# translation

lexentry: pol/karawaka__rzeczownik__1
written_rep: karawaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Caravaca-Kreuz | Kreuz von Caravaca
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański krzyż z dwoma poprzeczkami (prawidłowo z górną nieco krótszą) stawiany w miejscu publicznym w związku z epidemią lub noszony jako talizman chroniący od chorób zakaźnych;


lexentry: pol/karawanseraj__rzeczownik__1
written_rep: karawanseraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karawanserei
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;


lexentry: pol/karawela__rzeczownik__1
written_rep: karawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karavelle
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku;


lexentry: pol/karaś__rzeczownik__1
written_rep: karaś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karausche | Giebel
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Carassius carassius Linnaeus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/karbidówka__rzeczownik__1
written_rep: karbidówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karbidlampe
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) lampa gazowa, w której paliwem jest karbid (węglik wapnia), który pod wpływem wody wydziela palny acetylen;


lexentry: pol/karbonariusz__rzeczownik__1
written_rep: karbonariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karbonaro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju;


lexentry: pol/karbowaniec__rzeczownik__1
written_rep: karbowaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karbowanez
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;


lexentry: pol/karbunkuł__rzeczownik__1
written_rep: karbunkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karbunkel
sense_list:
(medycyna, medyczny) czyrak mnogi, czyrak gromadny; grupa blisko położonych czyraków (zapaleń ropnych sąsiadujących torebek włosowych i przylegających gruczołów łojowych) zbierająca się w jeden ropień, wywołana przez zakażenie


lexentry: pol/karbunkuł__rzeczownik__1
written_rep: karbunkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karfunkel | Karfunkelstein
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)


lexentry: pol/kardamon__rzeczownik__1
written_rep: kardamon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kardamom
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)


lexentry: pol/kardigan__rzeczownik__1
written_rep: kardigan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Strickjacke
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;


lexentry: pol/kardioida__rzeczownik__1
written_rep: kardioida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herzkurve
sense_list:
(geometria) krzywa zamknięta zakreślana przez jeden punkt okręgu toczącego się po zewnętrznej stronie innego okręgu o takiej samej średnicy;


lexentry: pol/kardiolog__rzeczownik__1
written_rep: kardiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kardiologe | Kardiologin
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego


lexentry: pol/kardiologia__rzeczownik__1
written_rep: kardiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kardiologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;


lexentry: pol/kardynał__rzeczownik__1
written_rep: kardynał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kardinal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;


lexentry: pol/kardynał_szkarłatny__rzeczownik__1
written_rep: kardynał szkarłatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rotkardinal
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kardynałów;


lexentry: pol/karencja__rzeczownik__1
written_rep: karencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karrenzzeit | Sperrfrist
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) okres, który musi upłynąć, zanim coś będzie mogło bądź musiało nastąpić


lexentry: pol/kariatyda__rzeczownik__1
written_rep: kariatyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karyatide
sense_list:
(architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;


lexentry: pol/karimata__rzeczownik__1
written_rep: karimata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Isomatte | Isoliermatte
sense_list:
(turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem;


lexentry: pol/karlista__rzeczownik__1
written_rep: karlista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karlist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik karlizmu, tradycjonalistycznego i prokatolickiego ruchu politycznego w Hiszpanii;


lexentry: pol/karma__rzeczownik__1
written_rep: karma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;


lexentry: pol/karmel__rzeczownik__1
written_rep: karmel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karamell
sense_list:
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa


lexentry: pol/karnawał__rzeczownik__1
written_rep: karnawał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fasching | Karneval
sense_list:
w krajach Ameryki Łacińskiej i Południowej pochody i masowe zabawy pod koniec karnawału (1.1) na ulicach miast


lexentry: pol/karnawał__rzeczownik__1
written_rep: karnawał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karneval | Fasching
sense_list:
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;


lexentry: pol/karnet__rzeczownik__1
written_rep: karnet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abonnement
sense_list:
(książkowy) bilet wstępu na cykl imprez rozrywkowych lub na kilka przejazdów środkami komunikacji publicznej, wyciągami narciarskimi itp.; karta lub bloczek z kuponami na poszczególne wejścia


lexentry: pol/karnizm__rzeczownik__1
written_rep: karnizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karnismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt


lexentry: pol/karny__rzeczownik__1
written_rep: karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: Elfmeter
sense_list:
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/karoliński__przymiotnik__1
written_rep: karoliński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: karolinisch
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Karoliną Północną lub Karoliną Południową, pochodzący z Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej, występujący na terenie Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej


lexentry: pol/karoten__rzeczownik__1
written_rep: karoten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karotin | Carotin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujących w wielu roślinach, m.in. marchwi;


lexentry: pol/karotenoid__rzeczownik__1
written_rep: karotenoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carotinoide | Karotinoide
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;


lexentry: pol/karta_SIM__rzeczownik__1
written_rep: karta SIM
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: SIM-Karte
sense_list:
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spielkarte
sense_list:
prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia


lexentry: pol/karta_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: karta do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spielkarte
sense_list:
(termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;


lexentry: pol/karta_do_głosowania__rzeczownik__1
written_rep: karta do głosowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stimmzettel
sense_list:
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach


lexentry: pol/karta_dźwiękowa__rzeczownik__1
written_rep: karta dźwiękowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Soundkarte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;


lexentry: pol/karta_kredytowa__rzeczownik__1
written_rep: karta kredytowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreditkarte
sense_list:
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;


lexentry: pol/karta_pamięci__rzeczownik__1
written_rep: karta pamięci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Speicherkarte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;


lexentry: pol/karta_przetargowa__rzeczownik__1
written_rep: karta przetargowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Druckmittel
sense_list:
argument wykorzystywany jako dźwignia w negocjacjach, który ma pomóc coś ugrać i pozwolić na osiągnięcie obranego celu


lexentry: pol/kartel__rzeczownik__1
written_rep: kartel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartell
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;


lexentry: pol/kartridż__rzeczownik__1
written_rep: kartridż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartusche
sense_list:
(informatyka, informatyczny) nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy, stosowany np. w konsolach gier;


lexentry: pol/kartuz__rzeczownik__1
written_rep: kartuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartäuser | Kartäusermönch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Brunona z Kolonii;


lexentry: pol/karuna__rzeczownik__1
written_rep: karuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karuna
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się o empatię i okazywanie dobroci cierpiącym;


lexentry: pol/karykatura__rzeczownik__1
written_rep: karykatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zerrbild | Karikatur
sense_list:
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;


lexentry: pol/karzeł__rzeczownik__1
written_rep: karzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwerg
sense_list:
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu; | postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu


lexentry: pol/kasa__rzeczownik__1
written_rep: kasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kasse
sense_list:
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności | (potocznie, potoczny) pieniądze | miejsce przechowywania pieniędzy


lexentry: pol/kasacja__rzeczownik__1
written_rep: kasacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aufhebung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie od orzeczenia sądu niższej instancji skierowane do sądu wyższej instancji;


lexentry: pol/kaseta__rzeczownik__1
written_rep: kaseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kassette
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie


lexentry: pol/kaseta_magnetofonowa__rzeczownik__1
written_rep: kaseta magnetofonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tapen
sense_list:
taśma magnetyczna w kompaktowej wersji ze szpulami w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetofonów kasetowych;


lexentry: pol/kaseta_wideo__rzeczownik__1
written_rep: kaseta wideo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Videokassette
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) taśma magnetyczna w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetowidów;


lexentry: pol/kask__rzeczownik__1
written_rep: kask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Helm
sense_list:
rodzaj ochronnego nakrycia głowy; | (historia, historyczny, historycznie) hełm stalowy używany przez dragonów i kirasjerów


lexentry: pol/kaskada__rzeczownik__1
written_rep: kaskada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaskade
sense_list:
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;


lexentry: pol/kaskader__rzeczownik__1
written_rep: kaskader
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stuntman
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach


lexentry: pol/kasownik__rzeczownik__1
written_rep: kasownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Entwerter Auflösungszeichen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak umieszczany przed nutą, anulujący działanie innych znaków chromatycznych – krzyżyka i bemola;


lexentry: pol/kasta__rzeczownik__1
written_rep: kasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaste
sense_list:
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;


lexentry: pol/kastracja__rzeczownik__1
written_rep: kastracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kastration
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;


lexentry: pol/kastrat__rzeczownik__1
written_rep: kastrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kastrat
sense_list:
mężczyzna, który został poddany kastracji | (historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak poddany kastracji przed mutacją, by nadal mógł śpiewać sopranem lub altem


lexentry: pol/kastrat__rzeczownik__2
written_rep: kastrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Kastrat
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) (zootechnika, zootechniczny) samiec zwierzęcia, który został poddany kastracji


lexentry: pol/kastrować__czasownik__1
written_rep: kastrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kastrieren
sense_list:
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji


lexentry: pol/kasyno__rzeczownik__1
written_rep: kasyno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Offizierskasino
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) lokal gastronomiczny w koszarach wojskowych lub na terenie garnizonu przeznaczony dla wojskowych i ich rodzin;


lexentry: pol/kasza_jęczmienna__rzeczownik__1
written_rep: kasza jęczmienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gerstengrütze
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kaszy jęczmiennej (1.1) | (spożywczy) rodzaj kaszy wyrabianej z ziarna jęczmienia zwyczajnego;


lexentry: pol/kaszalot__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pottwal
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;


lexentry: pol/kaszalot_spermacetowy__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot spermacetowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pottwal
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, duży morski ssak z rodziny kaszalotowatych;


lexentry: pol/kaszanka__rzeczownik__1
written_rep: kaszanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blutwurst
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;


lexentry: pol/kaszel__rzeczownik__1
written_rep: kaszel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Husten
sense_list:
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;


lexentry: pol/kaszetka__rzeczownik__1
written_rep: kaszetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hostie
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) opakowanie do sproszkowanego leku wykonane z opłatka


lexentry: pol/kaszta__rzeczownik__1
written_rep: kaszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Setzkasten
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;


lexentry: pol/kasztan__rzeczownik__3
written_rep: kasztan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: Fuchs
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) koń o maści kasztanowej – rudobrązowej sierści, skórze oraz takiej samej grzywie i ogonie


lexentry: pol/kasztan_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: kasztan jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Esskastanie
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Castanea sativa Mill., gatunek drzewa owocowego z rodziny bukowatych o pojedynczych, skórzastych, podłużnie lancetowatych, piłkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i rudawobrązowych, jadalnych owocach, osadzonych w kupuli pokrytej kolcami; | owoc kasztana jadalnego (1.1)


lexentry: pol/kasztanowaty__przymiotnik__1
written_rep: kasztanowaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Fuchs
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) o koniu: o brązowożółtej sierści oraz grzywie i ogonie tej samej barwy lub jaśniejszej


lexentry: pol/kasztanowiec__rzeczownik__1
written_rep: kasztanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kastanie
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., drzewo lub krzew o dużych, dłoniastych liściach i kolczastych owocach zawierających duże, brązowe nasiona;


lexentry: pol/kasztelan__rzeczownik__1
written_rep: kasztelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kastellan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) urzędnik zarządzający grodem, zamkiem lub kasztelanią | (historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Polsce urzędnik ziemski zasiadający w radzie królewskiej, następnie w senacie;


lexentry: pol/katafatyczny__przymiotnik__1
written_rep: katafatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kataphatisch
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) przyjmujący tezy afirmatywne o Bogu, czym lub jakim jest


lexentry: pol/kataforeza__rzeczownik__1
written_rep: kataforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kataphorese
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody


lexentry: pol/katafrakta__rzeczownik__1
written_rep: katafrakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kataphrakt
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny jeździec, zwykle dosiadający opancerzonego wierzchowca, walczący w szeregach armii starożytnych i średniowiecznych państw od wybrzeży Morza Śródziemnego po Persję;


