# translation

lexentry: pol/harakiri__rzeczownik__1
written_rep: harakiri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harakiri
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) japoński rytuał samobójstwa poprzez rozpłatanie mieczem brzucha


lexentry: pol/harcap__rzeczownik__1
written_rep: harcap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Soldatenzopf
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) warkocz noszony w XVII i XVIII w. przez mężczyzn;


lexentry: pol/harcownik__rzeczownik__1
written_rep: harcownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Plänkler
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednostka tymczasowo odłączona od armii w celu staczania potyczek


lexentry: pol/hardkodować__czasownik__1
written_rep: hardkodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fest einprogrammieren
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (slangowo) wpisać dane wejściowe lub konfiguracyjne bezpośrednio do kodu źródłowego


lexentry: pol/harem__rzeczownik__1
written_rep: harem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harem
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni;


lexentry: pol/harira__rzeczownik__1
written_rep: harira
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harira
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna marokańska rozgrzewająca zupa mięsno-warzywna na bazie ciecierzycy;


lexentry: pol/harissa__rzeczownik__1
written_rep: harissa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harissa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostra pasta używana jako przyprawa w kuchni Maghrebu, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów;


lexentry: pol/harmonijka_ustna__rzeczownik__1
written_rep: harmonijka ustna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mundharmonika
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;


lexentry: pol/harpia__rzeczownik__1
written_rep: harpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harpyie
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) złośliwy starogrecki kobiecy demon wichru i burzy, w ptasiej postaci porywający dusze zmarłych i będący narzędziem kary bogów wobec ludzi; | (ornitologia, ornitologiczny) Harpia harpyja, duży ptak drapieżny z latynoamerykańskiej strefy tropikalnej; | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta okrutna, wyrachowana, istota drapieżna, nienasycona; także osoba natarczywa, natrętna, namolna, nękająca, udręczająca sobą kogoś


lexentry: pol/harpun__rzeczownik__1
written_rep: harpun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harpune
sense_list:
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;


lexentry: pol/hartować__czasownik__1
written_rep: hartować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Anlassen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nadawać materiałom twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie


lexentry: pol/hashtag__rzeczownik__1
written_rep: hashtag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hashtag
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej funkcjonujący jako znacznik, słowo lub wyrażenie poprzedzone znakiem #;


lexentry: pol/haubica__rzeczownik__1
written_rep: haubica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Haubitze
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;


lexentry: pol/hausa__rzeczownik__1
written_rep: hausa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Hausa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z głównych języków Afryki, należący do rodziny afroazjatyckiej, do podrodziny czadyjskiej;


lexentry: pol/hałda__rzeczownik__1
written_rep: hałda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Halde
sense_list:
(górnictwo, górniczy) wysokie usypisko materiału geologicznego (kruszywa, piasku, rudy) lub odpadów poprzemysłowych (żużel, popiół);


lexentry: pol/heban__rzeczownik__1
written_rep: heban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ebenholz
sense_list:
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;


lexentry: pol/hebanowiec__rzeczownik__1
written_rep: hebanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Persimonenbaum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj drzew z rodziny hebankowatych, o ciemnej a nawet czarnej korze


lexentry: pol/heblować__czasownik__1
written_rep: heblować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hobeln
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wygładzać powierzchnię drewna za pomocą heblarki lub heblu ręcznego


lexentry: pol/hebraizm__rzeczownik__1
written_rep: hebraizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hebraismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka hebrajskiego;


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aufstand
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zdarzenie lub ciąg zdarzeń wywołujący zamieszanie i mający negatywne skutki


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spaß
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zabawna sytuacja najczęściej wywołująca zaskoczenie


lexentry: pol/hedonizm__rzeczownik__1
written_rep: hedonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hedonismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia


lexentry: pol/hegemon__rzeczownik__1
written_rep: hegemon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hegemon
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca, człowiek mający władzę i przewagę nad innymi


lexentry: pol/hegemonia__rzeczownik__1
written_rep: hegemonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hegemonie
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś


lexentry: pol/hejnał__rzeczownik__1
written_rep: hejnał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hornsignal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) melodia grana o określonej porze, przeważnie na instrumencie dętym; zwykle odgrywany z wieży; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sygnał grany na trąbce, który wzywa do czegoś


lexentry: pol/hejter__rzeczownik__1
written_rep: hejter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hasser
sense_list:
(slangowo) w Internecie: osoba, która krytykuje coś lub kogoś w bezwzględny sposób, najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem


lexentry: pol/hekatomba__rzeczownik__1
written_rep: hekatomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hekatombe
sense_list:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara ze stu byków składana przez Greków pierwotnie Zeusowi, później i innym bogom;


lexentry: pol/hekele__rzeczownik__1
written_rep: hekele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Häckele
sense_list:
(Górny Śląsk) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta śledziowa z ogórkami kiszonymi, jajkiem i cebulą;


lexentry: pol/heks__rzeczownik__1
written_rep: heks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fluch
sense_list:
(slangowo) sześciokątne pole w siatce, stosowane m.in. w grach planszowych lub komputerowych | (środowiskowy) rodzaj kostki wspinaczkowej o przekroju nieregularnego sześciokąta;


lexentry: pol/hektar__rzeczownik__1
written_rep: hektar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hektar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);


lexentry: pol/hekto-__przedrostek__1
written_rep: hekto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: hekto-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 10² (sto) razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/helio-__przedrostek__1
written_rep: helio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: helio-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym


lexentry: pol/heliocentryczny__przymiotnik__1
written_rep: heliocentryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heliozentrisch
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia


lexentry: pol/heliosfera__rzeczownik__1
written_rep: heliosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heliosphäre
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń wokół Słońca ograniczona zasięgiem występowania wiatru słonecznego;


lexentry: pol/helisa__rzeczownik__1
written_rep: helisa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Helix
sense_list:
(geometria) skręcona krzywa przestrzenna przypominająca sprężynę lub gwint śruby, o stałym promieniu i równomiernym nachyleniu zwojów względem osi


lexentry: pol/hellenista__rzeczownik__1
written_rep: hellenista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hellenist
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki


lexentry: pol/helota__rzeczownik__1
written_rep: helota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Helote
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) członek warstwy ludności niewolniczej w społeczeństwie Lacedemonu (Sparty); stanowił własność państwa; przypisany do ziemi pracował na utrzymanie spartiaty


lexentry: pol/hematoksylina__rzeczownik__1
written_rep: hematoksylina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hämatoxylin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny o wzorze C16H14O6 mający niebieski kolor, używany do barwienia niektórych struktur komórkowych;


lexentry: pol/hematolog__rzeczownik__1
written_rep: hematolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hämatologe
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego


lexentry: pol/hemiceluloza__rzeczownik__1
written_rep: hemiceluloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hemicellulose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd bliski chemicznie i strukturalnie celulozie, budujący ścianę komórkową roślin;


lexentry: pol/hemodynamika__rzeczownik__1
written_rep: hemodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hämodynamik
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych


lexentry: pol/hemoglobina__rzeczownik__1
written_rep: hemoglobina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hämoglobin | Blutfarbstoff
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu


lexentry: pol/hemostaza__rzeczownik__1
written_rep: hemostaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hämostase
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces fizjologicznej równowagi, dzięki któremu organizm zatrzymuje krwawienie po uszkodzeniu naczynia krwionośnego i utrzymuje płynność krwi w naczyniach, gdy są one nieuszkodzone


lexentry: pol/henna__rzeczownik__1
written_rep: henna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Henna
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;


lexentry: pol/henoteizm__rzeczownik__1
written_rep: henoteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Henotheismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) występowanie bóstwa naczelnego w religii politeistycznej, którego wyłączna cześć z czasem przeradza się w religię monoteistyczną;


lexentry: pol/henr__rzeczownik__1
written_rep: henr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Henry
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H;


lexentry: pol/heparyna__rzeczownik__1
written_rep: heparyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heparin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;


lexentry: pol/hepatotoksyczność__rzeczownik__1
written_rep: hepatotoksyczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hepatotoxizität
sense_list:
cecha substancji chemicznej polegająca na zdolności zaburzania funkcji lub uszkadzania komórek wątroby albo całej wątroby


lexentry: pol/heptarchia__rzeczownik__1
written_rep: heptarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heptarchie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii


lexentry: pol/heptatonika__rzeczownik__1
written_rep: heptatonika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heptatonik
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skala złożona z siedmiu kolejnych dźwięków w obrębie oktawy


lexentry: pol/herajon__rzeczownik__1
written_rep: herajon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heraion
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) świątynia grecka, miejsce kultu Hery;


lexentry: pol/herbaciany__przymiotnik__1
written_rep: herbaciany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Thee-
sense_list:
dotyczący herbaty, związany z herbatą, zawierający domieszkę herbaty | mający kolor pomarańczowożółty lub pomarańczowobrązowy, taki jak kolor naparu z suszonych liści herbaty


lexentry: pol/herbata__rzeczownik__1
written_rep: herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tee
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z herbaty (1.2); | susz z pąków lub liści herbaty (1.1) służący do przygotowania napoju | (botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis; | popołudniowe spotkanie towarzyskie przy stole, często przy herbacie (1.3) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z ziół lub owoców innych niż herbata (1.2)


lexentry: pol/herbata_chińska__rzeczownik__1
written_rep: herbata chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jause
sense_list:
(botanika, botaniczny) Camellia sinensis, roślina z rodziny herbatowatych, której liście i pączki są wykorzystywane do przygotowywania herbaty


lexentry: pol/herbatnik__rzeczownik__1
written_rep: herbatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Biskuit
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;


lexentry: pol/herbicyd__rzeczownik__1
written_rep: herbicyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herbizid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;


lexentry: pol/herezja__rzeczownik__1
written_rep: herezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Häresie | Ketzerei
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej; | (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów


lexentry: pol/herezjarcha__rzeczownik__1
written_rep: herezjarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Häresiarch | Erzketzer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;


lexentry: pol/heroina__rzeczownik__1
written_rep: heroina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heroin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek; | (książkowy) główna bohaterka sztuki, dramatu, itp. | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) aktorka grająca główną rolę | silna, bohaterska kobieta, kobieta-heros


lexentry: pol/heroizm__rzeczownik__1
written_rep: heroizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heldenmut
sense_list:
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.


lexentry: pol/herold__rzeczownik__1
written_rep: herold
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bote
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu poseł ogłaszający zarządzenia w imieniu władcy | (przenośnie, przenośnia) głosiciel nowej myśli


lexentry: pol/herold__rzeczownik__1
written_rep: herold
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herold
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu mistrz ceremonii na dworze panującego władcy; także sędzia podczas rycerskich turniejów


lexentry: pol/heterocykliczny__przymiotnik__1
written_rep: heterocykliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heterozyklisch
sense_list:
(chemia, chemiczny) o związkach cyklicznych: taki, w którym co najmniej jeden pierścień zawiera atomy dwóch lub więcej różnych pierwiastków;


lexentry: pol/heterodoksja__rzeczownik__1
written_rep: heterodoksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heterodoxie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) uznawanie odmiennych poglądów, niezgodnych z obowiązującą doktryną wiary; szerzej: niezgodnych z obowiązującymi zasadami, kanonem;


lexentry: pol/heterogeniczny__przymiotnik__1
written_rep: heterogeniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heterogen
sense_list:
(książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze | (chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych | (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz


lexentry: pol/hetman__rzeczownik__1
written_rep: hetman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hetman
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) najwyższy dowódca stałych (zaciężnych) wojsk polsko-litewskich w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej od XV wieku do 1795 roku; | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obieralny przywódca Kozaków zaporoskich w XVI–XVII wieku


lexentry: pol/hetycki__przymiotnik__1
written_rep: hetycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hethitisch
sense_list:
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii


lexentry: pol/hetytologia__rzeczownik__1
written_rep: hetytologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hethitologie
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka badająca historię i kulturę starożytnego państwa Hetytów


lexentry: pol/heurystyka__rzeczownik__1
written_rep: heurystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heuristik
sense_list:
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;


lexentry: pol/hełmiatka__rzeczownik__1
written_rep: hełmiatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolbenente
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;


lexentry: pol/hiacynt__rzeczownik__1
written_rep: hiacynt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyazinthe
sense_list:
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach; | (potocznie, potoczny) kwiat hiacynta (1.1)


lexentry: pol/hibernacja__rzeczownik__1
written_rep: hibernacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hibernation
sense_list:
(biologia, biologiczny) stan fizjologiczny głębokiego uśpienia, w który zapadają niektóre zwierzęta w odpowiedzi na niesprzyjające warunki środowiskowe, szczególnie zimą | (informatyka, informatyczny) oszczędzający energię tryb pracy komputera, w którym zapisuje on stan systemu (RAM) na dysk i całkowicie się wyłącza — po ponownym uruchomieniu wraca do poprzedniego stanu


lexentry: pol/hibiskus__rzeczownik__1
written_rep: hibiskus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hibiskus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hibiscus ketmia, róża chińska, malwa sudańska | suszone kwiaty malwy sudańskiej


lexentry: pol/hidżab__rzeczownik__1
written_rep: hidżab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hidschab | Hijab
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;


lexentry: pol/hienołak__rzeczownik__1
written_rep: hienołak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Werhyäne
sense_list:
(fantasy) człowiek, którego jedną z form jest hiena | (mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w hienę lub hiena ukrywająca się pod postacią człowieka


lexentry: pol/hierarchia__rzeczownik__1
written_rep: hierarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hierarchie
sense_list:
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;


lexentry: pol/hierofant__rzeczownik__1
written_rep: hierofant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hierophant
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnej Grecji, który wprowadzał adeptów w tajniki kultu misteryjnego


lexentry: pol/higroskopijny__przymiotnik__1
written_rep: higroskopijny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hygroskopisch
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej


lexentry: pol/hinduizm__rzeczownik__1
written_rep: hinduizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hinduismus
sense_list:
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/hip-hop__rzeczownik__1
written_rep: hip-hop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hip Hop
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) subkultura muzyczna, taneczna i wizualna wywodząca się z afroamerykańskich i portorykańskich społeczności Nowego Jorku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki rozrywkowej przypisany kulturze hip-hopu (1.1), który cechuje rytmiczne wypowiadanie czy recytowanie rymujących się słów do wyraźnego akompaniamentu


lexentry: pol/hip-hopowy__przymiotnik__1
written_rep: hip-hopowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hip Hop
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) (odzieżownictwo) dotyczący hip-hopu


lexentry: pol/hiper-__przedrostek__1
written_rep: hiper-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: über-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na nadmiar lub ponadwymiarowość czegoś albo wskazujący na wielkość lub wysoki poziom czegoś


lexentry: pol/hiperamonemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperamonemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyperammonämie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne objawiające się zwiększonym ponad dopuszczalny poziom stężeniem amoniaku w surowicy krwi;


lexentry: pol/hiperbola__rzeczownik__1
written_rep: hiperbola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyperbel
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;


lexentry: pol/hipercholesterolemia__rzeczownik__1
written_rep: hipercholesterolemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hypercholesterinämie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) podwyższone ponad normę stężenie cholesterolu we krwi;


lexentry: pol/hiperestezja__rzeczownik__1
written_rep: hiperestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyperästhesie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadczułość, przewrażliwienie; nadmierna chorobliwa wrażliwość;


lexentry: pol/hipergamia__rzeczownik__1
written_rep: hipergamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hypergamie
sense_list:
dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków


lexentry: pol/hipermarket__rzeczownik__1
written_rep: hipermarket
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hypermarkt
sense_list:
(handel, handlowy) bardzo duży nowoczesny sklep samoobsługowy oferujący szeroki asortyment towarów codziennego użytku;


lexentry: pol/hiperonim__rzeczownik__1
written_rep: hiperonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyperonym | Oberbegriff
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;


lexentry: pol/hiperpoprawność__rzeczownik__1
written_rep: hiperpoprawność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyperkorrektur
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mylne lub przesadne stosowanie odczuwanych norm językowych (zwłaszcza zasad języka standardowego);


lexentry: pol/hiperpłaszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: hiperpłaszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyperebene
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (geometria) n-1-wymiarowa hiperpowierzchnia w przestrzeni euklidesowej (rodzaj nijaki)-wymiarowej; odpowiednik płaszczyzny w takiej przestrzeni;


lexentry: pol/hiperrzeczywistość__rzeczownik__1
written_rep: hiperrzeczywistość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyperrealität
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności;


lexentry: pol/hiperseksualność__rzeczownik__1
written_rep: hiperseksualność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hypersexualität
sense_list:
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych;


lexentry: pol/hipersomnia__rzeczownik__1
written_rep: hipersomnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hypersomnie
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;


lexentry: pol/hipersześcian__rzeczownik__1
written_rep: hipersześcian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyperwürfel
sense_list:
(geometria) figura geometryczna będąca uogólnieniem sześcianu dla przestrzeni o n wymiarach, konstruowana przez połączenie dwóch punktów odległych od siebie w przestrzeni o określoną długość i powtórzenie tego procesu w sumie n razy, za każdym razem łącząc powstałe figury tak, że odpowiadające sobie równoległe pary wierzchołków w figurach są od siebie odległe o tę samą długość;


lexentry: pol/hipertekst__rzeczownik__1
written_rep: hipertekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hypertext
sense_list:
(informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;


lexentry: pol/hipertermia__rzeczownik__1
written_rep: hipertermia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyperthermie
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;


lexentry: pol/hipertonia__rzeczownik__1
written_rep: hipertonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hypertonie
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadciśnienie tętnicze | (medycyna, medyczny) patologiczny stan wzmożonego napięcia mięśni szkieletowych


lexentry: pol/hiperłącze__rzeczownik__1
written_rep: hiperłącze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyperlink
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej, który po kliknięciu na niego umożliwia użytkownikowi przejście do innego dokumentu lub strony lub innego fragmentu tej samej;


lexentry: pol/hipis__rzeczownik__1
written_rep: hipis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hippie
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) przedstawiciel ruchu młodzieżowego o poglądach pacyfistycznych, powstałego w latach sześćdziesiątych XX w.


lexentry: pol/hipoalergiczny__przymiotnik__1
written_rep: hipoalergiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hypoallergenem
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii


lexentry: pol/hipochondria__rzeczownik__1
written_rep: hipochondria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hypochondrie
sense_list:
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości


lexentry: pol/hipodrom__rzeczownik__1
written_rep: hipodrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hippodrom | Pferderennbahn
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta


lexentry: pol/hipoglikemia__rzeczownik__1
written_rep: hipoglikemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hypoglykämie
sense_list:
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej


lexentry: pol/hipokamp__rzeczownik__1
written_rep: hipokamp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hippocampus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) element układu limbicznego odpowiedzialny za pamięć, konsolidację i orientację przestrzenną;


lexentry: pol/hipokryzja__rzeczownik__1
written_rep: hipokryzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heuchelei | Hypokrisie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;


lexentry: pol/hiponim__rzeczownik__1
written_rep: hiponim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyponym | Unterbegriff
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;


lexentry: pol/hiponimia__rzeczownik__1
written_rep: hiponimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyponymie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) relacja między wyrazem o treści bardzo szczegółowej i zakresie węższym a wyrazem o treści bardziej ogólnej i szerszym zakresie;


lexentry: pol/hipoteka__rzeczownik__1
written_rep: hipoteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hypothek | Grundpfand
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;


lexentry: pol/hipoteza_continuum__rzeczownik__1
written_rep: hipoteza continuum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontinuumshypothese
sense_list:
(matematyka, matematyczny) hipoteza głosząca, że każdy nieskończony podzbiór zbioru liczb rzeczywistych jest równoliczny ze zbiorem liczb naturalnych lub z całym zbiorem liczb rzeczywistych, a pomiędzy ich wielkościami nie istnieje żadna możliwa wielkość zbioru;


lexentry: pol/hipster__rzeczownik__1
written_rep: hipster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hipster
sense_list:
przedstawiciel subkultury miejskiej w Stanach Zjednoczonych, związanej z fascynacją kulturą murzyńską, egzotycznymi religiami i jazzem;


lexentry: pol/hista__rzeczownik__1
written_rep: hista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Geschi
sense_list:
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) historia jako przedmiot szkolny | (potocznie, potoczny) (uczniowskie) lekcja historii


lexentry: pol/histamina__rzeczownik__1
written_rep: histamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Histamin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon tkankowy i neuroprzekaźnik, heterocykliczna amina biogenna, organiczny związek chemiczny wytwarzany głównie przez komórki tuczne i bazofile, uczestniczący w reakcjach alergicznych, procesach zapalnych oraz w regulacji funkcji żołądka i układu nerwowego


lexentry: pol/histogram__rzeczownik__1
written_rep: histogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Histogramm
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;


lexentry: pol/histopatologia__rzeczownik__1
written_rep: histopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Histopathologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział patologii zajmujący się badaniem zmian chorobowych w tkankach


lexentry: pol/historiozofia__rzeczownik__1
written_rep: historiozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Geschichtsphilosophie
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;


lexentry: pol/histydyna__rzeczownik__1
written_rep: histydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Histidin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas białkowy o charakterze zasadowym, względnie egzogenny, prekursor histaminy:


lexentry: pol/hiszpańskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: hiszpańskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: spanischsprachig
sense_list:
posługujący się językiem hiszpańskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem hiszpańskim | spisany, stworzony w języku hiszpańskim


lexentry: pol/hitlerowski__przymiotnik__1
written_rep: hitlerowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hitlerisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Hitlerem, hitleryzmem lub hitlerowcami, dotyczący Hitlera, hitleryzmu lub hitlerowców


lexentry: pol/hitleryzm__rzeczownik__1
written_rep: hitleryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hitlerismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazizm, niemiecka skrajna odmiana faszyzmu;


lexentry: pol/hoacyn__rzeczownik__1
written_rep: hoacyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hoatzin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku hoacynów (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Opisthocomus hoazin Müller, gatunek średniej wielkości tropikalnych ptaków z rodziny hoacynów;


lexentry: pol/hobbit__rzeczownik__1
written_rep: hobbit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hobbit
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;


lexentry: pol/hodować__czasownik__1
written_rep: hodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: züchten
sense_list:
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania


lexentry: pol/hodowla__rzeczownik__1
written_rep: hodowla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zucht
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych;


lexentry: pol/hogan__rzeczownik__1
written_rep: hogan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hogan
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (etnografia, etnograficzny) rodzaj chaty Indian z plemienia Nawahów;


lexentry: pol/hokej__rzeczownik__1
written_rep: hokej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hockey
sense_list:
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/hol__rzeczownik__1
written_rep: hol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Diele
sense_list:
(architektura, architektoniczny) duża, reprezentacyjna sala znajdująca się u wejścia do kina, teatru, hotelu, do apartamentów itp.


lexentry: pol/holding__rzeczownik__1
written_rep: holding
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holding-Gesellschaft
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) spółka zarządzająca lub kontrolująca inne przedsiębiorstwa na podstawie umowy lub wykupienie akcji tych firm


lexentry: pol/holenderski__przymiotnik__1
written_rep: holenderski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: holländisch
sense_list:
związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa) | związany z Holandią, dotyczący Holandii (krainy)


lexentry: pol/holendrować__czasownik__1
written_rep: holendrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: reißen
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (sport, sportowy) jeździć na łyżwach, zataczając koła, łuki, zakreślając esowate linie


lexentry: pol/hologram__rzeczownik__1
written_rep: hologram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hologramm
sense_list:
(optyka, optyczny) fotografia laserowa zapisana jako dwufalowy obraz interferencyjny, postrzegana jako dwa odrębne obrazy trójwymiarowe


lexentry: pol/holokaust__rzeczownik__1
written_rep: holokaust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Auschwitz
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zagłada, całkowite zniszczenie, zwłaszcza prześladowanie i zagłada Żydów europejskich przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, (zobacz) Holokaust


lexentry: pol/holonim__rzeczownik__1
written_rep: holonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holonym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające całość złożoną z pewnych części, np. „armia” w stosunku do słowa „dywizja”;


lexentry: pol/holownik__rzeczownik__1
written_rep: holownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlepper
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;


lexentry: pol/homar__rzeczownik__1
written_rep: homar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hummer
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)


lexentry: pol/homilia__rzeczownik__1
written_rep: homilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Homilie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tekst wygłoszonej homilii (1.1) | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;


lexentry: pol/homo_sapiens__rzeczownik__1
written_rep: homo sapiens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Homo Sapiens
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Homo sapiens Linnaeus, człowiek jako przedstawiciel ssaków; | (książkowy) człowiek jako istota myśląca, wyróżniająca się w świecie zwierząt


lexentry: pol/homofon__rzeczownik__1
written_rep: homofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Homofon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może


lexentry: pol/homofonia__rzeczownik__1
written_rep: homofonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Homophonie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) identyczność fonetyczna między wyrazami o różnej pisowni i różnym znaczeniu | styl utworów muzycznych, w których jeden głos dominuje nad pozostałymi, które stanowią akompaniament


lexentry: pol/homonacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: homonacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Homonationalismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pozytywne powiązanie osób LGBT i/lub ich praw z ideologią nacjonalistyczną;


lexentry: pol/homonim__rzeczownik__1
written_rep: homonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Homonym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu


lexentry: pol/homunkulus__rzeczownik__1
written_rep: homunkulus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Homunkulus
sense_list:
człowieczek, który według poglądów średniowiecznych miał być sztucznie stworzony w retorcie przez alchemików


lexentry: pol/honorowy__przymiotnik__1
written_rep: honorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Ehren-
sense_list:
niedający zysków materialnych lub niepobierający zapłaty | nominalny, tytularny | taki, który służy do wyróżnienia kogoś lub do okazania szacunku


lexentry: pol/hoodoo__rzeczownik__1
written_rep: hoodoo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hoodoo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór afroamerykańskich, synkretycznych wierzeń ludowych praktykowanych głównie na południu USA;


lexentry: pol/hoplita__rzeczownik__1
written_rep: hoplita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hoplit
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;


lexentry: pol/horda__rzeczownik__1
written_rep: horda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Horde
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich | (książkowy) tłum, zgraja, banda


lexentry: pol/horror_punk__rzeczownik__1
written_rep: horror punk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Horrorpunk
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny, łączący cechy punk rocka i gotyckiego rocka, inspirowany stylistyką horroru;


lexentry: pol/hortensja__rzeczownik__1
written_rep: hortensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hortensie
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju hortensja (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat hortensji (1.2)


lexentry: pol/horyzont__rzeczownik__1
written_rep: horyzont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Horizont
sense_list:
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;


lexentry: pol/horyzont_zdarzeń__rzeczownik__1
written_rep: horyzont zdarzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ereignishorizont
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji;


lexentry: pol/hosanna__wykrzyknik__1
written_rep: hosanna
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: hosianna
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;


lexentry: pol/hospitalizacja__rzeczownik__1
written_rep: hospitalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hospitalisierung
sense_list:
(medycyna, medyczny) umieszczenie pacjenta w szpitalu | (medycyna, medyczny) czas pobytu pacjenta w szpitalu


lexentry: pol/hostessa__rzeczownik__1
written_rep: hostessa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hostess
sense_list:
(książkowy) dziewczyna pełniąca obowiązki przewodniczki, opiekująca się gośćmi lub promująca produkty na wystawach, targach, w hipermarketach itp.


