# translation

lexentry: pol/koń__rzeczownik__1
written_rep: koń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pferd | Springer
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem; | (szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;


lexentry: pol/koń_ma_cztery_nogi_i_też_się_potknie__przysłowie__1
written_rep: koń ma cztery nogi i też się potknie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: ein Pferd hat vier Beine und stolpert doch
sense_list:
nawet największym mistrzom, znawcom i specjalistom zdarzają się pomyłki i błędy; każdy czasem się myli


lexentry: pol/koń_trojański__związek_frazeologiczny__1
written_rep: koń trojański
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Trojanisches Pferd | trojanisches Pferd
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pozornie przyjacielski podarunek, w rzeczywistości stanowiący zagrożenie; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp;


lexentry: pol/koń_trojański__związek_frazeologiczny__1
written_rep: koń trojański
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: trojanisches Pferd
sense_list:
(informatyka, informatyczny) typ szkodliwego oprogramowania, które podszywając się pod przydatne lub ciekawe dla użytkownika aplikacje, dodatkowo implementuje niepożądaną, ukrytą przed użytkownikiem funkcjonalność;


lexentry: pol/kościec__rzeczownik__1
written_rep: kościec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Skelett | Knochenbau | Knochengerüst
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt


lexentry: pol/kościelny__przymiotnik__1
written_rep: kościelny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kirchlich
sense_list:
związany z regułami określonego kościoła (instytucji) | związany z określonym kościołem (instytucją)


lexentry: pol/kościół__rzeczownik__1
written_rep: kościół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirche
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;


lexentry: pol/kościół_słupowy__rzeczownik__1
written_rep: kościół słupowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stabkirche
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach;


lexentry: pol/koślawy__przymiotnik__1
written_rep: koślawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: krakelig | säbelbeinig
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kątem skierowany do wewnątrz, osią odchylony na zewnątrz od osi symetrii ciała


lexentry: pol/kość_ciemieniowa__rzeczownik__1
written_rep: kość ciemieniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheitelbein
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch symetrycznych kości czaszki znajdujących się w górnej jej części;


lexentry: pol/kość_klinowa__rzeczownik__1
written_rep: kość klinowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Keilbein
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nieparzysta kość podstawy czaszki, położona centralnie, o kształcie motyla; łączy się z większością kości czaszki, współtworzy jej podstawę, oczodoły i jamę nosową, zawiera zatokę klinową oraz liczne otwory dla nerwów i naczyń


lexentry: pol/kość_nosowa__rzeczownik__1
written_rep: kość nosowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nasenbein
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) niewielka, cienka kość parzysta w górnej części nosa, stanowiąca szkielet jego nasady;


lexentry: pol/kość_słoniowa__rzeczownik__1
written_rep: kość słoniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elfenbein
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala; | kolor kości słoniowej (1.1), biały z odcieniem żółto-kremowym


lexentry: pol/koźlarz_babka__rzeczownik__1
written_rep: koźlarz babka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemeiner Birkenpilz
sense_list:
(botanika, botaniczny) Leccinum scabrum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o brązowej barwie kapelusza i czarnych kosmkach na trzonie;


lexentry: pol/koźlarz_czerwony__rzeczownik__1
written_rep: koźlarz czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weißstielige Rotkappe
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Leccinum aurantiacum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o czerwonej barwie kapelusza;


lexentry: pol/koźlę__rzeczownik__1
written_rep: koźlę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kitz
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej | (zoologia, zoologiczny) młode mniejszych zwierząt kopytnych, np. sarny, muflona, kozicy


lexentry: pol/kożuch__rzeczownik__1
written_rep: kożuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pelz | Schafspelz
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)


lexentry: pol/kra__rzeczownik__1
written_rep: kra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisscholle
sense_list:
tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli;


lexentry: pol/krabojad_foczy__rzeczownik__1
written_rep: krabojad foczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krabbenfresser
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lobodon carcinophaga, drapieżny ssak morski z rodziny fokowatych, z rejonu Antarktyki


lexentry: pol/krach__rzeczownik__1
written_rep: krach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krach
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne | (ekonomia, ekonomiczny) nagły, gwałtowny spadek kursu walut, akcji, obligacji lub innych aktywów;


lexentry: pol/kraina__rzeczownik__1
written_rep: kraina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Land | Landschaft
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska (i tym podobne, i temu podobne), rejon, region;


lexentry: pol/kraina__rzeczownik__1
written_rep: kraina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Land | Reich
sense_list:
(książkowy) sfera doznań, uczuć, myśli | (przenośnie, przenośnia) miejsce, często wymyślone, związane z jakimiś postaciami, wspomnieniami itp.


lexentry: pol/kraina_wiecznych_łowów__rzeczownik__1
written_rep: kraina wiecznych łowów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ewige Jagdgründe
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (przenośnie, przenośnia) miejsce przebywania po śmierci w wierzeniach Indian;


lexentry: pol/kraj_związkowy__rzeczownik__1
written_rep: kraj związkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bundesland
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii;


lexentry: pol/krajcar__rzeczownik__1
written_rep: krajcar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) dawna drobna moneta austriacka lub południowoniemiecka o wartości jednej setnej reńskiego;


lexentry: pol/krajobraz__rzeczownik__1
written_rep: krajobraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Landschaft
sense_list:
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy; | (sztuka) przedstawienie malarskie widoku natury | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) fakty, wydarzenia charakterystyczne dla jakichś zjawisk, tworzące je


lexentry: pol/krakać__czasownik__1
written_rep: krakać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: krächzen
sense_list:
wydawać charakterystyczny dla wron i kruków dźwięk | (przenośnie, przenośnia) wygłaszać pesymistyczne sądy


lexentry: pol/krakelura__rzeczownik__1
written_rep: krakelura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krakelee
sense_list:
(sztuka) (konserwatorstwo, konserwacja zabytków) siateczka spękań, która tworzy się z czasem na powierzchni obrazów olejnych, fresków, szkliwionej ceramiki;


lexentry: pol/kraken__rzeczownik__1
written_rep: kraken
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krake
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) legendarny potwór morski zatapiający statki, zwykle przedstawiany jako ogromna ośmiornica;


lexentry: pol/krakowski__przymiotnik__2
written_rep: krakowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: krakauisch | Krakauer
sense_list:
charakterystyczny dla Krakowa lub krakowian, mający cechy lub właściwości przypisywane Krakowowi lub krakowianom


lexentry: pol/kraksa__rzeczownik__1
written_rep: kraksa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Crash
sense_list:
(potocznie, potoczny) wypadek, w wyniku którego będący w ruchu pojazd zostaje uszkodzony lub rozbity; (także, też) nieszczęśliwe lądowanie samolotu


lexentry: pol/kram__rzeczownik__1
written_rep: kram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Duschkabine
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj prowizorycznego sklepu zainstalowanego w budce lub rozłożonego na ławie;


lexentry: pol/krambambula__rzeczownik__1
written_rep: krambambula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krambambuli
sense_list:
(dawniej, dawny) rodzaj słodkiej wódki ziołowej, kresowej nalewki przyrządzanej z różnych składników roślinnych;


lexentry: pol/kraska__rzeczownik__1
written_rep: kraska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blauracke
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coracias garrulus, ptak o jaskrawym upierzeniu, najczęściej owadożerny;


lexentry: pol/krasnolud__rzeczownik__1
written_rep: krasnolud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwerge
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (folklor) podobna do niskiego człowieka istota z mitologii nordyckiej i germańskiej; | przedstawiciel fantastycznej rasy pochodzącej od krasnoludów (1.1)


lexentry: pol/krata__rzeczownik__1
written_rep: krata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gitter
sense_list:
(budownictwo) krzyżujące się pręty metalowe lub drewniane; ażurowe zamknięcie otworu (wejściowego, okiennego) lub rodzaj ogrodzenia konkretnej przestrzeni wewnątrz lub na zewnątrz budowli


lexentry: pol/krater__rzeczownik__1
written_rep: krater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krater
sense_list:
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne; | (geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu;


lexentry: pol/kratka__rzeczownik__1
written_rep: kratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karo
sense_list:
wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów


lexentry: pol/kraul__rzeczownik__1
written_rep: kraul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kraul
sense_list:
(sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;


lexentry: pol/krawędź__rzeczownik__1
written_rep: krawędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kante
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa sąsiednie wierzchołki wielościanu lub powierzchni wielościennej; | (matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu;


lexentry: pol/krawężnik__rzeczownik__1
written_rep: krawężnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bordstein | Randstein | Bordkante | Kantenstein
sense_list:
(budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Robe
sense_list:
elegancki i oryginalny strój, szczegół stroju lub uczesania o walorach artystycznych, zwykle kobiecy


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rolle
sense_list:
rola aktora w filmie lub w sztuce teatralnej, zwykle oryginalny lub wybitny sposób odtworzenia postaci


lexentry: pol/kreatyna__rzeczownik__1
written_rep: kreatyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreatin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny w mięśniach organizmów zwierzęcych oraz w ludzkim, pośredniczący w magazynowaniu i uwalnianiu energii niezbędnej do wielu procesów chemicznych zachodzących w komórkach, w tym do syntezy białek mięśniowych; stosowany jako suplement przy zwiększaniu masy mięśniowej;


lexentry: pol/kreatynina__rzeczownik__1
written_rep: kreatynina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreatinin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;


lexentry: pol/krecz__rzeczownik__1
written_rep: krecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abgeschiedenheit
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie ziemnym: wycofanie się zawodnika w trakcie meczu, zwykle, choć nie zawsze, z powodu kontuzji


lexentry: pol/kreda__rzeczownik__1
written_rep: kreda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreide
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia; | (geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);


lexentry: pol/kreda__rzeczownik__1
written_rep: kreda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreide | Tafelkreide
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie


lexentry: pol/kredens__rzeczownik__1
written_rep: kredens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anrichte
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) dwuczęściowy mebel kuchenny do przechowywania naczyń i przyborów stołowych;


lexentry: pol/kredyt__rzeczownik__1
written_rep: kredyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kredit
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie


lexentry: pol/krem__rzeczownik__1
written_rep: krem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Creme
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) (spożywczy) masa do przekładania ciast i ciastek


lexentry: pol/krem__rzeczownik__1
written_rep: krem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Creme | Kreme
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;


lexentry: pol/krem_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: krem do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rasiercreme
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja do wyrabiania pianki do golenia


lexentry: pol/kres_górny__rzeczownik__1
written_rep: kres górny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Supremum
sense_list:
(matematyka, matematyczny) najmniejsza liczba taka, że wszystkie elementy danego zbioru są od niej mniejsze lub równe


lexentry: pol/kreska__rzeczownik__1
written_rep: kreska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Strich | Häkchen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski


lexentry: pol/kretyn__rzeczownik__1
written_rep: kretyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dummkopf | Depp | Trottel
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny


lexentry: pol/kretyn__rzeczownik__1
written_rep: kretyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kretin
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem


lexentry: pol/krew__rzeczownik__1
written_rep: krew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blut
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt; | (przenośnie, przenośnia) pokrewieństwo, linia rodowa


lexentry: pol/krewetka__rzeczownik__1
written_rep: krewetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Garnele | Krabbe
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)


lexentry: pol/krochmal__rzeczownik__1
written_rep: krochmal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stärke
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów


lexentry: pol/krogulec__rzeczownik__1
written_rep: krogulec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sperber
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/krogulec_nowogwinejski__rzeczownik__1
written_rep: krogulec nowogwinejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aschkopfhabicht
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Tachyspiza poliocephala Gray, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych, występujący na wyspie Nowa Gwinea oraz na pobliskich wyspach


lexentry: pol/krok__rzeczownik__1
written_rep: krok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schritt
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) sposób ułożenia nóg w tańcu | (krawiectwo) część spodni między nogawkami | (przenośnie, przenośnia) postęp w jakiejś dziedzinie | etap, faza | niewielki dystans, (także, też) (przenośnie, przenośnia)


lexentry: pol/krokiet__rzeczownik__1
written_rep: krokiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krokette
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z masy z gotowanych ziemniaków z jajkiem i przyprawami w postaci smażonych kulek lub o walcowatym kształcie;


lexentry: pol/krokodyl__rzeczownik__1
written_rep: krokodyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krokodil
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;


lexentry: pol/krokodylek__rzeczownik__1
written_rep: krokodylek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krokodilklemme
sense_list:
(elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów


lexentry: pol/krokomierz__rzeczownik__1
written_rep: krokomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schrittzähler | Pedometer | Schrittmesser
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;


lexentry: pol/krokosz_barwierski__rzeczownik__1
written_rep: krokosz barwierski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Färberdistel
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych, występującej na Bliskim Wschodzie i Indiach, uprawianej już w starożytności jako roślina farbierska i oleista;


lexentry: pol/kroksztyn__rzeczownik__1
written_rep: kroksztyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kragstein
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rodzaj wspornika osadzonego w ścianie najczęściej w kształcie konsoli lub wystający przed mur koniec belki stropowej;


lexentry: pol/krokus__rzeczownik__1
written_rep: krokus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krokus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną; | (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju krokus (1.1)


lexentry: pol/kronika__rzeczownik__1
written_rep: kronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chronik
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym;


lexentry: pol/kronikarka__rzeczownik__1
written_rep: kronikarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Berichterstatter
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która napisała lub pisze kronikę | kobieta śledząca i opisująca przebieg faktów, np. w czasopiśmie


lexentry: pol/kropielnica__rzeczownik__1
written_rep: kropielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weihwasserbecken
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie na wodę święconą zwykle umieszczane przy wejściu


lexentry: pol/kropierz__rzeczownik__1
written_rep: kropierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schabracke
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) średniowieczne sukienne okrycie konia z otworami na oczy, dłuższe od czapraka;


lexentry: pol/kropla,_która_przepełnia_czarę__rzeczownik__1
written_rep: kropla, która przepełnia czarę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: der Tropfen, der das Fass zum überlaufen bringt | der Tropfen, der das Fass zum Überlaufen bringt
sense_list:
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.


lexentry: pol/kroplówka__rzeczownik__1
written_rep: kroplówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tropf
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg medyczny polegający na podawaniu płynów kroplami – dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo – np. krwiozastępczych, krwiopochodnych, krwi, soli fizjologicznej z lekami;


lexentry: pol/krosno__rzeczownik__1
written_rep: krosno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Webstuhl | Webmaschine
sense_list:
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;


lexentry: pol/krowa,_która_dużo_ryczy,_mało_mleka_daje__przysłowie__1
written_rep: krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje
part_of_speech: proverb
sense_list: z przechwałek niewiele wynika
min_sense_num: 01
trans_list:
Hunde die bellen, beißen nicht | die Kuh die am meisten brüllt, gibt am wenigsten Milch | große Worte und nichts dahinter


lexentry: pol/krowa__rzeczownik__1
written_rep: krowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuh
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego; | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety


lexentry: pol/krowi_placek__rzeczownik__1
written_rep: krowi placek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuhfladen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) krowie odchody tworzące okrągłą, płaską masę, zwykle na łące lub pastwisku


lexentry: pol/krucjata__rzeczownik__1
written_rep: krucjata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzzug
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej; | (przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (każda) wyprawa wojenna inicjowana przez papiestwo przeciwko muzułmanom, poganom lub przeciwnikom Kościoła (także heretykom)


lexentry: pol/kruczy__przymiotnik__1
written_rep: kruczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rabenschwarz
sense_list:
(książkowy) o włosach, piórach, sierści: intensywnie czarny i połyskliwy, taki jak u kruka | typowy dla kruka, należący do kruka, będący efektem działalności kruka


lexentry: pol/kruk__rzeczownik__1
written_rep: kruk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rabe | Kolkrabe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;


lexentry: pol/kruk_krukowi_oka_nie_wykole__przysłowie__1
written_rep: kruk krukowi oka nie wykole
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: eine Krähe hackt der anderen kein Auge aus
sense_list:
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy


lexentry: pol/kruk_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: kruk zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolkrabe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kruk zwyczajny (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/krupa__rzeczownik__1
written_rep: krupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Graupe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kasza wyprodukowana poprzez obłuszczenie i ewentualne polerowanie ziarna, zachowująca jego kształt


lexentry: pol/krupnik__rzeczownik__1
written_rep: krupnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Graupensuppe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa na wywarze mięsno-jarzynowym, z ziemniakami, zasypana kaszą;


lexentry: pol/krupon__rzeczownik__1
written_rep: krupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Croupon
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) najgrubsza i najbardziej wartościowa część surowej skóry bydlęcej lub świńskiej, oddzielana od grzbietu;


lexentry: pol/kruszarka__rzeczownik__1
written_rep: kruszarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brecher
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa


lexentry: pol/kruszonka__rzeczownik__1
written_rep: kruszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Streusel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozdrobniona masa z mąki, masła, i cukru pokrywająca niektóre wypieki


lexentry: pol/kruszyna_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: kruszyna pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Faulbaum | Pulverholz | Schusterholz
sense_list:
(botanika, botaniczny) Frangula alnus, gatunek pospolitego w Polsce krzewu z rodziny szakłakowatych;


lexentry: pol/krwawnik__rzeczownik__1
written_rep: krwawnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schafgarbe
sense_list:
(botanika, botaniczny) Achillea L., rodzaj bylin z rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju krwawników (1.1)


lexentry: pol/krwawy__przymiotnik__1
written_rep: krwawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: blutend
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przypominający kolor krwi | taki, który zawiera krew, (także, też) będący skutkiem krwawienia | związany z rozlewem krwi


lexentry: pol/krwinka_czerwona__rzeczownik__1
written_rep: krwinka czerwona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotes Blutkörperchen
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) element komórkowy krwi, nadający jej barwę czerwoną dzięki barwnikowi hemoglobinie, służący przenoszeniu tlenu do komórek ciała


lexentry: pol/krwiopijca__rzeczownik__1
written_rep: krwiopijca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blutsauger
sense_list:
ten, który pije krew | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) ten, który wyzyskuje innych


lexentry: pol/krwiściąg__rzeczownik__1
written_rep: krwiściąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wiesenknopf
sense_list:
(botanika, botaniczny) krzewinka lub bylina z rodziny różowatych występująca na obszarze Ameryki Północnej i Eurazji;


lexentry: pol/krykiet__rzeczownik__1
written_rep: krykiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kricket
sense_list:
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;


lexentry: pol/kryl__rzeczownik__1
written_rep: kryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krill
sense_list:
rząd drobnych morskich skorupiaków zamieszkujących morza i oceany na całym świecie, stanowiący istotne źródło pokarmu m.in. wielorybów, ryb, pingwinów;


lexentry: pol/kryminalistyka__rzeczownik__1
written_rep: kryminalistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriminalistik
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o metodach i sposobach wykrywania przestępstw i ich sprawców;


lexentry: pol/kryminalizować__czasownik__1
written_rep: kryminalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kriminalisieren
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowo klasyfikować dane działanie jako przestępstwo, penalizować


lexentry: pol/kryminał__rzeczownik__1
written_rep: kryminał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krimi
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o tematyce kryminalnej, związanej z przestępstwem


lexentry: pol/kryminologia__rzeczownik__1
written_rep: kryminologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriminologie
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);


lexentry: pol/kryptobioza__rzeczownik__1
written_rep: kryptobioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kryptobiose
sense_list:
(biologia, biologiczny) odwracalny stan metaboliczny utajonego życia, w którym organizm stara się przetrwać niekorzystne warunki środowiska;


lexentry: pol/kryptografia_asymetryczna__rzeczownik__1
written_rep: kryptografia asymetryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asymmetrisches Kryptosystem
sense_list:
(kryptografia, kryptograficzny) dziedzina kryptografii opierająca się na parach kluczy: klucza prywatnego, pozostającego do wyłącznej dyspozycji danego użytkownika, oraz klucza publicznego, udostępnianego pozostałym biorącym udział w komunikacji;


lexentry: pol/kryptologia__rzeczownik__1
written_rep: kryptologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kryptologie
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);


lexentry: pol/krystalografia__rzeczownik__1
written_rep: krystalografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kristallographie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) interdyscyplinarna nauka zajmująca się badaniem struktury, właściwości i sposobów powstawania kryształów


lexentry: pol/kryształ__rzeczownik__1
written_rep: kryształ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kristall
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej; | (potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;


lexentry: pol/kryterium__rzeczownik__1
written_rep: kryterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriterium
sense_list:
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru | (sport, sportowy) wyścig kolarski po zamkniętym torze


lexentry: pol/kryza__rzeczownik__1
written_rep: kryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bund
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pierścień lub pas służący do spajania lub zakończania instalacji


lexentry: pol/kryza__rzeczownik__1
written_rep: kryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Halskrause
sense_list:
(książkowy) (krawiectwo) dawny plisowany lub fałdowany kołnierz; | (zoologia, zoologiczny) wyróżniający się kołnierz z sierści lub pierza u niektórych gatunków zwierząt


lexentry: pol/kryza__rzeczownik__1
written_rep: kryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krause
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) kościsty twór wokół szyi gadów, w tym dinozaurów;


lexentry: pol/kryzys_wieku_średniego__rzeczownik__1
written_rep: kryzys wieku średniego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Midlife-Crisis
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;


lexentry: pol/kryć__czasownik__1
written_rep: kryć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: decken
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: pilnować przeciwnika, starając się uniemożliwić mu skuteczną grę, zdobywanie punktów, bramek | osłaniać kogoś lub coś przed odpowiedzialnością, karą


lexentry: pol/krzak_gorejący__rzeczownik__1
written_rep: krzak gorejący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brennender Dornbusch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: płonący krzak, pod postacią którego Bóg objawił się Mojżeszowi;


lexentry: pol/krzem__rzeczownik__1
written_rep: krzem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Silizium | Silicium
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14; [od 2. poł. XIX wieku]


lexentry: pol/krzepnięcie__rzeczownik__1
written_rep: krzepnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erstarren
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces chemiczny lub fizjologiczny, w którym substancja zmienia stan z płynnego na stały lub żelowy


lexentry: pol/krzesło__rzeczownik__1
written_rep: krzesło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stuhl | Sessel
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);


lexentry: pol/krzesło_elektryczne__rzeczownik__1
written_rep: krzesło elektryczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektrischer Stuhl
sense_list:
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) (więziennictwo, więzienny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;


lexentry: pol/krzywica__rzeczownik__1
written_rep: krzywica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rachitis | englische Krankheit
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;


lexentry: pol/krzywizna__rzeczownik__1
written_rep: krzywizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krümmung
sense_list:
(geometria) miara zakrzywienia linii, powierzchni lub przestrzeni; wielkość określająca, jak silnie dana figura odbiega od prostoliniowości lub płaskości


lexentry: pol/krzywka__rzeczownik__1
written_rep: krzywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nocken
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obracający się element mechanizmu o nieregularnym kształcie, służący do zamiany ruchu obrotowego innego elementu w ruch postępowy;


lexentry: pol/krzywomierz__rzeczownik__1
written_rep: krzywomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurvimeter | Kurvenmesser | Meßrädchen
sense_list:
przyrząd służący do mierzenia długości linii krzywych (zwłaszcza na mapie); urządzenie ma kółko, które należy prowadzić po mierzonej linii, a jego liczba obrotów przeliczana jest na odległość;


lexentry: pol/krzyż__rzeczownik__1
written_rep: krzyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuz
sense_list:
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; | order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1) | (anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa; | (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symbol chrześcijaństwa


lexentry: pol/krzyż_morowy__rzeczownik__1
written_rep: krzyż morowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pestkreuz
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż chrześcijański stawiany w związku z epidemią – jako wotum błagalne lub dla upamiętnienia ofiar


lexentry: pol/krzyżak__rzeczownik__1
written_rep: krzyżak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzspinne
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Araneus diadematus, pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż;


lexentry: pol/krzyżmo__rzeczownik__1
written_rep: krzyżmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chrisam
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;


lexentry: pol/krzyżodziób__rzeczownik__1
written_rep: krzyżodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzschnabel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia, rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki


lexentry: pol/krzyżodziób_świerkowy__rzeczownik__1
written_rep: krzyżodziób świerkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fichtenkreuzschnabel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia curvirostra, gatunek ptaka z rodziny łuszczaków, rodzaju krzyżodziobów;


lexentry: pol/król__rzeczownik__1
written_rep: król
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: König
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie


lexentry: pol/król__rzeczownik__2
written_rep: król
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: König
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach; | (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;


lexentry: pol/królestwo__rzeczownik__1
written_rep: królestwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reich
sense_list:
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);


lexentry: pol/królewna__rzeczownik__1
written_rep: królewna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Prinzessin
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta lub dziewczyna uważająca, że inni powinni jej usługiwać


lexentry: pol/króliczek__rzeczownik__1
written_rep: króliczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Häschen
sense_list:
kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika | młody, mały królik | zabawka lub słodycze w kształcie królika


lexentry: pol/królowa__rzeczownik__1
written_rep: królowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Königin
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów | żona króla | (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman


lexentry: pol/krótka_sprzedaż__rzeczownik__1
written_rep: krótka sprzedaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leerverkauf
sense_list:
(finanse, finansowy) sprzedaż instrumentu finansowego, którego nie posiada się, jednak dokupi się przed rozliczeniem transakcji, licząc na spadek ceny w międzyczasie;


lexentry: pol/krótkoterminowy__przymiotnik__1
written_rep: krótkoterminowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kurzfristig
sense_list:
taki, który krótko trwa | taki, który został przewidziany na krótki okres lub który ma krótki termin realizacji


lexentry: pol/krótkowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: krótkowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurzsichtigkeit | Myopie
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;


lexentry: pol/krótkowzroczny__przymiotnik__1
written_rep: krótkowzroczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kurzsichtig
sense_list:
(medycyna, medyczny) cierpiący na krótkowzroczność, widzący nieostro odległe przedmioty | (przenośnie, przenośnia) (książkowy) nieumiejący przewidywać


lexentry: pol/krążownik__rzeczownik__1
written_rep: krążownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;


lexentry: pol/krążownik_liniowy__rzeczownik__1
written_rep: krążownik liniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlachtkreuzer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) klasa dużych okrętów artyleryjskich, która wykształciła się w okresie poprzedzającym I wojnę światową jako połączenie cech krążowników i pancerników;


lexentry: pol/krążownik_przeciwlotniczy__rzeczownik__1
written_rep: krążownik przeciwlotniczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flugabwehrkreuzer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników lekkich, których przeznaczeniem była ochrona zespołów okrętów przed atakami lotnictwa;


lexentry: pol/kręcz__rzeczownik__1
written_rep: kręcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schiefhals
sense_list:
(medycyna, medyczny) bolesny przykurcz mięśni szyjnych powodujący odchylenie głowy i szyi w stronę barku;


lexentry: pol/ksenofobia__rzeczownik__1
written_rep: ksenofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xenophobie | Fremdenfeindlichkeit
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;


lexentry: pol/ksero-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: ksero-
min_sense_num: 01
trans_list: xero-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z czynnością kserowania | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z tym, co suche


lexentry: pol/kserografia__rzeczownik__1
written_rep: kserografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xerografie
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metoda kopiowania dokumentów i obrazów za pomocą elektrostatycznego naładowania i suchego druku, stosowana m.in. w kserokopiarkach i drukarkach laserowych


lexentry: pol/ksiądz__rzeczownik__1
written_rep: ksiądz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Priester | Pfarrer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;


lexentry: pol/książeczka_żeglarska__rzeczownik__1
written_rep: książeczka żeglarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seefahrtbuch
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (administracja) państwowy dokument zawodowy marynarzy pracujących w marynarce handlowej, który potwierdza tożsamość, dokumentuje przebieg pracy oraz umożliwia przekraczanie granic morskich i pobyt we wszystkich portach świata;


lexentry: pol/książka__rzeczownik__1
written_rep: książka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buch
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;


lexentry: pol/książka_telefoniczna__rzeczownik__1
written_rep: książka telefoniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Telefonbuch
sense_list:
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;


lexentry: pol/książkowy__przymiotnik__1
written_rep: książkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Buch-
sense_list:
odnoszący się do książki, zawarty w książce | (językoznawstwo, językoznawczy) zaczerpnięty z książek, wysublimowany, wyszukany


lexentry: pol/książę_małżonek__rzeczownik__1
written_rep: książę małżonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Prinzgemahl
sense_list:
w niektórych krajach: tytuł przysługujący małżonkowi panującej monarchini, niemającemu władzy monarchy ani tytułu królewskiego


lexentry: pol/księgosusz__rzeczownik__1
written_rep: księgosusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rinderpest
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna bydła powodowana przez wirusy z rzędu Mononegavirales;


lexentry: pol/księgowość__rzeczownik__1
written_rep: księgowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buchhaltung
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa; | (ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
written_rep: księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fürstentum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
written_rep: księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herzogtum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księżna__rzeczownik__1
written_rep: księżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herzogin
sense_list:
kobieta, która sprawuje władzę w księstwie | członkini rodu, której nadano tytuł książęcy | żona księcia


lexentry: pol/księżyc__rzeczownik__1
written_rep: księżyc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mond
sense_list:
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część | (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;


lexentry: pol/księżycówka__rzeczownik__1
written_rep: księżycówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwarzbrennerei
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (spożywczy) nielegalnie pędzona wódka, rzekomo nocą, przy świetle księżyca


lexentry: pol/ksylitol__rzeczownik__1
written_rep: ksylitol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xylitol
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;


lexentry: pol/ksylofon__rzeczownik__1
written_rep: ksylofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xylofon | Xylophon
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;


lexentry: pol/ksylometazolina__rzeczownik__1
written_rep: ksylometazolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xylometazolin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek sympatykomimetyczny, pochodna imidazoliny;


lexentry: pol/ksyloza__rzeczownik__1
written_rep: ksyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xylose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cukier prosty należący do grupy pentoz, występujący naturalnie w drewnie, słomie, łuskach ziaren i innych materiałach roślinnych zawierających hemicelulozę


lexentry: pol/kszyk__rzeczownik__1
written_rep: kszyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bekassine
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;


lexentry: pol/kto_daje_i_odbiera,_ten_się_w_piekle_poniewiera__przysłowie__1
written_rep: kto daje i odbiera, ten się w piekle poniewiera
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: einmal gegeben, einmal genommen, den dritten Tag in die Hölle gekommen
sense_list:
pozorna hojność i odbieranie wręczonych przez siebie podarków jest nieżyczliwie postrzegane przez otoczenie


lexentry: pol/kto_mieczem_wojuje,_(ten)_od_miecza_ginie__przysłowie__1
written_rep: kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: wer das Schwert nimmt, soll durch das Schwert umkommen
sense_list:
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami


lexentry: pol/kto_nie_ma_w_głowie,_ten_ma_w_nogach__przysłowie__1
written_rep: kto nie ma w głowie, ten ma w nogach
part_of_speech: proverb
sense_list: jeśli ktoś nie ma dobrej pamięci, musi często wracać po to, o czym zapomniał
min_sense_num: 01
trans_list:
was man nicht im Kopf hat, hat man in den Beinen / Füßen | was man nicht im Kopf hat, muss man in den Beinen / Füßen haben


lexentry: pol/kto_pierwszy,_ten_lepszy__przysłowie__1
written_rep: kto pierwszy, ten lepszy
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: wer zuerst kommt, mahlt zuerst
sense_list:
pierwszy więcej korzysta; im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel


lexentry: pol/który__zaimek__1
written_rep: który
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: der | die
sense_list:
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego


lexentry: pol/kubeł__rzeczownik__1
written_rep: kubeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: =
sense_list:
walcowaty lub kanciasty pojemnik, przeznaczony na przechowywanie płynów, artykułów sypkich, śmieci itp.