lexentry: pol/katalepsja__rzeczownik__1
written_rep: katalepsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katalepsie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zespół objawów zaburzeń psychicznych wyrażający się zanikiem wykonywania ruchów dowolnych, zastyganiem chorego w nienaturalnych ułożeniach ciała


lexentry: pol/kataliza__rzeczownik__1
written_rep: kataliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katalyse
sense_list:
(chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;


lexentry: pol/katalizować__czasownik__1
written_rep: katalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: katalysieren
sense_list:
(chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie | (przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać


lexentry: pol/katalog__rzeczownik__1
written_rep: katalog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verzeichnis
sense_list:
spis zawartości biblioteki | (informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;


lexentry: pol/katamaran__rzeczownik__1
written_rep: katamaran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katamaran
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle


lexentry: pol/katapulta__rzeczownik__1
written_rep: katapulta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katapult
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;


lexentry: pol/katarakta__rzeczownik__1
written_rep: katarakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katarakt
sense_list:
(geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;


lexentry: pol/katarynka__rzeczownik__1
written_rep: katarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drehorgel | Leierkasten
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;


lexentry: pol/katastroficzny__przymiotnik__1
written_rep: katastroficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ahnungsvoll
sense_list:
(książkowy) nacechowany pesymistyczną postawą życiową, zapowiadający, obrazujący nieuchronną katastrofę


lexentry: pol/katastrofizm__rzeczownik__1
written_rep: katastrofizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katastrophismus
sense_list:
pesymistyczny ogląd na życie budowany na przeświadczeniu o nieuchronności zagłady/klęski i spowodowanego nią kryzysu


lexentry: pol/katechetka__rzeczownik__1
written_rep: katechetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechetin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (edukacja, edukacyjny) kobieta stanu duchownego lub świeckiego nauczająca zasad religii chrześcijańskiej


lexentry: pol/katecheza__rzeczownik__1
written_rep: katecheza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechese
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczanie zasad wiary chrześcijańskiej; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (edukacja, edukacyjny) lekcja lub wykład zasad wiary chrześcijańskiej


lexentry: pol/katechizm__rzeczownik__1
written_rep: katechizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechismus
sense_list:
(kościelny) podręcznik do katechezy | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;


lexentry: pol/katechon__rzeczownik__1
written_rep: katechon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechon
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijna siła powstrzymującą nadejście antychrysta i czasów apokalipsy;


lexentry: pol/katechumenat__rzeczownik__1
written_rep: katechumenat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katechumenat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie: przygotowanie do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym (nauki, skrutinia i obrzędy); | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: okres przygotowania do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym;


lexentry: pol/katgut__rzeczownik__1
written_rep: katgut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katgut
sense_list:
(medycyna, medyczny) biodegradowalna nić chirurgiczna wykonana z jelit zwierząt lub tworzywa sztucznego, które po kilku tygodniach ulegają rozpuszczeniu i wchłonięciu przez organizm operowanego;


lexentry: pol/katharewusa__rzeczownik__1
written_rep: katharewusa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katharevousa | Kathareuusa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;


lexentry: pol/katiusza__rzeczownik__1
written_rep: katiusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katjuscha
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich samobieżnych wyrzutni rakietowych wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/katolicyzm__rzeczownik__1
written_rep: katolicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katholizismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;


lexentry: pol/katorga__rzeczownik__1
written_rep: katorga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwangsarbeit
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą


lexentry: pol/kaucja__rzeczownik__1
written_rep: kaucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaution
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaffee | Café
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych; | (spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaffeepflanze | Kaffee
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;


lexentry: pol/kawa_po_turecku__rzeczownik__1
written_rep: kawa po turecku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mokka
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno zmielona kawa przygotowywana w tradycyjny arabski sposób w małym tygielku (dżezwie), często z przyprawami (anyżem gwiazdkowym, cynamonem, imbirem, kardamonem lub wanilią)


lexentry: pol/kawerna__rzeczownik__1
written_rep: kawerna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grotte
sense_list:
(geologia, geologiczny) pustka w skale utworzona w wyniku wietrzenia chemicznego | (medycyna, medyczny) jama w narządzie wewnętrznym ciała powstała na skutek choroby


lexentry: pol/kawior__rzeczownik__1
written_rep: kawior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaviar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;


lexentry: pol/kawitacja__rzeczownik__1
written_rep: kawitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kavitation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;


lexentry: pol/kawka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: kawka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dohle
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus monedula Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny krukowatych; | (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kawka zwyczajna (1.1)


lexentry: pol/kazamata__rzeczownik__1
written_rep: kazamata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kasematte
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w fortyfikacji: budowla o murowanym sklepieniu, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, używana jako stanowisko dział lub magazyn


lexentry: pol/kazanie__rzeczownik__1
written_rep: kazanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Predigt | Strafpredigt
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca


lexentry: pol/kazarka_egipska__rzeczownik__1
written_rep: kazarka egipska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nilgans
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Alopochen aegyptiaca Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;


lexentry: pol/kaznodziejstwo__rzeczownik__1
written_rep: kaznodziejstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Predigen
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) całość twórczości kaznodziejskiej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wygłaszanie kazań, bycie kaznodzieją


lexentry: pol/kazuar_hełmiasty__rzeczownik__1
written_rep: kazuar hełmiasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Helmkasuar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius casuarius, zagrożony wyginięciem gatunek australijskiego kazuara;


lexentry: pol/kazuar_mniejszy__rzeczownik__1
written_rep: kazuar mniejszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bennettkasuar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius bennetti, australijski nielot, najmniejszy gatunek kazuarów;


lexentry: pol/kałakutas__rzeczownik__1
written_rep: kałakutas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pute
sense_list:
(słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie narodowości litewskiej | (słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej


lexentry: pol/kałamarz__rzeczownik__1
written_rep: kałamarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tintenfass
sense_list:
niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;


lexentry: pol/kciuk__rzeczownik__1
written_rep: kciuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Daumen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;


lexentry: pol/kebab__rzeczownik__1
written_rep: kebab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Döner | Dönerkebab
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;


lexentry: pol/keczup__rzeczownik__1
written_rep: keczup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ketchup
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;


lexentry: pol/kefaloforia__rzeczownik__1
written_rep: kefaloforia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cephalophore
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hagiografii postać męczennika trzymającego w rękach własną ściętą głowę;


lexentry: pol/keiki__rzeczownik__1
written_rep: keiki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Keiki
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) młoda roślina u storczykowatych, która wykształca się na pędzie w miejscu kwiatów po przekwitnięciu;


lexentry: pol/kemping__rzeczownik__1
written_rep: kemping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Campingplatz
sense_list:
ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych;


lexentry: pol/kenoza__rzeczownik__1
written_rep: kenoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kenosis
sense_list:
(teologia, teologiczny) wcielenie jako dobrowolne, zbawcze samouniżenie się Chrystusa, poprzez wyrzeczenie się atrybutów Bożych; | (teologia, teologiczny) zstąpienie Ducha Świętego i jego przebywanie w Kościele


lexentry: pol/keyboard__rzeczownik__1
written_rep: keyboard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Keyboard
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy;


lexentry: pol/kibic__rzeczownik__1
written_rep: kibic
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anhänger
sense_list:
osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;


lexentry: pol/kibuc__rzeczownik__1
written_rep: kibuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kibbuz
sense_list:
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;


lexentry: pol/kicz__rzeczownik__1
written_rep: kicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kitsch
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu


lexentry: pol/kieliszek__rzeczownik__1
written_rep: kieliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glas
sense_list:
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;


lexentry: pol/kiepsko__przysłówek__1
written_rep: kiepsko
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: miserabel | schlecht | schlimm
sense_list:
(potocznie, potoczny) dając bardzo słaby efekt czy wrażenie | (potocznie, potoczny) z poczuciem braku sił i zdrowia


lexentry: pol/kierdel__rzeczownik__1
written_rep: kierdel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herde
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) na Podhalu i w Karpatach: stado owiec na wypasie w górach, pod nadzorem bacy


lexentry: pol/kierunek__rzeczownik__1
written_rep: kierunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Richtung
sense_list:
droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel | w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży


lexentry: pol/kiełbasa__rzeczownik__1
written_rep: kiełbasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wurst
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;


lexentry: pol/kij_deszczowy__rzeczownik__1
written_rep: kij deszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Regenmacher
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument perkusyjny wykonany z wydrążonej łodygi wypełnionej drobnymi kamykami lub ziarnem, imitujący dźwięk deszczu


lexentry: pol/kijanka__rzeczownik__1
written_rep: kijanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bleuel
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie w postaci kija, deszczułki lub drewnianej łopatki używane dawniej do prania w rzece lub jeziorze, a także do obijania lnu;


lexentry: pol/kikut__rzeczownik__1
written_rep: kikut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stumpf | Stummel | Amputationsstumpf
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona


lexentry: pol/kilka__zaimeknieokreślony__1
written_rep: kilka
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: einige | mehrere | ein paar | etliche
sense_list:
oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)


lexentry: pol/kilo-__przedrostek__1
written_rep: kilo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: Kilo-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/kilobajt__rzeczownik__1
written_rep: kilobajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kilobyte
sense_list:
(jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka informacji lub pojemności pamięci komputera równa 1 024 bajtom


lexentry: pol/kilof__rzeczownik__1
written_rep: kilof
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spitzhacke
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;


lexentry: pol/kilogram__rzeczownik__1
written_rep: kilogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kilogramm
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;


lexentry: pol/kilowatogodzina__rzeczownik__1
written_rep: kilowatogodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kilowattstunde
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;


lexentry: pol/kimchi__rzeczownik__1
written_rep: kimchi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kimchi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie albo półprodukt przygotowany z fermentowanych lub kiszonych warzyw według tradycyjnej receptury koreańskiej;


lexentry: pol/kindżał__rzeczownik__1
written_rep: kindżał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Handschar | Kandschar
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym


lexentry: pol/kinematograf__rzeczownik__1
written_rep: kinematograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cinématographe
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;


lexentry: pol/kinematografia__rzeczownik__1
written_rep: kinematografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kinematografie
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) technika i sztuka kręcenia filmów; także: przemysł filmowy, twórczość filmowa


lexentry: pol/kineskop__rzeczownik__1
written_rep: kineskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rohr
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) lampa w telewizorze lub monitorze, służąca do przetwarzania sygnałów elektrycznych na obraz


lexentry: pol/kino__rzeczownik__1
written_rep: kino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kino | Lichtspielhaus
sense_list:
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy


lexentry: pol/kinomania__rzeczownik__1
written_rep: kinomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kinobegeisterung
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pasja w chodzeniu do kina i oglądaniu filmów


lexentry: pol/kipa__rzeczownik__1
written_rep: kipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kippa
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) tradycyjne żydowskie nakrycie głowy dla mężczyzn; kusa czapeczka obejmująca czubek głowy


lexentry: pol/kirasjer__rzeczownik__1
written_rep: kirasjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kürassier
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz ciężkiej jazdy w zbroi płytowej;


lexentry: pol/kirysek_Sterby__rzeczownik__1
written_rep: kirysek Sterby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sterbas Panzerwels
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras sterbai, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kirysek_brodaty__rzeczownik__1
written_rep: kirysek brodaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schabrackenpanzerwels
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scleromystax barbatus, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kirysek_trójpręgi__rzeczownik__1
written_rep: kirysek trójpręgi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreibinden-Panzerwels
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras trilineatus Cope, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kisiel__rzeczownik__1
written_rep: kisiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kissel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (gastronomia), (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser żelujący z mąki ziemniaczanej, owoców (lub soku owocowego), wody i cukru;