lexentry: pol/hostia__rzeczownik__1
written_rep: hostia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hostie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;


lexentry: pol/hot-dog__rzeczownik__1
written_rep: hot-dog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hot Dog
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;


lexentry: pol/hotelarstwo__rzeczownik__1
written_rep: hotelarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hotellerie
sense_list:
działalność gospodarcza polegająca na udzielaniu gościny przyjezdnym w przeznaczonych do tego obiektach bazy noclegowej;


lexentry: pol/hotspot__rzeczownik__1
written_rep: hotspot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hotspot
sense_list:
(informatyka, informatyczny) publiczny punkt dostępu do internetu za pośrednictwem sieci bezprzewodowej;


lexentry: pol/hołdownik__rzeczownik__1
written_rep: hołdownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leibeigener
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) władca lub państwo składający hołd poddańczy i płacące trybut innemu władcy czy państwu


lexentry: pol/hołodomor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: hołodomor
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Holodomor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) klęska głodu w latach 1932–1933 w ZSRR, na terenie dzisiejszej Ukrainy wschodniej i centralnej;


lexentry: pol/hołota__rzeczownik__1
written_rep: hołota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gesindel
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki


lexentry: pol/hrabstwo__rzeczownik__1
written_rep: hrabstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grafschaft
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego; | (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych


lexentry: pol/hub__rzeczownik__1
written_rep: hub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hub
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące wiele urządzeń w sieci komputerowej lub pozwalające na podłączenie kilku urządzeń do jednego wejścia;


lexentry: pol/huba__rzeczownik__1
written_rep: huba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Porling
sense_list:
(potocznie, potoczny) (mykologia, mykologiczny) Polyporus, grzyb pasożytniczy, rosnący na drzewach, mający zwykle stwardniały owocnik


lexentry: pol/hugenot__rzeczownik__1
written_rep: hugenot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hugenotte
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty Kościoła francuskich ewangelików reformowanych;


lexentry: pol/huk__rzeczownik__1
written_rep: huk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dröhnen
sense_list:
głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna


lexentry: pol/hulk__rzeczownik__1
written_rep: hulk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hulk
sense_list:
(marynarka) stary okręt wycofany z normalnej eksploatacji, zwykle przycumowany na stałe do nabrzeża i służący np. jako magazyn lub koszary;


lexentry: pol/humanistyczny__przymiotnik__1
written_rep: humanistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: humanistisch
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z naukami o człowieku w relacjach społecznych


lexentry: pol/humanizm__rzeczownik__1
written_rep: humanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Humanismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie | postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością


lexentry: pol/hummus__rzeczownik__1
written_rep: hummus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hummus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/humoreska__rzeczownik__1
written_rep: humoreska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Humoreske
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie opowiadanie o zabawnym zdarzeniu, zwykle zamknięte dowcipną puentą | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura instrumentalna powstała w okresie romantyzmu, przeważnie o żartobliwym charakterze, zbliżona do scherza lub capriccia


lexentry: pol/huragan__rzeczownik__1
written_rep: huragan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hurrikan | Orkan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;


lexentry: pol/hurdycja__rzeczownik__1
written_rep: hurdycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hamstern
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (budownictwo) średniowieczny, drewniany ganek lub kryta galeria z otworami strzelniczymi w podłodze, zabudowana w postaci występu na murach obronnych;


lexentry: pol/hurt__rzeczownik__1
written_rep: hurt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Großhandel
sense_list:
(handel, handlowy) kupno i sprzedaż towarów w dużych ilościach, po cenach niższych niż w handlu detalicznym


lexentry: pol/hurysa__rzeczownik__1
written_rep: hurysa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Huri
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;


lexentry: pol/husarz__rzeczownik__1
written_rep: husarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flügelhusar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny, skrzydlaty kawalerzysta husarii, elitarnej jazdy z XVI-XVII w.;


lexentry: pol/husytyzm__rzeczownik__1
written_rep: husytyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hussitismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch religijny i polityczny, odłam protestantyzmu zapoczątkowany w XV w.;


lexentry: pol/hutnictwo__rzeczownik__1
written_rep: hutnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hüttenwesen | Hüttenindustrie
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem metali i ich stopów, szkła, jak również ich przeróbką plastyczną;


lexentry: pol/hybryda__rzeczownik__1
written_rep: hybryda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hybride | Mischling
sense_list:
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków;


lexentry: pol/hydra__rzeczownik__1
written_rep: hydra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydra
sense_list:
(książkowy) nieszczęście, zło trudne do pokonania | (mitologia grecka) wielogłowy potwór (wąż lub smok), którego głowy odrastały po ścięciu | (zoologia, zoologiczny) Hydra L., rodzaj słodkowodnych stułbiopławów;


lexentry: pol/hydrant__rzeczownik__1
written_rep: hydrant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydrant
sense_list:
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;


lexentry: pol/hydraulik__rzeczownik__1
written_rep: hydraulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klempner | Installateur
sense_list:
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania


lexentry: pol/hydraulika__rzeczownik__1
written_rep: hydraulika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydraulik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;


lexentry: pol/hydrocyklon__rzeczownik__1
written_rep: hydrocyklon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydrozyklon
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie stosowane do separacji cząstek stałych z cieczy. wykorzystując siłę odśrodkową


lexentry: pol/hydroelektryczny__przymiotnik__1
written_rep: hydroelektryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hydroelektrisch
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dotyczący elektryczności powstałej z energii ze spadku wody


lexentry: pol/hydrofon__rzeczownik__1
written_rep: hydrofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydrophon
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mikrofon służący do odbierania dźwięków rozchodzących się w wodzie lub innych cieczach;


lexentry: pol/hydrofor__rzeczownik__1
written_rep: hydrofor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Druckbehälter
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie lub zespół urządzeń mechanicznych mających zapewnić odpowiednie ciśnienie wody w sieci wodociągowej lub jej dopływ na wyższe kondygnacje, gdy ciśnienie jest niewystarczające;


lexentry: pol/hydrogeologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrogeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydrogeologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geologia, geologiczny) dział geologii zajmujący się wodami podziemnymi


lexentry: pol/hydroksylowy__przymiotnik__1
written_rep: hydroksylowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hydroxyl
sense_list:
(chemia, chemiczny) dotyczący połączenia chemicznego, w którym atom tlenu połączony jest z atomem wodoru


lexentry: pol/hydrologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydrologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;


lexentry: pol/hydroponika__rzeczownik__1
written_rep: hydroponika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydrokultur
sense_list:
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;


lexentry: pol/hydrosfera__rzeczownik__1
written_rep: hydrosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydrosphäre
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;


lexentry: pol/hymn__rzeczownik__1
written_rep: hymn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hymne
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;


lexentry: pol/iberyjski__przymiotnik__1
written_rep: iberyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: iberisch
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii


lexentry: pol/ibuprofen__rzeczownik__1
written_rep: ibuprofen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ibuprofen
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego


lexentry: pol/ichtiol__rzeczownik__1
written_rep: ichtiol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ichthyol
sense_list:
(medycyna, medyczny) gęsty, ciemnobrunatny płyn o nieprzyjemnym zapachu, mający działanie antyseptyczne i przeciwzapalne;


lexentry: pol/ichtiozaur__rzeczownik__1
written_rep: ichtiozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ichthyosaurier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Ichthyosaurus, rodzaj wymarłego gada morskiego, który żył w erze mezozoicznej (od triasu do kredy) i przypominał ryby lub delfiny;


lexentry: pol/id__rzeczownik__1
written_rep: id
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Es | Id
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)


lexentry: pol/idealistka__rzeczownik__1
written_rep: idealistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Idealistin
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka idealizmu | kobieta kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami


lexentry: pol/identyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: identyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Identifizierung
sense_list:
(książkowy) stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś | (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) utożsamianie się osoby bądź grupy z wartościami i stylem innej osoby lub grupy | (psychologia, psychologiczny) utożsamianie się z kimś, współodczuwanie; przeżywanie przez kogoś czegoś bezpośrednio jego niedotyczącego tak, jak ktoś inny, kogo to dotyczy naprawdę


lexentry: pol/ideogram__rzeczownik__1
written_rep: ideogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ideogramm
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;


lexentry: pol/ideologia__rzeczownik__1
written_rep: ideologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ideologie
sense_list:
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego


lexentry: pol/idiom__rzeczownik__1
written_rep: idiom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Idiom
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;


lexentry: pol/idy__rzeczownik__1
written_rep: idy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iden
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca;


lexentry: pol/iglasty__przymiotnik__1
written_rep: iglasty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Nadel-
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) związany z roślinami, których liście mają formę igieł


lexentry: pol/iglicznia__rzeczownik__1
written_rep: iglicznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grasnadel
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;


lexentry: pol/ignacjański__przymiotnik__1
written_rep: ignacjański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ignatianisch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do duchowości świętego Ignacego Loyoli, związany z duchowością świętego Ignacego Loyoli


lexentry: pol/igrek__rzeczownik__1
written_rep: igrek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ypsilon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa litery y / Y | (matematyka, matematyczny) oznaczenie niewiadomej lub zmiennej zależnej (funkcji)


lexentry: pol/igrzyska_olimpijskie__rzeczownik__1
written_rep: igrzyska olimpijskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Olympische Spiele
sense_list:
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;


lexentry: pol/igła__rzeczownik__1
written_rep: igła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Injektionsnadel
sense_list:
(medycyna, medyczny) podłużny metalowy pręcik pusty w środku wbijany w ciało w czasie wykonywania zastrzyku;


lexentry: pol/igła__rzeczownik__1
written_rep: igła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nadel
sense_list:
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu; | (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych | (technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej


lexentry: pol/ikona__rzeczownik__1
written_rep: ikona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Icon | Ikone
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielki obrazek widoczny na ekranie, symbolizujący określony plik, folder, aplikację lub program i stanowiący odsyłacz uruchamiający je;


lexentry: pol/ikona__rzeczownik__1
written_rep: ikona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ikone | Icon
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;


lexentry: pol/ikonoklasta__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bilderstürmer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przeciwnik kultu obrazów, wizerunków i figur religijnych


lexentry: pol/ikonoklazm__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ikonoklasmus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;


lexentry: pol/ikonostas__rzeczownik__1
written_rep: ikonostas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ikonostase
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w cerkwiach: ozdobna, pokryta rzędami ikon przegroda oddzielająca ołtarz od reszty świątyni, zawierająca troje drzwi;


lexentry: pol/iluminacja__rzeczownik__1
written_rep: iluminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beleuchtung
sense_list:
intensywne oświetlenie sztucznym światłem; zwykle nocne, ozdobne podświetlenie budynku lub innego obiektu


lexentry: pol/ilustracja__rzeczownik__1
written_rep: ilustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Illustration
sense_list:
reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;


lexentry: pol/iluzja__rzeczownik__1
written_rep: iluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Illusion
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie


lexentry: pol/im__spójnik__1
written_rep: im
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: je desto
sense_list:
im… tym… – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej


lexentry: pol/imadło__rzeczownik__1
written_rep: imadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schraubstock
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;


lexentry: pol/imago__rzeczownik__1
written_rep: imago
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vollkerf
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad dorosły, ostateczna postać owada; | (psychologia, psychologiczny) idealny obraz określonej osoby wytworzony we wczesnym dzieciństwie, projektowany później na inne osoby z otoczenia


lexentry: pol/imbir__rzeczownik__1
written_rep: imbir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ingwer
sense_list:
(botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku


lexentry: pol/imbryk__rzeczownik__1
written_rep: imbryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nase
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (przestarzałe, przestarzały) naczynie z pokrywką i z dodatkową rurką zakończoną dzióbkiem służące do gotowania wody


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_bierny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy bierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: 2. Partizip
sense_list:
(gramatyka) forma czasownika, która odnosi się do przedmiotu czynności, której przedmiot ten został poddany, np. widziany, pisany, myty;


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_czynny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy czynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittelwort
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_przeszły__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy przeszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Partizip Perfekt | Perfektpartizip
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako cel innej czynności, która została wykonana na podmiocie przed czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imiesłów_przysłówkowy_współczesny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przysłówkowy współczesny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gerundium
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa czynność, którą wykonuje podmiot równocześnie z czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imitacja__rzeczownik__1
written_rep: imitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Imitation
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika polifoniczna polegająca na powtórzeniu melodii z jednego głosu przez inny; | czynność polegająca na udawaniu, naśladowaniu czegoś; naśladowanie | rzecz udająca, naśladująca inną rzecz


lexentry: pol/imię__rzeczownik__1
written_rep: imię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nomen | Namenwort | Nennwort
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne), liczebnik (imię liczbowe), zaimek lub imiesłów;


lexentry: pol/immanentny__przymiotnik__1
written_rep: immanentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: immanent | innewohnend
sense_list:
(książkowy) taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś


lexentry: pol/immatrykulacja__rzeczownik__1
written_rep: immatrykulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Immatrikulation
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) wpisanie kogoś w poczet studentów uczelni wyższej | uroczystość przyjęcia studentów na pierwszy rok studiów


lexentry: pol/immunitet__rzeczownik__1
written_rep: immunitet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Immunität
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom


lexentry: pol/immunoglobulina__rzeczownik__1
written_rep: immunoglobulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Immunglobulin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko produkowane przez komórki układu odpornościowego w kontakcie z różnymi związkami chemicznymi;


lexentry: pol/immunosupresja__rzeczownik__1
written_rep: immunosupresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Immunsuppression
sense_list:
(medycyna, medyczny) spowalnianie procesu, podczas którego wytwarzane są przeciwciała i komórki odpornościowe, najczęściej farmakologicznie, za pomocą leków immunosupresyjnych;


lexentry: pol/immunoterapia__rzeczownik__1
written_rep: immunoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Immuntherapie
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;


lexentry: pol/impala__rzeczownik__1
written_rep: impala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Impala
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Aepyceros melampus, gatunek afrykańskiej antylopy; | (zoologia, zoologiczny) antylopa z gatunku impali (1.1)


lexentry: pol/impeachment__rzeczownik__1
written_rep: impeachment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amtsenthebungsverfahren | Impeachment
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;


lexentry: pol/impedancja__rzeczownik__1
written_rep: impedancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Impedanz
sense_list:
(elektryczność) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca przeciwstawianie się przepływowi prądu zmiennego w obwodzie elektrycznym;


lexentry: pol/imperator__rzeczownik__1
written_rep: imperator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaiser
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł władcy w niektórych monarchiach


lexentry: pol/imperatorski__przymiotnik__1
written_rep: imperatorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: imperatorisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z imperatorem, dotyczący imperatora (np. imperatora Rosji)


lexentry: pol/imperialistyczny__przymiotnik__1
written_rep: imperialistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: imperialistisch
sense_list:
dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata


lexentry: pol/imperializm__rzeczownik__1
written_rep: imperializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Imperialismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta na militaryzmie, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium


lexentry: pol/implant__rzeczownik__1
written_rep: implant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Implantat
sense_list:
ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;


lexentry: pol/implant_ślimakowy__rzeczownik__1
written_rep: implant ślimakowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cochlea-Implantat | Cochleaimplantat
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie elektroniczne wszczepiane w ślimak u osób niesłyszących i niedosłyszących pozwalające na częściowe odzyskanie słuchu;


lexentry: pol/implozja__rzeczownik__1
written_rep: implozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Implosion
sense_list:
nagłe, dynamiczne zniszczenie struktury przez napór z zewnątrz, prowadzące do jej zapadnięcia się do środka


lexentry: pol/imponderabilia__rzeczownik__1
written_rep: imponderabilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Imponderabilie
sense_list:
coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń


lexentry: pol/import__rzeczownik__1
written_rep: import
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Importgut
sense_list:
(handel, handlowy) (ekonomia, ekonomiczny) przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym; | zaimportowane towary


lexentry: pol/impregnacja__rzeczownik__1
written_rep: impregnacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Befruchtung
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nasycanie materiału innym środkiem, by zmienić jego właściwości fizyczne lub chemiczne, np. w celu zabezpieczenia


lexentry: pol/impregnować__czasownik__1
written_rep: impregnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: imprägnieren
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nasycać materiał specjalną substancją w celu ochronnym lub zmiany właściwości


lexentry: pol/impresario__rzeczownik__1
written_rep: impresario
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Impresario
sense_list:
(książkowy) osoba, która organizuje imprezy artystyczne, odpowiada za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy;


lexentry: pol/impresja__rzeczownik__1
written_rep: impresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Impression
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór, obraz lub film o charakterze subiektywnym i nastrojowym


lexentry: pol/impresjonista__rzeczownik__1
written_rep: impresjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Impressionist
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia


lexentry: pol/impresjonistka__rzeczownik__1
written_rep: impresjonistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Impressionistin
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawicielka impresjonizmu, kobieta tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia


lexentry: pol/impresjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: impresjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: impressionistisch
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu


lexentry: pol/impresjonistyczny__przymiotnik__2
written_rep: impresjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: impressionistisch
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) charakterystyczny dla impresjonizmu


lexentry: pol/impresjonizm__rzeczownik__1
written_rep: impresjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Impressionismus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;


lexentry: pol/imprezować__czasownik__1
written_rep: imprezować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Partie
sense_list:
(potocznie, potoczny) spędzać czas na imprezach, spotkaniach towarzyskich, zwykle z alkoholem i tańcami


lexentry: pol/impuls__rzeczownik__1
written_rep: impuls
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Impuls
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zmiana wielkości trwająca w bardzo krótkim czasie | (przenośnie, przenośnia) podnieta, pobudka do działania


lexentry: pol/imputacja__rzeczownik__1
written_rep: imputacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Unterstellung
sense_list:
(matematyka, matematyczny) uzupełnienie brakujących danych przez wartości sztucznie skonstruowane, np. przez średnią danej zmiennej, w celu zastosowania metod statystycznych wymagających pełnych danych;


lexentry: pol/inauguracja__rzeczownik__1
written_rep: inauguracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amtseinführung | Inauguration
sense_list:
(zwłaszcza) (dawniej, dawny) uroczystość mianowania kogoś na wysokie stanowisko ((na przykład) koronacja)


lexentry: pol/inauguracja__rzeczownik__1
written_rep: inauguracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eröffnung
sense_list:
(podniośle) uroczyste rozpoczęcie lub otwarcie czegoś ((na przykład) działalności, przedsięwzięcia) [od XVIII w.]


lexentry: pol/incel__rzeczownik__1
written_rep: incel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Incel
sense_list:
(slangowo) mężczyzna, który pomimo chęci nie jest w stanie nawiązywać relacji seksualnych z kobietami;


lexentry: pol/indagować__czasownik__1
written_rep: indagować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ausfragen | befragen
sense_list:
(książkowy) przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Index
sense_list:
(statystyka, statystyczny) liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie | (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji | (informatyka, informatyczny) dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Studienbuch
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) książeczka studenta, w której pracownicy uczelni wyższej odnotowują wyniki egzaminów, zaliczenia, zaliczenie semestru itp.;


lexentry: pol/indeksacja__rzeczownik__1
written_rep: indeksacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Indexierung
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zmienianie ceny lub wysokości zobowiązania finansowego w zależności od wzrostu kosztów;


lexentry: pol/indeterminizm__rzeczownik__1
written_rep: indeterminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Indeterminismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;


lexentry: pol/indoaryjski__przymiotnik__1
written_rep: indoaryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indoarisch
sense_list:
o języku: stosowany na subkontynencie indyjskim, wywodzący się z indoirańskiej grupy języków indoeuropejskich | odnoszący się do Ariów (mieszkańców starożytnych Indii)


lexentry: pol/indoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: indoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indoeuropäisch | indogermanisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację


lexentry: pol/indoktrynować__czasownik__1
written_rep: indoktrynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: indoktrinieren
sense_list:
(książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię


lexentry: pol/indol__rzeczownik__1
written_rep: indol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Indol
sense_list:
(chemia, chemiczny) heterocykliczny związek chemiczny, zbudowany ze sprzężonych pierścieni benzenowego i pirolowego;


lexentry: pol/indukcja__rzeczownik__1
written_rep: indukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Induktion
sense_list:
(matematyka, matematyczny) metoda dowodzenia praw matematycznych przy pomocy zasady indukcji matematycznej;


lexentry: pol/indukcyjny__przymiotnik__1
written_rep: indukcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Induktion
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) oparty na metodzie indukcji | (fizyka, fizyczny) dotyczący zjawiska indukcji


lexentry: pol/indyferentyzm__rzeczownik__1
written_rep: indyferentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gleichgültigkeit
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postawa intelektualna charakteryzująca się obojętnością wobec kwestii religijnych, społecznych, moralnych (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/indygokarmin__rzeczownik__1
written_rep: indygokarmin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Indigokarmin
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;


lexentry: pol/indywidualista__rzeczownik__1
written_rep: indywidualista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Individualist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolennik indywidualizmu | człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie


lexentry: pol/indywidualistka__rzeczownik__1
written_rep: indywidualistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Individualist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolenniczka indywidualizmu | kobieta niezależna i przekorna, mająca poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowująca się, działająca samodzielnie


lexentry: pol/indywidualny__przymiotnik__1
written_rep: indywidualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: individuell
sense_list:
osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny | właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty


lexentry: pol/infant__rzeczownik__1
written_rep: infant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Infant
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;


lexentry: pol/infekcja__rzeczownik__1
written_rep: infekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Infektion
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;


lexentry: pol/infekcjologia__rzeczownik__1
written_rep: infekcjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Infektiologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o chorobach zakaźnych


lexentry: pol/infiltracja__rzeczownik__1
written_rep: infiltracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Infiltration
sense_list:
przesączanie się, przenikanie cieczy lub gazu przez kanaliki i pory jakiegoś ciała stałego | trudno zauważalne przedostawanie się, przenikanie do środowiska obcych wpływów, oddziaływań


lexentry: pol/infiltrować__czasownik__1
written_rep: infiltrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: infiltrieren
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) wnikać w tkankę lub organ | (fizyka, fizyczny) przenikać w głąb materiału | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) potajemnie wnikać do wrogiej organizacji lub środowiska w celu zdobycia informacji lub wpływu


lexentry: pol/infimum__rzeczownik__1
written_rep: infimum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Infimum
sense_list:
(matematyka, matematyczny) największa liczba taka, że wszystkie elementy danego zbioru są od niej większe lub równe


lexentry: pol/influencer__rzeczownik__1
written_rep: influencer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Influencer
sense_list:
(neologizm) osoba mająca wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórca internetowy o znacznym rozgłosie posiadający znaczne grono odbiorców


lexentry: pol/influencerka__rzeczownik__1
written_rep: influencerka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Influencerin
sense_list:
(środowiskowy) kobieta popularna, mająca duży wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórczyni internetowa o znacznym rozgłosie posiadająca znaczne grono odbiorców


lexentry: pol/infoboks__rzeczownik__1
written_rep: infoboks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Infobox
sense_list:
(neologizm) (informatyka, informatyczny) wyróżniona ramką część artykułu w Wikipediach i projektach siostrzanych, zawierająca najważniejsze informacje dla czytelnika


lexentry: pol/infografika__rzeczownik__1
written_rep: infografika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Informationsgrafik
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie


lexentry: pol/informacyjny__przymiotnik__1
written_rep: informacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Informations-
sense_list:
dostarczający wiadomości lub innych informacji | związany z informacjami, ich przesyłaniem i przetwarzaniem


lexentry: pol/informatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: informatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Informatisierung
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wprowadzenie systemów informatycznych w jednym lub kilku sektorach działalności;


lexentry: pol/infradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: infradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Infraschall
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);


lexentry: pol/infrarząd__rzeczownik__1
written_rep: infrarząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Teilordnung
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa rangą od podrzędu, wyższa od parworzędu


lexentry: pol/infrastruktura__rzeczownik__1
written_rep: infrastruktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Infrastruktur
sense_list:
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;


lexentry: pol/infundibulum__rzeczownik__1
written_rep: infundibulum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schmelztiegel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nazwa kilku organów, struktur anatomicznych roślin i zwierząt, mających lejkowaty kształt


lexentry: pol/ingrediencja__rzeczownik__1
written_rep: ingrediencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bestandteil
sense_list:
składnik jakiejś mieszaniny lub przepisu, najczęściej kulinarnego lub mikstury lekarskiej, rzecz wchodząca w skład czegoś


lexentry: pol/inicjacja__rzeczownik__1
written_rep: inicjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Initiation
sense_list:
ceremonia przyjęcia nowego członka | wtajemniczenie w coś, zaznajomienie się z czymś nowym, zapoznanie się


lexentry: pol/inkarceracja__rzeczownik__1
written_rep: inkarceracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einkerkerung
sense_list:
(książkowy) (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) pozbawienie wolności, uwięzienie


lexentry: pol/inkorporacja__rzeczownik__1
written_rep: inkorporacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anschluss | Einverleibung | Inkorporation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa


lexentry: pol/inkubator__rzeczownik__1
written_rep: inkubator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brutkasten | Inkubator
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;


lexentry: pol/inkunabuł__rzeczownik__1
written_rep: inkunabuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Inkunabel | Wiegendruck
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);


lexentry: pol/inkwizycja__rzeczownik__1
written_rep: inkwizycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Inquisition
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;


lexentry: pol/inochód__rzeczownik__1
written_rep: inochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pass
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sposób poruszania się niektórych zwierząt czworonożnych (kopytnych i psowatych), polegający na stawianiu jednocześnie raz obu kończyn prawych, raz lewych;


lexentry: pol/inscenizator__rzeczownik__1
written_rep: inscenizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Regisseur
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;


lexentry: pol/insektarium__rzeczownik__1
written_rep: insektarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Insektarium
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wiwarium przeznaczone do hodowli owadów lub stawonogów;


lexentry: pol/inseminacja__rzeczownik__1
written_rep: inseminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Insemination
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;


lexentry: pol/insider__rzeczownik__1
written_rep: insider
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Insider
sense_list:
osoba posiadająca informacje niedostępne dla większości innych ze względu na przynależność do danej organizacji lub instytucji


lexentry: pol/insolacja__rzeczownik__1
written_rep: insolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sonneneinstrahlung
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) natężenie promieniowania słonecznego na powierzchnię; | oddziaływanie promieni słonecznych


lexentry: pol/inspekcja__rzeczownik__1
written_rep: inspekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: die Inspektion
sense_list:
kontrola działalności jakiejś instytucji lub stanu jakiegoś miejsca | urząd nadzorujący i kontrolujący stan lub pracę czegoś


lexentry: pol/inspicjent__rzeczownik__1
written_rep: inspicjent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Administrator
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pracownik odpowiadający za techniczną i organizacyjną stronę przedstawienia;


lexentry: pol/instalacja__rzeczownik__1
written_rep: instalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Installation
sense_list:
(sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów; | (technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów


lexentry: pol/instalować__czasownik__1
written_rep: instalować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: installieren
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach | (informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał


lexentry: pol/instant__przymiotnik__1
written_rep: instant
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: augenblicklich
sense_list:
(spożywczy) błyskawiczny, natychmiastowy – o potrawach i produktach w handlu, gotowych po zalaniu wrzątkiem


lexentry: pol/instrument__rzeczownik__1
written_rep: instrument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Instrument | Musikinstrument
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny


lexentry: pol/instrument_dęty__rzeczownik__1
written_rep: instrument dęty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blasinstrument
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z drgającym wewnątrz słupem powietrza wdmuchiwanym przez ustnik lub wtłaczanym;


lexentry: pol/instrument_finansowy__rzeczownik__1
written_rep: instrument finansowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Finanzinstrument
sense_list:
kontrakt regulujący wzajemne relacje finansowe pomiędzy stronami, w wyniku którego u jednej z jego stron powstają aktywa finansowe, a u drugiej zobowiązania finansowe lub instrumenty kapitałowe;


lexentry: pol/instrument_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: instrument muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Musikinstrument
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;


lexentry: pol/instrument_pochodny__rzeczownik__1
written_rep: instrument pochodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Derivat
sense_list:
(finanse, finansowy) kontrakt finansowy, którego wartość zależy od określonych zmiennych finansowych lub pozafinansowych, takich jak cena surowca lub towaru, wartość innego instrumentu finansowego, indeks ekonomiczny albo wysokość stóp procentowych;


lexentry: pol/instrument_smyczkowy__rzeczownik__1
written_rep: instrument smyczkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Streichinstrument
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku są napięte struny pobudzane smyczkiem;


lexentry: pol/instrumentalny__przymiotnik__1
written_rep: instrumentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dienlich
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu


lexentry: pol/instynkt__rzeczownik__1
written_rep: instynkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Instinkt
sense_list:
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji | (biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania;


lexentry: pol/insula__rzeczownik__1
written_rep: insula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Insel
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienica czynszowa w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/insulina__rzeczownik__1
written_rep: insulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Insulin
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę; | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy


lexentry: pol/insulinooporność__rzeczownik__1
written_rep: insulinooporność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Insulinresistenz
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie homeostazy glukozy polegające na zmniejszeniu czułości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i innych tkanek organizmu na insulinę;


lexentry: pol/insynuacja__rzeczownik__1
written_rep: insynuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Unterstellung
sense_list:
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji


lexentry: pol/intelekt__rzeczownik__1
written_rep: intelekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Intellekt
sense_list:
zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia


lexentry: pol/intelektualizacja__rzeczownik__1
written_rep: intelektualizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Intellektualisierung
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) jeden z mechanizmów obronnych polegający na uciekaniu od rzeczywistych przykrych zdarzeń do przestrzeni abstrakcyjnej, dzięki czemu następuje ich odrealnienie


lexentry: pol/intelektualizm__rzeczownik__1
written_rep: intelektualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Intellektualismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym


lexentry: pol/intendentura__rzeczownik__1
written_rep: intendentura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Auskommen
sense_list:
jednostka organizacyjna zajmująca się dostarczaniem niezbędnego zaopatrzenia dla wojska, szpitali itp.