lexentry: pol/kubit__rzeczownik__1
written_rep: kubit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Qubit
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) najmniejsza i niepodzielna jednostka informacji kwantowej;


lexentry: pol/kubizm__rzeczownik__1
written_rep: kubizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kubismus
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się na spłaszczeniu perspektywy i zgeometryzowaniu kształtów; | (architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;


lexentry: pol/kuchenka_mikrofalowa__rzeczownik__1
written_rep: kuchenka mikrofalowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikrowellenherd
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
written_rep: kuchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Küche
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków; | komplet mebli kuchennych | sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
written_rep: kuchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Küche | Kochkunst
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się


lexentry: pol/kufer__rzeczownik__1
written_rep: kufer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Truhe
sense_list:
okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży


lexentry: pol/kuguar__rzeczownik__1
written_rep: kuguar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Puma
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku kuguarów (1.1)


lexentry: pol/kukurydza__rzeczownik__1
written_rep: kukurydza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mais
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolba kukurydzy (1.1)


lexentry: pol/kukurydza__rzeczownik__1
written_rep: kukurydza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mais | Kukuruz
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;


lexentry: pol/kula__rzeczownik__1
written_rep: kula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kugel
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej | (geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest nie większa od pewnej ustalonej liczby; | (sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą


lexentry: pol/kulig__rzeczownik__1
written_rep: kulig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlittenpartie
sense_list:
(książkowy) (dawniej, dawny) zabawa zapustna połączona z objeżdżaniem na saniach domów sąsiedzkich, później także kawalkada sań jadących dla zabawy; (zobacz) też kulig w Encyklopedii staropolskiej;


lexentry: pol/kulik__rzeczownik__1
written_rep: kulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brachvogel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych


lexentry: pol/kulki_analne__rzeczownik__1
written_rep: kulki analne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Analkette
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) akcesorium erotyczne w postaci kilku połączonych ze sobą kul wkładanych doodbytniczo dla zwiększenia doznań seksualnych;


lexentry: pol/kulminacja__rzeczownik__1
written_rep: kulminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kulmination
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) proces przejścia ciała niebieskiego poprzez płaszczyznę południka | szczytowy punkt, najmocniejsze nasilenie jakiegoś procesu


lexentry: pol/kulminacyjny__przymiotnik__1
written_rep: kulminacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Kulmination
sense_list:
najwyższy, szczytowy pod względem napięcia uczuciowego, nasilenia, nagromadzenia jakichś zjawisk, przeżyć


lexentry: pol/kulomb__rzeczownik__1
written_rep: kulomb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Coulomb
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;


lexentry: pol/kulon__rzeczownik__1
written_rep: kulon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Triel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach; | (ornitologia, ornitologiczny) ogólnie ptak z rodziny kulonów (1.1) (Burhinidae);


lexentry: pol/kult__rzeczownik__1
written_rep: kult
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kult
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;


lexentry: pol/kult_jednostki__rzeczownik__1
written_rep: kult jednostki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Personenkult
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrytykowana w ustroju socjalistycznym i komunistycznym polityka błędów w przywództwie przez otaczanie swojej osoby oficjalnym uwielbieniem i całkowitym blokowaniem krytyki; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) kult osoby występujący w autokratycznym systemie władzy, prowadzący do idealizowania i wręcz do deifikacji władcy czy przywódcy;


lexentry: pol/kultura__rzeczownik__1
written_rep: kultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kultur
sense_list:
umiejętność obcowania z ludźmi | (biologia, biologiczny) sztuczna hodowla mikroorganizmów, komórek lub tkanek


lexentry: pol/kultywator__rzeczownik__1
written_rep: kultywator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kultivator | Ackerfräse
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) drapacz, narzędzie uprawowe do spulchniania roli bez jej odwracania oraz do niszczenia chwastów;


lexentry: pol/kultywować__czasownik__1
written_rep: kultywować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anbauen
sense_list:
(książkowy) świadomie rozwijać, utrwalać określone postawy, relacje lub zainteresowania | (rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod uprawę i prowadzić pieczołowitą uprawę określonych roślin


lexentry: pol/kumaryna__rzeczownik__1
written_rep: kumaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cumarin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezbarwny związek organiczny o zapachu świeżego siana, występujący w roślinach, wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym, mydlarskim i innych;


lexentry: pol/kumpir__rzeczownik__1
written_rep: kumpir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kumpir
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj fast foodu; duży, pieczony ziemniak z dodatkami, specjalność kuchni tureckiej


lexentry: pol/kumulacja__rzeczownik__1
written_rep: kumulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ansammlung
sense_list:
nagromadzenie / skupienie się czegoś w jednym miejscu; (także, też) sumowanie działań, doświadczeń itp.


lexentry: pol/kumys__rzeczownik__1
written_rep: kumys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kumys
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;


lexentry: pol/kuna__rzeczownik__1
written_rep: kuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuna
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta Chorwacji, dzieli się na sto lip;


lexentry: pol/kuna__rzeczownik__1
written_rep: kuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marder
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;


lexentry: pol/kuna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: kuna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Steinmarder
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes foina Erxleben, euroazjatycki gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, uznawany za zwierzę synantropijne


lexentry: pol/kuna_rybożerna__rzeczownik__1
written_rep: kuna rybożerna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fischer
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Pekania pennanti Erxleben, północnoamerykański gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, jako jeden z nielicznych mogącego polować na ursony


lexentry: pol/kuna_żółtogardła__rzeczownik__1
written_rep: kuna żółtogardła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buntmarder
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes flavigula Boddaert, azjatycki gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, z żółtym umaszczeniem futra na gardle


lexentry: pol/kundel__rzeczownik__1
written_rep: kundel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Köter
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) każdy pies (najczęściej zachowujący się niewłaściwie) niezależnie od jego pochodzenia


lexentry: pol/kung_fu__rzeczownik__1
written_rep: kung fu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kung-Fu
sense_list:
(sport, sportowy) popularny (aczkolwiek błędny) termin określający chińskie sztuki walki (termin poprawny: wushu);


lexentry: pol/kungur__rzeczownik__1
written_rep: kungur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kungurium
sense_list:
(geologia, geologiczny) czwarty, najmłodszy wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 275,6 – 270,6 milionów lat temu;


lexentry: pol/kuoka_krótkoogonowa__rzeczownik__1
written_rep: kuoka krótkoogonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurzschwanzkänguru
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Setonix brachyurus, gatunek zwierzęcia z monotypowego rodzaju kuoka, Setonix


lexentry: pol/kupaż__rzeczownik__1
written_rep: kupaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Coupage
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) mieszanie różnych rodzajów wina w celu otrzymania napoju o pożądanych właściwościach


lexentry: pol/kuplet__rzeczownik__1
written_rep: kuplet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Couplet
sense_list:
(książkowy) zwrotka satyrycznej piosenki o aktualnej treści | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część ronda między kolejnymi wystąpieniami refrenu


lexentry: pol/kupon__rzeczownik__1
written_rep: kupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abschnitt
sense_list:
blankiet, formularz z wydrukowanymi rubrykami do wypełnienia używany do udziału w grze liczbowej, konkursie


lexentry: pol/kupon__rzeczownik__1
written_rep: kupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Coupon
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odcinek papieru wartościowego uprawniający właściciela do odbioru należnego mu procentu lub dywidendy | odcinek biletu, bonu, talonu itp. odrywany na znak wykorzystania


lexentry: pol/kura_domowa__rzeczownik__1
written_rep: kura domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hausfrau
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) o gospodyni domowej, kobiecie zajmującej się domem


lexentry: pol/kuracja__rzeczownik__1
written_rep: kuracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kur
sense_list:
szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody


lexentry: pol/kurant__rzeczownik__1
written_rep: kurant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glockenspiel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechanizm wygrywający melodię umieszczany w zegarze lub innym urządzeniu


lexentry: pol/kurator__rzeczownik__1
written_rep: kurator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bewährungshelfer
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania dozoru nad nieletnim wykazującym demoralizację lub dopuszczającym się czynów karalnych, jak i nad skazanym mającym wyrok pozbawienia wolności w warunkowym zawieszeniu;


lexentry: pol/kurator_sądowy__rzeczownik__1
written_rep: kurator sądowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bewährungshelfer
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania nadzoru nad kimś i realizacją przez niego orzeczeń;


lexentry: pol/kurcz__rzeczownik__1
written_rep: kurcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krampf
sense_list:
(medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;


lexentry: pol/kurdologia__rzeczownik__1
written_rep: kurdologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurdologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina akademicka skoncentrowana na kulturze, historii i języku Kurdów


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ablasshahn
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hahn
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze


lexentry: pol/kuria__rzeczownik__1
written_rep: kuria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) budynek posiedzeń senatu w starożytnym Rzymie; | (historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału obywateli w starożytnym Rzymie; | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca diecezją, na której czele stoi ordynariusz; | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca prowincją zakonną, na której czele stoi przełożony prowincjalny;


lexentry: pol/kurka__rzeczownik__1
written_rep: kurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pfifferling
sense_list:
(potocznie, potoczny) (mykologia, mykologiczny) Cantharellus cibarius, pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;


lexentry: pol/kurka_wodna__rzeczownik__1
written_rep: kurka wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Teichralle | Teichhuhn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;


lexentry: pol/kurmandżi__rzeczownik__1
written_rep: kurmandżi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurmandschi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy irańskiej, tworzący wraz z sorani oraz kilkoma innymi pokrewnymi językami i dialektami tzw. makrojęzyk kurdyjski;


lexentry: pol/kuropatwa__rzeczownik__1
written_rep: kuropatwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rebhuhn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;


lexentry: pol/kurs__rzeczownik__1
written_rep: kurs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurs
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu | (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie


lexentry: pol/kursor__rzeczownik__1
written_rep: kursor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cursor | Zeiger
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury


lexentry: pol/kursor__rzeczownik__1
written_rep: kursor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mauszeiger
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;


lexentry: pol/kurwa__wykrzyknik__1
written_rep: kurwa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: Scheiße | ficken | verfickt
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;


lexentry: pol/kurza_ślepota__rzeczownik__1
written_rep: kurza ślepota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nachtblindheit
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie widzenia w warunkach słabego oświetlenia, niedowidzenie o zmierzchu


lexentry: pol/kurzawka__rzeczownik__1
written_rep: kurzawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Treibsand
sense_list:
(geologia, geologiczny) drobnoziarniste piaski lub mułki, przesycone wodą i łatwo ulegające upłynnieniu;


lexentry: pol/kurzyślad__rzeczownik__1
written_rep: kurzyślad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gauchheil
sense_list:
(botanika, botaniczny) Anagallis L., rodzaj niskich, zwykle płożących się roślin z rodziny pierwiosnkowatych, o pięciopłatkowych kwiatach koloru czerwonego, niebieskiego lub białego;


lexentry: pol/kuskus__rzeczownik__1
written_rep: kuskus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuskus | Couscous
sense_list:
(spożywczy) tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy;


lexentry: pol/kustodia__rzeczownik__1
written_rep: kustodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Custodia | Kustodia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne służące do przechowywania hostii wystawianej w monstrancji;


lexentry: pol/kustodia__rzeczownik__1
written_rep: kustodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kustodie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;


lexentry: pol/kusza__rzeczownik__1
written_rep: kusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Armbrust
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;


lexentry: pol/kuter__rzeczownik__1
written_rep: kuter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kutter
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;


lexentry: pol/kutia__rzeczownik__1
written_rep: kutia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weihnachtsgrütze
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z pszenicy, maku, miodu i orzechów podawana jako danie na Wigilię;


lexentry: pol/kuć_żelazo,_póki_gorące__przysłowie__1
written_rep: kuć żelazo, póki gorące
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: man muss das Eisen schmieden, solange es heiß ist
sense_list:
robić coś, wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem, póki jest to możliwe


lexentry: pol/kułak__rzeczownik__1
written_rep: kułak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kulak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie, pogardliwy) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;


lexentry: pol/kuśnierz__rzeczownik__1
written_rep: kuśnierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kürschner
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra


lexentry: pol/kuźnia__rzeczownik__1
written_rep: kuźnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schmiede
sense_list:
warsztat kowala; | (technologia, technika, techniczny) wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie | (architektura, architektoniczny) dom z warsztatem kowala


lexentry: pol/kwadrans_akademicki__rzeczownik__1
written_rep: kwadrans akademicki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akademisches Viertel
sense_list:
zwyczajowe opóźnienie rozpoczęcia zajęć, spotkań lub wydarzeń akademickich o około 15 minut względem oficjalnie ustalonej godziny


lexentry: pol/kwadrat__rzeczownik__1
written_rep: kwadrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quadrat
sense_list:
(geometria) wielokąt o czterech bokach równej długości i czterech kątach prostych, czworokąt foremny; | (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego;


lexentry: pol/kwalifikator__rzeczownik__1
written_rep: kwalifikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Angabe
sense_list:
informacja, zwykle w postaci skrótu, podawana przed niektórymi definicjami w słowniku lub encyklopedii, określająca zakres użycia danego wyrazu lub jego charakter


lexentry: pol/kwantowy_laser_kaskadowy__rzeczownik__1
written_rep: kwantowy laser kaskadowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quantenkaskadenlaser
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unipolarny laser półprzewodnikowy, emitujący promieniowanie w zakresie średniej i dalekiej podczerwieni;


lexentry: pol/kwantyfikator__rzeczownik__1
written_rep: kwantyfikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quantor
sense_list:
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) termin na oznaczenie zwrotów: dla każdego, istnieje takie i im pokrewnych


lexentry: pol/kwantyfikator_ogólny__rzeczownik__1
written_rep: kwantyfikator ogólny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allquantor
sense_list:
(logika, logiczny) kwantyfikator mówiący, że dane twierdzenie (funkcja zdaniowa) jest prawdziwe przy dowolnej wartości zmiennej


lexentry: pol/kwantyl__rzeczownik__1
written_rep: kwantyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quantil
sense_list:
(statystyka, statystyczny) liczba określająca dla jakiej wartości zadany procent rozkładu statystycznego leży na lewo od niej;


lexentry: pol/kwarc__rzeczownik__1
written_rep: kwarc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quarz
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;


lexentry: pol/kwas__rzeczownik__1
written_rep: kwas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Säure
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej; | (slangowo) narkotyk LSD


lexentry: pol/kwas_abietynowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas abietynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abietinsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów żywicznych, żółte ciało stałe występujące naturalnie w żywicach drzew iglastych;


lexentry: pol/kwas_akrylowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas akrylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acrylsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;


lexentry: pol/kwas_askorbinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas askorbinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ascorbinsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;


lexentry: pol/kwas_azelainowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas azelainowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Azelainsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym;


lexentry: pol/kwas_azotawy__rzeczownik__1
written_rep: kwas azotawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salpetrige Säure
sense_list:
(chemia, chemiczny) słaby, nietrwały kwas tlenowy, w którym azot występuje na III stopniu utlenienia


lexentry: pol/kwas_benzoesowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas benzoesowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Benzoesäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) lekko aromatyczny organiczny związek chemiczny należący do grupy kwasów karboksylowych, o wzorze chemicznym C6H6COOH, używany m.in. jako konserwant spożywczy, kosmetyczny czy farmaceutyczny


lexentry: pol/kwas_chlebowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas chlebowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kwass
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezalkoholowy musujący napój orzeźwiający otrzymywany przez fermentację chleba żytniego lub słodu zbożowego;


lexentry: pol/kwas_chlorogenowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas chlorogenowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chlorogensäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ester kwasu kawowego i kwasu chinowego, naturalny przeciwutleniacz występujący w roślinach, głównie w zielonych liściach i owocach, m.in. kawowca, głogu, w karczochach i pokrzywie;


lexentry: pol/kwas_deoksyrybonukleinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas deoksyrybonukleinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Desoxyribonukleinsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych


lexentry: pol/kwas_fitynowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas fitynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytinsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) wykazujący właściwości przeciwnowotworowe antyoksydant pomagający usuwać z organizmu nadmiar metali


lexentry: pol/kwas_fluorowodorowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas fluorowodorowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fluorwasserstoffsäure | Flusssäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) kwas beztlenowy będący roztworem fluorowodoru w wodzie, bezbarwna, żrąca ciecz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/kwas_glutaminowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas glutaminowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glutaminsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas endogenny zawierający grupę karboksylową w łańcuchu bocznym; jeden z podstawowych składników białek, pełniący ważną rolę w metabolizmie i funkcjonowaniu układu nerwowego;


lexentry: pol/kwas_hialuronowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas hialuronowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyaluronsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;


lexentry: pol/kwas_liponowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas liponowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liponsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) kwas karboksylowy biorący udział w oksydacyjnej dekarboksylacji alfa-ketokwasów;


lexentry: pol/kwas_masłowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas masłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buttersäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) kwas tłuszczowy, organiczny związek chemiczny występujący w zjełczałym maśle i nadający lekko gorzki posmak wielu rodzajom serów;


lexentry: pol/kwas_mlekowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas mlekowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Milchsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;


lexentry: pol/kwas_nukleinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas nukleinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nukleinsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) (genetyka) organiczny związek chemiczny, który buduje materiał genetyczny organizmów, przechowuje i przekazuje informacje genetyczne


lexentry: pol/kwas_octowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas octowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Essigsäure | Äthanosäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;


lexentry: pol/kwas_rybonukleinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas rybonukleinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ribonukleinsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) kwas nukleinowy zbudowany z nukleotydów zawierających rybozę (cukier pięciowęglowy), fosforan oraz jedną z czterech zasad azotowych: adeninę, uracyl, cytozynę lub guaninę; cząsteczka biologiczna, która odgrywa kluczową rolę w przechowywaniu, przekazywaniu i realizacji informacji genetycznej w komórkach;


lexentry: pol/kwas_salicylowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas salicylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Salicylsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do produkcji kwasu acetylosalicylowego (aspiryny);


lexentry: pol/kwas_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwefelsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;


lexentry: pol/kwas_solny__rzeczownik__1
written_rep: kwas solny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Salzsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) silnie żrący kwas nieorganiczny, będący m.in. ważnym czynnikiem trawiennym zwierząt, odczynnikiem laboratoryjnym czy środkiem przemysłowym


lexentry: pol/kwas_syryngowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas syryngowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Syringasäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący związek organiczny, pochodna kwasu galusowego o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwutleniającym, wykorzystywana w syntezie chemicznej oraz w badaniach archeologicznych;


lexentry: pol/kwas_tłuszczowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas tłuszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fettsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny z klasy kwasów karboksylowych, zawierający jedną grupą karboksylową i alifatyczny łańcuch węglowy, jeden z głównych składników m.in. lipidów;


lexentry: pol/kwas_undecylenowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas undecylenowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Undecylensäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) nienasycony kwas tłuszczowy o wzorze sumarycznym C11H20O2 otrzymywany z oleju rycynowego, używany jako lek przeciw grzybicom skóry


lexentry: pol/kwas_węglowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas węglowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kohlensäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;


lexentry: pol/kwas_żywiczny__rzeczownik__1
written_rep: kwas żywiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harzsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny występujący w żywicach drzew iglastych, główny składnik kalafonii;


lexentry: pol/kwasica_metaboliczna__rzeczownik__1
written_rep: kwasica metaboliczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metabolische Azidose
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35;


lexentry: pol/kwasowość__rzeczownik__1
written_rep: kwasowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Säuregehalt | Azidität
sense_list:
(chemia, chemiczny) cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie


lexentry: pol/kwazar__rzeczownik__1
written_rep: kwazar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quasar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;


lexentry: pol/kwaśny_deszcz__rzeczownik__1
written_rep: kwaśny deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saurer Regen
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) opad atmosferyczny o odczynie pH mniejszym niż 5,6, zawierający m.in. produkty przemiany tlenków azotu, dwutlenku siarki i tlenków węgla;


lexentry: pol/kwercetyna__rzeczownik__1
written_rep: kwercetyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quercetin
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny, wielopierścieniowy związek aromatyczny pochodzenia roślinnego, należący do flawonoli, który znajduje zastosowanie m.in. w lecznictwie i jako barwnik;


lexentry: pol/kwestarz__rzeczownik__1
written_rep: kwestarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quästor
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) zakonnik prowadzący osobiście zbiórkę darów dla klasztoru


lexentry: pol/kwiaciarstwo__rzeczownik__1
written_rep: kwiaciarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blumenzucht
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) dział ogrodnictwa (gospodarki rolnej) zajmujący się hodowlą i produkcją roślin ozdobnych;


lexentry: pol/kwiat__rzeczownik__1
written_rep: kwiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blume | Blüte
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania | (ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna


lexentry: pol/kwiaton__rzeczownik__1
written_rep: kwiaton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzblume
sense_list:
(architektura, architektoniczny) detal architektoniczny w kształcie stylizowanego kwiatu charakterystyczny dla gotyku i neogotyku;


lexentry: pol/kwiecie__rzeczownik__1
written_rep: kwiecie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blütezeit
sense_list:
(książkowy) kwiaty (szczególnie w odniesieniu do ich dużej ilości, wielości, intensywności barw lub zapachów)


lexentry: pol/kwiecień_plecień,_bo_przeplata_trochę_zimy,_trochę_lata__przysłowie__1
written_rep: kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: April, April, der macht, was er will April, April, der weiß nicht, was er will
sense_list:
w kwietniu występuje duża zmienność pogodowa (szybka zmiana pogody, np. z ciepłego słonecznego dnia na zimny i pochmurny)


lexentry: pol/kwietyzm__rzeczownik__1
written_rep: kwietyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quietismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt kładący nacisk na kontemplowanie i modlitwę;


lexentry: pol/kwinkunks__rzeczownik__1
written_rep: kwinkunks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quinkunx
sense_list:
(dawniej, dawny) układ pięciu obiektów, w którym cztery znajdują się na kątach, a piąty w środku; również motyw dekoracyjny o takim układzie;


lexentry: pol/kwintet__rzeczownik__1
written_rep: kwintet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quintett
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na pięć instrumentów lub pięć głosów | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków lub śpiewaków


lexentry: pol/kwintet_smyczkowy__rzeczownik__1
written_rep: kwintet smyczkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Streichquintett
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa instrumentów smyczkowych w orkiestrze | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków grających na instrumentach smyczkowych


lexentry: pol/kwitnienie__rzeczownik__1
written_rep: kwitnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blütezeit | Blühen
sense_list:
(botanika, botaniczny) okres dojrzałości u roślin nasiennych, w którym dochodzi do wytwarzania kwiatów


lexentry: pol/kółko_i_krzyżyk__rzeczownik__1
written_rep: kółko i krzyżyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dodelschach | Kreis und Kreuz
sense_list:
popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;


lexentry: pol/kąkol__rzeczownik__1
written_rep: kąkol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kornrade
sense_list:
(botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;


lexentry: pol/kąpiel_wodna__rzeczownik__1
written_rep: kąpiel wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserbad
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potraw metodą tzw. pośredniego ogrzewania poprzez umieszczenie naczynia ze składnikami potrawy w większym naczyniu z wrzącą wodą


lexentry: pol/kąt_dwuścienny__rzeczownik__1
written_rep: kąt dwuścienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Diederwinkel
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (geometria) kąt zawarty między dwiema półpłaszczyznami, posiadającymi wspólną krawędź;


lexentry: pol/kąt_rozwarty__rzeczownik__1
written_rep: kąt rozwarty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stumpfer Winkel
sense_list:
(geometria) (matematyka, matematyczny) kąt o mierze większej od 90 stopni lecz mniejszej od 180 stopni


lexentry: pol/kąt_wpisany__rzeczownik__1
written_rep: kąt wpisany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Umfangswinkel
sense_list:
(geometria) kąt, którego wierzchołek leży na okręgu i którego ramiona wyznaczają cięciwy tego okręgu wychodzące z wierzchołka kąta;


lexentry: pol/kąt_środkowy__rzeczownik__1
written_rep: kąt środkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittelpunktswinkel | Zentriwinkel
sense_list:
(geometria) kąt, którego wierzchołek leży w środku okręgu i którego ramiona wyznaczają promienie tego okręgu;


lexentry: pol/kątownik__rzeczownik__1
written_rep: kątownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anschlagwinkel | Winkel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do sprawdzania kąta prostego; przyrząd w kształcie litery L do kontroli dokładności linii w stolarstwie, ślusarstwie i budownictwie


lexentry: pol/kłamstwo_oświęcimskie__rzeczownik__1
written_rep: kłamstwo oświęcimskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holocaustleugnung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) praktyka negowania holokaustu, upowszechnianie opinii, że znane fakty na temat Holocaustu są wyolbrzymione lub nieprawdziwe;


lexentry: pol/kłos__rzeczownik__1
written_rep: kłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ähre
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;


lexentry: pol/kłusować__czasownik__1
written_rep: kłusować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: traben
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) biec kłusem | (jeździectwo, jeździecki) jechać kłusem | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) o człowieku: bardzo szybko biec


lexentry: pol/kłuć__czasownik__1
written_rep: kłuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stechen
sense_list:
przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym | (o owadach) żądlić | wywoływać uczucie ostrego bólu


lexentry: pol/kłódka_miłości__rzeczownik__1
written_rep: kłódka miłości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liebesschloss
sense_list:
kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary;


lexentry: pol/kłąb__rzeczownik__1
written_rep: kłąb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Traube
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) skupisko pszczół otaczające królową;


lexentry: pol/kłąb_rojowy__rzeczownik__1
written_rep: kłąb rojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwarmtraube
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupiających się po wyjściu roju poza ulem (np. na gałęzi) w celu odczekania, aż pszczoły zwiadowczynie znajdą miejsce na nowe gniazdo;


lexentry: pol/kłąb_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: kłąb zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wintertraube
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół zwarcie skupionych obok siebie w celu ogrzania gniazda w czasie zimy;


lexentry: pol/kłącze__rzeczownik__1
written_rep: kłącze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhizom | Wurzelstock
sense_list:
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego; | (filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie


lexentry: pol/laboratorium__rzeczownik__1
written_rep: laboratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laboratorium | Labor
sense_list:
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;


lexentry: pol/labrys__rzeczownik__1
written_rep: labrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Labrys
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny;


lexentry: pol/lacrosse__rzeczownik__1
written_rep: lacrosse
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lacrosse
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym gracze używają specjalnych kijów z siatką (tzw. crosse) do łapania, noszenia i podawania piłki oraz zdobywania bramek


lexentry: pol/lada__rzeczownik__1
written_rep: lada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schalter
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru


lexentry: pol/ladaco__rzeczownik__1
written_rep: ladaco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bucht
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (żartobliwie) człowiek nic niewart, postępujący lekkomyślnie i nieodpowiedzialnie


lexentry: pol/ladacznica__rzeczownik__1
written_rep: ladacznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dirne
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/ladino__rzeczownik__1
written_rep: ladino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dolomitenladinisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język żydowski powstały jako dialekt języka hiszpańskiego po wygnaniu Żydów sefardyjskich z Półwyspu Iberyjskiego w latach 1492–1497, obecnie zapisywany głównie alfabetem łacińskim;


lexentry: pol/ladyn__rzeczownik__1
written_rep: ladyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ladinium
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi, młodszy wiek środkowego triasu, trwający 237 – 228,7 milionów lat temu;


lexentry: pol/lafirynda__rzeczownik__1
written_rep: lafirynda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hure
sense_list:
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/laguna__rzeczownik__1
written_rep: laguna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lagune
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;


lexentry: pol/lahar__rzeczownik__1
written_rep: lahar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lahar
sense_list:
(geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;


lexentry: pol/laicyzm__rzeczownik__1
written_rep: laicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laizismus
sense_list:
koncepcja wykluczająca obecność religii w sferze publicznej, głosząca oddzielenie państwa od kościoła i propagująca świeckie podejście do obywateli oraz instytucji państwowych


lexentry: pol/lajkować__czasownik__1
written_rep: lajkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: liken
sense_list:
w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW


lexentry: pol/lak__rzeczownik__1
written_rep: lak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Siegellack
sense_list:
topliwa mieszanina kalafonii i innych substancji żywicznych, używana do odciskania pieczęci i do uszczelniania;


lexentry: pol/lakaza__rzeczownik__1
written_rep: lakaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laccase
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym roślinny, charakterystyczny przede wszystkim dla grzybów rosnących na rozkładającym się drewnie


lexentry: pol/lakier__rzeczownik__1
written_rep: lakier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lack
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) forma skrócona od lakier do włosów | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) forma skrócona od lakier do paznokci


lexentry: pol/lakier__rzeczownik__1
written_rep: lakier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lack | Firnis
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony


lexentry: pol/lakier_do_paznokci__rzeczownik__1
written_rep: lakier do paznokci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nagellack
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych


lexentry: pol/lakier_do_włosów__rzeczownik__1
written_rep: lakier do włosów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Haarspray
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) alkoholowy, wodno-alkoholowy lub rzadziej wodny roztwór żywicy w sprayu używany do utrwalenia fryzury;


lexentry: pol/lakrymator__rzeczownik__1
written_rep: lakrymator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reizstoff
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny z podgrupy drażniących bojowych środków trujących, nazywanej lakrymatorami, działający drażniąco na oczy i drogi oddechowe powodując silne łzawienie;


lexentry: pol/lakton__rzeczownik__1
written_rep: lakton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lacton
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden z cyklicznych estrów powstających na drodze wewnątrzcząsteczkowej estryfikacji hydroksykwasów;


lexentry: pol/lalka__rzeczownik__1
written_rep: lalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Puppe
sense_list:
dziecięca zabawka mająca ludzką postać; | (przestarzałe, przestarzały) (zoologia, zoologiczny) owadzia poczwarka


lexentry: pol/lama__rzeczownik__1
written_rep: lama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lama
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny; | jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi


lexentry: pol/lamarkizm__rzeczownik__1
written_rep: lamarkizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lamarckismus
sense_list:
(biologia, biologiczny) (historia, historyczny, historycznie) teoria zakładająca ewolucję gatunków pod wpływem środowiska zewnętrznego;


lexentry: pol/lamblia__rzeczownik__1
written_rep: lamblia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Giardia
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Giardia intestinalis, wiciowiec pasożytny przywierający za pomocą przyssawki do jelita żywiciela, czasem też do wątroby lub pęcherzyka żółciowego;


lexentry: pol/lambrekin__rzeczownik__1
written_rep: lambrekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lambrequin | Schabracke
sense_list:
rodzaj krótkiej ozdobnej zasłony, firanki nad oknem, drzwiami zawieszonej na drążku lub ozdabiający baldachimy;


lexentry: pol/lamentacja__rzeczownik__1
written_rep: lamentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gejammer
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wyrażający żałobę, rozpacz lub nieszczęście;


lexentry: pol/lampa_elektronowa__rzeczownik__1
written_rep: lampa elektronowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elektronenröhre
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przyrząd w postaci szczelnej bańki z zamontowanymi wewnątrz elektrodami, między którymi zachodzi wyładowanie elektryczne w próżni lub ośrodku gazowym, używany m.in. do generowania lub wzmacniania sygnałów elektrycznych lub prostowania prądu elektrycznego;


