownik__1
written_rep: recital
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεσιτάλ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) występ artysty muzycznego stanowiący cały program koncertu;


lexentry: pol/recycling__rzeczownik__1
written_rep: recycling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανακύκλωση
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) odzyskiwanie surowców wtórnych i wykorzystywanie ich do produkcji;


lexentry: pol/reda__rzeczownik__1
written_rep: reda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράδα
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;


lexentry: pol/redaktor__rzeczownik__1
written_rep: redaktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συντάκτης
sense_list:
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych


lexentry: pol/referencja__rzeczownik__1
written_rep: referencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναφορά
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;


lexentry: pol/referendum__rzeczownik__1
written_rep: referendum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημοψήφισμα
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;


lexentry: pol/reformacja__rzeczownik__1
written_rep: reformacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Μεταρρύθμιση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;


lexentry: pol/refować__czasownik__1
written_rep: refować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ξέρα
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zmniejszać powierzchnię ożaglowania bez użycia dodatkowych żagli przez częściowe zwijanie lub składanie dolnej części żagla i umocowanie jej za pomocą linek


lexentry: pol/refrakcja__rzeczownik__1
written_rep: refrakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάθλαση | διάθλαση του φωτός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;


lexentry: pol/refren__rzeczownik__1
written_rep: refren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επωδός
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst


lexentry: pol/regencja__rzeczownik__1
written_rep: regencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιβασιλεία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza sprawowana przez regenta, regentkę


lexentry: pol/regent__rzeczownik__1
written_rep: regent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιβασιλέας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;


lexentry: pol/regiment__rzeczownik__1
written_rep: regiment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύνταγμα
sense_list:
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) pułk cudzoziemskiego zaciągu w wojsku polskim | (wojskowość, wojskowy) odpowiednik polskiego pułku w strukturze sił zbrojnych niektórych krajów


lexentry: pol/region__rzeczownik__1
written_rep: region
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περιοχή
sense_list:
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii


lexentry: pol/region__rzeczownik__1
written_rep: region
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περιφέρεια
sense_list:
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi


lexentry: pol/regresja__rzeczownik__1
written_rep: regresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απόκλιση
sense_list:
(geografia, geograficzny) wycofanie się morza, pustyni lub lodowca z poprzednio zajętych terenów; | (informatyka, informatyczny) błąd powstały na skutek wprowadzenia zmiany w pozornie niezwiązanej części kodu; | (psychologia, psychologiczny) cofanie się do zachowania charakterystycznego dla wcześniejszego okresu rozwojowego; | (statystyka, statystyczny) zmniejszenie liczby wymiarów danych; w szczególności modelowanie zbioru danych za pomocą funkcji; | cofanie się w rozwoju


lexentry: pol/regulacja__rzeczownik__1
written_rep: regulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρύθμιση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obejmowanie czego przepisami prawa, normami | (językoznawstwo, językoznawczy) sprawowanie pieczy nad pewnym standardem językowym;


lexentry: pol/regulować__czasownik__1
written_rep: regulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: διευθετώ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób | dozować ilość, moc czegoś


lexentry: pol/rehabilitacja__rzeczownik__1
written_rep: rehabilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απενοχοποίηση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) unieważnienie wyroku i przywrócenie osobie skazanej niesłusznie utraconych przez nią praw;


lexentry: pol/rehabilitacja__rzeczownik__1
written_rep: rehabilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποκατάσταση
sense_list:
(książkowy) przywrócenie dobrego imienia, dobrej opinii, oczyszczenie z zarzutów | (medycyna, medyczny) przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia;


lexentry: pol/reinkarnacja__rzeczownik__1
written_rep: reinkarnacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μετενσάρκωση | μετεμψύχωση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;


lexentry: pol/rejestracja__rzeczownik__1
written_rep: rejestracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναγράφω
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zapisywanie sygnału (np. audio lub wideo) za pomocą urządzeń technicznych


lexentry: pol/rejestracja__rzeczownik__1
written_rep: rejestracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ασημένιο σερβίτσιο
sense_list:
(potocznie, potoczny) tabliczka na samochodzie lub innym pojeździe, z numerem identyfikacyjnym; tablica rejestracyjna


lexentry: pol/rejon__rzeczownik__1
written_rep: rejon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περιφέρεια
sense_list:
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w ZSRR, a po jego rozpadzie w byłych republikach Rosji, Ukrainie, Białorusi, Azerbejdżanie, Gruzji, Łotwie, Litwie i Mołdawii;


lexentry: pol/rekin__rzeczownik__1
written_rep: rekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρχαρίας | σκυλόψαρο | σκύλος
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;


lexentry: pol/reklama__rzeczownik__1
written_rep: reklama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαφήμιση
sense_list:
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi; | konkretna postać reklamy (1.1), np. plakat


lexentry: pol/reklamacja__rzeczownik__1
written_rep: reklamacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διεκδίκηση αποζημίωσης
sense_list:
(handel, handlowy) zgłoszenie się ze skargą do producenta, wykonawcy usługi; zwrócenie się w celu przedstawienia wad towaru, usługi;


lexentry: pol/reklamować__czasownik__1
written_rep: reklamować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: παραπονιέμαι
sense_list:
żądać naprawy, wymiany lub refundacji wadliwego towaru lub źle wykonanej usługi, często w ramach gwarancji lub rękojmi


lexentry: pol/rekolekcje__rzeczownik__1
written_rep: rekolekcje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποτραβιέμαι
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną;


lexentry: pol/rekonstrukcja__rzeczownik__1
written_rep: rekonstrukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανακατασκευή
sense_list:
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana


lexentry: pol/rekreacja__rzeczownik__1
written_rep: rekreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναψυχή
sense_list:
odnawianie sił poprzez aktywny wypoczynek lub za pomocą różnych form aktywności fizycznej lub psychicznej


lexentry: pol/rekrutacja__rzeczownik__1
written_rep: rekrutacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρατολόγηση
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) nabór żołnierzy do służby wojskowej | przyjmowanie pracowników do zakładów pracy, kandydatów na wyższe uczelnie, kandydatów do szkół itp.;


lexentry: pol/rekuperator__rzeczownik__1
written_rep: rekuperator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εναλλάκτης θερμότητα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj wymiennika ciepła, w którym jest wykorzystywane ciepło odprowadzanych gazów


lexentry: pol/rekwizyt__rzeczownik__1
written_rep: rekwizyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιδιοκτησία
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;


lexentry: pol/religia__rzeczownik__1
written_rep: religia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θρησκεία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej; | (edukacja, edukacyjny) przedmiot nauczany w szkole, wpajający uczniom podstawy określonej wiary


lexentry: pol/religioznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: religioznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θρησκειολογία
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) interdyscyplinarna nauka zajmująca się badaniem religii jako zjawiska kulturowego, społecznego, historycznego i psychologicznego; analizuje genezę, rozwój, struktury wierzeń, rytuały, instytucje religijne oraz ich funkcjonowanie w społeczeństwie


lexentry: pol/relikwia__rzeczownik__1
written_rep: relikwia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λείψανο
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;


lexentry: pol/relikwiarz__rzeczownik__1
written_rep: relikwiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λειψανοθήκη
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;


lexentry: pol/remake__rzeczownik__1
written_rep: remake
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ριμέικ
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty;


lexentry: pol/remibrydż__rzeczownik__1
written_rep: remibrydż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραμί
sense_list:
(termin karciany) gra karciana pomiędzy dowolną liczbą uczestników, której celem jest wyłożenie swoich kart na stół; stosuje się starszeństwo koloru takie samo jak w brydżu


lexentry: pol/remis__rzeczownik__1
written_rep: remis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισοπαλία
sense_list:
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta


lexentry: pol/renesans__rzeczownik__1
written_rep: renesans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Αναγέννηση
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI; | (sztuka) (architektura, architektoniczny) styl charakterystyczny dla Europy przełomu XV i XVI wieku


lexentry: pol/renesansowy__przymiotnik__1
written_rep: renesansowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αναγεννησιακός
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) dotyczący renesansu, występujący w epoce renesansu; będący w takim stylu


lexentry: pol/renifer__rzeczownik__1
written_rep: renifer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τάρανδος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus Linnaeus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;


lexentry: pol/rentgen__rzeczownik__1
written_rep: rentgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακτίνα Χ
sense_list:
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) badanie rentgenowskie | (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) zdjęcie rentgenowskie


lexentry: pol/rentgenowski__przymiotnik__1
written_rep: rentgenowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ακτίνα Χ
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dotyczący promieni Röntgena | (fizyka, fizyczny) generujący lub wykorzystujący do działania promienie Röntgena | (fizyka, fizyczny) wykonany lub uzyskany za pomocą promieni Röntgena


lexentry: pol/repertuar__rzeczownik__1
written_rep: repertuar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεπερτόριο
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zestaw utworów opanowanych przez danego artystę


lexentry: pol/reportaż__rzeczownik__1
written_rep: reportaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεπορτάζ
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;


lexentry: pol/repozytorium__rzeczownik__1
written_rep: repozytorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποθετήριο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) miejsce, z którego wielu użytkownikom udostępniane są pliki lub aplikacje


lexentry: pol/reprodukcja__rzeczownik__1
written_rep: reprodukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντίγραφο
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ciągłe odtwarzanie środków produkcji w celu jej kontynuacji | (sztuka) kopia oryginału wykonana maszynowo | odtworzenie | rozmnażanie w celach hodowlanych


lexentry: pol/republika__rzeczownik__1
written_rep: republika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δημοκρατία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;


lexentry: pol/republika_bananowa__rzeczownik__1
written_rep: republika bananowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπανανία
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) słabe i niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone w niedemokratyczny sposób, zazwyczaj przez dyktatora lub reżim wojskowy;


lexentry: pol/republikanizm__rzeczownik__1
written_rep: republikanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεπουμπλικανισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu


lexentry: pol/resetować__czasownik__1
written_rep: resetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: επαναφέρω
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podawać sygnał zerowania na wejścia rejestrów i sumatora procesora urządzenia komputerowego, tym samym wznawiać jego pracę od początku


lexentry: pol/respirator__rzeczownik__1
written_rep: respirator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναπνευστήρας
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;


lexentry: pol/restauracja__rzeczownik__1
written_rep: restauracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εστιατόριο
sense_list:
(gastronomia) lokal gastronomiczny z obsługą kelnerską, w którym posiłki serwowane są przy stolikach;


lexentry: pol/restrukturyzacja__rzeczownik__1
written_rep: restrukturyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναδιάρθρωση | αναδόμηση
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zmiana struktury czegoś; wprowadzanie zmian w rozmieszczeniu majątku i organizacji zarządzania nim, zwykle w odniesieniu do gospodarki kraju lub przedsiębiorstwa;


lexentry: pol/reszka__rzeczownik__1
written_rep: reszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γράμματα
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety


lexentry: pol/reszta__rzeczownik__1
written_rep: reszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπόλοιπο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną; | elementy, które zostały


lexentry: pol/retikulum_endoplazmatyczne__rzeczownik__1
written_rep: retikulum endoplazmatyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενδοπλασματικό δίκτυο
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wewnątrzkomórkowy i międzykomórkowy system kanałów odizolowanych od cytoplazmy podstawowej błonami biologicznymi;


lexentry: pol/retinoid__rzeczownik__1
written_rep: retinoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρετινοειδές
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna kwasowa witaminy A, lek zewnętrzny regulujący rozwój naskórka i stan gruczołów łojowych


lexentry: pol/retorta__rzeczownik__1
written_rep: retorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποστακτήρας
sense_list:
(chemia, chemiczny) kuliste naczynie o wydłużonej, zakrzywionej szyjce, najczęściej wykonane ze szkła, używane do destylacji; | (technologia, technika, techniczny) duży, cylindryczny piec, w którym materiał poddawany jest wysokim temperaturom, służący do wypalania węgla drzewnego lub otrzymywania lotniejszych metali;


lexentry: pol/retoryka__rzeczownik__1
written_rep: retoryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρητορική
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających | (językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy; | (językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako retoryka (1.1)


lexentry: pol/retroaktywny__przymiotnik__1
written_rep: retroaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αναδρομικός
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz


lexentry: pol/retrowirus__rzeczownik__1
written_rep: retrowirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρετροϊός
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Retroviridae wirus posiadający zdolność przepisania kodu genetycznego z RNA na DNA


lexentry: pol/retsina__rzeczownik__1
written_rep: retsina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρετσίνα
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;


lexentry: pol/reumatolog__rzeczownik__1
written_rep: reumatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρευματολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób reumatycznych


lexentry: pol/reumatyzm__rzeczownik__1
written_rep: reumatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρευματισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;


lexentry: pol/rewanż__rzeczownik__1
written_rep: rewanż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεβάνς
sense_list:
(sport, sportowy) powtórne spotkanie dające sposobność odegrania się | odwzajemnienie się komuś za coś nierzadko czymś podobnym


lexentry: pol/rewanżyzm__rzeczownik__1
written_rep: rewanżyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεβανσισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa polegająca na dążeniu do odwetu na przeciwniku politycznym lub wrogu (za np. utracone ziemie)


lexentry: pol/rewizja__rzeczownik__1
written_rep: rewizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έφεση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd wyższej instancji jako następstwo odwołania od orzeczeń sądu niższej instancji


lexentry: pol/rewizja__rzeczownik__1
written_rep: rewizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναζητώ
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia


lexentry: pol/rewolucja__rzeczownik__1
written_rep: rewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επανάσταση
sense_list:
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem; | (przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany


lexentry: pol/rewolucja_francuska__rzeczownik__1
written_rep: rewolucja francuska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Γαλλική Επανάσταση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;


lexentry: pol/rewolucja_październikowa__rzeczownik__1
written_rep: rewolucja październikowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Οκτωβριανή Επανάσταση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zbrojny przewrót dokonany w Rosji w 1917 roku, w którego wyniku władzę w tym kraju przejęli bolszewicy;


lexentry: pol/rezerwat__rzeczownik__1
written_rep: rezerwat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διατηρώ
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) objęty ochroną ścisłą teren o szczególnych walorach przyrodniczych lub krajoznawczych


lexentry: pol/rezurekcja__rzeczownik__1
written_rep: rezurekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάσταση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) zmartwychwstanie Chrystusa


lexentry: pol/rezydentny__przymiotnik__1
written_rep: rezydentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ειδικευόμενος γιατρός
sense_list:
(informatyka, informatyczny) taki, który jest stale obecny w pamięci operacyjnej, załadowany na stałe podczas pracy komputera


lexentry: pol/reżim__rzeczownik__1
written_rep: reżim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθεστώς
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy


lexentry: pol/reżyserować__czasownik__1
written_rep: reżyserować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: άμεσος
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (telewizja, telewizyjny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) opracowywać film, program, przedstawienie albo słuchowisko od pomysłu do postaci końcowej


lexentry: pol/ring__rzeczownik__1
written_rep: ring
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρινγκ | ριγκ
sense_list:
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;


lexentry: pol/roast__rzeczownik__1
written_rep: roast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψητός
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) forma rozrywki scenicznej, polegająca na komediowym szkalowaniu zaproszonego celebryty, pełna wulgaryzmów i głodnych kawałków;


lexentry: pol/robak__rzeczownik__1
written_rep: robak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκουλήκι
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie; | (informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;


lexentry: pol/robić__czasownik__1
written_rep: robić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κάνω
sense_list:
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać | zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan


lexentry: pol/robot__rzeczownik__1
written_rep: robot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρομπότ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu; | (przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie


lexentry: pol/robotnica__rzeczownik__1
written_rep: robotnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εργάτρια
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezpłodna samica pszczoły, mrówki lub termita, która wykonuje wszystkie prace | kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce


lexentry: pol/rock__rzeczownik__1
written_rep: rock
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροκ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;


lexentry: pol/rock_and_roll__rzeczownik__1
written_rep: rock and roll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροκ εντ ρολ | ροκ εν ρολ
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) wywodzący się od lindy hop taniec towarzyski w metrum 4/4, charakteryzujący się dynamicznością i zastosowaniem figur akrobatycznych | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny lub utwór w tym stylu; podstawowa forma leżąca u fundamentów wszystkich stylów rockowych;


lexentry: pol/rodzaj__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γένος
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;


lexentry: pol/rodzaj_męski__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj męski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρσενικό γένος
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzaj_nijaki__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj nijaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ουδέτερο γένος
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzaj_żeński__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj żeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θηλυκό γένος
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzajnik_nieokreślony__rzeczownik__1
written_rep: rodzajnik nieokreślony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αόριστο άρθρο
sense_list:
(gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach wieloznacznych (np. nie odnoszących się do konkretnego przedmiotu lub osoby)


lexentry: pol/rodzajnik_określony__rzeczownik__1
written_rep: rodzajnik określony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οριστικό άρθρο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych


lexentry: pol/rodzimek__rzeczownik__1
written_rep: rodzimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βώλος χρυσού
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) bryłka czystego metalu znaleziona w skale czy glebie


lexentry: pol/rodzimy__przymiotnik__1
written_rep: rodzimy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ιθαγενής
sense_list:
(chemia, chemiczny) występujący samodzielnie w naturze | o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju


lexentry: pol/rodzina_językowa__rzeczownik__1
written_rep: rodzina językowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλωσσική οικογένεια
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka;


lexentry: pol/rogacz__rzeczownik__2
written_rep: rogacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: κερατάς
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) zdradzany mąż


lexentry: pol/roić__czasownik__3
written_rep: roić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: εσμός
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wylatywać gromadnie, aby założyć nowe gniazdo


lexentry: pol/rok_galaktyczny__rzeczownik__1
written_rep: rok galaktyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλαξιακό έτος | κοσμικό έτος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) trwający 240 milionów lat okres, w którym Słońce obiega centrum Drogi Mlecznej;


lexentry: pol/rok_szkolny__rzeczownik__1
written_rep: rok szkolny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρονιά | διδακτικό έτος
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia;


lexentry: pol/rok_świetlny__rzeczownik__1
written_rep: rok świetlny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έτος φωτός
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;


lexentry: pol/rokfor__rzeczownik__1
written_rep: rokfor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροκφόρ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) ostry w smaku ser z charakterystycznymi żyłkami niebieskozielonej pleśni wytwarzany z mleka owczego;


lexentry: pol/rokitnik__rzeczownik__1
written_rep: rokitnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιπποφαές
sense_list:
krzew z rodzaju rokitnika (1.1) o podłużnych, srebrzystych liściach i niewielkich, pomarańczowych owocach


lexentry: pol/rokoko__rzeczownik__1
written_rep: rokoko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροκοκό
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;


lexentry: pol/rokosz__rzeczownik__1
written_rep: rokosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στάση
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;


lexentry: pol/rokować__czasownik__1
written_rep: rokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ξημερώνει
sense_list:
prowadzić dyskusję dyplomatyczną mającą doprowadzić do osiągnięcia porozumienia między stronami rozmowy


lexentry: pol/rola__rzeczownik__1
written_rep: rola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρόλος
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora | funkcja, odpowiedzialność


lexentry: pol/rolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: rolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεωργία
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;


lexentry: pol/romaji__rzeczownik__1
written_rep: romaji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρομάτζι
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński;


lexentry: pol/romans__rzeczownik__1
written_rep: romans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρομάντζο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miłosna pieśń liryczna


lexentry: pol/romantyczny__przymiotnik__1
written_rep: romantyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ρομαντικός
sense_list:
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski | związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm


lexentry: pol/romantyzm__rzeczownik__1
written_rep: romantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρομαντισμός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;


lexentry: pol/romański__przymiotnik__1
written_rep: romański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ρομανικός
sense_list:
(sztuka) związany z europejskim stylem architektonicznym z X-XIII wieku | wywodzący się ze starożytnej kultury rzymskiej lub z nią związany


lexentry: pol/ropa_naftowa__rzeczownik__1
written_rep: ropa naftowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πετρέλαιο
sense_list:
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;


lexentry: pol/rosyjska_ruletka__rzeczownik__1
written_rep: rosyjska ruletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρώσικη ρουλέτα
sense_list:
rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;


lexentry: pol/rosyjskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: rosyjskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Ρωσόφωνος
sense_list:
posługujący się językiem rosyjskim | spisany, stworzony w języku rosyjskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem rosyjskim


lexentry: pol/roszada__rzeczownik__1
written_rep: roszada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροκέ
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;


lexentry: pol/roszczenie__rzeczownik__1
written_rep: roszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αξίωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do żądania od określonej osoby określonego świadczenia lub zaniechania działania;


lexentry: pol/rosół__rzeczownik__1
written_rep: rosół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζωμός | ζουμί
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;


lexentry: pol/rotacyzm__rzeczownik__1
written_rep: rotacyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρωτακισμός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne, polegające na zmianie jakiejś głoski w głoskę „r”