lexentry: pol/intensja__rzeczownik__1
written_rep: intensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Intension
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (filozofia, filozoficzny) znaczenie danego słowa, wyrażenia lub innego symbolu, jego sens, semantyczny aspekt;


lexentry: pol/intensyfikować__czasownik__1
written_rep: intensyfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: intensifizieren
sense_list:
czynić dane zjawisko, czynność lub stan bardziej intensywnym; zwiększać natężenie czegoś, co było zbyt słabe; wzmacniać, pogłębiać lub dynamizować przebieg czegoś


lexentry: pol/interakcja__rzeczownik__1
written_rep: interakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Interaktion
sense_list:
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń


lexentry: pol/interaktywny__przymiotnik__1
written_rep: interaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: interaktiv
sense_list:
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła


lexentry: pol/intercepcja__rzeczownik__1
written_rep: intercepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Interzeption
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) chwilowe zatrzymanie wody opadowej na powierzchni liści, pędów, konarów i pni roślin albo obiektów abiotycznych takich jak dachy budynków, drogi;


lexentry: pol/intercyza__rzeczownik__1
written_rep: intercyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ehevertrag
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej


lexentry: pol/interfejs__rzeczownik__1
written_rep: interfejs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schnittstelle
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat | (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu | (technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;


lexentry: pol/interfejs_użytkownika__rzeczownik__1
written_rep: interfejs użytkownika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anwenderschnittstelle
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;


lexentry: pol/interferencja__rzeczownik__1
written_rep: interferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Interferenz
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;


lexentry: pol/interferometria__rzeczownik__1
written_rep: interferometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Interferometrie
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) jedna z metod pomiarowych wykorzystująca zjawisko interferencji;


lexentry: pol/interferon__rzeczownik__1
written_rep: interferon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Interferon | Interferone
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;


lexentry: pol/interkalacja__rzeczownik__1
written_rep: interkalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einschaltung
sense_list:
(chemia, chemiczny) odwracalny proces umieszczenia cząsteczki lub całej grupy cząsteczek między dwiema innymi cząsteczkami lub grupami cząsteczek; | (fizyka, fizyczny) proces wprowadzania obcych atomów lub cząsteczek do struktury krystalicznej; jego cechą charakterystyczną jest słabe wiązanie obcych atomów lub cząsteczek oraz odwracalność | dodanie dodatkowego dnia, tygodnia albo miesiąca w roku kalendarzowym, aby dopasować kalendarz do pory roku;


lexentry: pol/internalizować__czasownik__1
written_rep: internalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: internalisieren
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) przyjmować za swoje własne, narzucane z zewnątrz postawy, poglądy, normy lub wartości


lexentry: pol/internat__rzeczownik__1
written_rep: internat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Internat
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania


lexentry: pol/internetowy__przymiotnik__1
written_rep: internetowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Internet
sense_list:
dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet


lexentry: pol/internista__rzeczownik__1
written_rep: internista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -en
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych


lexentry: pol/internować__czasownik__1
written_rep: internować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: internieren
sense_list:
osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego | pozbawiać wolności osoby uznane za niebezpieczne politycznie


lexentry: pol/interpelacja__rzeczownik__1
written_rep: interpelacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anfrage
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę


lexentry: pol/interpolacja__rzeczownik__1
written_rep: interpolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Interpolation
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przybliżanie funkcji za pomocą innej funkcji, zwykle wielomianu, tak aby były sobie równe w zadanych punktach;


lexentry: pol/interrogacja__rzeczownik__1
written_rep: interrogacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verhör
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) zadawanie pytań podczas przesłuchania w śledztwie | (przestarzałe, przestarzały) zadawanie komuś pytań, wypytywanie lub dopytywanie się


lexentry: pol/interwencjonizm__rzeczownik__1
written_rep: interwencjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Interventionismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa


lexentry: pol/intranet__rzeczownik__1
written_rep: intranet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Intranet
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wewnętrzna sieć komputerowa organizacji przeznaczona dla wąskiej grupy osób, np. pracowników;


lexentry: pol/introligator__rzeczownik__1
written_rep: introligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buchbinder
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;


lexentry: pol/introwertyk__rzeczownik__1
written_rep: introwertyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: introvertierte Person
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek skupiony na swoich uczuciach, myślach i sprawach, nakierowany na swoje własne wnętrze


lexentry: pol/intruzja__rzeczownik__1
written_rep: intruzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eindringen
sense_list:
(geologia, geologiczny) ciało skalne powstałe z zastygłej magmy, która wdarła się pomiędzy starsze skały | (geologia, geologiczny) wdzieranie się magmy w wyższe partie skorupy ziemskiej pomiędzy starsze utwory skalne | (psychologia, psychologiczny) niechciana, automatyczna myśl, wyobrażenie lub impuls, pojawiający się w świadomości i trudny do opanowania | (stomatologia, stomatologiczny) przemieszczenie zęba w głąb wyrostka zębodołowego (w kierunku wierzchołka korzenia)


lexentry: pol/intryga__rzeczownik__1
written_rep: intryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Intrige
sense_list:
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu


lexentry: pol/intrygancki__przymiotnik__1
written_rep: intrygancki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Intrigant
sense_list:
związany z osobą lub cechami intryganta; dotyczący intryganta lub właściwy intrygantowi; polegający na intrygach


lexentry: pol/intuicja__rzeczownik__1
written_rep: intuicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Intuition
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania | (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania | (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;


lexentry: pol/inulina__rzeczownik__1
written_rep: inulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Inulin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;


lexentry: pol/inwalida__rzeczownik__1
written_rep: inwalida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Invalider
sense_list:
osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia


lexentry: pol/inwalidztwo__rzeczownik__1
written_rep: inwalidztwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ungültigkeit
sense_list:
brak pełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej u danej osoby spowodowany chorobą, urazem lub wadą wrodzoną


lexentry: pol/inwazja__rzeczownik__1
written_rep: inwazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Invasion
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;


lexentry: pol/inwazyjny__przymiotnik__1
written_rep: inwazyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: invasiv
sense_list:
(medycyna, medyczny) dotyczący badania lub zabiegu wiążącego się z ingerencją w organizm | (ekologia, ekologiczny) dotyczący zasiedlania przez gatunki obce określonemu środowisku | (wojskowość, wojskowy) dotyczący inwazji zbrojnej, związany z inwazją zbrojną


lexentry: pol/inwolucja__rzeczownik__1
written_rep: inwolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Involution
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która posiada funkcję odwrotną równą jej samej; | (medycyna, medyczny) fizjologiczne lub patologiczne zmniejszanie się, zanikanie organu; | rozwój wsteczny, uwstecznianie się czegoś


lexentry: pol/inżynieria__rzeczownik__1
written_rep: inżynieria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ingenieurwissenschaft
sense_list:
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi


lexentry: pol/inżynieryjny__przymiotnik__1
written_rep: inżynieryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Ingenieurberuf
sense_list:
związany z praktycznym zastosowaniem wiedzy technicznej i naukowej do projektowania, budowy i utrzymania różnych obiektów lub systemów


lexentry: pol/iperyt__rzeczownik__1
written_rep: iperyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gelbkreuz
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) iperyt siarkowy, bojowy środek trujący | (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny mający budowę zbliżoną do iperytu (1.1) będący bojowym środkiem trującym i wykazujący podobne do niego działanie parzące i trujące lub też mieszanina takich związków;


lexentry: pol/iperyt_bromowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt bromowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bromlost
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów, bromowy analog iperytu siarkowego, parzący bojowy środek trujący stosowany bez powodzenia w czasie I wojny światowej;


lexentry: pol/iperyt_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gelbkreuz
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;


lexentry: pol/iranistyka__rzeczownik__1
written_rep: iranistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iranistik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem języków irańskich i irańskiego obszaru kulturowego (Afganistan, Iran oraz Tadżykistan);


lexentry: pol/irbis_śnieżny__rzeczownik__1
written_rep: irbis śnieżny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Irbis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku irbisów śnieżnych (1.1)


lexentry: pol/iskać__czasownik__1
written_rep: iskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lausen
sense_list:
usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami


lexentry: pol/islam__rzeczownik__1
written_rep: islam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Islam
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;


lexentry: pol/islamistyczny__przymiotnik__1
written_rep: islamistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: islamistisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący islamizmu lub islamisty, związany z islamizmem lub islamistą


lexentry: pol/islamizacja__rzeczownik__1
written_rep: islamizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Islamisierung
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu


lexentry: pol/islamizm__rzeczownik__1
written_rep: islamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Islamismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;


lexentry: pol/islamofaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: islamofaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Islamfaschismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem


lexentry: pol/istota__rzeczownik__1
written_rep: istota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wesen
sense_list:
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać | coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy


lexentry: pol/istota_szara__rzeczownik__1
written_rep: istota szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graue Substanz
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tkanka tworząca ośrodkowy układ nerwowy, złożona przede wszystkim z ciał komórek nerwowych, odpowiadająca za kluczowe procesy przetwarzania informacji


lexentry: pol/iteracja__rzeczownik__1
written_rep: iteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iteration
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) metoda obliczania polegająca na wielokrotnym powtarzaniu tego samego algorytmu;


lexentry: pol/iteratiwum__rzeczownik__1
written_rep: iteratiwum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iterativum
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik niedokonany oznaczający czynność lub stan, który powtarza się, np. „chadzać”, „bywać” lub „stwarzać”


lexentry: pol/izba_niższa__rzeczownik__1
written_rep: izba niższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Unterhaus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy


lexentry: pol/izba_wytrzeźwień__rzeczownik__1
written_rep: izba wytrzeźwień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausnüchterungszelle
sense_list:
budynek lub pomieszczenie, w którym zatrzymywane są tymczasowo osoby nietrzeźwe, zakłócające spokój;


lexentry: pol/izba_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: izba wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oberhaus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy


lexentry: pol/izobaryczny__przymiotnik__1
written_rep: izobaryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: isobar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) zachodzący ze stałym ciśnieniem; związany ze stałą wartością ciśnienia


lexentry: pol/izokoszta__rzeczownik__1
written_rep: izokoszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isokostengerade | Isokostenlinie
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) linia obrazująca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych, których koszt całkowity jest taki sam;


lexentry: pol/izokwanta__rzeczownik__1
written_rep: izokwanta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isoquante
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) linia przedstawiająca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych pozwalające osiągnąć dany rozmiar produkcji;


lexentry: pol/izolacjonista__rzeczownik__1
written_rep: izolacjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isolationist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik izolacjonizmu w polityce zagranicznej | zwolennik izolowania się od innych


lexentry: pol/izolacjonizm__rzeczownik__1
written_rep: izolacjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isolationismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju; | tendencja do izolowania się


lexentry: pol/izoleucyna__rzeczownik__1
written_rep: izoleucyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isoleucin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) egzogenny aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, ważny w metabolizmie mięśni, biosyntezie białek i regulacji energii


lexentry: pol/izomer__rzeczownik__1
written_rep: izomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isomer
sense_list:
(chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;


lexentry: pol/izomorfizm__rzeczownik__1
written_rep: izomorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isomorphismus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odwzorowanie pomiędzy dwiema przestrzeniami matematycznymi, zachowujące wszystkie relacje i funkcje


lexentry: pol/izoton__rzeczownik__1
written_rep: izoton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isoton
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) każdy z pierwiastków chemicznych mający taką samą liczbę neutronów w jądrze, lecz różne liczby protonów;


lexentry: pol/izotop__rzeczownik__1
written_rep: izotop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isotop
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;


lexentry: pol/iść__czasownik__1
written_rep: iść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gehen
sense_list:
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem | udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo | idzie, szło radzić sobie


lexentry: pol/ja_pierdolę__wykrzyknik__1
written_rep: ja pierdolę
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ach du Scheiße
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie wyrażające różnorodne intensywne uczucia lub doznania np. podziw, radość, zaskoczenie, zdumienie, oburzenie, irytację


lexentry: pol/jacht__rzeczownik__1
written_rep: jacht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jacht | Yacht | Jachtschiff
sense_list:
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;


lexentry: pol/jacuzzi__rzeczownik__1
written_rep: jacuzzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jacuzzi
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki;


lexentry: pol/jaczejka__rzeczownik__1
written_rep: jaczejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Parteizelle
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższa komórka organizacyjna partii komunistycznej


lexentry: pol/jad__rzeczownik__1
written_rep: jad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gift
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;


lexentry: pol/jad_trupi__rzeczownik__1
written_rep: jad trupi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leichengift
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ptomaina, alkaloid powstający w procesach gnilnych ciał organicznych zawierających białko


lexentry: pol/jadeit__rzeczownik__1
written_rep: jadeit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jadeit
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;


lexentry: pol/jagielloński__przymiotnik__1
written_rep: jagielloński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: jagiellonisch
sense_list:
związany z Jagiełłą lub wywodzącą się od niego dynastią, dotyczący Jagiełły lub wywodzącej się od niego dynastii


lexentry: pol/jaguar_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguar amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jaguar
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera onca Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Amerykach; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarów amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jaguarundi_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguarundi amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jaguarundi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma yagouaroundi Geoffroy Saint-Hilaire, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący od Paragwaju aż po południowo-wschodnią część Stanów Zjednoczonych; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarundi amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jajecznik__rzeczownik__1
written_rep: jajecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eierbecher
sense_list:
element zastawy stołowej służący do podawania ugotowanych jaj, w którym to umieszcza się je w okrągłym zagłębieniu;


lexentry: pol/jajko_na_miękko__rzeczownik__1
written_rep: jajko na miękko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gekochtes Ei
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko ugotowane do całkowitego ścięcia się białka, ale nie żółtka;


lexentry: pol/jajko_sadzone__rzeczownik__1
written_rep: jajko sadzone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spiegelei
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania, ze ściętym białkiem i półpłynnym żółtkiem


lexentry: pol/jajo__rzeczownik__1
written_rep: jajo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ei
sense_list:
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie; | (biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;


lexentry: pol/jajowód__rzeczownik__1
written_rep: jajowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eileiter | Ovidukt
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;


lexentry: pol/jak__zaimek__1
written_rep: jak
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: wie
sense_list:
…używany w pytaniach o sposób lub stan | …używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu


lexentry: pol/jak_i__fraza_spójnikowa__1
written_rep: jak i
min_sense_num: 01
trans_list: sowie
sense_list:
fraza łącząca równorzędne części zdania i dodatkowo podkreślająca, że czasownik dotyczy obydwu łączonych części


lexentry: pol/jak_po_maśle__związek_frazeologiczny__1
written_rep: jak po maśle
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: wie am Schnürchen
sense_list:
(potocznie, potoczny) bardzo sprawnie, bez problemów i komplikacji | (potocznie, potoczny) bez trudu, bez wysiłku, bezproblemowo


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: falls
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym jest z założenia nieprawdziwy, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym ma charakter hipotetyczny


lexentry: pol/jaki__zaimek__1
written_rep: jaki
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: welcher | wie | was für ein
sense_list:
…służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku | …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy


lexentry: pol/jakobin__rzeczownik__1
written_rep: jakobin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jakobiner
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie rewolucji francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki;


lexentry: pol/jakoby__spójnik__1
written_rep: jakoby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: dass
sense_list:
łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu


lexentry: pol/jakość__rzeczownik__1
written_rep: jakość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Qualität
sense_list:
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu


lexentry: pol/jakże__zaimek__1
written_rep: jakże
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: wie
sense_list:
…podkreślający natężenie czegoś | …pytający | …używany do zapytania o sposób wykonywania czynności | …wprowadzający oburzenie


lexentry: pol/jam_session__rzeczownik__1
written_rep: jam session
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jam Session
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nieformalne spotkanie muzyków w celu wspólnej improwizacji muzycznej, zwłaszcza jazzu


lexentry: pol/jama_bębenkowa__rzeczownik__1
written_rep: jama bębenkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Paukenhöhle
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ucha środkowego będąca przestrzenią powietrzną pomiędzy błoną bębenkową a ścianą kostną;


lexentry: pol/jamb__rzeczownik__1
written_rep: jamb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jambus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w wersyfikacji antycznej: stopa, miara wierszowa złożona z sylaby krótkiej i długiej;


lexentry: pol/jammer__rzeczownik__1
written_rep: jammer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jammer
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie do zagłuszania sygnałów radiowych GPS, GSM, radarów policyjnych, sygnałów zdalnego sterowania itp.


lexentry: pol/jamnik__rzeczownik__1
written_rep: jamnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dackel | Dachshund
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach; | (kynologia, kynologiczny) pies rasy jamnik (1.1)


lexentry: pol/jamochłon__rzeczownik__1
written_rep: jamochłon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hohltier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę żyjące w wodzie, zbudowane z dwóch warstw komórek, posiadające najprostszy układ pokarmowy - jamę chłonąco-trawiącą


lexentry: pol/jamowanie__rzeczownik__1
written_rep: jamowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: einklemmen
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (potocznie, potoczny) zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi


lexentry: pol/jamraj__rzeczownik__1
written_rep: jamraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bandikut
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Peramelemorphia Ameghino, niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;


lexentry: pol/janczar__rzeczownik__1
written_rep: janczar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Janitschar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu;


lexentry: pol/janczarski__przymiotnik__1
written_rep: janczarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Janitschar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z janczarami, dotyczący janczarów


lexentry: pol/japiszon__rzeczownik__1
written_rep: japiszon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yuppie
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) osoba młoda, zwykle z dużego miasta, nastawiona na karierę, pieniądze i wizerunek


lexentry: pol/japok__rzeczownik__1
written_rep: japok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yapok
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Chironectes minimus Zimmermann, amerykański torbacz o ziemno-wodnym trybie życia;


lexentry: pol/japonizm__rzeczownik__1
written_rep: japonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Japanismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka japońskiego;


lexentry: pol/japońskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: japońskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: japanischsprachig
sense_list:
posługujący się językiem japońskim | spisany, stworzony w języku japońskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem japońskim


lexentry: pol/jar__rzeczownik__1
written_rep: jar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klamm
sense_list:
(geografia, geograficzny) wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk;


lexentry: pol/jarmark__rzeczownik__1
written_rep: jarmark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Markt
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj targu o znaczeniu ponadlokalnym, stanowiącego miejsce wolnej wymiany towarów handlu dalekosiężnego;


lexentry: pol/jarmuż__rzeczownik__1
written_rep: jarmuż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grünkohl
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;


lexentry: pol/jarzmo__rzeczownik__1
written_rep: jarzmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Joch
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi; | (przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów


lexentry: pol/jarząb_mączny__rzeczownik__1
written_rep: jarząb mączny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Echte Mehlbeere | Mehlbeere
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aria Crantz, gatunek drzewa z rodziny różowatych;


lexentry: pol/jarząb_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: jarząb pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vogelbeere
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aucuparia L., gatunek ozdobnej rośliny wieloletniej z rodziny różowatych rosnącej jako drzewo lub krzew z pomarańczowoczerwonymi owocami, z których m.in. wyrabia się korale;


lexentry: pol/jarząbek__rzeczownik__1
written_rep: jarząbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Haselhuhn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek niewielkiego eurazjatyckiego grzebiącego ptaka łownego (Tetrastes bonasia Linnaeus), z rzędu kuraków, zamieszkującego gęste starodrzewy;


lexentry: pol/jarzębatka__rzeczownik__1
written_rep: jarzębatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sperbergrasmücke
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Curruca nisoria Bechstein, gatunek niedużego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewkowatych;


lexentry: pol/jarzębina__rzeczownik__1
written_rep: jarzębina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eberesche | Vogelbeere | Vogelbeerbaum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;


lexentry: pol/jaskier__rzeczownik__1
written_rep: jaskier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hahnenfuß
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju jaskier (1.1)


lexentry: pol/jaskinia__rzeczownik__1
written_rep: jaskinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Höhle | Grotte
sense_list:
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;


lexentry: pol/jaskrawy__przymiotnik__1
written_rep: jaskrawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hell
sense_list:
o kolorze: intensywny | o przedmiocie: mający intensywny kolor | o świetle: mocno świecący, rażący oczy


lexentry: pol/jaskółcze_ziele__rzeczownik__1
written_rep: jaskółcze ziele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schöllkraut
sense_list:
(botanika, botaniczny) Chelidonium majus L., gatunek pospolitej rośliny z rodziny makowatych, często rosnącej przy płotach, murach i w miejscach ruderalnych


lexentry: pol/jaskółczy_ogon__rzeczownik__1
written_rep: jaskółczy ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwalbenschwanz
sense_list:
(budownictwo) rodzaj złącza ciesielskiego, drewnianego połączenia konstrukcyjnego dwóch elementów, gdzie jeden element ma zakończenie w kształcie trapezu (wczep), który wchodzi w pasujące do niego wycięcie w drugim elemencie


lexentry: pol/jaskółka__rzeczownik__1
written_rep: jaskółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwalbe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;


lexentry: pol/jasnota__rzeczownik__1
written_rep: jasnota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Taubnessel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lamium L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju jasnota (1.1)


lexentry: pol/jasnowidz__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hellseher
sense_list:
(ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasnowidzenie__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hellsehen | Hellseherei
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasność__rzeczownik__1
written_rep: jasność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Helligkeit
sense_list:
światło wysyłane przez źródło światła | cecha tego, co jest jasne | delikatny, słabo nasycony odcień


lexentry: pol/jasność__rzeczownik__1
written_rep: jasność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leuchtkraft
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ilość energii świetlnej wysyłanej przez ciało niebieskie w jednostce czasu;


lexentry: pol/jaspis__rzeczownik__1
written_rep: jaspis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jaspis
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną; | (jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany kamień z jaspisu (1.1)


lexentry: pol/jaszcz__rzeczownik__1
written_rep: jaszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Caisson
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednoosiowy pojazd artyleryjski, używany zwłaszcza w artylerii konnej, przeznaczony głównie do przewożenia amunicji


lexentry: pol/jaszczurka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eidechse
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;


lexentry: pol/jaszczurka_zwinka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka zwinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zauneidechse
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Lacerta agilis Linnaeus, gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych;


lexentry: pol/jawor__rzeczownik__1
written_rep: jawor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bergahorn
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;


lexentry: pol/jazda__rzeczownik__1
written_rep: jazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fahrt
sense_list:
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji


lexentry: pol/jazda_indywidualna_na_czas__rzeczownik__1
written_rep: jazda indywidualna na czas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einzelzeitfahren
sense_list:
(sport, sportowy) w kolarstwie: konkurencja, gdzie zawodnicy startując pojedynczo i nie mogąc korzystać z pomocy innych muszą jak najszybciej przejechać określony odcinek;


lexentry: pol/jałmużna__rzeczownik__1
written_rep: jałmużna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Almosen
sense_list:
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania


lexentry: pol/jałówka__rzeczownik__1
written_rep: jałówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Färse | Kalbin | Kalbe | Sterke
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica, głównie w odniesieniu do krów


lexentry: pol/jaśmin_wielkolistny__rzeczownik__1
written_rep: jaśmin wielkolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arabischer Jasmin
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Jasminum sambac, krzew z rodziny oliwkowatych pierwotnie występujący w Indiach, Bangladeszu i Birmie;


lexentry: pol/jaśminowiec__rzeczownik__1
written_rep: jaśminowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pfeifenstrauch
sense_list:
(botanika, botaniczny) Philadelphus L., rodzaj krzewów z rodziny hortensjowatych o pachnących białych kwiatach;


lexentry: pol/jaź__rzeczownik__1
written_rep: jaź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aland
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Leuciscus idus L., gatunek słodkowodnej ryby stadnej z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/jebadełko__rzeczownik__1
written_rep: jebadełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klemmkeilentferner | Klemmkeillöser
sense_list:
(potocznie, potoczny) (środowiskowy) (sport, sportowy) urządzenie do wyjmowania kostek i innych metalowych elementów sprzętu wspinaczkowego ze skał, umieszczonych uprzednio celem założenia asekuracji;


lexentry: pol/jebaka__rzeczownik__1
written_rep: jebaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ficker
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) mężczyzna odbywający dużo stosunków płciowych z wieloma kobietami


lexentry: pol/jechać__czasownik__1
written_rep: jechać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fahren
sense_list:
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne | o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia


lexentry: pol/jedenastka__rzeczownik__1
written_rep: jedenastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elf
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) skład graczy w piłkę nożną | tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem 11


lexentry: pol/jednak__spójnik__1
written_rep: jednak
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: jedoch
sense_list:
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego


lexentry: pol/jednomian__rzeczownik__1
written_rep: jednomian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monom
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące iloczynem liczby oraz zmiennych podniesionych do potęg naturalnych;


lexentry: pol/jednopłat__rzeczownik__1
written_rep: jednopłat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eindecker | Monoplan
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;


lexentry: pol/jednorożec__rzeczownik__1
written_rep: jednorożec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einhorn
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;


lexentry: pol/jednoręki_bandyta__rzeczownik__1
written_rep: jednoręki bandyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: einarmiger Bandit
sense_list:
(potocznie, potoczny) automat do gier hazardowych, w którym po wrzuceniu monet i pociągnięciu za dźwignię z boku maszyny na bębnach lub ekranie dobierane są symbole w losowych konfiguracjach, przynosząc wygraną po wylosowaniu określonego układu symboli;


lexentry: pol/jednostka__rzeczownik__1
written_rep: jednostka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einheit
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis, w którym podawana jest dana wartość | placówka określonej instytucji


lexentry: pol/jednostka_astronomiczna__rzeczownik__1
written_rep: jednostka astronomiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Astronomische Einheit
sense_list:
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;


lexentry: pol/jednostka_ratowniczo-gaśnicza__rzeczownik__1
written_rep: jednostka ratowniczo-gaśnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Feuerwache
sense_list:
podstawowa, strażacka jednostka organizacyjna, posiadająca siły i środki umożliwiające samodzielne organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych i miejscowych zagrożeń


lexentry: pol/jednoślad__rzeczownik__1
written_rep: jednoślad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zweirad
sense_list:
pojazd, którego koła są ustawione w jednej linii (tak, że jadąc, pozostawiają po sobie ślad w postaci jednej linii);


lexentry: pol/jedność__rzeczownik__1
written_rep: jedność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einheit
sense_list:
wspólnota, unia, zjednoczenie | (filozofia, filozoficzny) wewnętrzna niesprzeczność; | (matematyka, matematyczny) element odwracalny, czyli taki, przez który da się podzielić jedynkę;


lexentry: pol/jedwab__rzeczownik__1
written_rep: jedwab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seide
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1); | (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;


lexentry: pol/jedwabnictwo__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Serikultur
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki rolnej obejmujący hodowlę jedwabników, wstępną obróbkę kokonów oraz uprawę morwy


lexentry: pol/jedwabnik__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seidenspinner | Seidenraupe
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;


lexentry: pol/jedwabnik_morwowy__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik morwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maulbeerspinner | Seidenspinner
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych, wykorzystywanego do pozyskiwania przędzy na jedwab;


lexentry: pol/jedwabny_szlak__rzeczownik__1
written_rep: jedwabny szlak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seidenstraße
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dawny szlak handlowy łączący Chiny z Europą i Bliskim Wschodem, którym transportowano towary, m.in. jedwabie;


lexentry: pol/jedynie__partykuła__1
written_rep: jedynie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: nur | lediglich
sense_list:
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca | …ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy


lexentry: pol/jegier__rzeczownik__1
written_rep: jegier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jäger
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników


lexentry: pol/jeleń__rzeczownik__1
written_rep: jeleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hirsch
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców, przynależny do podrodziny jeleni (Cervinae);


lexentry: pol/jelito_kręte__rzeczownik__1
written_rep: jelito kręte
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ileum | Krummdarm | Hüftdarm
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) ostatnia, końcowa część jelita cienkiego, leżąca między jelitem czczym a kątnicą;


lexentry: pol/jelonek_rogacz__rzeczownik__1
written_rep: jelonek rogacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hirschkäfer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;


lexentry: pol/jemiołuszka__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seidenschwanz
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;


lexentry: pol/jemiołuszka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seidenschwanz
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chlidonias hybrida Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny jemiołuszkowatych;


lexentry: pol/jeniec_wojenny__rzeczownik__1
written_rep: jeniec wojenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriegsgefangene
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (wojskowość, wojskowy) żołnierz pojmany przez nieprzyjaciela w czasie wojny


lexentry: pol/jenot_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: jenot azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Enok | Marderhund
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych; | (zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku jenotów azjatyckich (1.1)


lexentry: pol/jerzyk__rzeczownik__1
written_rep: jerzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mauersegler | Segler
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;


lexentry: pol/jesion__rzeczownik__1
written_rep: jesion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Esche
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesion_wyniosły__rzeczownik__1
written_rep: jesion wyniosły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemeine Esche
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus excelsior L., gatunek pospolitego drzewa z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesiotr__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stör
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser Linnaeus, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;


lexentry: pol/jesiotr_adriatycki__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr adriatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adriatischer Stör
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser naccarii Bonaparte, dwuśrodowiskowa ryba z rodziny jesiotrowatych;


lexentry: pol/jesiotr_rosyjski__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr rosyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Russischer Stör
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser gueldenstaedtii Brandt & Ratzeburg, krytycznie zagrożona wyginięciem, zwykle wędrowna ryba wód przybrzeżnych Morza Czarnego, Morza Azowskiego i Morza Kaspijskiego z rodziny jesiotrowatych;


lexentry: pol/jesiotr_zachodni__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr zachodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Europäische Stör
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser sturio L., anadromiczna ryba wód przybrzeżnych Europy z rodziny jesiotrowatych;


lexentry: pol/jeszcze__partykuła__1
written_rep: jeszcze
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: noch
sense_list:
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle | …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej | w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo | …podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już


lexentry: pol/jezuicki__przymiotnik__2
written_rep: jezuicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: jesuitisch
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie


lexentry: pol/jezuita__rzeczownik__1
written_rep: jezuita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jesuit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego; | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny


lexentry: pol/jezydyzm__rzeczownik__1
written_rep: jezydyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jesidentum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kurdyjska religia synkretyczna, utworzona w XII wieku przez szejcha Adiego, wywodząca się z nałożenia się powierzchownego szyizmu na zaratusztrianizm i łącząca elementy islamu, chrześcijaństwa nestoriańskiego, pierwotnych wierzeń indoirańskich, kurdyjskich oraz judaistycznych;


lexentry: pol/jeśli_wejdziesz_między_wrony,_musisz_krakać_jak_i_one__przysłowie__1
written_rep: jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: mit den Wölfen heulen | wes Brot ich ess, des Lied ich sing
sense_list:
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację


lexentry: pol/jeźdźczyni__rzeczownik__1
written_rep: jeźdźczyni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reiterin
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (rzadki, rzadko używany) osoba płci żeńskiej jeżdżąca na jakimś zwierzęciu wierzchowym, uprawiająca jazdę konną


lexentry: pol/jeż_wschodni__rzeczownik__1
written_rep: jeż wschodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nördlicher Weißbrustigel
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Erinaceus roumanicus Barrett-Hamilton, gatunek ssaka z rodziny jeżowatych;


lexentry: pol/jeżeli__spójnik__1
written_rep: jeżeli
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: wenn | falls
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego


lexentry: pol/jeżyna__rzeczownik__1
written_rep: jeżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brombeere | Brombeerstrauch
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica | (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;


lexentry: pol/jeżyć__czasownik__2
written_rep: jeżyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: frösteln
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) być pełnym czegoś, np. przeszkód, trudności | (przenośnie, przenośnia) stawać się nieufnym, przybierać postawę obronną | wznosić się, sterczeć


lexentry: pol/jiaozi__rzeczownik__1
written_rep: jiaozi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jiaozi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny chiński pierożek z nadzieniem mięsnym, o charakterystycznym kształcie naśladującym sztabki złota popularne w starożytnych Chinach, który gotuje się na parze lub smaży na rozgrzanym tłuszczu;


lexentry: pol/jidyszystyka__rzeczownik__1
written_rep: jidyszystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jiddistik
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) studia uniwersyteckie w dziedzinie jidyszystyki (1.1) | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki badająca język jidysz i literaturę tworzoną w tym języku, a także ogólnie kulturę z nim związaną


lexentry: pol/jidyszyzm__rzeczownik__1
written_rep: jidyszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jiddischismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (żydowski) nurt kulturowy uznający jidysz za język narodowy Żydów i dążący do rozwoju świeckiej kultury żydowskiej w oparciu o ten język;


lexentry: pol/jidyszyzm__rzeczownik__1
written_rep: jidyszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jiddismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z jidysz;


lexentry: pol/jive__rzeczownik__1
written_rep: jive
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quatsch erzählen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) popularny taniec towarzyski wykonywany przy akompaniamencie swingu lub rock and rolla;