lexentry: pol/lampa_gazowana__rzeczownik__1
written_rep: lampa gazowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gasentladungsröhre
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przyrząd w postaci szczelnej bańki wypełnionej gazem pod niskim ciśnieniem, w którym zachodzi wyładowanie elektryczne między elektrodami;


lexentry: pol/lampa_mikrofalowa__rzeczownik__1
written_rep: lampa mikrofalowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikrowellenröhre
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) lampa próżniowa służąca do generowania oraz wzmacniania sygnałów elektrycznych w zakresie mikrofal;


lexentry: pol/lampa_próżniowa__rzeczownik__1
written_rep: lampa próżniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vakuumröhre
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przyrząd w postaci szczelnej bańki wypełnionej próżnią, w której zachodzi wyładowanie elektryczne między elektrodami;


lexentry: pol/lampart_plamisty__rzeczownik__1
written_rep: lampart plamisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopard
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera pardus Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku lampartów plamistych (1.1)


lexentry: pol/lampka_oliwna__rzeczownik__1
written_rep: lampka oliwna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Öllampe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) niewielkie naczynie gliniane lub metalowe z knotem wytwarzające światło poprzez spalanie oliwy


lexentry: pol/lamprofir__rzeczownik__1
written_rep: lamprofir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lamprophyr
sense_list:
(geologia, geologiczny) magmowa skała żyłowa o ciemnej i połyskliwej barwie, głównie złożona z minerałów bogatych w żelazo i magnez


lexentry: pol/lamówka__rzeczownik__1
written_rep: lamówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Besatz | Borte | Schrägband
sense_list:
(krawiectwo) pasek materiału, tasiemka jako element wykończenia wyrobu, którym obszywany jest jego brzeg;


lexentry: pol/lanca__rzeczownik__1
written_rep: lanca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lanze
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń kawalerii złożona z długiego drzewca z proporczykiem, z osadzonym nań metalowym grotem


lexentry: pol/lancknecht__rzeczownik__1
written_rep: lancknecht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Landsknecht
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz zaciężnej piechoty niemieckiej, utworzonej na wzór Szwajcarów pod koniec XV wieku;


lexentry: pol/lancknecht__rzeczownik__2
written_rep: lancknecht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Landsknecht
sense_list:
(dawniej, dawny) (termin karciany) hazardowa gra w karty, rozpowszechniona zwłaszcza w XVI-XVIII wieku;


lexentry: pol/lando__rzeczownik__1
written_rep: lando
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kinderwagen
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj pojazdu konnego czterokołowego z siedzeniami dla pasażerów umieszczonymi naprzeciw siebie;


lexentry: pol/landsbergit__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: landsbergit
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Landsbergit | Moschellandsbergit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) naturalny stop srebra i rtęci występujący często w złożach cynobru, rtęci i srebra;


lexentry: pol/langosz__rzeczownik__1
written_rep: langosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Langosch
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa w formie pszenno-ziemniaczanego placka smażonego na głębokim oleju podawanego z różnymi dodatkami – na słono lub słodko;


lexentry: pol/langusta__rzeczownik__1
written_rep: langusta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Languste
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;


lexentry: pol/lansjer__rzeczownik__1
written_rep: lansjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lanciers
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej kawalerii używający do walki lancę;


lexentry: pol/lantanowiec__rzeczownik__1
written_rep: lantanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lanthanoid
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny z wydzielonej grupy z szóstego okresu układu okresowego, będący aktywnym chemicznie metalem ziem rzadkich, w przyrodzie znajdowany w rudach


lexentry: pol/laparotomia__rzeczownik__1
written_rep: laparotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laparotomie | Bauchschnitt
sense_list:
(medycyna, medyczny) operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej;


lexentry: pol/lapidarium__rzeczownik__1
written_rep: lapidarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lapidarium
sense_list:
zbiór kamiennych zabytków (np. fragmentów rzeźb, nagrobków, detali architektonicznych, inskrypcji), eksponowanych zwykle na wolnym powietrzu lub w muzeum


lexentry: pol/larendogra__rzeczownik__1
written_rep: larendogra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ungarisch Wasser
sense_list:
(dawniej, dawny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) woda toaletowa o zapachu rozmarynu albo lawendy, szczególnie popularna w XVII-XVIII wieku;


lexentry: pol/larwa__rzeczownik__1
written_rep: larwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Larve
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;


lexentry: pol/laryngał__rzeczownik__1
written_rep: laryngał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laryngal
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z trzech teoretyzowanych głosek występujących w języku praindoeuropejskim


lexentry: pol/laryngofon__rzeczownik__1
written_rep: laryngofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kehlkopfmikrophon
sense_list:
mikrofon noszony przy krtani odbierający dźwięk głosu mówiącego przez jej drganie, dzięki czemu może być używany w bardzo głośnym otoczeniu;


lexentry: pol/laryngolog__rzeczownik__1
written_rep: laryngolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: HNO-Arzt | Hals-Nasen-Ohren-Arzt
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła


lexentry: pol/laryngologiczny__przymiotnik__1
written_rep: laryngologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: laryngologisch
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z laryngologią lub laryngologiem, dotyczący laryngologii lub laryngologa


lexentry: pol/las_deszczowy__rzeczownik__1
written_rep: las deszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Regenwald
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) formacja roślinna wiecznie zielone lasów na obszarach o rocznej sumie opadów przekraczającej 2000 mm i wysokiej wilgotności;


lexentry: pol/lasagne__rzeczownik__1
written_rep: lasagne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lasagne
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z tego makaronu ułożonego warstwami, na przemian z mięsem mielonym lub innym farszem, beszamelem i sosem pomidorowym, posypana parmezanem | (spożywczy) włoski makaron o kształcie szerokich pasków;


lexentry: pol/laser__rzeczownik__1
written_rep: laser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laser
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;


lexentry: pol/lasostep__rzeczownik__1
written_rep: lasostep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Waldsteppe
sense_list:
(geografia, geograficzny) formacja roślinna stanowiąca strefę przejściową między stepem a lasem liściastym, macharakter mozaiki tworzonej przez przemieszane wzajemnie płaty zbiorowisk stepowych i leśnych;


lexentry: pol/lassi__rzeczownik__1
written_rep: lassi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lassi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) orientalny napój chłodzący na bazie wody i jogurtu, przyrządzany na różne sposoby, specjalność m.in. kuchni hinduskiej i pakistańskiej;


lexentry: pol/lasso__rzeczownik__1
written_rep: lasso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lasso
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;


lexentry: pol/lasówka_złotogłowa__rzeczownik__1
written_rep: lasówka złotogłowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pieperwaldsänger
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Seiurus aurocapilla, gatunek niedużego, wędrownego ptaka zasiedlającego lasy liściaste Ameryki


lexentry: pol/latanina__rzeczownik__1
written_rep: latanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lauferei | Rennerei
sense_list:
(potocznie, potoczny) częste bieganie, krzątanie się lub załatwianie wielu drobnych spraw w pośpiechu; zamieszanie związane z ciągłym przemieszczaniem się


lexentry: pol/latarnia_morska__rzeczownik__1
written_rep: latarnia morska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leuchtturm | Leuchtfeuer
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;


lexentry: pol/latarnia_umarłych__rzeczownik__1
written_rep: latarnia umarłych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Totenleuchte
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienna budowla o znaczeniu mistycznym, w formie wieżyczki, stawiana dawniej przy cmentarzach i szpitalach;


lexentry: pol/latawiec__rzeczownik__1
written_rep: latawiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drachen
sense_list:
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;


lexentry: pol/latentny__przymiotnik__1
written_rep: latentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: latent
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) utajony, ukryty, bezobjawowy


lexentry: pol/latorośl__rzeczownik__1
written_rep: latorośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abkömmling
sense_list:
(botanika, botaniczny) (przestarzałe, przestarzały) młody, tegoroczny pęd rośliny | (przenośnie, przenośnia) dziecko, młody potomek


lexentry: pol/latryna__rzeczownik__1
written_rep: latryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latrine
sense_list:
prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej;


lexentry: pol/latte__rzeczownik__1
written_rep: latte
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Caffè Latte
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawa espresso z dużą ilością mleka krowiego lub roślinnego, zazwyczaj w stosunku 1 do 2


lexentry: pol/latte_macchiato__rzeczownik__1
written_rep: latte macchiato
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latte macchiato
sense_list:
napój powstały przez powolne dolanie kawy espresso do gorącego, spienionego mleka, podawany w przeźroczystej szklance, pity przez słomkę lub podawany z długą łyżką;


lexentry: pol/latynizacja__rzeczownik__1
written_rep: latynizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latinisierung
sense_list:
(książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej | (książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi


lexentry: pol/latynizm__rzeczownik__1
written_rep: latynizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latinismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego;


lexentry: pol/laudanum__rzeczownik__1
written_rep: laudanum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laudanum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) preparat w postaci nalewki alkoholowej na opium, używany zwłaszcza dawniej jako lek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy, obecnie zaniechany ze względu na działanie uzależniające;


lexentry: pol/laufer__rzeczownik__2
written_rep: laufer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Läufer
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (szachy, pojęcie szachowe) (także (Śląsk Cieszyński)) bierka poruszająca się po szachownicy na skos;


lexentry: pol/lawenda__rzeczownik__1
written_rep: lawenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lavendel
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;


lexentry: pol/lawendowy__przymiotnik__1
written_rep: lawendowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Lavendel
sense_list:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dotyczący lawendy, należący do lawendy, zrobiony z lawendy, zawierający lawendę, związany z lawendą | mający kolor fioletowy, taki jak kolor kwiatu lawendy


lexentry: pol/laweta__rzeczownik__1
written_rep: laweta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abschleppwagen
sense_list:
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów


lexentry: pol/lać__czasownik__1
written_rep: lać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gießen
sense_list:
powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie | wykonywać odlew (np. dzwonu, pomnika) | (potocznie, potoczny) o deszczu: intensywnie padać


lexentry: pol/leader__rzeczownik__1
written_rep: leader
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anführer
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca polityczny, społeczny, zawodowy


lexentry: pol/leasing__rzeczownik__1
written_rep: leasing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pacht
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odpłatne użytkowanie pewnego obiektu, zwłaszcza środka transportu lub maszyny, przez określony czas na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej z właścicielem tego obiektu;


lexentry: pol/lebiodka__rzeczownik__1
written_rep: lebiodka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oregano
sense_list:
(botanika, botaniczny) Origanum L., rodzaj bylin z rodziny jasnotowatych, o drobnych, jajowatych, silnie aromatycznych liściach;


lexentry: pol/lecytyna__rzeczownik__1
written_rep: lecytyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lecithine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej


lexentry: pol/leczo__rzeczownik__1
written_rep: leczo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Letscho
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa jednogarnkowa z pokrojonych na kawałki papryki, pomidorów i cebuli, często z dodatkiem boczku lub kiełbasy, duszonych z przyprawami;


lexentry: pol/ledwie__przysłówek__1
written_rep: ledwie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 03
trans_list: hart
sense_list:
przysłówek informujący, że coś wydarzyło się przed krótką chwilą | przysłówek informujący, że coś zostało z trudem osiągnięte


lexentry: pol/ledwo__spójnik__1
written_rep: ledwo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: als
sense_list:
… wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko


lexentry: pol/legalizacja__rzeczownik__1
written_rep: legalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Legalisierung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem


lexentry: pol/legat__rzeczownik__1
written_rep: legat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Legat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pierwotnie wysłannik, później wysokiej rangi urzędnik lub dowódca legionu | (kościelny) reprezentant papieża


lexentry: pol/legać__czasownik__1
written_rep: legać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Bau
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) mieć legowisko; posiadać leże | (przestarzałe, przestarzały) przyjmować pozycję leżącą


lexentry: pol/legenda__rzeczownik__1
written_rep: legenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Legende
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;


lexentry: pol/legia_cudzoziemska__rzeczownik__1
written_rep: legia cudzoziemska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fremdenlegion
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w niektórych armiach, oddziały żołnierzy zawodowych składające się w części lub w całości z obcokrajowców;


lexentry: pol/legion__rzeczownik__1
written_rep: legion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Legion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;


lexentry: pol/legionowy__przymiotnik__1
written_rep: legionowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Legionär
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z legionem, dotyczący legionów


lexentry: pol/leiszmanioza__rzeczownik__1
written_rep: leiszmanioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leishmaniose
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba z grupy chorób pasożytniczych powodująca m.in. gorączkę, owrzodzenia skóry oraz zniekształcenia twarzy;


lexentry: pol/lej_krasowy__rzeczownik__1
written_rep: lej krasowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Doline
sense_list:
(geologia, geologiczny) okrągłe zagłębienie z podziemnym odpływem powstałe wskutek działalności wody;


lexentry: pol/lejek_Büchnera__rzeczownik__1
written_rep: lejek Büchnera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Büchnertrichter | Nutsche
sense_list:
rodzaj lejka laboratoryjnego z dnem sitowym do sączenia większych ilości osadu metodą podciśnieniowa;


lexentry: pol/lek__rzeczownik__1
written_rep: lek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arzneimittel
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja, która ma pomagać choremu lub chronić zdrowie


lexentry: pol/lekarstwo__rzeczownik__1
written_rep: lekarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Medizin | Arznei | Arzneimittel
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy


lexentry: pol/lekcjonarz__rzeczownik__1
written_rep: lekcjonarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lektionar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca czytania mszalne;


lexentry: pol/lekki__przymiotnik__1
written_rep: lekki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: leicht
sense_list:
o małej wadze, małym ciężarze | o słabej sile, niskim natężeniu | łatwy, np. do zaakceptowania, przyjęcia, zrobienia


lexentry: pol/lekkomyślny__przymiotnik__1
written_rep: lekkomyślny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: leichtsinnig
sense_list:
o osobie: taki, który nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji własnych poczynań | czyniony bez głębszego namysłu


lexentry: pol/leksem__rzeczownik__1
written_rep: leksem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lexem
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;


lexentry: pol/leksykalizacja__rzeczownik__1
written_rep: leksykalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lexikalisierung
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rozbieżność między znaczeniem wyrazu a jego morfologiczną strukturą, która była uformowana przez znaczenie pierwotne;


lexentry: pol/leksykografia__rzeczownik__1
written_rep: leksykografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lexikografie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników; | tworzenie słowników, słownikarstwo | zbiór słowników jakiegoś języka, regionu, okresu


lexentry: pol/leksykologia__rzeczownik__1
written_rep: leksykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lexikologie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia;


lexentry: pol/leksykon__rzeczownik__1
written_rep: leksykon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lexikon
sense_list:
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;


lexentry: pol/lektura__rzeczownik__1
written_rep: lektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lektüre
sense_list:
to, co ktoś czyta lub będzie czytał | czynność czytania | (edukacja, edukacyjny) pozycja książkowa przeznaczona czytania i omawiania w toku nauczania danego przedmiotu szkolnego;


lexentry: pol/lelek_kozodój__rzeczownik__1
written_rep: lelek kozodój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ziegenmelker
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Caprimulgus europaeus; gatunek ptaków leśnych z rodziny Caprimulgus, o sztywnych piórach otaczających dziób;


lexentry: pol/leming__rzeczownik__1
written_rep: leming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lemming
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lemmus Link, niewielki gryzoń występujący licznie w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/lemur__rzeczownik__1
written_rep: lemur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lemur | Lemure
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lemur Linnaeus, madagaskarska ogoniasta małpiatka o puszystym futrze; | (mitologia rzymska) (zwykle lm) duch zmarłej osoby;


lexentry: pol/len__rzeczownik__1
written_rep: len
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lein | Flachs
sense_list:
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion | (włókiennictwo) włókno lnu (1.1)


lexentry: pol/leninizm__rzeczownik__1
written_rep: leninizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leninismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna stworzona przez Włodzimierza Lenina;


lexentry: pol/leniwiec__rzeczownik__1
written_rep: leniwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Faultier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);


lexentry: pol/lenno__rzeczownik__1
written_rep: lenno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lehen
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w ustroju feudalnym / systemie lennym: dobra (najczęściej ziemskie) nadawane wasalowi przez seniora w użytkowanie;


lexentry: pol/lentyszek__rzeczownik__1
written_rep: lentyszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mastixstrauch
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (potocznie, potoczny) Pistacia lentiscus L., pistacja kleista;


lexentry: pol/lepiej_późno_niż_wcale__przysłowie__1
written_rep: lepiej późno niż wcale
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: besser spät als nie
sense_list:
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale


lexentry: pol/lepkość__rzeczownik__1
written_rep: lepkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Viskosität | Zähigkeit
sense_list:
(fizyka, fizyczny) tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznego ciała stałego


lexentry: pol/leporello__rzeczownik__1
written_rep: leporello
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leporello
sense_list:
publikacja w formie tekturowej lub papierowej taśmy złożonej w harmonijkę, stosowana najczęściej do książek dla dzieci, reklam itp.;


lexentry: pol/leptokurtyczny__przymiotnik__1
written_rep: leptokurtyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: leptokurtisch
sense_list:
(statystyka, statystyczny) dotyczący rozkładu statystycznego o wyraźnie spiczastym wierzchołku i cienkich ogonach; mający większą kurtozę niż rozkład normalny


lexentry: pol/lepton__rzeczownik__1
written_rep: lepton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lepton
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca fermionem, lecz niebędąca kwarkiem; | (historia, historyczny, historycznie) moneta miedziana bita w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/leptospiroza__rzeczownik__1
written_rep: leptospiroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leptospirose
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odzwierzęca choroba bakteryjna wywoływana przez krętki z rodzaju Leptospira;


lexentry: pol/lesbofobia__rzeczownik__1
written_rep: lesbofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lesbophobie | Lesbenfeindlichkeit
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec lesbijek;


lexentry: pol/leszczyna__rzeczownik__1
written_rep: leszczyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hasel
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;


lexentry: pol/letarg__rzeczownik__1
written_rep: letarg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lethargie
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan pozornej śmierci, polegający na głębokim śnie, w którym zanikają reakcje na bodźce;


lexentry: pol/letargiczny__przymiotnik__1
written_rep: letargiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lethargisch
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) taki jak w letargu: senny, ospały, apatyczny, bezwładny | (medycyna, medyczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi


lexentry: pol/leukopenia__rzeczownik__1
written_rep: leukopenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leukozytopenie
sense_list:
(medycyna, medyczny) niedobór leukocytów we krwi; zmniejszona liczba krwinek białych we krwi obwodowej


lexentry: pol/leutnant__rzeczownik__1
written_rep: leutnant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leutnant
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stopień wojskowy odpowiadający porucznikowi lub podporucznikowi w wojsku polskim;


lexentry: pol/lew_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: lew afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leu
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera leo Linnaeus, mięsożerny gatunek ssaka lądowego z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) ssak z gatunku lwów afrykańskich (1.1)


lexentry: pol/lewada__rzeczownik__1
written_rep: lewada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mezair
sense_list:
figura ujeżdżeniowa, polegająca na uniesieniu przednich nóg konia, przenosząc w ten sposób cały ciężar na zgięte tylne;


lexentry: pol/lewak__rzeczownik__1
written_rep: lewak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linke
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba o skrajnie lewicowych poglądach


lexentry: pol/lewarek__rzeczownik__1
written_rep: lewarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heber
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów


lexentry: pol/lewatywa__rzeczownik__1
written_rep: lewatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klistier
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;


lexentry: pol/lewica__rzeczownik__1
written_rep: lewica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linke
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy; | (książkowy) lewa dłoń, lewa ręka


lexentry: pol/lewicowy__przymiotnik__1
written_rep: lewicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: linke
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy


lexentry: pol/lewirat__rzeczownik__1
written_rep: lewirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Levirat
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczajowe prawo małżeńskie nakazujące poślubienie wdowy przez brata lub nawet przez spadkobiercę jej zmarłego męża (nawet jeśli jest żonaty), w celu zapewnienia ciągłości rodu, obowiązujące u ludów Azji (Arabów, Hindusów, Mongołów) oraz plemion afrykańskich;


lexentry: pol/lewitacja__rzeczownik__1
written_rep: lewitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Levitation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unoszenie się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji; | unoszenie się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;


lexentry: pol/lewitować__czasownik__1
written_rep: lewitować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: schweben
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unosić się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji; | unosić się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;


lexentry: pol/lewkonia_długopłatkowa__rzeczownik__1
written_rep: lewkonia długopłatkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abendlevkoje
sense_list:
(botanika, botaniczny) Matthiola longipetala DC., gatunek rośliny z rodziny kapustowatych o intensywnie pachnących o zmierzchu kwiatach;


lexentry: pol/lewoskrzydłowy__przymiotnik__1
written_rep: lewoskrzydłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: linke
sense_list:
(sport, sportowy) związany z lewym skrzydłem drużyny w grze zespołowej | związany z lewym skrzydłem, dotyczący lewego skrzydła


lexentry: pol/lewy__przymiotnik__1
written_rep: lewy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: link
sense_list:
(potocznie, potoczny) o dokumentach, interesach: nielegalny | (potocznie, potoczny) o człowieku: nie potrafiący niczego dobrze zrobić


lexentry: pol/leśnictwo__rzeczownik__1
written_rep: leśnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Forstwesen | Forstwissenschaft
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną


lexentry: pol/leśniczy__rzeczownik__1
written_rep: leśniczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Förster
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (leśnictwo) pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa


lexentry: pol/lgnąć__czasownik__1
written_rep: lgnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hängen
sense_list:
zbliżać się do kogoś lub czegoś z sympatią; szukać czyjejś bliskości | ściśle dotykać czegoś swoją powierzchnią


lexentry: pol/libacja__rzeczownik__1
written_rep: libacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Libation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczaj wylewania alkoholu, oliwy lub innych cennych płynów na ofiarę bogu;


lexentry: pol/liberalizacja__rzeczownik__1
written_rep: liberalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liberalisierung
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wprowadzanie większej swobody w określonej dziedzinie życia społecznego, politycznego lub gospodarczego poprzez zmniejszenie interwencji i kontroli państwa


lexentry: pol/liberalizm__rzeczownik__1
written_rep: liberalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liberalismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;


lexentry: pol/liberalny__przymiotnik__1
written_rep: liberalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: liberal
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce | nieuznający przymusu, tolerancyjny


lexentry: pol/liberia__rzeczownik__1
written_rep: liberia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Livree
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) uniform używany przez służbę królewską i magnacką, a także urzędników dworskich | (hotelarstwo) mundur używany przez służbę hotelarską


lexentry: pol/libero__rzeczownik__1
written_rep: libero
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Libero
sense_list:
(sport, sportowy) w siatkówce: zawodnik mogący brać udział jedynie w obronie, wyróżniający się spośród kolegów z zespołu innym kolorem koszulki


lexentry: pol/libertarianizm__rzeczownik__1
written_rep: libertarianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Libertarismus | Libertarianismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna uznająca wolność osobistą i wolność ekonomiczną za najwyższe wartości w polityce;


lexentry: pol/licencja__rzeczownik__1
written_rep: licencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lizenz
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;


lexentry: pol/licencjat__rzeczownik__1
written_rep: licencjat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bachelor
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) w Polsce tytuł zawodowy przysługujący osobie, która ukończyła studia I stopnia


lexentry: pol/liceum__rzeczownik__1
written_rep: liceum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lyzeum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) szkoła filozoficzna założona przez Arystotelesa; | (historia, historyczny, historycznie) szkoła przygotowująca do studiów uniwersyteckich od czasów humanizmu do XIX w.


lexentry: pol/liceum__rzeczownik__1
written_rep: liceum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oberschule
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;


lexentry: pol/lichwa__rzeczownik__1
written_rep: lichwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wucher
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;


lexentry: pol/licytacja__rzeczownik__1
written_rep: licytacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Versteigerung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
written_rep: liczba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Numerus | Zahl
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
written_rep: liczba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);


lexentry: pol/liczba_całkowita__rzeczownik__1
written_rep: liczba całkowita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ganzzahl | ganze Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;


lexentry: pol/liczba_naturalna__rzeczownik__1
written_rep: liczba naturalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natürliche Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (rzadki, rzadko używany) liczba z ciągu 1, 2, 3, … | (matematyka, matematyczny) liczba z ciągu 0, 1, 2, 3, …;


lexentry: pol/liczba_niewymierna__rzeczownik__1
written_rep: liczba niewymierna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irrationale Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;


lexentry: pol/liczba_pierwsza__rzeczownik__1
written_rep: liczba pierwsza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Primzahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;


lexentry: pol/liczba_porządkowa__rzeczownik__1
written_rep: liczba porządkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ordinalzahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zwykle w lm: zbiór dobrze uporządkowany, będący kanonicznym reprezentantem pewnej klasy izomorficzności dobrych porządków; | (oficjalnie) liczba naturalna, używana do określenia pozycji w pewnej kolejności


lexentry: pol/liczba_rzeczywista__rzeczownik__1
written_rep: liczba rzeczywista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reelle Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;


lexentry: pol/liczba_zespolona__rzeczownik__1
written_rep: liczba zespolona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komplexe Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba postaci a+bi, gdzie a i b to liczby rzeczywiste, a i reprezentuje jednostkę urojoną;


lexentry: pol/liczbowy__przymiotnik__1
written_rep: liczbowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Anzahl
sense_list:
składający się z liczb, wyrażony, zawarty w liczbach, określany ze względu na liczbę; mający związek z liczbą, liczbami


lexentry: pol/liczi_chińskie__rzeczownik__1
written_rep: liczi chińskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Litschi
sense_list:
(botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie


lexentry: pol/licznik__rzeczownik__1
written_rep: licznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zähler
sense_list:
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową; | urządzenie służące do pomiaru jakiejś wielkości naliczanej w czasie;


lexentry: pol/liczydło__rzeczownik__1
written_rep: liczydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abakus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń;


lexentry: pol/lid__rzeczownik__1
written_rep: lid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ader
sense_list:
pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, ze streszczeniem treści i zachętą do zapoznania się z całością;


lexentry: pol/lidokaina__rzeczownik__1
written_rep: lidokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lidocain
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, używany jako środek miejscowo znieczulający;


lexentry: pol/lifehack__rzeczownik__1
written_rep: lifehack
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lifehack
sense_list:
(potocznie, potoczny) pomysł, trick ułatwiający życie, rozwiązujący problem bądź przyspieszający codzienną czynność;


lexentry: pol/liga__rzeczownik__1
written_rep: liga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liga
sense_list:
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp. | zrzeszenie osób, organizacji lub państw


lexentry: pol/liga_językowa__rzeczownik__1
written_rep: liga językowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sprachbund
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków różnego pochodzenia, która na skutek długotrwałego wzajemnego oddziaływania wykształciła podobieństwa, np. pod względem słownictwa, gramatyki czy fonologii;


lexentry: pol/ligatura__rzeczownik__1
written_rep: ligatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ligatur
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (termin typograficzny) znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ;


lexentry: pol/lignina__rzeczownik__1
written_rep: lignina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lignin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nierozpuszczalna w wodzie substancja organiczna, budulec ściany komórkowej roślin;


lexentry: pol/lignina__rzeczownik__1
written_rep: lignina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zellstoffwatte
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miękkie sprasowane arkusze celulozowe, dobrze wchłaniające ciecze;


lexentry: pol/ligustr__rzeczownik__1
written_rep: ligustr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liguster
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ligustrum L., rodzaj roślin krzewiastych lub drzew z rodziny oliwkowatych, często używanych jako ozdobne;


lexentry: pol/likantropia__rzeczownik__1
written_rep: likantropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lykanthropie
sense_list:
urojenie polegające na przekonaniu, że jest się zwierzęciem, zwłaszcza wilkiem | (etnografia, etnograficzny) (mitologia, mitologiczny) wierzenie obecne w rozmaitych kulturach, zgodnie z którym człowiek może w określonych okolicznościach przeobrazić się w zwierzę, zwłaszcza w wilka


lexentry: pol/likoryna__rzeczownik__1
written_rep: likoryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lycorin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (botanika, botaniczny) trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych


lexentry: pol/liktor__rzeczownik__1
written_rep: liktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liktor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;


lexentry: pol/lilia__rzeczownik__1
written_rep: lilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lilie
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych; | (potocznie, potoczny) kwiat lilii (1.1)


lexentry: pol/limeryk__rzeczownik__1
written_rep: limeryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Limerick
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki wiersz o groteskowej treści i skodyfikowanej budowie;


lexentry: pol/limfa__rzeczownik__1
written_rep: limfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lymphe
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;


lexentry: pol/limnologia__rzeczownik__1
written_rep: limnologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Limnologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;


lexentry: pol/limonit__rzeczownik__1
written_rep: limonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Limonit
sense_list:
(geologia, geologiczny) żółtobrązowa bądź ciemnobrunatna bardzo drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina minerałów (tlenków i wodorotlenków żelaza);


lexentry: pol/lincz__rzeczownik__1
written_rep: lincz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lynchen | Lynchjustiz
sense_list:
(książkowy) rodzaj samosądu, wymierzenie przez tłum kary (szczególnie śmierci) na osobie posądzanej o przestępstwo bez przeprowadzenia sprawy sądowej


lexentry: pol/lingwistyka__rzeczownik__1
written_rep: lingwistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linguistik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku


lexentry: pol/linia_boczna__rzeczownik__1
written_rep: linia boczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seitenlinie
sense_list:
(sport, sportowy) jedna z dwóch dłuższych linii ograniczających pole gry | (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd czuciowy ryb, wykrywający zmiany w ruchu wody, biegnący wzdłuż boków ciała od głowy do ogona;


lexentry: pol/linia_kolejowa__rzeczownik__1
written_rep: linia kolejowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bahnstrecke
sense_list:
(kolejnictwo) droga kolejowa wraz z przyległym pasem gruntu i infrastrukturą umożliwiającą funkcjonowanie kolei;


lexentry: pol/linia_upadku__rzeczownik__1
written_rep: linia upadku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fall Line
sense_list:
(sport, sportowy) miejsce na skoczni narciarskiej, do którego skoczek nie powinien upaść, by nie stracić punktów


lexentry: pol/linia_wodna__rzeczownik__1
written_rep: linia wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserlinie
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej | (środowiskowy) (potocznie, potoczny) termin z zakresu makijażu, wewnętrzna krawędź powieki bezpośrednio przyległa do rogówki, położona tuż za linią rzęs; bliskoznaczny z gruczołem Meiboma; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (potocznie, potoczny) linia do, której zanurza się kadłub statku


lexentry: pol/linieć__czasownik__1
written_rep: linieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: haaren
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zrzucać stare okrycia skórne, np. pióra, włosy, sierść czy naskórek w celu odnowy okrywy ciała


lexentry: pol/liniowiec__rzeczownik__1
written_rep: liniowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linienschiff
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) okręt liniowy, zwykle drewniany | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek regularnie kursujący między danymi punktami;


lexentry: pol/link__rzeczownik__1
written_rep: link
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Link | Verweis | Hyperlink
sense_list:
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie


lexentry: pol/linoleum__rzeczownik__1
written_rep: linoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linoleum
sense_list:
(budownictwo) wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;


lexentry: pol/lip-sync__rzeczownik__1
written_rep: lip-sync
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lippensynchronisation
sense_list:
poruszanie wargami synchronicznie z podłożonym dźwiękiem, co sprawia wrażenie, że ktoś jest wykonawcą np. piosenki lub filmu komediowego