lexentry: pol/kisz__rzeczownik__1
written_rep: kisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quiche
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wytrawna tarta (placek z ciasta kruchego lub francuskiego wypełniony nadzieniem warzywnym lub grzybowym zalany masą jajeczno-śmietanową)


lexentry: pol/kiszonka__rzeczownik__1
written_rep: kiszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Silage
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) składnik paszy dla zwierząt przygotowywany z zielonki, ziemniaków lub wysłodków w procesie kiszenia;


lexentry: pol/kiszony__przymiotnik__1
written_rep: kiszony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: eingelegt
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzany lub przyrządzony w procesie kiszenia, tzn. poddawania procesowi fermentacji mlekowej


lexentry: pol/kiwać__czasownik__1
written_rep: kiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dribbeln
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) robiąc zmyłki, prowadzić piłkę tak, by ominąć zawodnika przeciwnika


lexentry: pol/kiwon__rzeczownik__1
written_rep: kiwon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pferdekopfpumpe
sense_list:
(geologia, geologiczny) (technologia, technika, techniczny) żuraw z pompą służący do wydobywania ropy naftowej ze złoża;


lexentry: pol/klakson__rzeczownik__1
written_rep: klakson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hupe
sense_list:
(motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);


lexentry: pol/klamkomanetka__rzeczownik__1
written_rep: klamkomanetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bremsschaltgriff
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechanizm na kierownicy roweru umożliwiający zmianę biegów (przerzutek) i użycie hamulców, złożony tylko z jednej dźwigni


lexentry: pol/klamra__rzeczownik__1
written_rep: klamra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schweifklammer
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) nawias wężykowato wygięty


lexentry: pol/klan__rzeczownik__1
written_rep: klan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.1) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji; | wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani; | związek osób wspierających się i mających wspólne interesy


lexentry: pol/klapa__rzeczownik__1
written_rep: klapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -e
sense_list:
(botanika, botaniczny) element blaszki liściowej klapowanej, oddzielony interlobiami, np. u Taraxacum (mniszek)


lexentry: pol/klaps__rzeczownik__2
written_rep: klaps
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Filmklappe
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) urządzenie wykorzystywane między ujęciami;


lexentry: pol/klasa__rzeczownik__1
written_rep: klasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klasse
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) grupa dzieci w szkole | dobry styl | poziom jakości jakiegoś przedmiotu, oceniany na podstawie użytych materiałów, wykonania itp. | (informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych; | pomieszczenie (sala) w szkole, gdzie odbywają się lekcje | standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu | (matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek; | (botanika, botaniczny) jednostka podziału świata roślin;


lexentry: pol/klasa_społeczna__rzeczownik__1
written_rep: klasa społeczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sozialkasse
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) grupa społeczna na określonym poziomie hierarchii ekonomiczno-kulturowej;


lexentry: pol/klaser__rzeczownik__1
written_rep: klaser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Briefmarkenalbum
sense_list:
(filatelistyka) specjalny album do przechowywania kolekcji znaczków pocztowych, pocztówek, etykiet itp.;


lexentry: pol/klasizm__rzeczownik__1
written_rep: klasizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klassismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uprzedzenie lub dyskryminacja ze względu na klasę społeczną; określenie związane z koncepcją walki klas;


lexentry: pol/klaster__rzeczownik__1
written_rep: klaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cluster
sense_list:
(biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka; | (chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa; | (fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej; | (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów; | (ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności; | (informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików; | (wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;


lexentry: pol/klasycyzm__rzeczownik__1
written_rep: klasycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klassizismus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;


lexentry: pol/klasycznie__przysłówek__1
written_rep: klasycznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: klassisch
sense_list:
(ironicznie) w sposób, którego by się nie chciało | w sposób typowy, zgodnie z przyjętym wzorcem | w sposób zgodny z antycznymi kanonami piękna


lexentry: pol/klasyczny__przymiotnik__1
written_rep: klasyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: klassisch
sense_list:
związany z kulturą starożytnych Greków lub Rzymian | tradycyjny, uznawany za doskonały w poprzednim okresie | wyróżniający się harmonią i dobrymi proporcjami


lexentry: pol/klasyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: klasyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klassifikation
sense_list:
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady | zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp.


lexentry: pol/klasztor__rzeczownik__1
written_rep: klasztor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kloster
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły | (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dom buddyjskiej wspólnoty mniszej


lexentry: pol/klatka__rzeczownik__1
written_rep: klatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einzelbild
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pojedynczy, nieruchomy obraz na kliszy


lexentry: pol/klatkować__czasownik__1
written_rep: klatkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zurückbleiben
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wyświetlać obraz na ekranie w sposób umożliwiający rozróżnienie poszczególnych klatek


lexentry: pol/klaustrofobia__rzeczownik__1
written_rep: klaustrofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klaustrophobie | Raumangst
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym;


lexentry: pol/klauza__rzeczownik__1
written_rep: klauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klause
sense_list:
budowla hydrotechniczna, przeznaczona do piętrzenia wód rzeki lub potoku w celu okresowej poprawy ich spławności;


lexentry: pol/klawesyn__rzeczownik__1
written_rep: klawesyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cembalo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;


lexentry: pol/klawiatura__rzeczownik__1
written_rep: klawiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klaviatur | Tastatur
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych


lexentry: pol/klawiatura__rzeczownik__1
written_rep: klawiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tastatur
sense_list:
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków


lexentry: pol/klawisz__rzeczownik__1
written_rep: klawisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Taste
sense_list:
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;


lexentry: pol/kleik__rzeczownik__1
written_rep: kleik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grütze
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z rozgotowanego ryżu lub kaszy, podawana głównie chorym lub dzieciom


lexentry: pol/klepisko__rzeczownik__1
written_rep: klepisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreschplatz
sense_list:
rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach;


lexentry: pol/klepka__rzeczownik__1
written_rep: klepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Daube | Parkettbrett
sense_list:
rodzaj niedużej deski z trwałego drewna, która po odpowiedniej obróbce jest używana w robocie bednarskiej lub do wykładania podłóg


lexentry: pol/klepsydra__rzeczownik__1
written_rep: klepsydra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sanduhr
sense_list:
przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przechodzą przez wąski kanalik łączący;


lexentry: pol/kleptomania__rzeczownik__1
written_rep: kleptomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kleptomanie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;


lexentry: pol/kleptomański__przymiotnik__1
written_rep: kleptomański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Kleptoman
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z kleptomanią lub kleptomanami; mający cechy kleptomana


lexentry: pol/kleszczowe_zapalenie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: kleszczowe zapalenie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frühsommer-Meningoenzephalitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba ośrodkowego układu nerwowego przenoszona przez zakażone kleszcze;


lexentry: pol/klient__rzeczownik__1
written_rep: klient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kunde
sense_list:
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej


lexentry: pol/klif__rzeczownik__1
written_rep: klif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klippe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;


lexentry: pol/klika__rzeczownik__1
written_rep: klika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clique
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;


lexentry: pol/klikon__rzeczownik__1
written_rep: klikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemeindediener
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba, której zadaniem jest obwieszczanie głosem zarządzeń lub powtarzanie tłumowi słów panującego


lexentry: pol/klimatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: klimatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klimatisierung | Klimaanlage
sense_list:
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;


lexentry: pol/klincz__rzeczownik__1
written_rep: klincz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clinch
sense_list:
(sport, sportowy) w boksie: przytrzymanie się bokserów w zwarciu mającym uniemożliwiać zadawanie ciosów


lexentry: pol/klingeryt__rzeczownik__1
written_rep: klingeryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klingerit
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) materiał uszczelniający ze sprasowanych włókna azbestowego z klejem kauczukowym, mający zastosowanie w urządzeniach pracujących pod wysokim ciśnieniem i w wysokiej temperaturze


lexentry: pol/klingoński__rzeczownik__1
written_rep: klingoński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Klingonisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"


lexentry: pol/klinika__rzeczownik__1
written_rep: klinika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klinik
sense_list:
(medycyna, medyczny) (edukacja, edukacyjny) specjalistyczny oddział szpitalny działający przy uczelni lub instytucie naukowym; | (architektura, architektoniczny) budynek będący siedzibą kliniki (1.1)


lexentry: pol/klips__rzeczownik__1
written_rep: klips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clips
sense_list:
sprężynujący spinacz | uchwyt przy długopisie lub innym przedmiocie o podobnym kształcie służący do zaczepiania ich o coś, np. o okładkę zeszytu


lexentry: pol/klirens__rzeczownik__1
written_rep: klirens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clearance
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) współczynnik określający objętość osocza, jakie w jednostce czasu zostanie oczyszczone z pewnej substancji;


lexentry: pol/klisza__rzeczownik__1
written_rep: klisza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abgedroschenheit
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) stereotypowe zestawienie wyrazów


lexentry: pol/klon__rzeczownik__1
written_rep: klon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ahorn
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;


lexentry: pol/klon__rzeczownik__1
written_rep: klon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klon
sense_list:
(biologia, biologiczny) zbiór komórek lub cały organizm wywodzący się z jednej komórki, identyczny pod względem genetycznym;


lexentry: pol/klon_kłosowy__rzeczownik__1
written_rep: klon kłosowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vermont-Ahorn
sense_list:
(botanika, botaniczny) Acer spicatum, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki Północnej z rodziny mydleńcowatych


lexentry: pol/klon_okrągłolistny__rzeczownik__1
written_rep: klon okrągłolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weinblatt-Ahorn
sense_list:
(botanika, botaniczny) Acer circinatum, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki z rodziny mydleńcowatych


lexentry: pol/klonazepam__rzeczownik__1
written_rep: klonazepam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Clonazepam
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o silnym, długotrwałym działaniu;


lexentry: pol/klops__rzeczownik__1
written_rep: klops
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klops
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsna kulka duszona w sosie; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) fiasko, niepowodzenie


lexentry: pol/klub_sportowy__rzeczownik__1
written_rep: klub sportowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sportklub | Sportverein
sense_list:
(sport, sportowy) podstawowa jednostka organizacyjna realizująca cele i zadania w zakresie różnych dyscyplin sportu;


lexentry: pol/klucz__rzeczownik__1
written_rep: klucz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlüssel
sense_list:
przyrząd do otwierania zamka; | narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub | kod do szyfru; | podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki | (informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord | (elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego


lexentry: pol/klucz__rzeczownik__1
written_rep: klucz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlüssel | Notenschlüssel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;


lexentry: pol/klucz_wiolinowy__rzeczownik__1
written_rep: klucz wiolinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Violinschlüssel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umieszczany na pięciolinii znak graficzny wyznaczający położenie nuty g;


lexentry: pol/kluska__rzeczownik__1
written_rep: kluska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kloß
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowana potrawa z ciasta z dodatkiem mąki i innych składników, podawana do zup lub jako podstawa drugiego dania;


lexentry: pol/kluza__rzeczownik__1
written_rep: kluza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klüse
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) otwór w burcie statku do przeciągania cum, łańcucha kotwicznego itp.;


lexentry: pol/kmin_rzymski__rzeczownik__1
written_rep: kmin rzymski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzkümmel
sense_list:
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku kminu rzymskiego (1.1) | (spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku


lexentry: pol/kminek__rzeczownik__1
written_rep: kminek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kümmel | Kreuzkümmel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Carum, rodzaj roślin z rodziny selerowatych; | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie


lexentry: pol/knaga__rzeczownik__1
written_rep: knaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klampe | Klampfe
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających lub doków, służące do unieruchamiania różnych lin olinowania ruchomego;


lexentry: pol/knedel__rzeczownik__1
written_rep: knedel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klops
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kulisty pieróg (kluska) z ciasta przyrządzonego z rozgniecionych gotowanych ziemniaków i mąki pszennej, nadziewana owocami lub mięsem;