lexentry: pol/joannita__rzeczownik__1
written_rep: joannita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Johanniter
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z katolickiego zakonu uznanego oficjalnie przez papieża Paschalisa II w 1113 roku;


lexentry: pol/jodoform__rzeczownik__1
written_rep: jodoform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jodoform
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;


lexentry: pol/jodyna__rzeczownik__1
written_rep: jodyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iodtinktur | Jodtinktur
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do dezynfekcji – roztwór jodu i jodku potasu w etanolu;


lexentry: pol/jodła_koreańska__rzeczownik__1
written_rep: jodła koreańska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korea-Tanne
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Abies koreana E. H. Wilson, gatunek drzewa z rodziny sosnowatych, pochodzący z górzystych terenów Korei Południowej;


lexentry: pol/jodłować__czasownik__1
written_rep: jodłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: jodeln
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;


lexentry: pol/joga__rzeczownik__1
written_rep: joga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yoga | Joga
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; | tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych


lexentry: pol/jogging__rzeczownik__1
written_rep: jogging
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jogging
sense_list:
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;


lexentry: pol/jol__rzeczownik__1
written_rep: jol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yawl
sense_list:
(marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;


lexentry: pol/jon__rzeczownik__1
written_rep: jon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ion
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);


lexentry: pol/joruba__rzeczownik__1
written_rep: joruba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yoruba
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny nigero-kongijskiej, z gałęzi atlantycko-kongijskiej, z podgałęzi wolta-kongijskiej, z grupy benue-kongijskiej, z podgrupy joruboidalnej, używany przez lud Joruba;


lexentry: pol/jotacyzm__rzeczownik__1
written_rep: jotacyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Itazismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób wymawiania starogreckich samogłosek η, υ oraz dyftongów ει, οι, ηι, υι jako samogłoski [i] (jota)


lexentry: pol/jotta-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: jotta-
min_sense_num: 01
trans_list: yotta-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1024 razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/jottabajt__rzeczownik__1
written_rep: jottabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yottabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 zettabajtom;


lexentry: pol/joystick__rzeczownik__1
written_rep: joystick
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Joystick
sense_list:
(informatyka, informatyczny) manipulator zbudowany z drążka, używany do sterowania programami komputerowymi;


lexentry: pol/joński__przymiotnik__1
written_rep: joński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ionisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący Jonii | (geografia, geograficzny) dotyczący Morza Jońskiego


lexentry: pol/jubilat__rzeczownik__1
written_rep: jubilat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jubilar
sense_list:
(książkowy) (podniośle) osoba, która obchodzi swój jubileusz – okrągłe urodziny, rocznicę ślubu lub innego wydarzenia


lexentry: pol/jubiler__rzeczownik__1
written_rep: jubiler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Juwelier
sense_list:
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych


lexentry: pol/jubilerstwo__rzeczownik__1
written_rep: jubilerstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Juwelierberuf | Juwelierhandwerk
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) wyrób biżuterii i innych przedmiotów ozdobnych poprzez obróbkę metali szlachetnych i cennych kamieni


lexentry: pol/jubileusz__rzeczownik__1
written_rep: jubileusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jubiläum
sense_list:
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś


lexentry: pol/jucht__rzeczownik__1
written_rep: jucht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Juchtenleder
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (garbarstwo) rodzaj nieprzemakalnej skóry bydlęcej używanej głównie na buty


lexentry: pol/judaistyka__rzeczownik__1
written_rep: judaistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Judaistik
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) studia uniwersyteckie w dziedzinie judaistyki (1.1) | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki badająca kulturę i religię żydowską


lexentry: pol/judaizm__rzeczownik__1
written_rep: judaizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Judaismus | Judentum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;


lexentry: pol/judaszowiec_południowy__rzeczownik__1
written_rep: judaszowiec południowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Judasbaum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cercis siliquastrum L., gatunek drzewa z rodziny bobowatych, mający purpurowo-różowe kwiaty; | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku judaszowiec południowy (1.1)


lexentry: pol/judaszowy_pocałunek__związek_frazeologiczny__1
written_rep: judaszowy pocałunek
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Judaskuss
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) znak podstępny, zdradziecki, symbol fałszywej, obłudnej, zakłamanej przyjaźni


lexentry: pol/judeochrześcijanin__rzeczownik__1
written_rep: judeochrześcijanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Judenchrist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w pierwszych wiekach chrześcijaństwa: Żyd wyznający chrześcijaństwo, ale zachowujący tradycyjne obrzędy i zwyczaje wedle prawa mojżeszowego


lexentry: pol/judykatywa__rzeczownik__1
written_rep: judykatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Richterschaft
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) (rzadki, rzadko używany) władza sądownicza, jako element trójpodziału władzy


lexentry: pol/jujuba__rzeczownik__1
written_rep: jujuba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jujube
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ziziphus, ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;


lexentry: pol/junior__rzeczownik__1
written_rep: junior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jünger
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik, który nie ukończył określonego dla danej dyscypliny wieku, zwykle 19 lat | młodszy wiekiem członek rodziny | syn lub młodszy brat / starszy brat, który nosi to samo imię co ojciec


lexentry: pol/junk_food__rzeczownik__1
written_rep: junk food
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Junk Food
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze;


lexentry: pol/junkier__rzeczownik__1
written_rep: junkier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Junker
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pruski szlachcic, właściciel majątku ziemskiego; junkrzy często służyli jako oficerowie w armii pruskiej;


lexentry: pol/junta__rzeczownik__1
written_rep: junta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Junta
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu; | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawny kolegialny organ władzy w Hiszpanii w czasie powstań w XIX wieku;


lexentry: pol/jurta__rzeczownik__1
written_rep: jurta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jurte
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;


lexentry: pol/jury__rzeczownik__1
written_rep: jury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jury
sense_list:
grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie


lexentry: pol/jurysdykcja__rzeczownik__1
written_rep: jurysdykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jurisdiktion
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obszar, na którym obowiązuje jurysdykcja (1.1)


lexentry: pol/justować__czasownik__1
written_rep: justować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ausschließen
sense_list:
(poligrafia) wypełniać justunkiem odstępy pomiędzy wierszami i wyrazami w składzie zecerskim celem zachowania właściwej szerokości szpalty lub kolumny


lexentry: pol/juta__rzeczownik__1
written_rep: juta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jute
sense_list:
(botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych; | (włókiennictwo) tkanina z tego włókna; | (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny


lexentry: pol/jutrznia__rzeczownik__1
written_rep: jutrznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dämmerung
sense_list:
(książkowy) początek poranka, zanim wzejdzie słońce | (przenośnie, przenośnia) rozpoczynanie się czegoś


lexentry: pol/józefinizm__rzeczownik__1
written_rep: józefinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Josephinismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) polityka dworu austriackiego w XVIII wieku, dążenie do utworzenia kościoła narodowego;


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hoden | Testikel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kern
sense_list:
(informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego; | (biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny;


lexentry: pol/jądro_komórkowe__rzeczownik__1
written_rep: jądro komórkowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zellkern
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki;


lexentry: pol/jęk__rzeczownik__1
written_rep: jęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stöhnen
sense_list:
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia | żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sprache
sense_list:
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sprache | Zunge
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór; | (informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zunge | Sprache
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;


lexentry: pol/język_kreolski__rzeczownik__1
written_rep: język kreolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreol | Kreolsprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczona mowa powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, w odróżnieniu od pidżynu charakteryzująca się ustabilizowanym systemem gramatycznym i dobrze wypracowanym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako język etniczny;


lexentry: pol/język_literacki__rzeczownik__1
written_rep: język literacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Literatursprache | Schriftsprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) staranniejszy rejestr języka, używany głównie w piśmie (forma języka stawiana w opozycji do standardowej mowy potocznej) | (językoznawstwo, językoznawczy) język standardowy, język ogólny (odmiana języka przeciwstawiana niskoprestiżowym dialektom i socjolektom)


lexentry: pol/język_liturgiczny__rzeczownik__1
written_rep: język liturgiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liturgiesprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język używany w liturgii


lexentry: pol/język_mieszany__rzeczownik__1
written_rep: język mieszany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mischsprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa powstała na skutek wymieszania dwóch lub większej liczby języków;


lexentry: pol/język_misyjny__rzeczownik__1
written_rep: język misyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Missionssprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język wybrany lub utworzony do prowadzenia w nim działalności misjonarskiej lub misyjnej


lexentry: pol/język_narodowy__rzeczownik__1
written_rep: język narodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nationalsprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa będąca środkiem komunikacji wśród przedstawicieli określonego narodu;


lexentry: pol/język_ogólny__rzeczownik__1
written_rep: język ogólny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemeinsprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół środków językowych akceptowanych i rozumianych przez ogół użytkowników języka (nieobejmujący żargonizmów czy też terminów właściwych dla określonej dziedziny wiedzy)


lexentry: pol/język_ojczysty__rzeczownik__1
written_rep: język ojczysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muttersprache | Erstsprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;


lexentry: pol/język_pidżynowy__rzeczownik__1
written_rep: język pidżynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pidgin | Pidginsprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa pomocnicza powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, charakteryzująca się uproszczoną strukturą gramatyczną i ograniczonym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako drugi język;


lexentry: pol/język_programowania__rzeczownik__1
written_rep: język programowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Programmiersprache
sense_list:
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych;


lexentry: pol/język_regionalny__rzeczownik__1
written_rep: język regionalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Regionalsprache
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (językoznawstwo, językoznawczy) mowa tradycyjnie używana na terenie państwa przez mniejszą liczebnie od reszty grupę obywateli, różniąca się od oficjalnego języka urzędowego oraz niebędąca ani dialektem oficjalnego języka tego państwa, ani językiem migrantów;


lexentry: pol/język_sakralny__rzeczownik__1
written_rep: język sakralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sakralsprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język tekstów i ceremonii religijnych


lexentry: pol/język_standardowy__rzeczownik__1
written_rep: język standardowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Standardsprache | Einheitssprache | Hochsprache | Literatursprache | Schriftsprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka


lexentry: pol/język_sztuczny__rzeczownik__1
written_rep: język sztuczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kunstsprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język, który został utworzony przez człowieka w sposób zamierzony i systematyczny;


lexentry: pol/język_urzędowy__rzeczownik__1
written_rep: język urzędowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amtssprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) język o uprzywilejowanym statusie prawnym, używany przez organy władzy i administracji państwowej w komunikacji z obywatelami;


lexentry: pol/kabaret__rzeczownik__1
written_rep: kabaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kabarett
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) budynek ze sceną wystawiającą kabarety (1.1) | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa osób przygotowujących kabarety (1.1) | płaskie naczynie z przegródkami


lexentry: pol/kabaret__rzeczownik__1
written_rep: kabaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kabarett | Cabaret
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/kabała__rzeczownik__1
written_rep: kabała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaballah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowa i mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu;


lexentry: pol/kabel__rzeczownik__1
written_rep: kabel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kabel
sense_list:
(elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;


lexentry: pol/kabergolina__rzeczownik__1
written_rep: kabergolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cabergolin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;


lexentry: pol/kabestan__rzeczownik__1
written_rep: kabestan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spill
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie ułatwiające wybieranie lub luzowanie lin pod obciążeniem (np. kotwic);


lexentry: pol/kabina__rzeczownik__1
written_rep: kabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kabine
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) małe pomieszczenie mieszkalne na statku | bardzo małe pomieszczenie użytkowe, zwykle do czasowego użytkowania


lexentry: pol/kaboszon__rzeczownik__1
written_rep: kaboszon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cabochon
sense_list:
kamień szlachetny albo półszlachetny o szlifie w formie kulistej, półkulistej, elipsoidalnej, stożkowatej


lexentry: pol/kabura__rzeczownik__1
written_rep: kabura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holster | Pistolentasche | Halfter
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;


lexentry: pol/kabylski__rzeczownik__1
written_rep: kabylski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: kabylisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) afroazjatycki język używany przez Kabylów głównie w północnej Algierii;


lexentry: pol/kac__rzeczownik__1
written_rep: kac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kater | Katzenjammer
sense_list:
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;


lexentry: pol/kacerz__rzeczownik__1
written_rep: kacerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ketzer
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały)/(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od religii rzymskokatolickiej (w szczególności protestant); w okresie reformacji synonim heretyka, bezbożnika


lexentry: pol/kacheksja__rzeczownik__1
written_rep: kacheksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kachexie
sense_list:
(medycyna, medyczny) stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków


lexentry: pol/kaczeniec__rzeczownik__1
written_rep: kaczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sumpfdotterblume
sense_list:
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;


lexentry: pol/kaczka__rzeczownik__1
written_rep: kaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ente
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z kaczki (1.1) | (ornitologia, ornitologiczny) samica kaczki (1.1)


lexentry: pol/kaczka_labradorska__rzeczownik__1
written_rep: kaczka labradorska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Labradorente
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Camptorhynchus labradorius Gmelin, gatunek wymarłej kaczki z rejonu wschodnich obrzeży Ameryki Północnej;


lexentry: pol/kadaweryna__rzeczownik__1
written_rep: kadaweryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cadaverin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";


lexentry: pol/kadi__rzeczownik__1
written_rep: kadi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kadi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sędzia muzułmański


lexentry: pol/kadr__rzeczownik__1
written_rep: kadr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bild
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery


lexentry: pol/kadra__rzeczownik__1
written_rep: kadra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stab
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska złożona z zawodowych oficerów, chorążych i podoficerów, będąca trzonem dla dalszych uzupełnień


lexentry: pol/kadryl__rzeczownik__1
written_rep: kadryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quadrille
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (choreografia, choreograficzny) figurowy taniec salonowy, tańczony parami w grupach, popularny w XIX wieku;


lexentry: pol/kaduceusz__rzeczownik__1
written_rep: kaduceusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hermesstab
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;


lexentry: pol/kadzidla__rzeczownik__1
written_rep: kadzidla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Boswellia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju kadzidla (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Boswellia, rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych;


lexentry: pol/kadzidłowiec__rzeczownik__1
written_rep: kadzidłowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Boswellia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju kadzidłowców (1.1) | (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Boswellia, rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych


lexentry: pol/kadłub__rzeczownik__1
written_rep: kadłub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rumpf
sense_list:
główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;


lexentry: pol/kafenijo__rzeczownik__1
written_rep: kafenijo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Café
sense_list:
typowo grecki lokal gastronomiczny z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski, rodzaj pubu lub piwiarni


lexentry: pol/kafetiera__rzeczownik__1
written_rep: kafetiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Café-Besitzerin
sense_list:
naczynie do parzenia kawy (poprzez umieszczenie wody na jednym poziomie i zmielonej kawy na drugim i postawienie naczynia na palniku gazowym lub elektrycznym)


lexentry: pol/kaftan__rzeczownik__1
written_rep: kaftan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaftan
sense_list:
(krawiectwo) męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;


lexentry: pol/kagan__rzeczownik__1
written_rep: kagan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Khagan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: władca wśród niektórych ludów tureckojęzycznych;


lexentry: pol/kaganek__rzeczownik__1
written_rep: kaganek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Öllampe
sense_list:
mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;


lexentry: pol/kainowe_piętno__związek_frazeologiczny__1
written_rep: kainowe piętno
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Kainsmal | Kainszeichen
sense_list:
(biblijny) (potocznie, potoczny) znamię, którym Bóg oznaczył Kaina, zabójcę swojego brata Abla; oznaka zbrodniarza, bratobójcy


lexentry: pol/kajak__rzeczownik__1
written_rep: kajak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kajak | Paddelboot
sense_list:
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;


lexentry: pol/kajakarstwo__rzeczownik__1
written_rep: kajakarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kajaksport
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu i forma rekreacji, która polega na pływaniu kajakiem lub kanadyjką;


lexentry: pol/kajzerka__rzeczownik__1
written_rep: kajzerka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaisersemmel | Kaiserbrötchen
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj bułki z charakterystycznymi nacięciami na wierzchu;


lexentry: pol/kakao__rzeczownik__1
written_rep: kakao
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kakao
sense_list:
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem | (botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;


lexentry: pol/kakaowiec__rzeczownik__1
written_rep: kakaowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kakaobaum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Theobroma L., rodzaj niewysokich drzew z rodziny ślazowatych, z których uzyskuje się kakao


lexentry: pol/kakemono__rzeczownik__1
written_rep: kakemono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kakemono
sense_list:
(sztuka) rozwijany pionowo japoński zwój, najczęściej jedwabny, przedstawiający obraz lub fragment kaligraficzny, zawieszany na sznurze przymocowanym do górnej krawędzi;


lexentry: pol/kaktus__rzeczownik__1
written_rep: kaktus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaktee | Kaktus
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;


lexentry: pol/kalafior__rzeczownik__1
written_rep: kalafior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blumenkohl | Karfiol
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z jadalnej części kalafiora (1.1)


lexentry: pol/kalafonia__rzeczownik__1
written_rep: kalafonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolophonium
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;


lexentry: pol/kalambur__rzeczownik__1
written_rep: kalambur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalauer
sense_list:
żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo lub dwuznacznych;


lexentry: pol/kalamondin__rzeczownik__1
written_rep: kalamondin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Calamondin
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) drzewo cytrusowe będące krzyżówką kwaśnej odmiany mandarynki Citrus reticulata z kumkwatem japońskim Fortunella japonica;


lexentry: pol/kalander__rzeczownik__1
written_rep: kalander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalander
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;


lexentry: pol/kalarepa__rzeczownik__1
written_rep: kalarepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kohlrabi
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)


lexentry: pol/kalcyt__rzeczownik__1
written_rep: kalcyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Calcit | Kalkspat | Kalzit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, składnik skał osadowych, polimorficzna, trygonalna odmiana węglanu wapnia;


lexentry: pol/kaldera__rzeczownik__1
written_rep: kaldera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Caldera
sense_list:
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;


lexentry: pol/kalectwo__rzeczownik__1
written_rep: kalectwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gebrechen
sense_list:
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej


lexentry: pol/kaledoński__przymiotnik__1
written_rep: kaledoński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Kaledonier
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Kaledonii | (geografia, geograficzny) odnoszący się do Nowej Kaledonii | (geologia, geologiczny) odnoszący się do orogenezy kaledońskiej


lexentry: pol/kalejdoskop__rzeczownik__1
written_rep: kalejdoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaleidoskop
sense_list:
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;


lexentry: pol/kalendarz__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalender
sense_list:
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca; | spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);


lexentry: pol/kalendarz_adwentowy__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz adwentowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adventskalender | Adventkalender | Weihnachtskalender
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/kalibrować__czasownik__1
written_rep: kalibrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kalibrieren
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ustawiać, regulować i sprawdzać dokładność przyrządu pomiarowego przez porównanie z wzorcem, tak aby wskazywał poprawne wartości


lexentry: pol/kalif__rzeczownik__1
written_rep: kalif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalif
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;


lexentry: pol/kalifat__rzeczownik__1
written_rep: kalifat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalifat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;


lexentry: pol/kalina__rzeczownik__1
written_rep: kalina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schneeball
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;


lexentry: pol/kalistenika__rzeczownik__1
written_rep: kalistenika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Calisthenics | Kalisthenie
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj treningu siłowego, wykonywanego w oparciu o ćwiczenia wykorzystujące ciężar własnego ciała;


lexentry: pol/kalka__rzeczownik__1
written_rep: kalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Durchschlagpapier
sense_list:
papier powleczony z jednej strony farbą, wkładany między dwa arkusze papieru, aby na drugim otrzymać kopię tego, co jest pisane na pierwszym;


lexentry: pol/kalka_językowa__rzeczownik__1
written_rep: kalka językowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lehnübersetzung
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka językowa utworzona przez dokładne przetłumaczenie wyrazu lub frazy z jednego języka na drugi;


lexentry: pol/kalmar__rzeczownik__1
written_rep: kalmar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalmar
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Teuthida, gatunek głowonoga; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zwierzę z gatunku kalmarów (1.1); zwykle w lm


lexentry: pol/kalokagatia__rzeczownik__1
written_rep: kalokagatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalokagathia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w starożytnej Grecji: ideał etyczny łączący doskonałość duchową z pięknem fizycznym


lexentry: pol/kalomel__rzeczownik__1
written_rep: kalomel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalomel
sense_list:
(chemia, chemiczny) chlorek rtęci(I), biała, słabo rozpuszczalna w wodzie substancja używana m.in. jako środek antyseptyczny lub przeczyszczający;


lexentry: pol/kaloria__rzeczownik__1
written_rep: kaloria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalorie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin; | (potocznie, potoczny) kilokaloria


lexentry: pol/kaloryfer__rzeczownik__1
written_rep: kaloryfer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heizkörper | Gliederheizkörper
sense_list:
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna;


lexentry: pol/kalwaria__rzeczownik__1
written_rep: kalwaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Calvaire
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (architektura, architektoniczny) przedstawienie w obrazie lub rzeźbie biblijnych scen związanych z ostatnimi godzinami życia Jezusa, umieszczonych w specjalnych kaplicach stacyjnych; | (przenośnie, przenośnia) pasmo cierpień, mąk


lexentry: pol/kalwinizm__rzeczownik__1
written_rep: kalwinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Calvinismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;


lexentry: pol/kameleon__rzeczownik__1
written_rep: kameleon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chamäleon
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;


lexentry: pol/kameralność__rzeczownik__1
written_rep: kameralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemütlichkeit
sense_list:
cecha czego, polegająca na byciu przeznaczonym dla małej liczby osób i dawaniu poczucia spokoju czy łagodności


lexentry: pol/kamerling__rzeczownik__1
written_rep: kamerling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Camerlengo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan;


lexentry: pol/kami__rzeczownik__1
written_rep: kami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kami
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo lub duch stanowiący obiekt kultu w shinto;


lexentry: pol/kamica__rzeczownik__1
written_rep: kamica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lithiasis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodująca powstawanie złogów (kamieni) soli w nerkach, pęcherzyku żółciowym lub moczowodzie;


lexentry: pol/kamień__rzeczownik__1
written_rep: kamień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stein
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia | (medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody


lexentry: pol/kamień_młyński__rzeczownik__1
written_rep: kamień młyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mühlstein
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna


lexentry: pol/kamień_szlachetny__rzeczownik__1
written_rep: kamień szlachetny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Edelstein
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;


lexentry: pol/kamień_słoneczny__rzeczownik__1
written_rep: kamień słoneczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sonnenstein
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy skaleni, najczęściej odmiana plagioklazu (labradoru lub oligoklazu), który wyróżnia się charakterystycznym połyskiem i efektem optycznym zwanym awenturescencją


lexentry: pol/kamień_u_szyi__związek_frazeologiczny__1
written_rep: kamień u szyi
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Klotz am Bein
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś, co odbiera komuś swodobę działania, co stanowi znaczące ograniczenie czyjejś wolności


lexentry: pol/kamień_węgielny__rzeczownik__1
written_rep: kamień węgielny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grundstein | Eckstein
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) kamień fundamentowy jako niewzruszona podstawa wszelkiej konstrukcji, najważniejsza część czegoś | (budownictwo) obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne


lexentry: pol/kamikaze__rzeczownik__1
written_rep: kamikaze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Selbstmordattentäter
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w czasie II Wojny Światowej: żołnierz japoński przeprowadzający samobójczy atak na większego przeciwnika za pomocą silnego ładunku wybuchowego; samolot lub inny pojazd używany przez tego żołnierza; | (przenośnie, przenośnia) samobójca atakujący w analogiczny sposób jak kamikaze (1.1)


lexentry: pol/kamionka__rzeczownik__1
written_rep: kamionka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Feinsteinzeug
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) twardy materiał ceramiczny stosowany do wyrobu płytek posadzkowych, aparatury kwasoodpornej, rur kanalizacyjnych i naczyń;


lexentry: pol/kamizard__rzeczownik__1
written_rep: kamizard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hugenotte
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kalwiński powstaniec walczący przeciwko katolickim wojskom króla Ludwika XIV w latach 1704–1709;


lexentry: pol/kamizelka__rzeczownik__1
written_rep: kamizelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weste
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki


lexentry: pol/kamizelka_ratunkowa__rzeczownik__1
written_rep: kamizelka ratunkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwimmweste
sense_list:
środek ratunkowy w postaci części ubioru ochronnego, której zadaniem jest utrzymać człowieka lub zwierzę na powierzchni wody;


lexentry: pol/kamlot__rzeczownik__1
written_rep: kamlot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kamelhaar | Kamelott
sense_list:
(włókiennictwo) miękka tkanina o splocie skośnym, przeznaczona na okrycia zewnętrzne, dawniej tkana z wełny wielbłądziej lub koziej, obecnie także z mieszanki wełny koziej z jedwabiem lub wełny owczej z bawełną


lexentry: pol/kamp__rzeczownik__1
written_rep: kamp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kitsch
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) estetyka, konwencja stylistyczna, przypisująca rzeczom wartość ponieważ są w złym guście lub ich wymowy ironicznej;


lexentry: pol/kampania__rzeczownik__1
written_rep: kampania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kampagne
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu; | (wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;


lexentry: pol/kampania_wyborcza__rzeczownik__1
written_rep: kampania wyborcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wahlkampf
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ogół środków masowego przekazu (plakaty, reklamy telewizyjne, radiowe, prasowe, wiece, spotkania z wyborcami), jakimi specjaliści od marketingu politycznego promują kandydaturę polityka lub partii;


lexentry: pol/kamuflować__czasownik__1
written_rep: kamuflować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: camouflieren
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zręcznie taić coś, stwarzając pozory | ukrywać coś pod kamuflażem, upodabniając do otoczenia


lexentry: pol/kanadyjka__rzeczownik__1
written_rep: kanadyjka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanadier
sense_list:
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;


lexentry: pol/kananejski__rzeczownik__1
written_rep: kananejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Kanaanit
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język należący do grupy językowej w obrębie języków semickich, obejmującej języki używane w Kanaanie i Kartaginie


lexentry: pol/kanapa__rzeczownik__1
written_rep: kanapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Couch
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia dla kilku osób


lexentry: pol/kanapka__rzeczownik__1
written_rep: kanapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sandwich | belegtes Brot
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (handel, handlowy) kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami


lexentry: pol/kanapka__rzeczownik__1
written_rep: kanapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schnitte | Stulle
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim;


lexentry: pol/kanapowy__przymiotnik__1
written_rep: kanapowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Rand
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (żartobliwie) o małej liczebnie partii, nie posiadającej poparcia społecznego, nie odgrywającej istotnej roli w życiu politycznym (rzekomo mieszczącej się na jednej kanapie)


lexentry: pol/kanał__rzeczownik__1
written_rep: kanał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanal
sense_list:
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków | (potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych


lexentry: pol/kanclerz__rzeczownik__1
written_rep: kanclerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanzler Kanzlerin | Kanzler
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech


lexentry: pol/kangurowiec__rzeczownik__1
written_rep: kangurowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buschkänguru
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Dorcopsis Schlegel, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów, obejmujący gatunki zasiedlające Nową Gwineę oraz okoliczne wyspy;


lexentry: pol/kania__rzeczownik__1
written_rep: kania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Milan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;


lexentry: pol/kania_czarna__rzeczownik__1
written_rep: kania czarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwarzmilan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus migrans Boddaert, gatunek drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych o szerokim zasięgu występowania;


lexentry: pol/kanibal__rzeczownik__1
written_rep: kanibal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kannibale
sense_list:
człowiek, który jada ludzkie mięso | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek okrutny, krwiożerczy


lexentry: pol/kanikuła__rzeczownik__1
written_rep: kanikuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hundstage
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia


lexentry: pol/kanon__rzeczownik__1
written_rep: kanon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanon
sense_list:
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione; | (kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.); | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie


lexentry: pol/kanonierka__rzeczownik__1
written_rep: kanonierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanonenboot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości


lexentry: pol/kanonik__rzeczownik__1
written_rep: kanonik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanoniker
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;


lexentry: pol/kanonizacja__rzeczownik__1
written_rep: kanonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heiligsprechung | Kanonisation | Kanonisierung
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;


lexentry: pol/kanopa__rzeczownik__1
written_rep: kanopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanope
sense_list:
(sztuka) (archeologia, archeologiczny) cylindryczne naczynie, gliniana lub alabastrowa urna egipska, w której przechowywano wnętrzności zmarłego, wyjęte podczas balsamowania, używane od czasów Nowego Państwa (XVI w. p.n.e.); | (sztuka) (archeologia, archeologiczny) popielnica etruska, wykonana z brązu lub gliny


lexentry: pol/kantalupa__rzeczownik__1
written_rep: kantalupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cantaloupe-Melone
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana melona z gatunku Cucumis melo (ogórek melon), która ma pomarańczowy, słodki miąższ


lexentry: pol/kanton__rzeczownik__1
written_rep: kanton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanton
sense_list:
kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej; | jednostka podziału administracyjnego we Francji; | jednostka podziału administracyjnego Luksemburga;


lexentry: pol/kantyczka__rzeczownik__1
written_rep: kantyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cantica
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popularna pieśń religijna, zwłaszcza kolęda


lexentry: pol/kantyk__rzeczownik__1
written_rep: kantyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirchenlied
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń zaczerpnięta z Biblii, włączona do którejś z godzin kanonicznych;


lexentry: pol/kantyzm__rzeczownik__1
written_rep: kantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kantianismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny oparty na poglądach Immanuela Kanta, według którego poznanie człowieka jest ograniczone do zjawisk (fenomenów), a nie obejmuje rzeczy samych w sobie (noumenów); podkreśla znaczenie rozumu, moralności opartej na obowiązku oraz autonomii jednostki


lexentry: pol/kaolin__rzeczownik__1
written_rep: kaolin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaolin
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;


lexentry: pol/kaon__rzeczownik__1
written_rep: kaon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaon | Meson K
sense_list:
(fizyka, fizyczny) każdy z czterech mezonów stanowiących połączenie kwarka lub antykwarka dziwnego i kwarka lub antykwarka górnego lub dolnego;