lexentry: pol/lipa__rzeczownik__1
written_rep: lipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linde | Lindenbaum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;


lexentry: pol/lipid__rzeczownik__1
written_rep: lipid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lipid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;


lexentry: pol/lipodystrofia__rzeczownik__1
written_rep: lipodystrofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lipodystrophie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół zaburzeń charakteryzujących się miejscowym lub uogólnionym zanikiem, nieprawidłowym stanem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej;


lexentry: pol/lira__rzeczownik__1
written_rep: lira
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lyra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej


lexentry: pol/lira_korbowa__rzeczownik__1
written_rep: lira korbowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drehleier
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny strunowy instrument smyczkowy z korbą i klawiszami;


lexentry: pol/liryzm__rzeczownik__1
written_rep: liryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lyrismus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwiastek uczuciowy w utworze lub zachowaniu osób


lexentry: pol/lis__rzeczownik__1
written_rep: lis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fuchs
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wyprawione futro z lisa (1.1) i innych zwierząt futerkowych, także boa z lisa (1.1)


lexentry: pol/lis_polarny__rzeczownik__1
written_rep: lis polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Polarfuchs
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;


lexentry: pol/lisi__przymiotnik__1
written_rep: lisi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Fuchs
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) chytry, postępujący nieszczerze | charakterystyczny dla lisa; dotyczący, odnoszący się do lisa


lexentry: pol/list__rzeczownik__1
written_rep: list
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brief
sense_list:
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie | (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu | papier, na którym napisano list (1.1)


lexentry: pol/list_gończy__rzeczownik__1
written_rep: list gończy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Haftbefehl
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczne ogłoszenie wzywające do zatrzymania lub wskazania miejsca pobytu osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa;


lexentry: pol/list_kaperski__rzeczownik__1
written_rep: list kaperski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaperbrief
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dokument wydawany przez rząd państwa uprawniający kapitanów statków do ścigania oraz konfiskowania wrogich okrętów oraz przewożonych przez nie ładunków;


lexentry: pol/list_motywacyjny__rzeczownik__1
written_rep: list motywacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anschreiben
sense_list:
list przedstawiający powody, dla których piszący interesuje się pewnym stanowiskiem i dla których jest odpowiednim kandydatem na nie, wręczany potencjalnemu pracodawcy zwykle wraz z życiorysem;


lexentry: pol/list_polecony__rzeczownik__1
written_rep: list polecony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einschreibebrief
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) list przyjmowany za potwierdzeniem nadania, rejestrowany oraz doręczany adresatowi za pokwitowaniem odbioru


lexentry: pol/list_przewozowy__rzeczownik__1
written_rep: list przewozowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frachtbrief
sense_list:
(handel, handlowy) (transport, transportowy) dokument, który służy jako potwierdzenie zawarcia umowy transportu i jest używany przy przewozie towarów;


lexentry: pol/list_uwierzytelniający__rzeczownik__1
written_rep: list uwierzytelniający
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beglaubigungsschreiben
sense_list:
(dyplomacja) dokument potwierdzający uprawnienia przedstawiciela dyplomatycznego danego państwa do działania w jego imieniu;


lexentry: pol/list_zastawny__rzeczownik__1
written_rep: list zastawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pfandbrief
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dłużny papier wartościowy emitowany przez bank hipoteczny lub podobną instytucję, zabezpieczony wierzytelnościami z tytułu udzielonych przez nią kredytów;


lexentry: pol/list_żelazny__rzeczownik__1
written_rep: list żelazny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freies Geleit
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dokument gwarantujący nietykalność;


lexentry: pol/lista_przebojów__rzeczownik__1
written_rep: lista przebojów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hitparade
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zestawienie najbardziej popularnych piosenek lub albumów muzycznych, rzadziej innych środków przekazu, rzeczy


lexentry: pol/listerioza__rzeczownik__1
written_rep: listerioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Listeriose
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) bakteryjna odzwierzęca choroba zakaźna najczęściej wywoływana u ludzi przez spożycie zakażonej żywności;


lexentry: pol/listonosz__rzeczownik__1
written_rep: listonosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Postbote | Briefträger | Zusteller
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki


lexentry: pol/liszajec__rzeczownik__1
written_rep: liszajec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blasengrind
sense_list:
(medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w postaci wykwitów pęcherzowo-ropnych, zasychających w miodowożółte strupy


lexentry: pol/liszka__rzeczownik__1
written_rep: liszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Raupe
sense_list:
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) włochata gąsienica z twardą głową i licznymi odnóżami


lexentry: pol/litera__rzeczownik__1
written_rep: litera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buchstabe | Letter
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;


lexentry: pol/literatura__rzeczownik__1
written_rep: literatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Literatur
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;


lexentry: pol/literatura_piękna__rzeczownik__1
written_rep: literatura piękna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schöne Literatur
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ogół utworów literackich o charakterze artystycznym;


lexentry: pol/literaturoznawczy__przymiotnik__1
written_rep: literaturoznawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: literaturwissenschaftlich
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z literaturoznawstwem, dotyczący literaturoznawstwa


lexentry: pol/literaturoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: literaturoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Literaturwissenschaft
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;


lexentry: pol/litopedion__rzeczownik__1
written_rep: litopedion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lithopädion
sense_list:
(medycyna, medyczny) obumarły płód, który nie został poroniony wskutek zaniedbań medycznych i uległ zwapnieniu w ciele matki


lexentry: pol/litoral__rzeczownik__1
written_rep: litoral
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Küste
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) płytka przybrzeżna strefa wód, którą zarasta naczyniowa roślinność wodna;


lexentry: pol/litota__rzeczownik__1
written_rep: litota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Litotes
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu przymiotnika lub przysłówka wyrażeniem do niego antonimicznym zaprzeczonym;


lexentry: pol/liturgia__rzeczownik__1
written_rep: liturgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liturgie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;


lexentry: pol/lizak__rzeczownik__1
written_rep: lizak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kelle
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kolejnictwo) przyrząd policjanta drogowego lub kolejarza służący do pomocy przy kierowaniu ruchem


lexentry: pol/lizosom__rzeczownik__1
written_rep: lizosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lysosom
sense_list:
(biologia, biologiczny) organella komórkowa otoczone pojedynczą błoną, zawierające enzymy hydrolityczne, uczestniczące w trawieniu wewnątrzkomórkowym zużytych organelli, makrocząsteczek i drobnoustrojów;


lexentry: pol/lizozym__rzeczownik__1
written_rep: lizozym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lysozym
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) enzym pochodzenia naturalnego mający właściwości antybakteryjne


lexentry: pol/lizus__rzeczownik__1
written_rep: lizus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Speichellecker | Schmeichler
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny i usłużny, żeby uzyskać czyjeś względy


lexentry: pol/lizyna__rzeczownik__1
written_rep: lizyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lysin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas egzogenny uczestniczący w budowie białek (np. histonów), wzroście i naprawie tkanek oraz w syntezie hormonów, enzymów i przeciwciał; prekursor kadaweryny;


lexentry: pol/liść__rzeczownik__1
written_rep: liść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blatt
sense_list:
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;


lexentry: pol/liść_curry__rzeczownik__1
written_rep: liść curry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Curryblatt
sense_list:
(spożywczy) przyprawa z liści krzewu Bergera koenigii L., stosowana w postaci świeżej, suszonej lub sproszkowanej


lexentry: pol/lobbing__rzeczownik__1
written_rep: lobbing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lobbyismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wywieranie wpływu przez zawodowych rzeczników interesów na władze publiczne;


lexentry: pol/lobbować__czasownik__1
written_rep: lobbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lobbyieren
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych


lexentry: pol/lobby__rzeczownik__1
written_rep: lobby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lobby
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)


lexentry: pol/lobelia__rzeczownik__1
written_rep: lobelia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lobelie
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lobelia L., bardzo liczny rodzaj bylin z rodziny dzwonkowatych, o skrętoległych liściach;


lexentry: pol/lobotomia__rzeczownik__1
written_rep: lobotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lobotomie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg neurochirurgiczny, który polega na odcięciu połączeń pomiędzy korą przedczołową oraz innymi strukturami mózgowia;


lexentry: pol/loch__rzeczownik__1
written_rep: loch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verlies
sense_list:
podziemne pomieszczenie pod dużą budowlą, najczęściej zamkiem, wykorzystywane dawniej jako więzienie;


lexentry: pol/lockout__rzeczownik__1
written_rep: lockout
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aussperrung
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) uniemożliwienie strajku przez zakaz wstępu do fabryki do czasu akceptacji przez pracowników warunków zatrudnienia stawianych przez zarząd | (społeczny) (administracja) zamknięcie instytucji i lokali publicznych w związku z epidemią


lexentry: pol/lodowiec__rzeczownik__2
written_rep: lodowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Eistaucher
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia immer, gatunek nura zamieszkującego tundrę Ameryki Północnej, Grenlandii i Islandii;


lexentry: pol/lodołamacz__rzeczownik__1
written_rep: lodołamacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisbrecher
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;


lexentry: pol/lody__rzeczownik__1
written_rep: lody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eis | Eiscreme | Speiseeis
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków


lexentry: pol/lodówka__rzeczownik__1
written_rep: lodówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kühlschrank
sense_list:
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;


lexentry: pol/loft__rzeczownik__1
written_rep: loft
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dachboden
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie przemysłowe zaadaptowane na mieszkanie (często luksusowe) lub inny lokal użytkowy;


lexentry: pol/logarytm__rzeczownik__1
written_rep: logarytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Logarithmus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;


lexentry: pol/logarytm_naturalny__rzeczownik__1
written_rep: logarytm naturalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natürlicher Logarithmus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) logarytm o podstawie e, tzw. liczbie Eulera, równej w przybliżeniu 2{,}718281828...;


lexentry: pol/logicznie__przysłówek__1
written_rep: logicznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: logisch | logischerweise
sense_list:
(potocznie, potoczny) w sposób sensowny, rozsądny (o zachowaniu, postępowaniu) | w myśl zasad logiki, zgodnie z logiką


lexentry: pol/logika__rzeczownik__1
written_rep: logika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Logik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; | poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych


lexentry: pol/logistyka__rzeczownik__1
written_rep: logistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Logistik
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr; | (wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska; | (dawniej, dawny) logika matematyczna


lexentry: pol/logotyp__rzeczownik__1
written_rep: logotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Logotyp
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) czcionka lub matryca zawierająca skrót wyrazu lub wyrażenia; | logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim;


lexentry: pol/lokant__rzeczownik__1
written_rep: lokant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lokant
sense_list:
(chemia, chemiczny) liczba lub litera wskazująca miejsce przyłączenia podstawnika do szkieletu cząsteczki związku chemicznego;


lexentry: pol/lokata__rzeczownik__1
written_rep: lokata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anlage | Einlage
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) zainwestowanie kapitału w przedsiębiorstwo, nieruchomość, w celu ochrony albo pomnożenia tej wartości


lexentry: pol/lokomotywa__rzeczownik__1
written_rep: lokomotywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lokomotive
sense_list:
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .


lexentry: pol/lokować__czasownik__1
written_rep: lokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Bude
sense_list:
(bankowość, bankowy) umieszczać pieniądze lub kosztowności tam, gdzie nie ulegną utracie, a nawet będzie możliwy z nich zysk | umieszczać w jakimś miejscu


lexentry: pol/loksodroma__rzeczownik__1
written_rep: loksodroma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Loxodrome
sense_list:
(nawigacja) (matematyka, matematyczny) linia krzywa na powierzchni kuli, przecinająca wszystkie południki pod tym samym kątem;


lexentry: pol/lokwat__rzeczownik__1
written_rep: lokwat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Loquat
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) owoc lokwatu (1.1) | (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) drzewo owocowe z gatunku Eriobotrya japonica Lour., nieśplik japoński


lexentry: pol/lokówka__rzeczownik__1
written_rep: lokówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lockenstab
sense_list:
(fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco


lexentry: pol/lombr__rzeczownik__1
written_rep: lombr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lomber
sense_list:
(dawniej, dawny) (termin karciany) gra karciana pochodzenia hiszpańskiego, rozpowszechniona w Europie w XVII wieku;


lexentry: pol/lont__rzeczownik__1
written_rep: lont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zündschnur | Lunte
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika


lexentry: pol/lorandyt__rzeczownik__1
written_rep: lorandyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lorándit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarkoarsenek talu, występujący głównie w złożu Allchar w Macedonii, w postaci koszenilowoczerwonych, drobnych, jednoskośnych kryształów


lexentry: pol/lori__rzeczownik__1
written_rep: lori
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lori
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Loris, nadrzewna małpiatka azjatyckich i afrykańskich lasów tropikalnych prowadząca nocny tryb życia;


lexentry: pol/lornetka__rzeczownik__1
written_rep: lornetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fernglas
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych;


lexentry: pol/lotka__rzeczownik__1
written_rep: lotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Querruder
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;


lexentry: pol/lotnik__rzeczownik__1
written_rep: lotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flieger
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi | (wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie


lexentry: pol/lotniskowiec__rzeczownik__1
written_rep: lotniskowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flugzeugträger
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;


lexentry: pol/lotokot__rzeczownik__1
written_rep: lotokot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gleitflieger
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak południowoazjatycki posiadający umiejętność szybowania dzięki błonom ciągnącym się od szyi do ogona;


lexentry: pol/loża__rzeczownik__1
written_rep: loża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Loge
sense_list:
(architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości; | miejsce spotkań masonerii


lexentry: pol/lub__spójnik__1
written_rep: lub
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: oder
sense_list:
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/lubczyk__rzeczownik__1
written_rep: lubczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liebstöckel | Maggikraut
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;


lexentry: pol/lud__rzeczownik__1
written_rep: lud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Volk
sense_list:
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem | warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie


lexentry: pol/luddysta__rzeczownik__1
written_rep: luddysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Luddit | Maschinenstürmer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zwolennik luddyzmu, czyli niszczenia maszyn postrzeganych przez robotników jako źródło zagrożenia u progu rewolucji przemysłowej


lexentry: pol/ludobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: ludobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Völkermord | Genozid
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;


lexentry: pol/ludzki__przymiotnik__1
written_rep: ludzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: menschlich
sense_list:
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka | cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka


lexentry: pol/luka_w_prawie__rzeczownik__1
written_rep: luka w prawie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gesetzeslücke | Rechtslücke
sense_list:
brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;


lexentry: pol/lukier__rzeczownik__1
written_rep: lukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zuckerguss
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru;


lexentry: pol/lukrecja__rzeczownik__1
written_rep: lukrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lakritze | Lakritz
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory


lexentry: pol/lulek_czarny__rzeczownik__1
written_rep: lulek czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwarze Bilsenkraut
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hyoscyamus niger L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych o własnościach leczniczych i trujących w większej ilości;


lexentry: pol/lumbago__rzeczownik__1
written_rep: lumbago
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hexenschuss
sense_list:
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;


lexentry: pol/luminarz__rzeczownik__1
written_rep: luminarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lichtgestalt | Kapazität | Leuchte
sense_list:
człowiek wybitny intelektualnie, sławny z dokonań (zwłaszcza humanistycznych), przodujący w swoim środowisku, znakomitość w swej dziedzinie


lexentry: pol/lumpenproletariat__rzeczownik__1
written_rep: lumpenproletariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lumpenproletariat
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (pogardliwie, pogardliwy) warstwa społeczna składająca się z miejskiej biedoty, ludzi trwale bezrobotnych żyjących na marginesie społeczeństwa;


lexentry: pol/lunatyczny__przymiotnik__1
written_rep: lunatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Lunatiker
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który wygląda jak ze snu; przypominający stan nieświadomości | związany z lunatykiem czy lunatyzmem


lexentry: pol/lunatyzm__rzeczownik__1
written_rep: lunatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlafwandeln
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodująca nieświadome wykonywanie różnych czynności (np. chodzenie) w głębokim śnie;


lexentry: pol/luneta__rzeczownik__1
written_rep: luneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fernrohr | Perspektiv
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw;


lexentry: pol/lungo__rzeczownik__1
written_rep: lungo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lungo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tzw. wydłużone espresso; uzyskiwane przez przelanie przez ilość kawy właściwej dla espresso większej ilości wody


lexentry: pol/lunula__rzeczownik__1
written_rep: lunula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lunula
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) noszona na szyi szczególnie w starożytności i w średniowieczu ozdoba w kształcie półksiężyca, symbol płodności | (kościelny) (zobacz) melchizedek


lexentry: pol/lusterko_wsteczne__rzeczownik__1
written_rep: lusterko wsteczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rückspiegel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) lusterko pojazdu (samochodu, samolotu) znajdujące się w polu widzenia kierowcy, służące do obserwacji tego, co dzieje się z tyłu, bez odwracania głowy


lexentry: pol/lustracja__rzeczownik__1
written_rep: lustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lustration
sense_list:
(urzędowy) przegląd, kontrola jakichś pomieszczeń, dokumentów itp. | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) procedura sprawdzania przez określone służby, czy osoba piastująca wysoki urząd (lub kandydująca) nie miała powiązań z aparatem bezpieczeństwa, wywiadem itp.


lexentry: pol/lustro__rzeczownik__1
written_rep: lustro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spiegel
sense_list:
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium; | (gwara, gwarowe) (łowiectwo, łowiecki) jasna plama sierści na zadzie zwierzyny płowej (sarny, jelenia, dzika)


lexentry: pol/lut__rzeczownik__1
written_rep: lut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lot
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) spoiwo w postaci metalu lub stopu metali używane do lutowania i lutospawania;


lexentry: pol/luteranizm__rzeczownik__1
written_rep: luteranizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Luthertum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;


lexentry: pol/lutować__czasownik__1
written_rep: lutować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: löten
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem


lexentry: pol/luźny__przymiotnik__1
written_rep: luźny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: locker
sense_list:
nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach) | mało restrykcyjny, łagodny, pobłażliwy | swobodny, niewymuszony


lexentry: pol/lądowisko__rzeczownik__1
written_rep: lądowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Landeplatz
sense_list:
teren nadający się do startu i lądowania samolotów lub helikopterów; prowizoryczne lotnisko dla samolotów


lexentry: pol/maar__rzeczownik__1
written_rep: maar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maar
sense_list:
(geologia, geologiczny) lejkowaty krater powstały na skutek wybuchu wulkanu, często wypełniony wodą i tworzący jezioro;


lexentry: pol/maca__rzeczownik__1
written_rep: maca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Matze
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;


lexentry: pol/maccartyzm__rzeczownik__1
written_rep: maccartyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: McCarthyismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajnie prawicowy kierunek polityki wewnętrznej Stanów Zjednoczonych w latach 50. XX wieku charakteryzujący się radykalnym zwalczaniem komunizmu i jego przedstawicieli w państwie;


lexentry: pol/macerować__czasownik__1
written_rep: macerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mazerieren
sense_list:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) moczyć jakiś surowiec w jakiejś cieczy w celu rozmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika


lexentry: pol/machikuł__rzeczownik__1
written_rep: machikuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maschikuli
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (budownictwo) średniowieczny, wysunięty w murach ganek albo galeria z kamienia lub cegły, z przeznaczonymi dla obrony otworami w podłodze;


lexentry: pol/macierz_diagonalna__rzeczownik__1
written_rep: macierz diagonalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Diagonalmatrix
sense_list:
(matematyka, matematyczny) macierz, zwykle kwadratowa, której wszystkie niezerowe elementy znajdują się na przekątnej głównej;


lexentry: pol/macierzanka__rzeczownik__1
written_rep: macierzanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Thymian
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju macierzanka (1.1)


lexentry: pol/macka__rzeczownik__1
written_rep: macka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tentakel
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zasięg czyichś groźnych wpływów (zwykle w liczbie mnogiej)


lexentry: pol/macka__rzeczownik__1
written_rep: macka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tentakel | Fangarm
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem


lexentry: pol/maczeta__rzeczownik__1
written_rep: maczeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Machete
sense_list:
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;


lexentry: pol/maczuga__rzeczownik__1
written_rep: maczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Keule
sense_list:
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;


lexentry: pol/madejowe_łoże__rzeczownik__1
written_rep: madejowe łoże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bock
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn;


lexentry: pol/madrygał__rzeczownik__1
written_rep: madrygał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Madrigal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) świecki, wielogłosowy utwór wokalny, popularny głównie w epoce renesansu


lexentry: pol/madziaryzacja__rzeczownik__1
written_rep: madziaryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Madjarisierung | Magyarisierung
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucanie lub przyswajanie kultury węgierskiej i języka węgierskiego


lexentry: pol/maestro__rzeczownik__1
written_rep: maestro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maestro
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (podniośle) tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka


lexentry: pol/mafia__rzeczownik__1
written_rep: mafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mafia
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce


lexentry: pol/magia__rzeczownik__1
written_rep: magia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magie
sense_list:
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;


lexentry: pol/magister__rzeczownik__1
written_rep: magister
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magister | Diplomingenieur
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1) | (edukacja, edukacyjny) tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia


lexentry: pol/magistrala__rzeczownik__1
written_rep: magistrala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia


lexentry: pol/magistrat__rzeczownik__2
written_rep: magistrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Stadträt
sense_list:
(dawniej, dawny) urzędnik miejski sprawujący najwyższą władzę wojenną i sądową lub wykonawczą w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/magma__rzeczownik__1
written_rep: magma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magma
sense_list:
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/magnat__rzeczownik__1
written_rep: magnat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnat | Potentat
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel potężnego przedsiębiorstwa, który kontroluje poważną część rynku w określonej branży


lexentry: pol/magnetofon__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tonbandgerät | Magnettongerät
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;


lexentry: pol/magnetofon_kasetowy__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon kasetowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kasten
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przenośne lub stacjonarne urządzenie do nagrywania lub odtwarzana dźwięku z kaset magnetofonowych;


lexentry: pol/magnetofon_szpulowy__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon szpulowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tonbandgerät
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) magnetofon wykorzystujący jako nośnik dźwięku taśmę magnetyczną nawiniętą na szpulę;


lexentry: pol/magnetohydrodynamika__rzeczownik__1
written_rep: magnetohydrodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnetohydrodynamik
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dziedzina fizyki badająca zjawiska związane z ruchem przewodzących prąd elektryczny cieczy i gazów w polu elektromagnetycznym;


lexentry: pol/magnetowid__rzeczownik__1
written_rep: magnetowid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Videorekorder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania;


lexentry: pol/magnetyczny__przymiotnik__1
written_rep: magnetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: magnetisch
sense_list:
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes


lexentry: pol/magnetyt__rzeczownik__1
written_rep: magnetyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnetit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza;


lexentry: pol/magnezyt__rzeczownik__1
written_rep: magnezyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnesit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;


lexentry: pol/magnituda__rzeczownik__1
written_rep: magnituda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnitude
sense_list:
(geologia, geologiczny) (fizyka, fizyczny) liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;


lexentry: pol/mahometanizm__rzeczownik__1
written_rep: mahometanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mohammedanismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa


lexentry: pol/mahoniowiec__rzeczownik__1
written_rep: mahoniowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mahagonibaum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Swietenia Jacq., rodzaj tropikalnych drzew z rodziny meliowatych, dostarczających cennego drewna (mahoń);


lexentry: pol/majak__rzeczownik__1
written_rep: majak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lockvogelboot
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) prowizoryczna łódka lub tratwa, zwykle okryta trzciną, gałęziami lub innym materiałem kamuflującym, używana do podchodzenia i polowania na ptaki wodne


lexentry: pol/majak__rzeczownik__1
written_rep: majak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Trugbild
sense_list:
zjawisko wrażeniowe, iluzoryczny obraz; coś, co wydaje się istnieć, ale w rzeczywistości jest tylko złudzeniem wzrokowym


lexentry: pol/majeranek__rzeczownik__1
written_rep: majeranek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Majoran
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)


lexentry: pol/majka__rzeczownik__1
written_rep: majka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spanische Fliege
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rodzaj chrząszcza o zielonej metalicznej barwie


lexentry: pol/majtać__czasownik__2
written_rep: majtać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: baumeln
sense_list:
(potocznie, potoczny) o czymś, co luźno zwisa: kiwać się, okręcać się wokół czegoś, unosić się i opadać


lexentry: pol/maka__rzeczownik__1
written_rep: maka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maca
sense_list:
(spożywczy) korzeń pieprzycy peruwiańskiej (Lepidium meyenii Walp.), który w formie sproszkowanej sprzedawany jest jako suplement diety lub w całości jako jarzyna


lexentry: pol/makak_berberyjski__rzeczownik__1
written_rep: makak berberyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Berberaffe
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Macaca sylvanus Linnaeus, gatunek małpy z podrodziny koczkodanowatych, posiadającej szczątkowy ogon i czerwonawooliwkową sierść;


lexentry: pol/makaron__rzeczownik__1
written_rep: makaron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nudel | Makkaroni
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;


lexentry: pol/makaronik__rzeczownik__1
written_rep: makaronik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makrone
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj ciastka przyrządzanego z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów;


lexentry: pol/makiawelizm__rzeczownik__1
written_rep: makiawelizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Machiavellismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
written_rep: makijaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Make-up | Schminken
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
written_rep: makijaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schminke | Make-up
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz


lexentry: pol/makowiec__rzeczownik__1
written_rep: makowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mohnkuchen
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;


lexentry: pol/makowy__przymiotnik__1
written_rep: makowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Mohn-
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odnoszący się do nasion maku, przyrządzony z maku lub z dodatkiem maku | odnoszący się do maku (rośliny)


lexentry: pol/makrela__rzeczownik__1
written_rep: makrela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makrele
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;


lexentry: pol/makro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: makro-
min_sense_num: 01
trans_list: makro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na duże rozmiary lub dużą skalę tego, co jest nazwane drugim członem


lexentry: pol/makro__rzeczownik__1
written_rep: makro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makro
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw poleceń przeznaczonych do wykonania przez określoną aplikację, rodzaj niesamodzielnego programu komputerowego;


lexentry: pol/makroekonomia__rzeczownik__1
written_rep: makroekonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makroökonomie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (ekonomia, ekonomiczny) dział ekonomii zajmujący się gospodarką jako całością, w skali krajowej lub globalnej


lexentry: pol/makroflora__rzeczownik__1
written_rep: makroflora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makroflora
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) organizmy roślinne wchodzące w skład makrobentosu, o rozmiarach od 0,3 mm × 0,3 mm do 1 mm × 1 mm


lexentry: pol/makrofotografia__rzeczownik__1
written_rep: makrofotografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makrofotografie
sense_list:
(fotografia) technika wykonywania zdjęć, w której fotografowany obiekt zostaje odwzorowany w naturalnych rozmiarach lub jest powiększony; także: zdjęcie wykonane tą techniką;


lexentry: pol/makrojęzyk__rzeczownik__1
written_rep: makrojęzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makrosprache
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół blisko spokrewnionych odmian językowych, które bywają uważane za jeden język w niektórych kontekstach kulturowych, społecznych lub politycznych, mimo że mogą mieć znaczne różnice i odrębne kody językowe;


lexentry: pol/maksymalizm__rzeczownik__1
written_rep: maksymalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maximalismus
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) postawa polegająca na stawianiu sobie lub innym najwyższych wymagań i dążeniu do pełnej realizacji zamierzonych celów


lexentry: pol/maksymalizować__czasownik__1
written_rep: maksymalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: maximieren
sense_list:
(książkowy) zwiększać do maksimum | (informatyka, informatyczny) rozszerzać okno programu tak, by zajmowało cały ekran


lexentry: pol/makulatura__rzeczownik__1
written_rep: makulatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makulatur
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) arkusze zużyte podczas druku, arkusze z defektem | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bezwartościowe, mierne książki


lexentry: pol/malachit__rzeczownik__1
written_rep: malachit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malachit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;


lexentry: pol/malakologia__rzeczownik__1
written_rep: malakologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malakologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami;


lexentry: pol/malakser__rzeczownik__1
written_rep: malakser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Küchenmaschine
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) robot kuchenny do rozdrabniania, mieszania, wyrabiania ciasta i ubijania


lexentry: pol/malapropizm__rzeczownik__1
written_rep: malapropizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malapropismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) użycie innego słowa czy wyrażenia niż zamierzony, często dające komiczny efekt;


lexentry: pol/malarski__przymiotnik__1
written_rep: malarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: malerisch
sense_list:
związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza | związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza


lexentry: pol/malarski__przymiotnik__2
written_rep: malarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: malerisch
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nadający się na temat obrazu, dzieła sztuki ze względu na walory estetyczne


lexentry: pol/malarstwo__rzeczownik__1
written_rep: malarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malerei
sense_list:
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);


lexentry: pol/malaryczny__przymiotnik__1
written_rep: malaryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Malaria-
sense_list:
o obszarze, terenie: taki, na którym często występują zachorowania na malarię | odnoszący się do malarii, związany z malarią | sprzyjający powstawaniu i rozwojowi ognisk malarii


lexentry: pol/malarz__rzeczownik__1
written_rep: malarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maler
sense_list:
(sztuka) artysta, który maluje obrazy | (budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku


lexentry: pol/malation__rzeczownik__1
written_rep: malation
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malathion
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C10H19O6PS2, używany jako insektycyd, wykazujący się niską toksycznością wobec ludzi;


lexentry: pol/malina__rzeczownik__1
written_rep: malina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Himbeere | Himbeerstrauch
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2) | (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; | (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej


lexentry: pol/malinica__rzeczownik__1
written_rep: malinica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frambösie
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez krętka bladego, powodująca zmiany skórne oraz kostne;


lexentry: pol/malowanie__rzeczownik__1
written_rep: malowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anstreichen | Anstrich
sense_list:
nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem


lexentry: pol/malować__czasownik__1
written_rep: malować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: streichen | malen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem


lexentry: pol/malować__czasownik__3
written_rep: malować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: schminken
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) nakładać kolorowe kosmetyki na twarz (np.: szminkę na usta, tusz na rzęsy, cienie na powieki, róż na policzki itp.)