lexentry: pol/knieć_błotna__rzeczownik__1
written_rep: knieć błotna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sumpfdotterblume
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Caltha palustris L., gatunek rośliny zielnej z rodziny jaskrowatych, szeroko rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej;


lexentry: pol/knykieć__rzeczownik__1
written_rep: knykieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondylus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wyrostek kostny przy nasadzie kości długich, będący elementem stawu i miejscem przyczepu ścięgien


lexentry: pol/ko-__przedrostek__1
written_rep: ko-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ko-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy czynności wykonywanych wspólnie, osób wykonujących wspólnie jakieś czynności oraz zjawisk albo rzeczy, w których współwystępują jakieś elementy lub procesy


lexentry: pol/koalicja__rzeczownik__1
written_rep: koalicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koalition
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji


lexentry: pol/koalicyjka__rzeczownik__1
written_rep: koalicyjka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Portepee
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny;


lexentry: pol/kobiałka__rzeczownik__1
written_rep: kobiałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Körbchen
sense_list:
(potocznie, potoczny) kanciasty koszyk z zaplatanych pasów łyka, łupek lub wikliny, zwykle używany do owoców


lexentry: pol/kobra__rzeczownik__1
written_rep: kobra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kobra
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;


lexentry: pol/kobra_indyjska__rzeczownik__1
written_rep: kobra indyjska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brillenschlange
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Naja naja Linnaeus, gatunek jadowitego węża z rodziny zdradnicowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/koc__rzeczownik__1
written_rep: koc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Decke | Wolldecke
sense_list:
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem


lexentry: pol/kocie_oczko__rzeczownik__1
written_rep: kocie oczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katzenauge
sense_list:
(motoryzacja) sygnalizator odblaskowy wmontowywany w nawierzchnię drogi jako uzupełnienie znaków poziomych


lexentry: pol/kocimiętka__rzeczownik__1
written_rep: kocimiętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katzenminze
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nepeta, bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;


lexentry: pol/kocioł__rzeczownik__1
written_rep: kocioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kessel
sense_list:
duże naczynie metalowe z pokrywą; | (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody)


lexentry: pol/koczownik__rzeczownik__1
written_rep: koczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nomade
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce


lexentry: pol/kod_kreskowy__rzeczownik__1
written_rep: kod kreskowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Strichcode | Barcode | Balkencode
sense_list:
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;


lexentry: pol/kod_źródłowy__rzeczownik__1
written_rep: kod źródłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quelltext | Quellcode
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;


lexentry: pol/koda__rzeczownik__1
written_rep: koda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abschluss
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie kompozycji muzycznych zawierające zwięzłe powtórzenie głównych tematów


lexentry: pol/kodeina__rzeczownik__1
written_rep: kodeina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kodein
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny;


lexentry: pol/kodek__rzeczownik__1
written_rep: kodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Codec
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie lub program komputerowy zdolny do kompresji i dekompresji sygnału lub strumienia danych;


lexentry: pol/kodeks_karny__rzeczownik__1
written_rep: kodeks karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Strafgesetzbuch | StGB
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów regulujących odpowiedzialność karną obywateli danego kraju


lexentry: pol/kodeks_pracy__rzeczownik__1
written_rep: kodeks pracy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arbeitsgesetz
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednolity zbiór przepisów regulujących zatrudnienie i pracę;


lexentry: pol/kodyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: kodyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kodifikation
sense_list:
ujęcie czegoś w spójny system; | (językoznawstwo, językoznawczy) formalne uregulowanie norm danego języka w wydawnictwach normatywnych;


lexentry: pol/kofeina__rzeczownik__1
written_rep: kofeina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koffein | Coffein
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;


lexentry: pol/kofta__rzeczownik__1
written_rep: kofta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Köfte
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z tradycyjnej kuchni hinduskiej, kaukaskiej, bliskowschodniej i bałkańskiej, rodzaj pulpetów z mielonego mięsa z dodatkami, przyrządzanych również w wersji wegańskiej


lexentry: pol/kogeneracja__rzeczownik__1
written_rep: kogeneracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kraft-Wärme-Kopplung
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) proces jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowej energii cieplnej w elektrociepłowni


lexentry: pol/kognitywny__przymiotnik__1
written_rep: kognitywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kognitiv
sense_list:
taki, który zajmuje się poznaniem świata lub badaniem procesów poznawczych, dotyczy takiego poznania, ma z nim związek


lexentry: pol/kogut__rzeczownik__1
written_rep: kogut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hahn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej; | (ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) samiec innych kurowatych, np. bażanta, głuszca;


lexentry: pol/kogut__rzeczownik__2
written_rep: kogut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Blaulicht
sense_list:
(potocznie, potoczny) (technologia, technika, techniczny) migająca lampa sygnalizacyjna, która jest umieszczana m.in. na pojazdach uprzywilejowanych


lexentry: pol/kohabitacja__rzeczownik__1
written_rep: kohabitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wilde Ehe
sense_list:
(dawniej, dawny) współżycie, współdziałanie lub współzamieszkiwanie | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współrządzenie organów władzy reprezentujących odmienne opcje polityczne; | (socjologia, socjologiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wspólne zamieszkanie, współmieszkanie, nieformalne wspólne życie;


lexentry: pol/kohorta__rzeczownik__1
written_rep: kohorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kohorte
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;


lexentry: pol/koka__rzeczownik__1
written_rep: koka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cocablatt
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Erythroxylum coca Lam., krasnodrzew pospolity, krzew z którego uzyskuje się kokainę


lexentry: pol/kokaina__rzeczownik__1
written_rep: kokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kokain
sense_list:
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;


lexentry: pol/kokoryczka_wielokwiatowa__rzeczownik__1
written_rep: kokoryczka wielokwiatowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vielblütige Weißwurz
sense_list:
(botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka, występującej w Europie, Azji i Ameryce Północnej;


lexentry: pol/kokpit__rzeczownik__1
written_rep: kokpit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cockpit
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) pomieszczenie dla pilotów statku powietrznego; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zagłębienie dla załogi w pokładzie jachtu;


lexentry: pol/koktajl__rzeczownik__1
written_rep: koktajl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cocktail
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;


lexentry: pol/koktajlowy__przymiotnik__1
written_rep: koktajlowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Cocktail
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (napoju) | związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (przyjęcia)


lexentry: pol/kolaborant__rzeczownik__1
written_rep: kolaborant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollaborateur | Quisling
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną


lexentry: pol/kolaborantka__rzeczownik__1
written_rep: kolaborantka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollaborateurin
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną


lexentry: pol/kolagen__rzeczownik__1
written_rep: kolagen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollagen
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko włókienkowe stanowiące główny składnik tkanki łącznej kręgowców, nadający jej elastyczność;


lexentry: pol/kolano__rzeczownik__1
written_rep: kolano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Knie
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;


lexentry: pol/kolba__rzeczownik__1
written_rep: kolba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolben
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką; | (botanika, botaniczny) rodzaj kwiatostanu i owocostanu; | (wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej;


lexentry: pol/kolchicyna__rzeczownik__1
written_rep: kolchicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Colchicin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy alkaloidów, silnie trująca, otrzymywana z nasion zimowita jesiennego, stosowana w leczeniu napadów zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej i leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej;


lexentry: pol/kolczuga__rzeczownik__1
written_rep: kolczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kettenpanzer | Ringelpanzer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę;


lexentry: pol/kolebka__rzeczownik__1
written_rep: kolebka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wiege
sense_list:
kołyska, łóżeczko dla dziecka | (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym coś powstało, rozpoczęło się | pojazd konny rozpowszechniony wśród warstw wyższych zwłaszcza w XVI wieku


lexentry: pol/kolej_linowa__rzeczownik__1
written_rep: kolej linowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pendelbahn
sense_list:
tor linowy wraz z przeznaczonymi do jego eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz gondolami lub krzesełkami;


lexentry: pol/kolej_zębata__rzeczownik__1
written_rep: kolej zębata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zahnradbahn
sense_list:
(kolejnictwo) kolej mogąca pokonywać trasę o dużych nachyleniach dzięki dodatkowej szynie zębatej, na którą oddziałują zębate koła napędowe i hamujące;


lexentry: pol/kolejka__rzeczownik__1
written_rep: kolejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schmalspurbahn
sense_list:
(potocznie, potoczny) lokalny środek transportu obsługiwany przez wagony, np. kolej podmiejska, metro, kolejka górska, kolejka linowa, kolejka wąskotorowa


lexentry: pol/kolejka_górska__rzeczownik__1
written_rep: kolejka górska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Achterbahn
sense_list:
urządzenie rozrywkowe w formie konstrukcji z wysokimi wzniesieniami, stromiznami i ostrymi zakrętami, po której poruszają się wagoniki z pasażerami;


lexentry: pol/kolejność__rzeczownik__1
written_rep: kolejność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reihenfolge | Folge
sense_list:
uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy


lexentry: pol/kolekcja__rzeczownik__1
written_rep: kolekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sammlung
sense_list:
zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.) | zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon


lexentry: pol/kolektywizm__rzeczownik__1
written_rep: kolektywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollektivismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;


lexentry: pol/kolendra__rzeczownik__1
written_rep: kolendra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koriander
sense_list:
(botanika, botaniczny) Coriandrum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;


lexentry: pol/koliberek_hawański__rzeczownik__1
written_rep: koliberek hawański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bienenelfe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Mellisuga helenae, gatunek niewielkiego ptaka z rodziny kolibrowatych;


lexentry: pol/kolmatacja__rzeczownik__1
written_rep: kolmatacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anschlämmen | Flutdüngung | Kolmatage | Kolmatieren
sense_list:
(melioratywnie, melioratywny) sposób sztucznego podnoszenia poziomu gruntu przez wykorzystanie osadzających się namułów niesionych przez wodę


lexentry: pol/kolodium__rzeczownik__1
written_rep: kolodium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollodium
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór nitrocelulozy w mieszaninie alkoholu i eteru, po rozlaniu szybko schnący oraz tworzący bezbarwną warstewkę, o wielu zastosowaniach, np. jako opatrunek, klej albo lakier


lexentry: pol/koloid__rzeczownik__1
written_rep: koloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolloid
sense_list:
(potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) niejednorodna mieszanina tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej


lexentry: pol/kolokacja__rzeczownik__1
written_rep: kolokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kollokation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników;


lexentry: pol/kolonia__rzeczownik__1
written_rep: kolonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolonie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo; | (biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik; | ludzka jednostka osadnicza;


lexentry: pol/kolonializm__rzeczownik__1
written_rep: kolonializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolonialismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;


lexentry: pol/kolonie__rzeczownik__1
written_rep: kolonie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lager | Kolonie
sense_list:
grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;


lexentry: pol/kolonoskop__rzeczownik__1
written_rep: kolonoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolonoskop | Koloskop
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie do przeprowadzania kolonoskopii w zakresie diagnostyki i niewielkich zabiegów;


lexentry: pol/kolonoskopia__rzeczownik__1
written_rep: kolonoskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koloskopie | Darmspiegelung
sense_list:
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;


lexentry: pol/kolor__rzeczownik__1
written_rep: kolor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Farbe
sense_list:
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot; | (termin karciany) symbol na karcie umieszczony obok jej wartości; | (zobacz) kolory


lexentry: pol/koloratka__rzeczownik__1
written_rep: koloratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Halskragen
sense_list:
(krawiectwo) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biały, sztywny kołnierzyk noszony przez duchownych chrześcijańskich;


lexentry: pol/koloratura__rzeczownik__1
written_rep: koloratura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koloratur
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdabianie partii wokalnej elementami wirtuozowskimi | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiew ozdobiony elementami wirtuozowskimi