lexentry: pol/rotor__rzeczownik__1
written_rep: rotor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρομέας
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ruchoma część maszyny lub urządzenia wykonująca ruch obrotowy, wirnik


lexentry: pol/router__rzeczownik__1
written_rep: router
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρομολογητής
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie sieciowe łączące ze sobą użytkowników różnych sieci, pełniące rolę węzła komunikacyjnego;


lexentry: pol/rower_górski__rzeczownik__1
written_rep: rower górski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ποδήλατο βουνού
sense_list:
(sport, sportowy) rower o szerokich oponach, wyposażony w amortyzację, przeznaczony do jazdy w trudnym, pagórkowatym terenie;


lexentry: pol/rowerowy__przymiotnik__1
written_rep: rowerowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ποδηλατικός
sense_list:
dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów, przeznaczony dla rowerów


lexentry: pol/rozbieżny__przymiotnik__1
written_rep: rozbieżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αποκλίνουσα
sense_list:
(fizyka, fizyczny) o świetle cechujące się ujemną zbieżnością; o soczewce powodujący rozbieżność światła | (matematyka, matematyczny) o szeregach, funkcjach nie będący zbieżny, nie mający skończonej granicy | (rzadki, rzadko używany) oddzielny, rozproszony | rozchodzący się z jednego punktu w różne strony; o narastających różnicach


lexentry: pol/rozbiór__rzeczownik__1
written_rep: rozbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαίρεση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) unicestwienie bytu politycznego państwa poprzez podział jego obszaru na części i włączenie ich w granice innych państw


lexentry: pol/rozbrojenie__rzeczownik__1
written_rep: rozbrojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφοπλισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) całkowite usunięcie lub ograniczenie działalności sił zbrojnych albo produkcji wojskowej danego państwa na mocy międzynarodowego porozumienia


lexentry: pol/rozbój__rzeczownik__1
written_rep: rozbój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ληστεία
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) napad bandycki w celu ograbienia; | (przenośnie, przenośnia) jawna niesprawiedliwość, wyzysk | uprawianie grabieży


lexentry: pol/rozdzielacz__rzeczownik__1
written_rep: rozdzielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαιρέτης | διανεμητής | διαχωριστής
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element w rurze, w którym ciecz lub gaz rozchodzi się do przewodów doprowadzających je do kolejnych części urządzenia


lexentry: pol/rozdzielacz__rzeczownik__1
written_rep: rozdzielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαχωριστική χοάνη
sense_list:
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, które służy do rozdzielania ciekłych mieszanin i przeprowadzania innych procesów chemicznych


lexentry: pol/rozdzielacz__rzeczownik__1
written_rep: rozdzielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πολύπριζο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) przyrząd podłączany do przewodu, który pozwala na doprowadzenie prądu lub sygnału do wielu urządzeń jednocześnie


lexentry: pol/rozdzielnica__rzeczownik__1
written_rep: rozdzielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πίνακας διανομής
sense_list:
(elektryczność) obudowa, w której następuje rozdział energii elektrycznej na obwody i zamontowane są niezbędne do tego celu urządzenia;


lexentry: pol/rozedma__rzeczownik__1
written_rep: rozedma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εμφύσημα
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba płuc polegająca na zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych przez nieprawidłowe powiększanie się ich skutkujące ich niszczeniem;


lexentry: pol/rozegrać__czasownik__2
written_rep: rozegrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: παίζω
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przebiec w określonych scenariuszem warunkach


lexentry: pol/rozejm__rzeczownik__1
written_rep: rozejm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανακωχή | εκεχειρία
sense_list:
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami


lexentry: pol/rozeta__rzeczownik__1
written_rep: rozeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροδή
sense_list:
(dawniej, dawny) (hutnictwo, hutniczy) zbierana z wierzchu rudy skorupka miedziana, wyprażona i wytopiona z odtleniaczem kwarcowym, stopiona powtórnie z węglem


lexentry: pol/rozeta__rzeczownik__1
written_rep: rozeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τριαντάφυλλο
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej;


lexentry: pol/rozgrzeszenie__rzeczownik__1
written_rep: rozgrzeszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άφεση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/rozgwiazda__rzeczownik__1
written_rep: rozgwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστερίας
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;


lexentry: pol/rozkojarzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozkojarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφηρημάδα
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie toku myślenia polegające na nieskładnych i nieuzasadnionych przeskokach myśli od jednej treści do drugiej, ujawniające się jako trudność w skupieniu uwagi


lexentry: pol/rozkład__rzeczownik__1
written_rep: rozkład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατανομή
sense_list:
(statystyka, statystyczny) określenie prawdopodobieństw przyjmowania określonych wartości przez zmienną losową;


lexentry: pol/rozkładać__czasownik__1
written_rep: rozkładać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αποσυντίθεμαι
sense_list:
(biologia, biologiczny) powodować rozkład biologiczny | (chemia, chemiczny) powodować rozpad chemiczny


lexentry: pol/rozluźnić__czasownik__1
written_rep: rozluźnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χαλαρώνω
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) uczynić mniej spiętym, gęstym lub tłocznym | (przenośnie, przenośnia) uczynić swobodniejszym, mniej rygorystycznym | uczynić luźnym


lexentry: pol/rozmówki__rzeczownik__1
written_rep: rozmówki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάλογος
sense_list:
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce


lexentry: pol/rozpalać__czasownik__1
written_rep: rozpalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ανάβω
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) czynić intensywnym jakieś uczucie | (przenośnie, przenośnia) pobudzać do działania


lexentry: pol/rozporządzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozporządzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κανονισμός
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy;


lexentry: pol/rozpuszczalność__rzeczownik__1
written_rep: rozpuszczalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαλυτότητα
sense_list:
(chemia, chemiczny) maksymalna liczba gramów substancji rozpuszczonej w 100 g rozpuszczalnika: przy określonej temperaturze, ciśnieniu (w przypadku gazów) i rodzaju rozpuszczalnika;


lexentry: pol/rozpuszczony__przymiotnik__1
written_rep: rozpuszczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: κακομαθημένος
sense_list:
o dziecku: rozpieszczony, dostający od rodziców wszystko, co chce lub dopuszczający się nieposłuszeństwa


lexentry: pol/rozpuścić__czasownik__1
written_rep: rozpuścić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: διαλύω
sense_list:
sporządzić roztwór dwóch lub więcej substancji, zwykle o różnym stanie skupienia | wywołać zmianę stanu skupienia, topnienie czegoś


lexentry: pol/rozpływać__czasownik__2
written_rep: rozpływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: άλειμμα
sense_list:
o płynach: rozlewać się szeroko, w różne strony | rozprzestrzeniać się w powietrzu lub w innym środowisku (np. o zapachu, świetle, dźwięku, bólu w ciele)


lexentry: pol/rozrusznik_serca__rzeczownik__1
written_rep: rozrusznik serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βηματοδότης
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) aparat wszczepiany w ciało chorego, służące do elektrycznego pobudzania mięsienia sercowego


lexentry: pol/rozrzutny__przymiotnik__1
written_rep: rozrzutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σπάταλος | πολυδάπανος
sense_list:
wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa


lexentry: pol/rozstrojony__przymiotnik__1
written_rep: rozstrojony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: παράφωνος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: ze źle wyregulowanymi strunami, wydający dźwięki o niewłaściwej wysokości


lexentry: pol/rozstrzygnięcie__rzeczownik__1
written_rep: rozstrzygnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποικισμός
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) akt administracyjny, wynik stosowania normy prawa administracyjnego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) część aktu prawnego, np. decyzji administracyjnej lub postanowienia, zawierająca najważniejsze elementy tego aktu | (rzeczownik odczasownikowy) od rozstrzygnąć


lexentry: pol/rozstęp__rzeczownik__1
written_rep: rozstęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραγάδα
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion;


lexentry: pol/rozszerzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozszerzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επέκταση
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przyrostek nazwy pliku, zwykle trzyliterowy, wskazujący jego rodzaj; | (technologia, technika, techniczny) moduł pozwalający na zwiększenie funkcjonalności urządzenia


lexentry: pol/roztocz__rzeczownik__2
written_rep: roztocz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: άκαρι
sense_list:
(arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;


lexentry: pol/roztrzaskać__czasownik__1
written_rep: roztrzaskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: θρυμματίζω
sense_list:
silnym uderzeniem lub rzutem o twardą powierzchnię sprawić, że coś rozpada się na wiele drobnych kawałków


lexentry: pol/roztwór__rzeczownik__1
written_rep: roztwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάλυμα | λύση
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;


lexentry: pol/rozum__rzeczownik__1
written_rep: rozum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογική
sense_list:
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;


lexentry: pol/rozumny__przymiotnik__1
written_rep: rozumny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: εύλογος | συνετός
sense_list:
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia


lexentry: pol/rozwielitka__rzeczownik__1
written_rep: rozwielitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δάφνια | νερόψυλλος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) organizm planktonowy z rzędu wioślarek (Cladocera), podgromady liścionogów (Phyllopoda)


lexentry: pol/rozwiązanie__rzeczownik__1
written_rep: rozwiązanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λύση
sense_list:
załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania | konsekwencja, wynik poszukiwań | zaprojektowanie lub zrealizowanie planów architektonicznych, artystycznych | (matematyka, matematyczny) wynik


lexentry: pol/rozwiązywać__czasownik__1
written_rep: rozwiązywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: λύνω
sense_list:
dochodzić do wyniku zadania, testu | likwidować pęta wiążące kogoś | likwidować węzeł lub splątanie | szukać odpowiedzi na zagadkę | szukać sposobu usunięcia problemu


lexentry: pol/rozwój__rzeczownik__1
written_rep: rozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάπτυξη
sense_list:
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy | proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu | proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami


lexentry: pol/rozładować__czasownik__1
written_rep: rozładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εκπυρσοκροτώ
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem


lexentry: pol/rozłóg__rzeczownik__1
written_rep: rozłóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταβολάδα
sense_list:
(botanika, botaniczny) wydłużone pędy niektórych roślin, które płożą się – pod lub tuż nad powierzchnią ziemi;


lexentry: pol/roślina__rzeczownik__1
written_rep: roślina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυτό
sense_list:
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;


lexentry: pol/rośliny__rzeczownik__1
written_rep: rośliny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυτεύω
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Plantae L., królestwo organizmów eukariotycznych i autotroficznych w domenie eukariontów;


lexentry: pol/rubel__rzeczownik__1
written_rep: rubel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρούβλι
sense_list:
(jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;


lexentry: pol/ruch__rzeczownik__1
written_rep: ruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κίνηση
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie; | gest, ruszenie częścią ciała | w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka | sposób poruszania się na drodze


lexentry: pol/ruch_oporu__rzeczownik__1
written_rep: ruch oporu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αντιστάτης
sense_list:
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;


lexentry: pol/rudzik__rzeczownik__1
written_rep: rudzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοκκινολαίμης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;


lexentry: pol/rujnować__czasownik__1
written_rep: rujnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: καταστρέφω
sense_list:
burzyć, niszczyć, doprowadzać do ruiny | doprowadzać do katastrofy finansowej | niszczyć czyjeś zdrowie fizyczne lub psychiczne


lexentry: pol/rukola__rzeczownik__1
written_rep: rukola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρόκα
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) rokietta siewna, roślina warzywna i przyprawowa | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z pikantnych liści rokietty siewnej


lexentry: pol/ruletka__rzeczownik__1
written_rep: ruletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρουλέτα
sense_list:
gra hazardowa polegająca na obstawianiu, na którym polu obracającej się tarczy zatrzyma się poruszająca się kulka;


lexentry: pol/rulon__rzeczownik__1
written_rep: rulon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρόλος
sense_list:
cylindryczny zwój z czegoś płaskiego | walec z umieszczonych obok siebie monet czy innych okrągłych rzeczy


lexentry: pol/rumianek__rzeczownik__1
written_rep: rumianek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαμομήλι
sense_list:
(botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;


lexentry: pol/rumpel__rzeczownik__1
written_rep: rumpel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαγουδέρα
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci dźwigni przymocowanej do płetwy sterowej


lexentry: pol/rupia__rzeczownik__1
written_rep: rupia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρουπία
sense_list:
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;


lexentry: pol/rurociąg__rzeczownik__1
written_rep: rurociąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγωγός
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;


lexentry: pol/rusznikarz__rzeczownik__1
written_rep: rusznikarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οπλοποιός
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się produkcją, naprawą i konserwacją ręcznej broni palnej


lexentry: pol/rusztowanie__rzeczownik__1
written_rep: rusztowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκαλωσιά
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;


lexentry: pol/ruta__rzeczownik__1
written_rep: ruta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απήγανος
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna


lexentry: pol/rwa_kulszowa__rzeczownik__1
written_rep: rwa kulszowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισχιαλγία
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe tworzące nerw kulszowy;


lexentry: pol/rybny__przymiotnik__1
written_rep: rybny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ψάρια
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) otrzymywany z ryb, przyrządzany z ryb lub z ich dodatkiem | związany z hodowlą ryb, połowem i handlem nimi


lexentry: pol/rybosom__rzeczownik__1
written_rep: rybosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ριβόσωμα
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;


lexentry: pol/rybołów_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: rybołów zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλιάετος
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, gatunek ptaka z rodziny rybołowów występujący również w Polsce;


lexentry: pol/rycerstwo__rzeczownik__1
written_rep: rycerstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευγένεια
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;


lexentry: pol/rycerz__rzeczownik__1
written_rep: rycerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιππότης
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;


lexentry: pol/rycina__rzeczownik__1
written_rep: rycina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκραβούρα
sense_list:
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi


lexentry: pol/rydz__rzeczownik__1
written_rep: rydz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψευδολινλάρι
sense_list:
(dawniej, dawny) (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista z gatunku Camelina sativa (L.) Crantz, lnicznik siewny


lexentry: pol/rygiel__rzeczownik__1
written_rep: rygiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύρτης
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla


lexentry: pol/rykoszet__rzeczownik__1
written_rep: rykoszet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποστρακισμός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) odbicie się lecącego przedmiotu od jakiejś przeszkody, powodujące gwałtowną zmianę trajektorii lotu, lub ten odbijający się przedmiot;


lexentry: pol/rym__rzeczownik__1
written_rep: rym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ομοιοκαταληξία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach


lexentry: pol/rynek__rzeczownik__1
written_rep: rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγορά
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze; | wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów; | centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)


lexentry: pol/rynek_pieniężny__rzeczownik__1
written_rep: rynek pieniężny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγορά χρήματος | χρηματαγορά
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rynek transakcji krótkoterminowych o terminie realizacji nie dłuższym niż rok;


lexentry: pol/rynek_pracy__rzeczownik__1
written_rep: rynek pracy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγορά εργασίας
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przepływów zasobów ludzkich regulowany negocjacjami pracodawców i pracobiorców w zakresie warunków zatrudnienia i wynagrodzenia;


lexentry: pol/rynologia__rzeczownik__1
written_rep: rynologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρινολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) diagnostyka i leczenie chorób nosa oraz zatok przynosowych;


lexentry: pol/rysik__rzeczownik__1
written_rep: rysik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στυλός
sense_list:
(informatyka, informatyczny) narzędzie kształtem zwykle przypominające długopis, służące do obsługiwania urządzeń wyposażonych w ekran dotykowy;


lexentry: pol/rysownica__rzeczownik__1
written_rep: rysownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχεδιαστήριο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) gładka deska w kształcie prostokąta, na której rozpina się kartkę papieru w celu łatwiejszego rysowania, kreślenia


lexentry: pol/rysunek_techniczny__rzeczownik__1
written_rep: rysunek techniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τεχνικό σχέδιο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rysunek zawierający informacje o działaniu, wykonaniu elementów oraz montażu przedstawianego obiektu;


lexentry: pol/ryt__rzeczownik__1
written_rep: ryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τελετουργία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj system wtajemniczeń w wolnomularstwie | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (antropologia, antropologiczny) ustalony obrządek | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z obrządków w rodzinie liturgicznej;


lexentry: pol/rytm__rzeczownik__1
written_rep: rytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρυθμός
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu; | określony porządek powtarzający się okresowo


lexentry: pol/rytuał__rzeczownik__1
written_rep: rytuał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τελετουργία | τελετουργικό
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;


lexentry: pol/rywalizacja__rzeczownik__1
written_rep: rywalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανταγωνισμός
sense_list:
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka | ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie


lexentry: pol/ryzosfera__rzeczownik__1
written_rep: ryzosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ριζόσφαιρα
sense_list:
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) przestrzeń obejmująca glebę w zasięgu korzeni roślin wraz z zasiedlającymi ją organizmami;


lexentry: pol/ryś_rudy__rzeczownik__1
written_rep: ryś rudy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ερυθρός λύγκας
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku rysi rudych (1.1)


lexentry: pol/ryż__rzeczownik__1
written_rep: ryż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρύζι | όρυζα
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; | (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)


lexentry: pol/rzecznik__rzeczownik__1
written_rep: rzecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισηγητής
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;


lexentry: pol/rzecznik_praw_obywatelskich__rzeczownik__1
written_rep: rzecznik praw obywatelskich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Συνηγόρος του Πολίτη | διαμεσολαβητής
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) funkcja i związany z nią urząd, pełniący w Polsce rolę ombudsmana;


lexentry: pol/rzeczownik__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ουσιαστικό
sense_list:
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;


lexentry: pol/rzeczownik_odczasownikowy__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik odczasownikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γερούνδιο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu; w niektórych językach może występować również w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub imiesłowu przymiotnikowego czynnego;


lexentry: pol/rzeczownik_własny__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik własny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κύριο όνομα
sense_list:
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego


lexentry: pol/rzeczywistość__rzeczownik__1
written_rep: rzeczywistość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πραγματικότητα
sense_list:
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie | realistyczność, świat realny


lexentry: pol/rzeczywisty__przymiotnik__1
written_rep: rzeczywisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: πραγματικός αριθμός
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą rzeczywistą lub przyjmujący wartości będące liczbami rzeczywistymi | (matematyka, matematyczny) powiązany z liczbami rzeczywistymi | mający miejsce naprawdę


lexentry: pol/rzemieślnik__rzeczownik__1
written_rep: rzemieślnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιοτέχνης | χειροτέχνης
sense_list:
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)


lexentry: pol/rzemiosło__rzeczownik__1
written_rep: rzemiosło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χειροτεχνία
sense_list:
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności


lexentry: pol/rzepak__rzeczownik__1
written_rep: rzepak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελαιοκράμβη
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;


lexentry: pol/rzepka__rzeczownik__1
written_rep: rzepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιγονατίδα
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka


lexentry: pol/rzesza__rzeczownik__1
written_rep: rzesza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ράιχ
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) duże państwo powstałe z połączenia mniejszych jednostek


lexentry: pol/rzeź_niewiniątek__rzeczownik__1
written_rep: rzeź niewiniątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφαγή των νηπίων
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiorowy mord dokonany na niemowlętach w Betlejem i okolicy na rozkaz Heroda, w celu pozbycia się narodzonego Zbawiciela;


lexentry: pol/rzeźba__rzeczownik__1
written_rep: rzeźba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλυπτική | γλυπτό
sense_list:
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;


lexentry: pol/rzeżucha__rzeczownik__1
written_rep: rzeżucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κάρδαμο
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni; | (botanika, botaniczny) niejadalna roślina zielna z rodziny kapustowatych (Cardamine L.);


lexentry: pol/rzodkiew__rzeczownik__1
written_rep: rzodkiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραπάνι
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rzodkwi (1.2)


lexentry: pol/rzodkiewka__rzeczownik__1
written_rep: rzodkiewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραπάνι
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bulwa rzodkiewki (1.1)


lexentry: pol/rzucać_perły_przed_wieprze__czasownik__1
written_rep: rzucać perły przed wieprze
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: μαργαρίτας τοις κυσίν
sense_list:
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien


lexentry: pol/rzut__rzeczownik__1
written_rep: rzut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρίψη
sense_list:
wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą


lexentry: pol/rzut_dyskiem__rzeczownik__1
written_rep: rzut dyskiem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δισκοβολία
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;


lexentry: pol/rzut_młotem__rzeczownik__1
written_rep: rzut młotem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφυροβολία
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;


lexentry: pol/rzut_oszczepem__rzeczownik__1
written_rep: rzut oszczepem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακοντισμός
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;


lexentry: pol/rzutnik__rzeczownik__1
written_rep: rzutnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προβολέας
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyświetlania slajdów, np. filmów lub prezentacji


lexentry: pol/rzutować__czasownik__1
written_rep: rzutować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: έργο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (fotografia) wyświetlać obraz na ekranie lub innej powierzchni za pomocą urządzenia optycznego (np. rzutnika) | (matematyka, matematyczny) (geometria) wyznaczać rzut (odwzorowanie) figury lub punktu na płaszczyznę lub prostą


lexentry: pol/rzymski__przymiotnik__1
written_rep: rzymski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ρωμαϊκός
sense_list:
odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu | odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu


lexentry: pol/rzymskokatolicki__przymiotnik__1
written_rep: rzymskokatolicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ρωμαιοκαθολικός
sense_list:
związany z katolicyzmem i katolikami obrządku łacińskiego, dotyczący katolicyzmu i katolików obrządku łacińskiego


lexentry: pol/rząd__rzeczownik__1
written_rep: rząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυβέρνηση
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;


lexentry: pol/rzędna__rzeczownik__1
written_rep: rzędna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τεταγμένη
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista będąca drugą współrzędną w prostokątnym układzie współrzędnych, oznaczana jako y;


lexentry: pol/rzęsa__rzeczownik__1
written_rep: rzęsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βλεφαρίδα | ματόκλαδο
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;


lexentry: pol/róg__rzeczownik__1
written_rep: róg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κέρατο | κερατίνη
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;


lexentry: pol/róg_mgłowy__rzeczownik__1
written_rep: róg mgłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουρού | σειρήνα ομίχλης
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie emitujące silne sygnały dźwiękowe podczas mgły dla ułatwienia nawigacji


lexentry: pol/równik__rzeczownik__1
written_rep: równik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισημερινός
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;


lexentry: pol/równik_niebieski__rzeczownik__1
written_rep: równik niebieski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ουράνιος ισημερινός
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) okrąg wielki zawarty w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu sfery niebieskiej;


lexentry: pol/równina_aluwialna__rzeczownik__1
written_rep: równina aluwialna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσχωσιγενής πεδιάδα
sense_list:
(geografia, geograficzny) równina ukształtowana w wyniku działalności rzecznej i zbudowana z osadów rzecznych;


lexentry: pol/równoległościan__rzeczownik__1
written_rep: równoległościan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραλληλεπίπεδο
sense_list:
(geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);


lexentry: pol/równoleżnik__rzeczownik__1
written_rep: równoleżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παράλληλος
sense_list:
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;


lexentry: pol/równonoc__rzeczownik__1
written_rep: równonoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισημερία
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;


lexentry: pol/równonoc_jesienna__rzeczownik__1
written_rep: równonoc jesienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φθινοπωρινή ισημερία
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;


lexentry: pol/równonoc_wiosenna__rzeczownik__1
written_rep: równonoc wiosenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εαρινή ισημερία
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;


lexentry: pol/równoodległy__przymiotnik__1
written_rep: równoodległy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ισαπέχων
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (geometria) znajdujący się w jednakowej odległości od dwóch lub więcej punktów, linii, płaszczyzn (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/równouprawnienie__rzeczownik__1
written_rep: równouprawnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισονομία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw


lexentry: pol/równość__rzeczownik__1
written_rep: równość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισότητα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=) | brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć) | cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)


lexentry: pol/róża_dzika__rzeczownik__1
written_rep: róża dzika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγριοτριανταφυλλιά
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rosa canina L., gatunek rośliny z rodziny różowatych; krzew dziko rosnący o złożonych, ostro ząbkowanych, zielonych liściach, kolczastych łodygach i pięciopłatkowych, różowych lub białawych kwiatach oraz wydłużonych, czerwonych owocach;


lexentry: pol/róża_wiatrów__rzeczownik__1
written_rep: róża wiatrów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανεμολόγιο
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) graficzne przedstawienie kierunków świata na mapach (głównie morskich)


lexentry: pol/różaniec__rzeczownik__1
written_rep: różaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροζάριο
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach


lexentry: pol/różdżka__rzeczownik__1
written_rep: różdżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ραβδί
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty


lexentry: pol/różyca__rzeczownik__1
written_rep: różyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ερυσίπελας των χοίρων
sense_list:
(medycyna, medyczny) groźna dla ludzi zakaźna choroba świń wywoływana przez Erysipelothrix rhusopathiae, włoskowca różycy;


lexentry: pol/ręcznik_papierowy__rzeczownik__1
written_rep: ręcznik papierowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαρτί κουζίνας
sense_list:
kawałek grubego, łatwo wchłaniającego wodę papieru używany m.in. do osuszania rąk lub wycierania cieczy;


lexentry: pol/ręka__rzeczownik__1
written_rep: ręka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χέρι
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców, dłoń;


lexentry: pol/ręka_rękę_myje__fraza_zdaniowa__1
written_rep: ręka rękę myje
min_sense_num: 01
trans_list: το ’να χαίρι νίβει τ’ άλλο
sense_list:
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy


lexentry: pol/sabotaż__rzeczownik__1
written_rep: sabotaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαμποτάζ | δολιοφθορά
sense_list:
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;


lexentry: pol/sacharoza__rzeczownik__1
written_rep: sacharoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σακχαρόζη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) disacharyd składający się z cząsteczek glukozy i fruktozy połączonych wiązaniem glikozydowym; C12H22O11;


lexentry: pol/saduceusz__rzeczownik__1
written_rep: saduceusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαδδουκαίος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa zawiązanego wokół arystokracji kapłańskiej i rodowej starożytnego Izraela istniejącego między II w. p.n.e. a I w. n.e. przeciwstawiającego się faryzeuszom, uznającego Torę pisaną za jedyne źródło objawienia i odrzucającego tradycję ustną;


lexentry: pol/sadysta__rzeczownik__1
written_rep: sadysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαδιστής
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia


lexentry: pol/sadystyczny__przymiotnik__1
written_rep: sadystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σαδιστής
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki | cechujący się sadyzmem, okrucieństwem


lexentry: pol/sadyzm__rzeczownik__1
written_rep: sadyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαδισμός
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera;


lexentry: pol/sadzić__czasownik__1
written_rep: sadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: φυτεύω
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła


lexentry: pol/sadzonka__rzeczownik__1
written_rep: sadzonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμετάβλητος
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu


lexentry: pol/saficki__przymiotnik__1
written_rep: saficki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σαπφικός
sense_list:
(książkowy) związany z safizmem, miłością lesbijską, dotyczący miłości lesbijskiej | związany z Safoną, dotyczący Safony


lexentry: pol/sakrament__rzeczownik__1
written_rep: sakrament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μυστήριο
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;


lexentry: pol/sakramentarz__rzeczownik__1
written_rep: sakramentarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ιερά Σύνοψις
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dawna księga liturgiczna w użyciu przed powstaniem mszału;


lexentry: pol/sakura__rzeczownik__1
written_rep: sakura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σάκουρα
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo jednej z kilku odmian japońskiej wiśni ozdobnej z kwiatów;


lexentry: pol/sala_gimnastyczna__rzeczownik__1
written_rep: sala gimnastyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γυμνάσιο
sense_list:
(sport, sportowy) (edukacja, edukacyjny) przestronne pomieszczenie wykorzystywane do ćwiczeń fizycznych, gier, itp.;


lexentry: pol/salamandra_plamista__rzeczownik__1
written_rep: salamandra plamista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαλαμάνδρα
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Salamandra salamandra Linnaeus, jaszczurka o krępym ciele i czarnym ubarwieniu z żółtymi plamami, z wilgotną i błyszczącą skórą;


lexentry: pol/salami__rzeczownik__1
written_rep: salami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαλάμι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;


lexentry: pol/salceson__rzeczownik__1
written_rep: salceson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πηχτή
sense_list:
(spożywczy) rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz;


lexentry: pol/saldo__rzeczownik__1
written_rep: saldo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ισοζύγιο
sense_list:
(księgowość) suma wszystkich przychodów (strona „Ma”) pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona „Winien”) w danym okresie;


lexentry: pol/salicylowy__przymiotnik__1
written_rep: salicylowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σαλικυλικός
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z kwasem salicylowym; zawierający ten kwas


lexentry: pol/salina__rzeczownik__1
written_rep: salina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλυκή
sense_list:
zakład przemysłowy produkujący sól poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych;


lexentry: pol/salmonella__rzeczownik__1
written_rep: salmonella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαλμονέλα
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) bakteria wywołująca choroby układu pokarmowego;


lexentry: pol/salomonowy_wyrok__rzeczownik__1
written_rep: salomonowy wyrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σολομώντεια λύση
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron;


lexentry: pol/salsa__rzeczownik__1
written_rep: salsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σάλσα
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) latynoamerykański taniec towarzyski o pochodzeniu karaibskim, tańczony do melodii salsy (1.2); | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zimny, często pikantny, sos ze zmiksowanych lub posiekanych warzyw albo owoców; specjalność kuchni meksykańskiej; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj muzyki o pochodzeniu karaibskim, w metrum 4/4, z rozbudowaną sekcją rytmiczną, bogatą sekcją dętą, rytmem wystukiwanym na klawesach oraz melodią wygrywaną zwykle na pianinie w zapętlonych frazach;


lexentry: pol/samarytanin__rzeczownik__1
written_rep: samarytanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Σαμαρείτης
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) człowiek pełen miłosierdzia, śpieszący z pomocą chorym i potrzebującym


lexentry: pol/samobieżny__przymiotnik__1
written_rep: samobieżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αμάξι
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (o maszynach (i tym podobne, i temu podobne)) taki, który się porusza samodzielnie, za pomocą własnego silnika


lexentry: pol/samochód__rzeczownik__1
written_rep: samochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκίνητο | αμάξι
sense_list:
(motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/samochód_osobowy__rzeczownik__1
written_rep: samochód osobowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκίνητο
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, silnikowy, o dopuszczalnej całkowitej masie do 3500 kg, zdolny do przewożenia do dziewięciu osób i niewielkiego bagażu;


lexentry: pol/samogłoska__rzeczownik__1
written_rep: samogłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φωνήεν
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;


lexentry: pol/samogłów__rzeczownik__1
written_rep: samogłów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φεγγαρόψαρο
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola Linnaeus, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych;


lexentry: pol/samolot__rzeczownik__1
written_rep: samolot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αεροπλάνο | αεροσκάφος
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;


lexentry: pol/samorzutny__przymiotnik__1
written_rep: samorzutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αυθόρμητος
sense_list:
(medycyna, medyczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) zachodzący bez zewnętrznej przyczyny


lexentry: pol/samorząd__rzeczownik__1
written_rep: samorząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοκυβέρνηση
sense_list:
(administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny


lexentry: pol/samosa__rzeczownik__1
written_rep: samosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαμούσα | σαμόσα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna potrawa indyjska, trójkątny pierożek smażony na głębokim oleju;


lexentry: pol/samowar__rzeczownik__1
written_rep: samowar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαμοβάρι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;


lexentry: pol/samożywność__rzeczownik__1
written_rep: samożywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αυτοτροφία
sense_list:
(biologia, biologiczny) odżywianie się organizmów prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska


lexentry: pol/samożywny__przymiotnik__1
written_rep: samożywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αυτότροφος
sense_list:
(biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska;


lexentry: pol/sampler__rzeczownik__1
written_rep: sampler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δειγματολήπτης | σάμπλερ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektroniczny instrument muzyczny, rejestrujący i odtwarzający cyfrowe próbki (sample) różnych dźwięków;


lexentry: pol/samsara__rzeczownik__1
written_rep: samsara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαμσάρα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie) kołowrót narodzin i śmierci (reinkarnacji);


lexentry: pol/samum__rzeczownik__1
written_rep: samum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιμούν
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie;


lexentry: pol/sandacz__rzeczownik__1
written_rep: sandacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ποταμολάβρακο
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;


lexentry: pol/sandał__rzeczownik__1
written_rep: sandał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πέδιλο
sense_list:
(obuwnictwo, obuwniczy) rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;


lexentry: pol/sandałowiec__rzeczownik__1
written_rep: sandałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σανταλόξυλο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Santalum, wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje


lexentry: pol/saneczkarstwo__rzeczownik__1
written_rep: saneczkarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λουτζ
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;


lexentry: pol/sangria__rzeczownik__1
written_rep: sangria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαγκρία | σανγκρία
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny hiszpański chłodny napój o krwistoczerwonej barwie, przygotowywany z wina i owoców wzmacnianych mocniejszym alkoholem;


lexentry: pol/sanitariusz__rzeczownik__1
written_rep: sanitariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διασώστης
sense_list:
(medycyna, medyczny) pracownik medyczny sprawujący czynności pomocnicze podczas opieki nad chorymi; | (wojskowość, wojskowy) żołnierz, którego zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych


lexentry: pol/sankcja__rzeczownik__1
written_rep: sankcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κύρωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa


lexentry: pol/sankcjonować__czasownik__1
written_rep: sankcjonować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: επικύρωση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) autorytatywnie zatwierdzać, nadawać moc prawną lub urzędową


lexentry: pol/sankiulota__rzeczownik__1
written_rep: sankiulota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβράκωτος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie, pogardliwy) rewolucjonista francuski wywodzący się z paryskich rzemieślników i robotników;


lexentry: pol/sanktuarium__rzeczownik__1
written_rep: sanktuarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λάρνακα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;


lexentry: pol/sanskryt__rzeczownik__1
written_rep: sanskryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σανσκριτικά
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;


lexentry: pol/santuri__rzeczownik__1
written_rep: santuri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαντούρι
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (lub santur) instrument strunowy, chordofon pochodzący z Indii;


lexentry: pol/saper__rzeczownik__1
written_rep: saper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκαπανέας
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;


lexentry: pol/sardela__rzeczownik__1
written_rep: sardela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαύρος
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;


lexentry: pol/sardynka__rzeczownik__1
written_rep: sardynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαρδέλα
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;


lexentry: pol/sarisa__rzeczownik__1
written_rep: sarisa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σάρισα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) włócznia starożytnej piechoty macedońskiej, długa na 4-6 m, składana na połowy łączone metalową tuleją;


lexentry: pol/sarkoidoza__rzeczownik__1
written_rep: sarkoidoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαρκοείδωση
sense_list:
(medycyna, medyczny) uogólniona choroba ziarniniakowa, najczęściej zajmująca węzły chłonne wnękowe i płuca


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__1
written_rep: satelita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δορυφόρος
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.; | (astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego; | (fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__2
written_rep: satelita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: δορυφόρος
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki


lexentry: pol/satrapa__rzeczownik__1
written_rep: satrapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σατράπης
sense_list:
(starożytność) w Persji: zarządca prowincji; | (przenośnie, przenośnia) człowiek bezwzględny i oczekujący całkowitego posłuszeństwa


lexentry: pol/satyr__rzeczownik__1
written_rep: satyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σάτυρος
sense_list:
(mitologia grecka) grecki bożek płodności o koźlich nogach; | (przenośnie, przenośnia) rozpustny mężczyzna


lexentry: pol/satyra__rzeczownik__1
written_rep: satyra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σάτιρα | σάτυρα
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;


lexentry: pol/sauna__rzeczownik__1
written_rep: sauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σάουνα
sense_list:
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;


lexentry: pol/sauté__przymiotnik__1
written_rep: sauté
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σοτέ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o mięsie, rybie: smażony w niewielkiej ilości tłuszczu, bez panierki


lexentry: pol/sawanna__rzeczownik__1
written_rep: sawanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαβάνα
sense_list:
(geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;


lexentry: pol/sałata__rzeczownik__1
written_rep: sałata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαρούλι
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca L.), wiele gatunków jadalnych; | warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo


lexentry: pol/sałatka_Cezar__rzeczownik__1
written_rep: sałatka Cezar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαλάτα του Καίσαρα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka, której głównymi składnikami są sałata rzymska, grzanki i parmezan, a często także grillowany kurczak;


lexentry: pol/sałatka__rzeczownik__1
written_rep: sałatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαλάτα | τρώξιμα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;


lexentry: pol/sałatka_grecka__rzeczownik__1
written_rep: sałatka grecka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χωριάτικη σαλάτα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna sałatka kuchni greckiej, w skład której zwykle wchodzą: grubo pokrojone pomidory i świeże ogórki, czerwona cebula w plastrach, zielona, słodka papryka, oliwa, plaster sera feta i brązowe oliwki;


lexentry: pol/sałatka_nicejska__rzeczownik__1
written_rep: sałatka nicejska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαλάτα νισουάζ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka, w skład której wchodzą sałata rzymska, tuńczyk, jajko, czerwona cebula, czarne oliwki, anchois i kapary, czasem też papryka, fasola szparagowa, pomidory lub pomidorki koktajlowe


lexentry: pol/sałatka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: sałatka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πατατοσαλάτα
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki i majonez;


lexentry: pol/scena__rzeczownik__1
written_rep: scena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκηνή
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów; | (przenośnie, przenośnia) publiczna awantura, kłótnia | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;


lexentry: pol/scenariusz__rzeczownik__1
written_rep: scenariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σενάριο
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;


lexentry: pol/scenarzysta__rzeczownik__1
written_rep: scenarzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεναριογράφος
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe;


lexentry: pol/scenarzystka__rzeczownik__1
written_rep: scenarzystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεναριογράφος
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) kobieta pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe


lexentry: pol/sceniczny__przymiotnik__1
written_rep: sceniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αντικειμενοφόρα πλάκα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący sceny lub teatru


lexentry: pol/sceptycyzm__rzeczownik__1
written_rep: sceptycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκεπτικισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;


lexentry: pol/schizma__rzeczownik__1
written_rep: schizma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχίσμα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;


lexentry: pol/schizofrenia__rzeczownik__1
written_rep: schizofrenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχιζοφρένεια | σχιζοφρενία
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;


lexentry: pol/schody__rzeczownik__1
written_rep: schody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκάλα | κλιμακοστάσιο
sense_list:
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;


lexentry: pol/scholastyka__rzeczownik__1
written_rep: scholastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σχολαστικισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) nauka uprawiana na średniowiecznych uniwersytetach;


lexentry: pol/schowek__rzeczownik__1
written_rep: schowek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρόχειρο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami


lexentry: pol/schronisko__rzeczownik__1
written_rep: schronisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταφύγιο
sense_list:
budynek zapewniający miejsce odpoczynku, schronienia, bazę noclegową i gastronomiczną; | placówka przeznaczona dla porzuconych zwierząt domowych;


lexentry: pol/scjentologia__rzeczownik__1
written_rep: scjentologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαηεντολογία
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna Kościoła scjentologicznego, ruchu religijnego założonego w 1951 r. w USA jako alternatywa dla psychologii;


lexentry: pol/scjentyzm__rzeczownik__1
written_rep: scjentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιστημονισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny uznający jedynie nauki przyrodnicze i eksperymentalne za zdolne do poznania i opisania rzeczywistości;


lexentry: pol/scypuł__rzeczownik__1
written_rep: scypuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βελούδο
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) meszkowaty naskórek, którym pokryte jest poroże jeleniowatych podczas wyrastania;


lexentry: pol/secesja__rzeczownik__1
written_rep: secesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρ νουβό | αρ νουβώ | αρτ νουβό | νουβώ
sense_list:
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;


lexentry: pol/sedan__rzeczownik__1
written_rep: sedan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεντάν
sense_list:
(motoryzacja) rodzaj trójbryłowego, zamkniętego nadwozia samochodu osobowego, z wyraźnie oddzielonym przedziałem silnikowym i bagażowym;


lexentry: pol/sedymentacja__rzeczownik__1
written_rep: sedymentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιζηματογένεση
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) osadzanie się na dnie naczynia cząstek ciała stałego rozproszonego w cieczy | (geologia, geologiczny) opadanie materiału mineralnego lub szczątków organicznych prowadzące do powstania osadów


lexentry: pol/sefardyjczyk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: sefardyjczyk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Σεφαρδίτης
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) żyd należący do diaspory zamieszkującej dawniej Półwysep Iberyjski;


lexentry: pol/segregacja_rasowa__rzeczownik__1
written_rep: segregacja rasowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φυλετικός διαχωρισμός
sense_list:
sformalizowana, zinstytucjonalizowana forma dyskryminacji oparta na kryterium rasy, polegająca na oddzieleniu jednej rasy od drugiej


lexentry: pol/segregator__rzeczownik__1
written_rep: segregator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχειοθήκη
sense_list:
(biurowość, biurowy) pojemnik lub mebel z wieloma szufladkami lub przegródkami ułatwiający przechowywanie i przeszukiwanie dokumentów bądź innych przedmiotów;


lexentry: pol/sejm__rzeczownik__1
written_rep: sejm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βουλή | δίαιτα | σέιμ
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z izb parlamentu w Polsce, Litwie i Łotwie;


lexentry: pol/sejsmograf__rzeczownik__1
written_rep: sejsmograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεισμογράφος
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/sejsmografia__rzeczownik__1
written_rep: sejsmografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεισμογραφία
sense_list:
(geologia, geologiczny) zbieranie danych, odczytów urządzeń (sejsmogramy) i opisów drgań skorupy ziemskiej, a zwłaszcza trzęsień ziemi


lexentry: pol/sejsmoskop__rzeczownik__1
written_rep: sejsmoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεισμοσκόπιο
sense_list:
(geologia, geologiczny) (technologia, technika, techniczny) (dawniej, dawny) najprostsze urządzenie zdolne wykrywać zajście trzęsienia ziemi, a czasami i jego kierunek