lexentry: pol/malstrom__rzeczownik__1
written_rep: malstrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mahlstrom
sense_list:
(geografia, geograficzny) prąd morski z silnymi wiatrami, który powstaje przy wejściach do norweskich fiordów, towarzyszą mu wiry wodne;


lexentry: pol/maltański__przymiotnik__1
written_rep: maltański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: maltesisch | Maltesisch
sense_list:
(geografia, geograficzny) odnoszący się do państwa Malta | (geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta


lexentry: pol/maltodekstryna__rzeczownik__1
written_rep: maltodekstryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maltodextrin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) węglowodan złożony będący produktem częściowej enzymatycznej hydrolizy skrobi;


lexentry: pol/maltoza__rzeczownik__1
written_rep: maltoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maltose | Malzzucker
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) disacharyd składający się z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem glikozydowym; C12H22O11;


lexentry: pol/malwa__rzeczownik__1
written_rep: malwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stockrose
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju malwa (1.1) | (botanika, botaniczny) Alcea L., liczący około 50 gatunków rodzaj roślin z rodziny ślazowatych;


lexentry: pol/mameluk__rzeczownik__1
written_rep: mameluk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mamluk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;


lexentry: pol/maminsynek__rzeczownik__1
written_rep: maminsynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muttersöhnchen
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) chłopiec, który nigdy nie wyszedł spod skrzydeł matki, rozpieszczony, niesamodzielny


lexentry: pol/mandala__rzeczownik__1
written_rep: mandala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandala
sense_list:
motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;


lexentry: pol/mandarynka__rzeczownik__1
written_rep: mandarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandarinenbaum | Mandarine
sense_list:
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;


lexentry: pol/mandat__rzeczownik__1
written_rep: mandat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu;


lexentry: pol/mandolina__rzeczownik__1
written_rep: mandolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandoline
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny; | (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ręczna szatkownica do warzyw


lexentry: pol/mandragora__rzeczownik__1
written_rep: mandragora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alraunen
sense_list:
(botanika, botaniczny) Mandragora L., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, którym ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności;


lexentry: pol/manewr__rzeczownik__1
written_rep: manewr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manöver
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej; | zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania


lexentry: pol/mangostan__rzeczownik__1
written_rep: mangostan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mangostane
sense_list:
(spożywczy) ciemnofioletowy owoc mangostanu (1.2) o soczystym, słodkim i cierpkim miąższu przypominającym w smaku ananas i brzoskwinię


lexentry: pol/mangostan__rzeczownik__1
written_rep: mangostan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mangostane | Mangostanbaum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Garcinia mangostana L., wiecznie zielone drzewo tropikalne pochodzące z Azji Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/mania_prześladowcza__rzeczownik__1
written_rep: mania prześladowcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verfolgungswahn
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie


lexentry: pol/manicheizm__rzeczownik__1
written_rep: manicheizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manichäismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) system religijno-filozoficzny, stworzony przez Maniego, zgodnie z którym podstawą bytu są dwie przeciwstawne siły: dobro i zło oraz światło i ciemność;


lexentry: pol/manichejczyk__rzeczownik__1
written_rep: manichejczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manichäer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) zwolennik manicheizmu


lexentry: pol/manichejski__przymiotnik__1
written_rep: manichejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: manichäischer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dotyczący manicheizmu lub manichejczyków, albo zawierający elementy przyjętej przez nich doktryny;


lexentry: pol/manifest__rzeczownik__1
written_rep: manifest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manifest
sense_list:
(urzędowy) wykaz ładunku | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odezwa władz skierowana do narodu


lexentry: pol/manifestacja__rzeczownik__1
written_rep: manifestacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manifestation
sense_list:
czynne publiczne wystąpienie dla wyrażenia swego stanowiska, protestu, sympatii, solidarności | ostentacyjne okazywanie swoich uczuć, emocji


lexentry: pol/manipulacja__rzeczownik__1
written_rep: manipulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manipulation
sense_list:
celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) celowe nieuczciwe wykorzystywanie sytuacji dla osiągnięcia własnych celów, zysków


lexentry: pol/manić__czasownik__1
written_rep: manić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Anlockungsmittel
sense_list:
(dawniej, dawny) przedstawiać coś w nieprawdziwym, złudnym świetle, by kogoś zmylić, skusić lub oszukać


lexentry: pol/manko__rzeczownik__1
written_rep: manko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manko
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;


lexentry: pol/manna_z_nieba__rzeczownik__1
written_rep: manna z nieba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Engelbrot | Himmelsbrot
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) nieoczekiwany dar lub zysk, niespodziewana pomoc albo ratunek w trudnej sytuacji


lexentry: pol/manosfera__rzeczownik__1
written_rep: manosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mannosphäre
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) nieformalna sieć blogów, forów internetowych i stron WWW, skupiających się na kwestiach związanych z mężczyznami i męskością, często toksyczna i interpretowana jako przejaw maskulinizmu;


lexentry: pol/mantra__rzeczownik__1
written_rep: mantra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mantra
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wedyjski hymn lub modlitwa | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielokrotnie powtarzana rytualna formuła magiczna stosowana w niektórych odmianach hinduizmu lub buddyzmu


lexentry: pol/mantykora__rzeczownik__1
written_rep: mantykora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mantikor
sense_list:
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;


lexentry: pol/mantyla__rzeczownik__1
written_rep: mantyla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mantilla
sense_list:
(odzieżownictwo) (etnografia, etnograficzny) rodzaj welonu lub szala zarzucanego na głowę i ramiona, wykonana z koronki lub cienkiego jedwabiu, noszonego tradycyjnie przez kobiety w Hiszpanii;


lexentry: pol/manufaktura__rzeczownik__1
written_rep: manufaktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manufaktur
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;


lexentry: pol/manuka__rzeczownik__1
written_rep: manuka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Südseemyrte
sense_list:
(botanika, botaniczny) Leptospermum scoparium, krzew z rodziny mirtowatych pochodzący z Nowej Zelandii i południowo-wschodniej Australii


lexentry: pol/manul_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: manul stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manul
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otocolobus manul Pallas, gatunek niewielkiego drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji; | (zoologia, zoologiczny) drapieżnik z gatunku manul stepowy (1.1)


lexentry: pol/manuskrypt__rzeczownik__1
written_rep: manuskrypt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manuskript
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie; | (poligrafia) tekst (maszynopis lub rękopis) przygotowany do druku


lexentry: pol/maoizm__rzeczownik__1
written_rep: maoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maoismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;


lexentry: pol/mapować__czasownik__1
written_rep: mapować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abbilden
sense_list:
(geodezja, geodezyjny) rejestrować cechy terenu w celu uzyskania danych potrzebnych do sporządzenia mapy; oznaczać coś na mapie


lexentry: pol/marabut_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: marabut afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marabu
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos crumeniferus Lesson, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;


lexentry: pol/marathi__rzeczownik__1
written_rep: marathi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marathi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;


lexentry: pol/marcepan__rzeczownik__1
written_rep: marcepan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marzipan
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób z marcepanu (1.1)


lexentry: pol/marchia__rzeczownik__1
written_rep: marchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mark
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;


lexentry: pol/marcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: marcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marcionismus | Markionismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) nurt wczesnego chrześcijaństwa (II-IV w.), związany z Marcjonem z Synopy zakładający istnienie dwóch bogów: Boga Starego Testamentu (surowego, sprawiedliwego) i Boga objawionego przez Jezusa (dobrego, miłosiernego), odrzucenie Starego Testamentu, uznawanie tylko wybranych pism Nowego Testamentu (np. okrojonej Ewangelii Łukasza) oraz silny dualizm duch – materia;


lexentry: pol/margaj__rzeczownik__1
written_rep: margaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Langschwanzkatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus wiedii Schinz, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku margaj (1.1)


lexentry: pol/margaryna__rzeczownik__1
written_rep: margaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Margarine
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;


lexentry: pol/margrabstwo__rzeczownik__1
written_rep: margrabstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Markgrafschaft
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ziemie zarządzane przez margrabiego | (historia, historyczny, historycznie) tytuł i urząd margrabiego


lexentry: pol/marianin__rzeczownik__1
written_rep: marianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marien-
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia zakonnego założonego przez św. Stanisława Papczyńskiego;


lexentry: pol/marionetka__rzeczownik__1
written_rep: marionetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marionette
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków; | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto jest czyimś bezwolnym narzędziem, kto ślepo wykonuje czyjeś polecenia


lexentry: pol/marionetkarz__rzeczownik__1
written_rep: marionetkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marionettenspieler
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem marionetek


lexentry: pol/marka__rzeczownik__1
written_rep: marka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mark
sense_list:
(dawniej, dawny) (jednostka monetarna) pieniądz, waluta dawniej używana w Niemczech i niektórych innych krajach; | (historia, historyczny, historycznie) (administracja) marchia; | (historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) średniowieczna jednostka wagowo-pieniężna używana w krajach germańskich;


lexentry: pol/marketing__rzeczownik__1
written_rep: marketing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marketing | Absatzwirtschaft
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;


lexentry: pol/markietan__rzeczownik__1
written_rep: markietan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marketender
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wędrowny handlarz poruszający się razem z wojskiem, sprzedający żołnierzom jedzenie, napoje i artykuły codziennego użytku;


lexentry: pol/markiza__rzeczownik__1
written_rep: markiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Markise
sense_list:
(architektura, architektoniczny) daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.


lexentry: pol/markizat__rzeczownik__1
written_rep: markizat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Markgrafentum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) godność, pozycja, tytuł markiza lub markizy | (historia, historyczny, historycznie) lenno lub obszar pod jurysdykcją markiza lub markizy, przysługujący mu/jej z tytułu markizatu (1.1)


lexentry: pol/markizeta__rzeczownik__1
written_rep: markizeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Markisette | Marquisette
sense_list:
(włókiennictwo) lekka, przejrzysta tkanina siateczkowa wytwarzana z bardzo cienkiej przędzy, współcześnie używana głównie do wyrobu firan, a dawniej również bielizny i innej odzieży damskiej


lexentry: pol/marksizm__rzeczownik__1
written_rep: marksizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marxismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;


lexentry: pol/marmolada__rzeczownik__1
written_rep: marmolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marmelade
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;


lexentry: pol/marmur__rzeczownik__1
written_rep: marmur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marmor
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;


lexentry: pol/marnotrawca__rzeczownik__1
written_rep: marnotrawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verschwender
sense_list:
osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna


lexentry: pol/maron__rzeczownik__1
written_rep: maron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausgesetzte
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) potomek zbiegłych czarnoskórych niewolników z czasów kolonialnych, którzy osiedlili się pierwotnie na terenie Ameryki Łacińskiej i jako pierwsi uzyskali wolność;


lexentry: pol/maronita__rzeczownik__1
written_rep: maronita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maronit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej


lexentry: pol/maronitka__rzeczownik__1
written_rep: maronitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maronitisch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej


lexentry: pol/mars__rzeczownik__1
written_rep: mars
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mars
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce na maszcie, umożliwiające obserwację morza, osłonięte płótnem tworzy bocianie gniazdo;


lexentry: pol/marsowy__przymiotnik__1
written_rep: marsowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: martialisch
sense_list:
(książkowy) o twarzy, minie: groźny, srogi | (przestarzałe, przestarzały) związany z wojną lub wojownikiem


lexentry: pol/marsz__rzeczownik__1
written_rep: marsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marsch
sense_list:
przemieszczanie się, pochód wojsk; | rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy


lexentry: pol/martwicze_zapalenie_powięzi__rzeczownik__1
written_rep: martwicze zapalenie powięzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nekrotisierende Fasziitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadkie, ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej szerzące się wzdłuż powięzi okrywających mięśnie tułowia i kończyn;


lexentry: pol/martwy_ciąg__rzeczownik__1
written_rep: martwy ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzheben
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie i dyscyplina sportowa, w której osoba wykonująca musi podnieść z ziemi jakiś ciężar aż do momentu całkowitego wyprostowania nóg oraz pleców;


lexentry: pol/martyrologium__rzeczownik__1
written_rep: martyrologium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Martyrologium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna kalendarzowo listująca męczenników razem z krótkimi opisami ich męki;


lexentry: pol/maruder__rzeczownik__1
written_rep: maruder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marodeur
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) dezerter dopuszczający się w czasie wojny rabunków, kradzieży i innych przestępstw


lexentry: pol/maruderstwo__rzeczownik__1
written_rep: maruderstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Plünderung
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ogół zachowań i postępków charakterystycznych dla maruderów, którzy w warunkach wojennych dopuszczają się różnych przestępstw, zwłaszcza rabunków i kradzieży


lexentry: pol/marynarka_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: marynarka wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriegsmarine | Marine
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;


lexentry: pol/marynata__rzeczownik__1
written_rep: marynata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marinade
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;


lexentry: pol/marzanna__rzeczownik__1
written_rep: marzanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Färberkrapp
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubia tinctorum, roślina z rodziny marzanowatych uprawiana dla czerwonego barwnika zawartego w jej kłączu;


lexentry: pol/marzenie__rzeczownik__1
written_rep: marzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Traum
sense_list:
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu | (przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego


lexentry: pol/marznący_deszcz__rzeczownik__1
written_rep: marznący deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisregen | gefrierender Regen
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;


lexentry: pol/marża__rzeczownik__1
written_rep: marża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marge | Spanne
sense_list:
(handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk;


lexentry: pol/masa__rzeczownik__1
written_rep: masa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masse
sense_list:
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii; | gęsta lub półpłynna substancja, także substancja skrzepnięta


lexentry: pol/masa_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: masa atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atommasse
sense_list:
(fizyka, fizyczny) liczba określająca ile razy masa pierwiastka jest większa od 1/12 masy atomu węgla 12C;


lexentry: pol/masa_krytyczna__rzeczownik__1
written_rep: masa krytyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kritische Masse
sense_list:
(fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa


lexentry: pol/masaż__rzeczownik__1
written_rep: masaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Massage
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;


lexentry: pol/mascarpone__rzeczownik__1
written_rep: mascarpone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mascarpone
sense_list:
(spożywczy) miękki, tłusty, twarogowy ser deserowy, wytwarzany tradycyjnie ze śmietany we włoskiej Lombardii;


lexentry: pol/maseczka__rzeczownik__1
written_rep: maseczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maske
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) krem, nierzadko z dodatkami, nakładany na twarz w celu poprawienia kondycji cery;


lexentry: pol/mashup__rzeczownik__1
written_rep: mashup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bastard Pop
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (informatyka, informatyczny) utwór (np. książka, utwór muzyczny, aplikacja komputerowa) będący kompilacją kilku innych utworów


lexentry: pol/maska__rzeczownik__1
written_rep: maska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maske
sense_list:
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;


lexentry: pol/maskonur__rzeczownik__1
written_rep: maskonur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Papageitaucher | Lund
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica Linnaeus, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;


lexentry: pol/maskonur_złotoczuby__rzeczownik__1
written_rep: maskonur złotoczuby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gelbschopflund
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lunda cirrhata, gatunek ptaka z rodziny alk, jeden z trzech gatunków maskonurów, zamieszkuje północny Pacyfik;


lexentry: pol/maskotka__rzeczownik__1
written_rep: maskotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maskottchen
sense_list:
coś, rzadziej ktoś, mające przynieść szczęście | niewielka dziecięca zabawka z miękkiego materiału | osoba przebrana za maskotkę (1.2), zwykle w celach reklamowych | przedmiot stanowiący znak rozpoznawczy jakiegoś podmiotu


lexentry: pol/maskować__czasownik__1
written_rep: maskować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tarnen | verdecken
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynić niedostrzegalnym, niewidocznym, używając jakiejś techniki zasłaniania


lexentry: pol/maskować__czasownik__2
written_rep: maskować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: sich tarnen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) zakrywać się czymś tak, aby nie być widocznym


lexentry: pol/masochista__rzeczownik__1
written_rep: masochista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masochist
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) człowiek odczuwający satysfakcję seksualną, gdy partnerką lub partnerem znęcają się nad nim


lexentry: pol/masochistyczny__przymiotnik__1
written_rep: masochistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: masochistisch
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) odnoszący się do masochizmu lub masochisty


lexentry: pol/masochizm__rzeczownik__1
written_rep: masochizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masochismus
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia | przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;


lexentry: pol/masoneria__rzeczownik__1
written_rep: masoneria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Freimaurerei
sense_list:
międzynarodowe, elitarne stowarzyszenie o specyficznych strukturach organizacyjnych, które swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów;


lexentry: pol/masowiec__rzeczownik__1
written_rep: masowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Massengutfrachter
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek handlowy przystosowany do masowego przewozu suchych, sypkich ładunków luzem;


lexentry: pol/master__rzeczownik__2
written_rep: master
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: beherrschen
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) całościowe ujęcie sceny w szerokim planie


lexentry: pol/mastering__rzeczownik__1
written_rep: mastering
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bewältigung
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) końcowy etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału;


lexentry: pol/mastif__rzeczownik__1
written_rep: mastif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dogge
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psa charakteryzującego się masywną budową ciała, o pomarszczonym czole i obwisłych uszach;


lexentry: pol/mastka__rzeczownik__1
written_rep: mastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Smegma
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) mazista, serowata wydzielina gruczołów apokrynowych gromadząca się na zewnętrznych narządach płciowych


lexentry: pol/masturbować__czasownik__1
written_rep: masturbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: masturbieren
sense_list:
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem


lexentry: pol/maswerk__rzeczownik__1
written_rep: maswerk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maßwerk
sense_list:
(architektura, architektoniczny) element dekoracyjny złożony z liści, łuków i kół, charakterystyczny dla gotyku;


lexentry: pol/maszt__rzeczownik__1
written_rep: maszt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mast
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;


lexentry: pol/maszyna__rzeczownik__1
written_rep: maszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maschine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy


lexentry: pol/maszyna_prosta__rzeczownik__1
written_rep: maszyna prosta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: einfache Maschine
sense_list:
(fizyka, fizyczny) urządzenie do zmiany kierunku i wartości siły bez użycia dodatkowego źródła energii;


lexentry: pol/maszyna_wirtualna__rzeczownik__1
written_rep: maszyna wirtualna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virtuelle Maschine
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy symulujący działanie komputera korzystając z wydzielonych zasobów fizycznego urządzenia;


lexentry: pol/maszynka_do_mięsa__rzeczownik__1
written_rep: maszynka do mięsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: - s
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) szczególnie krwawe działania wojenne | mechaniczne narzędzie kuchenne, służące do rozdrabniania mięsa;


lexentry: pol/maszynowo__przysłówek__1
written_rep: maszynowo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: mechanisch
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) w sposób mechaniczny; z automatu; bez zastanowienia | (technologia, technika, techniczny) za pomocą maszyny; na maszynie; nie ręcznie


lexentry: pol/masło__rzeczownik__1
written_rep: masło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Butter
sense_list:
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka; | (spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych


lexentry: pol/masło_maślane__rzeczownik__1
written_rep: masło maślane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weißer Schimmel
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;


lexentry: pol/masło_orzechowe__rzeczownik__1
written_rep: masło orzechowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erdnussbutter
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;


lexentry: pol/mat__rzeczownik__2
written_rep: mat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Matt
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;


lexentry: pol/mata__rzeczownik__1
written_rep: mata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Matte
sense_list:
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych | plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.


lexentry: pol/matacz__rzeczownik__1
written_rep: matacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Betrüger
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która mataczy, czyli działa nieuczciwie, kręci, oszukuje lub próbuje coś ukryć


lexentry: pol/matecznik__rzeczownik__1
written_rep: matecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Königinzelle | Weiselzelle
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) pociągnięta lub rozbudowana przez pszczoły robotnice komórka w gnieździe pszczelim, z której wygryza się pszczela matka


lexentry: pol/matecznik__rzeczownik__1
written_rep: matecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rückzugsort
sense_list:
(leśnictwo) niedostępne dla człowieka miejsce w naturze będące miejscem schronienia dzikich zwierząt


lexentry: pol/matecznik_cichej_wymiany__rzeczownik__1
written_rep: matecznik cichej wymiany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nachschaffungszelle
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) komórka w gnieździe pszczoły miodnej, w której rozwija się matka pszczela w sytuacji, gdy pszczoły chcą wymienić starą królową


lexentry: pol/matecznik_ratunkowy__rzeczownik__1
written_rep: matecznik ratunkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nachschaffungszelle
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) komórka w gnieździe pszczoły miodnej, w której rozwija się matka pszczela w sytuacji, gdy pszczoły stracą starą królową


lexentry: pol/matecznik_rojowy__rzeczownik__1
written_rep: matecznik rojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwarmzelle
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) komórka w gnieździe pszczoły miodnej, w której rozwija się matka pszczela w sytuacji, gdy pszczoły chcą się roić


lexentry: pol/matematyczka__rzeczownik__1
written_rep: matematyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mathematikerin
sense_list:
(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie matematyki | (potocznie, potoczny) studentka albo absolwentka wydziału matematycznego


lexentry: pol/matematyka__rzeczownik__1
written_rep: matematyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mathematik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;


lexentry: pol/matematyka_dyskretna__rzeczownik__1
written_rep: matematyka dyskretna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diskrete Mathematik
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór działów matematyki dotyczących struktur nieciągłych, w skład którego wchodzą przede wszystkim kombinatoryka i teoria grafów;


lexentry: pol/matematyka_stosowana__rzeczownik__1
written_rep: matematyka stosowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angewandte Mathematik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (matematyka, matematyczny) dział matematyki zajmujący się opracowywaniem i wykorzystywaniem metod matematycznych do rozwiązywania problemów praktycznych w nauce, technice, ekonomii i innych dziedzinach działalności człowieka


lexentry: pol/materac__rzeczownik__1
written_rep: materac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Matratze
sense_list:
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;


lexentry: pol/materia__rzeczownik__1
written_rep: materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stoff | Materie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;


lexentry: pol/materialistka__rzeczownik__1
written_rep: materialistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Materialist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka materializmu w filozofii | kobieta kierująca się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych


lexentry: pol/matka__rzeczownik__1
written_rep: matka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mutter
sense_list:
rodzic płci żeńskiej; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru | (zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo


lexentry: pol/matka_octowa__rzeczownik__1
written_rep: matka octowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Essigmutter
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) substancja złożona z formy celulozy i bakterii octowych, które rozwijają się podczas fermentacji; przekształca ona alkohol w kwas octowy;


lexentry: pol/matka_trutowa__rzeczownik__1
written_rep: matka trutowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drohnenbrütig Königin
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) niezapłodniona matka pszczela, składająca jaja z których wylęgają się wyłącznie trutnie


lexentry: pol/matma__rzeczownik__1
written_rep: matma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mathe
sense_list:
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) lekcja matematyki | (potocznie, potoczny) (uczniowskie) przedmiot matematyki


lexentry: pol/matriarchat__rzeczownik__1
written_rep: matriarchat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Matriarchat
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;


lexentry: pol/matrona__rzeczownik__1
written_rep: matrona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Matrona
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie zamężna kobieta, matka, mająca wysoką pozycję społeczną i utrzymująca czystość obyczajów;


lexentry: pol/maturacja__rzeczownik__1
written_rep: maturacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reifung
sense_list:
(spożywczy) proces dojrzewania niektórych produktów spożywczych, np. serów, wędlin lub gotowego alkoholu;


lexentry: pol/mauretański__przymiotnik__1
written_rep: mauretański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mauretanisch
sense_list:
odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce | (architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego


lexentry: pol/mauzer__rzeczownik__1
written_rep: mauzer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mauser
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń palna produkcji albo systemu Mausera; w szczególności karabin powtarzalny lub pistolet


lexentry: pol/mauzoleum__rzeczownik__1
written_rep: mauzoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mausoleum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;


lexentry: pol/mazdaizm__rzeczownik__1
written_rep: mazdaizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mazdaismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroirański kult boga Ahura Mazdy (Ormuzda), powstały w VIII wieku p.n.e.;


lexentry: pol/mazgaj__rzeczownik__1
written_rep: mazgaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heulliese
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nadmiernie płaczliwa, rozczulająca się i użalająca się nad sobą


lexentry: pol/mazurek__rzeczownik__1
written_rep: mazurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masurka | Mazurka
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku;


lexentry: pol/mazurek__rzeczownik__1
written_rep: mazurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mazurka | Masurka
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) wiejska taneczna forma muzyczna często utożsamiana z oberkiem;


lexentry: pol/mazurek__rzeczownik__1
written_rep: mazurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Osterkuchen
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) tradycyjne ciasto wielkanocne na cienkim kruchym spodzie, przykryte masą i odświętnie zdobione;


lexentry: pol/mazut__rzeczownik__1
written_rep: mazut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masut
sense_list:
(chemia, chemiczny) oleista ciecz pozostała po destylacji ropy naftowej niskiej jakości, używana jako paliwo lub olej opałowy;


lexentry: pol/mała__rzeczownik__1
written_rep: mała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kleine
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (żartobliwie) o dorosłej kobiecie, np. o sympatii | (potocznie, potoczny) mała dziewczynka


lexentry: pol/małostkowy__przymiotnik__1
written_rep: małostkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kleinlich
sense_list:
taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne


lexentry: pol/małowodzie__rzeczownik__1
written_rep: małowodzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oligohydramnion
sense_list:
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;


lexentry: pol/małpa__rzeczownik__1
written_rep: małpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Affe | Äffin
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;


lexentry: pol/małpi_chlebek__rzeczownik__1
written_rep: małpi chlebek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Affenbrotbaum
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) popularny w USA słodki wypiek z ciasta drożdżowego w formie babki składającej się z bułeczek, które można odrywać rękami


lexentry: pol/małpy_człekokształtne__rzeczownik__1
written_rep: małpy człekokształtne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menschenaffe
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hominoidea Gray, nadrodzina ssaków należąca do rzędu naczelnych;


lexentry: pol/mały__przymiotnik__1
written_rep: mały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: klein
sense_list:
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski | występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą)


lexentry: pol/małżeństwo__rzeczownik__1
written_rep: małżeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ehe | Heirat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;


lexentry: pol/małżeństwo_wymuszone__rzeczownik__1
written_rep: małżeństwo wymuszone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwangsheirat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety;


lexentry: pol/mański__przymiotnik__1
written_rep: mański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Manx
sense_list:
(geografia, geograficzny) (etnografia, etnograficzny) dotyczący wyspy Man na Morzu Irlandzkim oraz jej ludności rdzennej


lexentry: pol/maślak_pstry__rzeczownik__1
written_rep: maślak pstry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sand-Röhrling
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Suillus variegatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o oliwkowej barwie kapelusza;


lexentry: pol/maślak_sitarz__rzeczownik__1
written_rep: maślak sitarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuh-Röhrling
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Suillus bovinus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o dużych porach rurek;


lexentry: pol/maślak_ziarnisty__rzeczownik__1
written_rep: maślak ziarnisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Körnchen-Röhrling
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Suillus granulatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych bez pierścienia;


lexentry: pol/maślak_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: maślak zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Butterpilz
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Suillus luteus, pospolity, jadalny gatunek grzyba z rodziny maślakowatych;


lexentry: pol/maślak_żółty__rzeczownik__1
written_rep: maślak żółty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gold-Röhrling
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Suillus grevillei, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o żółtej barwie kapelusza;


lexentry: pol/maść__rzeczownik__1
written_rep: maść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Salbe
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;


lexentry: pol/mażoretka__rzeczownik__1
written_rep: mażoretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gardetänzerin
sense_list:
dziewczyna lub kobieta, która w stylizowanym, galowym mundurze uczestniczy w pokazowych przemarszach z elementami musztry i choreografii;


lexentry: pol/mdłości__rzeczownik__1
written_rep: mdłości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Übelkeit
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;


lexentry: pol/meblościanka__rzeczownik__1
written_rep: meblościanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wohnwand
sense_list:
zestaw mebli, zazwyczaj składający się z kilku elementów, które są ze sobą połączone i tworzą jedną, spójną całość


lexentry: pol/mecenas__rzeczownik__1
written_rep: mecenas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anwalt
sense_list:
(potocznie, potoczny) adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy (tytuł umieszczany przed nazwiskiem);


lexentry: pol/mecenat__rzeczownik__1
written_rep: mecenat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mäzenatentum
sense_list:
opieka materialna lub organizacyjna nad twórcami, naukowcami bądź instytucjami kultury, sprawowana przez osobę prywatną, instytucję albo państwo


lexentry: pol/mech__rzeczownik__1
written_rep: mech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moos
sense_list:
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach


lexentry: pol/mechanicyzm__rzeczownik__1
written_rep: mechanicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mechanismus | Mechanizismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd postulujący możliwość wyjaśnienia wszystkich zjawisk zachodzących w przyrodzie za pomocą praw i pojęć mechaniki;


lexentry: pol/mechaniczny__przymiotnik__1
written_rep: mechaniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mechanisch
sense_list:
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki | związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu | pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny


lexentry: pol/mechanika__rzeczownik__1
written_rep: mechanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mechanik
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów; | (fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi. | (technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów | sposób działania mechanizmu


lexentry: pol/mechanika_kwantowa__rzeczownik__1
written_rep: mechanika kwantowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quantenmechanik
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się badaniem zjawisk w skali mikroskopowej oraz nadprzewodnictwa i nadciekłości;


lexentry: pol/mechanizm__rzeczownik__1
written_rep: mechanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mechanismus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność | (książkowy) grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań


lexentry: pol/mechatronik__rzeczownik__1
written_rep: mechatronik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mechatroniker
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (technologia, technika, techniczny) technik specjalista w dziedzinie wdrażania i eksploatacji urządzeń i systemów automatyki


lexentry: pol/mechatronika__rzeczownik__1
written_rep: mechatronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mechatronik
sense_list:
dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;


lexentry: pol/mecz__rzeczownik__1
written_rep: mecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spiel | Match
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy


lexentry: pol/meczet__rzeczownik__1
written_rep: meczet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moschee
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;


lexentry: pol/medal__rzeczownik__1
written_rep: medal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Medaille
sense_list:
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;


lexentry: pol/medalion__rzeczownik__1
written_rep: medalion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Medaillon
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki | (sztuka) element dekoracyjny w owalnym obramowaniu, na ścianie lub meblu;


lexentry: pol/media_społecznościowe__rzeczownik__1
written_rep: media społecznościowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soziale Medien
sense_list:
(informatyka, informatyczny) platformy i serwisy internetowe umożliwiające użytkownikom tworzenie, udostępnianie i wymianę treści oraz komunikowanie się z innymi ludźmi w sieci


lexentry: pol/mediana__rzeczownik__1
written_rep: mediana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Median
sense_list:
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);


lexentry: pol/mediewistyka__rzeczownik__1
written_rep: mediewistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mediävistik | Mediaevistik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina historii zajmująca się zagadnieniami epoki średniowiecza;


lexentry: pol/medium_społecznościowe__rzeczownik__1
written_rep: medium społecznościowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Social Media
sense_list:
(społeczny) (socjologia, socjologiczny) serwis internetowy skupiający dużą grupę użytkowników tworzących jego treść i zawierający mechanizmy umożliwiające interakcję między użytkownikami;


lexentry: pol/medycyna__rzeczownik__1
written_rep: medycyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Medizin
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;


lexentry: pol/medykalizacja__rzeczownik__1
written_rep: medykalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Medikalisierung
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (medycyna, medyczny) proces, którego wynikiem jest zawłaszczenie określonych sfer życia społecznego przez przedstawicieli służby zdrowia, przez co stają się domeną medyczną oraz są traktowane wyłącznie w kategoriach problemów zdrowotnych;


lexentry: pol/medykament__rzeczownik__1
written_rep: medykament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arznei
sense_list:
(książkowy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wykorzystywana w medycynie do leczenia


lexentry: pol/megabajt__rzeczownik__1
written_rep: megabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Megabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 kilobajtom;


lexentry: pol/megaduks__rzeczownik__1
written_rep: megaduks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Megas Doux
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień wojskowy, jeden z najwyższych urzędów w Cesarstwie Bizantyjskim w późnym jego okresie;


lexentry: pol/megafon__rzeczownik__1
written_rep: megafon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flüstertüte
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych | (technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego


lexentry: pol/megalodon__rzeczownik__1
written_rep: megalodon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Megalodon
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Carcharodon megalodon lub Carcharocles megalodon, prehistoryczny rekin, wymarły gatunek największej znanej ryby drapieżnej;


lexentry: pol/megaparsek__rzeczownik__1
written_rep: megaparsek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Megaparsec
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (jednostka miary) jednostka długości w astronomii równa milionowi parseków


lexentry: pol/megaterium__rzeczownik__1
written_rep: megaterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Megatherien
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Megatherium, rodzaj leniwców żyjących od późnego pliocenu do późnego plejstocenu; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju megaterium (1.1)


lexentry: pol/mejoza__rzeczownik__1
written_rep: mejoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meiose
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;


lexentry: pol/mekka__rzeczownik__1
written_rep: mekka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mekka
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) centrum zainteresowania lub działalności, cel dążeń i aspiracji, miłośników, znawców, hobbistów itd.