lexentry: pol/koloraturowy__przymiotnik__1
written_rep: koloraturowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Koloratur
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyspecjalizowany w śpiewaniu koloratury | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zawierający koloraturę


lexentry: pol/kolos_na_glinianych_nogach__rzeczownik__1
written_rep: kolos na glinianych nogach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koloss auf tönernen Füßen
sense_list:
(książkowy) coś pozornie mocnego, potężnego, wielkiego, a w rzeczywistości małego, słabego, nieznacznego


lexentry: pol/kolumbarium__rzeczownik__1
written_rep: kolumbarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Columbarium | Kolumbarium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami;


lexentry: pol/kolumbarium__rzeczownik__1
written_rep: kolumbarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolumbarium
sense_list:
(współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych | (współcześnie) pomieszczenie na urny przy krematorium


lexentry: pol/kolumna__rzeczownik__1
written_rep: kolumna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolumne
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) obszar strony ograniczony jej zadrukowaną powierzchnią; | pionowy rząd liczb, liter, wyrazów


lexentry: pol/kolumna__rzeczownik__1
written_rep: kolumna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Säule | Kolonne
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;


lexentry: pol/kolęda__rzeczownik__1
written_rep: kolęda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weihnachtslied
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/koma__rzeczownik__1
written_rep: koma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koma
sense_list:
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej | (astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety


lexentry: pol/komandor__rzeczownik__1
written_rep: komandor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapitän zur See
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający pułkownikowi;


lexentry: pol/komar__rzeczownik__1
written_rep: komar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mücke | Moskito | Stechmücke
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;


lexentry: pol/komar_egipski__rzeczownik__1
written_rep: komar egipski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ägyptische Tigermücke
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aedes aegypti L., gatunek owada z rodziny komarowatych odpowiedzialny za roznoszenie licznych chorób wirusowych;


lexentry: pol/komar_tygrysi__rzeczownik__1
written_rep: komar tygrysi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tigermücke
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aedes albopictus Skuse, gatunek inwazyjnego owada z rodziny komarowatych;


lexentry: pol/komat__rzeczownik__1
written_rep: komat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beistrich
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bardzo mały interwał wynikły ze strojenia jednego dźwięku na dwa różne sposoby;


lexentry: pol/kombinatoryka__rzeczownik__1
written_rep: kombinatoryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kombinatorik
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki zajmujący się badaniem liczby możliwych do utworzenia konfiguracji, które spełniałyby określone warunki w danej strukturze matematycznej;


lexentry: pol/kombu__rzeczownik__1
written_rep: kombu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kombu
sense_list:
plechy jadalnych wodorostów, najczęściej listownicy japońskiej, używane w kuchniach wielu krajów wschodnioazjatyckich;


lexentry: pol/kombucza__rzeczownik__1
written_rep: kombucza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kombucha
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji przez tzw. „grzybek” herbaciany;


lexentry: pol/komedia__rzeczownik__1
written_rep: komedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komödie | Lustspiel
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;


lexentry: pol/komediodramat__rzeczownik__1
written_rep: komediodramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dramedy | Comedy-Drama | Comedydrama
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dzieło sceniczne łączące elementy komedii i dramatu;


lexentry: pol/komedogenny__przymiotnik__1
written_rep: komedogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: komedogen
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zatykający pory skóry, przyczyniający się do powstawania zaskórników


lexentry: pol/komenda__rzeczownik__1
written_rep: komenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommando
sense_list:
krótki, słowny rozkaz natychmiastowego podjęcia lub zaprzestania czegoś, wydany przez dowódcę, zwierzchnika, itp.


lexentry: pol/komensalizm__rzeczownik__1
written_rep: komensalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommensalismus
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) typ współżycia między dwoma gatunkami, w którym jeden czerpie korzyści nie przynosząc korzyści ani szkody drugiemu


lexentry: pol/komentarz__rzeczownik__1
written_rep: komentarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommentar
sense_list:
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś | objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora


lexentry: pol/kometa__rzeczownik__1
written_rep: kometa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komet | Schweifstern
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;


lexentry: pol/komiks__rzeczownik__1
written_rep: komiks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Comic
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;


lexentry: pol/kominek__rzeczownik__1
written_rep: kominek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kamin
sense_list:
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;


lexentry: pol/kominiarka__rzeczownik__1
written_rep: kominiarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Balaklava | Sturmhaube | Skimütze
sense_list:
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy


lexentry: pol/komisariat__rzeczownik__1
written_rep: komisariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Polizeirevier
sense_list:
lokal, w którym urzędują pracownicy policji | jednostka organizacyjna policji pełniąca funkcje w określonym terenie


lexentry: pol/komisja__rzeczownik__1
written_rep: komisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommission | Ausschuss
sense_list:
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;


lexentry: pol/komitet_centralny__rzeczownik__1
written_rep: komitet centralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zentralkomitee
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) naczelny, kolegialny organ władzy niektórych partii, zwłaszcza komunistycznych;


lexentry: pol/komiwojażer__rzeczownik__1
written_rep: komiwojażer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Handlungsreisender
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (handel, handlowy) przedstawiciel handlowy odbywający podróże w celu zdobycia nabywców produktu czy usługi


lexentry: pol/komora__rzeczownik__1
written_rep: komora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zimmer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) tylna część przewodu lufy lub otwór w bębnie rewolwerowym, w której umieszcza się nabój;


lexentry: pol/komornik__rzeczownik__1
written_rep: komornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Büttel
sense_list:
(administracja) funkcjonariusz publiczny zajmujący się wykonywaniem rozstrzygnięć o roszczeniach cywilnych w drodze przymusu egzekucyjnego


lexentry: pol/kompaktowy__przymiotnik__1
written_rep: kompaktowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: CD-
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odnoszący się do kompaktu (CD)


lexentry: pol/kompania__rzeczownik__1
written_rep: kompania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompanie
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;


lexentry: pol/komparatystyka__rzeczownik__1
written_rep: komparatystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komparatistik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki, zajmująca się badaniami porównawczymi – ustalaniem zależności, pokrewieństw, analogii;


lexentry: pol/kompas__rzeczownik__1
written_rep: kompas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompass | Kompaß
sense_list:
(geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;


lexentry: pol/kompensacja__rzeczownik__1
written_rep: kompensacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abfindung
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wzajemne umorzenie wierzytelności u dwóch osób, które są dla siebie zarówno dłużnikami, jak i wierzycielami | (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) przejmowanie funkcji niepełnosprawnego lub utraconego narządu lub czynnika biologicznego


lexentry: pol/kompensować__czasownik__1
written_rep: kompensować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ausgleichen
sense_list:
równoważyć lub wyrównywać brak, niedobór, negatywny charakter czegoś | wynagradzać straty lub krzywdy


lexentry: pol/kompilacja__rzeczownik__1
written_rep: kompilacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompilation
sense_list:
dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat | wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat)


lexentry: pol/kompleks_Elektry__rzeczownik__1
written_rep: kompleks Elektry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elektrakomplex
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) podświadoma skłonność płciowa córki do ojca (występująca u dziewczynek w wieku 3-6 lat) i strach przed odwetem matki; uczucie wrogości wobec matki;


lexentry: pol/kompleks__rzeczownik__1
written_rep: kompleks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komplex
sense_list:
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość | (psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego; | zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość


lexentry: pol/kompleks_niższości__rzeczownik__1
written_rep: kompleks niższości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minderwertigkeitskomplex
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;


lexentry: pol/kompleksowy__przymiotnik__1
written_rep: kompleksowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: komplex
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (budownictwo) tworzący kompleks, należący do kompleksu


lexentry: pol/komplementariusz__rzeczownik__1
written_rep: komplementariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komplementär
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zarządzanie) aktywny wspólnik w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, który ponosi odpowiedzialność bez ograniczenia za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli


lexentry: pol/komponować__czasownik__1
written_rep: komponować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: komponieren
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć utwór muzyczny | tworzyć; układać w całość z danych elementów, tak aby poszczególne elementy ze sobą współgrały


lexentry: pol/kompost__rzeczownik__1
written_rep: kompost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompost
sense_list:
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)


lexentry: pol/kompresja__rzeczownik__1
written_rep: kompresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verdichtung
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;


lexentry: pol/kompromis__rzeczownik__1
written_rep: kompromis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompromiss
sense_list:
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;


lexentry: pol/komputer__rzeczownik__1
written_rep: komputer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Computer | Rechner
sense_list:
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;


lexentry: pol/komputer_osobisty__rzeczownik__1
written_rep: komputer osobisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Personalcomputer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;


lexentry: pol/komturia__rzeczownik__1
written_rep: komturia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommende
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka terytorialna zakonów rycerskich zarządzana przez komtura;


lexentry: pol/komunikacja__rzeczownik__1
written_rep: komunikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommunikation | Verkehr
sense_list:
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności;


lexentry: pol/komunikator__rzeczownik__1
written_rep: komunikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommunikationsprogramm
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów pomiędzy komputerami;


lexentry: pol/komunitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: komunitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommunitarismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) nurt we współczesnej filozofii polityki, podkreślający ważność i wartość wspólnot w społecznym życiu człowieka;


lexentry: pol/komunizm__rzeczownik__1
written_rep: komunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommunismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;


lexentry: pol/komutator__rzeczownik__1
written_rep: komutator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kommutator
sense_list:
(elektryczność) element przełączający umieszczany na wirniku komutatorowych maszyn elektrycznych; | (matematyka, matematyczny) wskaźnik stopnia nieprzemienności pewnego działania dwuargumentowego;


lexentry: pol/komórka_macierzysta__rzeczownik__1
written_rep: komórka macierzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stammzelle | Mutterzelle
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna


lexentry: pol/koncepcja__rzeczownik__1
written_rep: koncepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konzeption
sense_list:
ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu | (dawniej, dawny) (medycyna, medyczny) zajście w ciążę


lexentry: pol/koncert_życzeń__rzeczownik__1
written_rep: koncert życzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wunschkonzert
sense_list:
audycja telewizyjna bądź radiowa, podczas której przekazywane są nadesłane życzenia dla solenizantów, jubilatów itp. przeplatane piosenkami


lexentry: pol/koncertmistrz__rzeczownik__1
written_rep: koncertmistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konzertmeister
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) główny instrumentalista danej grupy instrumentów w orkiestrze symfonicznej, najczęściej pierwszy skrzypek


lexentry: pol/koncyliacja__rzeczownik__1
written_rep: koncyliacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausgleich
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) metoda rozwiązywania sporów międzynarodowych przy pomocy komisji pojednawczej


lexentry: pol/koncyliaryzm__rzeczownik__1
written_rep: koncyliaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konziliarismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna w Kościele katolickim, zakładająca wyższość soboru nad papieżem;


lexentry: pol/kondemnacja__rzeczownik__1
written_rep: kondemnacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondemnation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) uznanie statku za niezdolny do żeglugi i niewart naprawy


lexentry: pol/kondensacja__rzeczownik__1
written_rep: kondensacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondensationsreaktion
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego


lexentry: pol/kondensator__rzeczownik__1
written_rep: kondensator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondensator
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;


lexentry: pol/kondolencje__rzeczownik__1
written_rep: kondolencje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondolenz | Beileid
sense_list:
(książkowy) wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę


lexentry: pol/kondor__rzeczownik__1
written_rep: kondor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kondor
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny


lexentry: pol/kondor_kalifornijski__rzeczownik__1
written_rep: kondor kalifornijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalifornien-Kondor
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Gymnogyps californianus Shaw, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych;


lexentry: pol/kondor_królewski__rzeczownik__1
written_rep: kondor królewski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Königsgeier
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kondorów królewskich (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Sarcoramphus papa Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych;