lexentry: pol/sejsmostetoskop__rzeczownik__1
written_rep: sejsmostetoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στηθοσκόπιο
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) przyrząd w formie słuchawek stosowany do podsłuchiwania i lokalizowania podziemnych prac minerskich prowadzonych przez nieprzyjaciela


lexentry: pol/sekcja__rzeczownik__1
written_rep: sekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νεκροτομή
sense_list:
(medycyna, medyczny) operacyjne badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny zgonu lub w celach naukowo-badawczych


lexentry: pol/sekcja_zwłok__rzeczownik__1
written_rep: sekcja zwłok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νεκροψία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;


lexentry: pol/sekretarka__rzeczownik__1
written_rep: sekretarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραμματέας
sense_list:
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów


lexentry: pol/sekretarz__rzeczownik__1
written_rep: sekretarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραμματέας
sense_list:
pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej


lexentry: pol/sekretarz__rzeczownik__2
written_rep: sekretarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: γυπογερανός
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;


lexentry: pol/seks_oralny__rzeczownik__1
written_rep: seks oralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στοματικό σεξ
sense_list:
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami


lexentry: pol/seksta__rzeczownik__1
written_rep: seksta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έκτος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dźwiękami równa ośmiu lub dziewięciu półtonom;


lexentry: pol/sekstant__rzeczownik__1
written_rep: sekstant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξάντας
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;


lexentry: pol/sekstet__rzeczownik__1
written_rep: sekstet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξάδα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na sześć instrumentów lub sześć głosów; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół sześciu muzyków lub śpiewaków;


lexentry: pol/seksualizacja__rzeczownik__1
written_rep: seksualizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεξουαλικοποίηση
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) proces, w wyniku którego wartościowanie kogoś jest dokonywane z punktu widzenia atrakcyjności seksualnej


lexentry: pol/seksualność__rzeczownik__1
written_rep: seksualność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεξουαλικότητα
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;


lexentry: pol/seksuolog__rzeczownik__1
written_rep: seksuolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεξολόγος
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń seksualnych


lexentry: pol/sektor__rzeczownik__1
written_rep: sektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τομέας
sense_list:
wydzielona część jakiejś przestrzeni | określony dział gospodarki narodowej lub jej część oddzielna z powodu określonego typu własności


lexentry: pol/sekularyzacja__rzeczownik__1
written_rep: sekularyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκκοσμίκευση
sense_list:
(kościelny) przejście osoby duchownej do stanu świeckiego | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie majątków spod władzy kościelnej pod władzę świecką


lexentry: pol/sekunda__rzeczownik__1
written_rep: sekunda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δευτερόλεπτο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty; | (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/3600 stopnia;


lexentry: pol/sekundant__rzeczownik__1
written_rep: sekundant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μάρτυρας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi


lexentry: pol/sekwencja__rzeczownik__1
written_rep: sekwencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεκάνς
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) jednostka kompozycyjna filmu lub przedstawienia, stanowiąca zamknięty fragment akcji | (książkowy) występowanie czegoś jedno po drugim


lexentry: pol/sekwoja__rzeczownik__1
written_rep: sekwoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεκόια | σεκόγια
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj olbrzymich i długowiecznych drzew z rodziny cyprysowatych, występujących w górach Ameryki Północnej;


lexentry: pol/selektywny__przymiotnik__1
written_rep: selektywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: επιλεκτικός
sense_list:
reagujący, działający tylko na pewne bodźce z pominięciem innych; zależny od pewnych, ściśle określonych bodźców, sytuacji


lexentry: pol/semafor__rzeczownik__1
written_rep: semafor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σηματοφόρος
sense_list:
(kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przy torze kolejowym w postaci słupa z poprzecznym ramieniem i światłami;


lexentry: pol/semaglutyd__rzeczownik__1
written_rep: semaglutyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεμαγλουτίδη
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny z grupy analogów peptydów, lek stosowany w terapii cukrzycy typu 2 i otyłości;


lexentry: pol/semantyczny__przymiotnik__1
written_rep: semantyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σημασιολογικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych | (informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania


lexentry: pol/semantyka__rzeczownik__1
written_rep: semantyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σημασιολογία
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością | (językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych


lexentry: pol/seminarium__rzeczownik__1
written_rep: seminarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θεολογική σχολή
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny, w którym przygotowują się kandydaci na duchownych


lexentry: pol/seminarium__rzeczownik__1
written_rep: seminarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεμινάριο
sense_list:
(studencki) (edukacja, edukacyjny) zajęcia dydaktyczne dla studentów uczelni niepolitechnicznych | publiczna konferencja z udziałem przedstawicieli różnych środowisk i dziedzin


lexentry: pol/sen__rzeczownik__1
written_rep: sen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: όνειρο
sense_list:
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1) | (przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste


lexentry: pol/sen__rzeczownik__1
written_rep: sen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ύπνος
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości


lexentry: pol/sen_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: sen zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χειμερία νάρκη
sense_list:
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;


lexentry: pol/senat__rzeczownik__1
written_rep: senat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γερουσία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) organ władzy w systemie politycznym starożytnego Rzymu; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;


lexentry: pol/seniorat__rzeczownik__1
written_rep: seniorat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαιότητα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczna zasada dziedziczenia polegająca na odziedziczeniu tytułu i władzy przez najstarszego przedstawiciela rodu;


lexentry: pol/sentencja__rzeczownik__1
written_rep: sentencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καταδίκη
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) najważniejsza część wyroku lub decyzji administracyjnej, zawierająca rozstrzygnięcie sprawy


lexentry: pol/separacja__rzeczownik__1
written_rep: separacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χωρισμός
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozłączenie małżonków bez ich prawa wstępowania w nowy związek małżeński


lexentry: pol/separować__czasownik__1
written_rep: separować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: χωρίζω
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylać wspólnotę małżeństwa wraz z zablokowaniem możliwości wstępowania w nowy związek małżeński | oddzielać od czego lub kogo


lexentry: pol/septet__rzeczownik__1
written_rep: septet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεπτέτο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór na siedem instrumentów, lub siedem głosów | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół siedmiu muzyków


lexentry: pol/ser__rzeczownik__1
written_rep: ser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τυρί | τυρός | ανθότυρο | κασέρι | μυζήθρα | φέτα
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;


lexentry: pol/serbski__rzeczownik__1
written_rep: serbski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: σερβικά | σέρβικα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;


lexentry: pol/serce__rzeczownik__1
written_rep: serce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρδιά
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;


lexentry: pol/serdeczny__przymiotnik__1
written_rep: serdeczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: εγκάρδιος
sense_list:
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć


lexentry: pol/serduszkować__czasownik__2
written_rep: serduszkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: ψυχή
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczać lub reagować na komentarz, post, wiadomość, zdjęcie, itd. symbolem serduszka (❤), wyrażając w ten sposób aprobatę


lexentry: pol/serotonina__rzeczownik__1
written_rep: serotonina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεροτονίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;


lexentry: pol/serum__rzeczownik__1
written_rep: serum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορός
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odwirowane osocze krwi; płynna część krwi pozbawiona włóknika, która w przeciwieństwie do osocza, nie krzepnie


lexentry: pol/serwer__rzeczownik__1
written_rep: serwer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξυπηρετητής | διακομιστής
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej; | (informatyka, informatyczny) program umożliwiający działanie określonej usługi w sieci komputerowej, zainstalowany na serwerze (1.1)


lexentry: pol/serwilizm__rzeczownik__1
written_rep: serwilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δουλικότητα | δουλοπρέπεια | ραγιαδισμός
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności;


lexentry: pol/serwis__rzeczownik__1
written_rep: serwis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επίδοση
sense_list:
(informatyka, informatyczny) moduł oprogramowania świadczący usługi dla innych modułów | obsługa w zakresie napraw i konserwacji czegoś | warsztat i zespół osób wykonujący takie usługi


lexentry: pol/serwis__rzeczownik__1
written_rep: serwis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπηρετώ
sense_list:
(sport, sportowy) odbicie piłki na pole przeciwnika w momencie rozpoczęcia lub wznowienia gry (w siatkówce, tenisie, badmintonie, ping-pongu itp.)


lexentry: pol/sesja__rzeczownik__1
written_rep: sesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνεδρίαση
sense_list:
(fotografia) spotkanie przeznaczone na robienie serii zdjęć | posiedzenie poświęcone określonej sprawie | powtarzający się cyklicznie okres, w którym odbywają się posiedzenia, obrady, itp.


lexentry: pol/sesterc__rzeczownik__1
written_rep: sesterc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σηστέρτιος
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) ważna rzymska moneta rozmienna i obrachunkowa, czwarta część denara;


lexentry: pol/set__rzeczownik__1
written_rep: set
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σετ
sense_list:
(sport, sportowy) partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa | gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart


lexentry: pol/sezon__rzeczownik__1
written_rep: sezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κύκλος
sense_list:
(handel, handlowy) pora roku | (telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza


lexentry: pol/sezon__rzeczownik__1
written_rep: sezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σεζόν
sense_list:
okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp. | (rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych


lexentry: pol/sfera__rzeczownik__1
written_rep: sfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφαίρα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli; | strefa, obszar, zwłaszcza działań lub wpływów | przestrzeń okalająca Ziemię | warstwa społeczna lub grupa towarzyska


lexentry: pol/sfinks__rzeczownik__1
written_rep: sfinks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφίγγα
sense_list:
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;


lexentry: pol/shoarma__rzeczownik__1
written_rep: shoarma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γύρος
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bliskowschodnia potrawa, której podstawą są okrawki pieczonego na pionowych rusztach mięsa, serwowane na talerzu lub zawinięte w pieczywo;


lexentry: pol/shutdown__rzeczownik__1
written_rep: shutdown
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διακοπή
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w Stanach Zjednoczonych: zaprzestanie funkcjonowania przez niektóre agencje rządowe w wyniku nieuchwalenia rocznego budżetu przez parlament | (psychologia, psychologiczny) występująca przy spektrum autyzmu reakcja na stres lub przeciążenie bodźcami objawiająca się m.in. wycofaniem, wyciszeniem czy spowolnieniem ruchu


lexentry: pol/siatka__rzeczownik__1
written_rep: siatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίχτυ
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej, wodnej i w hokeju: osłona boków i tyłu bramki | (sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części | (sport, sportowy) (potocznie, potoczny) (zobacz) siatkówka | o drobnych, przecinających się liniach rysujących się na czymś | przedmiot wykonany z siatki (1.1), np. torba na zakupy (), siatka na włosy, siatka na ryby, ogrodzenie | rodzaj ażurowej plecionki ze sznurka, drutu, nici | układ czegoś, podporządkowany jakiejś zasadzie | układ krzyżujących się ze sobą linii, np. ulic lub przewodów | zorganizowana grupa ludzi prowadzących tajną działalność


lexentry: pol/siatkówka__rzeczownik__1
written_rep: siatkówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πετοσφαίριση | βόλεϊμπολ
sense_list:
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;


lexentry: pol/siebie__zaimek__1
written_rep: siebie
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: ο εαυτός μου
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem


lexentry: pol/sieczkarnia__rzeczownik__1
written_rep: sieczkarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αχυροδρέπανο
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do cięcia słomy, trawy, siana, roślin pastewnych na sieczkę


lexentry: pol/siedem_grzechów_głównych__rzeczownik__1
written_rep: siedem grzechów głównych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επτά θανάσιμα αμαρτήματα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;


lexentry: pol/siedemdziesiątka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβδομήντα
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 70 | nazwa liczby 70


lexentry: pol/siedemdziesiątkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβδομήντα τέσσαρες
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 74 | nazwa liczby 74


lexentry: pol/siedemdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβδομήντα δύο
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 72 | nazwa liczby 72


lexentry: pol/siedemdziesiątkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβδομήντα εννέα
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 79 | nazwa liczby 79


lexentry: pol/siedemdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβδομήντα έν
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 71 | nazwa liczby 71


lexentry: pol/siedemdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβδομήντα πέντε
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 75 | nazwa liczby 75


lexentry: pol/siedemdziesiątkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβδομήντα επτά
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 77 | nazwa liczby 77


lexentry: pol/siedemdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβδομήντα έξ
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 76 | nazwa liczby 76


lexentry: pol/siedemdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβδομήντα τρείς
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 73 | nazwa liczby 73


lexentry: pol/siedemdziesiątkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εβδομήντα οκτώ
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 78 | nazwa liczby 78


lexentry: pol/siedzieć__czasownik__1
written_rep: siedzieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κάθομαι
sense_list:
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach | (potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności | (potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu


lexentry: pol/siekacz__rzeczownik__1
written_rep: siekacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοπτήρας
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu


lexentry: pol/siekiera__rzeczownik__1
written_rep: siekiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσεκούρι
sense_list:
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska


lexentry: pol/siemię_lniane__rzeczownik__1
written_rep: siemię lniane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λιναρόσπορο
sense_list:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego


lexentry: pol/sierp__rzeczownik__1
written_rep: sierp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρεπάνι
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;


lexentry: pol/sierpik__rzeczownik__1
written_rep: sierpik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δρεπανάκι
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu z kwiatami, które wyrastają na szypułkach tylko po jednej stronie głównego pędu;


lexentry: pol/sierpówka__rzeczownik__1
written_rep: sierpówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δεκαοχτούρα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia decaocto Frivaldszky, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/sierżant__rzeczownik__1
written_rep: sierżant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λοχίας
sense_list:
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;


lexentry: pol/siewka_złota__rzeczownik__1
written_rep: siewka złota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βροχοπούλι
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria Linnaeus, gatunek średniej wielkości ptaka występującego w północno-zachodniej Eurazji;


lexentry: pol/sieć__rzeczownik__1
written_rep: sieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίχτυ
sense_list:
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję | siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;


lexentry: pol/sieć_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: sieć komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δίκτυο υπολογιστής
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zespół oddalonych od siebie komputerów, urządzeń peryferyjnych, a także urządzeń o specjalnych funkcjach, połączonych liniami transmisji danych;


lexentry: pol/sieć_neuronowa__rzeczownik__1
written_rep: sieć neuronowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νευρωνικό δίκτυο
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) grupa neuronów realizujących jakieś zadanie | (informatyka, informatyczny) system złożony ze sztucznych elementów zwanych neuronami, motywowany budową biologicznego układu nerwowego i stanowiący podstawę sztucznej inteligencji;


lexentry: pol/sikora_bogatka__rzeczownik__1
written_rep: sikora bogatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καλόγερος
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;


lexentry: pol/sikora_modra__rzeczownik__1
written_rep: sikora modra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γαλαζοπαπαδίτσα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus, niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/sildenafil__rzeczownik__1
written_rep: sildenafil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιλδεναφίλη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy selektywnych inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji oraz w pierwotnym nadciśnieniu płucnym;


lexentry: pol/silikon__rzeczownik__1
written_rep: silikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιλικόνη
sense_list:
(chemia, chemiczny) niepalny, syntetyczny związek polimerowy zawierający połączone atomy krzemu i węgla (w postaci grup alkilowych lub arylowych), cechujący się odpornością chemiczną, termiczną i na promieniowanie UV;


lexentry: pol/silnia__rzeczownik__1
written_rep: silnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραγοντικό
sense_list:
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;


lexentry: pol/silnik__rzeczownik__1
written_rep: silnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κινητήρας | μηχανή
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;


lexentry: pol/silnik_turbośmigłowy__rzeczownik__1
written_rep: silnik turbośmigłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελικοστροβιλοκινητήρας
sense_list:
(mechanika) (lotnictwo, lotniczy) rodzaj napędu statku powietrznego (samolotu, śmigłowca), wykorzystujący turbinę gazową do poruszania zewnętrznego śmigła napędowego


lexentry: pol/silny__przymiotnik__1
written_rep: silny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: δυνατός
sense_list:
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty) | odznaczający się siłą (w odniesieniu do rzeczy) | intensywnie działający


lexentry: pol/silos__rzeczownik__1
written_rep: silos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιλό
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych;


lexentry: pol/simens__rzeczownik__1
written_rep: simens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζίμενς
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka przewodności elektrycznej w układzie SI, odwrotność oma;


lexentry: pol/singel__rzeczownik__2
written_rep: singel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ανύπαντρος
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótkie wydawnictwo muzyczne zawierające jeden lub więcej utworów zazwyczaj zapowiadające i promujące album;


lexentry: pol/singleton__rzeczownik__1
written_rep: singleton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μονοσύνολο
sense_list:
(informatyka, informatyczny) klasa posiadająca tylko jeden egzemplarz obiektu | (termin karciany) pojedyncza karta w kolorze, singel


lexentry: pol/sinus__rzeczownik__1
written_rep: sinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ημίτονο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;


lexentry: pol/sio__wykrzyknik__1
written_rep: sio
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: δίνε του
sense_list:
(potocznie, potoczny) wykrzyknik o znaczeniu „oddalcie się!”, używany zwłaszcza wobec ptaków, także innych zwierząt, czasem wobec dzieci


lexentry: pol/siostra__rzeczownik__1
written_rep: siostra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδελφή αδερφή | αδελφή | αδερφή
sense_list:
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki


lexentry: pol/sistrum__rzeczownik__1
written_rep: sistrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σείστρο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) starożytny obrzędowy instrument muzyczny związany z kultem bogini Izydy;


lexentry: pol/siła__rzeczownik__1
written_rep: siła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δύναμη
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami; | energia, zdolność do wysiłku


lexentry: pol/siła_elektromotoryczna__rzeczownik__1
written_rep: siła elektromotoryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτρεγερτική δύναμη
sense_list:
(fizyka, fizyczny) czynnik powodujący przepływ prądu w obwodzie będący równy różnicy potencjałów na końcówkach otwartego źródła prądu;


lexentry: pol/siła_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: siła wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανωτέρα βία
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec;


lexentry: pol/siłowanie_na_rękę__rzeczownik__1
written_rep: siłowanie na rękę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπρα-ντε-φέρ
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy używając siły i techniki próbują, przy odpowiednich zasadach, przeciągnąć rękę przeciwnika w dół;


lexentry: pol/siły_powietrzne__rzeczownik__1
written_rep: siły powietrzne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πολεμική αεροπορία
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) siły zbrojne przeznaczone do odpierania agresji powietrznej przeciwnika lub prowadzenia ataku z powietrza;


lexentry: pol/skakanka__rzeczownik__1
written_rep: skakanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοινάκι | σχοινάκι
sense_list:
przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń; | rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy;


lexentry: pol/skakać__czasownik__1
written_rep: skakać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: πηδώ | σαλτάρω
sense_list:
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)


lexentry: pol/skala__rzeczownik__1
written_rep: skala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλίμακα | σκάλα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym; | (psychologia, psychologiczny) w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu | (geografia, geograficzny) (technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych; | (książkowy) wielkość, zakres czegoś | (matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu | (metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos; | (technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru | zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)


lexentry: pol/skalar__rzeczownik__1
written_rep: skalar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγγελόψαρο
sense_list:
(potocznie, potoczny) słodkowodna ryba południowoamerykańska z rodzaju Pterophyllum, z rodziny pielęgnicowatych, hodowana również w akwariach;


lexentry: pol/skalar__rzeczownik__2
written_rep: skalar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: γινομένου
sense_list:
(fizyka, fizyczny) każda wielkość fizyczna wyrażona przez pojedynczą liczbę i mająca wymiar fizyczny; | (matematyka, matematyczny) w algebrze liniowej to element ustalonego ciała, nad którym zbudowany jest dowolny moduł;


lexentry: pol/skamieniałość__rzeczownik__1
written_rep: skamieniałość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απολίθωμα
sense_list:
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;


lexentry: pol/skaner__rzeczownik__1
written_rep: skaner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαρωτής | σκάνερ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu kreskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej;


lexentry: pol/skarbonka__rzeczownik__1
written_rep: skarbonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουμπαράς
sense_list:
specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;


lexentry: pol/skarpa__rzeczownik__1
written_rep: skarpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παπούτσι
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) usypana wysoka zapora przeciwczołgowa; | spadzisty stok, stroma ściana wału, nasypu lub wykopu, np. koryta rzeki;


lexentry: pol/skatologia__rzeczownik__1
written_rep: skatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκατολογία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) żarty, sceny i aluzje dotyczące fizjologicznych wydalin ludzkich;


lexentry: pol/skauting__rzeczownik__1
written_rep: skauting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσκοπισμός
sense_list:
(książkowy) system wychowania młodzieży oraz ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w latach 1907–1908 przez Roberta Baden-Powella w Wielkiej Brytanii, ujęty w formę organizacji i rozpowszechniony w wielu krajach


lexentry: pol/skała__rzeczownik__1
written_rep: skała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βράχος | πέτρα
sense_list:
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok


lexentry: pol/skała_osadowa__rzeczownik__1
written_rep: skała osadowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιζηματογενές πέτρωμα
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała powstała w wyniku osadzania się cząstek mineralnych, okruchów innych skał lub szczątków organizmów w zbiornikach wodnych lub na powierzchni lądu, a następnie ich diagenezy


lexentry: pol/skejt__rzeczownik__1
written_rep: skejt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παγοδρόμος
sense_list:
(slangowo) osoba uprawiająca sporty ekstremalne, zwykle członek subkultury osób jeżdżących na deskorolkach, rolkach, hulajnogach lub rowerach BMX, w zimie na snowboardzie, rzadziej B-boy tańczący breakdance


lexentry: pol/skeleton__rzeczownik__1
written_rep: skeleton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκέλετον
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu | (sport, sportowy) jednoosobowe sanki sportowe, na których zawodnik leży na brzuchu;


lexentry: pol/sklepienie__rzeczownik__1
written_rep: sklepienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θόλος
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;


lexentry: pol/sklero-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: sklero-
min_sense_num: 01
trans_list: σκληρό-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający twardość lub suchość dotyczącą tego, o czym mówi drugi człon wyrazu


lexentry: pol/skoczek__rzeczownik__2
written_rep: skoczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ίππος
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;


lexentry: pol/skojarzenie__rzeczownik__1
written_rep: skojarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνειρμός
sense_list:
połączenie ze sobą wrażeń, wyobrażeń i innych zjawisk psychicznych w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych z nich powoduje uświadomienie sobie innych


lexentry: pol/skok__rzeczownik__1
written_rep: skok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλμα
sense_list:
chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry | czynność skakania, wyskakiwania, wskakiwania itp.