lexentry: pol/meksykańskość__rzeczownik__1
written_rep: meksykańskość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mexikanischkeit | Mexikanität
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) cecha tego, co meksykańskie; meksykański charakter czegoś


lexentry: pol/melancholik__rzeczownik__1
written_rep: melancholik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melancholiker
sense_list:
człowiek cierpiący na melancholię | człowiek o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych;


lexentry: pol/melanż__rzeczownik__1
written_rep: melanż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melange
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) fikcyjna przyprawa, wymyślona na potrzeby powieści Franka Herberta pt. Diuna; | pomieszanie różnych rzeczy


lexentry: pol/melasa__rzeczownik__1
written_rep: melasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melasse | Sirup
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;


lexentry: pol/melatonina__rzeczownik__1
written_rep: melatonina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melatonin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;


lexentry: pol/melchizedek__rzeczownik__1
written_rep: melchizedek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lunula
sense_list:
(kościelny) małe naczyńko w kształcie półksiężyca, w którym konsekrowana hostia jest umieszczana w monstrancji;


lexentry: pol/melisa__rzeczownik__1
written_rep: melisa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melisse | Zitronenmelisse
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Melissa officinalis L., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa;


lexentry: pol/melisa_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: melisa lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melisse | Zitronenmelisse
sense_list:
(botanika, botaniczny) Melissa officinalis L. gatunek byliny z rodziny jasnotowatych stosowanej jako roślina lecznicza;


lexentry: pol/melizmat__rzeczownik__1
written_rep: melizmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melisma
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobnik melodyczny, figuracja zbudowana z przynajmniej dwóch dźwięków, śpiewana na jednej zgłosce tekstu;


lexentry: pol/melodia__rzeczownik__1
written_rep: melodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melodie | Weise
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;


lexentry: pol/melodramat__rzeczownik__1
written_rep: melodramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melodrama
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sentymentalny utwór o wartkiej fabule przeplatanej wątkami miłosnymi


lexentry: pol/melon__rzeczownik__1
written_rep: melon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melone
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ogórek melon, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych; | (przenośnie, przenośnia) (slangowo) (grubiański, grubiańsko) wydatna kobieca pierś


lexentry: pol/mem__rzeczownik__1
written_rep: mem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mem
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) internetowe: chwytliwy obrazek, powielany przez kolejne osoby w internecie; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;


lexentry: pol/membranofon__rzeczownik__1
written_rep: membranofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Membranofon
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym wibratorem dźwięku jest membrana;


lexentry: pol/memetyka__rzeczownik__1
written_rep: memetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Memetik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) dziedzina wiedzy o procesach replikacji i ewolucji memów, uważana czasem za paranaukę;


lexentry: pol/memorandum__rzeczownik__1
written_rep: memorandum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Memorandum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niepodpisane i niepodstemplowane jeszcze pismo, dokument dyplomatyczny, mogący być przedmiotem rokowań


lexentry: pol/menażeria__rzeczownik__1
written_rep: menażeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menagerie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych;


lexentry: pol/menażka__rzeczownik__1
written_rep: menażka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Henkelmann
sense_list:
(harcerski) (wojskowość, wojskowy) lekki metalowy pojemnik służący do spożywania posiłków, czasami też do ich przygotowywania;


lexentry: pol/mendykant__rzeczownik__1
written_rep: mendykant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bettelmönch
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu mendykanckiego


lexentry: pol/menhir__rzeczownik__1
written_rep: menhir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menhir | Hinkelstein
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);


lexentry: pol/menisk__rzeczownik__1
written_rep: menisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meniskus
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wygięcie powierzchni cieczy przy ściance naczynia powstałe na skutek działania sił napięcia powierzchniowego;


lexentry: pol/menopauza__rzeczownik__1
written_rep: menopauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menopause
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie miesiączkowania u kobiety, spowodowane wyczerpaniem czynności jajników;


lexentry: pol/menora__rzeczownik__1
written_rep: menora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menora
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;


lexentry: pol/menstruacja__rzeczownik__1
written_rep: menstruacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menstruation
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;


lexentry: pol/mentol__rzeczownik__1
written_rep: mentol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menthol
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja o silnym, charakterystycznym zapachu, występująca w olejku miętowym;


lexentry: pol/menzurka__rzeczownik__1
written_rep: menzurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mensur
sense_list:
(chemia, chemiczny) (laboratoryjny, związany z laboratorium) cylindryczne szklane naczynie z podziałką, służące do pomiaru objętości cieczy


lexentry: pol/merch__rzeczownik__1
written_rep: merch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fanartikel
sense_list:
ogół odpłatnych i gratisowych produktów stanowiących nośniki propagujące jakieś osoby, towary i wydarzenia


lexentry: pol/meronim__rzeczownik__1
written_rep: meronim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meronym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz oznaczający część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia”;


lexentry: pol/meroplankton__rzeczownik__1
written_rep: meroplankton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meroplankton
sense_list:
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) organizmy wchodzące w skład planktonu tylko w stanie młodocianym lub larwalnym;


lexentry: pol/merytokracja__rzeczownik__1
written_rep: merytokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meritokratie | Leistungsgesellschaft
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;


lexentry: pol/mesel__rzeczownik__1
written_rep: mesel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abschneider
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) stalowe narzędzie do przecinania blachy, mające przekrój prostokątny i ostrze tnące


lexentry: pol/mesmeryzm__rzeczownik__1
written_rep: mesmeryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesmerismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (medycyna, medyczny) obalona metoda leczenia oparta na założeniu, że każdy organizm zawiera fluid uniwersalny i właściwości magnetyczne (magnetyzm zwierzęcy), dzięki którym można regulować układ nerwowy i zwalczać różne choroby


lexentry: pol/metaanaliza__rzeczownik__1
written_rep: metaanaliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metaanalyse
sense_list:
(statystyka, statystyczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) analiza polegająca na uogólnianiu informacji zawartych w innych badaniach o podobnej tematyce, w celu otrzymania dokładniejszych wniosków, wyników;


lexentry: pol/metabolizm__rzeczownik__1
written_rep: metabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metabolismus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii;


lexentry: pol/metabolomika__rzeczownik__1
written_rep: metabolomika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metabolomik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem metabolitów w komórkach, tkankach lub organizmach oraz analizą ich wzorców i zmian w różnych warunkach


lexentry: pol/metadon__rzeczownik__1
written_rep: metadon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methadon
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C21H27NO, silny opioidowy lek przeciwbólowy;


lexentry: pol/metafora__rzeczownik__1
written_rep: metafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metapher
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;


lexentry: pol/metaklasa__rzeczownik__1
written_rep: metaklasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metaklasse
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: klasa służąca do definiowania zachowań innych klas i ich instancji


lexentry: pol/metakognicja__rzeczownik__1
written_rep: metakognicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metakognition
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”


lexentry: pol/metal__rzeczownik__1
written_rep: metal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metall
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych; | (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;


lexentry: pol/metamfetamina__rzeczownik__1
written_rep: metamfetamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methamphetamin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym;


lexentry: pol/metamidofos__rzeczownik__1
written_rep: metamidofos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methamidophos
sense_list:
(chemia, chemiczny) toksyczny insektycyd fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C2H8NO2PS, pochodna acefatu


lexentry: pol/metan__rzeczownik__1
written_rep: metan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methan
sense_list:
(chemia, chemiczny) CH4, najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;


lexentry: pol/metaxa__rzeczownik__1
written_rep: metaxa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metaxa
sense_list:
(spożywczy) rodzaj regionalnej greckiej wódki będącej mieszaniną destylatu i muskatu, w których maceruje się zioła;


lexentry: pol/meteor__rzeczownik__1
written_rep: meteor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meteor
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);


lexentry: pol/meteorolog__rzeczownik__1
written_rep: meteorolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meteorologe
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (meteorologia, meteorologiczny) specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę


lexentry: pol/meteorologia__rzeczownik__1
written_rep: meteorologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meteorologie | Wetterkunde
sense_list:
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;


lexentry: pol/meteoryt__rzeczownik__1
written_rep: meteoryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meteorit
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;


lexentry: pol/meteotsunami__rzeczownik__1
written_rep: meteotsunami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meteotsunami
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przybrzeżna fala morska pochodzenia meteorologicznego podobna do tsunami


lexentry: pol/metformina__rzeczownik__1
written_rep: metformina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metformin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;


lexentry: pol/methemoglobina__rzeczownik__1
written_rep: methemoglobina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methämoglobin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) forma hemoglobiny zawierająca żelazo na trzecim stopniu utlenienia i niezdolna przez to do przenoszenia tlenu w organizmie;


lexentry: pol/metionina__rzeczownik__1
written_rep: metionina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methionin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) egzogenny aminokwas zawierający siarkę, potrzebny do syntezy białek oraz wielu procesów metabolicznych


lexentry: pol/metka__rzeczownik__1
written_rep: metka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Etikett
sense_list:
(handel, handlowy) kartonik lub fragment tkaniny przytwierdzony do towaru, zawierający istotne informacje o nim;


lexentry: pol/metka__rzeczownik__1
written_rep: metka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mettwurst | Teewurst
sense_list:
(spożywczy) surowa kiełbasa z wędzonego, mielonego i przyprawionego mięsa z tłuszczem, mająca konsystencję pasty do rozsmarowywania;


lexentry: pol/metoda__rzeczownik__1
written_rep: metoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methode
sense_list:
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu | (informatyka, informatyczny) funkcja składowa klasy


lexentry: pol/metoda_komorowa__rzeczownik__1
written_rep: metoda komorowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bleikammerverfahren
sense_list:
(chemia, chemiczny) przemysłowy sposób produkcji kwasu siarkowego, w którym wykorzystuje się instalację, w skład której wchodzą zraszane wodą ołowiane komory


lexentry: pol/metodologicznie__przysłówek__1
written_rep: metodologicznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: methodologisch
sense_list:
odnosząc się do metodologii; w odniesieniu do zasad, metod i założeń naukowego badania rzeczywistości


lexentry: pol/metodyzm__rzeczownik__1
written_rep: metodyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methodismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt protestantyzmu zapoczątkowany przez Johna Wesleya;


lexentry: pol/metonimia__rzeczownik__1
written_rep: metonimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metonymie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;


lexentry: pol/metr_bieżący__rzeczownik__1
written_rep: metr bieżący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laufender Meter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (handel, handlowy) (krawiectwo) (jednostka miary) w odniesieniu do rzeczy wielowymiarowych, długość boku, według którego jest ona mierzona, równa jednemu metrowi;


lexentry: pol/metrampaż__rzeczownik__1
written_rep: metrampaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metteur
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) osoba pracująca w drukarni, która formuje kolumny publikacji ze złożonych wierszy tekstu oraz innych elementów druku;


lexentry: pol/metraż__rzeczownik__1
written_rep: metraż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Geographische Länge
sense_list:
długość, powierzchnia albo objętość jakiegoś obiektu podana kolejno w jednostkach bieżących, kwadratowych i sześciennych


lexentry: pol/metropolita__rzeczownik__1
written_rep: metropolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metropolit
sense_list:
(administracja) (kościelny) arcybiskup zajmujący czołowe miejsce w prowincji kościelnej – metropolii;


lexentry: pol/metroseksualny__przymiotnik__1
written_rep: metroseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: metrosexuell
sense_list:
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii


lexentry: pol/metylofenidat__rzeczownik__1
written_rep: metylofenidat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methylphenidat
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny;


lexentry: pol/metylortęć__rzeczownik__1
written_rep: metylortęć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methylquecksilber
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) kation, wysoko toksyczny związek chemiczny rtęci z grupy związków rtęcioorganicznych;


lexentry: pol/mewa__rzeczownik__1
written_rep: mewa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Möwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;


lexentry: pol/mewa_blada__rzeczownik__1
written_rep: mewa blada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eismöwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej;


lexentry: pol/mewa_kanadyjska__rzeczownik__1
written_rep: mewa kanadyjska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bonapartemöwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus philadelphia Ord, gatunek stosunkowo małej mewy, który występuje głównie w Ameryce Północnej, szczególnie w Kanadzie i na północy Stanów Zjednoczonych


lexentry: pol/mewa_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: mewa pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sturmmöwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych;


lexentry: pol/mewa_srebrzysta__rzeczownik__1
written_rep: mewa srebrzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Silbermöwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus Pontoppidan, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu;


lexentry: pol/mewa_śmieszka__rzeczownik__1
written_rep: mewa śmieszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lachmöwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus ridibundus, gatunek ptaka wodnego z rodziny mewowatych;


lexentry: pol/mezon__rzeczownik__1
written_rep: mezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meson
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka subatomowa złożona z pary kwark–antykwark; hadron o spinie całkowitym, uczestniczący w oddziaływaniach silnych;


lexentry: pol/mezosfera__rzeczownik__1
written_rep: mezosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesosphäre
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi znajdująca się między stratosferą a termosferą;


lexentry: pol/mezuza__rzeczownik__1
written_rep: mezuza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesusa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu;


lexentry: pol/mgła__rzeczownik__1
written_rep: mgła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nebel
sense_list:
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;


lexentry: pol/miano__rzeczownik__1
written_rep: miano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Titel
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) całkowita ilość cząstek (funkcjonalnych i defektywnych) na jednostkę objętości zawiesiny (np. bakterii lub bakteriofagów)


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
written_rep: mianownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nenner
sense_list:
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
written_rep: mianownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nominativ
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;


lexentry: pol/miastenia__rzeczownik__1
written_rep: miastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muskelschwäche
sense_list:
(medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;


lexentry: pol/miasto-państwo__rzeczownik__1
written_rep: miasto-państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stadtstaat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa;


lexentry: pol/miasto__rzeczownik__1
written_rep: miasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stadt | Ort
sense_list:
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;


lexentry: pol/miażdżyca__rzeczownik__1
written_rep: miażdżyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arteriosklerose | Arterienverkalkung
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;


lexentry: pol/micela__rzeczownik__1
written_rep: micela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mizelle
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;


lexentry: pol/miech__rzeczownik__1
written_rep: miech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blasebalg
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach


lexentry: pol/miecz_świetlny__rzeczownik__1
written_rep: miecz świetlny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lichtschwert
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;


lexentry: pol/miecznik__rzeczownik__2
written_rep: miecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Schwertfisch
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec


lexentry: pol/mieczyk__rzeczownik__1
written_rep: mieczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gladiole
sense_list:
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;


lexentry: pol/miednica__rzeczownik__1
written_rep: miednica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Becken
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;


lexentry: pol/miedza__rzeczownik__1
written_rep: miedza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Feldrain
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) wąski pas ziemi będący granicą między obszarami rolnymi, działkami budowlanymi;


lexentry: pol/miejsce_artykulacji__rzeczownik__1
written_rep: miejsce artykulacji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Artikulationsort
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) miejsce, w którym narządy mowy zbliżają się do siebie podczas wymawiania danej głoski


lexentry: pol/miejsce_siedzące__rzeczownik__1
written_rep: miejsce siedzące
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sitz
sense_list:
wydzielone, często numerowane krzesło, fotel lub fragment ławki czy kanapy przeznaczone do zajęcia przez jedną osobę w pozycji siedzącej


lexentry: pol/miejska_legenda__rzeczownik__1
written_rep: miejska legenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Großstadtlegenden | moderne Sagen
sense_list:
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;


lexentry: pol/mielocyt__rzeczownik__1
written_rep: mielocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Myelozyt
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka powstająca z promielocytu w procesie granulopoezy, przekształcająca się w metamielocyt;


lexentry: pol/mielonka__rzeczownik__1
written_rep: mielonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frühstücksfleisch
sense_list:
(potocznie, potoczny) (spożywczy) konserwa zawierająca mięso mielone, sól, przyprawy i ewentualnie inne składniki typu konserwanty, zagęszczacze;


lexentry: pol/miernik__rzeczownik__1
written_rep: miernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lehre
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości, zjawiska, cechy;


lexentry: pol/mierzyć__czasownik__1
written_rep: mierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: messen
sense_list:
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar


lexentry: pol/mieszane_uczucia__rzeczownik__1
written_rep: mieszane uczucia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemischtes Gefühl
sense_list:
niepewne, ambiwalentne przekonanie o czymś; nie do końca pozytywne, lecz też nie całkowicie negatywne zdanie na jakiś temat


lexentry: pol/mieszaniec__rzeczownik__2
written_rep: mieszaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Mischling
sense_list:
(biologia, biologiczny) osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian | (kynologia, kynologiczny) pies nierasowy


lexentry: pol/mieszać__czasownik__1
written_rep: mieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mischen
sense_list:
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją) | dodawać, łączyć pojęcia itp.


lexentry: pol/mieszczanin__rzeczownik__1
written_rep: mieszczanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bürger
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba należąca do stanu mieszczańskiego; | (przestarzałe, przestarzały) mieszkaniec miasta


lexentry: pol/mieszczaństwo__rzeczownik__1
written_rep: mieszczaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bürgertum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;


lexentry: pol/mieszczuch__rzeczownik__1
written_rep: mieszczuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Städter
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba mieszkająca w mieście


lexentry: pol/mieszkanie__rzeczownik__1
written_rep: mieszkanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wohnung | Appartement
sense_list:
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi; | miejsce, gdzie dana osoba mieszka


lexentry: pol/mieć__czasownik__1
written_rep: mieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: haben
sense_list:
dążyć do oddania czegoś komuś | czuć coś | czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika


lexentry: pol/mieć_asa_w_rękawie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: mieć asa w rękawie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Ass im Ärmel
sense_list:
mieć przygotowany w ukryciu jakiś niezbyt uczciwy atut, dowód lub argument, do wykorzystania w dogodnej chwili dla zdobycia przewagi


lexentry: pol/mieć_motyle_w_brzuchu__czasownik__1
written_rep: mieć motyle w brzuchu
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Hummeln im Hintern haben
sense_list:
odczuwać przyjemne napięcie w związku z jakimś wydarzeniem, przeszłym, przyszłym lub trwającym, lub na myśl o kimś lub o czymś bliskim sercu


lexentry: pol/mieć_na_końcu_języka__czasownik__1
written_rep: mieć na końcu języka
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: auf der Zunge liegen
sense_list:
chcieć coś powiedzieć, ale powstrzymać się, zrezygnować w ostatniej chwili | wiedzieć, co się chce powiedzieć, ale w danej chwili to umknęło; mieć wrażenie, że za chwilę się to przypomni


lexentry: pol/mieć_nie_po_kolei_w_głowie__czasownik__1
written_rep: mieć nie po kolei w głowie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Floh im Ohr haben
sense_list:
(potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być szalonym, być chorym umysłowo lub zachowywać się w sposób właściwy osobie chorej umysłowo


lexentry: pol/mieć_nierówno_pod_sufitem__czasownik__1
written_rep: mieć nierówno pod sufitem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mit dem Klammerbeutel gepudert sein
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być osobą nierozsądną, działającą wariacko lub niemądrze


lexentry: pol/mieć_siano_w_głowie__czasownik__1
written_rep: mieć siano w głowie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Stroh im Kopf haben
sense_list:
(potocznie, potoczny) być głupim | (potocznie, potoczny) być lekkomyślnym, niedojrzałym, niepoważnym


lexentry: pol/mieć_w_nosie__czasownik__1
written_rep: mieć w nosie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sich einen Dreck scheren
sense_list:
(eufemistycznie) lekceważyć kogoś lub coś, nie interesować się, być obojętnym wobec kogoś lub czegoś


lexentry: pol/mifepriston__rzeczownik__1
written_rep: mifepriston
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mifepriston
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy steroidów, pochodna noretysteronu, antagonista receptoru progesteronowego o działaniu poronnym w czasie pierwszych dwóch trymestrów ciąży;


lexentry: pol/migacz__rzeczownik__1
written_rep: migacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blinker
sense_list:
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) urządzenie w pojazdach mechanicznych sygnalizujące zmianę kierunku jazdy


lexentry: pol/migawka__rzeczownik__1
written_rep: migawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verschluss
sense_list:
część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;


lexentry: pol/migdał__rzeczownik__1
written_rep: migdał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej; | (anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek


lexentry: pol/migdałowiec__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandelbaum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku


lexentry: pol/migdałowiec_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Badam
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z gatunku migdałowiec pospolity (1.1)


lexentry: pol/migotanie_komór__rzeczownik__1
written_rep: migotanie komór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kammerflimmern | Herzkammerflimmern
sense_list:
(medycyna, medyczny) potencjalnie śmiertelna arytmia serca polegająca na braku koordynacji pracy komór serca, mogąca prowadzić do zatrzymania krążenia;


lexentry: pol/migotka__rzeczownik__1
written_rep: migotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nickhaut
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) trzecia powieka, przezroczysty fałd spojówki położony w przyśrodkowym kącie oka występujący u niektórych zwierząt;


lexentry: pol/migrena__rzeczownik__1
written_rep: migrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Migräne
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;


lexentry: pol/migrować__czasownik__1
written_rep: migrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: migrieren
sense_list:
(informatyka, informatyczny) być przenoszonym z jednego systemu do innego | (zoologia, zoologiczny) sezonowo zmieniać siedlisko | zmieniać miejsce stałego zamieszkania


lexentry: pol/mikoryza__rzeczownik__1
written_rep: mikoryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mykorrhiza
sense_list:
(botanika, botaniczny) (mykologia, mykologiczny) współżycie korzeni lub nasion roślin naczyniowych z grzybami;


lexentry: pol/mikołajki__rzeczownik__1
written_rep: mikołajki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nikolaustag
sense_list:
zwyczaj obdarowywania się drobnymi prezentami 6 (w dzień Świętego Mikołaja, patrona dzieci i ubogich) lub 5 grudnia (w wigilię);


lexentry: pol/mikro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: mikro-
min_sense_num: 01
trans_list: Mikro
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych; | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem


lexentry: pol/mikroamper__rzeczownik__1
written_rep: mikroamper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikroampere
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia prądu elektrycznego równa jednej milionowej ampera


lexentry: pol/mikroelement__rzeczownik__1
written_rep: mikroelement
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikronährstoff
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) pierwiastek chemiczny występujący w minimalnych ilościach w organizmach żywych


lexentry: pol/mikrofala__rzeczownik__1
written_rep: mikrofala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikrowelle
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) fala elektromagnetyczna o stosunkowo wysokiej częstotliwości i niskiej długości;


lexentry: pol/mikrofibra__rzeczownik__1
written_rep: mikrofibra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikrofaser
sense_list:
(włókiennictwo) syntetyczne włókno o bardzo małej średnicy (poniżej 10 mikrometrów), zwykle wykonane z mieszanki poliesteru i poliamidu, charakteryzujące się wysoką chłonnością, miękkością oraz trwałością, szeroko stosowane w produkcji tkanin do czyszczenia, odzieży sportowej i tekstyliów domowych


lexentry: pol/mikrofilm__rzeczownik__1
written_rep: mikrofilm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikrofilm
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) specjalny nośnik informacji w postaci fotograficznej miniatury dokumentów, który możliwia przechowywanie dużej ilości tekstu, obrazów lub dokumentów na małej rolce lub karcie filmowej


lexentry: pol/mikrofon__rzeczownik__1
written_rep: mikrofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikrofon | Mikrophon
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;


lexentry: pol/mikrokomputer__rzeczownik__1
written_rep: mikrokomputer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikrorechner
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputer do użytku personalnego (mniejszy niż mainframe oraz minikomputer);


lexentry: pol/mikropaleontologia__rzeczownik__1
written_rep: mikropaleontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikropaläontologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina paleontologii zajmująca się małymi skamieniałościami;


lexentry: pol/mikroplastik__rzeczownik__1
written_rep: mikroplastik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikroplastik
sense_list:
mikroskopijne cząstki tworzyw sztucznych wyprodukowane umyślnie lub powstające na skutek degradacji tworzyw, w większości klasyfikacji mające średnicę poniżej pięciu milimetrów, często rozpatrywane jako zanieczyszczenie środowiska;


lexentry: pol/mikroprocesor__rzeczownik__1
written_rep: mikroprocesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikroprozessor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (informatyka, informatyczny) zminiaturyzowany procesor w postaci jednego układu scalonego, zawierający wszystkie podstawowe elementy CPU i zdolny do wykonywania instrukcji programów oraz sterowania działaniem urządzeń elektronicznych;


lexentry: pol/mikroregion__rzeczownik__1
written_rep: mikroregion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikro-Regierung
sense_list:
(geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi, mniejsza od mezoregionu;


lexentry: pol/mikroskop__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikroskop
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;


lexentry: pol/mikroskop_elektronowy__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop elektronowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elektronenmikroskop
sense_list:
(optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym


lexentry: pol/mikroskopia__rzeczownik__1
written_rep: mikroskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikroskopie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) badanie bardzo małych obiektów, których nie można zobaczyć gołym okiem, przy użyciu mikroskopu


lexentry: pol/miks__rzeczownik__1
written_rep: miks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mischung
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki połączone przez mikser; efekt miksowania | (potocznie, potoczny) mieszanka, mieszanina


lexentry: pol/mikser__rzeczownik__1
written_rep: mikser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mixer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie kuchenne, elektryczne lub ręczne, do mieszania produktów;


lexentry: pol/mili-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: mili-
min_sense_num: 01
trans_list: milli-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;


lexentry: pol/miliamperomierz__rzeczownik__1
written_rep: miliamperomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Milliamperemeter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd służący do pomiaru natężenia prądu elektrycznego rzędu tysięcznych części ampera


lexentry: pol/miliardowy__przymiotnik__1
written_rep: miliardowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Milliarde
sense_list:
o wartości jednego lub kilku miliardów jednostek monetarnych | zawierający miliard lub kilka miliardów elementów


lexentry: pol/milicja__rzeczownik__1
written_rep: milicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Miliz
sense_list:
(administracja) w niektórych państwach (również w PRL) nazwa policji | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) terytorialne oddziały złożone ze zbrojnych i przeszkolonych obywateli, powoływane na czas wojny


lexentry: pol/mililitr__rzeczownik__1
written_rep: mililitr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Milliliter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, milionowa część metra sześciennego


lexentry: pol/militaria__rzeczownik__1
written_rep: militaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Armee
sense_list:
sprawy dotyczące wojskowości, także przedmioty związane z wojskiem, zwłaszcza z jego uzbrojeniem i umundurowaniem


lexentry: pol/militaryzm__rzeczownik__1
written_rep: militaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Militarismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne;


lexentry: pol/mimikra__rzeczownik__1
written_rep: mimikra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mimikry
sense_list:
(biologia, biologiczny) upodabnianie się zwierząt bezbronnych do zwierząt zdolnych do obrony poprzez przybranie ich kształtu, barwy, zachowania lub innych właściwości


lexentry: pol/mimo_to__fraza_spójnikowa__1
written_rep: mimo to
min_sense_num: 01
trans_list: auf jeden Fall
sense_list:
…przyłączająca zdanie współrzędne, którego treść jest sprzeczna z tym, co można zrozumieć z wcześniejszego wypowiedzenia


lexentry: pol/mimo_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: mimo że
min_sense_num: 01
trans_list: obwohl | obgleich | obschon
sense_list:
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało


lexentry: pol/mimoza__rzeczownik__1
written_rep: mimoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mimose
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/mina__rzeczownik__1
written_rep: mina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mine
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;


lexentry: pol/minarchizm__rzeczownik__1
written_rep: minarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minarchismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna zakładająca istnienie państwa o jak najmniejszej roli rządu w życiu społecznym i politycznym obywateli;


lexentry: pol/minaret__rzeczownik__1
written_rep: minaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minarett
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/minerał__rzeczownik__1
written_rep: minerał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mineral
sense_list:
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;


lexentry: pol/miniatura__rzeczownik__1
written_rep: miniatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Miniatur
sense_list:
(sztuka) malowidło małego formatu, zwykle portret, często na kości słoniowej, masie perłowej lub porcelanie | krótki utwór literacki, sceniczny, filmowy, muzyczny itp. | mały model czegoś lub kopia w pomniejszeniu | ręcznie malowana ilustracja lub inicjał w średniowiecznym rękopisie


lexentry: pol/minigun__rzeczownik__1
written_rep: minigun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minigun
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) amerykański sześciolufowy karabin maszynowy cechujący się dużą szybkostrzelnością;


lexentry: pol/minimalizm__rzeczownik__1
written_rep: minimalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minimalismus
sense_list:
ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera) | (filozofia, filozoficzny) kierunek zacieśniający granice poznania do tego, co jest dostępne zmysłom i doświadczeniu | (sztuka) (zobacz) minimal art


lexentry: pol/ministrant__rzeczownik__1
written_rep: ministrant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ministrant | Messdiener
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy;


lexentry: pol/ministrantka__rzeczownik__1
written_rep: ministrantka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Messdienerin | Ministrantin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dziewczyna pełniąca funkcję pomocniczki katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania liturgii


lexentry: pol/minjan__rzeczownik__1
written_rep: minjan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minjan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych;


lexentry: pol/minojski__przymiotnik__1
written_rep: minojski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: minoisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący, odnoszący się do cywilizacji powstałej w rejonie Morza Egejskiego w okresie od 2600 do 1100 r. p.n.e.