lexentry: pol/kapar__rzeczownik__1
written_rep: kapar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaper
sense_list:
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa


lexentry: pol/kapar_ciernisty__rzeczownik__1
written_rep: kapar ciernisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapernstrauch
sense_list:
(botanika, botaniczny) Capparis spinosa L., gatunek rośliny z rodziny kaparowatych, którego pąki kwiatowe i marynowane owoce używane są jako przyprawa; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kaparów ciernistych (1.1)


lexentry: pol/kapecytabina__rzeczownik__1
written_rep: kapecytabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Capecitabin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy


lexentry: pol/kapela__rzeczownik__1
written_rep: kapela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Band | Rockband | Rockgruppe
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) każdy inny zespół muzyczny, zwłaszcza amatorski i rockowy


lexentry: pol/kapelan__rzeczownik__1
written_rep: kapelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaplan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;


lexentry: pol/kapelmistrz__rzeczownik__1
written_rep: kapelmistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapellmeister
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk kierujący chórem, kapelą lub orkiestrą, dyrygent


lexentry: pol/kapelusz__rzeczownik__1
written_rep: kapelusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hut
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy o różnym kształcie, najczęściej z płaskim rondem i częścią wypukłą (główką) pośrodku;


lexentry: pol/kaper__rzeczownik__1
written_rep: kaper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaper
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) armator lub dowódca, również członek załogi uzbrojonego statku handlowego, walczący na własny koszt i ryzyko w służbie swego mocodawcy prowadzącego wojnę na morzu;


lexentry: pol/kapilara__rzeczownik__1
written_rep: kapilara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapillare | Kapillargefäß
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) bardzo cienkie naczynie krwionośne, które łączy tętniczki z żyłkami, zbudowane tylko z jednej warstwy komórek śródbłonka, co umożliwia wymianę gazów, składników odżywczych i produktów przemiany materii między krwią a tkankami


lexentry: pol/kapilara__rzeczownik__1
written_rep: kapilara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapillare | Kapillarröhrchen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) cienka rurka, w której ciecz wznosi się dzięki napięciu powierzchniowemu i siłom adhezji między ścianką rurki a cieczą


lexentry: pol/kapitalik__rzeczownik__1
written_rep: kapitalik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapitell
sense_list:
(termin typograficzny) litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);


lexentry: pol/kapitalista__rzeczownik__1
written_rep: kapitalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapitalist
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem


lexentry: pol/kapitalizm__rzeczownik__1
written_rep: kapitalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapitalismus
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;


lexentry: pol/kapitan__rzeczownik__1
written_rep: kapitan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapitän | Hauptmann
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu | (sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę


lexentry: pol/kapitał__rzeczownik__1
written_rep: kapitał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapital
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy) | (ekonomia, ekonomiczny) osoby lub instytucje dysponujące wielkimi sumami pieniędzy | (przenośnie, przenośnia) niematerialna wartość, zasób do wykorzystania


lexentry: pol/kapitałochłonny__przymiotnik__1
written_rep: kapitałochłonny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kapitalintensiv
sense_list:
wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego


lexentry: pol/kapitulacja__rzeczownik__1
written_rep: kapitulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapitulation
sense_list:
zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi | rezygnacja ze swoich zamiarów, przyznanie racji stronie przeciwnej | warunki poddania się


lexentry: pol/kapitularz__rzeczownik__1
written_rep: kapitularz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapitelsaal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne, służące zakonnikom za miejsce zebrań;


lexentry: pol/kapituła__rzeczownik__1
written_rep: kapituła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapitel
sense_list:
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych;


lexentry: pol/kaplica__rzeczownik__1
written_rep: kaplica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapelle
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym; | (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem


lexentry: pol/kapliczka__rzeczownik__1
written_rep: kapliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Felsnische
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielka, kultowa budowla wotywna w formie słupa, domku, krzyża lub skrzynki;


lexentry: pol/kapo__rzeczownik__1
written_rep: kapo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) więzień pełniący funkcję dozorcy w nazistowskich obozach koncentracyjnych;


lexentry: pol/kapodaster__rzeczownik__1
written_rep: kapodaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapodaster
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mechaniczny przyrząd podwyższający strój instrumentów strunowych;


lexentry: pol/kaprys__rzeczownik__1
written_rep: kaprys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Capriccio
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w XVI-XVII w.: instrumentalny utwór muzyczny oparty na swobodnej improwizacji;


lexentry: pol/kapryśny__przymiotnik__1
written_rep: kapryśny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: launenhaft
sense_list:
miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu


lexentry: pol/kapsaicyna__rzeczownik__1
written_rep: kapsaicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Capsaicin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;


lexentry: pol/kapsułka__rzeczownik__1
written_rep: kapsułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapsel
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;


lexentry: pol/kapturek__rzeczownik__1
written_rep: kapturek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwerchfell
sense_list:
(środowiskowy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dopochwowa wkładka stosowana jako środek antykoncepcyjny


lexentry: pol/kapusta_kiszona__rzeczownik__1
written_rep: kapusta kiszona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sauerkraut
sense_list:
(spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych;


lexentry: pol/kapustowate__rzeczownik__1
written_rep: kapustowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzblütler
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Brassicaceae Burnett, liczna rodzina roślin o dużym znaczeniu gospodarczym, należąca do rzędu kapustowców;


lexentry: pol/kapłan__rzeczownik__1
written_rep: kapłan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Priester
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych


lexentry: pol/kapłaństwo__rzeczownik__1
written_rep: kapłaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Priesteramt
sense_list:
(kościelny) sakrament święceń w chrześcijaństwie; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność lub urząd kapłana


lexentry: pol/kara_śmierci__rzeczownik__1
written_rep: kara śmierci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Todesstrafe
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;


lexentry: pol/karabinier__rzeczownik__1
written_rep: karabinier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karabinier
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w dawnych armiach europejskich: wyborowy żołnierz piechoty i kawalerii


lexentry: pol/karabińczyk__rzeczownik__1
written_rep: karabińczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karabinerhaken
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.;


lexentry: pol/karaczan_madagaskarski__rzeczownik__1
written_rep: karaczan madagaskarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Madagaskar-Fauchschabe
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Gromphadorhina portentosa, gatunek owada występującego w deszczowych lasach na Madagaskarze;


lexentry: pol/karaczan_wschodni__rzeczownik__1
written_rep: karaczan wschodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bäckerschabe | Gemeine Küchenschabe | Kakerlak | Kakerlake
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, synantropijny gatunek owada z rodziny karaczanowatych;


lexentry: pol/karagen__rzeczownik__1
written_rep: karagen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carrageen
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) rodzaj polisacharydów ekstrahowanych z czerwonych wodorostów, naturalna substancja o wielorakim zastosowaniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/karaka__rzeczownik__1
written_rep: karaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karacke
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) duży śródziemnomorski trójmasztowy żaglowiec handlowy i wojenny, używany w XIV-XVII wieku;


lexentry: pol/karakal_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: karakal stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karakal
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Caracal caracal Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Afryce południowo-zachodniej Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku karakali stepowych (1.1)


lexentry: pol/karakuł__rzeczownik__1
written_rep: karakuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karakulschaf
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) owca pochodzenia azjatyckiego, której jagnię ma sierść zwiniętą w charakterystyczne loki;


lexentry: pol/karaluch__rzeczownik__1
written_rep: karaluch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schabe | Kakerlake | Küchenschabe | Kakerlak
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;


lexentry: pol/karaoke__rzeczownik__1
written_rep: karaoke
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karaoke
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach


lexentry: pol/karapaks__rzeczownik__1
written_rep: karapaks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carapax
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt;


lexentry: pol/karat__rzeczownik__1
written_rep: karat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karat
sense_list:
jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł; | dawna miara zawartości złota w stopach – czyste złoto miało 24 karaty;


lexentry: pol/karawaka__rzeczownik__1
written_rep: karawaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Caravaca-Kreuz | Kreuz von Caravaca
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański krzyż z dwoma poprzeczkami (prawidłowo z górną nieco krótszą) stawiany w miejscu publicznym w związku z epidemią lub noszony jako talizman chroniący od chorób zakaźnych;


lexentry: pol/karawanseraj__rzeczownik__1
written_rep: karawanseraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karawanserei
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;


lexentry: pol/karawela__rzeczownik__1
written_rep: karawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karavelle
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich kasztelach, gładkim poszyciu i płytkim zanurzeniu, używany od XV do XVII wieku;


lexentry: pol/karaś__rzeczownik__1
written_rep: karaś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karausche | Giebel
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Carassius carassius Linnaeus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/karbidówka__rzeczownik__1
written_rep: karbidówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karbidlampe
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) lampa gazowa, w której paliwem jest karbid (węglik wapnia), który pod wpływem wody wydziela palny acetylen;


lexentry: pol/karbonariusz__rzeczownik__1
written_rep: karbonariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karbonaro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju;


lexentry: pol/karbonit__rzeczownik__1
written_rep: karbonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karbonit
sense_list:
mieszanina wybuchowa używana dawniej w górnictwie i budownictwie, będąca odmianą dynamitu, w której część nitrogliceryny zastąpiono azotanem baru, przez co materiał staje się stabilniejszy i bezpieczniejszy od zwykłego dynamitu


lexentry: pol/karbowaniec__rzeczownik__1
written_rep: karbowaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karbowanez
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;


lexentry: pol/karbunkuł__rzeczownik__1
written_rep: karbunkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karbunkel
sense_list:
(medycyna, medyczny) czyrak mnogi, czyrak gromadny; grupa blisko położonych czyraków (zapaleń ropnych sąsiadujących torebek włosowych i przylegających gruczołów łojowych) zbierająca się w jeden ropień, wywołana przez zakażenie


lexentry: pol/karbunkuł__rzeczownik__1
written_rep: karbunkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karfunkel | Karfunkelstein
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)


lexentry: pol/kardamon__rzeczownik__1
written_rep: kardamon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kardamom
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)


lexentry: pol/kardigan__rzeczownik__1
written_rep: kardigan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Strickjacke
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;


lexentry: pol/kardiogram__rzeczownik__1
written_rep: kardiogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kardiogramm
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) zapis graficzny pracy serca wykonany za pomocą kardiografu


lexentry: pol/kardioida__rzeczownik__1
written_rep: kardioida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herzkurve
sense_list:
(geometria) krzywa zamknięta zakreślana przez jeden punkt okręgu toczącego się po zewnętrznej stronie innego okręgu o takiej samej średnicy;


lexentry: pol/kardiolog__rzeczownik__1
written_rep: kardiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kardiologe | Kardiologin
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego


lexentry: pol/kardiologia__rzeczownik__1
written_rep: kardiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kardiologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;


lexentry: pol/kardynał__rzeczownik__1
written_rep: kardynał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kardinal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;


lexentry: pol/kardynał_szkarłatny__rzeczownik__1
written_rep: kardynał szkarłatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rotkardinal
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kardynałów;


lexentry: pol/karencja__rzeczownik__1
written_rep: karencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karrenzzeit | Sperrfrist
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) okres, który musi upłynąć, zanim coś będzie mogło bądź musiało nastąpić


lexentry: pol/kariatyda__rzeczownik__1
written_rep: kariatyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karyatide
sense_list:
(architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;


lexentry: pol/karimata__rzeczownik__1
written_rep: karimata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isoliermatte | Isomatte
sense_list:
(turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem;


lexentry: pol/karlista__rzeczownik__1
written_rep: karlista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karlist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik karlizmu, tradycjonalistycznego i prokatolickiego ruchu politycznego w Hiszpanii;


lexentry: pol/karma__rzeczownik__1
written_rep: karma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;


lexentry: pol/karmel__rzeczownik__1
written_rep: karmel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karamell
sense_list:
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa


lexentry: pol/karnawał__rzeczownik__1
written_rep: karnawał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fasching | Karneval
sense_list:
w krajach Ameryki Łacińskiej i Południowej pochody i masowe zabawy pod koniec karnawału (1.1) na ulicach miast


lexentry: pol/karnawał__rzeczownik__1
written_rep: karnawał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karneval | Fasching
sense_list:
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;


lexentry: pol/karnawałowy__przymiotnik__1
written_rep: karnawałowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: karnevalistisch
sense_list:
związany z karnawałem, dotyczący karnawału, używany, odbywający się, pojawiający się, zakładany w okresie karnawału


lexentry: pol/karneol__rzeczownik__1
written_rep: karneol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karneol
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) półszlachetny (kolekcjonerski i ozdobny) kamień, odmiana chalcedonu (krzemionki), o charakterystycznej barwie od pomarańczowej przez czerwonobrązową aż po ceglastą


lexentry: pol/karnet__rzeczownik__1
written_rep: karnet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abonnement
sense_list:
(książkowy) bilet wstępu na cykl imprez rozrywkowych lub na kilka przejazdów środkami komunikacji publicznej, wyciągami narciarskimi itp.; karta lub bloczek z kuponami na poszczególne wejścia


lexentry: pol/karnizm__rzeczownik__1
written_rep: karnizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karnismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt


lexentry: pol/karny__przymiotnik__1
written_rep: karny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: strafend, strafrechtlich
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dotyczący karnistyki, związany z prawem karnym (1.1)


lexentry: pol/karny__rzeczownik__1
written_rep: karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: Pönale
sense_list:
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/karoca__rzeczownik__1
written_rep: karoca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fracht
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (transport, transportowy) historyczny pojazd konny o zamkniętej kabinie, osadzony na kołach, przeznaczony do przewozu osób zamożnych


lexentry: pol/karoliński__przymiotnik__1
written_rep: karoliński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: karolinisch
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Karoliną Północną lub Karoliną Południową, pochodzący z Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej, występujący na terenie Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej


lexentry: pol/karoten__rzeczownik__1
written_rep: karoten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karotin | Carotin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujących w wielu roślinach, m.in. marchwi;


lexentry: pol/karotenoid__rzeczownik__1
written_rep: karotenoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carotinoide | Karotinoide
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;


lexentry: pol/karpa__rzeczownik__1
written_rep: karpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Baumstumpf
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (leśnictwo) pozostałość po ściętym lub powalonym drzewie, czyli pień wraz z korzeniami, który pozostaje w ziemi po usunięciu pnia nadziemnego


lexentry: pol/karpa__rzeczownik__1
written_rep: karpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wurzelstock
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) część podziemna rośliny wieloletniej, z której wyrastają pędy i korzenie


lexentry: pol/karta_SIM__rzeczownik__1
written_rep: karta SIM
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: SIM-Karte
sense_list:
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karte | Spielkarte
sense_list:
prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia


lexentry: pol/karta_debetowa__rzeczownik__1
written_rep: karta debetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Debitkarte
sense_list:
(bankowość, bankowy) (finanse, finansowy) karta płatnicza pozwalająca płacić tylko do wysokości środków zgromadzonych na rachunku;


lexentry: pol/karta_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: karta do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spielkarte
sense_list:
(termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;


lexentry: pol/karta_do_głosowania__rzeczownik__1
written_rep: karta do głosowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stimmzettel
sense_list:
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach


lexentry: pol/karta_dźwiękowa__rzeczownik__1
written_rep: karta dźwiękowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Soundkarte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;


lexentry: pol/karta_kredytowa__rzeczownik__1
written_rep: karta kredytowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreditkarte
sense_list:
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;


lexentry: pol/karta_pamięci__rzeczownik__1
written_rep: karta pamięci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Speicherkarte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;


lexentry: pol/karta_przetargowa__rzeczownik__1
written_rep: karta przetargowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Druckmittel
sense_list:
argument wykorzystywany jako dźwignia w negocjacjach, który ma pomóc coś ugrać i pozwolić na osiągnięcie obranego celu


lexentry: pol/kartel__rzeczownik__1
written_rep: kartel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartell
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;


lexentry: pol/kartezjanizm__rzeczownik__1
written_rep: kartezjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartesianismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) system filozoficzny zapoczątkowany przez Kartezjusza, oparty na racjonalizmie i dualizmie umysłu i ciała


lexentry: pol/kartridż__rzeczownik__1
written_rep: kartridż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Patrone
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wymienny pojemnik na tusz do drukarki atramentowej | (informatyka, informatyczny) nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy, stosowany np. w konsolach gier;


lexentry: pol/kartuz__rzeczownik__1
written_rep: kartuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartäuser | Kartäusermönch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Brunona z Kolonii;


lexentry: pol/karuna__rzeczownik__1
written_rep: karuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karuna
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się na empatii i okazywaniu dobroci cierpiącym;


lexentry: pol/karykatura__rzeczownik__1
written_rep: karykatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zerrbild | Karikatur
sense_list:
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;


lexentry: pol/karzeł__rzeczownik__1
written_rep: karzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwerg
sense_list:
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu; | postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu


lexentry: pol/kasa__rzeczownik__1
written_rep: kasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kasse
sense_list:
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności | (potocznie, potoczny) pieniądze | miejsce przechowywania pieniędzy


lexentry: pol/kasacja__rzeczownik__1
written_rep: kasacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aufhebung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie od orzeczenia sądu niższej instancji skierowane do sądu wyższej instancji;


lexentry: pol/kaseta__rzeczownik__1
written_rep: kaseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Audiokassette
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie


lexentry: pol/kaseta_magnetofonowa__rzeczownik__1
written_rep: kaseta magnetofonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tapen
sense_list:
taśma magnetyczna w kompaktowej wersji ze szpulami w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetofonów kasetowych;


lexentry: pol/kaseta_wideo__rzeczownik__1
written_rep: kaseta wideo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Videokassette
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) taśma magnetyczna w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetowidów;


lexentry: pol/kaskada__rzeczownik__1
written_rep: kaskada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaskade
sense_list:
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;


lexentry: pol/kaskader__rzeczownik__1
written_rep: kaskader
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stuntman
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach


lexentry: pol/kasownik__rzeczownik__1
written_rep: kasownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Entwerter Auflösungszeichen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak umieszczany przed nutą, anulujący działanie innych znaków chromatycznych – krzyżyka i bemola;


lexentry: pol/kasta__rzeczownik__1
written_rep: kasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaste
sense_list:
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi grupami tworząca hierarchię;


lexentry: pol/kastracja__rzeczownik__1
written_rep: kastracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kastration
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;


lexentry: pol/kastrat__rzeczownik__1
written_rep: kastrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kastrat
sense_list:
mężczyzna, który został poddany kastracji | (historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak poddany kastracji przed mutacją, by nadal mógł śpiewać sopranem lub altem


lexentry: pol/kastrat__rzeczownik__2
written_rep: kastrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Kastrat
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) (zootechnika, zootechniczny) samiec zwierzęcia, który został poddany kastracji


lexentry: pol/kastrować__czasownik__1
written_rep: kastrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kastrieren
sense_list:
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji


lexentry: pol/kasyno__rzeczownik__1
written_rep: kasyno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Offizierskasino
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) lokal gastronomiczny w koszarach wojskowych lub na terenie garnizonu przeznaczony dla wojskowych i ich rodzin;


lexentry: pol/kasza_jęczmienna__rzeczownik__1
written_rep: kasza jęczmienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gerstengrütze
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kaszy jęczmiennej (1.1) | (spożywczy) rodzaj kaszy wyrabianej z ziarna jęczmienia zwyczajnego;


lexentry: pol/kaszalot__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pottwal
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;


lexentry: pol/kaszalot_spermacetowy__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot spermacetowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pottwal
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, duży morski ssak z rodziny kaszalotowatych;


lexentry: pol/kaszanka__rzeczownik__1
written_rep: kaszanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blutwurst
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z gotowanej kaszy lub ryżu i krwi zwierzęcej oraz niekiedy podrobów;


lexentry: pol/kaszel__rzeczownik__1
written_rep: kaszel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Husten
sense_list:
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;


lexentry: pol/kaszetka__rzeczownik__1
written_rep: kaszetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hostie
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) opakowanie do sproszkowanego leku wykonane z opłatka


lexentry: pol/kaszta__rzeczownik__1
written_rep: kaszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Setzkasten
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;


lexentry: pol/kasztan__rzeczownik__3
written_rep: kasztan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: Fuchs
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) koń o maści kasztanowej – rudobrązowej sierści, skórze oraz takiej samej grzywie i ogonie


lexentry: pol/kasztan_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: kasztan jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Esskastanie
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Castanea sativa Mill., gatunek drzewa owocowego z rodziny bukowatych o pojedynczych, skórzastych, podłużnie lancetowatych, piłkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i rudawobrązowych, jadalnych owocach, osadzonych w kupuli pokrytej kolcami; | owoc kasztana jadalnego (1.1)


lexentry: pol/kasztanowaty__przymiotnik__1
written_rep: kasztanowaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Fuchs
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) o koniu: o brązowożółtej sierści oraz grzywie i ogonie tej samej barwy lub jaśniejszej


lexentry: pol/kasztanowiec__rzeczownik__1
written_rep: kasztanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rosskastanie
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., drzewo lub krzew o dużych, dłoniastych liściach i kolczastych owocach zawierających duże, brązowe nasiona;


lexentry: pol/kasztelan__rzeczownik__1
written_rep: kasztelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kastellan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) urzędnik zarządzający grodem, zamkiem lub kasztelanią | (historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Polsce urzędnik ziemski zasiadający w radzie królewskiej, następnie w senacie;


lexentry: pol/kasłać__czasownik__1
written_rep: kasłać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Husten
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) mieć napad kaszlu; wydawać serię krótkich, gwałtownych dźwięków z gardła, zwykle w wyniku podrażnienia dróg oddechowych


lexentry: pol/katabolizm__rzeczownik__1
written_rep: katabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katabolismus
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) proces, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła;


lexentry: pol/katafatyczny__przymiotnik__1
written_rep: katafatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kataphatisch
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) przyjmujący tezy afirmatywne o Bogu, czym lub jakim jest


lexentry: pol/kataforeza__rzeczownik__1
written_rep: kataforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kataphorese
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody


lexentry: pol/katafrakta__rzeczownik__1
written_rep: katafrakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kataphrakt
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny jeździec, zwykle dosiadający opancerzonego wierzchowca, walczący w szeregach armii starożytnych i średniowiecznych państw od wybrzeży Morza Śródziemnego po Persję;


lexentry: pol/katalepsja__rzeczownik__1
written_rep: katalepsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katalepsie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zespół objawów zaburzeń psychicznych wyrażający się zanikiem wykonywania ruchów dowolnych, zastyganiem chorego w nienaturalnych ułożeniach ciała


lexentry: pol/kataliza__rzeczownik__1
written_rep: kataliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katalyse
sense_list:
(chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;


lexentry: pol/katalizować__czasownik__1
written_rep: katalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: katalysieren
sense_list:
(chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie | (przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać


lexentry: pol/katalog__rzeczownik__1
written_rep: katalog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verzeichnis
sense_list:
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików; | spis zawartości biblioteki


lexentry: pol/katalog_domowy__rzeczownik__1
written_rep: katalog domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Benutzerverzeichnis
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podstawa hierarchii katalogów, w których osoba użytkująca umieszcza wszystkie swoje dane;


lexentry: pol/katamaran__rzeczownik__1
written_rep: katamaran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katamaran
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle


lexentry: pol/katapulta__rzeczownik__1
written_rep: katapulta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katapult
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;


lexentry: pol/katarakta__rzeczownik__1
written_rep: katarakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katarakt
sense_list:
(geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;


lexentry: pol/katarynka__rzeczownik__1
written_rep: katarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drehorgel | Leierkasten
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;


lexentry: pol/katastroficzny__przymiotnik__1
written_rep: katastroficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ahnungsvoll
sense_list:
(książkowy) nacechowany pesymistyczną postawą życiową, zapowiadający, obrazujący nieuchronną katastrofę


lexentry: pol/katastrofizm__rzeczownik__1
written_rep: katastrofizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katastrophismus
sense_list:
pesymistyczny ogląd na życie budowany na przeświadczeniu o nieuchronności zagłady/klęski i spowodowanego nią kryzysu


lexentry: pol/katechetka__rzeczownik__1
written_rep: katechetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechetin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (edukacja, edukacyjny) kobieta stanu duchownego lub świeckiego nauczająca zasad religii chrześcijańskiej


lexentry: pol/katecheza__rzeczownik__1
written_rep: katecheza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechese
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczanie zasad wiary chrześcijańskiej; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (edukacja, edukacyjny) lekcja lub wykład zasad wiary chrześcijańskiej


lexentry: pol/katechizm__rzeczownik__1
written_rep: katechizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechismus
sense_list:
(kościelny) podręcznik do katechezy | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;


lexentry: pol/katechon__rzeczownik__1
written_rep: katechon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechon
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijna siła powstrzymującą nadejście antychrysta i czasów apokalipsy;


lexentry: pol/katechumen__rzeczownik__1
written_rep: katechumen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechumene
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dorosła osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu


lexentry: pol/katechumenat__rzeczownik__1
written_rep: katechumenat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechumenat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie: przygotowanie do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym (nauki, skrutinia i obrzędy); | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: okres przygotowania do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym;


lexentry: pol/kategoria__rzeczownik__1
written_rep: kategoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kategorie
sense_list:
każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji | każde z podstawowych pojęć danego systemu filozoficznego, bądź nauki


lexentry: pol/katgut__rzeczownik__1
written_rep: katgut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katgut
sense_list:
(medycyna, medyczny) biodegradowalna nić chirurgiczna wykonana z jelit zwierząt lub tworzywa sztucznego, które po kilku tygodniach ulegają rozpuszczeniu i wchłonięciu przez organizm operowanego;


lexentry: pol/katharewusa__rzeczownik__1
written_rep: katharewusa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katharevousa | Kathareuusa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;


lexentry: pol/katiusza__rzeczownik__1
written_rep: katiusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katjuscha
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich samobieżnych wyrzutni rakietowych wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/katolicyzm__rzeczownik__1
written_rep: katolicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katholizismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;


lexentry: pol/katorga__rzeczownik__1
written_rep: katorga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwangsarbeit
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą


lexentry: pol/kaucja__rzeczownik__1
written_rep: kaucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaution
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania


lexentry: pol/kaucjomat__rzeczownik__1
written_rep: kaucjomat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pfandautomat | Leergutautomat
sense_list:
urządzenie akceptujące puste opakowanie szklane, plastikowe bądź metalowe w zamian za kwotę pieniężną w postaci bonu lub paragonu,


lexentry: pol/kaval__rzeczownik__1
written_rep: kaval
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: die Hirtenflöte
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument drewniany, otwarty na obydwóch końcach