lexentry: pol/kondor_olbrzymi__rzeczownik__1
written_rep: kondor olbrzymi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Andenkondor
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kondorów olbrzymich (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Vultur gryphus Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych, występujący w Andach;


lexentry: pol/kondotier__rzeczownik__1
written_rep: kondotier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Condottiere
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym


lexentry: pol/konduktor__rzeczownik__1
written_rep: konduktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schaffner
sense_list:
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);


lexentry: pol/konetabl__rzeczownik__1
written_rep: konetabl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konnetabel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) człowiek z tytułem konetabla (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w średniowiecznej i renesansowej Francji: tytuł naczelnego wodza królewskich wojsk;


lexentry: pol/konfederacja__rzeczownik__1
written_rep: konfederacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konföderation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Polsce związek szlachty zawierany dla osiągnięcia doraźnych celów;


lexentry: pol/konfederacja__rzeczownik__1
written_rep: konfederacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Staatenbund | Konföderation
sense_list:
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania


lexentry: pol/konferansjer__rzeczownik__1
written_rep: konferansjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ansager
sense_list:
osoba prowadząca występy, koncerty, rewie itp., zapowiada kolejne punkty programu, zabawia publiczność;


lexentry: pol/konfetti__rzeczownik__1
written_rep: konfetti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konfetti
sense_list:
drobno pocięte kawałki papieru, najczęściej różnobarwne krążki, rzucane na uczestników głównie karnawałowej zabawy;


lexentry: pol/konfirmacja__rzeczownik__1
written_rep: konfirmacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konfirmation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) u protestantów: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej chłopców i dziewcząt połączone z egzaminem i błogosławieństwem pastora;


lexentry: pol/konfiskata__rzeczownik__1
written_rep: konfiskata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: (selbstverschuldeter) Verlust
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na utracie na rzecz skarbu państwa mienia należącego do przestępcy


lexentry: pol/konfiskata__rzeczownik__1
written_rep: konfiskata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konfiskation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa


lexentry: pol/konformista__rzeczownik__1
written_rep: konformista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konformist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel protestantów angielskich, którzy w r. 1662 zadeklarowali lojalność wobec ustroju episkopalnego państwowego Kościoła anglikańskiego | człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie


lexentry: pol/konformistyczny__przymiotnik__1
written_rep: konformistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: konformistisch
sense_list:
taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie


lexentry: pol/konformizm__rzeczownik__1
written_rep: konformizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konformismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;


lexentry: pol/konfrater__rzeczownik__1
written_rep: konfrater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bruder
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) współbrat (w zakonie, stanie duchownym)


lexentry: pol/konfraternia__rzeczownik__1
written_rep: konfraternia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bruderschaft
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stowarzyszenie, organizacja religijna skupiająca głównie laikat


lexentry: pol/konfrontacja__rzeczownik__1
written_rep: konfrontacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gegenüberstellung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednoczesne stawienie się świadków lub świadków i oskarżonego w celu oceny sprzeczności w zeznaniach


lexentry: pol/konfucjanizm__rzeczownik__1
written_rep: konfucjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konfuzianismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;


lexentry: pol/kongestia__rzeczownik__1
written_rep: kongestia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stau
sense_list:
(dawniej, dawny) (medycyna, medyczny) gwałtowny, nadmierny napływ krwi do naczyń krwionośnych jakiegoś organu, zwłaszcza mózgu | zatłoczenie, przetłoczenie, przeciążenie


lexentry: pol/konglomerat__rzeczownik__1
written_rep: konglomerat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konglomerat
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) koncern, grupujący przedsiębiorstwa o najróżniejszym profilu produkcji bez żadnej trwałej zasady doboru | (geologia, geologiczny) grubookruchowa, lita skała osadowa o różnych barwach, złożona z ziaren żwiru (lub głazów) spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/kongregacja__rzeczownik__1
written_rep: kongregacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kongregation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (administracja) jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu


lexentry: pol/koniczyna__rzeczownik__1
written_rep: koniczyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klee
sense_list:
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych; | liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść


lexentry: pol/koniec__rzeczownik__1
written_rep: koniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ende | Schluss
sense_list:
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana | okoliczności końca (1.2) | miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu


lexentry: pol/koniec_świata__rzeczownik__1
written_rep: koniec świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weltuntergang
sense_list:
chwila, w której zostanie zniszczona Ziemia, zginą wszyscy ludzie; w chrześcijaństwie i innych religiach: Sąd Ostateczny;


lexentry: pol/konik__rzeczownik__1
written_rep: konik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -e
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ulubiony przedmiot zainteresowań jakiejś osoby, któremu poświęca ona dużo czasu i który jest częstym tematem jej rozmów


lexentry: pol/konik_morski__rzeczownik__1
written_rep: konik morski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seepferdchen
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;


lexentry: pol/konik_polny__rzeczownik__1
written_rep: konik polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heuschrecke
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający pasikonika lub szarańczę; | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju konik;


lexentry: pol/koniunkcja__rzeczownik__1
written_rep: koniunkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konjunktion
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii; | (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”; | (matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń


lexentry: pol/koniuszy__rzeczownik__1
written_rep: koniuszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adjutant
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik sprawujący pieczę nad królewskimi stajniami i stadami koni – w średniowiecznej Polsce i innych krajach;


lexentry: pol/konjak__rzeczownik__1
written_rep: konjak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konjakwurzel
sense_list:
(spożywczy) naturalna substancja zagęszczająca uzyskiwana z bulw dziwidła Riviera (Amorphophallus konjac), składnik wywodzący się z kuchni dalekowschodniej


lexentry: pol/konkatedra__rzeczownik__1
written_rep: konkatedra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkathedrale
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) druga katedra ordynariusza diecezji


lexentry: pol/konkluzja__rzeczownik__1
written_rep: konkluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Folgerung
sense_list:
wniosek końcowy | (historia, historyczny, historycznie) siedemnasto- lub osiemnastowieczny napis trumienny zawierający ostatnią sentencję mowy pogrzebowej, który był umieszczany na tkaninach, często wraz z portretem i herbem zmarłego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek strony w procesie, żądanie


lexentry: pol/konkordat__rzeczownik__1
written_rep: konkordat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkordat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;


lexentry: pol/konkrecja__rzeczownik__1
written_rep: konkrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkretion
sense_list:
(geologia, geologiczny) kuliste, soczewkowe lub gruzłowe skupienie minerałów o składzie innym niż osad otaczający;


lexentry: pol/konkubent__rzeczownik__1
written_rep: konkubent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lebensgefährte
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mężczyzna żyjący z kobietą bez oficjalnego zawarcia związku małżeńskiego


lexentry: pol/konkubina__rzeczownik__1
written_rep: konkubina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkubine
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego


lexentry: pol/konkubinat__rzeczownik__1
written_rep: konkubinat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkubinat
sense_list:
związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;


lexentry: pol/konkurencja__rzeczownik__1
written_rep: konkurencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konkurrenz
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży


lexentry: pol/konkurs__rzeczownik__1
written_rep: konkurs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wettbewerb
sense_list:
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony


lexentry: pol/konkwistador__rzeczownik__1
written_rep: konkwistador
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konquistador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł nadawany przez królów hiszpańskich i portugalskich zdobywcom Ameryki Południowej i Środkowej w XVI w.


lexentry: pol/konnica__rzeczownik__1
written_rep: konnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kavallerie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa złożona z uzbrojonych jeźdźców konnych


lexentry: pol/konopie__rzeczownik__1
written_rep: konopie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hanf
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju konopie (1.1); | (włókiennictwo) włókno uzyskiwane z konopi (1.2)


lexentry: pol/konsekwentny__przymiotnik__1
written_rep: konsekwentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: beharrlich
sense_list:
przeprowadzający coś wytrwale do końca w myśl przyjętych założeń, rozumujący i działający logicznie, przeprowadzany od początku do końca w myśl przyjętych założeń, oparty na logicznych przesłankach, logiczny, przemyślany


lexentry: pol/konserwacja__rzeczownik__1
written_rep: konserwacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erhaltung | Wartung | Konservieren
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;


lexentry: pol/konserwant__rzeczownik__1
written_rep: konserwant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konservierungsmittel | Konservierungsstoff
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;


lexentry: pol/konserwatywny__przymiotnik__1
written_rep: konserwatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: konservativ
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów


lexentry: pol/konserwatyzm__rzeczownik__1
written_rep: konserwatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konservatismus | Konservativismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)


lexentry: pol/konsola__rzeczownik__1
written_rep: konsola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsole
sense_list:
(informatyka, informatyczny) tryb wprowadzania poleceń do komputera w postaci komend wpisywanych z klawiatury | (technologia, technika, techniczny) blat lub tablica z elementami sterującymi | (technologia, technika, techniczny) zestaw cyfrowych urządzeń multimedialnych do gier, odtwarzania muzyki, filmów itp.; | (architektura, architektoniczny) ozdobny wspornik podpierający balkon, rzeźbę, gzyms itp.;


lexentry: pol/konsoleta__rzeczownik__1
written_rep: konsoleta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spielkonsole
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) stół mikserski w studiu radiowym lub telewizyjnym, pulpit realizatora dźwięku;


lexentry: pol/konsonant__rzeczownik__1
written_rep: konsonant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konsonantisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk języka mówionego powstający poprzez zablokowanie przepływu powietrza w aparacie mowy


lexentry: pol/konstantynopolitańczykowianeczka__rzeczownik__1
written_rep: konstantynopolitańczykowianeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jung Bewohnerin von Konstantinopel
sense_list:
sztucznie utworzone słowo, mające być w zamierzeniu najdłuższym wyrazem polskim i oznaczające rzekomo: młoda mieszkanka miasta Konstantynopol ((współcześnie) Stambuł)


lexentry: pol/konsternacja__rzeczownik__1
written_rep: konsternacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bestürzung
sense_list:
stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji


lexentry: pol/konstrukcja__rzeczownik__1
written_rep: konstrukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konstruktion
sense_list:
układ elementów, sposób ich powiązania | proces budowania, konstruowania | (matematyka, matematyczny) metoda wykreślania figur geometrycznych określonym sposobem, określonymi przyrządami


lexentry: pol/konstruktywistyczny__przymiotnik__1
written_rep: konstruktywistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: konstruktivistisch
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem


lexentry: pol/konstruktywizm__rzeczownik__1
written_rep: konstruktywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konstruktivismus
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;


lexentry: pol/konstytucja__rzeczownik__1
written_rep: konstytucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konstitution | Verfassung
sense_list:
(biologia, biologiczny) stan organizmu zwierzęcia uwarunkowany jakością tkanek, czynnością narządów wewnętrznych i regulacyjną działalnością gruczołów dokrewnych;


lexentry: pol/konstytucja__rzeczownik__1
written_rep: konstytucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verfassung | Konstitution | Grundgesetz
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;


lexentry: pol/konstytucjonalista__rzeczownik__1
written_rep: konstytucjonalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verfassungsrechtler | Staatsrechtler
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik zajmujący się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym


lexentry: pol/konstytucyjność__rzeczownik__1
written_rep: konstytucyjność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verfassungmäßigkeit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgodność ustawy albo przepisu prawnego z ustawą zasadniczą


lexentry: pol/konsul__rzeczownik__1
written_rep: konsul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsul
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym; | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną; | (historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;


lexentry: pol/konsulat__rzeczownik__1
written_rep: konsulat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsulat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;


lexentry: pol/konsument__rzeczownik__1
written_rep: konsument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsument
sense_list:
(handel, handlowy) nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr; | (biologia, biologiczny) organizm odżywiający się substancjami organicznymi;


lexentry: pol/konsumpcja__rzeczownik__1
written_rep: konsumpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsum | Verbrauch
sense_list:
zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie | spożywanie, jedzenie


lexentry: pol/konsumpcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: konsumpcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsumismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) postawa polegająca na nieusprawiedliwionej rzeczywistymi potrzebami konsumpcji dóbr materialnych i usług, a także pogląd głoszący uznawanie konsumpcji za wyznacznik jakości życia;


lexentry: pol/konsystorz__rzeczownik__1
written_rep: konsystorz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsistorium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) w Kościele katolickim kuria biskupia | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dawny sąd prezbiterialny przy kurii biskupiej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościołach protestanckich rada diecezji lub całego Kościoła | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie kardynałów pod przewodnictwem papieża


lexentry: pol/kontekst__rzeczownik__1
written_rep: kontekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zusammenhang | Kontext
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń


lexentry: pol/kontener__rzeczownik__1
written_rep: kontener
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Container
sense_list:
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych; | (potocznie, potoczny) duży pojemnik na śmieci | standaryzowany pojemnik służący do przechowywania i przewożenia towarów;


lexentry: pol/kontinuum__rzeczownik__1
written_rep: kontinuum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontinuum
sense_list:
(matematyka, matematyczny) moc zbioru liczb rzeczywistych | ciągły, zgodny z porządkiem zbiór elementów, które przechodzą jeden w drugi


lexentry: pol/konto__rzeczownik__1
written_rep: konto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konto
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;


lexentry: pol/kontrabanda__rzeczownik__1
written_rep: kontrabanda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konterbande
sense_list:
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;


lexentry: pol/kontradmirał__rzeczownik__1
written_rep: kontradmirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flottekapitän
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi brygady w wojskach lądowych i lotnictwie;


lexentry: pol/kontrast__rzeczownik__1
written_rep: kontrast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontrast | Gegensatz
sense_list:
(optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu | (książkowy) sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)


lexentry: pol/kontrasygnata__rzeczownik__1
written_rep: kontrasygnata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Contrasignatur | Gegenzeichnung
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymóg złożenia podpisu pod aktem prawnym przez drugą osobę w celu potwierdzenia jego ważności;


lexentry: pol/kontratenor__rzeczownik__1
written_rep: kontratenor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Countertenor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;


lexentry: pol/kontrgambit__rzeczownik__1
written_rep: kontrgambit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gegengambit
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe, w którym czarne poświęcają jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;


lexentry: pol/kontrreformacja__rzeczownik__1
written_rep: kontrreformacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gegenreformation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;


lexentry: pol/kontrrewolucja__rzeczownik__1
written_rep: kontrrewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konterrevolution
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;


lexentry: pol/kontrrewolucyjny__przymiotnik__1
written_rep: kontrrewolucyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: konterrevolutionär
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z kontrrewolucją, dotyczący kontrrewolucji


lexentry: pol/kontrwywiad__rzeczownik__1
written_rep: kontrwywiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abwehr | Spionageabwehr
sense_list:
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;


lexentry: pol/kontumacja__rzeczownik__1
written_rep: kontumacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontumaz
sense_list:
(dawniej, dawny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niepojawienie się oskarżonego na rozprawie, co powoduje zaoczne wydanie wyroku


lexentry: pol/konturówka__rzeczownik__1
written_rep: konturówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konturenstift
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk w formie ołówka, sztyftu lub pędzelka, służący do obrysowania oczu lub ust;


lexentry: pol/kontuzja__rzeczownik__1
written_rep: kontuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontusion | Quetschung
sense_list:
(medycyna, medyczny) (sport, sportowy) uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność


lexentry: pol/kontynent__rzeczownik__1
written_rep: kontynent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontinent | Erdteil
sense_list:
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;


lexentry: pol/kontyngent__rzeczownik__1
written_rep: kontyngent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quote
sense_list:
(handel, handlowy) maksymalna norma importu, eksportu lub tranzytu określona w umowach międzypaństwowych


lexentry: pol/konwalia__rzeczownik__1
written_rep: konwalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maiglöckchen
sense_list:
(botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;


lexentry: pol/konwalia_majowa__rzeczownik__1
written_rep: konwalia majowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maiglöckchen
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Convallaria majalis L., gatunek rośliny z rodziny szparagowatych;


lexentry: pol/konwejer__rzeczownik__1
written_rep: konwejer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fließband
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przenośnik taśmowy | (środowiskowy) metoda wydobywania zeznań polegająca wielogodzinnych, nocnych przesłuchaniach świadków lub podejrzanych;


lexentry: pol/konwent__rzeczownik__1
written_rep: konwent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konvent
sense_list:
spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach


lexentry: pol/konwergencja__rzeczownik__1
written_rep: konwergencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konvergenz
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces powstawania podobnych cech u niespokrewnionych ze sobą organizmów na skutek życia w podobnych warunkach; | (ekonomia, ekonomiczny) zbieżność ekonomiczna państw Unii Europejskiej pod względem inflacji, stóp procentowych, zadłużenia i kursu walutowego; | (ekonomia, ekonomiczny) zjawisko zbliżania się poziomu rozwoju różnych krajów poprzez doganianie bogatych przez biedne; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) niezależne powstawanie podobnych zjawisk kulturowych w odległych od siebie regionach świata w podobnych warunkach geograficznych | (medycyna, medyczny) jednoczesny, zbieżny ruch gałek ocznych przy zmianie odległości obiektu, na którym jest skupiany wzrok; | (meteorologia, meteorologiczny) zbliżanie się do siebie mas powietrza z różnych stron, powodujące wyparcie znajdującego się tam wcześniej powietrza w górę; | (technologia, technika, techniczny) kojarzenie różnych zjawisk na pograniczu działów telekomunikacji, informatyki i multimediów; | zbieżność lub jej powstawanie


lexentry: pol/konwersja__rzeczownik__1
written_rep: konwersja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Umwandlung
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces jednostkowy, który ma na celu zmianę właściwości przekształcanych materiałów w wyniku różnych reakcji chemicznych, przeprowadzanych w aparatach zwanych konwertorami | (informatyka, informatyczny) zmiana formatu pliku na mogący być odczytany przez inny program komputerowy niż ten, w którym został utworzony | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmiana wyznania w obrębie religii chrześcijańskiej lub przejście na chrześcijaństwo z innej religii | przemiana, przekształcenie postaci czegoś


lexentry: pol/konwertować__czasownik__1
written_rep: konwertować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: konvertieren
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dokonywać zmiany formatu pliku na inny | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmieniać wyznanie na inne | (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) dokonywać zmiany warunków pożyczki


lexentry: pol/konwisarz__rzeczownik__1
written_rep: konwisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kannengießer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;


lexentry: pol/konwulsja__rzeczownik__1
written_rep: konwulsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zuckung
sense_list:
gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś | mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała


lexentry: pol/konwój__rzeczownik__1
written_rep: konwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konvoi
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;


lexentry: pol/konyza_kanadyjska__rzeczownik__1
written_rep: konyza kanadyjska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanadische Berufkraut
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny astrowatych pochodzący z Ameryki Północnej i Środkowej i rozprzestrzeniony w innych rejonach świata;


lexentry: pol/koordynować__czasownik__1
written_rep: koordynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: koordinieren
sense_list:
kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie


lexentry: pol/kop__rzeczownik__1
written_rep: kop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kick
sense_list:
(potocznie, potoczny) uderzenie lub cios nogą | (przenośnie, przenośnia) coś, co nadaje komuś impet, wigor


lexentry: pol/kopacz__rzeczownik__1
written_rep: kopacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dachzeile
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik w drużynie futbolu amerykańskiego, który odpowiada za wykonywanie wykopów


lexentry: pol/koparka__rzeczownik__1
written_rep: koparka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bagger
sense_list:
(maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu


lexentry: pol/koper__rzeczownik__1
written_rep: koper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dill
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;


lexentry: pol/koper_włoski__rzeczownik__1
written_rep: koper włoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fenchel
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek dwuletniej rośliny z rodziny selerowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kopru włoskiego (1.1) | (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona kopru włoskiego (1.2) | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna ze zgrubiałych łodyg kopru włoskiego (1.2)


lexentry: pol/koperta__rzeczownik__1
written_rep: koperta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Briefumschlag | Umschlag | Kuvert
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;


lexentry: pol/kopia__rzeczownik__1
written_rep: kopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kopie
sense_list:
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (biurowość, biurowy) nie oryginał dokumentu


lexentry: pol/kopia__rzeczownik__1
written_rep: kopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lanze
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;


lexentry: pol/kopiec__rzeczownik__1
written_rep: kopiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heap
sense_list:
(informatyka, informatyczny) struktura danych oparta na drzewie, w której wartości potomków węzła są w stałej relacji z wartością rodzica


lexentry: pol/kopiejka__rzeczownik__1
written_rep: kopiejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kopeke
sense_list:
(jednostka monetarna) drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla;


lexentry: pol/kopiować__czasownik__1
written_rep: kopiować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kopieren
sense_list:
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie


lexentry: pol/koptyjski__przymiotnik__1
written_rep: koptyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: koptisch
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców


lexentry: pol/koptyjski__rzeczownik__1
written_rep: koptyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Koptisch | koptisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich;


lexentry: pol/kopulacja__rzeczownik__1
written_rep: kopulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Begattung | Kopulation | Paarung
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) cielesne zespolenie się dwóch osobników różnej płci, umożliwiające zapłodnienie


lexentry: pol/kopytnik_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: kopytnik pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gewöhnliche Haselwurz
sense_list:
(botanika, botaniczny) Asarum europaeum L., gatunek byliny z rodziny kokornakowatych, jedyny gatunek kopytnika w Europie;


lexentry: pol/kora__rzeczownik__1
written_rep: kora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Borke | Rinde
sense_list:
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny


lexentry: pol/korat__rzeczownik__1
written_rep: korat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koratkatze
sense_list:
(felinologia, felinologiczny) rasa tajlandzkiego kota domowego średniej wielkości, o srebrzystoniebieskiej sierści;


lexentry: pol/korek__rzeczownik__1
written_rep: korek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korken | Kork
sense_list:
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca


lexentry: pol/korek_analny__rzeczownik__1
written_rep: korek analny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Analplug
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) akcesorium seksualne wkładane do odbytnicy dla osiągnięcia przyjemności seksualnej


lexentry: pol/korektorka__rzeczownik__1
written_rep: korektorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korrektorin
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) kobieta zawodowo poprawiająca teksty na różnych etapach przygotowywania druku


lexentry: pol/korespondencja__rzeczownik__1
written_rep: korespondencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korrespondenz
sense_list:
wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory) | materiał nadesłany przez korespondenta | zbiór dokumentujący korespondencję (1.1), ogół listów wymienionych z kimś lub w konkretnej sprawie lub w jakimś okresie


lexentry: pol/korma__rzeczownik__1
written_rep: korma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heck
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z duszonego mięsa z warzywami, rodzaj curry z dodatkiem jogurtu i orzechów;


lexentry: pol/korona__rzeczownik__1
written_rep: korona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krone
sense_list:
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę) | (jednostka monetarna) waluta w Skandynawii; | (jednostka monetarna) waluta w Czechach; | monarchia | (jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech | (botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej przedłużający wartość nuty lub pauzy o dowolną długość | (stomatologia, stomatologiczny) metalowe lub porcelanowe wzmocnienie plomby na zębie;


lexentry: pol/korona_cierniowa__rzeczownik__1
written_rep: korona cierniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dornenkrone
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) wieniec upleciony z cierni, który według Nowego Testamentu został włożony Jezusowi na głowę przez żołnierzy rzymskich;


lexentry: pol/koronawirus__rzeczownik__1
written_rep: koronawirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Coronavirus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;