lexentry: pol/minoksydyl__rzeczownik__1
written_rep: minoksydyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minoxidil
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek chemiczny używany przy leczeniu nadciśnienia oraz łysienia androgenowego;


lexentry: pol/minor__rzeczownik__1
written_rep: minor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nebenfach
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyznacznik macierzy kwadratowej powstałej z danej macierzy przez skreślenie pewnej liczby jej wierszy i kolumn;


lexentry: pol/mintaj__rzeczownik__1
written_rep: mintaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pazifischer Pollack | Alaska-Pollack
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;


lexentry: pol/minuta__rzeczownik__1
written_rep: minuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minute
sense_list:
(jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu); | (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/60 stopnia (= jednej sześćdziesiątej); poprawnie minuta kątowa; | odległość pokonywana w ciągu minuty (1.1)


lexentry: pol/minóg_Władykowa__rzeczownik__1
written_rep: minóg Władykowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Donaubachneunauge
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Eudontomyzon vladykovi Oliva & Zanandrea, niewędrowny, słodkowodny i niebędący pasożytem bezżuchwowiec górskich i podgórskich strumieni


lexentry: pol/minóg__rzeczownik__1
written_rep: minóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Neunauge
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, podobne do węgorza zwierzę z nadgromady bezżuchwowców, o długim ciele pozbawionym łusek i uzębionym otworze gębowym bez szczęki, którego używa, by przysysać się do innych ryb i żywić się ich krwią;


lexentry: pol/minóg_morski__rzeczownik__1
written_rep: minóg morski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meerneunauge
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Petromyzon marinus L., wędrowny bezżuchwowiec wód przybrzeżnych Europy, pasożytujący głównie na rybach


lexentry: pol/minóg_strumieniowy__rzeczownik__1
written_rep: minóg strumieniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bachneunauge
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lampetra planeri Bloch, niewędrowny, słodkowodny i niepasożytniczy bezżuchwowiec europejskich rzek i strumieni


lexentry: pol/miodowy__przymiotnik__1
written_rep: miodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Honig-
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący miodu, zawierający miód, zrobiony z miodu | mający kolor złotawy, taki jak kolor miodu | przypominający miód w smaku lub zapachu | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) miły, słodki, przyjemny, rozkoszny


lexentry: pol/mion__rzeczownik__1
written_rep: mion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Myon
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego


lexentry: pol/miotacz__rzeczownik__2
written_rep: miotacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Flammenwerfer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń, która wyrzuca coś na większy dystans, np. granaty, ogień, kamienie lub miny


lexentry: pol/miotacz_ognia__rzeczownik__1
written_rep: miotacz ognia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flammenwerfer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) sprzęt służący do wyrzucania ognia na odległość, zwykle w formie strumienia płomieni, wykorzystywany w walce lub do niszczenia przeszkód


lexentry: pol/miotła__rzeczownik__1
written_rep: miotła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Besen
sense_list:
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;


lexentry: pol/miotło-grabie__rzeczownik__1
written_rep: miotło-grabie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laubrechen
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) narzędzie stosowane w ogrodnictwie do grabienia liści, wykonane najczęściej ze stalowych prętów tworzących wachlarz długich sprężystych zębów


lexentry: pol/mirabelka__rzeczownik__1
written_rep: mirabelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mirabelle
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce śliwy mirabelki (1.1)


lexentry: pol/miriametr__rzeczownik__1
written_rep: miriametr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Myriameter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (rzadki, rzadko używany) jednostka długości równa dziesięciu tysiącom metrów


lexentry: pol/mirliton__rzeczownik__1
written_rep: mirliton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kazoo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument perkusyjny w postaci drewnianej lub metalowej rurki z membraną;


lexentry: pol/mirra__rzeczownik__1
written_rep: mirra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Myrrhe
sense_list:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;


lexentry: pol/misa__rzeczownik__1
written_rep: misa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schale
sense_list:
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia


lexentry: pol/miscellanea__rzeczownik__1
written_rep: miscellanea
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Miszellaneen
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zbiór różnych tekstów, utworów, książek różnych autorów


lexentry: pol/mischling__rzeczownik__1
written_rep: mischling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mischling
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (obraźliwie) mieszaniec rasowy, osoba mająca żydowskich przodków; określenie używane w propagandzie, teorii rasowej i prawie nazistowskim w Niemczech;


lexentry: pol/misja__rzeczownik__1
written_rep: misja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mission
sense_list:
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rekolekcje służące pogłębianiu życia religijnego parafian


lexentry: pol/misjonarski__przymiotnik__1
written_rep: misjonarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: missionarisch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy


lexentry: pol/misjonarz__rzeczownik__1
written_rep: misjonarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Missionar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej


lexentry: pol/miso__rzeczownik__1
written_rep: miso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Miso
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;


lexentry: pol/misterium__rzeczownik__1
written_rep: misterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mysterienspiel
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) antyczny obrządek ku czci pogańskiego bóstwa w kulturze greckiej, hinduskiej lub egipskiej


lexentry: pol/mistrzostwa_świata__rzeczownik__1
written_rep: mistrzostwa świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weltmeisterschaft
sense_list:
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie


lexentry: pol/mistrzostwo__rzeczownik__1
written_rep: mistrzostwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meisterschaft
sense_list:
(sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie | (sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza | najwyższa biegłość w czymś


lexentry: pol/mistrzyni__rzeczownik__1
written_rep: mistrzyni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meisterin
sense_list:
kobieta najlepsza w czymś | najwyższy stopień kształcenia zawodowego kobiet; | zwyciężczyni zawodów sportowych, w szczególności mistrzostw;


lexentry: pol/mistycyzm__rzeczownik__1
written_rep: mistycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mystizismus | Mystik
sense_list:
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;


lexentry: pol/mistyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: mistyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mystifikation
sense_list:
(książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozory prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;


lexentry: pol/mit__rzeczownik__1
written_rep: mit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mythos
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna; | (potocznie, potoczny) fałszywy pogląd o czymś, coś zmyślonego


lexentry: pol/mitigal__rzeczownik__1
written_rep: mitigal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mitigal
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nazwa handlowa leku na świerzb


lexentry: pol/mitologia__rzeczownik__1
written_rep: mitologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mythologie
sense_list:
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań; | nauka zajmująca się mitami


lexentry: pol/mitoman__rzeczownik__1
written_rep: mitoman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pseudologe
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek skłonny do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat


lexentry: pol/mitomanka__rzeczownik__1
written_rep: mitomanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pseudologe
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) kobieta skłonna do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat


lexentry: pol/mitoza__rzeczownik__1
written_rep: mitoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mitose
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces podziału jądra komórkowego, w wyniku którego powstają dwie identyczne komórki;


lexentry: pol/mitra__rzeczownik__1
written_rep: mitra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mitra
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;


lexentry: pol/mitralieza__rzeczownik__1
written_rep: mitralieza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maschinengewehrschützin
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) szybkostrzelna odtylcowa wielolufowa broń palna z XIX wieku, strzelająca amunicją karabinową;


lexentry: pol/mitralny__przymiotnik__1
written_rep: mitralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mitral
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dotyczący zastawki położonej pomiędzy lewym przedsionkiem a lewą komorą serca


lexentry: pol/mitreum__rzeczownik__1
written_rep: mitreum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mithraskultstätte | Mithräum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia kultu perskiego boga Mitry, czczonego w cesarstwie rzymskim w II-V wieku;


lexentry: pol/mizerykordia__rzeczownik__1
written_rep: mizerykordia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Misericordia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) sztylet używany w średniowieczu do dobijania konających przeciwników, by przerwać ich cierpienie;


lexentry: pol/mizofonia__rzeczownik__1
written_rep: mizofonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Misophonie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na określone dźwięki objawiająca się złością i lękiem;


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
written_rep: miód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Honig
sense_list:
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły; | (spożywczy) wywar z niektórych roślin z dodatkiem cukru i innych przypraw o konsystencji miodu (1.1)


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
written_rep: miód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Met | Honigwein
sense_list:
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;


lexentry: pol/miód_nektarowy__rzeczownik__1
written_rep: miód nektarowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blütenhonig
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) miód powstały przez odparowanie wody z nektaru i przetworzenie go przez owady miododajne


lexentry: pol/miód_pitny__rzeczownik__1
written_rep: miód pitny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Met | Honigwein
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;


lexentry: pol/miód_spadziowy__rzeczownik__1
written_rep: miód spadziowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Honigtauhonig
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) miód powstały przez odparowanie wody ze spadzi i przetworzenie go przez owady miododajne


lexentry: pol/miód_sztuczny__rzeczownik__1
written_rep: miód sztuczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Invertzuckercreme | Kunsthonig
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) stały lub ciekły, syntetyczny produkt spożywczy imitujący miód naturalny, wytwarzany z sacharozy lub syropu skrobiowego z użyciem barwników, aromatów i dodatków smakowych;


lexentry: pol/miąższość__rzeczownik__1
written_rep: miąższość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dicke
sense_list:
(geologia, geologiczny) grubość warstwy, zespołu warstw lub żyły mierzona prostopadle do ograniczających je powierzchni


lexentry: pol/między_Scyllą_a_Charybdą__związek_frazeologiczny__1
written_rep: między Scyllą a Charybdą
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: vom Regen in die Traufe
sense_list:
(książkowy) sytuacja wyboru między dwiema złymi możliwościami, z których każda obciążona jest kosztami


lexentry: pol/między__przyimek__1
written_rep: między
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: zwischen
sense_list:
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami | …określający przedział czasowy | …podkreślający pośredni charakter czegoś | …używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców | …zaznaczający możliwość wyboru | …używany, gdy coś otoczone jest większą ilością czegoś innego


lexentry: pol/między_innymi__przysłówek__1
written_rep: między innymi
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: unter anderem
sense_list:
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa


lexentry: pol/międzylądowanie__rzeczownik__1
written_rep: międzylądowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwischenlandung
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) lądowanie w trakcie dłuższego lotu w celu zatankowania, wymiany pasażerów lub ładunku itp.


lexentry: pol/międzynarodowy_alfabet_fonetyczny__rzeczownik__1
written_rep: międzynarodowy alfabet fonetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Internationale Phonetische Alphabet
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) system znaków stworzony w celu precyzyjnego zapisu wymowy wszystkich mówionych języków świata


lexentry: pol/międzyparlamentarny__przymiotnik__1
written_rep: międzyparlamentarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: interparlamentarisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany ze stosunkami między parlamentami różnych państw


lexentry: pol/międzypaństwowy__przymiotnik__1
written_rep: międzypaństwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zwischenstaatlich
sense_list:
dotyczący wielu państw; zachodzący, odbywający się przy udziale różnych państw; złożony z wielu państw (ich przedstawicieli)


lexentry: pol/międzyplatformowy__przymiotnik__1
written_rep: międzyplatformowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plattformübergreifend
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany z możliwością działania, zwłaszcza jednoczesnego, na różnych platformach sprzętowych bądź programowych


lexentry: pol/międzyrostek__rzeczownik__1
written_rep: międzyrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fugenelement
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany między dwoma leksemami, np. morfem między dwoma rdzeniami;


lexentry: pol/miękka_woda__rzeczownik__1
written_rep: miękka woda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weiches Wasser
sense_list:
(chemia, chemiczny) woda zawierająca w sobie niewielką ilość rozpuszczonych minerałów, szczególnie soli wapnia i magnezu; w której środki myjące łatwo się pienią;


lexentry: pol/mięsisty__przymiotnik__1
written_rep: mięsisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fleischig
sense_list:
zawierający w sobie dużo mięsa, ciała | o roślinach, częściach roślin, owocach: wypełniony soczystą substancją, soczystym miąższem


lexentry: pol/mięso__rzeczownik__1
written_rep: mięso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fleisch
sense_list:
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa (1.1)


lexentry: pol/mięso_mielone__rzeczownik__1
written_rep: mięso mielone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hackfleisch
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)


lexentry: pol/miętus__rzeczownik__2
written_rep: miętus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Quappe | Aalquappe
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;


lexentry: pol/mięśniakotłuszczak__rzeczownik__1
written_rep: mięśniakotłuszczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Myolipom
sense_list:
(medycyna, medyczny) niezłośliwy nowotwór złożony z dwóch typów tkanek: mięśniowej (gładkiej lub poprzecznie-prążkowanej) i tłuszczowej


lexentry: pol/miłować__czasownik__1
written_rep: miłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gern haben
sense_list:
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) darzyć kogoś miłością | (książkowy) (przestarzałe, przestarzały) uwielbiać coś, mieć zamiłowanie do czegoś


lexentry: pol/miłość__rzeczownik__1
written_rep: miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liebe
sense_list:
osoba, którą się kocha | silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym | przedmioty, czynności, które sprawiają przyjemność | kontakt fizyczny prowadzący zwykle do stosunku płciowego


lexentry: pol/miłość_własna__rzeczownik__1
written_rep: miłość własna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Selbstliebe
sense_list:
poczucie własnej wartości, pewność siebie, miłość do samego siebie, kierowana pragnieniem własnego szczęścia (w pozytywnym znaczeniu)


lexentry: pol/mlask__rzeczownik__1
written_rep: mlask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schnalzlaut
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarta lub zwarto-szczelinowa brzmiąca niczym cmoknięcie, spotykana w językach mlaskowych


lexentry: pol/mlecz__rzeczownik__1
written_rep: mlecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Löwenzahn
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski | (botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mleczy (1.1)


lexentry: pol/mleczaj_rydz__rzeczownik__1
written_rep: mleczaj rydz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reizker
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Lactarius deliciosus Gray, grzyb jadalny występujący w Europie, z kapeluszem barwy cielistoczerwonawej lub w różnych odcieniach pomarańczowej;


lexentry: pol/mleczko_pszczele__rzeczownik__1
written_rep: mleczko pszczele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bienenköniginnenfuttersaft
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) wydzielina wytwarzana przez gruczoły gardzielowe młodych robotnic pszczoły miodnej, która służy jako pokarm dla larw oraz dla królowej;


lexentry: pol/mleko__rzeczownik__1
written_rep: mleko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Milch
sense_list:
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm | (biologia, biologiczny) wydzielina gruczołów mlecznych samic ssaków służąca jako pokarm dla swojego potomstwa dostępna w okresie laktacji;


lexentry: pol/mleko_w_proszku__rzeczownik__1
written_rep: mleko w proszku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Trockenmilch | Milchpulver
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mleko, z którego usunięto niemal całą wodę w procesie suszenia, pozostawiając suchy proszek


lexentry: pol/mnemotechnika__rzeczownik__1
written_rep: mnemotechnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mnemotechnik
sense_list:
sposoby ułatwiające zapamiętywanie czegoś metodą wolnych skojarzeń, np. poprzez nadanie tekstowi rymowanej formy, wizualizację, itp.;


lexentry: pol/mnich__rzeczownik__1
written_rep: mnich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mönch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich


lexentry: pol/mniejszość__rzeczownik__1
written_rep: mniejszość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minderheit | Minorität
sense_list:
mniejsza część jakiejś całości | (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp.


lexentry: pol/mniszek_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: mniszek lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gewöhnlicher Löwenzahn
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/mnożenie__rzeczownik__1
written_rep: mnożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Multiplikation
sense_list:
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem


lexentry: pol/mnożyć__czasownik__1
written_rep: mnożyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: multiplizieren
sense_list:
powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać | (matematyka, matematyczny) wykonywać działanie matematyczne dające w wyniku iloczyn;


lexentry: pol/mobbing__rzeczownik__1
written_rep: mobbing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mobbing
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;


lexentry: pol/mobilność__rzeczownik__1
written_rep: mobilność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mobilität
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni; łatwość wprowadzenia w ruch; zdolność do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków


lexentry: pol/moc__rzeczownik__1
written_rep: moc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kraft
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obowiązywanie jakiegoś prawa, ustawy | siła, umiejętność, zdolność do wysiłku


lexentry: pol/mocarstwo__rzeczownik__1
written_rep: mocarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Macht
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pełniące kluczową rolę w stosunkach międzynarodowych;


lexentry: pol/mocny__przymiotnik__1
written_rep: mocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Fortis
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) o spółgłosce: wymagający większego napięcia mięśni narządów artykulacyjnych i silniejszego wydechu


lexentry: pol/mocny__przymiotnik__1
written_rep: mocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stark
sense_list:
mający duże natężenie i wyraźnie widoczny lub wyczuwalny | wywołujący silne wrażenia lub zrodzony pod ich wpływem | mający w sobie duże stężenie substancji czynnej | odporny na działanie czynników fizycznych i przez to trudny do zniszczenia | mający dużą moc | skuteczny dzięki dostatecznym możliwościom lub wpływom


lexentry: pol/moczarka__rzeczownik__1
written_rep: moczarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserpest
sense_list:
(botanika, botaniczny) Elodea Michx., roślina wodna z rodziny żabiściekowatych o długich łodygach zwykle ulistnionych okółkowo, pochodząca z Ameryki;


lexentry: pol/mocznica__rzeczownik__1
written_rep: mocznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harnvergiftung | Urämie
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan zatrucia ustroju produktami przemiany materii (m.in. mocznikiem) jako przejaw zaawansowanej niewydolności nerek, powodujący wiele przykrych objawów, jak np. męczliwość, wymioty, wyniszczenie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwawienia itd.;


lexentry: pol/modalny__przymiotnik__1
written_rep: modalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: modal
sense_list:
(gramatyka) określający sposób odbywania się czynności | (logika, logiczny) odnoszący się do stopnia pewności sądu | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mający związek z dawnymi skalami kościelnymi | (ontologia, ontologiczny) dotyczący rodzaju bycia | (statystyka, statystyczny) powiązany z najczęstszą wartością cechy


lexentry: pol/model__rzeczownik__2
written_rep: model
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Model
sense_list:
mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody | mężczyzna pozujący artyście do zdjęcia, obrazu czy rzeźby


lexentry: pol/modelarz__rzeczownik__1
written_rep: modelarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Modellbauer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) osoba zajmująca się konstrukcją modeli samolotów, statków itp.; odtwarzaniem rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonej


lexentry: pol/modelować__czasownik__1
written_rep: modelować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: modellieren
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) tworzyć model pewnego obiektu lub zjawiska, czyli tworzyć opis (często matematyczny), który stara się w ogólny sposób wyjaśniać wiele osobnych przypadków


lexentry: pol/modem__rzeczownik__1
written_rep: modem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Modem
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;


lexentry: pol/moderator__rzeczownik__1
written_rep: moderator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moderator
sense_list:
(informatyka, informatyczny) osoba zarządzająca treścią oraz kontami użytkowników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy, lecz niższym niż administratorzy; | osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach


lexentry: pol/modernizacja__rzeczownik__1
written_rep: modernizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Modernisierung
sense_list:
unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej


lexentry: pol/modernizm__rzeczownik__1
written_rep: modernizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Modernismus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;


lexentry: pol/modliszka__rzeczownik__1
written_rep: modliszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gottesanbeterin | Fangschrecke
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;


lexentry: pol/modlitewnik__rzeczownik__1
written_rep: modlitewnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gebetbuch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;


lexentry: pol/modlitwa__rzeczownik__1
written_rep: modlitwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gebet
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;


lexentry: pol/modlić_się__czasownik__1
written_rep: modlić się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beten
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś


lexentry: pol/modrzew__rzeczownik__1
written_rep: modrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lärche
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;


lexentry: pol/modulować__czasownik__1
written_rep: modulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: modulieren
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (technologia, technika, techniczny) zmieniać parametry sygnału, tonu, dźwięku, głosu w sposób kontrolowany


lexentry: pol/moim_zdaniem__przysłówek__1
written_rep: moim zdaniem
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: meiner Meinung nach | meines Erachtens
sense_list:
wyrażenie komunikujące, iż dana wypowiedź jest subiektywna; jest osobistą interpretacją danej sytuacji lub zdarzenia


lexentry: pol/moje_uszanowanie__wykrzyknik__1
written_rep: moje uszanowanie
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: habe die Ehre | meine Hochachtung
sense_list:
tradycyjny, bardzo grzecznościowy zwrot powitalny lub pożegnalny, będący wyrazem głębokiego szacunku wobec rozmówcy


lexentry: pol/mojito__rzeczownik__1
written_rep: mojito
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mojito
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;


lexentry: pol/mokasyn__rzeczownik__1
written_rep: mokasyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mokassin
sense_list:
(obuwnictwo, obuwniczy) krótki but wzorowany na indiańskim mokasynie (1.1) | (obuwnictwo, obuwniczy) tradycyjny, skórzany indiański but o miękkiej cholewie;


lexentry: pol/molekuła__rzeczownik__1
written_rep: molekuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Molekül
sense_list:
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;


lexentry: pol/molestować__czasownik__1
written_rep: molestować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: belästigen
sense_list:
nakłaniać kogoś do kontaktów seksualnych wbrew woli tej osoby przy wykorzystywaniu własnej przewagi, wyższości | naprzykrzać się, natrętnie prosić


lexentry: pol/molibdenit__rzeczownik__1
written_rep: molibdenit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Molybdänit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;


lexentry: pol/molowy__przymiotnik__1
written_rep: molowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: molar
sense_list:
(chemia, chemiczny) dotyczący stężenia molowego, określający stężenie molowe | (chemia, chemiczny) związany z molem, jednostką ilości materii


lexentry: pol/molowy__przymiotnik__1
written_rep: molowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: moll
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji opartej na małej tercji


lexentry: pol/moment_pędu__rzeczownik__1
written_rep: moment pędu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drehimpuls | Drall | Impulsmoment
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wektorowa wielkość fizyczna charakteryzująca ruch, zwłaszcza związany z obrotami;


lexentry: pol/monarcha__rzeczownik__1
written_rep: monarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monarch | Monarchin
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;


lexentry: pol/monarchia__rzeczownik__1
written_rep: monarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monarchie
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;


lexentry: pol/monarchia_konstytucyjna__rzeczownik__1
written_rep: monarchia konstytucyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konstitutionelle Monarchie
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, którego ustrojem jest monarchia konstytucyjna (1.1) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę ograniczaną przez konstytucję lub jest jedynie symboliczną głową państwa


lexentry: pol/monarchiczny__przymiotnik__1
written_rep: monarchiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monarchisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)


lexentry: pol/monarchizm__rzeczownik__1
written_rep: monarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monarchismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, według którego władza państwowa powinna należeć do monarchy – dziedzicznego lub ustanowionego – jako głowy państwa;


lexentry: pol/monastycyzm__rzeczownik__1
written_rep: monastycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mönchtum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;


lexentry: pol/monastyr__rzeczownik__1
written_rep: monastyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kloster
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;


lexentry: pol/moneta__rzeczownik__1
written_rep: moneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Münze | Geldstück
sense_list:
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;


lexentry: pol/monistyczny__przymiotnik__1
written_rep: monistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monistisch
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z monizmem, dotyczący monizmu


lexentry: pol/monitor__rzeczownik__1
written_rep: monitor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bildschirm | Monitor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera


lexentry: pol/monitorować__czasownik__1
written_rep: monitorować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: überwachen
sense_list:
obserwować obiekt w celu jego nadzoru, zwłaszcza przy użyciu systemu przeznaczonych do tego urządzeń


lexentry: pol/monodia__rzeczownik__1
written_rep: monodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monodie
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem


lexentry: pol/monofizytyzm__rzeczownik__1
written_rep: monofizytyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monophysitismus
sense_list:
(teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;


lexentry: pol/monogamiczny__przymiotnik__1
written_rep: monogamiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monogam
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii


lexentry: pol/monografia__rzeczownik__1
written_rep: monografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monografie
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;


lexentry: pol/monokini__rzeczownik__1
written_rep: monokini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monokini
sense_list:
bardzo mocno wycięty jednoczęściowy strój kąpielowy przypominający bikini, zazwyczaj połączony tylko na brzuchu


lexentry: pol/monoklonalny__przymiotnik__1
written_rep: monoklonalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monoklonal
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) zwłaszcza o białku lub przeciwciele: genetycznie zmodyfikowany z pojedynczego klonu


lexentry: pol/monopod__rzeczownik__1
written_rep: monopod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einbeinstativ
sense_list:
(fotografia) rodzaj statywu składający się z jednej nogi, stabilizujący całkowicie aparat fotograficzny tylko w osi pionowej;


lexentry: pol/monopol__rzeczownik__1
written_rep: monopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monopol
sense_list:
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;


lexentry: pol/monosacharyd__rzeczownik__1
written_rep: monosacharyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monosaccharid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;


lexentry: pol/monoteista__rzeczownik__1
written_rep: monoteista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monotheist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga


lexentry: pol/monoteistka__rzeczownik__1
written_rep: monoteistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monotheistin
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni jednego, jedynego boga


lexentry: pol/monotlenek__rzeczownik__1
written_rep: monotlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oxydul
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) związek chemiczny utworzony z jednego atomu tlenu i innego pierwiastka


lexentry: pol/monotyp__rzeczownik__1
written_rep: monotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monotype
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) poligraficzna maszyna odlewnicza umożliwiająca skład tekstu i odlewanie czcionek;


lexentry: pol/monstera__rzeczownik__1
written_rep: monstera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fensterblatt | Monstera
sense_list:
(botanika, botaniczny) Monstera Adans., pnącze z rodziny obrazkowatych o dużych, skórzastych liściach z głębokimi wcięciami;


lexentry: pol/monstrancja__rzeczownik__1
written_rep: monstrancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monstranz
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/monsun__rzeczownik__1
written_rep: monsun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monsun
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;


lexentry: pol/montaż__rzeczownik__1
written_rep: montaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Montage
sense_list:
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;


lexentry: pol/montaż_filmowy__rzeczownik__1
written_rep: montaż filmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Filmschnitt | Montage
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) techniczna operacja filmowa polegająca na połączeniu co najmniej dwóch oddzielnych ujęć;


lexentry: pol/monument__rzeczownik__1
written_rep: monument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Denkmal
sense_list:
(książkowy) posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego


lexentry: pol/monumentalny__przymiotnik__1
written_rep: monumentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monumental
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) stanowiący wielką wartość dla kultury | znacznych rozmiarów


lexentry: pol/mora__rzeczownik__1
written_rep: mora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mora
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka iloczasu określająca „wagę” sylaby lub samogłoski; | jedna z gier towarzyskich pochodząca z Włoch;


lexentry: pol/morale__rzeczownik__1
written_rep: morale
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moral
sense_list:
czyjaś gotowość do wypełniania obowiązków, znoszenia trudów i niebezpieczeństw, także poczucie odpowiedzialności i wiara w sukces, często w odniesieniu do służby wojskowej: duch bojowy i wola walki


lexentry: pol/moralista__rzeczownik__1
written_rep: moralista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moralist
sense_list:
człowiek wskazujący innym, jak mają postępować, głoszący surowe zasady moralne | filozof lub pisarz zajmujący się zagadnieniami moralności


lexentry: pol/moralny__przymiotnik__1
written_rep: moralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: moralisch
sense_list:
dotyczący moralności, opisujący moralność | postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością


lexentry: pol/moratorium__rzeczownik__1
written_rep: moratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moratorium
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności


lexentry: pol/morfina__rzeczownik__1
written_rep: morfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Morphium | Morphin
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;


lexentry: pol/morfologia__rzeczownik__1
written_rep: morfologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Morphologie | Formenlehre
sense_list:
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych; | (językoznawstwo, językoznawczy) dział gramatyki dotyczący budowy wyrazów;


lexentry: pol/morfologiczny__przymiotnik__1
written_rep: morfologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: morphologisch
sense_list:
(biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii


lexentry: pol/morga__rzeczownik__1
written_rep: morga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leichenhaus
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) budynek, w którym wystawia się nierozpoznane zwłoki w celu ich zidentyfikowania


lexentry: pol/mormi_borneański__rzeczownik__1
written_rep: mormi borneański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Borneo-Goldkatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Catopuma badia Gray, gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów, występujący na wyspie Borneo;


lexentry: pol/mormonizm__rzeczownik__1
written_rep: mormonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mormonentum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzące się z chrześcijaństwa wyznanie powstałe w XIX wieku w Stanach Zjednoczonych, opierające się na nauczaniu Josepha Smitha, który miał przetłumaczyć na angielski świętą księgę spisaną przez starożytnego amerykańskiego proroka Mormona;


lexentry: pol/mornel__rzeczownik__1
written_rep: mornel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mornellregenpfeifer
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Charadrius morinellus, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców;


lexentry: pol/moroszka__rzeczownik__1
written_rep: moroszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moltebeere | Multebeere | Multbeere
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;


lexentry: pol/morszczuk__rzeczownik__1
written_rep: morszczuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seehecht
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;


lexentry: pol/mortadela__rzeczownik__1
written_rep: mortadela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mortadella
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami


lexentry: pol/morwa__rzeczownik__1
written_rep: morwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maulbeerbaum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Morus L., rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/morze_Marmara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: morze Marmara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Marmarameer
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;


lexentry: pol/morze__rzeczownik__1
written_rep: morze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meer | See
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;


lexentry: pol/morzyk__rzeczownik__1
written_rep: morzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alter
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Brachyramphus | (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Synthliboramphus


lexentry: pol/morświn_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: morświn zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gewöhnlicher Schweinswal
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny morświnowatych;


lexentry: pol/moskit__rzeczownik__1
written_rep: moskit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moskito
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;


lexentry: pol/moskow__rzeczownik__1
written_rep: moskow
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moscovium
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mc i liczbie atomowej 115; | (geologia, geologiczny) drugi wiek pensylwanu (młodszy karbon), trwający od 311,7 ± 1,1 do 306,5 ± 1,0 mln lat temu;


lexentry: pol/most_wiszący__rzeczownik__1
written_rep: most wiszący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hängebrücke
sense_list:
(budownictwo) rodzaj mostu, w którym pomost wisi w powietrzu, podtrzymywany przez liny lub kable zawieszone na wieżach lub filarach, a nie stoi bezpośrednio na podporach znajdujących się pod mostem


lexentry: pol/most_zwodzony__rzeczownik__1
written_rep: most zwodzony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klappbrücke | Zugbrücke
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;


lexentry: pol/moszcz__rzeczownik__1
written_rep: moszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Most | Traubenmost
sense_list:
(spożywczy) młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu | (spożywczy) półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw


lexentry: pol/moszna__rzeczownik__1
written_rep: moszna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hodensack | Skrotum
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;


lexentry: pol/motel__rzeczownik__1
written_rep: motel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Motel
sense_list:
hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;


lexentry: pol/motet__rzeczownik__1
written_rep: motet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Motette
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielogłosowy utwór wokalny, zwykle o charakterze religijnym, wykonywany a cappella lub z minimalnym akompaniamentem, często oparty na łacińskim tekście biblijnym lub liturgicznym


lexentry: pol/motocykl__rzeczownik__1
written_rep: motocykl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Motorrad
sense_list:
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;


lexentry: pol/motorower__rzeczownik__1
written_rep: motorower
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moped
sense_list:
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;


lexentry: pol/motyka__rzeczownik__1
written_rep: motyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hacke
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;


lexentry: pol/motyl__rzeczownik__1
written_rep: motyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schmetterling | Falter
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;


lexentry: pol/motylica_wątrobowa__rzeczownik__1
written_rep: motylica wątrobowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: großer Leberegel
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Fasciola hepatica L., gatunek pasożytniczego płazińca, bytującego ostatecznie w drogach żółciowych roślinożerców;


lexentry: pol/mowa_ciała__rzeczownik__1
written_rep: mowa ciała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Körpersprache
sense_list:
zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;


lexentry: pol/mowa_nienawiści__rzeczownik__1
written_rep: mowa nienawiści
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hassrede | Hetze | Hasssprache
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) wypowiedzi mające na celu znieważenie, wyszydzenie bądź poniżenie jakiejś osoby lub grupy osób;


lexentry: pol/mowa_niezależna__rzeczownik__1
written_rep: mowa niezależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direkte Rede
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dosłowne przytoczenie czyichś słów wyodrębnione z narracji cudzysłowem lub myślnikiem;


lexentry: pol/mowa_tronowa__rzeczownik__1
written_rep: mowa tronowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Thronrede
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uroczyste przemówienie wygłaszane przez monarchę lub głowę państwa przy otwarciu sesji parlamentu


lexentry: pol/mowa_zależna__rzeczownik__1
written_rep: mowa zależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indirekte Rede
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) przytoczenie czyichś słów w formie zdania podrzędnego podporządkowane narracji


lexentry: pol/moweina__rzeczownik__1
written_rep: moweina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mauveine
sense_list:
(chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie


lexentry: pol/mozaika__rzeczownik__1
written_rep: mozaika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mosaik
sense_list:
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;


lexentry: pol/mozzarella__rzeczownik__1
written_rep: mozzarella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mozzarella
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;


lexentry: pol/moździerz__rzeczownik__1
written_rep: moździerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mörser
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;


lexentry: pol/moździerz__rzeczownik__1
written_rep: moździerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mörser | Granatwerfer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;


lexentry: pol/może__partykuła__1
written_rep: może
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: vielleicht
sense_list:
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia | …stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
written_rep: mrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dunkelheit
sense_list:
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca


lexentry: pol/mrowisko__rzeczownik__1
written_rep: mrowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ameisenhaufen
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych; | (przenośnie, przenośnia) zgromadzenie ludzi, zbiorowisko


lexentry: pol/mrówka_rudnica__rzeczownik__1
written_rep: mrówka rudnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rote Waldameise
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Formica rufa L., gatunek leśnego owada z rodziny mrówkowatych;


lexentry: pol/mrówkolew__rzeczownik__1
written_rep: mrówkolew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ameisenlöwe | Ameisenjunfer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);


lexentry: pol/mrówkowanie__rzeczownik__1
written_rep: mrówkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einemsen
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) pielęgnacyjny zabieg ptasi polegający na sadowieniu się ptaka w pobliżu mrowiska w celu kontaktu z mrówkami i wydzielanym przez nie kwasem mrówkowym


lexentry: pol/msza__rzeczownik__1
written_rep: msza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Messe
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;


lexentry: pol/msza__rzeczownik__1
written_rep: msza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Messe | deutsch | evangelisch Messe | heilig Messe
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;


lexentry: pol/mszał__rzeczownik__1
written_rep: mszał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Messbuch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy świętej;


lexentry: pol/mucha__rzeczownik__1
written_rep: mucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fliege
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad; | krawat w kształcie kokardy, muszka;


lexentry: pol/mucha_domowa__rzeczownik__1
written_rep: mucha domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stubenfliege
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Musca domestica L., gatunek kosmopolitycznego owada z rodziny muchowatych;


lexentry: pol/muchomor__rzeczownik__1
written_rep: muchomor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wulstling | Fliegenpilz
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;


lexentry: pol/muchomor_cytrynowy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor cytrynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gelber Knollenblätterpilz
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita citrina Pers., gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o cytrynowej barwie kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_czerwonawy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor czerwonawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Perlpilz
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita rubescens Pers., jadalny gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych;


lexentry: pol/muchomor_czerwony__rzeczownik__1
written_rep: muchomor czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fliegenpilz
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_jadowity__rzeczownik__1
written_rep: muchomor jadowity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kegelhütiger Knollenblätterpilz
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita virosa, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o białej barwie kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_mglejarka__rzeczownik__1
written_rep: muchomor mglejarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grauer Scheidenstreifling
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_plamisty__rzeczownik__1
written_rep: muchomor plamisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pantherpilz
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami;


lexentry: pol/muchomor_sromotnikowy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor sromotnikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grüner Knollenblätterpilz
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_twardawy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor twardawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grauer Wulstling
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita excelsa, Amanita spissa, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z białoszarymi łatkami na powierzchni;


lexentry: pol/muchomor_złotawy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor złotawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Riesen-Scheidenstreifling
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita ceciliae, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z grubymi łatkami na powierzchni;


lexentry: pol/muchołówka_szara__rzeczownik__1
written_rep: muchołówka szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grauschnäpper
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głównym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie;


lexentry: pol/muezin__rzeczownik__1
written_rep: muezin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muezzin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/muflon__rzeczownik__1
written_rep: muflon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mufflon
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;


lexentry: pol/muflon_kanadyjski__rzeczownik__1
written_rep: muflon kanadyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dickhornschaf
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis canadensis George Shaw, gatunek górskiej owcy z rzędu parzystokopytnych występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/mufti__rzeczownik__1
written_rep: mufti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Großmufti
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański duchowny o wykształceniu teologicznym i prawnym; islamski autorytet religijny posiadający kompetencje do interpretowania prawa muzułmańskiego (szarijatu) oraz wydawania opinii prawnych zwanych fatwami


lexentry: pol/mugol__rzeczownik__1
written_rep: mugol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muggel
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;


lexentry: pol/mukowiscydoza__rzeczownik__1
written_rep: mukowiscydoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mukoviszidose
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły;


lexentry: pol/mulcz__rzeczownik__1
written_rep: mulcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mulch
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;


lexentry: pol/mulit__rzeczownik__1
written_rep: mulit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mullit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (budownictwo) minerał odporny na wysokie temperatury, wykorzystywany do produkcji ceramicznych materiałów ogniotrwałych


lexentry: pol/multimedia__rzeczownik__1
written_rep: multimedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Multimedia
sense_list:
media stanowiące połączenie kilku różnych form przekazu informacji np.: tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;


lexentry: pol/multiplekser__rzeczownik__1
written_rep: multiplekser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Multiplexer
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie pozwalające na przesyłanie kilku sygnałów w jednym kanale przez przełączanie pomiędzy ich źródłami;


lexentry: pol/mumio__rzeczownik__1
written_rep: mumio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mumijo
sense_list:
(geologia, geologiczny) mineralna żywica o ciemnej barwie, której przypisuje się lecznicze właściwości;


lexentry: pol/mundur__rzeczownik__1
written_rep: mundur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Uniform
sense_list:
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;


lexentry: pol/munsztuk__rzeczownik__1
written_rep: munsztuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kandare
sense_list:
połączone ze sobą metalowe drążki, wkładane do pyska narowistym koniom, służące do powodowania koniem; rodzaj kiełzna;


lexentry: pol/mur__rzeczownik__1
written_rep: mur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mauer
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny | (architektura, architektoniczny) murowane ogrodzenie, zwykle kamienne | (przenośnie, przenośnia) poglądy, odczucia dzielące lub izolujące ludzi | (budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku


lexentry: pol/mur_obronny__rzeczownik__1
written_rep: mur obronny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verteidigungsmauer | Wehrmauer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoka, masywna konstrukcja wznoszona wokół miasta, zamku lub innego obiektu w celu ochrony przed atakiem; element fortyfikacji służący do obrony


lexentry: pol/mur_oporowy__rzeczownik__1
written_rep: mur oporowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stützmauer | Stützwand
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu;


lexentry: pol/murawka__rzeczownik__1
written_rep: murawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lichtung
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) gęste zbiorowisko mikroorganizmów zasiedlających podłoże stałe, powodujące widoczne zmętnienie


lexentry: pol/murena__rzeczownik__1
written_rep: murena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muräne
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;


lexentry: pol/murena_cętkowana__rzeczownik__1
written_rep: murena cętkowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Netzmuräne
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gymnothorax favagineus, drapieżna ryba morska z rodziny murenowatych o wydłużonym ciele;


lexentry: pol/murować__czasownik__1
written_rep: murować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mauern
sense_list:
budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą | (przenośnie, przenośnia) (sport, sportowy) zastawiać wieloma zawodnikami własną bramkę


lexentry: pol/murzyn__rzeczownik__1
written_rep: murzyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuli
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pracująca ciężko, intensywnie, lecz bez należytego wynagrodzenia


lexentry: pol/musical__rzeczownik__1
written_rep: musical
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Musical
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;


lexentry: pol/musicalowy__przymiotnik__1
written_rep: musicalowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Musical
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z musicalem, musicalami; dotyczący musicalu, musicali


lexentry: pol/muszka_owocowa__rzeczownik__1
written_rep: muszka owocowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fruchtflige | Obstfliege
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad zjadający drożdże z fermentujących owoców


lexentry: pol/muszkat__rzeczownik__1
written_rep: muszkat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muskatnussbaum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Myristica fragrans Houtt., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy;


lexentry: pol/muszkatel__rzeczownik__1
written_rep: muszkatel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muskateller
sense_list:
(botanika, botaniczny) (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) gatunek winorośli pochodzącej z rejonów śródziemnomorskich


lexentry: pol/muszkatel__rzeczownik__1
written_rep: muszkatel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muskateller | Muskatellerwein
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) aromatyczne wino deserowe wytwarzane z różnych szczepów muszkatelu (1.1)


lexentry: pol/muszkiet__rzeczownik__1
written_rep: muszkiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muskete
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,


lexentry: pol/muszkieter__rzeczownik__1
written_rep: muszkieter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Musketier
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet; | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz oddziałów specjalnych francuskiej gwardii królewskiej w XVII– i XVIII-wiecznej Francji;


lexentry: pol/muszla__rzeczownik__1
written_rep: muszla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Toilettenschüssel
sense_list:
forma skrócona od muszla klozetowa → ceramiczny element toalety do załatwiania czynności fizjologicznych;


lexentry: pol/muszla_oczna__rzeczownik__1
written_rep: muszla oczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Okularmuschel
sense_list:
(fotografia) element wizjera aparatu fotograficznego w postaci gumowej nasadki idealnie przylegającej do oczodołu;


lexentry: pol/musztra__rzeczownik__1
written_rep: musztra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drill
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;


lexentry: pol/muza__rzeczownik__1
written_rep: muza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muse
sense_list:
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami; | (książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty | (książkowy) talent twórczy, natchnienie twórcze, wena | (książkowy) twórczość artystyczna, poetycka


lexentry: pol/muzeum__rzeczownik__1
written_rep: muzeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Museum
sense_list:
(turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1) | (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;


lexentry: pol/muzułman__rzeczownik__1
written_rep: muzułman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muselmann
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (gwara, gwarowe) obozowa wycieńczony fizycznie i załamany psychicznie więzień hitlerowskiego obozu


lexentry: pol/muzyka__rzeczownik__1
written_rep: muzyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Musik
sense_list:
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków | całokształt takich kompozycji | sztuka układania takich kompozycji


lexentry: pol/muzyka_klasyczna__rzeczownik__1
written_rep: muzyka klasyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klassische Musik
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nurt muzyki artystycznej o ugruntowanej tradycji europejskiej, obejmujący twórczość komponowaną od średniowiecza po współczesność, opartą na zapisie nutowym i rozwiniętych formach muzycznych


lexentry: pol/muzyka_poważna__rzeczownik__1
written_rep: muzyka poważna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ernste Musik
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka ukształtowana w tradycji europejskiej od średniowiecza po współczesność, oparta na zapisie nutowym, bogatej strukturze formalnej, wykonywana przez zawodowych muzyków, której celem jest realizacja założeń estetycznych i artystycznych


lexentry: pol/muzyka_rozrywkowa__rzeczownik__1
written_rep: muzyka rozrywkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Unterhaltungsmusik
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka tworzona głównie w celu masowego użytkowania (dla szerokiej publiczności), zabawy czy relaksu, zwykle prosta w formie i łatwa w odbiorze


lexentry: pol/muzykologia__rzeczownik__1
written_rep: muzykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Musikwissenschaft
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;


lexentry: pol/mułła__rzeczownik__1
written_rep: mułła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Molla | Mulla
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;


lexentry: pol/muślin__rzeczownik__1
written_rep: muślin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Musselin
sense_list:
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;


lexentry: pol/mużyk__rzeczownik__1
written_rep: mużyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muschik
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) ciemny, zacofany chłop | (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) nieobyty mężczyzna ubrany po chłopsku


lexentry: pol/mydlnica_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: mydlnica lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gewöhnliches Seifenkraut
sense_list:
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;


lexentry: pol/mydło_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: mydło do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rasierseife
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) bryłka mydła używanego do wytwarzania pianki do golenia


lexentry: pol/mydłodrzew_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: mydłodrzew właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quillaja-Baum
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Quillaja saponaria Molina, gatunek drzew z rodziny mydłodrzewowatych;


lexentry: pol/mykoplazma__rzeczownik__1
written_rep: mykoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mykoplasmen
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) atypowa bakteria pozbawiona ściany komórkowej o trybie życia wewnątrzkomórkowym


lexentry: pol/mykwa__rzeczownik__1
written_rep: mykwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikwe
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) zbiornik wodny do żydowskich kąpieli rytualnych i oczyszczeń;


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
written_rep: mysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych; | (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
written_rep: mysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maus | Computermaus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora;


lexentry: pol/mysz_domowa__rzeczownik__1
written_rep: mysz domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hausmaus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Merganetta armata, niewielki ssak z rodziny myszowatych, powszechnie żyjący w skupiskach ludzkich


lexentry: pol/mysz_kiedy_się_mąki_obje,_tedy_się_jej_gorzka_widzi__przysłowie__1
written_rep: mysz kiedy się mąki obje, tedy się jej gorzka widzi
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: wenn die Maus satt ist, schmeckt das Mehl bitter
sense_list:
…mówiące, że gdy człowiek ma już wszystkiego pod dostatkiem, zaczyna narzekać na rzeczy, które wcześniej mu smakowały lub były cenne


lexentry: pol/mysz_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: mysz komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;


lexentry: pol/mysz_morska__rzeczownik__1
written_rep: mysz morska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seemaus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Aphrodita aculeata, gatunek morskiej pierścienicy zaliczany do wieloszczetów;


lexentry: pol/myszoskoczek__rzeczownik__1
written_rep: myszoskoczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rennmaus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) mały gryzoń z dłuższymi kończynami tylnymi, często trzymany jako zwierzę domowe;


lexentry: pol/myszołów__rzeczownik__1
written_rep: myszołów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mäusebussard
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo Lacépède, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;


lexentry: pol/myszołów_włochaty__rzeczownik__1
written_rep: myszołów włochaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bussard
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo lagopus, gatunek dużego drapieżnego ptaka, gnieżdżący się na północy Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/myśliwiec__rzeczownik__1
written_rep: myśliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jagdflugzeug | Jäger
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;


lexentry: pol/myślnik__rzeczownik__1
written_rep: myślnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gedankenstrich
sense_list:
znak interpunkcyjny w postaci poziomej kreski, używany m.in. do wyodrębniania wtrąceń w wypowiedzi, zaznaczenia początku wypowiedzi w zapisie dialogu lub zastąpienia domyślnej części zdania w celu uniknięcia powtórzenia;


lexentry: pol/myślozbrodnia__rzeczownik__1
written_rep: myślozbrodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gedankenverbrechen
sense_list:
(neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zbrodnia, którą popełnia niepoprawnymi myślami obywatel podporządkowany wszechwładnemu ustrojowi; myślenie podniesione do rangi karygodnego występku;


lexentry: pol/ménage_à_trois__rzeczownik__1
written_rep: ménage à trois
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ménage-à-trois
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (socjologia, socjologiczny) troje ludzi w związku ze sobą, w relacji romantycznej lub seksualnej


lexentry: pol/mój_drogi__wykrzyknik__1
written_rep: mój drogi
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: Liebling
sense_list:
(potocznie, potoczny) poufały zwrot podkreślający czyjąś wartość w mniemaniu mówiącego; niekiedy w odcieniu protekcjonalnym lub lekceważącym


lexentry: pol/mól__rzeczownik__1
written_rep: mól
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Motte
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;


lexentry: pol/mówi_się__czasownik__1
written_rep: mówi się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: man spricht
sense_list:
znaczący tyle co: w danym środowisku funkcjonuje pewien zwrot, zdanie, powiedzenie lub określenie nadane komuś lub czemuś


lexentry: pol/mówić_na_ty__czasownik__1
written_rep: mówić na ty
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: duzen
sense_list:
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)


lexentry: pol/mącznica__rzeczownik__1
written_rep: mącznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bärentraube
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mącznica (1.1) | (botanika, botaniczny) Arctostaphylos, rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;


lexentry: pol/mącznik_młynarek__rzeczownik__1
written_rep: mącznik młynarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mehlkäfer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tenebrio molitor Linnaeus, pospolity chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, żerujący w magazynach zboża i mąki;


lexentry: pol/mądrala__rzeczownik__1
written_rep: mądrala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Besserwisser
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba przemądrzała, wymądrzająca się, popisująca się swą często wątpliwą wiedzą


lexentry: pol/mądry_Polak_po_szkodzie__przysłowie__1
written_rep: mądry Polak po szkodzie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: durch Schaden wird man klug
sense_list:
o charakterystycznym dla Polaków uczeniu się na błędach już popełnionych zamiast przewidywania negatywnych skutków


lexentry: pol/mądry__przymiotnik__1
written_rep: mądry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: klug | weise
sense_list:
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie | przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony


lexentry: pol/mąka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: mąka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartoffelmehl
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mąka uzyskiwana z gotowanych w całości ziemniaków, suszonych i mielonych na proszek;


lexentry: pol/mątew__rzeczownik__1
written_rep: mątew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quirl | Sprudler
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniane rozgałęzione mieszadło kuchenne używane do płynów i substancji zagęszczonych (sosów) lub sproszkowanych


lexentry: pol/mątewka__rzeczownik__1
written_rep: mątewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quirl
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) proste narzędzie do mieszania i rozmącania mąki w wodzie lub śmietanie, wykonane z rosochatej gałązki;


lexentry: pol/mąż_zaufania__rzeczownik__1
written_rep: mąż zaufania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vertrauensfrau
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której dana grupa powierzyła określone obowiązki społeczne;


lexentry: pol/męczennica__rzeczownik__1
written_rep: męczennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Märtyrerin
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która zginęła za wiarę lub inną ideę


lexentry: pol/męczennik__rzeczownik__1
written_rep: męczennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Märtyrer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;


lexentry: pol/męski__przymiotnik__1
written_rep: męski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: männlich
sense_list:
(gramatyka) (zobacz) rodzaj męski | (biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom | dotyczący mężczyzny, przeznaczony dla mężczyzny


lexentry: pol/mętny__przymiotnik__1
written_rep: mętny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: unverständlich
sense_list:
bez dokładnego określenia czy przybliżenia | dający poczucie niepewności | w chaosie, trudny do zrozumienia


lexentry: pol/młodociany__rzeczownik__1
written_rep: młodociany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Jugendliche
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks pracy) osoba, która ukończyła szesnaście, a nie ukończyła osiemnastu lat


lexentry: pol/młodociany__rzeczownik__1
written_rep: młodociany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Minderjährige
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks karny) osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21. roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24. roku życia


lexentry: pol/młodoturek__rzeczownik__1
written_rep: młodoturek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jungtürke
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;


lexentry: pol/młodszy__przymiotnik__1
written_rep: młodszy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: jünger
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niższego stopnia | mniejszy wiekiem | niższy w hierarchii


lexentry: pol/młodziwo__rzeczownik__1
written_rep: młodziwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erstmilch
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) pierwszy pokarm wydzielany przez gruczoły sutkowe ssaków zaraz po wydaniu potomka na świat;


lexentry: pol/młot__rzeczownik__1
written_rep: młot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hammer
sense_list:
(sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem | (technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek


lexentry: pol/młot_pneumatyczny__rzeczownik__1
written_rep: młot pneumatyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Presslufthammer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie robocze wykorzystujące energię sprężonego powietrza do wykonywania szybkich, powtarzalnych uderzeń, przeznaczone do rozbijania i kucia twardych powierzchni;


lexentry: pol/młoteczek__rzeczownik__1
written_rep: młoteczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hammer
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element mechanizmu fortepianu i pianina, który uderza w strunę


lexentry: pol/młotek__rzeczownik__1
written_rep: młotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hammer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ


lexentry: pol/młyn__rzeczownik__1
written_rep: młyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Getriebe | Getue | Getümmel
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) nawał pracy, spraw do załatwienia; zamieszanie spowodowane tym nawałem


lexentry: pol/młyn_wodny__rzeczownik__1
written_rep: młyn wodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wassermühle
sense_list:
budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;


lexentry: pol/młynek__rzeczownik__1
written_rep: młynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mühle
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy | (zdrobniale) od: młyn | gra planszowa przeznaczona dla dwóch osób | mały młyn


lexentry: pol/młynek_do_kawy__rzeczownik__1
written_rep: młynek do kawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaffeemühle
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy


lexentry: pol/młóto__rzeczownik__1
written_rep: młóto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Treber
sense_list:
(spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) odpadki powstałe przy produkcji piwa, używane po wyługowaniu jako pasza dla zwierząt;


lexentry: pol/mżawka__rzeczownik__1
written_rep: mżawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sprühregen | Nieselregen
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;


lexentry: pol/na__przyimek__1
written_rep: na
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: auf | an
sense_list:
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem


lexentry: pol/na_miejscu__fraza_przyimkowa__1
written_rep: na miejscu
min_sense_num: 03
trans_list: an Stelle | an Stelle von | anstelle
sense_list:
… służąca do wskazania, że ktoś stawia siebie w sytuacji innej osoby: gdyby ktoś był kimś innym, w czyimś położeniu


lexentry: pol/na_miejscu__przysłówek__1
written_rep: na miejscu
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 02
trans_list: vor Ort
sense_list:
blisko, niedaleko, w pobliżu | tam, dokąd się zmierza, u celu, w prawidłowym (docelowym) położeniu | tam, gdzie się ktoś / coś znajduje, tam, gdzie się coś wydarzyło


lexentry: pol/na_pohybel__wykrzyknik__1
written_rep: na pohybel
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: nieder mit
sense_list:
(książkowy) (żartobliwie) wyrażenie silnej dezaprobaty, życzenie komuś zguby, rychłego końca i ewentualnie też cierpienia


lexentry: pol/na_rzecz__fraza_przyimkowa__1
written_rep: na rzecz
min_sense_num: 01
trans_list: für
sense_list:
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności


lexentry: pol/na_złodzieju_czapka_gore__przysłowie__1
written_rep: na złodzieju czapka gore
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: das böse Gewissen verrät sich selbst | der Dieb hält jeden Busch für einen Büttel
sense_list:
sytuacja, gdy winowajca dręczony wyrzutami sumienia boi się zdemaskowania, a jednak swoim zachowaniem wzbudza podejrzenia


lexentry: pol/na_świętego_Dygdy__przysłówek__1
written_rep: na świętego Dygdy
part_of_speech: adverb
sense_list: (potocznie, potoczny) (żartobliwie) nigdy, ponieważ nie ma dnia świętego Dygdy
min_sense_num: 01
trans_list:
am Sankt-Nimmerleins-Tag | wenn Ostern und Pfingsten auf einen Tag fallen | wenn Ostern und Pfingsten zusammenfallen | zu Pflaumenpfingsten


lexentry: pol/na_święty_nigdy__przysłówek__1
written_rep: na święty nigdy
part_of_speech: adverb
sense_list: (potocznie, potoczny) (żartobliwie) o terminie bardzo odległym, poza wszelką możliwością realizacji
min_sense_num: 01
trans_list:
am Sankt-Nimmerleins-Tag | bis zu den griechischen Kalenden | wenn Ostern und Pfingsten auf einen Tag fallen | wenn Ostern und Pfingsten zusammenfallen | zu Pflaumenpfingsten


lexentry: pol/nabatejski__przymiotnik__1
written_rep: nabatejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Nabatäer
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Nabatei lub Nabatejczyków; pochodzący z Nabatei


lexentry: pol/nabijać__czasownik__3
written_rep: nabijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: Imitation
sense_list:
(potocznie, potoczny) oczerniać kogoś śmiechem, kpić z kogoś, ironizować lub żartować z czyichś wad, zachowań lub sytuacji


lexentry: pol/nabrać_wody_w_usta__czasownik__1
written_rep: nabrać wody w usta
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ausschweigen
sense_list:
nie chcieć się wypowiedzieć na jakiś temat; uparcie milczeć | przestać mówić, pisać na jakiś temat, zamilknąć; milczeć


lexentry: pol/nabrzeże__rzeczownik__1
written_rep: nabrzeże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kai
sense_list:
budowla zabezpieczająca i utwardzająca brzeg rzeki, jeziora lub morza, dostosowana do przyjmowania statków, często połączona z chodnikiem spacerowym;


lexentry: pol/nabycie__rzeczownik__1
written_rep: nabycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erwerb
sense_list:
(handel, handlowy) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskanie prawa majątkowego najczyściejszej prawa własności do jakiegoś dobra


lexentry: pol/nabyć__czasownik__1
written_rep: nabyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: erwerben
sense_list:
(książkowy) zdobyć jakąś umiejętność, osiągnąć coś, dojść do czegoś | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (książkowy) wejść w posiadanie czegoś


lexentry: pol/nabój__rzeczownik__1
written_rep: nabój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Patrone
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;


lexentry: pol/nabłonek__rzeczownik__1
written_rep: nabłonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Epithel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu


lexentry: pol/nachalny__przymiotnik__1
written_rep: nachalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aufdringlich
sense_list:
(potocznie, potoczny) taki, który niegrzecznie domaga się czegoś | (potocznie, potoczny) świadczący o czyimś natręctwie, czyjejś nachalności


lexentry: pol/nachos__rzeczownik__1
written_rep: nachos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nachos
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niewielkie kawałki tortilli (czipsy tortilla) z mąki kukurydzianej podobna do chipsa (niekiedy pokryte roztopionym serem), pochodzące z kuchni meksykańskiej


lexentry: pol/nacięcie_krocza__rzeczownik__1
written_rep: nacięcie krocza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dammschnitt | Episiotomie | Scheidendammschnitt
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;


lexentry: pol/nacjonalistyczny__przymiotnik__1
written_rep: nacjonalistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nationalistisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów


lexentry: pol/nacjonalizacja__rzeczownik__1
written_rep: nacjonalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verstaatlichung
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela;


lexentry: pol/nacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: nacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nationalismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;


lexentry: pol/naczelny__rzeczownik__1
written_rep: naczelny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Primat
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;


lexentry: pol/naczynie__rzeczownik__1
written_rep: naczynie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blutgefäß | Lymphgefäß
sense_list:
(biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)


lexentry: pol/naczynie_włosowate__rzeczownik__1
written_rep: naczynie włosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapillare
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) najmniejsze naczynie krwionośne lub limfatyczne, docierające do każdej części ciała


lexentry: pol/nad__przyimek__1
written_rep: nad
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: an
sense_list:
…położenie kogoś lub czegoś w okolicy omawianego wyrażenia | …ruch kogoś lub czegoś w kierunku do okolicy omawianego wyrażenia


lexentry: pol/nadajnik__rzeczownik__1
written_rep: nadajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sender
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika


lexentry: pol/nadbagaż__rzeczownik__1
written_rep: nadbagaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Übergepäck
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (lotnictwo, lotniczy) część bagażu lotniczego przekraczająca ciężarem granicę przewidzianą taryfą i z tego tytułu wymagająca dodatkowej opłaty


lexentry: pol/nadbitka__rzeczownik__1
written_rep: nadbitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sonderabdruck | Sonderdruck
sense_list:
(poligrafia) artykuł pochodzący z czasopisma lub pracy zbiorowej wydrukowany osobno z tego samego składu drukarskiego;


lexentry: pol/nadprzewodnictwo__rzeczownik__1
written_rep: nadprzewodnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Supraleitung
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;


lexentry: pol/nadrzędnik__rzeczownik__1
written_rep: nadrzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: übergeordnet
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element składniowo nadrzędny w stosunku do innego elementu (np. w składni: zdanie nadrzędne)


lexentry: pol/nadrzędny__przymiotnik__1
written_rep: nadrzędny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hauptleitung
sense_list:
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany


lexentry: pol/nadstępka__rzeczownik__1
written_rep: nadstępka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kielschwein
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu;


lexentry: pol/nadtlenek__rzeczownik__1
written_rep: nadtlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Peroxid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny zawierający grupę nadtlenkową (O₂²⁻), tj. dwa atomy tlenu połączone wiązaniem pojedynczym


lexentry: pol/nadtlenek_wodoru__rzeczownik__1
written_rep: nadtlenek wodoru
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserstoffperoxid
sense_list:
(chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu;


lexentry: pol/nadwaga__rzeczownik__1
written_rep: nadwaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Übergewicht
sense_list:
nadmierna waga czegoś | (medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;


lexentry: pol/nadwrażliwość__rzeczownik__1
written_rep: nadwrażliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Überempfindlichkeit
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) indywidualna cecha organizmu, która polega na występowaniu nieprawidłowych, nadmiernych reakcji przy kontakcie z jakimś czynnikiem zewnętrznym;


lexentry: pol/nadwzroczność__rzeczownik__1
written_rep: nadwzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Übersichtigkeit | Weitsichtigkeit
sense_list:
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;


lexentry: pol/nadzienie__rzeczownik__1
written_rep: nadzienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Füllung
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa, którą wypełnia się słodycze | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa, którą nadziewa się mięso, paszteciki, pierogi itp., zwykle z mielonego mięsa, warzyw, białego sera


lexentry: pol/nafta__rzeczownik__1
written_rep: nafta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kerosin | Petroleum
sense_list:
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;


lexentry: pol/naftalen__rzeczownik__1
written_rep: naftalen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Naphthalin
sense_list:
(chemia, chemiczny) węglowodór występujący w temperaturze pokojowej w postaci białych i krystalicznych płatków;


lexentry: pol/nagadać__czasownik__1
written_rep: nagadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Bombe (dated)
sense_list:
(potocznie, potoczny) obmówić kogoś przed kimś innym; powiedzieć komuś coś niewłaściwego o kimś innym


lexentry: pol/nagan__rzeczownik__1
written_rep: nagan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nagant-Revolver
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) siedmiostrzałowy rewolwer popularny zwłaszcza podczas pierwszej i drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
written_rep: naganiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Promoter | Werber
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się nakłanianiem lub zmuszaniem innych osób do jakichś działań;


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
written_rep: naganiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Treiber
sense_list:
(środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania


lexentry: pol/nagelbank__rzeczownik__1
written_rep: nagelbank
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nagelbank
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) na żaglowcu: belka z otworami, w które wkładane są nagle – kołki mocujące liny żagli


lexentry: pol/nagietek__rzeczownik__1
written_rep: nagietek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ringelblume
sense_list:
(botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju nagietek (1.1)


lexentry: pol/nagietek_polny__rzeczownik__1
written_rep: nagietek polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acker-Ringelblume
sense_list:
(botanika, botaniczny) Calendula arvensis, jednoroczna roślina zielna, jednopienna, o żółtych lub pomarańczowych kwiatach;


lexentry: pol/nagniotek__rzeczownik__1
written_rep: nagniotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hühnerauge
sense_list:
(medycyna, medyczny) zrogowacenie naskórka w postaci twardego, wrastającego guzka, powstające głównie na kończynach;


lexentry: pol/nagrobek__rzeczownik__1
written_rep: nagrobek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grabstein | Leichenstein
sense_list:
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;


lexentry: pol/nagrywarka__rzeczownik__1
written_rep: nagrywarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brenner
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;


lexentry: pol/nagład__rzeczownik__1
written_rep: nagład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glattbutt
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scophthalmus rhombus L., gatunek morskiej ryby przydennej z rodziny nagładowatych;


lexentry: pol/najem__rzeczownik__1
written_rep: najem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Miete
sense_list:
oddanie komuś albo przyjęcie od kogoś określonej własności za umówioną zapłatę do czasowego użytkowania


lexentry: pol/najemnik__rzeczownik__1
written_rep: najemnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lohnarbeiter
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny


lexentry: pol/naklejka__rzeczownik__1
written_rep: naklejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aufkleber
sense_list:
zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;


lexentry: pol/nakręcać__czasownik__1
written_rep: nakręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aufdrehen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) powodować wzrost lub nasilenie się czegoś | kręcąc mocować coś na gwintowanym przedmiocie


lexentry: pol/nakręcać__czasownik__1
written_rep: nakręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aufziehen
sense_list:
uruchamiać jakieś urządzenie (lub podtrzymywać jego działanie), kręcąc pokrętłem naciągającym sprężynę wewnątrz tego urządzenia


lexentry: pol/nakładać__czasownik__1
written_rep: nakładać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: auferlegen
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustanowić dla kogoś lub czegoś określony obowiązek albo karę


lexentry: pol/nalewka__rzeczownik__1
written_rep: nalewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Likör | Fruchtlikör
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem