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaffee
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych; | (spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaffeepflanze | Kaffee
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;


lexentry: pol/kawa_po_turecku__rzeczownik__1
written_rep: kawa po turecku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mokka
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno zmielona kawa przygotowywana w tradycyjny arabski sposób w małym tygielku (dżezwie), często z przyprawami (anyżem gwiazdkowym, cynamonem, imbirem, kardamonem lub wanilią);


lexentry: pol/kawa_zbożowa__rzeczownik__1
written_rep: kawa zbożowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Getreidekaffee | Malzkaffee
sense_list:
(spożywczy) napój bezkofeinowy o smaku zbliżonym do kawy, namiastka kawy naturalnej przygotowana z ziaren zbóż;


lexentry: pol/kawerna__rzeczownik__1
written_rep: kawerna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grotte
sense_list:
(geologia, geologiczny) pustka w skale utworzona w wyniku wietrzenia chemicznego | (medycyna, medyczny) jama w narządzie wewnętrznym ciała powstała na skutek choroby


lexentry: pol/kawior__rzeczownik__1
written_rep: kawior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaviar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;


lexentry: pol/kawitacja__rzeczownik__1
written_rep: kawitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kavitation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;


lexentry: pol/kawka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: kawka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dohle
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus monedula Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny krukowatych; | (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kawka zwyczajna (1.1)


lexentry: pol/kazamata__rzeczownik__1
written_rep: kazamata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kasematte
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w fortyfikacji: budowla o murowanym sklepieniu, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, używana jako stanowisko dział lub magazyn


lexentry: pol/kazanie__rzeczownik__1
written_rep: kazanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Predigt | Strafpredigt
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca


lexentry: pol/kazarka_egipska__rzeczownik__1
written_rep: kazarka egipska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nilgans
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Alopochen aegyptiaca Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;


lexentry: pol/kaznodziejstwo__rzeczownik__1
written_rep: kaznodziejstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Predigen
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) całość twórczości kaznodziejskiej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wygłaszanie kazań, bycie kaznodzieją


lexentry: pol/kazuar_hełmiasty__rzeczownik__1
written_rep: kazuar hełmiasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Helmkasuar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius casuarius, zagrożony wyginięciem gatunek australijskiego kazuara;


lexentry: pol/kazuar_mniejszy__rzeczownik__1
written_rep: kazuar mniejszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bennettkasuar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius bennetti, australijski nielot, najmniejszy gatunek kazuarów;


lexentry: pol/kałakutas__rzeczownik__1
written_rep: kałakutas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pute
sense_list:
(słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie narodowości litewskiej | (słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej


lexentry: pol/kałamarz__rzeczownik__1
written_rep: kałamarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tintenfass
sense_list:
niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;


lexentry: pol/kciuk__rzeczownik__1
written_rep: kciuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Daumen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;


lexentry: pol/kebab__rzeczownik__1
written_rep: kebab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Döner | Dönerkebab
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;


lexentry: pol/keczup__rzeczownik__1
written_rep: keczup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ketchup
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;


lexentry: pol/kefaloforia__rzeczownik__1
written_rep: kefaloforia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cephalophore
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hagiografii postać męczennika trzymającego w rękach własną ściętą głowę;


lexentry: pol/keiki__rzeczownik__1
written_rep: keiki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Keiki
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) młoda roślina u storczykowatych, która wykształca się na pędzie w miejscu kwiatów po przekwitnięciu;


lexentry: pol/kemalizm__rzeczownik__1
written_rep: kemalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kemalismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia zapoczątkowana przez Mustafę Kemala Atatürka;


lexentry: pol/kemping__rzeczownik__1
written_rep: kemping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Campingplatz
sense_list:
ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych;


lexentry: pol/kenoza__rzeczownik__1
written_rep: kenoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kenosis
sense_list:
(teologia, teologiczny) wcielenie jako dobrowolne, zbawcze samouniżenie się Chrystusa, poprzez wyrzeczenie się atrybutów Bożych; | (teologia, teologiczny) zstąpienie Ducha Świętego i jego przebywanie w Kościele


lexentry: pol/keratyna__rzeczownik__1
written_rep: keratyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Keratin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko o strukturze włókienkowej, występujące w rogach, włosach, paznokciach, skórze;


lexentry: pol/keratynizacja__rzeczownik__1
written_rep: keratynizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Keratinisierung
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces wytwarzania przez komórki naskórka płaskich płytek zbudowanych z białka keratyny;


lexentry: pol/keton__rzeczownik__1
written_rep: keton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Keton
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera grupę karbonylową (>C=O) umieszczoną wewnątrz łańcucha węglowego


lexentry: pol/keyboard__rzeczownik__1
written_rep: keyboard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Keyboard
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy;


lexentry: pol/kibic__rzeczownik__1
written_rep: kibic
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anhänger
sense_list:
osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;


lexentry: pol/kibuc__rzeczownik__1
written_rep: kibuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kibbuz
sense_list:
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;


lexentry: pol/kicz__rzeczownik__1
written_rep: kicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kitsch
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu


lexentry: pol/kidzina__rzeczownik__1
written_rep: kidzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spülsaum
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) wał na plaży utworzony przez organiczne szczątki wyrzucone przez fale na brzeg zbiornika wodnego;


lexentry: pol/kieliszek__rzeczownik__1
written_rep: kieliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glas
sense_list:
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;


lexentry: pol/kiepsko__przysłówek__1
written_rep: kiepsko
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: miserabel | schlecht | schlimm
sense_list:
(potocznie, potoczny) dając bardzo słaby efekt czy wrażenie | (potocznie, potoczny) z poczuciem braku sił i zdrowia


lexentry: pol/kierat__rzeczownik__1
written_rep: kierat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Göpel
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (technologia, technika, techniczny) urządzenie, którego napęd stanowi praca zwierząt pociągowych chodzących w koło;


lexentry: pol/kierdel__rzeczownik__1
written_rep: kierdel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herde
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) na Podhalu i w Karpatach: stado owiec na wypasie w górach, pod nadzorem bacy;


lexentry: pol/kierunek__rzeczownik__1
written_rep: kierunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Richtung
sense_list:
droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel | w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży


lexentry: pol/kiełbasa__rzeczownik__1
written_rep: kiełbasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wurst | Würstchen
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;


lexentry: pol/kij_deszczowy__rzeczownik__1
written_rep: kij deszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Regenmacher
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument perkusyjny wykonany z wydrążonej łodygi wypełnionej drobnymi kamykami lub ziarnem, imitujący dźwięk deszczu;


lexentry: pol/kijanka__rzeczownik__1
written_rep: kijanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bleuel
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie w postaci kija, deszczułki lub drewnianej łopatki używane dawniej do prania w rzece lub jeziorze, a także do obijania lnu;


lexentry: pol/kikut__rzeczownik__1
written_rep: kikut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stumpf | Stummel | Amputationsstumpf
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona


lexentry: pol/kilka__zaimeknieokreślony__1
written_rep: kilka
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: einige | mehrere | ein paar | etliche
sense_list:
oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)


lexentry: pol/kilo-__przedrostek__1
written_rep: kilo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: Kilo-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/kilobajt__rzeczownik__1
written_rep: kilobajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kilobyte
sense_list:
(jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 bajtom;


lexentry: pol/kilof__rzeczownik__1
written_rep: kilof
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spitzhacke
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;


lexentry: pol/kiloparsek__rzeczownik__1
written_rep: kiloparsek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kiloparsec
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (jednostka miary) jednostka długości w astronomii równa tysiącowi parseków


lexentry: pol/kilowatogodzina__rzeczownik__1
written_rep: kilowatogodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kilowattstunde
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;


lexentry: pol/kimation__rzeczownik__1
written_rep: kimation
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karnies
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ornament ciągły ze stylizowanych liści, rzeźbiony lub malowany, występujący w dekoracji architektury, w reliefach, malarstwie i w rzemiośle artystycznym;


lexentry: pol/kimchi__rzeczownik__1
written_rep: kimchi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kimchi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie albo półprodukt przygotowany z fermentowanych lub kiszonych warzyw według tradycyjnej receptury koreańskiej;


lexentry: pol/kindżał__rzeczownik__1
written_rep: kindżał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Handschar | Kandschar
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym


lexentry: pol/kinematograf__rzeczownik__1
written_rep: kinematograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cinématographe
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;


lexentry: pol/kinematografia__rzeczownik__1
written_rep: kinematografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kinematografie
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) technika i sztuka kręcenia filmów; także: przemysł filmowy, twórczość filmowa


lexentry: pol/kineskop__rzeczownik__1
written_rep: kineskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rohr
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) lampa w telewizorze lub monitorze, służąca do przetwarzania sygnałów elektrycznych na obraz;


lexentry: pol/kinetyka__rzeczownik__1
written_rep: kinetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kinetik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział dynamiki, badanie ruchu ciał i układów sił powodujących ten ruch


lexentry: pol/kino__rzeczownik__1
written_rep: kino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kino | Lichtspielhaus
sense_list:
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy


lexentry: pol/kinomania__rzeczownik__1
written_rep: kinomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kinobegeisterung
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pasja w chodzeniu do kina i oglądaniu filmów


lexentry: pol/kipa__rzeczownik__1
written_rep: kipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kippa
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) tradycyjne żydowskie nakrycie głowy dla mężczyzn; kusa czapeczka obejmująca czubek głowy


lexentry: pol/kirasjer__rzeczownik__1
written_rep: kirasjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kürassier
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz ciężkiej jazdy w zbroi płytowej;


lexentry: pol/kirysek_Sterby__rzeczownik__1
written_rep: kirysek Sterby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sterbas Panzerwels
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras sterbai, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kirysek_brodaty__rzeczownik__1
written_rep: kirysek brodaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schabrackenpanzerwels
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scleromystax barbatus, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kirysek_trójpręgi__rzeczownik__1
written_rep: kirysek trójpręgi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreibinden-Panzerwels
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras trilineatus Cope, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kisiel__rzeczownik__1
written_rep: kisiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kissel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (gastronomia), (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser żelujący z mąki ziemniaczanej, owoców (lub soku owocowego), wody i cukru;


lexentry: pol/kisz__rzeczownik__1
written_rep: kisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quiche
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wytrawna tarta (placek z ciasta kruchego lub francuskiego wypełniony nadzieniem warzywnym lub grzybowym zalany masą jajeczno-śmietanową)


lexentry: pol/kiszonka__rzeczownik__1
written_rep: kiszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Silage
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) składnik paszy dla zwierząt przygotowywany z zielonki, ziemniaków lub wysłodków w procesie kiszenia;


lexentry: pol/kiszony__przymiotnik__1
written_rep: kiszony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: eingelegt
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzany lub przyrządzony w procesie kiszenia, tzn. poddawania procesowi fermentacji mlekowej


lexentry: pol/kit_pszczeli__rzeczownik__1
written_rep: kit pszczeli
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bienenkit
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) lepka, żywiczna substancja wytwarzana przez pszczoły z żywic roślinnych, wosków i wydzielin, używana do uszczelniania, dezynfekcji i wzmacniania ula


lexentry: pol/kiwać__czasownik__1
written_rep: kiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dribbeln
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) robiąc zmyłki, prowadzić piłkę tak, by ominąć zawodnika przeciwnika


lexentry: pol/kiwać__czasownik__1
written_rep: kiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: winken
sense_list:
machać czymś po prostej linii, raz w jedną, raz w drugą stronę ((na przykład) ręką na pożegnanie lub powitanie)


lexentry: pol/kiwon__rzeczownik__1
written_rep: kiwon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pferdekopfpumpe
sense_list:
(geologia, geologiczny) (technologia, technika, techniczny) żuraw z pompą służący do wydobywania ropy naftowej ze złoża;


lexentry: pol/klad__rzeczownik__1
written_rep: klad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klade
sense_list:
(biologia, biologiczny) grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne;


lexentry: pol/klakson__rzeczownik__1
written_rep: klakson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hupe
sense_list:
(motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);


lexentry: pol/klamkomanetka__rzeczownik__1
written_rep: klamkomanetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bremsschaltgriff
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechanizm na kierownicy roweru umożliwiający zmianę biegów (przerzutek) i użycie hamulców, złożony tylko z jednej dźwigni


lexentry: pol/klamra__rzeczownik__1
written_rep: klamra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schweifklammer
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) nawias wężykowato wygięty


lexentry: pol/klan__rzeczownik__1
written_rep: klan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clan
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) grupa społeczna, składająca się z członków rodu i najbliższych im osób niespokrewnionych, połączona wzajemnym zaufaniem, emocjonalnym wsparciem lub współpracą biznesową; | (historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.2) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji; | (potocznie, potoczny) wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani


lexentry: pol/klapa__rzeczownik__1
written_rep: klapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -e
sense_list:
(botanika, botaniczny) element blaszki liściowej klapowanej, oddzielony interlobiami, np. u Taraxacum (mniszek)


lexentry: pol/klaps__rzeczownik__2
written_rep: klaps
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Filmklappe
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) urządzenie wykorzystywane między ujęciami;


lexentry: pol/klasa__rzeczownik__1
written_rep: klasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klasse
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) grupa dzieci w szkole | poziom jakości jakiegoś przedmiotu, oceniany na podstawie użytych materiałów, wykonania itp. | dobry styl | pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje | (informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych; | standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu | (matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek; | (botanika, botaniczny) jednostka podziału świata roślin;


lexentry: pol/klasa_robotnicza__rzeczownik__1
written_rep: klasa robotnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arbeiterklasse
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) klasa społeczna obejmująca osoby, które utrzymują się głównie z pracy fizycznej najemnej, zazwyczaj w przemyśle, budownictwie, transporcie czy usługach


lexentry: pol/klasa_społeczna__rzeczownik__1
written_rep: klasa społeczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sozialkasse
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) grupa społeczna na określonym poziomie hierarchii ekonomiczno-kulturowej;


lexentry: pol/klaser__rzeczownik__1
written_rep: klaser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Briefmarkenalbum
sense_list:
(filatelistyka) specjalny album do przechowywania kolekcji znaczków pocztowych, pocztówek, etykiet itp.;


lexentry: pol/klasizm__rzeczownik__1
written_rep: klasizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klassismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uprzedzenie lub dyskryminacja ze względu na klasę społeczną; określenie związane z koncepcją walki klas;


lexentry: pol/klaster__rzeczownik__1
written_rep: klaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cluster
sense_list:
(biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka; | (chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa; | (fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej; | (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów; | (ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności; | (informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików; | (wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;


lexentry: pol/klasycysta__rzeczownik__1
written_rep: klasycysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klassizist
sense_list:
(sztuka) twórca reprezentujący klasycyzm albo nawiązujący do wzorców antycznych | zwolennik zasad klasycznych


lexentry: pol/klasycyzm__rzeczownik__1
written_rep: klasycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klassizismus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;


lexentry: pol/klasycznie__przysłówek__1
written_rep: klasycznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: klassisch
sense_list:
(ironicznie) w sposób, którego by się nie chciało | w sposób typowy, zgodnie z przyjętym wzorcem | w sposób zgodny z antycznymi kanonami piękna


lexentry: pol/klasyczny__przymiotnik__1
written_rep: klasyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: klassisch
sense_list:
związany z kulturą starożytnych Greków lub Rzymian | tradycyjny, uznawany za doskonały w poprzednim okresie | wyróżniający się harmonią i dobrymi proporcjami


lexentry: pol/klasyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: klasyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klassifikation
sense_list:
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady | zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp.


lexentry: pol/klasztor__rzeczownik__1
written_rep: klasztor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kloster
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły | (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dom buddyjskiej wspólnoty mniszej


lexentry: pol/klatka__rzeczownik__1
written_rep: klatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einzelbild
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pojedynczy, nieruchomy obraz na kliszy


lexentry: pol/klatkować__czasownik__1
written_rep: klatkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zurückbleiben
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wyświetlać obraz na ekranie w sposób umożliwiający rozróżnienie poszczególnych klatek


lexentry: pol/klaustrofobia__rzeczownik__1
written_rep: klaustrofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klaustrophobie | Raumangst
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym;


lexentry: pol/klauza__rzeczownik__1
written_rep: klauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klause
sense_list:
budowla hydrotechniczna, przeznaczona do piętrzenia wód rzeki lub potoku w celu okresowej poprawy ich spławności;


lexentry: pol/klawesyn__rzeczownik__1
written_rep: klawesyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cembalo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;


lexentry: pol/klawiatura__rzeczownik__1
written_rep: klawiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klaviatur | Tastatur
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych


lexentry: pol/klawiatura__rzeczownik__1
written_rep: klawiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tastatur
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków


lexentry: pol/klawisz__rzeczownik__1
written_rep: klawisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Taste
sense_list:
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;


lexentry: pol/kleik__rzeczownik__1
written_rep: kleik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grütze
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z rozgotowanego ryżu lub kaszy, podawana głównie chorym lub dzieciom


lexentry: pol/klepisko__rzeczownik__1
written_rep: klepisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreschplatz
sense_list:
rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach;


lexentry: pol/klepka__rzeczownik__1
written_rep: klepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Daube | Parkettbrett
sense_list:
rodzaj niedużej deski z trwałego drewna, która po odpowiedniej obróbce jest używana w robocie bednarskiej lub do wykładania podłóg


lexentry: pol/klepsydra__rzeczownik__1
written_rep: klepsydra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sanduhr
sense_list:
przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przechodzą przez wąski kanalik łączący;


lexentry: pol/kleptomania__rzeczownik__1
written_rep: kleptomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kleptomanie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;


lexentry: pol/kleptomański__przymiotnik__1
written_rep: kleptomański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Kleptoman
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z kleptomanią lub kleptomanami; mający cechy kleptomana


lexentry: pol/kleszczowe_zapalenie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: kleszczowe zapalenie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frühsommer-Meningoenzephalitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba ośrodkowego układu nerwowego przenoszona przez zakażone kleszcze;


lexentry: pol/kleń__rzeczownik__1
written_rep: kleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Döbel
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squalius cephalus L., gatunek średniej wielkości ryby słodkowodnej z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/klient__rzeczownik__1
written_rep: klient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kunde | Kundin
sense_list:
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej, dowolny usługobiorca


lexentry: pol/klif__rzeczownik__1
written_rep: klif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klippe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;


lexentry: pol/klika__rzeczownik__1
written_rep: klika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clique
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;


lexentry: pol/klikon__rzeczownik__1
written_rep: klikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemeindediener
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba, której zadaniem jest obwieszczanie głosem zarządzeń lub powtarzanie tłumowi słów panującego


lexentry: pol/klimatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: klimatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klimatisierung | Klimaanlage
sense_list:
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;


lexentry: pol/klincz__rzeczownik__1
written_rep: klincz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clinch
sense_list:
(sport, sportowy) w boksie: przytrzymanie się bokserów w zwarciu mającym uniemożliwiać zadawanie ciosów


lexentry: pol/klingeryt__rzeczownik__1
written_rep: klingeryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klingerit
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) materiał uszczelniający ze sprasowanych włókna azbestowego z klejem kauczukowym, mający zastosowanie w urządzeniach pracujących pod wysokim ciśnieniem i w wysokiej temperaturze


lexentry: pol/klingoński__rzeczownik__1
written_rep: klingoński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Klingonisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"


lexentry: pol/klinika__rzeczownik__1
written_rep: klinika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klinik
sense_list:
(medycyna, medyczny) (edukacja, edukacyjny) specjalistyczny oddział szpitalny działający przy uczelni lub instytucie naukowym; | (architektura, architektoniczny) budynek będący siedzibą kliniki (1.1)


lexentry: pol/klips__rzeczownik__1
written_rep: klips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clips
sense_list:
sprężynujący spinacz | uchwyt przy długopisie lub innym przedmiocie o podobnym kształcie służący do zaczepiania ich o coś, np. o okładkę zeszytu


lexentry: pol/klirens__rzeczownik__1
written_rep: klirens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clearance
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) współczynnik określający objętość osocza, jakie w jednostce czasu zostanie oczyszczone z pewnej substancji;


lexentry: pol/klisza__rzeczownik__1
written_rep: klisza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abgedroschenheit
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) stereotypowe zestawienie wyrazów


lexentry: pol/kloaka__rzeczownik__1
written_rep: kloaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kloake
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek jelita kręgowców | dół lub zbiornik przeznaczony do gromadzenia odchodów


lexentry: pol/klon__rzeczownik__1
written_rep: klon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ahorn
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;


lexentry: pol/klon__rzeczownik__1
written_rep: klon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klon
sense_list:
(biologia, biologiczny) zbiór komórek lub cały organizm wywodzący się z jednej komórki, identyczny pod względem genetycznym;


lexentry: pol/klon_jesionolistny__rzeczownik__1
written_rep: klon jesionolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eschen-Ahorn
sense_list:
(botanika, botaniczny) Acer negundo, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki z rodziny mydleńcowatych;


lexentry: pol/klon_kłosowy__rzeczownik__1
written_rep: klon kłosowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vermont-Ahorn
sense_list:
(botanika, botaniczny) Acer spicatum, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki Północnej z rodziny mydleńcowatych;


lexentry: pol/klon_okrągłolistny__rzeczownik__1
written_rep: klon okrągłolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weinblatt-Ahorn
sense_list:
(botanika, botaniczny) Acer circinatum, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki z rodziny mydleńcowatych;


lexentry: pol/klonazepam__rzeczownik__1
written_rep: klonazepam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clonazepam
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o silnym, długotrwałym działaniu;


lexentry: pol/klops__rzeczownik__1
written_rep: klops
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klops
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsna kulka duszona w sosie; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) fiasko, niepowodzenie


lexentry: pol/klub_sportowy__rzeczownik__1
written_rep: klub sportowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sportklub | Sportverein
sense_list:
(sport, sportowy) podstawowa jednostka organizacyjna realizująca cele i zadania w zakresie różnych dyscyplin sportu;


lexentry: pol/klucz__rzeczownik__1
written_rep: klucz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlüssel
sense_list:
przyrząd do otwierania zamka; | narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub | kod do szyfru; | podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki | (informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord | (elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego


lexentry: pol/klucz__rzeczownik__1
written_rep: klucz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlüssel | Notenschlüssel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;


lexentry: pol/klucz_nastawny__rzeczownik__1
written_rep: klucz nastawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Engländer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne służące do dokonywania regulowanego chwytu i obracania śrub, nakrętek i rur


lexentry: pol/klucz_prywatny__rzeczownik__1
written_rep: klucz prywatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: private Schlüssel
sense_list:
(kryptografia, kryptograficzny) w kryptografii asymetrycznej: jeden z pary kluczy, nieudostępniany publicznie przez właściciela, używany m.in. do odszyfrowywania wiadomości lub składania podpisu elektronicznego


lexentry: pol/klucz_publiczny__rzeczownik__1
written_rep: klucz publiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: öffentlicher Schlüssel
sense_list:
(kryptografia, kryptograficzny) w kryptografii asymetrycznej: jeden z pary kluczy, dostępny publicznie, używany m.in. do szyfrowania wiadomości lub potwierdzania wiarygodności podpisu elektronicznego


lexentry: pol/klucz_wiolinowy__rzeczownik__1
written_rep: klucz wiolinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Violinschlüssel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umieszczany na pięciolinii znak graficzny wyznaczający położenie nuty g;


lexentry: pol/kluska__rzeczownik__1
written_rep: kluska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kloß
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowana potrawa z ciasta z dodatkiem mąki i innych składników, podawana do zup lub jako podstawa drugiego dania;


lexentry: pol/kluza__rzeczownik__1
written_rep: kluza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klüse
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) otwór w burcie statku do przeciągania cum, łańcucha kotwicznego itp.;


lexentry: pol/kmin_rzymski__rzeczownik__1
written_rep: kmin rzymski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzkümmel
sense_list:
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku kminu rzymskiego (1.1) | (spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku


lexentry: pol/kminek__rzeczownik__1
written_rep: kminek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kümmel | Kreuzkümmel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych; | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie


lexentry: pol/knaga__rzeczownik__1
written_rep: knaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klampe | Klampfe
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających lub doków, służące do unieruchamiania różnych lin olinowania ruchomego;


lexentry: pol/kneblować__czasownik__1
written_rep: kneblować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: knebeln
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) uciszać kogoś, odbierać prawo głosu, ograniczać swobodę wypowiedzi | wkładać komuś knebel do ust


lexentry: pol/knedel__rzeczownik__1
written_rep: knedel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klops
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kulisty pieróg (kluska) z ciasta przyrządzonego z rozgniecionych gotowanych ziemniaków i mąki pszennej, nadziewana owocami lub mięsem;


lexentry: pol/knieć_błotna__rzeczownik__1
written_rep: knieć błotna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sumpfdotterblume
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Caltha palustris L., gatunek rośliny zielnej z rodziny jaskrowatych, szeroko rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej;


lexentry: pol/knykieć__rzeczownik__1
written_rep: knykieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondylus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wyrostek kostny przy nasadzie kości długich, będący elementem stawu i miejscem przyczepu ścięgien


lexentry: pol/ko-__przedrostek__1
written_rep: ko-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ko-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy czynności wykonywanych wspólnie, osób wykonujących wspólnie jakieś czynności oraz zjawisk albo rzeczy, w których współwystępują jakieś elementy lub procesy


lexentry: pol/koagulacja__rzeczownik__1
written_rep: koagulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koagulation
sense_list:
(chemia, chemiczny) zjawisko łączenia się cząstek fazy rozproszonej w cieczy (np. w zawiesinie lub koloidzie) w większe agregaty, prowadzące do ich oddzielenia od cieczy;


lexentry: pol/koalicja__rzeczownik__1
written_rep: koalicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koalition
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji


lexentry: pol/koalicyjka__rzeczownik__1
written_rep: koalicyjka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Portepee
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny;


lexentry: pol/koalicyjny__przymiotnik__1
written_rep: koalicyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Koalitions-
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z koalicją, dotyczący koalicji; stworzony przez koalicję


lexentry: pol/kobiałka__rzeczownik__1
written_rep: kobiałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Körbchen
sense_list:
(potocznie, potoczny) kanciasty koszyk z zaplatanych pasów łyka, łupek lub wikliny, zwykle używany do owoców


lexentry: pol/kobietobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: kobietobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Femizid
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) zabójstwo kobiety lub dziewczynki z powodu jej płci, morderstwo motywowane mizoginią lub przemoc wobec kobiet o charakterze śmiertelnym


lexentry: pol/kobra__rzeczownik__1
written_rep: kobra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kobra
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;


lexentry: pol/kobra_indyjska__rzeczownik__1
written_rep: kobra indyjska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brillenschlange
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Naja naja Linnaeus, gatunek jadowitego węża z rodziny zdradnicowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/kobuwirus__rzeczownik__1
written_rep: kobuwirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kobuvirus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Kobuvirus, wirus z rodziny pikornawirusów wywołujący biegunki u ludzi i zwierząt


lexentry: pol/koc__rzeczownik__1
written_rep: koc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Decke | Wolldecke
sense_list:
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem


lexentry: pol/kocie_oczko__rzeczownik__1
written_rep: kocie oczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katzenauge
sense_list:
(motoryzacja) sygnalizator odblaskowy wmontowywany w nawierzchnię drogi jako uzupełnienie znaków poziomych


lexentry: pol/kocimiętka__rzeczownik__1
written_rep: kocimiętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katzenminze
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nepeta, bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;


lexentry: pol/kocioł__rzeczownik__1
written_rep: kocioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kessel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody) | duże naczynie metalowe z pokrywą;


lexentry: pol/koczownik__rzeczownik__1
written_rep: koczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nomade
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce


lexentry: pol/kod_QR__rzeczownik__1
written_rep: kod QR
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: QR-Code
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dwuwymiarowy, matrycowy kod prezentujący dane w postaci czarno-białych kwadratów;


lexentry: pol/kod_genetyczny__rzeczownik__1
written_rep: kod genetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genetischer Code
sense_list:
(genetyka) system reguł, według których informacja zapisana w DNA lub RNA zostaje przetłumaczona na sekwencję aminokwasów tworzących białka


lexentry: pol/kod_kreskowy__rzeczownik__1
written_rep: kod kreskowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Strichcode | Barcode | Balkencode
sense_list:
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;


lexentry: pol/kod_źródłowy__rzeczownik__1
written_rep: kod źródłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quelltext | Quellcode
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;


lexentry: pol/koda__rzeczownik__1
written_rep: koda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abschluss
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie kompozycji muzycznych zawierające zwięzłe powtórzenie głównych tematów


lexentry: pol/kodeina__rzeczownik__1
written_rep: kodeina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kodein
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny;


lexentry: pol/kodek__rzeczownik__1
written_rep: kodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Codec
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie lub program komputerowy zdolny do kompresji i dekompresji sygnału lub strumienia danych;


lexentry: pol/kodeks__rzeczownik__1
written_rep: kodeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gesetzbuch
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) usystematyzowany zbiór przepisów prawnych, najczęściej dotyczących jednej dziedziny prawa;


lexentry: pol/kodeks_karny__rzeczownik__1
written_rep: kodeks karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Strafgesetzbuch
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów regulujących odpowiedzialność karną obywateli danego kraju


lexentry: pol/kodeks_pracy__rzeczownik__1
written_rep: kodeks pracy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arbeitsgesetz
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednolity zbiór przepisów regulujących zatrudnienie i pracę;


lexentry: pol/kodyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: kodyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kodifikation
sense_list:
ujęcie czegoś w spójny system; | (językoznawstwo, językoznawczy) formalne uregulowanie norm danego języka w wydawnictwach normatywnych;


lexentry: pol/kofeina__rzeczownik__1
written_rep: kofeina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koffein | Coffein
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;


lexentry: pol/kofta__rzeczownik__1
written_rep: kofta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Köfte
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z tradycyjnej kuchni hinduskiej, kaukaskiej, bliskowschodniej i bałkańskiej, rodzaj pulpetów z mielonego mięsa z dodatkami, przyrządzanych również w wersji wegańskiej


lexentry: pol/kogel-mogel__rzeczownik__1
written_rep: kogel-mogel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Goggelmoggel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z surowego żółtka utartego z cukrem, spożywana jako deser lub używana jako dodatek do ciast;


lexentry: pol/kogeneracja__rzeczownik__1
written_rep: kogeneracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kraft-Wärme-Kopplung
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) proces jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowej energii cieplnej w elektrociepłowni


lexentry: pol/kognitywny__przymiotnik__1
written_rep: kognitywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kognitiv
sense_list:
taki, który zajmuje się poznaniem świata lub badaniem procesów poznawczych, dotyczy takiego poznania, ma z nim związek


lexentry: pol/kogut__rzeczownik__1
written_rep: kogut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hahn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej; | (ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) samiec innych kurowatych, np. bażanta, głuszca;


lexentry: pol/kogut__rzeczownik__2
written_rep: kogut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Blaulicht
sense_list:
(potocznie, potoczny) (technologia, technika, techniczny) migająca lampa sygnalizacyjna, która jest umieszczana m.in. na pojazdach uprzywilejowanych


lexentry: pol/kohabitacja__rzeczownik__1
written_rep: kohabitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kohabitation
sense_list:
(dawniej, dawny) współżycie, współdziałanie lub współzamieszkiwanie | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współrządzenie organów władzy reprezentujących odmienne opcje polityczne; | (socjologia, socjologiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wspólne zamieszkanie, współmieszkanie, nieformalne wspólne życie;


lexentry: pol/kohezja__rzeczownik__1
written_rep: kohezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zusammenhalt
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) siła wzajemnego przyciągania się cząsteczek tej samej substancji | (językoznawstwo, językoznawczy) właściwość tekstu polegająca na tym, że jego części są ze sobą logicznie i formalnie powiązane za pomocą różnych środków językowych | (psychologia, psychologiczny) siła więzi między ludźmi w danej grupie


lexentry: pol/kohorta__rzeczownik__1
written_rep: kohorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kohorte
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;


lexentry: pol/koka__rzeczownik__1
written_rep: koka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cocablatt
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Erythroxylum coca Lam., krasnodrzew pospolity, krzew z którego uzyskuje się kokainę


lexentry: pol/kokaina__rzeczownik__1
written_rep: kokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kokain
sense_list:
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;


lexentry: pol/kokoryczka_wielokwiatowa__rzeczownik__1
written_rep: kokoryczka wielokwiatowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vielblütige Weißwurz
sense_list:
(botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka, występującej w Europie, Azji i Ameryce Północnej;


lexentry: pol/kokos_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: kokos właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kokosnusspalme | Kokospalme
sense_list:
(botanika, botaniczny) palma z gatunku kokos właściwy (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Cocos nucifera L., gatunek palmy z rodziny arekowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju kokos;


lexentry: pol/kokpit__rzeczownik__1
written_rep: kokpit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cockpit
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) pomieszczenie dla pilotów statku powietrznego lub kosmicznego; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zagłębienie dla załogi w pokładzie jachtu;


lexentry: pol/koktajl__rzeczownik__1
written_rep: koktajl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cocktail
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób; | (książkowy) oficjalne przyjęcie popołudniowe, na którym podaje się alkohole oraz skromne przekąski


lexentry: pol/koktajlowy__przymiotnik__1
written_rep: koktajlowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Cocktail
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (napoju) | związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (przyjęcia)


lexentry: pol/kolaborant__rzeczownik__1
written_rep: kolaborant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollaborateur | Quisling
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną


lexentry: pol/kolaborantka__rzeczownik__1
written_rep: kolaborantka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollaborateurin
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną


lexentry: pol/kolagen__rzeczownik__1
written_rep: kolagen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollagen
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko włókienkowe stanowiące główny składnik tkanki łącznej kręgowców, nadający jej elastyczność;


lexentry: pol/kolano__rzeczownik__1
written_rep: kolano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Knie
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;


lexentry: pol/kolba__rzeczownik__1
written_rep: kolba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolben
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką; | (botanika, botaniczny) rodzaj kwiatostanu i owocostanu; | (wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej;


lexentry: pol/kolchicyna__rzeczownik__1
written_rep: kolchicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Colchicin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy alkaloidów, silnie trująca, otrzymywana z nasion zimowita jesiennego, stosowana w leczeniu napadów zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej i leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej;


lexentry: pol/kolczuga__rzeczownik__1
written_rep: kolczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kettenpanzer | Ringelpanzer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę;


lexentry: pol/kolej_linowa__rzeczownik__1
written_rep: kolej linowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pendelbahn
sense_list:
tor linowy wraz z przeznaczonymi do jego eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz gondolami lub krzesełkami;


lexentry: pol/kolej_zębata__rzeczownik__1
written_rep: kolej zębata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zahnradbahn
sense_list:
(kolejnictwo) kolej mogąca pokonywać trasę o dużych nachyleniach dzięki dodatkowej szynie zębatej, na którą oddziałują zębate koła napędowe i hamujące;


lexentry: pol/kolej_żelazna__rzeczownik__1
written_rep: kolej żelazna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisenbahn
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kolejnictwo) pierwotna forma kolei, czyli system przewozu oparty na torach z żelaza i pojazdach poruszających się po nich;


lexentry: pol/kolejka__rzeczownik__1
written_rep: kolejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schmalspurbahn
sense_list:
(potocznie, potoczny) lokalny środek transportu obsługiwany przez wagony, np. kolej podmiejska, metro, kolejka górska, kolejka linowa, kolejka wąskotorowa


lexentry: pol/kolejka_górska__rzeczownik__1
written_rep: kolejka górska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Achterbahn
sense_list:
urządzenie rozrywkowe w formie konstrukcji z wysokimi wzniesieniami, stromiznami i ostrymi zakrętami, po której poruszają się wagoniki z pasażerami;


lexentry: pol/kolejkować__czasownik__1
written_rep: kolejkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Reihe
sense_list:
(informatyka, informatyczny) automatycznie szeregować zadania w kolejkę, potencjalnie nadając im priorytet | (potocznie, potoczny) (neologizm) czekać przesadnie długo w kolejce na popularne wydarzenie, socjalizując się przy tym z innymi oczekującymi


lexentry: pol/kolejność__rzeczownik__1
written_rep: kolejność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reihenfolge | Folge
sense_list:
uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy


lexentry: pol/kolekcja__rzeczownik__1
written_rep: kolekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sammlung
sense_list:
zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.) | zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon


lexentry: pol/kolektywizm__rzeczownik__1
written_rep: kolektywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollektivismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;


lexentry: pol/kolektywizować__czasownik__1
written_rep: kolektywizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kollektivieren
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidować indywidualną własność środków produkcji (głównie gospodarstw rolnych) i przekształcać ją we własność wspólną, zarządzaną przez spółdzielnie lub przedsiębiorstwa państwowe


lexentry: pol/kolendra__rzeczownik__1
written_rep: kolendra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koriander
sense_list:
(botanika, botaniczny) Coriandrum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;


lexentry: pol/koliberek_hawański__rzeczownik__1
written_rep: koliberek hawański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bienenelfe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Mellisuga helenae, gatunek niewielkiego ptaka z rodziny kolibrowatych;


lexentry: pol/kolmatacja__rzeczownik__1
written_rep: kolmatacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anschlämmen | Flutdüngung | Kolmatage | Kolmatieren
sense_list:
(melioratywnie, melioratywny) sposób sztucznego podnoszenia poziomu gruntu przez wykorzystanie osadzających się namułów niesionych przez wodę


lexentry: pol/kolodium__rzeczownik__1
written_rep: kolodium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollodium
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór nitrocelulozy w mieszaninie alkoholu i eteru, po rozlaniu szybko schnący oraz tworzący bezbarwną warstewkę, o wielu zastosowaniach, np. jako opatrunek, klej albo lakier


lexentry: pol/kolofon__rzeczownik__1
written_rep: kolofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolophon
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) formuła umieszczona na końcu tekstu z tytułem dzieła, datą i miejscem powstania, imieniem pisarza, czasem jego funkcją i pochodzeniem;


lexentry: pol/koloid__rzeczownik__1
written_rep: koloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolloid
sense_list:
(potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) niejednorodna mieszanina tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej


lexentry: pol/kolokacja__rzeczownik__1
written_rep: kolokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollokation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników;


lexentry: pol/kolonia__rzeczownik__1
written_rep: kolonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolonie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo; | (biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik; | ludzka jednostka osadnicza;


lexentry: pol/kolonialistyczny__przymiotnik__1
written_rep: kolonialistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kolonialistisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany z kolonializmem, dotyczący kolonializmu lub kolonialistów


lexentry: pol/kolonializm__rzeczownik__1
written_rep: kolonializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolonialismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;


lexentry: pol/kolonie__rzeczownik__1
written_rep: kolonie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lager | Kolonie
sense_list:
grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;


lexentry: pol/kolonoskop__rzeczownik__1
written_rep: kolonoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolonoskop | Koloskop
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie do przeprowadzania kolonoskopii w zakresie diagnostyki i niewielkich zabiegów;


lexentry: pol/kolonoskopia__rzeczownik__1
written_rep: kolonoskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koloskopie | Darmspiegelung
sense_list:
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;


lexentry: pol/kolor__rzeczownik__1
written_rep: kolor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Farbe
sense_list:
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot; | (termin karciany) symbol na karcie umieszczony obok jej wartości; | (zobacz) kolory


lexentry: pol/koloratka__rzeczownik__1
written_rep: koloratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Halskragen
sense_list:
(krawiectwo) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biały, sztywny kołnierzyk noszony przez duchownych chrześcijańskich;


lexentry: pol/koloratura__rzeczownik__1
written_rep: koloratura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koloratur
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdabianie partii wokalnej elementami wirtuozowskimi | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiew ozdobiony elementami wirtuozowskimi


lexentry: pol/koloraturowy__przymiotnik__1
written_rep: koloraturowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Koloratur
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyspecjalizowany w śpiewaniu koloratury | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zawierający koloraturę


lexentry: pol/kolos_na_glinianych_nogach__rzeczownik__1
written_rep: kolos na glinianych nogach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koloss auf tönernen Füßen
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) coś pozornie wielkiego, potężnego, silnego, a w rzeczywistości opartego na słabych podstawach, często bliskiego załamania, upadku


lexentry: pol/kolumbarium__rzeczownik__1
written_rep: kolumbarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Columbarium | Kolumbarium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami;


lexentry: pol/kolumbarium__rzeczownik__1
written_rep: kolumbarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolumbarium
sense_list:
(współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych | (współcześnie) pomieszczenie na urny przy krematorium


lexentry: pol/kolumna__rzeczownik__1
written_rep: kolumna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolumne
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) obszar strony ograniczony jej zadrukowaną powierzchnią; | pionowy rząd liczb, liter, wyrazów


lexentry: pol/kolumna__rzeczownik__1
written_rep: kolumna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Säule | Kolonne
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;


lexentry: pol/kolęda__rzeczownik__1
written_rep: kolęda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weihnachtslied
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/koma__rzeczownik__1
written_rep: koma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koma
sense_list:
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej | (astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety


lexentry: pol/komandor__rzeczownik__1
written_rep: komandor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapitän zur See
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający pułkownikowi;


lexentry: pol/komar__rzeczownik__1
written_rep: komar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mücke | Moskito | Stechmücke
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;


lexentry: pol/komar_egipski__rzeczownik__1
written_rep: komar egipski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ägyptische Tigermücke
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aedes aegypti L., gatunek owada z rodziny komarowatych odpowiedzialny za roznoszenie licznych chorób wirusowych;


lexentry: pol/komar_tygrysi__rzeczownik__1
written_rep: komar tygrysi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tigermücke
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aedes albopictus Skuse, gatunek inwazyjnego owada z rodziny komarowatych;


lexentry: pol/komat__rzeczownik__1
written_rep: komat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beistrich
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bardzo mały interwał wynikły ze strojenia jednego dźwięku na dwa różne sposoby;


lexentry: pol/kombinatoryka__rzeczownik__1
written_rep: kombinatoryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kombinatorik
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki zajmujący się badaniem liczby możliwych do utworzenia konfiguracji, które spełniałyby określone warunki w danej strukturze matematycznej;


lexentry: pol/kombu__rzeczownik__1
written_rep: kombu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kombu
sense_list:
plechy jadalnych wodorostów, najczęściej listownicy japońskiej, używane w kuchniach wielu krajów wschodnioazjatyckich;


lexentry: pol/kombucza__rzeczownik__1
written_rep: kombucza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kombucha
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji przez tzw. „grzybek” herbaciany;


lexentry: pol/komedia__rzeczownik__1
written_rep: komedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komödie | Lustspiel
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;


lexentry: pol/komediodramat__rzeczownik__1
written_rep: komediodramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dramedy | Comedy-Drama | Comedydrama
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dzieło sceniczne łączące elementy komedii i dramatu;


lexentry: pol/komedogenny__przymiotnik__1
written_rep: komedogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: komedogen
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zatykający pory skóry, przyczyniający się do powstawania zaskórników


lexentry: pol/komenda__rzeczownik__1
written_rep: komenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommando
sense_list:
krótki, słowny rozkaz natychmiastowego podjęcia lub zaprzestania czegoś, wydany przez dowódcę, zwierzchnika, itp.


lexentry: pol/komensalizm__rzeczownik__1
written_rep: komensalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommensalismus
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) typ współżycia między dwoma gatunkami, w którym jeden czerpie korzyści nie przynosząc korzyści ani szkody drugiemu


lexentry: pol/komentarz__rzeczownik__1
written_rep: komentarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommentar
sense_list:
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś | objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora


lexentry: pol/kometa__rzeczownik__1
written_rep: kometa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komet | Schweifstern
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;


lexentry: pol/komiks__rzeczownik__1
written_rep: komiks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Comic
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na historię;


lexentry: pol/kominek__rzeczownik__1
written_rep: kominek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kamin
sense_list:
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;


lexentry: pol/kominiarka__rzeczownik__1
written_rep: kominiarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sturmhaube | Balaklava | Skimütze
sense_list:
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy


lexentry: pol/komisariat__rzeczownik__1
written_rep: komisariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Polizeirevier
sense_list:
lokal, w którym urzędują pracownicy policji | jednostka organizacyjna policji pełniąca funkcje w określonym terenie


lexentry: pol/komisja__rzeczownik__1
written_rep: komisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommission | Ausschuss
sense_list:
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;


lexentry: pol/komitet_centralny__rzeczownik__1
written_rep: komitet centralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zentralkomitee
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) naczelny, kolegialny organ władzy niektórych partii, zwłaszcza komunistycznych;


lexentry: pol/komiwojażer__rzeczownik__1
written_rep: komiwojażer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Handlungsreisender
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (handel, handlowy) przedstawiciel handlowy odbywający podróże w celu zdobycia nabywców produktu czy usługi


lexentry: pol/komora__rzeczownik__1
written_rep: komora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zimmer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) tylna część przewodu lufy lub otwór w bębnie rewolwerowym, w której umieszcza się nabój;


lexentry: pol/komornik__rzeczownik__1
written_rep: komornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gerichtsvollzieher
sense_list:
(administracja) funkcjonariusz publiczny zajmujący się wykonywaniem rozstrzygnięć o roszczeniach cywilnych w drodze przymusu egzekucyjnego


lexentry: pol/kompaktowy__przymiotnik__1
written_rep: kompaktowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: CD-
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odnoszący się do kompaktu (CD)


lexentry: pol/kompania__rzeczownik__1
written_rep: kompania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompanie
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;


lexentry: pol/komparatystyka__rzeczownik__1
written_rep: komparatystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komparatistik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki, zajmująca się badaniami porównawczymi – ustalaniem zależności, pokrewieństw, analogii;


lexentry: pol/kompas__rzeczownik__1
written_rep: kompas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompass
sense_list:
(geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;


lexentry: pol/kompensacja__rzeczownik__1
written_rep: kompensacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompensation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wzajemne umorzenie wierzytelności u dwóch osób, które są dla siebie zarówno dłużnikami, jak i wierzycielami | (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) przejmowanie funkcji niepełnosprawnego lub utraconego narządu lub czynnika biologicznego


lexentry: pol/kompilacja__rzeczownik__1
written_rep: kompilacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompilation
sense_list:
dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat | wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat)


lexentry: pol/kompilować__czasownik__1
written_rep: kompilować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kompilieren
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przetwarzać kod źródłowy programu (napisany w języku programowania wysokiego poziomu) na kod wykonywalny lub pośredni, który może zostać uruchomiony przez komputer; posługiwać się kompilatorem | zestawiać i opracowywać różne materiały w jedną całość


lexentry: pol/kompleks_Elektry__rzeczownik__1
written_rep: kompleks Elektry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elektrakomplex
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) podświadoma skłonność płciowa córki do ojca (występująca u dziewczynek w wieku 3-6 lat) i strach przed odwetem matki; uczucie wrogości wobec matki;


lexentry: pol/kompleks__rzeczownik__1
written_rep: kompleks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komplex
sense_list:
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość | (psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego; | zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość


lexentry: pol/kompleks_niższości__rzeczownik__1
written_rep: kompleks niższości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minderwertigkeitskomplex
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;


lexentry: pol/kompleksowy__przymiotnik__1
written_rep: kompleksowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: komplex
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (budownictwo) tworzący kompleks, należący do kompleksu


lexentry: pol/komplementariusz__rzeczownik__1
written_rep: komplementariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komplementär
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zarządzanie) aktywny wspólnik w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, który ponosi odpowiedzialność bez ograniczenia za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli


lexentry: pol/komponować__czasownik__1
written_rep: komponować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: komponieren
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć utwór muzyczny | tworzyć; układać w całość z danych elementów, tak aby poszczególne elementy ze sobą współgrały


lexentry: pol/kompost__rzeczownik__1
written_rep: kompost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompost
sense_list:
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)


lexentry: pol/kompresja__rzeczownik__1
written_rep: kompresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verdichtung
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;


lexentry: pol/kompromis__rzeczownik__1
written_rep: kompromis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompromiss
sense_list:
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;


lexentry: pol/komputer__rzeczownik__1
written_rep: komputer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Computer | Rechner
sense_list:
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;


lexentry: pol/komputer_kwantowy__rzeczownik__1
written_rep: komputer kwantowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quantencomputer
sense_list:
komputer wykorzystujący zasady mechaniki kwantowej do wykonywania niektórych rodzajów obliczeń znacznie szybciej niż konwencjonalne komputery;


lexentry: pol/komputer_osobisty__rzeczownik__1
written_rep: komputer osobisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Personalcomputer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;


lexentry: pol/komputer_stacjonarny__rzeczownik__1
written_rep: komputer stacjonarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Desktop-Computer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (elektronika, elektroniczny) mikrokomputer mieszczący się w obrębie stołu nieprzeznaczony do ciągłego przemieszczania;


lexentry: pol/komturia__rzeczownik__1
written_rep: komturia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommende
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka terytorialna zakonów rycerskich zarządzana przez komtura;


lexentry: pol/komunikacja__rzeczownik__1
written_rep: komunikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommunikation | Verkehr
sense_list:
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności;


lexentry: pol/komunikator__rzeczownik__1
written_rep: komunikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommunikationsprogramm
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów pomiędzy komputerami;


lexentry: pol/komunitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: komunitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommunitarismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) nurt we współczesnej filozofii polityki, podkreślający ważność i wartość wspólnot w społecznym życiu człowieka;


lexentry: pol/komunizm__rzeczownik__1
written_rep: komunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommunismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;


lexentry: pol/komutator__rzeczownik__1
written_rep: komutator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommutator
sense_list:
(elektryczność) element przełączający umieszczany na wirniku komutatorowych maszyn elektrycznych; | (matematyka, matematyczny) wskaźnik stopnia nieprzemienności pewnego działania dwuargumentowego;


lexentry: pol/komórka_macierzysta__rzeczownik__1
written_rep: komórka macierzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stammzelle | Mutterzelle
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna


lexentry: pol/koncepcja__rzeczownik__1
written_rep: koncepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konzeption
sense_list:
ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu | (dawniej, dawny) (medycyna, medyczny) zajście w ciążę


lexentry: pol/koncert_życzeń__rzeczownik__1
written_rep: koncert życzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wunschkonzert
sense_list:
audycja telewizyjna bądź radiowa, podczas której przekazywane są nadesłane życzenia dla solenizantów, jubilatów itp. przeplatane piosenkami


lexentry: pol/koncertmistrz__rzeczownik__1
written_rep: koncertmistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konzertmeister
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) główny instrumentalista danej grupy instrumentów w orkiestrze symfonicznej, najczęściej pierwszy skrzypek


lexentry: pol/koncyliacja__rzeczownik__1
written_rep: koncyliacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausgleich
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) metoda rozwiązywania sporów międzynarodowych przy pomocy komisji pojednawczej


lexentry: pol/koncyliaryzm__rzeczownik__1
written_rep: koncyliaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konziliarismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna w Kościele katolickim, zakładająca wyższość soboru nad papieżem;


lexentry: pol/kondemnacja__rzeczownik__1
written_rep: kondemnacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondemnation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) uznanie statku za niezdolny do żeglugi i niewart naprawy


lexentry: pol/kondensacja__rzeczownik__1
written_rep: kondensacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondensationsreaktion
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego


lexentry: pol/kondensator__rzeczownik__1
written_rep: kondensator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondensator
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;


lexentry: pol/kondensować__czasownik__1
written_rep: kondensować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kondensieren
sense_list:
(fizyka, fizyczny) powodować przejście substancji ze stanu gazowego w ciecz | (przenośnie, przenośnia) zagęszczać treść, skupiać najważniejsze elementy; ujmować treściwie | poddawać kondensacji; czynić coś stężonym, zagęszczonym


lexentry: pol/kondolencje__rzeczownik__1
written_rep: kondolencje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondolenz | Beileid
sense_list:
(książkowy) wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę


lexentry: pol/kondor__rzeczownik__1
written_rep: kondor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondor
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny


lexentry: pol/kondor_kalifornijski__rzeczownik__1
written_rep: kondor kalifornijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalifornien-Kondor
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Gymnogyps californianus Shaw, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych;


lexentry: pol/kondor_królewski__rzeczownik__1
written_rep: kondor królewski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Königsgeier
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kondorów królewskich (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Sarcoramphus papa Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych;


lexentry: pol/kondor_olbrzymi__rzeczownik__1
written_rep: kondor olbrzymi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Andenkondor
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kondorów olbrzymich (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Vultur gryphus Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych, występujący w Andach;


lexentry: pol/kondotier__rzeczownik__1
written_rep: kondotier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Condottiere
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym


lexentry: pol/konduktor__rzeczownik__1
written_rep: konduktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schaffner
sense_list:
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);


lexentry: pol/konetabl__rzeczownik__1
written_rep: konetabl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konnetabel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) człowiek z tytułem konetabla (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w średniowiecznej i renesansowej Francji: tytuł naczelnego wodza królewskich wojsk;


lexentry: pol/konfederacja__rzeczownik__1
written_rep: konfederacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konföderation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Polsce związek szlachty zawierany dla osiągnięcia doraźnych celów;


lexentry: pol/konfederacja__rzeczownik__1
written_rep: konfederacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konföderation | Staatenbund
sense_list:
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania


lexentry: pol/konferansjer__rzeczownik__1
written_rep: konferansjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ansager
sense_list:
osoba prowadząca występy, koncerty, rewie itp., zapowiada kolejne punkty programu, zabawia publiczność;


lexentry: pol/konfetti__rzeczownik__1
written_rep: konfetti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konfetti
sense_list:
drobno pocięte kawałki papieru, najczęściej różnobarwne krążki, rzucane na uczestników głównie karnawałowej zabawy;


lexentry: pol/konfirmacja__rzeczownik__1
written_rep: konfirmacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konfirmation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) u protestantów: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej chłopców i dziewcząt połączone z egzaminem i błogosławieństwem pastora;


lexentry: pol/konfiskata__rzeczownik__1
written_rep: konfiskata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konfiszierung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa


lexentry: pol/konformista__rzeczownik__1
written_rep: konformista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konformist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel protestantów angielskich, którzy w r. 1662 zadeklarowali lojalność wobec ustroju episkopalnego państwowego Kościoła anglikańskiego | człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie


lexentry: pol/konformistka__rzeczownik__1
written_rep: konformistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angepasst
sense_list:
kobieta, która bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie


lexentry: pol/konformistyczny__przymiotnik__1
written_rep: konformistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: konformistisch
sense_list:
taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie


lexentry: pol/konformizm__rzeczownik__1
written_rep: konformizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konformismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;


lexentry: pol/konfrater__rzeczownik__1
written_rep: konfrater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bruder
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) współbrat (w zakonie, stanie duchownym)


lexentry: pol/konfraternia__rzeczownik__1
written_rep: konfraternia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bruderschaft
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stowarzyszenie, organizacja religijna skupiająca głównie laikat


lexentry: pol/konfrontacja__rzeczownik__1
written_rep: konfrontacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gegenüberstellung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednoczesne stawienie się świadków lub świadków i oskarżonego w celu oceny sprzeczności w zeznaniach


lexentry: pol/konfucjanizm__rzeczownik__1
written_rep: konfucjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konfuzianismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;


lexentry: pol/kongestia__rzeczownik__1
written_rep: kongestia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stau
sense_list:
(dawniej, dawny) (medycyna, medyczny) gwałtowny, nadmierny napływ krwi do naczyń krwionośnych jakiegoś organu, zwłaszcza mózgu | zatłoczenie, przetłoczenie, przeciążenie


lexentry: pol/konglomerat__rzeczownik__1
written_rep: konglomerat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konglomerat
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) koncern, grupujący przedsiębiorstwa o najróżniejszym profilu produkcji bez żadnej trwałej zasady doboru | (geologia, geologiczny) grubookruchowa, lita skała osadowa o różnych barwach, złożona z ziaren żwiru (lub głazów) spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/kongregacja__rzeczownik__1
written_rep: kongregacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kongregation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (administracja) jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu


lexentry: pol/koniec__rzeczownik__1
written_rep: koniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ende | Schluss
sense_list:
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana | miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu | okoliczności końca (1.2)


lexentry: pol/koniec_świata__rzeczownik__1
written_rep: koniec świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weltuntergang
sense_list:
chwila, w której zostanie zniszczona Ziemia, zginą wszyscy ludzie; w chrześcijaństwie i innych religiach: Sąd Ostateczny;


lexentry: pol/konik__rzeczownik__1
written_rep: konik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -e
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ulubiony przedmiot zainteresowań jakiejś osoby, któremu poświęca ona dużo czasu i który jest częstym tematem jej rozmów


lexentry: pol/konik_morski__rzeczownik__1
written_rep: konik morski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seepferdchen
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;


lexentry: pol/konik_polny__rzeczownik__1
written_rep: konik polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heuschrecke
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju konik; | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający pasikonika lub szarańczę;


lexentry: pol/koniuszy__rzeczownik__1
written_rep: koniuszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adjutant
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik sprawujący pieczę nad królewskimi stajniami i stadami koni – w średniowiecznej Polsce i innych krajach;


lexentry: pol/konkatedra__rzeczownik__1
written_rep: konkatedra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkathedrale
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) druga katedra ordynariusza diecezji


lexentry: pol/konkatenacja__rzeczownik__1
written_rep: konkatenacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkatenation
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) powtarzanie i rozwijanie w kolejnym zdaniu, wersie itp. wyrazu lub wyrażenia, którym się kończy poprzednie zdanie, wers;


lexentry: pol/konkluzja__rzeczownik__1
written_rep: konkluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Folgerung
sense_list:
wniosek końcowy | (historia, historyczny, historycznie) siedemnasto- lub osiemnastowieczny napis trumienny zawierający ostatnią sentencję mowy pogrzebowej, który był umieszczany na tkaninach, często wraz z portretem i herbem zmarłego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek strony w procesie, żądanie


lexentry: pol/konkordancja__rzeczownik__1
written_rep: konkordancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkordanz
sense_list:
(genetyka) prawdopodobieństwo, że para osobników będzie miała tę samą cechę fenotypową, zakładając, że jedna z tych osób ma tę cechę | (geologia, geologiczny) zgodność wzajemnego stosunku stykających się ze sobą 2 warstw skał osadowych | (językoznawstwo, językoznawczy) (informatyka, informatyczny) wystąpienie szukanej frazy lub słowa w tekście, ich zestawie lub korpusie językowym z dodatkowym krótkim kontekstem, też: zbiór takich wystąpień | alfabetyczny spis wyrazów, zdań, znaków, symboli lub motywów znajdujących się w jakimś dziele literackim lub zbiorze dokumentów czy ksiąg; | zestawienie tekstów, symboli, znaków czy dat dotyczących tego samego przedmiotu


lexentry: pol/konkordat__rzeczownik__1
written_rep: konkordat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkordat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;


lexentry: pol/konkrecja__rzeczownik__1
written_rep: konkrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkretion
sense_list:
(geologia, geologiczny) kuliste, soczewkowe lub gruzłowe skupienie minerałów o składzie innym niż osad otaczający;


lexentry: pol/konkubent__rzeczownik__1
written_rep: konkubent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lebensgefährte
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mężczyzna żyjący z kobietą bez oficjalnego zawarcia związku małżeńskiego


lexentry: pol/konkubina__rzeczownik__1
written_rep: konkubina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkubine
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego


lexentry: pol/konkubinat__rzeczownik__1
written_rep: konkubinat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkubinat
sense_list:
związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;


lexentry: pol/konkurencja__rzeczownik__1
written_rep: konkurencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkurrenz
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży


lexentry: pol/konkurs__rzeczownik__1
written_rep: konkurs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wettbewerb
sense_list:
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony


lexentry: pol/konkwistador__rzeczownik__1
written_rep: konkwistador
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konquistador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł nadawany przez królów hiszpańskich i portugalskich zdobywcom Ameryki Południowej i Środkowej w XVI w.


lexentry: pol/konnica__rzeczownik__1
written_rep: konnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kavallerie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa złożona z uzbrojonych jeźdźców konnych


lexentry: pol/konopie__rzeczownik__1
written_rep: konopie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hanf
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju konopie (1.1); | (włókiennictwo) włókno uzyskiwane z konopi (1.2)


lexentry: pol/konsekwencjalizm__rzeczownik__1
written_rep: konsekwencjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsequentialismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) teoria etyczna, zgodnie z którą czyny należy oceniać po ich konsekwencjach;


lexentry: pol/konsekwentny__przymiotnik__1
written_rep: konsekwentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: beharrlich
sense_list:
przeprowadzający coś wytrwale do końca w myśl przyjętych założeń, rozumujący i działający logicznie, przeprowadzany od początku do końca w myśl przyjętych założeń, oparty na logicznych przesłankach, logiczny, przemyślany


lexentry: pol/konserwacja__rzeczownik__1
written_rep: konserwacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erhaltung | Wartung | Konservieren
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;


lexentry: pol/konserwant__rzeczownik__1
written_rep: konserwant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konservierungsmittel | Konservierungsstoff
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;


lexentry: pol/konserwatorium__rzeczownik__1
written_rep: konserwatorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konservatorium
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uczelnia wyższa specjalizująca się w edukacji muzycznej i artystycznej


lexentry: pol/konserwatywny__przymiotnik__1
written_rep: konserwatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: konservativ
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów


lexentry: pol/konserwatyzm__rzeczownik__1
written_rep: konserwatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konservatismus | Konservativismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)


lexentry: pol/konsola__rzeczownik__1
written_rep: konsola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsole
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) blat lub tablica z elementami sterującymi | (architektura, architektoniczny) ozdobny wspornik podpierający balkon, rzeźbę, gzyms itp.; | mały stolik przyścienny;


lexentry: pol/konsola__rzeczownik__1
written_rep: konsola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spielkonsole
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zestaw cyfrowych urządzeń multimedialnych do gier, odtwarzania muzyki, filmów itp.;


lexentry: pol/konsolacja__rzeczownik__1
written_rep: konsolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsoletion
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) akt lub proces pocieszania kogoś, przynoszenia ukojenia i podnoszenia na duchu


lexentry: pol/konsoleta__rzeczownik__1
written_rep: konsoleta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spielkonsole
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) stół mikserski w studiu radiowym lub telewizyjnym, pulpit realizatora dźwięku;


lexentry: pol/konsonant__rzeczownik__1
written_rep: konsonant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konsonantisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk języka mówionego powstający poprzez zablokowanie przepływu powietrza w aparacie mowy


lexentry: pol/konstantynopolitańczykowianeczka__rzeczownik__1
written_rep: konstantynopolitańczykowianeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jung Bewohnerin von Konstantinopel
sense_list:
sztucznie utworzone słowo, mające być w zamierzeniu najdłuższym wyrazem polskim i oznaczające rzekomo: młoda mieszkanka miasta Konstantynopol ((współcześnie) Stambuł)


lexentry: pol/konsternacja__rzeczownik__1
written_rep: konsternacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bestürzung
sense_list:
stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji


lexentry: pol/konstrukcja__rzeczownik__1
written_rep: konstrukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konstruktion
sense_list:
układ elementów, sposób ich powiązania | proces budowania, konstruowania | (matematyka, matematyczny) metoda wykreślania figur geometrycznych określonym sposobem, określonymi przyrządami


lexentry: pol/konstruktywistyczny__przymiotnik__1
written_rep: konstruktywistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: konstruktivistisch
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem


lexentry: pol/konstruktywizm__rzeczownik__1
written_rep: konstruktywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konstruktivismus
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;


lexentry: pol/konstytucja__rzeczownik__1
written_rep: konstytucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konstitution | Verfassung
sense_list:
(biologia, biologiczny) stan organizmu zwierzęcia uwarunkowany jakością tkanek, czynnością narządów wewnętrznych i regulacyjną działalnością gruczołów dokrewnych;


lexentry: pol/konstytucja__rzeczownik__1
written_rep: konstytucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verfassung | Konstitution | Grundgesetz
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;


lexentry: pol/konstytucjonalista__rzeczownik__1
written_rep: konstytucjonalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verfassungsrechtler | Staatsrechtler
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik zajmujący się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym


lexentry: pol/konstytucyjność__rzeczownik__1
written_rep: konstytucyjność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verfassungmäßigkeit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgodność ustawy albo przepisu prawnego z ustawą zasadniczą


lexentry: pol/konstytuować__czasownik__1
written_rep: konstytuować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Form annehmen
sense_list:
(książkowy) lub (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powoływać do istnienia (np. organizację), nadając ramy prawne lub organizacyjne; ustanawiać, tworzyć


lexentry: pol/konsul__rzeczownik__1
written_rep: konsul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsul
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym; | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną; | (historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;


lexentry: pol/konsulat__rzeczownik__1
written_rep: konsulat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsulat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;


lexentry: pol/konsument__rzeczownik__1
written_rep: konsument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsument
sense_list:
(handel, handlowy) nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr; | (biologia, biologiczny) organizm odżywiający się substancjami organicznymi;


lexentry: pol/konsumpcja__rzeczownik__1
written_rep: konsumpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verbrauch | Konsum
sense_list:
zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie


lexentry: pol/konsumpcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: konsumpcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsumismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) postawa polegająca na nieusprawiedliwionej rzeczywistymi potrzebami konsumpcji dóbr materialnych i usług, a także pogląd głoszący uznawanie konsumpcji za wyznacznik jakości życia;


lexentry: pol/konsystorz__rzeczownik__1
written_rep: konsystorz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsistorium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) w Kościele katolickim kuria biskupia | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dawny sąd prezbiterialny przy kurii biskupiej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościołach protestanckich rada diecezji lub całego Kościoła | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie kardynałów pod przewodnictwem papieża


lexentry: pol/kontekst__rzeczownik__1
written_rep: kontekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zusammenhang | Kontext
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń


lexentry: pol/kontener__rzeczownik__1
written_rep: kontener
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Container
sense_list:
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;


lexentry: pol/kontinuum__rzeczownik__1
written_rep: kontinuum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontinuum
sense_list:
(matematyka, matematyczny) moc zbioru liczb rzeczywistych | ciągły, zgodny z porządkiem zbiór elementów, które przechodzą jeden w drugi


lexentry: pol/konto__rzeczownik__1
written_rep: konto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konto
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta; | (informatyka, informatyczny) przypisana danemu użytkownikowi część zasobów serwera lub prawo dostępu do tych zasobów


lexentry: pol/kontrabanda__rzeczownik__1
written_rep: kontrabanda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konterbande | Schmuggelware
sense_list:
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;


lexentry: pol/kontradmirał__rzeczownik__1
written_rep: kontradmirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flottekapitän
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi brygady w wojskach lądowych i lotnictwie;


lexentry: pol/kontrapunkt__rzeczownik__1
written_rep: kontrapunkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontrapunkt
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika stosowana w muzyce polegająca na prowadzeniu kilku linii melodycznych, które są ze sobą zharmonizowane;


lexentry: pol/kontrast__rzeczownik__1
written_rep: kontrast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontrast | Gegensatz
sense_list:
(optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu | (książkowy) sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)


lexentry: pol/kontrasygnata__rzeczownik__1
written_rep: kontrasygnata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Contrasignatur | Gegenzeichnung
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymóg złożenia podpisu pod aktem prawnym przez drugą osobę w celu potwierdzenia jego ważności;


lexentry: pol/kontratenor__rzeczownik__1
written_rep: kontratenor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Countertenor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;


lexentry: pol/kontrgambit__rzeczownik__1
written_rep: kontrgambit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gegengambit
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe, w którym czarne poświęcają jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;


lexentry: pol/kontrreformacja__rzeczownik__1
written_rep: kontrreformacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gegenreformation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;


lexentry: pol/kontrrewolucja__rzeczownik__1
written_rep: kontrrewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konterrevolution
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;


lexentry: pol/kontrrewolucyjny__przymiotnik__1
written_rep: kontrrewolucyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: konterrevolutionär
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z kontrrewolucją, dotyczący kontrrewolucji


lexentry: pol/kontrwywiad__rzeczownik__1
written_rep: kontrwywiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abwehr | Spionageabwehr
sense_list:
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;


lexentry: pol/kontumacja__rzeczownik__1
written_rep: kontumacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontumaz
sense_list:
(dawniej, dawny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niepojawienie się oskarżonego na rozprawie, co powoduje zaoczne wydanie wyroku


lexentry: pol/konturówka__rzeczownik__1
written_rep: konturówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konturenstift
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk w formie ołówka, sztyftu lub pędzelka, służący do obrysowania oczu lub ust;


lexentry: pol/kontuzja__rzeczownik__1
written_rep: kontuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontusion | Quetschung
sense_list:
(medycyna, medyczny) (sport, sportowy) uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność


lexentry: pol/kontynent__rzeczownik__1
written_rep: kontynent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontinent | Erdteil
sense_list:
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;


lexentry: pol/kontyngent__rzeczownik__1
written_rep: kontyngent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beschränkung
sense_list:
(handel, handlowy) maksymalna norma importu, eksportu lub tranzytu określona w umowach międzypaństwowych


lexentry: pol/konwalia__rzeczownik__1
written_rep: konwalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maiglöckchen
sense_list:
(botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;


lexentry: pol/konwalia_majowa__rzeczownik__1
written_rep: konwalia majowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maiglöckchen
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Convallaria majalis L., gatunek rośliny z rodziny szparagowatych;


lexentry: pol/konwejer__rzeczownik__1
written_rep: konwejer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fließband
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przenośnik taśmowy | (środowiskowy) metoda wydobywania zeznań polegająca wielogodzinnych, nocnych przesłuchaniach świadków lub podejrzanych;


lexentry: pol/konwent__rzeczownik__1
written_rep: konwent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konvent
sense_list:
spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach


lexentry: pol/konwergencja__rzeczownik__1
written_rep: konwergencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konvergenz
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces powstawania podobnych cech u niespokrewnionych ze sobą organizmów na skutek życia w podobnych warunkach; | (ekonomia, ekonomiczny) zbieżność ekonomiczna państw Unii Europejskiej pod względem inflacji, stóp procentowych, zadłużenia i kursu walutowego; | (ekonomia, ekonomiczny) zjawisko zbliżania się poziomu rozwoju różnych krajów poprzez doganianie bogatych przez biedne; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) niezależne powstawanie podobnych zjawisk kulturowych w odległych od siebie regionach świata w podobnych warunkach geograficznych | (medycyna, medyczny) jednoczesny, zbieżny ruch gałek ocznych przy zmianie odległości obiektu, na którym jest skupiany wzrok; | (meteorologia, meteorologiczny) zbliżanie się do siebie mas powietrza z różnych stron, powodujące wyparcie znajdującego się tam wcześniej powietrza w górę; | (technologia, technika, techniczny) kojarzenie różnych zjawisk na pograniczu działów telekomunikacji, informatyki i multimediów; | zbieżność lub jej powstawanie


lexentry: pol/konwergentny__przymiotnik__1
written_rep: konwergentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: konvergent
sense_list:
(książkowy) zbieżny | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący lub związany z konwergencją


lexentry: pol/konwersja__rzeczownik__1
written_rep: konwersja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Umwandlung
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces jednostkowy, który ma na celu zmianę właściwości przekształcanych materiałów w wyniku różnych reakcji chemicznych, przeprowadzanych w aparatach zwanych konwertorami | (informatyka, informatyczny) zmiana formatu pliku na mogący być odczytany przez inny program komputerowy niż ten, w którym został utworzony | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmiana wyznania w obrębie religii chrześcijańskiej lub przejście na chrześcijaństwo z innej religii | przemiana, przekształcenie postaci czegoś


lexentry: pol/konwertować__czasownik__1
written_rep: konwertować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: konvertieren
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dokonywać zmiany formatu pliku na inny | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmieniać wyznanie na inne | (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) dokonywać zmiany warunków pożyczki


lexentry: pol/konwisarz__rzeczownik__1
written_rep: konwisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kannengießer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;


lexentry: pol/konwulsja__rzeczownik__1
written_rep: konwulsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zuckung
sense_list:
gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś | mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała


lexentry: pol/konwój__rzeczownik__1
written_rep: konwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konvoi
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;


lexentry: pol/konyza_kanadyjska__rzeczownik__1
written_rep: konyza kanadyjska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanadische Berufkraut
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny astrowatych pochodzący z Ameryki Północnej i Środkowej i rozprzestrzeniony w innych rejonach świata;


lexentry: pol/koordynować__czasownik__1
written_rep: koordynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: koordinieren
sense_list:
kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie


lexentry: pol/kop__rzeczownik__1
written_rep: kop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kick
sense_list:
(potocznie, potoczny) uderzenie lub cios nogą | (przenośnie, przenośnia) coś, co nadaje komuś impet, wigor


lexentry: pol/kopacz__rzeczownik__1
written_rep: kopacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dachzeile
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik w drużynie futbolu amerykańskiego, który odpowiada za wykonywanie wykopów


lexentry: pol/koparka__rzeczownik__1
written_rep: koparka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bagger
sense_list:
(maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu


lexentry: pol/koper__rzeczownik__1
written_rep: koper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dill
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;


lexentry: pol/koper_włoski__rzeczownik__1
written_rep: koper włoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fenchel
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek dwuletniej rośliny z rodziny selerowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kopru włoskiego (1.1) | (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona kopru włoskiego (1.2) | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna ze zgrubiałych łodyg kopru włoskiego (1.2)


lexentry: pol/koperta__rzeczownik__1
written_rep: koperta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Briefumschlag | Umschlag | Kuvert
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;


lexentry: pol/kopia__rzeczownik__1
written_rep: kopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kopie
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (biurowość, biurowy) dokument wytworzony przez odwzorowanie oryginału


lexentry: pol/kopia__rzeczownik__1
written_rep: kopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lanze
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;


lexentry: pol/kopiec__rzeczownik__1
written_rep: kopiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heap
sense_list:
(informatyka, informatyczny) struktura danych oparta na drzewie, w której wartości potomków węzła są w stałej relacji z wartością rodzica


lexentry: pol/kopiejka__rzeczownik__1
written_rep: kopiejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kopeke
sense_list:
(jednostka monetarna) drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla;


lexentry: pol/kopiować__czasownik__1
written_rep: kopiować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kopieren
sense_list:
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie


lexentry: pol/koptyjski__przymiotnik__1
written_rep: koptyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: koptisch
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców


lexentry: pol/koptyjski__rzeczownik__1
written_rep: koptyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Koptisch | koptisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich;


lexentry: pol/kopulacja__rzeczownik__1
written_rep: kopulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Begattung | Kopulation | Paarung
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) cielesne zespolenie się dwóch osobników różnej płci, umożliwiające zapłodnienie


lexentry: pol/kopytnik_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: kopytnik pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gewöhnliche Haselwurz
sense_list:
(botanika, botaniczny) Asarum europaeum L., gatunek byliny z rodziny kokornakowatych, jedyny gatunek kopytnika w Europie;


lexentry: pol/kora__rzeczownik__1
written_rep: kora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Borke | Rinde
sense_list:
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny


lexentry: pol/kora_mózgowa__rzeczownik__1
written_rep: kora mózgowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Großhirnrinde
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna warstwa mózgu, czyli cienka powłoka pokrywająca półkule mózgowe; warstwa istoty szarej o grubości od 1,5 do 4,5 mm, pokrywająca powierzchnię półkul mózgu i odpowiadająca za najwyższe funkcje układu nerwowego


lexentry: pol/korat__rzeczownik__1
written_rep: korat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koratkatze
sense_list:
(felinologia, felinologiczny) rasa tajlandzkiego kota domowego średniej wielkości, o srebrzystoniebieskiej sierści;


lexentry: pol/kordelas__rzeczownik__1
written_rep: kordelas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hirschfänger | Saufänger
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) długi, prosty, obosieczny nóż z masywną rękojeścią, służący dawniej do dobijania postrzelonej grubej zwierzyny;


lexentry: pol/korek__rzeczownik__1
written_rep: korek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kork | Korken
sense_list:
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca


lexentry: pol/korek_analny__rzeczownik__1
written_rep: korek analny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Analplug
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) akcesorium seksualne wkładane do odbytnicy dla osiągnięcia przyjemności seksualnej


lexentry: pol/korektorka__rzeczownik__1
written_rep: korektorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korrektorin
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) kobieta zawodowo poprawiająca teksty na różnych etapach przygotowywania druku


lexentry: pol/korespondencja__rzeczownik__1
written_rep: korespondencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Briefwechsel
sense_list:
wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)


lexentry: pol/korespondencja__rzeczownik__1
written_rep: korespondencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korrespondenz
sense_list:
materiał nadesłany przez korespondenta | zbiór dokumentujący korespondencję (1.1), ogół listów wymienionych z kimś lub w konkretnej sprawie lub w jakimś okresie


lexentry: pol/korma__rzeczownik__1
written_rep: korma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heck
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z duszonego mięsa z warzywami, rodzaj curry z dodatkiem jogurtu i orzechów;


lexentry: pol/korona__rzeczownik__1
written_rep: korona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krone
sense_list:
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii; | atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę) | (jednostka monetarna) waluta w Czechach; | monarchia | (jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech | (botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi; | (stomatologia, stomatologiczny) metalowe lub porcelanowe wzmocnienie plomby na zębie; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej przedłużający wartość nuty lub pauzy o dowolną długość


lexentry: pol/korona_cierniowa__rzeczownik__1
written_rep: korona cierniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dornenkrone
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) wieniec upleciony z cierni, który według Nowego Testamentu został włożony Jezusowi na głowę przez żołnierzy rzymskich;


lexentry: pol/koronawirus__rzeczownik__1
written_rep: koronawirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Coronavirus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;


lexentry: pol/koronny__przymiotnik__1
written_rep: koronny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bombieren
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z Koroną, dotyczący Korony | związany z państwem lub królestwem, dotyczący państwa lub królestwa


lexentry: pol/koronograf__rzeczownik__1
written_rep: koronograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koronograph
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny służący do obserwacji korony słonecznej poza momentami całkowitych zaćmień słońca;


lexentry: pol/koronować__czasownik__1
written_rep: koronować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: krönen
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego


lexentry: pol/korowód__rzeczownik__1
written_rep: korowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reigen
sense_list:
tańczący ludzie posuwający się jeden za drugim, często w rytmie tanecznym, czasem trzymający się za ręce


lexentry: pol/korporał__rzeczownik__1
written_rep: korporał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korporale
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrus rozkładany na ołtarzu pod naczynia mszalne podczas liturgii eucharystii oraz używany w innych miejscach podczas mszy;


lexentry: pol/korpulencja__rzeczownik__1
written_rep: korpulencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korpulenz
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) poważna nadwaga będąca wynikiem nadmiernego nagromadzenia tłuszczu w organizmie


lexentry: pol/korpus__rzeczownik__1
written_rep: korpus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korps
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych;


lexentry: pol/korpus_gniazdowy__rzeczownik__1
written_rep: korpus gniazdowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brutraum | Brutzarge
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) element ula wielokorpusowego, w którym mieści się gniazdo rodziny pszczelej


lexentry: pol/korpus_miodowy__rzeczownik__1
written_rep: korpus miodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Honigraum | Honigzarge
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) element ula wielokorpusowego, z którego pszczelarz odbiera pszczołom miód


lexentry: pol/korrida__rzeczownik__1
written_rep: korrida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stierkampf | Corrida
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii;


lexentry: pol/korsak__rzeczownik__1
written_rep: korsak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korsak | Steppenfuchs
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vulpes corsac, gatunek drapieżnego ssaka z rodzaju lis, występujący na stepach i półpustyniach Azji Środkowo-Wschodniej;


lexentry: pol/korseka__rzeczownik__1
written_rep: korseka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hackenspiess
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) biała broń drzewcowa, o potrójnym ostrzu, z najdłuższym prostym grotem środkowym i dwoma bocznymi, półokrągło wygiętymi ku dołowi;


lexentry: pol/korweta__rzeczownik__1
written_rep: korweta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korvette
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych; | (marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;


lexentry: pol/koryfeusz__rzeczownik__1
written_rep: koryfeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koryphäe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim; | (przenośnie, przenośnia) (podniośle) lider, przodownik nowych działań w jakimś środowisku, zwłaszcza artystycznym lub naukowym


lexentry: pol/koryncki__przymiotnik__1
written_rep: koryncki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: korinthisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji) | (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji) | od Korynt (miasto w obecnej Grecji)


lexentry: pol/korytarz_życia__rzeczownik__1
written_rep: korytarz życia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rettungsgasse
sense_list:
metoda stworzenia możliwości przejazdu dla pojazdów uprzywilejowanych poprzez rozsunięcie się jadących lub stojących w korku pojazdów do krawędzi drogi wielojezdniowej


lexentry: pol/koryto__rzeczownik__1
written_rep: koryto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flußbett
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu


lexentry: pol/korzec__rzeczownik__1
written_rep: korzec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheffel
sense_list:
(dawniej, dawny) naczynie odmierzające korce (1.1) | (dawniej, dawny) dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;


lexentry: pol/korzeń__rzeczownik__1
written_rep: korzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wurzel
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne; | (anatomia, anatomiczny) element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała


lexentry: pol/koser__rzeczownik__1
written_rep: koser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rebmesser
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) duży nóż o sierpowatym ostrzu, służący do obcinania gałęzi krzewów, zwłaszcza winorośli


lexentry: pol/kosmetyk__rzeczownik__1
written_rep: kosmetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kosmetik | Kosmetikum
sense_list:
substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów


lexentry: pol/kosmetyka__rzeczownik__1
written_rep: kosmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kosmetik
sense_list:
sztuka upiększania, pielęgnowania ciała, włosów; stosowanie środków lub zabiegów mających na celu pielęgnowanie ciała lub włosów


lexentry: pol/kosmita__rzeczownik__1
written_rep: kosmita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Außerirdischer
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;


lexentry: pol/kosmitka__rzeczownik__1
written_rep: kosmitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Außerirdische
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczna mieszkanka planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.


lexentry: pol/kosmochemia__rzeczownik__1
written_rep: kosmochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kosmochemie
sense_list:
(chemia, chemiczny) (astronomia, astronomiczny) dział chemii o charakterze interdyscyplinarnym, zajmujący się składem ciał niebieskich i procesami chemicznymi zachodzącymi we wszechświecie;


lexentry: pol/kosmodrom__rzeczownik__1
written_rep: kosmodrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weltraumbahnhof | Kosmodrom
sense_list:
(astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;


lexentry: pol/kosmogonia__rzeczownik__1
written_rep: kosmogonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kosmogonie
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii zajmujący się badaniem początków wszechświata; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór wyobrażeń i opowieści na temat pochodzenia świata;


lexentry: pol/kosmografia__rzeczownik__1
written_rep: kosmografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kosmografie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dawna nauka badająca strukturę i ewolucję wszechświata | (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyobrażenie o świecie i jego funkcjonowaniu charakterystyczne dla konkretnej religii lub systemu filozoficznego


lexentry: pol/kosmówka__rzeczownik__1
written_rep: kosmówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chorion
sense_list:
(biologia, biologiczny) błona płodowa powstająca z trofoblastu zarodka, która umożliwia wymianę substancji między krwią matki a krwią płodu i uczestniczy w powstaniu łożyska


lexentry: pol/kosodrzewina__rzeczownik__1
written_rep: kosodrzewina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bergkiefer
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (systematyka) Pinus mugo Turra, gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;


lexentry: pol/kosteczka_słuchowa__rzeczownik__1
written_rep: kosteczka słuchowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gehörknöchelchen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) drobna kostka w jamie bębenkowej ucha przenosząca drgania błony bębenkowej do ucha wewnętrznego;


lexentry: pol/kostium__rzeczownik__1
written_rep: kostium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kostüm
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać


lexentry: pol/kostiumernia__rzeczownik__1
written_rep: kostiumernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Garderobe
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) miejsce przechowywania kostiumów w teatrze | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pracownia kostiumów teatralnych


lexentry: pol/kostka__rzeczownik__1
written_rep: kostka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Plektrum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mała płytka, którą gra się na niektórych instrumentach strunowych


lexentry: pol/kostka_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: kostka do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Würfel | Spielwürfel
sense_list:
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników


lexentry: pol/kostka_rosołowa__rzeczownik__1
written_rep: kostka rosołowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brühwürfel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koncentrat z mięsa wołowego lub kurzego i przypraw w postaci kostki, służący głównie do rozpuszczania w wodzie w celu uzyskania wywaru


lexentry: pol/kostucha__rzeczownik__1
written_rep: kostucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sensenmann | Gevatter Tod | Schnitter
sense_list:
(potocznie, potoczny) personifikacja śmierci zabierająca ludzi w zaświaty, przedstawiana jako szkielet, zwykle z atrybutami takimi jak kosa, klepsydra czy kaptur


lexentry: pol/kosz__rzeczownik__1
written_rep: kosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korb
sense_list:
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego | jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1)


lexentry: pol/kosz_na_śmieci__rzeczownik__1
written_rep: kosz na śmieci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abfalleimer
sense_list:
(higiena, higieniczny) pojemnik służący do gromadzenia odpadów w domu, biurze lub w przestrzeni publicznej


lexentry: pol/koszałka__rzeczownik__1
written_rep: koszałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manna
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) koszyk lub torebka plecione z wikliny, z przykrywką, służące zwykle do noszenia pokarmów


lexentry: pol/koszenila__rzeczownik__1
written_rep: koszenila
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cochenille | Koschenille
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalny ciemnoczerwony barwnik pozyskiwany z wysuszonych i zmielonych czerwców kaktusowych, dawniej także z czerwców polskich;


lexentry: pol/koszerny__przymiotnik__1
written_rep: koszerny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: koscher
sense_list:
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków


lexentry: pol/koszyczek__rzeczownik__1
written_rep: koszyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blütenkorb | Blütenkörbchen
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu groniastego, w którym kwiaty są gęsto osadzone na dnie kwiatowym;


lexentry: pol/koszyczek__rzeczownik__1
written_rep: koszyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Körbchen
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zagłębienie na zewnętrznej powierzchni goleni tylnej nogi pszczoły-robotnicy, w którym składany jest pyłek kwiatowy


lexentry: pol/koszykówka__rzeczownik__1
written_rep: koszykówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Basketball
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;


lexentry: pol/kot_bengalski__rzeczownik__1
written_rep: kot bengalski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardkatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis Kerr, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w środkowej, wschodniej i południowej Azji, na Filipinach i na wyspach Archipelagu Sundajskim;


lexentry: pol/kot_domowy__rzeczownik__1
written_rep: kot domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hauskatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris catus Linnaeus, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych w rodzinie kotowatych;


lexentry: pol/kot_pampasowy__rzeczownik__1
written_rep: kot pampasowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pampaskatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus colocolo Molina, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/kot_rdzawy__rzeczownik__1
written_rep: kot rdzawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rostkatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus rubiginosus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Indiach i na Cejlonie


lexentry: pol/kot_syjamski__rzeczownik__1
written_rep: kot syjamski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Siamkatze
sense_list:
(felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/kotbelka__rzeczownik__1
written_rep: kotbelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kranbalken
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) belka lub mały żurawik wystający pochyło za burtę statku służący do podwieszenia kotwicy typu admiralicji lub zamocowania drapacza na dziobie lub rufie;


lexentry: pol/kotek_cętkowany__rzeczownik__1
written_rep: kotek cętkowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fischkatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/koteria__rzeczownik__1
written_rep: koteria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klüngel
sense_list:
(książkowy) ekskluzywna grupa ludzi i środowisk związanych ze sobą wspólnym interesem, popierających się nawzajem, aby trwać na różnych poziomach i wymiarach władzy


lexentry: pol/kotik__rzeczownik__1
written_rep: kotik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nördlicher Seebär
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Callorhinus J.E. Gray,, rodzaj ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych, obejmujący jeden gatunek żyjący w północnych wodach Oceanu Spokojnego


lexentry: pol/kotik__rzeczownik__1
written_rep: kotik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seebär
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak morski z rodziny uchatkowatych, cuchujący się bardzo gęstym futrem, obecnością małych małżowin usznych oraz zdolnością do sprawnego poruszania się na lądzie dzięki podwijaniu tylnych płetw pod tułów


lexentry: pol/kotlet_mielony__rzeczownik__1
written_rep: kotlet mielony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frikadelle | Bulette
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z mięsa mielonego, zwykle wieprzowego, z dodatkiem bułki, cebuli i jaj;


lexentry: pol/kotlet_schabowy__rzeczownik__1
written_rep: kotlet schabowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schweinekotelett
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) popularna potrawa wieprzowa kuchni polskiej, panierowany kotlet z cienko ubitego schabu


lexentry: pol/kotołak__rzeczownik__1
written_rep: kotołak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katzenmensch | Werkatze
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w kota lub kot ukrywająca się pod postacią człowieka


lexentry: pol/kotwica__rzeczownik__1
written_rep: kotwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anker
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;


lexentry: pol/kotwić__czasownik__1
written_rep: kotwić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Anker
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (budownictwo) wiązać, zamocowywać poszczególne elementy budowlane przy użyciu kotwi


lexentry: pol/kotylion__rzeczownik__1
written_rep: kotylion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kotillon
sense_list:
tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1);


lexentry: pol/kowadło__rzeczownik__1
written_rep: kowadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amboss
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;


lexentry: pol/kowal__rzeczownik__2
written_rep: kowal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Feuerwanze
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pyrrhocoris apterus, pospolity pluskwiak o charakterystycznym czerwono-czarnym wzorze na odwłoku;


lexentry: pol/kowalencyjny__przymiotnik__1
written_rep: kowalencyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kovalent
sense_list:
(chemia, chemiczny) dotyczący wiązania chemicznego polegającego na współdzieleniu pary (lub par) elektronów przez dwa atomy


lexentry: pol/kowalik__rzeczownik__1
written_rep: kowalik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kleiber
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;


lexentry: pol/kowariancja__rzeczownik__1
written_rep: kowariancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kovarianz
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji Pearsona i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;


lexentry: pol/kowen__rzeczownik__1
written_rep: kowen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hexenzirkel
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zorganizowana grupa wyznawców wicca lub innej religii neopogańskiej;


lexentry: pol/kozactwo__rzeczownik__1
written_rep: kozactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kosaken
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) mieszkańcy południowo-wschodniej Ukrainy


lexentry: pol/kozica__rzeczownik__1
written_rep: kozica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gämse
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;


lexentry: pol/kozieradka__rzeczownik__1
written_rep: kozieradka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bockshornklee
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum)


lexentry: pol/kozieradka__rzeczownik__1
written_rep: kozieradka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bockshornklee | Siebenzeit | Ziegenhorn
sense_list:
(botanika, botaniczny) Trigonella, rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych;


lexentry: pol/kozioł_ofiarny__rzeczownik__1
written_rep: kozioł ofiarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sündenbock
sense_list:
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi


lexentry: pol/kozłek_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: kozłek lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: echter Baldrian
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek zbiorowy obejmujący kilka do kilkunastu gatunków (podgatunków) o podobnym działaniu leczniczym;


lexentry: pol/kołatka__rzeczownik__1
written_rep: kołatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klopfer | Türklopfer
sense_list:
(potocznie, potoczny) często ozdobny przedmiot, zazwyczaj metalowy, przymocowany przy drzwiach wejściowych służący do stukania;


lexentry: pol/kołchoz__rzeczownik__1
written_rep: kołchoz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolchos | Kolchose
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;


lexentry: pol/koło__rzeczownik__1
written_rep: koło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreis
sense_list:
określona grupa osób, stowarzyszenie ludzi o podobnych celach | (potocznie, potoczny) linia o kształcie brzegu koła (1.1), okrąg | (geometria) okrąg wraz z odciętym wewnątrz niego fragmentem płaszczyzny;


lexentry: pol/koło_kwintowe__rzeczownik__1
written_rep: koło kwintowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quintenzirkel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) graficzny schemat przedstawiający gamy / tonacje w systemie dur-moll uszeregowane według zmieniającej się liczby znaków przykluczowych;


lexentry: pol/koło_podbiegunowe__rzeczownik__1
written_rep: koło podbiegunowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Polarkreise
sense_list:
(geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej;


lexentry: pol/koło_sterowe__rzeczownik__1
written_rep: koło sterowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pinne
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;


lexentry: pol/koło_wodne__rzeczownik__1
written_rep: koło wodne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserrad
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie przekształcające energię przepływu lub spadku wody w inne użyteczne formy energii;


lexentry: pol/koło_zębate__rzeczownik__1
written_rep: koło zębate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zahnrad
sense_list:
(mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;


lexentry: pol/kołodziej__rzeczownik__1
written_rep: kołodziej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stellmacher
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;


lexentry: pol/kołokolnia__rzeczownik__1
written_rep: kołokolnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glockenturm
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna


lexentry: pol/kołpak__rzeczownik__1
written_rep: kołpak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalpak | Kolpak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wysoka czapka bez daszka o cylindrycznym lub stożkowatym kształcie, futrzana lub obszyta futrem, noszona w średniowieczu przez Tatarów, popularna w Polsce od XV do XIX w.;


lexentry: pol/kołpak__rzeczownik__1
written_rep: kołpak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Radkappe
sense_list:
(motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;