lexentry: pol/skok_o_tyczce__rzeczownik__1
written_rep: skok o tyczce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλμα επί κοντώ
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;


lexentry: pol/skok_w_dal__rzeczownik__1
written_rep: skok w dal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλμα εις μήκος
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy;


lexentry: pol/skok_wzwyż__rzeczownik__1
written_rep: skok wzwyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλμα εις ύψος
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;


lexentry: pol/skoki_narciarskie__rzeczownik__1
written_rep: skoki narciarskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Άλμα με σκι
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy rywalizują o wykonanie najdłuższego skoku na nartach;


lexentry: pol/skomleć__czasownik__1
written_rep: skomleć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: γαβγίζω
sense_list:
o zwierzętach (głównie psowatych) wydawać wysokie dźwięki odbierane jako żałosne proszenie, strach stworzenia, poddanie się albo wyrażanie uległości


lexentry: pol/skopolamina__rzeczownik__1
written_rep: skopolamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοπολαμίνη
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek antycholinergiczny, alkaloid tropanowy występujący naturalnie w niektórych roślinach z rodziny psiankowatych (np. bieluń, lulek czarny, pokrzyk wilcza jagoda)


lexentry: pol/skoro__spójnik__1
written_rep: skoro
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: αφού | επειδή | εφόσον
sense_list:
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego


lexentry: pol/skoro__spójnik__1
written_rep: skoro
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: μόλις
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) spójnik służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś


lexentry: pol/skorowidz__rzeczownik__1
written_rep: skorowidz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ευρετήριο
sense_list:
alfabetyczne zestawienie tematyczne (np. nazwisk, pojęć) w książce wraz z odsyłaczami do odpowiednich stron;


lexentry: pol/skorpena__rzeczownik__1
written_rep: skorpena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκορπιός
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scorpaena, drapieżna ryba morska z krępym ciałem pokrytym kolcami i wyrostkami, występująca w morzach ciepłych


lexentry: pol/skorupa__rzeczownik__1
written_rep: skorupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: όστρακο | κέλυφος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.


lexentry: pol/skorupiak__rzeczownik__1
written_rep: skorupiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρκινοειδή
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp;


lexentry: pol/skotopaska__rzeczownik__1
written_rep: skotopaska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγροτικός
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staropolska nazwa sielanki


lexentry: pol/skołowany__przymiotnik__1
written_rep: skołowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: ζαλιστικός
sense_list:
(potocznie, potoczny) odczuwający zamęt, pozbawiony właściwego rozeznania w danej sytuacji; zdezorientowany


lexentry: pol/skończony__przymiotnik__1
written_rep: skończony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: πεπερασμένος
sense_list:
(matematyka, matematyczny) nieosiągający plus/minus nieskończoności | (matematyka, matematyczny) o liczbie elementów wyrażonej liczbą naturalną;


lexentry: pol/skrajna_prawica__rzeczownik__1
written_rep: skrajna prawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακροδεξιά
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;


lexentry: pol/skreczować__czasownik__1
written_rep: skreczować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: σβήνω
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) obracać płytą winylową w celu uzyskania efektów dźwiękowych | (sport, sportowy) w tenisie ziemnym: poddać mecz bez walki


lexentry: pol/skrobać__czasownik__1
written_rep: skrobać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: σβήνω
sense_list:
(potocznie, potoczny) drapać coś lub po czymś | trąc czymś ostrym, zdrapywać wierzchnią warstwę czegoś


lexentry: pol/skrobia__rzeczownik__1
written_rep: skrobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άμυλο
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;


lexentry: pol/skrupulatny__przymiotnik__1
written_rep: skrupulatny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: επιμελής
sense_list:
drobiazgowo, pedantycznie dokładny | wykonywany z drobiazgową, pedantyczną dokładnością, wyjątkowo dokładnie


lexentry: pol/skrutator__rzeczownik__1
written_rep: skrutator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ψηφολέκτης
sense_list:
osoba odpowiedzialna za obliczanie głosów podczas wyborów lub głosowania, członek komisji skrutacyjnej


lexentry: pol/skryba__rzeczownik__1
written_rep: skryba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γραφέας
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ten, który przepisywał księgi lub dokumenty | (żartobliwie) urzędnik lub literat


lexentry: pol/skrypt__rzeczownik__1
written_rep: skrypt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δέσμη εντολών
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) podręcznik lub zbiór notatek studenckich zawierający najważniejsze informacje z wykładów | (informatyka, informatyczny) zestaw poleceń zapisanych w języku programowania, który automatyzuje pewne czynności albo wykonuje określone zadania | (przestarzałe, przestarzały) (książkowy) napisany dokument lub zapis czegoś


lexentry: pol/skrzele__rzeczownik__1
written_rep: skrzele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βράγχιο
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie;


lexentry: pol/skrzydło__rzeczownik__1
written_rep: skrzydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πτέρυγα | φτερό
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) część samolotu tworząca siłę nośną; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach | (architektura, architektoniczny) boczna część budynku, wydzielona z głównej części;


lexentry: pol/skrzydło__rzeczownik__1
written_rep: skrzydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φτερό | πτέρυγα
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie; | (wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;


lexentry: pol/skrzynia_biegów__rzeczownik__1
written_rep: skrzynia biegów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιβώτιο ταχυτήτων
sense_list:
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia mocy wytwarzanej przez silnik napędzający pojazd lub inną maszynę;


lexentry: pol/skrzyp_polny__rzeczownik__1
written_rep: skrzyp polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκουίζετο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;


lexentry: pol/skrzypce__rzeczownik__1
written_rep: skrzypce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βιολί
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;


lexentry: pol/skrót__rzeczownik__1
written_rep: skrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συντομογραφία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;


lexentry: pol/skrótowiec__rzeczownik__1
written_rep: skrótowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακρωνύμιο | ακρώνυμο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;


lexentry: pol/skręcać__czasownik__1
written_rep: skręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: στρίβω
sense_list:
zmieniać kierunek poruszania się | (medycyna, medyczny) przekraczać fizjologiczny zakres ruchu w danym stawie, czego następstwem jest uszkodzenie głównie miękkich elementów stawu | nadawać czemuś kształt spirali


lexentry: pol/skunks__rzeczownik__1
written_rep: skunks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μεφίτιδα
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;


lexentry: pol/skuteczny__przymiotnik__1
written_rep: skuteczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αποτελεσματικός
sense_list:
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt


lexentry: pol/skuter__rzeczownik__1
written_rep: skuter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκούτερ | βέσπα
sense_list:
(motoryzacja) jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;


lexentry: pol/skyrmion__rzeczownik__1
written_rep: skyrmion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκυρμιόνιο
sense_list:
(fizyka, fizyczny) kwazicząstka, która charakteryzuje się tzw. ładunkiem topologicznym, będącą możliwie najmniejszym stabilnym zakłóceniem jednorodnego namagnesowania


lexentry: pol/skóra__rzeczownik__1
written_rep: skóra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δέρμα | πετσί
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców; | surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;


lexentry: pol/skąd__zaimek__1
written_rep: skąd
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: από πού
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch | …służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch


lexentry: pol/skądinąd__partykuła__1
written_rep: skądinąd
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: άλλωστε
sense_list:
…używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją


lexentry: pol/skąpiradło__rzeczownik__1
written_rep: skąpiradło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδηφάγος
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś, kto stroni od wydawania pieniędzy


lexentry: pol/składka__rzeczownik__1
written_rep: składka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμοιβή
sense_list:
(urzędowy) (administracja) obowiązkowa opłata związana z przynależnością do jakiejś organizacji lub instytucji najczęściej opłacana w regularnych odstępach czasu


lexentry: pol/składka__rzeczownik__1
written_rep: składka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συλλογή
sense_list:
sposób opłacenia czegoś przez wiele osób, służącego wszystkim tym osobom, gdy każda z nich ponosi część kosztu (zwykle równą)


lexentry: pol/składnia__rzeczownik__1
written_rep: składnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύνταξη
sense_list:
(gramatyka) zestaw reguł rządzących budową zdań w danym języku | (informatyka, informatyczny) zestaw reguł określających budowę poprawnych wyrażeń w języku programowania | (językoznawstwo, językoznawczy) dział lingwistyki badający reguły konstrukcji zdań;


lexentry: pol/slajd__rzeczownik__1
written_rep: slajd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σλάιντ
sense_list:
(fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;


lexentry: pol/slalom__rzeczownik__1
written_rep: slalom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σλάλομ
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami


lexentry: pol/slang__rzeczownik__1
written_rep: slang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αργκό
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;


lexentry: pol/smak__rzeczownik__1
written_rep: smak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεύση
sense_list:
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;


lexentry: pol/smalec__rzeczownik__1
written_rep: smalec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λαρδί
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa;


lexentry: pol/smar__rzeczownik__1
written_rep: smar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λιπαντικό
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów;


lexentry: pol/smartfon__rzeczownik__1
written_rep: smartfon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έξυπνο τηλέφωνο
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;


lexentry: pol/smażyć__czasownik__1
written_rep: smażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: τηγανίζω
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia


lexentry: pol/smerf__rzeczownik__1
written_rep: smerf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρουμφ | στρουμφάκι
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;


lexentry: pol/smolt__rzeczownik__1
written_rep: smolt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σολομάκι
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) młody łosoś albo młoda troć w okresie od rozpoczęcia wędrówki ku morzu do pierwszych dni pobytu w przybrzeżnych wodach morskich


lexentry: pol/smoothie__rzeczownik__1
written_rep: smoothie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φρουτοπολτός
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmiksowany, zimny napój na bazie świeżych lub mrożonych owoców (rzadziej warzyw) z dodatkiem kostek lodu o gęstej, gładkiej konsystencji


lexentry: pol/smycz__rzeczownik__1
written_rep: smycz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λουρί
sense_list:
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;


lexentry: pol/smyczek__rzeczownik__1
written_rep: smyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δοξάρι
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;


lexentry: pol/snajper__rzeczownik__1
written_rep: snajper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελεύθερος σκοπευτής
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;


lexentry: pol/snopowiązałka__rzeczownik__1
written_rep: snopowiązałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αχυροδετική μηχανή
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do zautomatyzowanego koszenia zboża, traw nasiennych i rzepaku, układania skoszonego materiału w snopy i wiązania ich sznurkiem;


lexentry: pol/snoza__rzeczownik__1
written_rep: snoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διατρυπώ
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) beleczka układana poziomo w gnieździe, od której pszczoły odbudowują plaster


lexentry: pol/sobie__zaimek__1
written_rep: sobie
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: ο εαυτός μου
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem


lexentry: pol/soból__rzeczownik__1
written_rep: soból
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζιμπελίνα | σαμούρι | ζιβελίνη
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;


lexentry: pol/sobą__zaimek__1
written_rep: sobą
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: ο εαυτός μου
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi narzędnikiem


lexentry: pol/socjaldemokracja__rzeczownik__1
written_rep: socjaldemokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σοσιαλδημοκρατία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;


lexentry: pol/socjaldemokrata__rzeczownik__1
written_rep: socjaldemokrata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σοσιαλδημοκράτης
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityk socjaldemokratyczny, zwolennik socjaldemokracji


lexentry: pol/socjaldemokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: socjaldemokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σοσιαλδημοκρατικός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z socjaldemokracją lub socjaldemokratami


lexentry: pol/socjalizm__rzeczownik__1
written_rep: socjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σοσιαλισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);


lexentry: pol/socjologia__rzeczownik__1
written_rep: socjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινωνιολογία
sense_list:
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;


lexentry: pol/socjopata__rzeczownik__1
written_rep: socjopata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινωνιοπαθής
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) mężczyzna przejawiający psychopatię – osobowość dyssocjalną


lexentry: pol/socjopatia__rzeczownik__1
written_rep: socjopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινωνιοπάθεια
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości podobne do psychopatii, przejawiające się nierespektowaniem podstawowych norm moralnych oraz wzorców zachowań w społeczeństwie;


lexentry: pol/soczewka__rzeczownik__1
written_rep: soczewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φακός
sense_list:
(optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne; | (anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;


lexentry: pol/soczewka_kontaktowa__rzeczownik__1
written_rep: soczewka kontaktowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φακός επαφής
sense_list:
(optyka, optyczny) soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka, służąca najczęściej do korygowania wad wzroku, rzadziej w celach opatrunkowych lub kosmetycznych;


lexentry: pol/sodalicja__rzeczownik__1
written_rep: sodalicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδελφότητα
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bractwo religijne, pobożne stowarzyszenie


lexentry: pol/sofista__rzeczownik__1
written_rep: sofista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σοφιστής
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) filozof w starożytnej Grecji, głoszący względność wszystkich wartości i prawd;


lexentry: pol/soja__rzeczownik__1
written_rep: soja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σόγια
sense_list:
(botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz;


lexentry: pol/sokolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: sokolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιερακοτροφία
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy


lexentry: pol/sokół__rzeczownik__1
written_rep: sokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γεράκι | πετρίτης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;


lexentry: pol/sokół_wędrowny__rzeczownik__1
written_rep: sokół wędrowny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πετρίτης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco peregrinus, duży ptak drapieżny z podrodziny sokołów spotykany na niemal wszystkich kontynentach (poza Antarktydą), rzadki w Polsce;


lexentry: pol/solanka__rzeczownik__1
written_rep: solanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλμη
sense_list:
(chemia, chemiczny) woda naturalnych zbiorników o dużym stężeniu soli | (spożywczy) roztwór soli używany do konserwacji żywności


lexentry: pol/solarpunk__rzeczownik__1
written_rep: solarpunk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σολαρπάνκ
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rodzaj fantastyki naukowej, który przedstawia optymistyczną wizję przyszłości świata, który rozwija się w sposób zrównoważony w oparciu o energię słoneczną, z poszanowaniem przyrody, bez nierówności społecznych


lexentry: pol/solipsyzm__rzeczownik__1
written_rep: solipsyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σολιψισμός | εγωμονισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;


lexentry: pol/solistka__rzeczownik__1
written_rep: solistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σολίστ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) artystka, która występuje bądź sama, bądź z orkiestrą, ale w partiach solowych


lexentry: pol/soliter__rzeczownik__1
written_rep: soliter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ταινία
sense_list:
(medycyna, medyczny) (zoologia, zoologiczny) tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt;


lexentry: pol/solniczka__rzeczownik__1
written_rep: solniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλατιέρα
sense_list:
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy; | niewielki pojemnik w formie miseczki lub pudełka, przeznaczony specjalnie do przechowywania soli


lexentry: pol/sommelier__rzeczownik__1
written_rep: sommelier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οινοχόος
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) doradca w zakresie win | (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) specjalista w dziedzinie enologii i degustacji wina | (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wykwalifikowany kelner, który specjalizuje się w podawaniu wina


lexentry: pol/somnolencja__rzeczownik__1
written_rep: somnolencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: νύστα
sense_list:
(medycyna, medyczny) senność będąca pierwszym stadium zaburzeń świadomości m.in. w zatruciach oraz urazach mózgu;


lexentry: pol/sonata__rzeczownik__1
written_rep: sonata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σονάτα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;


lexentry: pol/sonda__rzeczownik__1
written_rep: sonda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καθετήρας
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bezzałogowy statek kosmiczny wykorzystywany do eksplorowania miejsc w kosmosie, gdzie bezpośredni dostęp człowieka jest niemożliwy;


lexentry: pol/sonet__rzeczownik__1
written_rep: sonet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σονέτο
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;


lexentry: pol/sopran__rzeczownik__1
written_rep: sopran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σοπράνο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos żeński lub chłopięcy; | (potocznie, potoczny) instrument z taką barwą dźwięku


lexentry: pol/sorgo__rzeczownik__1
written_rep: sorgo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σόργο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sorghum, roślina trawiasta pochodząca z Afryki, licznie uprawiana w biednych krajach jako zboże;


lexentry: pol/sortować__czasownik__1
written_rep: sortować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ταξινομώ
sense_list:
dzielić na grupy według przyjętych kryteriów | układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości


lexentry: pol/sos__rzeczownik__1
written_rep: sos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σάλτσα | σος
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;


lexentry: pol/sos_sojowy__rzeczownik__1
written_rep: sos sojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σάλτσα σόγιας
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej;


lexentry: pol/sosna__rzeczownik__1
written_rep: sosna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πεύκο
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;


lexentry: pol/sosnowy__przymiotnik__1
written_rep: sosnowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: πεύκο
sense_list:
będący częścią sosny | odnoszący się do sosny, mający związek z sosną | składający się z sosny | wykonany z drewna lub innej części sosny


lexentry: pol/soul__rzeczownik__1
written_rep: soul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σόουλ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki rozrywkowej wywodzący się z afroamerykańskiej tradycji gospel i rhythm and blues, ukształtowany w Stanach Zjednoczonych w latach 50. XX wieku, charakteryzujący się emocjonalnym, ekspresyjnym śpiewem oraz wyraźnym rytmem;


lexentry: pol/sowa__rzeczownik__1
written_rep: sowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουκουβάγια | γλαύκα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;


lexentry: pol/sowa_jarzębata__rzeczownik__1
written_rep: sowa jarzębata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βόρια γερακόγλαυκα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/sowietolog__rzeczownik__1
written_rep: sowietolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σοβιετολόγος
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalista w dziedzinie sowietologii


lexentry: pol/spad__rzeczownik__1
written_rep: spad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αφαιμάσσω
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) obszar druku, który wychodzi poza krawędź ostatecznej publikacji;


lexentry: pol/spadająca_gwiazda__rzeczownik__1
written_rep: spadająca gwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διάττοντας αστέρας
sense_list:
(finanse, finansowy) w giełdowej analizie technicznej: świeca z małym korpusem i długim górnym cieniem | (przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) meteor


lexentry: pol/spadek__rzeczownik__1
written_rep: spadek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κληρονομιά
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;


lexentry: pol/spadkobierca__rzeczownik__1
written_rep: spadkobierca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κληρονόμος
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś


lexentry: pol/spadochron__rzeczownik__1
written_rep: spadochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλεξίπτωτο
sense_list:
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał


lexentry: pol/spadochroniarz__rzeczownik__1
written_rep: spadochroniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αλεξιπτωτιστής
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem


lexentry: pol/spadówa__wykrzyknik__1
written_rep: spadówa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: έξω φεύγω
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie


lexentry: pol/spalony__rzeczownik__1
written_rep: spalony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οφσάιντ
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej


lexentry: pol/spanakopita__rzeczownik__1
written_rep: spanakopita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπανακόπιτα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek szpinakowy – tradycyjny grecki, z ciasta filo, przekładany szpinakiem, czasem również serem feta


lexentry: pol/sparysoma__rzeczownik__1
written_rep: sparysoma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκάρος
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sparisoma Swainson, morska ryba okoniokształtna z rodziny skarusowatych;


lexentry: pol/sparysoma_kreteńska__rzeczownik__1
written_rep: sparysoma kreteńska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκάρος
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sparisoma cretense Linnaeus, morska ryba okoniokształtna z rodziny skarusowatych, występująca m.in. w Morzu Śródziemnym;


lexentry: pol/spasanie__rzeczownik__1
written_rep: spasanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αμυχή
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) bezpośrednie zjadanie organizmów żywych | (rolnictwo, rolniczy) karmienie / tuczenie zwierząt


lexentry: pol/spać__czasownik__1
written_rep: spać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: κοιμάμαι | κοιμούμαι
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości


lexentry: pol/specjalna_operacja_wojskowa__rzeczownik__1
written_rep: specjalna operacja wojskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ειδική στρατιωτική επιχείρηση
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) propagandowe określenie rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r.;


lexentry: pol/specjalne_prawa_ciągnienia__rzeczownik__1
written_rep: specjalne prawa ciągnienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (jednostka monetarna) międzynarodowa jednostka obrachunkowa i umowna jednostka monetarna utworzona przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy;


lexentry: pol/specjalność__rzeczownik__1
written_rep: specjalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ειδικότητα
sense_list:
czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością | dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej


lexentry: pol/specjalny__przymiotnik__1
written_rep: specjalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: έκτακτος
sense_list:
mający szczególne, wyjątkowe właściwości | odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby


lexentry: pol/specyfik__rzeczownik__1
written_rep: specyfik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξειδικευμένος
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja działająca leczniczo na organizm


lexentry: pol/spektakl__rzeczownik__1
written_rep: spektakl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θέαμα
sense_list:
przedstawienie teatralne, baletowe, operowe itp. | (przenośnie, przenośnia) popis, efektowne przedstawienie


lexentry: pol/spektrometria__rzeczownik__1
written_rep: spektrometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φασματομετρία
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział spektroskopii zajmujący się pomiarami długości fali promieniowania elektromagnetycznego w widmach optycznych oraz natężenia promieniowania o różnych długościach fali;


lexentry: pol/spektroskopia__rzeczownik__1
written_rep: spektroskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φασματοσκοπία
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) analiza emitowanego bądź absorbowanego promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/spekulacja__rzeczownik__1
written_rep: spekulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αισχροκέρδεια
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) nieuczciwe przedsięwzięcie, wykupywanie i odsprzedaż z dużym zyskiem towarów, na które popyt przewyższa podaż


lexentry: pol/spekulatywny__przymiotnik__1
written_rep: spekulatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: αναπόδεικτος
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z ryzykownym inwestowaniem w celu osiągnięcia szybkiego zysku | (filozofia, filozoficzny) oparty na czysto intelektualnych rozważaniach, bez poparcia w praktyce; oderwany od rzeczywistości | dotyczący przypuszczeń, domysłów lub rozważań bez oparcia w pewnych faktach


lexentry: pol/spekulować__czasownik__1
written_rep: spekulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: σπεκουλάρω
sense_list:
(handel, handlowy) (bankowość, bankowy) kupować coś i sprzedawać drożej w celu zarobkowym | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) rozgrywać coś, kombinować by uzyskać korzyści


lexentry: pol/spekulować__czasownik__1
written_rep: spekulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: στοχάζομαι | συλλογίζομαι
sense_list:
(książkowy) (filozofia, filozoficzny) myśleć bez opierania się na doświadczeniu lub w oderwaniu od życia


lexentry: pol/spermatozoid__rzeczownik__1
written_rep: spermatozoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπερματοζωάριο
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin


lexentry: pol/spinel__rzeczownik__1
written_rep: spinel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπινέλιος
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zawierający tlenki metali, występujący w wielu barwnych odmianach; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego spinelu (1.1)


lexentry: pol/spirala__rzeczownik__1
written_rep: spirala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: έλικα
sense_list:
(matematyka, matematyczny) krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego


lexentry: pol/spirulina__rzeczownik__1
written_rep: spirulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπιρουλίνα
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;


lexentry: pol/spoina__rzeczownik__1
written_rep: spoina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ένωση
sense_list:
(budownictwo) wypełniona zaprawą szczelina między płytkami ceramicznymi, cegłami lub innymi materiałami budowlanymi


lexentry: pol/spoina__rzeczownik__1
written_rep: spoina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οξυγονοκολλώ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) miejsce połączenia dwóch zespawanych metalowych fragmentów konstrukcji


lexentry: pol/spoisty__przymiotnik__1
written_rep: spoisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: συνεκτικός
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) dobrze zorganizowany w kontekście myśli i treści | zbity w całość; nie dający się łatwo rozdzielić


lexentry: pol/spojówka__rzeczownik__1
written_rep: spojówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιπεφυκότας
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;


lexentry: pol/spokojność__rzeczownik__1
written_rep: spokojność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ήρεμος
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (dawniej, dawny) poczucie bezpieczeństwa, brak obaw, lęków | (przestarzałe, przestarzały) życie bez wojny, pokojowe warunki życia


lexentry: pol/spoofing__rzeczownik__1
written_rep: spoofing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλαστοπροσωπία
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) technika hakerska polegająca na podszywaniu się pod inny element systemu, innego użytkownika;


lexentry: pol/sport__rzeczownik__1
written_rep: sport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άθλημα | αθλητισμός | σπορ
sense_list:
(sport, sportowy) forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla zdrowia, współzawodnictwa lub przyjemności;


lexentry: pol/sposób__rzeczownik__1
written_rep: sposób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρόπος
sense_list:
styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp. | metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu


lexentry: pol/spotkanie__rzeczownik__1
written_rep: spotkanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνάντηση
sense_list:
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś) | natknięcie się na kogoś, zobaczenie go | rozgrywka sportowa


lexentry: pol/spowiedź__rzeczownik__1
written_rep: spowiedź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξομολόγηση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia


lexentry: pol/społeczeństwo__rzeczownik__1
written_rep: społeczeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κοινωνία
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;


lexentry: pol/spożywczy__przymiotnik__1
written_rep: spożywczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: θρεπτικός | φαγώσιμος
sense_list:
przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały | związany z żywnością lub spożyciem


lexentry: pol/sprawczość__rzeczownik__1
written_rep: sprawczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρακτορείο
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) zdolność jednostki do skutecznego oddziaływania na otoczenie


lexentry: pol/sprawdzian__rzeczownik__1
written_rep: sprawdzian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξέταση
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie | kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test


lexentry: pol/sprawiedliwy__przymiotnik__1
written_rep: sprawiedliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: δίκαιος
sense_list:
o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości | o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością


lexentry: pol/sprawozdawczy__przymiotnik__1
written_rep: sprawozdawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: λογιστική
sense_list:
dotyczący sprawozdania lub sprawozdawcy, związany ze sporządzaniem lub składaniem sprawozdania, stanowiący sprawozdanie


lexentry: pol/spread__rzeczownik__1
written_rep: spread
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άλειμμα
sense_list:
(finanse, finansowy) różnica między oferowanym przez instytucję finansową (np. bank) kursem sprzedaży a kursem kupna;


lexentry: pol/sprint__rzeczownik__1
written_rep: sprint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπριντ
sense_list:
(potocznie, potoczny) szybki bieg | (sport, sportowy) bieg na krótkich dystansach (grupa dyscyplin sportowych);


lexentry: pol/sprzątać__czasownik__1
written_rep: sprzątać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: καθαρίζω
sense_list:
doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zabijać, mordować


lexentry: pol/sprzężenie_zwrotne__rzeczownik__1
written_rep: sprzężenie zwrotne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάδραση
sense_list:
reakcja układu funkcjonalnego na efekt jego własnego działania, który to efekt wpływa na wydajność układu w kolejnych rundach działania;


lexentry: pol/sprężyna__rzeczownik__1
written_rep: sprężyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελατήριο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu; | (przenośnie, przenośnia) inicjator, powód jakiegoś procesu


lexentry: pol/sprężysty__przymiotnik__1
written_rep: sprężysty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ελαστικός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zdolny do powrotu do wyjściowego kształtu po ustaniu działania siły odkształcającej


lexentry: pol/spudłować__czasownik__1
written_rep: spudłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: αστοχώ
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) strzeliwszy, rzuciwszy lub uderzywszy czymś, nie trafić do celu; chybić


lexentry: pol/spuneryzm__rzeczownik__1
written_rep: spuneryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παραδρομή γλώσσας
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) przejęzyczenie polegające na zamianie pierwszych głosek w wyrazie lub pomiędzy wyrazami (np. "mój ruch" - "rój much");


lexentry: pol/spust__rzeczownik__1
written_rep: spust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκανδάλη
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;


lexentry: pol/spycharka__rzeczownik__1
written_rep: spycharka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπουλντόζα | γαιοπροωθητής
sense_list:
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi


lexentry: pol/spójnik__rzeczownik__1
written_rep: spójnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύνδεσμος
sense_list:
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;


lexentry: pol/spójny__przymiotnik__1
written_rep: spójny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: συνεκτικός
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o zbiorze w przestrzeni metrycznej, figurze geometrycznej, grafie posiadający drogę od każdego punktu / wierzchołka grafu do każdego innego, przebiegającą w całości wewnątrz; (potocznie, potoczny) składający się z jednego kawałka


lexentry: pol/spółdzielnia__rzeczownik__1
written_rep: spółdzielnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνεταιρισμός
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków; | (potocznie, potoczny) siedziba spółdzielni (1.1) lub miejsce prowadzenia przez nią działalności


lexentry: pol/spółgłoska__rzeczownik__1
written_rep: spółgłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύμφωνο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;


lexentry: pol/spółgłoska_zwarto-szczelinowa__rzeczownik__1
written_rep: spółgłoska zwarto-szczelinowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προστριβόμενο
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) rodzaj spółgłoski, w której podczas artykulacji zachodzą dwie fazy: faza zwarcia i faza szczelinowa


lexentry: pol/spółka__rzeczownik__1
written_rep: spółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εταιρεία
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;


lexentry: pol/spółka_cywilna__rzeczownik__1
written_rep: spółka cywilna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εταιρεία αστικού δικαίου
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, do której wspólnicy mogą wnieść własności, inne prawa lub swoje własne usługi;


lexentry: pol/spółka_z_ograniczoną_odpowiedzialnością__rzeczownik__1
written_rep: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εταιρεία περιορισμένης ευθύνης
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka kapitałowa, której wspólnicy odpowiadają wobec wierzycieli jedynie do wysokości swoich udziałów;


lexentry: pol/spółka_zależna__rzeczownik__1
written_rep: spółka zależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θυγατρική εταιρία
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, której minimum 50 procent akcji lub udziałów jest własnością innej spółki lub innego podmiotu


lexentry: pol/spóźniony__przymiotnik__1
written_rep: spóźniony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καθυστερημένος
sense_list:
mający miejsce, przybywający, udzielany za późno | mający opóźnienie, przybywający po wyznaczonym terminie


lexentry: pol/spędzać__czasownik__1
written_rep: spędzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: περνάω
sense_list:
być w towarzystwie kogoś | przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas | wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś


lexentry: pol/spławik__rzeczownik__1
written_rep: spławik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κολυμβητής
sense_list:
(wędkarstwo) mały pływak wędkarski przyczepiony na żyłce, służący do regulacji głębokości umieszczenia przynęty oraz sygnalizacji brania;


lexentry: pol/spłonka__rzeczownik__1
written_rep: spłonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αστάρι
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (technologia, technika, techniczny) mały ładunek wybuchowy inicjujący wybuch właściwego materiału wybuchowego;


lexentry: pol/spłuczka__rzeczownik__1
written_rep: spłuczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καζανάκι
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem


lexentry: pol/squash__rzeczownik__1
written_rep: squash
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκουός
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;


lexentry: pol/sranie_w_banię__wykrzyknik__1
written_rep: sranie w banię
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: σκατά
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/srokosz__rzeczownik__1
written_rep: srokosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διπλοκεφαλάς
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej;


lexentry: pol/ssak__rzeczownik__1
written_rep: ssak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: θηλαστικό
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;


lexentry: pol/ssać__czasownik__1
written_rep: ssać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: βυζαίνω
sense_list:
(eufemistycznie) (grubiański, grubiańsko) robić fellatio, mieć stosunek oralny | o niemowlętach i młodych zwierzętach pić mleko z piersi matki | odprowadzać płyn (gaz i ciecz) lub drobne przedmioty za pomocą podciśnienia | pić wyciągając z czegoś płyn ustami | powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu | trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem


lexentry: pol/stabilizacja__rzeczownik__1
written_rep: stabilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταθεροποίηση
sense_list:
przywrócenie równowagi w gospodarce | stan trwałości i równowagi w przebiegu określonych procesów, w określonej dziedzinie życia


lexentry: pol/staccato__rzeczownik__1
written_rep: staccato
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στακάτο
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika śpiewu lub gry na instrumentach muzycznych polegająca na ostrym oddzielaniu od siebie kolejnych dźwięków przez skracanie czasu ich trwania;


lexentry: pol/stacja__rzeczownik__1
written_rep: stacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταθμός
sense_list:
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją


lexentry: pol/stacja_kolejowa__rzeczownik__1
written_rep: stacja kolejowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιδηροδρομικός σταθμός
sense_list:
(kolejnictwo) miejsce przyjazdu, postoju i odjazdu pociągów, zwykle wyposażone w perony i budynki, w których mieszczą się kasy, poczekalnie, przechowalnie bagażu itp.;


lexentry: pol/stadium__rzeczownik__1
written_rep: stadium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στάδιο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie miara odległości równa około 160 m | część procesu, część czasu rozwoju


lexentry: pol/stado__rzeczownik__1
written_rep: stado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αγέλη
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej; | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy)


lexentry: pol/stajenka__rzeczownik__1
written_rep: stajenka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φάτνη
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model żłóbka betlejemskiego, zwykle z figurkami


lexentry: pol/stajnia_Augiasza__rzeczownik__1
written_rep: stajnia Augiasza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κόπρος του Αυγεία | κόπρος του Αυγείου
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś zaniedbanego, zapuszczonego, zabałaganionego, co możliwe jest do uporządkowania jedynie największym wysiłkiem;


lexentry: pol/stalinista__rzeczownik__1
written_rep: stalinista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταλινιστής
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik Józefa Stalina, stalinizmu lub członek stalinowskiego aparatu władzy


lexentry: pol/stalinistka__rzeczownik__1
written_rep: stalinistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταλινίστρια
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka Józefa Stalina, stalinizmu lub członkini stalinowskiego aparatu władzy


lexentry: pol/stalinizm__rzeczownik__1
written_rep: stalinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταλινισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;


lexentry: pol/stalinowski__przymiotnik__1
written_rep: stalinowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σταλινικός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizmem albo z postacią radzieckiego przywódcy Józefa Stalina


lexentry: pol/stalker__rzeczownik__1
written_rep: stalker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυνηγός
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia


lexentry: pol/stalownia__rzeczownik__1
written_rep: stalownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαλυβουργείο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (hutnictwo, hutniczy) dział huty zajmujący się wytapianiem stali


lexentry: pol/stan__rzeczownik__1
written_rep: stan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάσταση
sense_list:
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój | (administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;


lexentry: pol/stan_cywilny__rzeczownik__1
written_rep: stan cywilny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσωπική κατάσταση
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół cech określających osobę fizyczną w świetle obowiązujących norm prawa cywilnego;


lexentry: pol/stan_nadzwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: stan nadzwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάσταση έκτακτης ανάγκης
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególny reżim prawny, który służy odwróceniu lub umniejszeniu skutków szczególnych zagrożeń, jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające;


lexentry: pol/stan_wojenny__rzeczownik__1
written_rep: stan wojenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρατιωτικός νόμος
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa;


lexentry: pol/stan_wyjątkowy__rzeczownik__1
written_rep: stan wyjątkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κατάσταση έκτακτης ανάγκης
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek wewnętrznych zagrożeń państwa;


lexentry: pol/standard__rzeczownik__1
written_rep: standard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κριτήριο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) standard literacki, język standardowy; | powszechne kryterium określające poziom usług lub towarów spełniających podstawowe wymagania;


lexentry: pol/standardowy__przymiotnik__1
written_rep: standardowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: καθιερωμένος
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mieszczący się w normach mowy ogólnonarodowej | zgodny z określonym standardem, normą (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/starczowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: starczowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρεσβυωπία
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;


lexentry: pol/staro-cerkiewno-słowiański__rzeczownik__1
written_rep: staro-cerkiewno-słowiański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παλαιά εκκλησιαστική σλαβονική γλώσσα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język południowosłowiański, będący najstarszym literackim językiem słowiańskim;


lexentry: pol/starofrancuski__rzeczownik__1
written_rep: starofrancuski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαία γαλλική
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii;


lexentry: pol/starożytność__rzeczownik__1
written_rep: starożytność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρχαιότητα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres dziejów najstarszych cywilizacji od około 4000 roku p.n.e. do schyłku V wieku n.e.;


lexentry: pol/statek_powietrzny__rzeczownik__1
written_rep: statek powietrzny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αεροσκάφος
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) urządzenie zdolne do unoszenia się i poruszania w powietrzu, które może być używane do transportu ludzi, ładunków lub celów specjalnych (np. wojskowych, badawczych, ratowniczych)


lexentry: pol/statek_pożarniczy__rzeczownik__1
written_rep: statek pożarniczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυροσβεστικό
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) specjalna ratownicza jednostka pływająca przeznaczona do gaszenia pożarów na statkach oraz na obszarze portu lub stoczni;


lexentry: pol/statut__rzeczownik__1
written_rep: statut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εσωτερικός κανονισμός
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny stanowiący zbiór przepisów dotyczących podmiotu prawa publicznego lub prywatnego;


lexentry: pol/statyka__rzeczownik__1
written_rep: statyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στατική
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki fizycznej, zajmujacy sie równowagą sił i momentów sił działających na nieruchome ciała materialne


lexentry: pol/statystyka__rzeczownik__1
written_rep: statystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στατιστική
sense_list:
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych; | wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów


lexentry: pol/statyw__rzeczownik__1
written_rep: statyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυροστιά
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) podstawa, najczęściej w postaci trójnogu ze składanymi nogami, wykonana z metalu lub drewna, służąca do stabilizowania mocowanych na niej przyrządów, np. aparatu fotograficznego, kamery, urządzeń geodezyjnych


lexentry: pol/staurolit__rzeczownik__1
written_rep: staurolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταυρόλιθος
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów skrystalizowany w formie słupków tworzących krzyż;


lexentry: pol/staw__rzeczownik__1
written_rep: staw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λιμνούλα
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;


lexentry: pol/stawać__czasownik__2
written_rep: stawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: γίνομαι
sense_list:
przechodzić w inny stan, zmieniać się; zostawać kimś, czymś | tylko w (aspekt dokonany): wydarzyć się, mieć miejsce, nastąpić


lexentry: pol/stawianie_chochoła__rzeczownik__1
written_rep: stawianie chochoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αχυράνθρωπος
sense_list:
metoda manipulacji polegająca na atakowaniu, wyśmiewaniu lub podważaniu poglądów przeciwnika, których przeciwnik nigdy nie wyraził


lexentry: pol/stawonóg__rzeczownik__1
written_rep: stawonóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αρθρόποδο
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;


lexentry: pol/staza__rzeczownik__1
written_rep: staza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακρωμία
sense_list:
(środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie


lexentry: pol/stać__czasownik__1
written_rep: stać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: στέκομαι
sense_list:
o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych | (potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym) | o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać | znajdować się w jakimś miejscu


lexentry: pol/stała__rzeczownik__1
written_rep: stała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σταθερά
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) symbol, któremu przyporządkowana jest pewna niezmienna wartość;


lexentry: pol/stały__przymiotnik__1
written_rep: stały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: στερεός
sense_list:
(fizyka, fizyczny) o stanie skupienia: taki, w którym cząsteczki, atomy i jony nie wykazują ruchu postępowego, choć mogą wibrować


lexentry: pol/stebnować__czasownik__1
written_rep: stebnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ράβω
sense_list:
(krawiectwo) szyć ozdobnie widocznym ściegiem po wierzchu materiału, tworząc pojedynczą, nieprzerwaną linię


lexentry: pol/stechiometria__rzeczownik__1
written_rep: stechiometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στοιχειομετρία
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się ilościowymi relacjami między substancjami uczestniczącymi w reakcjach chemicznych;


lexentry: pol/stegozaur__rzeczownik__1
written_rep: stegozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στεγόσαυρος
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Stegosaurus, rodzaj dinozaura żyjącego w późnej jurze na terenie zachodniej Ameryki Północnej; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju stegozaur (1.1)


lexentry: pol/stek__rzeczownik__1
written_rep: stek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπριζόλα
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;


lexentry: pol/stempel__rzeczownik__1
written_rep: stempel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σφραγίδα
sense_list:
przyrząd, który służy do odbijania wzoru lub tekstu; | znak odbity przez stempel (1.1) na papierze, w laku


lexentry: pol/stenografia__rzeczownik__1
written_rep: stenografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στενογραφία
sense_list:
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;


lexentry: pol/ster__rzeczownik__1
written_rep: ster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πηδάλιο
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;


lexentry: pol/steradian__rzeczownik__1
written_rep: steradian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στερακτίνιο
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary kąta bryłowego w układzie SI, równa mierze kąta o wierzchołku w środku kuli, wycinającego z powierzchni tej kuli fragment o powierzchni równej kwadratowi promienia kuli;


lexentry: pol/stereotyp__rzeczownik__1
written_rep: stereotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στερεότυπο
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;


lexentry: pol/sterownik__rzeczownik__1
written_rep: sterownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διευθυντής
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) program lub urządzenie go wykonujące służące do sterowania układem


lexentry: pol/steryd__rzeczownik__1
written_rep: steryd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στεροειδές
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) lipid zbudowany z czterech pierścieni węglowych, odpowiedzialny za przepływ krwi, regulujący przemianę materii, zachowania seksualne, przyrost tkanek lub pełniący inną określoną funkcję;


lexentry: pol/stigma__rzeczownik__1
written_rep: stigma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στίγμα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana w języku greckim; w greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 6; jest ligaturą liter sigma i tau;


lexentry: pol/sto_lat__wykrzyknik__1
written_rep: sto lat
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ζήτω
sense_list:
życzenia pomyślnego i długiego życia w dobrej kondycji składane najczęściej z okazji urodzin, rocznic i uroczystych wydarzeń


lexentry: pol/stochastyczny__przymiotnik__1
written_rep: stochastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: στοχαστικός
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek


lexentry: pol/stocznia__rzeczownik__1
written_rep: stocznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ναυπηγείο
sense_list:
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;


lexentry: pol/stodoła__rzeczownik__1
written_rep: stodoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αχυρώνας
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.


lexentry: pol/stoicyzm__rzeczownik__1
written_rep: stoicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στωικισμός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starogrecka szkoła filozoficzna kładąca nacisk na wewnętrzną dyscyplinę moralną, wypełnianie obowiązków które na nas spadły oraz odcięciu się od emocji i zdarzeń zewnętrznych, w celu osiągnięcia szczęścia;


lexentry: pol/stoicyzm__rzeczownik__1
written_rep: stoicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στωικισμός | στωικότητα
sense_list:
(książkowy) umiejętność panowania nad sobą, swoimi emocjami i uczuciami; niewzruszony spokój i równowaga duchowa


lexentry: pol/stojak__rzeczownik__1
written_rep: stojak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιόσκι
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać


lexentry: pol/stok__rzeczownik__1
written_rep: stok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλιτύς
sense_list:
(geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem


lexentry: pol/stolarz__rzeczownik__1
written_rep: stolarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μαραγκός | ξυλουργός | επιπλοποιός
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;


lexentry: pol/stolec__rzeczownik__1
written_rep: stolec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρέκλα
sense_list:
(dawniej, dawny) tron monarchy, biskupa | (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odchody ludzkie lub zwierzęce


lexentry: pol/stolica__rzeczownik__1
written_rep: stolica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πρωτεύουσα
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;


lexentry: pol/stolik__rzeczownik__1
written_rep: stolik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τραπέζι
sense_list:
(termin karciany) w brydżu: karty partnera rozgrywającego, rozłożone na stole i widoczne dla wszystkich


lexentry: pol/stomatologia__rzeczownik__1
written_rep: stomatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στοματολογία
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, dziedzina zajmująca się funkcjonowaniem, patologiami i leczeniem zębów, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, stawu skroniowo-żuchwowego człowieka;


lexentry: pol/stonka__rzeczownik__1
written_rep: stonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δορυφόρος της πατάτας
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say)


lexentry: pol/stonka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: stonka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δορυφόρος της πατάτας
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;


lexentry: pol/stonoga__rzeczownik__1
written_rep: stonoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαρανταποδαρούσα | σκολόπενδρα
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Oniscus, skorupiak żyjący w szczelinach, piwnicach; | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży


lexentry: pol/stopa__rzeczownik__1
written_rep: stopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πόδι
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką; | jednostka długości, używana w niektórych krajach; | podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)


lexentry: pol/stopa_okopowa__rzeczownik__1
written_rep: stopa okopowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πόδι των χαρακωμάτων
sense_list:
(medycyna, medyczny) (wojskowość, wojskowy) zespół objawów związanych odmrożeniem i opuchlizną stóp narażonych na długotrwały nacisk w warunkach zimna i wilgoci, obserwowanych wśród żołnierzy w okopach podczas dziań wojennych;


lexentry: pol/stoper__rzeczownik__1
written_rep: stoper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χρονόμετρο
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) urządzenie do mierzenia odstępu czasu z dokładnością do ułamków sekundy


lexentry: pol/stopień__rzeczownik__1
written_rep: stopień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βαθμός
sense_list:
czyjeś miejsce w pewnej hierarchii zawodowej lub organizacyjnej, zwykle w służbach mundurowych | (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka umożliwiająca porównywanie wielkości stopnia (1.8) cechy między kilkoma obiektami | (matematyka, matematyczny) maksymalna suma wykładników zmiennych wśród jednomianów, tworzących dany wielomian; | (poligrafia) (zobacz) stopień pisma | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zobacz) stopień pokrewieństwa | (zobacz) stopień sprężania | ocena postępów naukowych wyrażona jako liczba lub jako jeden z uporządkowanych terminów | wielkość, rozmiar, zasięg, poziom, intensywność, nasilenie jakiejś czynności


lexentry: pol/stopień__rzeczownik__1
written_rep: stopień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μοίρα | βαθμός
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;


lexentry: pol/stopień_najwyższy__rzeczownik__1
written_rep: stopień najwyższy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερθετικός | υπερθετικός βαθμός
sense_list:
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy


lexentry: pol/stopień_wyższy__rzeczownik__1
written_rep: stopień wyższy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συγκριτικός βαθμός
sense_list:
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś


lexentry: pol/stopniowanie__rzeczownik__1
written_rep: stopniowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύγκριση
sense_list:
(gramatyka) odmienianie przymiotników lub przysłówków przez stopnie, pozwalające różnicować nasilenie danej cechy


lexentry: pol/storczyk__rzeczownik__1
written_rep: storczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ορχιδέα
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju storczyk (1.1) | (botanika, botaniczny) roślina z rodziny storczykowatych


lexentry: pol/stos__rzeczownik__1
written_rep: stos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυρά
sense_list:
drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego


lexentry: pol/stos__rzeczownik__1
written_rep: stos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στοίβα
sense_list:
większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim | (informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu;


lexentry: pol/stosunek_przerywany__rzeczownik__1
written_rep: stosunek przerywany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διακεκομμένη συνουσία | διακοπτόμενη συνουσία
sense_list:
(medycyna, medyczny) stosunek płciowy, podczas którego dochodzi do wyjścia członka z pochwy przed wytryskiem nasienia


lexentry: pol/stosunek_płciowy__rzeczownik__1
written_rep: stosunek płciowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνουσία | ερωτική σχέση | σαρκική σχέση | σχέση
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;


lexentry: pol/stowarzyszać__czasownik__2
written_rep: stowarzyszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: ενώνομαι | συνενώνομαι
sense_list:
łączyć się z osobami lub grupami osób w jedną organizację dążącą do uskuteczniania wspólnych zamierzeń


lexentry: pol/stowarzyszenie__rzeczownik__1
written_rep: stowarzyszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύλλογος | συνεταιρισμός | σωματείο
sense_list:
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;


lexentry: pol/stołek__rzeczownik__1
written_rep: stołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκίμπους
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) niewielkie jednosobowe, niskie, twarde siedzisko bez oparcia, zazwyczaj na kilku nogach


lexentry: pol/stracciatella__rzeczownik__1
written_rep: stracciatella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρατσιατέλα
sense_list:
(spożywczy) (cukiernictwo) rodzaj włoskich lodów na bazie mleka z wiórkami czekolady; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska zupa na bazie bulionu z dodatkiem parmezanu i ubitego jajka;


lexentry: pol/strajk__rzeczownik__1
written_rep: strajk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απεργία
sense_list:
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;


lexentry: pol/straszny__przymiotnik__1
written_rep: straszny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: τρομερός
sense_list:
(potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży | okropny, nieprzyjemny | taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny


lexentry: pol/strata__rzeczownik__1
written_rep: strata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζημιά
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, gdy przychody w określonej jednostce czasu są niższe od poniesionych kosztów, ujemny wynik finansowy


lexentry: pol/strateg__rzeczownik__1
written_rep: strateg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρατηγός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w cesarstwie bizantyjskim dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego; | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca w armii lub flocie; | osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami | znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi


lexentry: pol/strategia__rzeczownik__1
written_rep: strategia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρατηγική
sense_list:
ogólny plan działań, szerszy od taktyki | (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy definiujący rodzinę wymiennych algorytmów


lexentry: pol/stratowulkan__rzeczownik__1
written_rep: stratowulkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρωματοηφαίστειο
sense_list:
(geologia, geologiczny) wzniesienie powstałe w wyniku zgromadzenia się na przemian magmy i innych materiałów wydobywających się z wnętrza wulkanu;


lexentry: pol/stratyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: stratyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: διαστρωμάτωση
sense_list:
(geologia, geologiczny) układanie się skał osadowych warstwami | (meteorologia, meteorologiczny) układ warstwowy mas powietrza | (rolnictwo, rolniczy) proces przysposabiania nasion do kiełkowania poprzez przekładanie nasion przed wysiewem warstwami wilgotnego piasku lub ziemi inspektowej, także umieszczenie nasion w wilgotnym podłożu o niskiej temperaturze | (socjologia, socjologiczny) wyróżnianie warstw w społeczeństwie według różnych kryteriów, np. sytuacji ekonomicznej, funkcji społecznych, wspólnoty obyczajów, stylu życia itp.


lexentry: pol/straż__rzeczownik__1
written_rep: straż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοπός
sense_list:
pilnowanie, strzeżenie niebezpieczeństwem | osoba albo grupa osób strzegąca lub pilnująca kogoś, czegoś


lexentry: pol/straż_pożarna__rzeczownik__1
written_rep: straż pożarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυροσβεστική
sense_list:
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;


lexentry: pol/straż_przybrzeżna__rzeczownik__1
written_rep: straż przybrzeżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακτοφύλακας
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic


lexentry: pol/strażnica__rzeczownik__1
written_rep: strażnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: παρατηρητήριο
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż;


lexentry: pol/strażnik_dostępu__rzeczownik__1
written_rep: strażnik dostępu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πυλωρός
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) w prawodawstwie europejskim to firma z branży cyfrowek, która będąc dominującym podmiotem na rynku stosuje nieuczciwe praktyki ograniczające konkurencyjność i dostęp do tego rynku


lexentry: pol/streaming__rzeczownik__1
written_rep: streaming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροοθήκευση
sense_list:
(informatyka, informatyczny) technika dostarczania danych multimedialnych w sposób nieprzerywany, pozwalająca na słuchanie muzyki lub oglądanie wideo online


lexentry: pol/strefa_erogenna__rzeczownik__1
written_rep: strefa erogenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ερωτογενής ζώνη | ερωτογόνη ζώνη
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;


lexentry: pol/strefa_wolnocłowa__rzeczownik__1
written_rep: strefa wolnocłowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ελεύθερη ζώνη
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ograniczony teren, na którym składowane towary są zwolnione z opłat celnych;


lexentry: pol/strepet__rzeczownik__1
written_rep: strepet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χαμωτίδα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrax tetrax L., gatunek ptaka z rodziny dropi, o upierzeniu brązowym, a od spodu białym


lexentry: pol/streptomycyna__rzeczownik__1
written_rep: streptomycyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρεπτομυκίνη
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze C21H39N7O12, antybiotyk wytwarzany przez pleśniaka Streptomyces griseus, używany przy leczeniu chorób spowodowanych przez gronkowce i paciorkowce oraz niektóre odmiany gruźlicy;


lexentry: pol/streszczać__czasownik__1
written_rep: streszczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: συντομεύω
sense_list:
skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie


lexentry: pol/stroik__rzeczownik__1
written_rep: stroik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γλωττίδα | καλάμι
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach


lexentry: pol/strona_internetowa__rzeczownik__1
written_rep: strona internetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιστοσελίδα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;


lexentry: pol/stronnictwo__rzeczownik__1
written_rep: stronnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γιορτή
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowane ugrupowanie o wspólnych poglądach, działające wspólnie dla osiągnięcia określonych celów


lexentry: pol/strop__rzeczownik__1
written_rep: strop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: οροφή | ταβάνι
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) poziomy element konstrukcyjny budynku, najczęściej rozdzielający dwie kondygnacje;


lexentry: pol/strudel__rzeczownik__1
written_rep: strudel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρούντελ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła;


lexentry: pol/strug__rzeczownik__1
written_rep: strug
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πλάνη | ροκάνι
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna


lexentry: pol/struga__rzeczownik__1
written_rep: struga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροή
sense_list:
(geografia, geograficzny) mała rzeczka | ciecz płynąca wąskim pasmem; płynąca, lejąca się woda, ciecz


lexentry: pol/struktura_spinki_do_włosów__rzeczownik__1
written_rep: struktura spinki do włosów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φουρκέτα
sense_list:
(biologia, biologiczny) wzajemnie komplementarny fragment cząsteczki RNA stanowiący ramię składające się z nukleotydów, których zasady tworzą pary, połączony z petlą zbudowaną z nukleotydów o zasadach nie tworzących par


lexentry: pol/strukturalizm__rzeczownik__1
written_rep: strukturalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: δομισμός
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (sztuka) interdyscyplinarny nurt filozoficzno-naukowy zajmujący się analizą struktury zjawisk, a nie ich genezą ani funkcją;


lexentry: pol/strumień__rzeczownik__1
written_rep: strumień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρεύμα
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) duża ilość poruszających się osób lub rzeczy | ciecz lejąca się wąskim pasmem


lexentry: pol/strumień__rzeczownik__1
written_rep: strumień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ροή
sense_list:
(informatyka, informatyczny) transmisja dostarczająca na życzenie skompresowane dane multimedialne przez Internet


lexentry: pol/struna__rzeczownik__1
written_rep: struna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: χορδή
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;


lexentry: pol/strup__rzeczownik__1
written_rep: strup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κρούστα
sense_list:
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;


lexentry: pol/strusia_polityka__rzeczownik__1
written_rep: strusia polityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στρουθοκαμηλισμός
sense_list:
sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji


lexentry: pol/strych__rzeczownik__1
written_rep: strych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σοφίτα
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;


lexentry: pol/strzelanka__rzeczownik__1
written_rep: strzelanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοπευτής
sense_list:
(gry komputerowe) gatunek gier cyfrowych, których rozgrywka opiera się na pokonywaniu przeciwników za pomocą broni palnej;


lexentry: pol/strzelec__rzeczownik__1
written_rep: strzelec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκοπευτής
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik specjalizujący się w strzelaniu z ręcznej broni palnej | osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą


lexentry: pol/strzelnica__rzeczownik__1
written_rep: strzelnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βελοθυρίδα | πολεμίστρα | τουφεκίστρα
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) otwór strzelniczy w ścianie budowli obronnej


lexentry: pol/strzemiączko__rzeczownik__1
written_rep: strzemiączko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναβολέας
sense_list:
(potocznie, potoczny) pasek, taśma lub gumka u dołu spodni, zakładane pod stopę, zapobiegające podciąganiu się nogawki w górę


lexentry: pol/strzemię__rzeczownik__1
written_rep: strzemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αναβολέας
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;


lexentry: pol/strzykawka__rzeczownik__1
written_rep: strzykawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύριγγα | ένεση
sense_list:
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;


lexentry: pol/strzyżoń__rzeczownik__1
written_rep: strzyżoń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρυποφράχτης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce Środkowej i Południowej


lexentry: pol/strzyżyczek__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρυποφράχτης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Belize, Gwatemali, Hondurasie i Meksyku


lexentry: pol/strzyżyk__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρυποφράχτης
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały wędrowny ptak z rodziny strzyżyków, podobny do wróbla, zamieszkujący Amerykę Północną i Eurazję


lexentry: pol/strzyżyki__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρυποφράχτης
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Troglodytidae Swainson, rodzina ptaków z rzędu wróblowych, obejmująca gatunki występujące w Ameryce i Eurazji;


lexentry: pol/strzępia__rzeczownik__1
written_rep: strzępia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προεξοχή
sense_list:
(budownictwo) rodzaj wiązania murarskiego; cegły wystające co druga w murze, zostawione tak dla połączenia z murem dobudowanym później


lexentry: pol/strój__rzeczownik__1
written_rep: strój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κούρντισμα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiednie ustawienie gitary lub innego instrumentu muzycznego


lexentry: pol/strętwa__rzeczownik__1
written_rep: strętwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ηλεκτροφόρο χέλι
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Electrophorus electricus, gatunek słodkowodnej ryby z rodzaju Electrophorus o podłużnym kształcie i zdolności rażenia prądem elektrycznym;


lexentry: pol/studia__rzeczownik__1
written_rep: studia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σπουδές
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) kształcenie się na uczelni wyższej, zakończone dyplomem | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina badań naukowych


lexentry: pol/studio__rzeczownik__1
written_rep: studio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γκαρσονιέρα
sense_list:
pomieszczenie przeznaczone do nagrań dźwiękowych, audycji radiowych, telewizyjnych lub filmowych itp.


lexentry: pol/stulejka__rzeczownik__1
written_rep: stulejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φίμωση
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia;


lexentry: pol/stychomytia__rzeczownik__1
written_rep: stychomytia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στιχομυθία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dynamiczny, zbudowany z krótkich, jednowierszowych replik dialog w dramacie;


lexentry: pol/styczna__rzeczownik__1
written_rep: styczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εφαπτομένη
sense_list:
(geometria) linia prosta mająca punkt wspólny z krzywą lub powierzchnią, nieprzecinająca jej w tym punkcie;


lexentry: pol/styl__rzeczownik__1
written_rep: styl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ύφος
sense_list:
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej | zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.


lexentry: pol/styl_życia__rzeczownik__1
written_rep: styl życia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τρόπος ζωής
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje;


lexentry: pol/stylistyka__rzeczownik__1
written_rep: stylistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υφολογία
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dział nauki zajmujący się opisem i analizą stylów językowych


lexentry: pol/stypulować__czasownik__1
written_rep: stypulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: καθορίζω
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymagać, określać, przewidywać, zastrzegać, postulować, nakazywać


lexentry: pol/styropian__rzeczownik__1
written_rep: styropian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φελιζόλ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) polistyren o mikroporowatej strukturze, najczęściej w formie kształtek, bloków lub płyt, wykorzystywany jako materiał do izolacji cieplnej, dźwiękowej i elektrycznej;


lexentry: pol/stóg__rzeczownik__1
written_rep: stóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: στοιβάζω
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) duży stos siana, rzadziej słomy lub zboża, układany zazwyczaj wokół ustawionego pionowo drąga w kształt stożka lub kopuły


lexentry: pol/stół__rzeczownik__1
written_rep: stół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τραπέζι | τράπεζα
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;


lexentry: pol/stęp__rzeczownik__1
written_rep: stęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περπατάω
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) czterotaktowy, najwolniejszy chód konia, osła i muła; | (zoologia, zoologiczny) czterotaktowy wzór chodu zwierzęcia czworonożnego;


lexentry: pol/stępka__rzeczownik__1
written_rep: stępka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: καρίνα | τροπίδα
sense_list:
(marynarka) (technologia, technika, techniczny) główna, podłużna belka konstrukcyjna umieszczona w osi na dnie kadłuba statku wodnego;


lexentry: pol/stężenie_normalne__rzeczownik__1
written_rep: stężenie normalne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κανονικότητα
sense_list:
(chemia, chemiczny) liczba gramorównoważników substancji w roztworze odniesiona do jednostki objętości;


lexentry: pol/subiektywny__przymiotnik__1
written_rep: subiektywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: υποκειμενικός
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego | stronniczy, odznaczający się subiektywizmem


lexentry: pol/subkontynent__rzeczownik__1
written_rep: subkontynent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υποήπειρος
sense_list:
(geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;


lexentry: pol/subkultura__rzeczownik__1
written_rep: subkultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υποπολιτισμός
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;


lexentry: pol/subskrypcja__rzeczownik__1
written_rep: subskrypcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εισφορά
sense_list:
formalne (pisemne lub elektroniczne) zobowiązanie do nabycia lub wykupienia czegoś cyklicznie wydawanego


lexentry: pol/substancja__rzeczownik__1
written_rep: substancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ουσία
sense_list:
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)


lexentry: pol/substancja_czynna__rzeczownik__1
written_rep: substancja czynna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ενεργό συστατικό
sense_list:
(medycyna, medyczny) (biochemia, biochemiczny) substancja jakiegokolwiek pochodzenia, która może spowodować zmiany w procesach fizjologicznych lub biochemicznych organizmów żywych, stanowiąca podstawę leku;


lexentry: pol/substantywizacja__rzeczownik__1
written_rep: substantywizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ουσιαστικοποίηση
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) przejście jakiejś części mowy do kategorii rzeczowników, użycie innej części mowy w funkcji rzeczownikowej


lexentry: pol/suburbanizacja__rzeczownik__1
written_rep: suburbanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προαστιοποίηση
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) zjawisko polegające na jednoczesnym rozrastaniu się przedmieść i wyludniania się centrów miast


lexentry: pol/sucuk__rzeczownik__1
written_rep: sucuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουτζούκι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sucha, pikantna kiełbasa wołowa (niekiedy z baraniny lub koniny), tradycyjnie wyrabiana w kuchni bałkańskiej i bliskowschodniej


lexentry: pol/sudoku__rzeczownik__1
written_rep: sudoku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουντόκου
sense_list:
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;


lexentry: pol/sufler__rzeczownik__1
written_rep: sufler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υποβολέας
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza;


lexentry: pol/suflet__rzeczownik__1
written_rep: suflet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουφλέ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) lekka pieczona potrawa przyrządzana na bazie żółtek utartych z cukrem lub masłem oraz piany ubitej z białek, podawana na gorąco;


lexentry: pol/sugerować__czasownik__1
written_rep: sugerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: υπαινίσσομαι
sense_list:
podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie | stanowić poszlakę dla jakiegoś wniosku | czynić aluzję


lexentry: pol/suita__rzeczownik__1
written_rep: suita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουίτα
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;


lexentry: pol/suk__rzeczownik__1
written_rep: suk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουκ
sense_list:
(handel, handlowy) bazar w krajach Bliskiego Wschodu lub handlowa dzielnica muzułmańska, często pod dachem;


lexentry: pol/suka__rzeczownik__1
written_rep: suka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κλούβα | μπατσάδικο
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (slangowo) samochód policyjny, szczególnie przeznaczony do przewozu więźniów


lexentry: pol/suka__rzeczownik__1
written_rep: suka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκύλα
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego | (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się


lexentry: pol/sukienka__rzeczownik__1
written_rep: sukienka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φόρεμα
sense_list:
(krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;


lexentry: pol/sukiennice__rzeczownik__1
written_rep: sukiennice
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: μπεζεστένι | στοά αγορά ύφασμα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) dawny miejski budynek z podcieniami, gdzie handlowano m.in. suknem;


lexentry: pol/sukkub__rzeczownik__1
written_rep: sukkub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σούκουμπους
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) rodzaj mitycznego demona pod postacią pięknej kobiety kuszącego erotycznie mężczyzn we śnie;


lexentry: pol/suknia__rzeczownik__1
written_rep: suknia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φόρεμα
sense_list:
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;


lexentry: pol/sukraloza__rzeczownik__1
written_rep: sukraloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σουκραλόζη
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) substancja słodząca, słodsza 600 razy od zwykłego cukru, pochodna sacharozy o zerowej kaloryczności;


lexentry: pol/sumak__rzeczownik__1
written_rep: sumak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ρούδι
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rhus, rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku


lexentry: pol/sumeryjski__przymiotnik__1
written_rep: sumeryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σουμερικός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków


lexentry: pol/sumienie__rzeczownik__1
written_rep: sumienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνείδηση
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło;


lexentry: pol/superbohater__rzeczownik__1
written_rep: superbohater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερήρωας
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pozytywny bohater literacki, filmowy lub komiksowy posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;


lexentry: pol/superksiężyc__rzeczownik__1
written_rep: superksiężyc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερφεγγάρι
sense_list:
(potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) księżyc w pełni, obserwowany w syzygijnym perygeum;


lexentry: pol/supernowa__rzeczownik__1
written_rep: supernowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερκαινοφανής
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtownie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw;


lexentry: pol/supersymetria__rzeczownik__1
written_rep: supersymetria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερσυμμετρία
sense_list:
(fizyka, fizyczny) hipotetyczne posiadanie przez każdą cząstkę elementarną odpowiednika różniącego się od niej całkowitością spinu;


lexentry: pol/superwtorek__rzeczownik__1
written_rep: superwtorek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Σούπερ Τρίτη
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w USA: dzień (wtorek) na początku lutego lub marca w roku wyborów prezydenckich, kiedy w największej liczbie stanów odbywają się prawybory;


lexentry: pol/superżywność__rzeczownik__1
written_rep: superżywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερτροφή
sense_list:
(neologizm) żywność pochodzenia roślinnego o wysokiej wartości odżywczej ((na przykład) wysokiej zawartości polifenoli lub antyoksydantów) mająca korzystne działanie na zdrowie


lexentry: pol/supresja__rzeczownik__1
written_rep: supresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εξάλειψη
sense_list:
(biologia, biologiczny) ogół procesów zachodzących w komórce, które prowadzą do zniesienia lub osłabienia skutków mutacji | (biologia, biologiczny) zniesienie lub osłabienie zdolności komórek organizmu do produkowania przeciwciał pod wpływem antygenu | (książkowy) zniweczenie, zniesienie czegoś, powstrzymywanie | (psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny polegający na świadomym odwróceniu uwagi od świadomej treści psychicznej, wskutek czego staje się przedświadoma; hamowanie impulsów i pragnień nieakceptowanych przez superego


lexentry: pol/surfaktant__rzeczownik__1
written_rep: surfaktant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: επιφανειοδραστικό
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zmniejszająca napięcie powierzchniowe rozpuszczalnika


lexentry: pol/surfing__rzeczownik__1
written_rep: surfing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σέρφινγκ
sense_list:
(sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej;


lexentry: pol/surrealistyczny__przymiotnik__1
written_rep: surrealistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σουρεαλιστικός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu


lexentry: pol/surrealizm__rzeczownik__1
written_rep: surrealizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: υπερρεαλισμός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;


lexentry: pol/sushi__rzeczownik__1
written_rep: sushi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σούσι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;


lexentry: pol/suspensa__rzeczownik__1
written_rep: suspensa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανάρτηση
sense_list:
(kościelny) kara stosowana wobec duchownych, polegająca na zakazie lub ograniczeniu możliwości pełnienia czynności przynależnych z racji stanu lub funkcji;


lexentry: pol/sutanna__rzeczownik__1
written_rep: sutanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ράσο
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) długa szata noszona przez duchownych wyznań chrześcijańskich;


lexentry: pol/suw__rzeczownik__1
written_rep: suw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εγκεφαλικό
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) w silnikach, maszynach, urządzeniach mechanicznych: ruch jednego elementu względem drugiego na pewnej długości, np. ruch tłoka w cylindrze w silniku spalinowym


lexentry: pol/suwak_logarytmiczny__rzeczownik__1
written_rep: suwak logarytmiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λογαριθμικός κανόνας
sense_list:
przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych;


lexentry: pol/suwerenność__rzeczownik__1
written_rep: suwerenność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυριαρχία
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji


lexentry: pol/suwnica__rzeczownik__1
written_rep: suwnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: γερανογέφυρα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj dźwignicy poruszającej się po torach, wyposażonej w przesuwny podnośnik;


lexentry: pol/swap__rzeczownik__1
written_rep: swap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ανταλλάσσω
sense_list:
(finanse, finansowy) umowa między dwoma podmiotami na wymianę przyszłych przepływów pieniężnych; | idea wymieniania się niepotrzebnymi rzeczami, głównie ubraniami


lexentry: pol/swastyka__rzeczownik__1
written_rep: swastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σβάστικα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;


lexentry: pol/swat__rzeczownik__1
written_rep: swat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προξενήτρα
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) osoba, która swata dwie osoby, pośredniczy w zawieraniu związku małżeńskiego


lexentry: pol/swing__rzeczownik__1
written_rep: swing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κουνιέμαι
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kierunek muzyki jazzowej popularny na przełomie lat 30. i 40. XX wieku; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny w rytmie swinga (1.2)


lexentry: pol/swobodny__przymiotnik__1
written_rep: swobodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ελεύθερος
sense_list:
o czasie nieprzeznaczony na wykonanie pracy, obowiązków | o procesach, czynnościach, zjawiskach niczym nieograniczony | o stroju niekrępujący ruchów


lexentry: pol/sygnalizacja__rzeczownik__1
written_rep: sygnalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σηματοδότηση
sense_list:
(książkowy) przekazywanie na odległość umownych znaków | (technologia, technika, techniczny) zespół urządzeń umożliwiających sygnalizację (1.1)


lexentry: pol/sygnalizator__rzeczownik__1
written_rep: sygnalizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σήμα
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyraźnego informowania o sytuacji wymagającej uwagi


lexentry: pol/syjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: syjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: σιωνίστρια
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów


lexentry: pol/syjonizm__rzeczownik__1
written_rep: syjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιωνισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;


lexentry: pol/sykl__rzeczownik__1
written_rep: sykl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σίκλος
sense_list:
(starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka wagi; | (starożytność) (numizmatyka, numizmatyczny) bliskowschodnia złota lub srebrna moneta


lexentry: pol/sylaba__rzeczownik__1
written_rep: sylaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συλλαβή
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;


lexentry: pol/sylabariusz__rzeczownik__1
written_rep: sylabariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συλλαβογραφία
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) system pisma, w którym znaki odpowiadają zgłoskom (sylabom), a nie pojedynczym głoskom


lexentry: pol/sylabiczny__przymiotnik__1
written_rep: sylabiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: συλλαβικός
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) tworzący sylabę | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) bazujący na określonej liczbie sylab


lexentry: pol/symbol__rzeczownik__1
written_rep: symbol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύμβολο
sense_list:
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu | (sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;


lexentry: pol/symboliczny__przymiotnik__1
written_rep: symboliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: συμβολικός
sense_list:
o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu | taki, w którym występują symbole | związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje


lexentry: pol/symbolizm__rzeczownik__1
written_rep: symbolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμβολισμός
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek w literaturze i sztukach plastycznych występujący na przełomie XIX i XX w., posługujący się symbolem jako podstawowym środkiem wyrazu;


lexentry: pol/symetria__rzeczownik__1
written_rep: symetria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμμετρία
sense_list:
(matematyka, matematyczny) właściwość figury, bryły lub ogólnie dowolnego obiektu matematycznego, polegająca na tym, iż istnieje należące do pewnej zadanej klasy przekształcenie niebędące identycznością, które odwzorowuje dany obiekt na niego samego; | (potocznie, potoczny) właściwość danego przedmiotu, według której możliwe jest podzielenie go na dwie połówki będące swoim lustrzanym odbiciem


lexentry: pol/symfonia__rzeczownik__1
written_rep: symfonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συμφωνία
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;


lexentry: pol/symonia__rzeczownik__1
written_rep: symonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιμωνία
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) praktyka sprzedawania i kupowania godności, urzędów i dóbr w czasach średniowiecza;


lexentry: pol/symulacja__rzeczownik__1
written_rep: symulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσομοίωση
sense_list:
odtworzenie w sposób sztuczny określonego obiektu lub zjawiska | udawanie (zazwyczaj objawów choroby) celem wprowadzenia w błąd i oszukania otoczenia


lexentry: pol/symulakr__rzeczownik__1
written_rep: symulakr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απείκασμα
sense_list:
byt, rzecz lub pojęcie udawane, nieprawdziwe, wykreowane przez symulowanie; takie, które nie ma odzwierciedlenia w rzeczywistości;


lexentry: pol/symulakrum__rzeczownik__1
written_rep: symulakrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: απείκασμα
sense_list:
obraz (najczęściej stworzony przez kino lub telewizję) będący czystą symulacją, tworzącą własną rzeczywistość lub pozorującą istniejącą


lexentry: pol/symulator__rzeczownik__1
written_rep: symulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: προσομοιωτής
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie lub program do sztucznego stwarzania określonych warunków naturalnych


lexentry: pol/syn_marnotrawny__rzeczownik__1
written_rep: syn marnotrawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: άσωτος υιός
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) osoba, która zawiniła lub zbłądziła, lecz ostatecznie się opamiętała;


lexentry: pol/synapsa__rzeczownik__1
written_rep: synapsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύναψη
sense_list:
(biologia, biologiczny) połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej;


lexentry: pol/syndrom__rzeczownik__1
written_rep: syndrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύνδρομο
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zespół objawów charakterystycznych dla jakiejś choroby lub chorób


lexentry: pol/syndrom_sztokholmski__rzeczownik__1
written_rep: syndrom sztokholmski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύνδρομο της Στοκχόλμης
sense_list:
stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi;


lexentry: pol/syndykalizm__rzeczownik__1
written_rep: syndykalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνδικαλισμός
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce o prawa proletariatu;


lexentry: pol/synekdocha__rzeczownik__1
written_rep: synekdocha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνεκδοχή
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) figura stylistyczna polegająca na nazwaniu całości lub ogółu rzeczy nazwą części lub jednej rzeczy, bądź też na odwrót;


lexentry: pol/synergia__rzeczownik__1
written_rep: synergia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνεργία | συνέργεια
sense_list:
(książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników


lexentry: pol/synestezja__rzeczownik__1
written_rep: synestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συναισθησία
sense_list:
stan, w którym wrażenia zmysłowe odbierane przez jeden zmysł towarzyszą również doznaniom charakterystyczne dla innych zmysłów;


lexentry: pol/synod__rzeczownik__1
written_rep: synod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύνοδος
sense_list:
(administracja) (kościelny) w prawosławiu: stała rada biskupów | (administracja) (kościelny) zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich


lexentry: pol/synonim__rzeczownik__1
written_rep: synonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνώνυμο
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik


lexentry: pol/synoptyczny__przymiotnik__1
written_rep: synoptyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: συνοπτικός
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) związany z synoptyką, z prognozowaniem pogody | taki, który umożliwia porównanie dając pogląd na wszystkie części złożonej całości


lexentry: pol/syntagma__rzeczownik__1
written_rep: syntagma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύνταγμα
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;


lexentry: pol/syntezator__rzeczownik__1
written_rep: syntezator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συνθεσάιζερ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (elektryczność) urządzenie elektroniczne wytwarzające i przekształcające dźwięki, wykorzystywane jako instrument muzyczny;


lexentry: pol/syrena__rzeczownik__1
written_rep: syrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Σειρήνα | σειρήνα
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend; | urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy; | (zoologia, zoologiczny) roślinożerny ssak morski; syreny tworzą rząd;


lexentry: pol/syrop__rzeczownik__1
written_rep: syrop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σιρόπι
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)


lexentry: pol/system_operacyjny__rzeczownik__1
written_rep: system operacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λειτουργικό σύστημα
sense_list:
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;


lexentry: pol/system_plików__rzeczownik__1
written_rep: system plików
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σύστημα αρχείων
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;


lexentry: pol/systematyka__rzeczownik__1
written_rep: systematyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: συστηματική
sense_list:
dziedzina/poddziedzina jakiejś nauki zajmująca się klasyfikowaniem jej przedmiotów i pojęć | układ (system) przedmiotów lub pojęć danej nauki


lexentry: pol/syzyfowa_praca__rzeczownik__1
written_rep: syzyfowa praca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σισύφεια προσπάθεια
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (mitologia, mitologiczny) praca bez końca, ciężka, żmudna, ale bezskuteczna i bezcelowa, skazana na niepowodzenie; daremny wysiłek


lexentry: pol/szabat__rzeczownik__1
written_rep: szabat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σάββατο
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;


lexentry: pol/szablodziób__rzeczownik__1
written_rep: szablodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αβοκέτα
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;


lexentry: pol/szabrownictwo__rzeczownik__1
written_rep: szabrownictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λεηλασία
sense_list:
(potocznie, potoczny) grabież dobytku pozostawionego bez opieki przez właścicieli najczęściej w czasie wojny lub klęski żywiołowej


lexentry: pol/szach__rzeczownik__2
written_rep: szach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: σάχης
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;


lexentry: pol/szachownica__rzeczownik__1
written_rep: szachownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκακιέρα
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;


lexentry: pol/szachy__rzeczownik__1
written_rep: szachy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σκάκι
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;


lexentry: pol/szacunek__rzeczownik__1
written_rep: szacunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκτίμηση
sense_list:
cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś | (ekonomia, ekonomiczny) zliczenie wartości materialnej czegoś | przybliżona wartość, liczebność, wielkość lub ilość czegoś


lexentry: pol/szadź__rzeczownik__1
written_rep: szadź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: πάχνη
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;


lexentry: pol/szafa_grająca__rzeczownik__1
written_rep: szafa grająca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τζουκμπόξ
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) knajpiany automat do odtwarzania płyt winylowych za pieniądze


lexentry: pol/szafir__rzeczownik__1
written_rep: szafir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζαφείρι
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego | (mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;


lexentry: pol/szafot__rzeczownik__1
written_rep: szafot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ικρίωμα
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;


lexentry: pol/szafran__rzeczownik__1
written_rep: szafran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαφράν | κρόκος
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów


lexentry: pol/szafranowy__przymiotnik__2
written_rep: szafranowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: βαθυκίτρινο
sense_list:
(książkowy) mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego


lexentry: pol/szahada__rzeczownik__1
written_rep: szahada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαχάντα
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu


lexentry: pol/szakal__rzeczownik__1
written_rep: szakal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσακάλι
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny do wilka, lecz od niego mniejszy;


lexentry: pol/szalej__rzeczownik__1
written_rep: szalej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κιρκούτα
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cicuta, roślina o pierzastych liściach, drobnych, białych kwiatach zebranych w baldachy, zawierająca silnie trujące alkaloidy;


lexentry: pol/szaleniec__rzeczownik__1
written_rep: szaleniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ριψοκίνδυνος
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo


lexentry: pol/szalunek__rzeczownik__1
written_rep: szalunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ξυλότυπος
sense_list:
prowizoryczna konstrukcja drewniana tworząca formę dla wylewanego betonu | warstwa desek stanowiąca pokrycie ściany budynku, wykopu itp., wzmacniająca konstrukcję i uszczelniająca ją


lexentry: pol/szaman__rzeczownik__1
written_rep: szaman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαμάνος
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;


lexentry: pol/szamanizm__rzeczownik__1
written_rep: szamanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαμανισμός
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;


lexentry: pol/szambowóz__rzeczownik__1
written_rep: szambowóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: βοθρατζίδικο
sense_list:
(potocznie, potoczny) pojazd przystosowany do wywozu fekaliów z szamb, wody ze ścieków i innych płynnych nieczystości;


lexentry: pol/szanować__czasownik__1
written_rep: szanować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: εκτιμώ
sense_list:
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem


lexentry: pol/szansa__rzeczownik__1
written_rep: szansa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: περίσταση
sense_list:
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności


lexentry: pol/szanta__rzeczownik__1
written_rep: szanta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ναυτικό τραγούδι
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dawna rytmiczna pieśń pracujących żeglarzy lub stylizowana na nią współczesna piosenka żeglarska


lexentry: pol/szantaż__rzeczownik__1
written_rep: szantaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εκβιασμός
sense_list:
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)


lexentry: pol/szara_eminencja__rzeczownik__1
written_rep: szara eminencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: φαιά εξοχότης
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba zakulisowo sprawująca władzę lub skrycie i anonimowo wpływająca na podejmowanie istotnych decyzji, zarazem nie pełniąca funkcji adekwatnych do tych czynności


lexentry: pol/szarawary__rzeczownik__1
written_rep: szarawary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σαράβαλλα
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (krawiectwo) długie, bufiaste spodnie pochodzenia wschodniego, zwykle z miękkiej tkaniny; w Polsce noszone zwłaszcza w XVI-XVII wieku;


lexentry: pol/szarańcza__rzeczownik__1
written_rep: szarańcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ακρίδα
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;


lexentry: pol/szarlatan__rzeczownik__1
written_rep: szarlatan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: τσαρλατάνος
sense_list:
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski


lexentry: pol/szarotka_alpejska__rzeczownik__1
written_rep: szarotka alpejska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: εντελβάις
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Leontopodium nivale subsp. alpinum, gatunek rośliny z rodziny astrowatych, występujący w wysokich górach;


lexentry: pol/szarytka__rzeczownik__1
written_rep: szarytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αδελφή του ελέους
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo;


lexentry: pol/szaser__rzeczownik__1
written_rep: szaser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: κυνηγός
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty lub lekkiej jazdy w okresie podbojów napoleońskich;


lexentry: pol/szaszłyk__rzeczownik__1
written_rep: szaszłyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σασλίκ
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;


lexentry: pol/szatan__rzeczownik__1
written_rep: szatan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: σατανάς
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu


lexentry: pol/szatnia__rzeczownik__1
written_rep: szatnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: αποδυτήριο | βεστιάριο | γκαρνταρόμπα
sense_list:
pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia


lexentry: pol/szatniarz__rzeczownik__1
written_rep: szatniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ιματιοφύλακας
sense_list:
osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym lub półotwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w czasie pobytu klientów w tych instytucjach;


lexentry: pol/szałamaja__rzeczownik__1
written_rep: szałamaja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ζουρνάς
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny wydający przenikliwe dźwięki, rodzaj piszczałki z bocznymi otworami; pochodzący z Azji;


lexentry: pol/szczaw_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: szczaw zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: λάπαθο | νερολάπαθο
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rumex acetosa L., bylina z rodziny rdestowatych, pospolita na obszarze Polski;