lexentry: pol/koronny__przymiotnik__1
written_rep: koronny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kronen-
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z Koroną, dotyczący Korony | związany z państwem lub królestwem, dotyczący państwa lub królestwa


lexentry: pol/koronograf__rzeczownik__1
written_rep: koronograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koronograph
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny służący do obserwacji korony słonecznej poza momentami całkowitych zaćmień słońca;


lexentry: pol/koronować__czasownik__1
written_rep: koronować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: krönen
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego


lexentry: pol/korowód__rzeczownik__1
written_rep: korowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reigen
sense_list:
tańczący ludzie posuwający się jeden za drugim, często w rytmie tanecznym, czasem trzymający się za ręce


lexentry: pol/korpulencja__rzeczownik__1
written_rep: korpulencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korpulenz
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) poważna nadwaga będąca wynikiem nadmiernego nagromadzenia tłuszczu w organizmie


lexentry: pol/korpus__rzeczownik__1
written_rep: korpus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -ten
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tułów człowieka lub zwierzęcia | (językoznawstwo, językoznawczy) zbiór tekstów będący podstawą badań językoznawczych;


lexentry: pol/korpus__rzeczownik__1
written_rep: korpus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korps
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych;


lexentry: pol/korpus_gniazdowy__rzeczownik__1
written_rep: korpus gniazdowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brutraum | Brutzarge
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) element ula wielokorpusowego, w którym mieści się gniazdo rodziny pszczelej


lexentry: pol/korpus_miodowy__rzeczownik__1
written_rep: korpus miodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Honigraum | Honigzarge
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) element ula wielokorpusowego, z którego pszczelarz odbiera pszczołom miód


lexentry: pol/korrida__rzeczownik__1
written_rep: korrida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stierkampf | Corrida
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii;


lexentry: pol/korsak__rzeczownik__1
written_rep: korsak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korsak | Steppenfuchs
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vulpes corsac, gatunek drapieżnego ssaka z rodzaju lis, występujący na stepach i półpustyniach Azji Środkowo-Wschodniej;


lexentry: pol/korweta__rzeczownik__1
written_rep: korweta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korvette
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych; | (marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;


lexentry: pol/koryfeusz__rzeczownik__1
written_rep: koryfeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koryphäe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim; | (przenośnie, przenośnia) (podniośle) lider, przodownik nowych działań w jakimś środowisku, zwłaszcza artystycznym lub naukowym


lexentry: pol/koryncki__przymiotnik__1
written_rep: koryncki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: korinthisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji) | (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji) | od Korynt (miasto w obecnej Grecji)


lexentry: pol/korytarz_życia__rzeczownik__1
written_rep: korytarz życia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rettungsgasse
sense_list:
metoda stworzenia możliwości przejazdu dla pojazdów uprzywilejowanych poprzez rozsunięcie się jadących lub stojących w korku pojazdów do krawędzi drogi wielojezdniowej


lexentry: pol/koryto__rzeczownik__1
written_rep: koryto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flußbett
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu


lexentry: pol/korzec__rzeczownik__1
written_rep: korzec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheffel
sense_list:
(dawniej, dawny) naczynie odmierzające korce (1.1) | (dawniej, dawny) dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;


lexentry: pol/korzeń__rzeczownik__1
written_rep: korzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wurzel
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne; | (anatomia, anatomiczny) element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała


lexentry: pol/kosmetyk__rzeczownik__1
written_rep: kosmetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kosmetik | Kosmetikum
sense_list:
substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów


lexentry: pol/kosmetyka__rzeczownik__1
written_rep: kosmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kosmetik
sense_list:
sztuka upiększania, pielęgnowania ciała, włosów; stosowanie środków lub zabiegów mających na celu pielęgnowanie ciała lub włosów


lexentry: pol/kosmita__rzeczownik__1
written_rep: kosmita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Außerirdischer
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;


lexentry: pol/kosmodrom__rzeczownik__1
written_rep: kosmodrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weltraumbahnhof | Kosmodrom
sense_list:
(astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;


lexentry: pol/kosmografia__rzeczownik__1
written_rep: kosmografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kosmografie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dawna nauka badająca strukturę i ewolucję wszechświata | (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyobrażenie o świecie i jego funkcjonowaniu charakterystyczne dla konkretnej religii lub systemu filozoficznego


lexentry: pol/kosodrzewina__rzeczownik__1
written_rep: kosodrzewina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bergkiefer
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (systematyka) Pinus mugo Turra, gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;


lexentry: pol/kosteczka_słuchowa__rzeczownik__1
written_rep: kosteczka słuchowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gehörknöchelchen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) drobna kostka w jamie bębenkowej ucha przenosząca drgania błony bębenkowej do ucha wewnętrznego;


lexentry: pol/kostium__rzeczownik__1
written_rep: kostium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kostüm
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać


lexentry: pol/kostiumernia__rzeczownik__1
written_rep: kostiumernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Garderobe
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) miejsce przechowywania kostiumów w teatrze | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pracownia kostiumów teatralnych


lexentry: pol/kostka__rzeczownik__1
written_rep: kostka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Plektrum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mała płytka, którą gra się na niektórych instrumentach strunowych


lexentry: pol/kostka_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: kostka do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Würfel | Spielwürfel
sense_list:
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników


lexentry: pol/kostka_rosołowa__rzeczownik__1
written_rep: kostka rosołowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brühwürfel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koncentrat z mięsa wołowego lub kurzego i przypraw w postaci kostki, służący głównie do rozpuszczania w wodzie w celu uzyskania wywaru


lexentry: pol/kostucha__rzeczownik__1
written_rep: kostucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schnitter | Sensenmann | Gevatter Tod
sense_list:
(potocznie, potoczny) personifikacja śmierci zabierająca ludzi w zaświaty, przedstawiana jako szkielet, zwykle z atrybutami takimi jak kosa, klepsydra czy kaptur


lexentry: pol/kosz__rzeczownik__1
written_rep: kosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korb
sense_list:
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego | jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1)


lexentry: pol/koszałka__rzeczownik__1
written_rep: koszałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manna
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) koszyk lub torebka plecione z wikliny, z przykrywką, służące zwykle do noszenia pokarmów


lexentry: pol/koszerny__przymiotnik__1
written_rep: koszerny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: koscher
sense_list:
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków


lexentry: pol/koszyczek__rzeczownik__1
written_rep: koszyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blütenkorb | Blütenkörbchen
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu groniastego, w którym kwiaty są gęsto osadzone na dnie kwiatowym;


lexentry: pol/koszyczek__rzeczownik__1
written_rep: koszyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Körbchen
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zagłębienie na zewnętrznej powierzchni goleni tylnej nogi pszczoły-robotnicy, w którym składany jest pyłek kwiatowy


lexentry: pol/koszykówka__rzeczownik__1
written_rep: koszykówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Basketball
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;


lexentry: pol/kot_bengalski__rzeczownik__1
written_rep: kot bengalski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardkatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis Kerr, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w środkowej, wschodniej i południowej Azji, na Filipinach i na wyspach Archipelagu Sundajskim;


lexentry: pol/kot_domowy__rzeczownik__1
written_rep: kot domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hauskatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris catus Linnaeus, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych w rodzinie kotowatych;


lexentry: pol/kot_pampasowy__rzeczownik__1
written_rep: kot pampasowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pampaskatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus colocolo Molina, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/kot_rdzawy__rzeczownik__1
written_rep: kot rdzawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rostkatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus rubiginosus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Indiach i na Cejlonie


lexentry: pol/kot_syjamski__rzeczownik__1
written_rep: kot syjamski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Siamkatze
sense_list:
(felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/kotek_cętkowany__rzeczownik__1
written_rep: kotek cętkowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fischkatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/koteria__rzeczownik__1
written_rep: koteria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klüngel
sense_list:
ekskluzywna grupa ludzi i środowisk związanych ze sobą wspólnym interesem, popierających się nawzajem, aby trwać na różnych poziomach i wymiarach władzy


lexentry: pol/kotlet_mielony__rzeczownik__1
written_rep: kotlet mielony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frikadelle | Bulette
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z mięsa mielonego, zwykle wieprzowego, z dodatkiem bułki, cebuli i jaj


lexentry: pol/kotlet_schabowy__rzeczownik__1
written_rep: kotlet schabowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schweinskotelett
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) popularna potrawa wieprzowa kuchni polskiej, panierowany kotlet z cienko ubitego schabu


lexentry: pol/kotołak__rzeczownik__1
written_rep: kotołak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katzenmensch | Werkatze
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w kota lub kot ukrywająca się pod postacią człowieka


lexentry: pol/kotwica__rzeczownik__1
written_rep: kotwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anker
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;


lexentry: pol/kotwić__czasownik__1
written_rep: kotwić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Anker
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (budownictwo) wiązać, zamocowywać poszczególne elementy budowlane przy użyciu kotwi


lexentry: pol/kotylion__rzeczownik__1
written_rep: kotylion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kotillon
sense_list:
tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1);


lexentry: pol/kowadło__rzeczownik__1
written_rep: kowadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amboss
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;


lexentry: pol/kowal__rzeczownik__2
written_rep: kowal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Feuerwanze
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pyrrhocoris apterus, pospolity pluskwiak o charakterystycznym czerwono-czarnym wzorze na odwłoku;


lexentry: pol/kowalik__rzeczownik__1
written_rep: kowalik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kleiber
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;


lexentry: pol/kowariancja__rzeczownik__1
written_rep: kowariancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kovarianz
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji Pearsona i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;


lexentry: pol/kowen__rzeczownik__1
written_rep: kowen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hexenzirkel
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zorganizowana grupa wyznawców wicca lub innej religii neopogańskiej;


lexentry: pol/kozica__rzeczownik__1
written_rep: kozica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gämse
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;


lexentry: pol/kozieradka__rzeczownik__1
written_rep: kozieradka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bockshornklee
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum)


lexentry: pol/kozieradka__rzeczownik__1
written_rep: kozieradka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bockshornklee | Siebenzeit | Ziegenhorn
sense_list:
(botanika, botaniczny) Trigonella, rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych;


lexentry: pol/kozioł_ofiarny__rzeczownik__1
written_rep: kozioł ofiarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sündenbock
sense_list:
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi


lexentry: pol/kozłek_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: kozłek lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: echter Baldrian
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek zbiorowy obejmujący kilka do kilkunastu gatunków (podgatunków) o podobnym działaniu leczniczym;


lexentry: pol/kołatka__rzeczownik__1
written_rep: kołatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klopfer | Türklopfer
sense_list:
(potocznie, potoczny) często ozdobny przedmiot, zazwyczaj metalowy, przymocowany przy drzwiach wejściowych służący do stukania;


lexentry: pol/koło__rzeczownik__1
written_rep: koło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreis
sense_list:
określona grupa osób, stowarzyszenie ludzi o podobnych celach | (potocznie, potoczny) linia o kształcie brzegu koła (1.1), okrąg | (geometria) okrąg wraz z odciętym wewnątrz niego fragmentem płaszczyzny;


lexentry: pol/koło_podbiegunowe__rzeczownik__1
written_rep: koło podbiegunowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Polarkreise
sense_list:
(geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej;


lexentry: pol/koło_sterowe__rzeczownik__1
written_rep: koło sterowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pinne
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;


lexentry: pol/koło_wodne__rzeczownik__1
written_rep: koło wodne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserrad
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie przekształcające energię przepływu lub spadku wody w inne użyteczne formy energii;


lexentry: pol/koło_zębate__rzeczownik__1
written_rep: koło zębate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zahnrad
sense_list:
(mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;


lexentry: pol/kołodziej__rzeczownik__1
written_rep: kołodziej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stellmacher
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;


lexentry: pol/kołokolnia__rzeczownik__1
written_rep: kołokolnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glockenturm
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna


lexentry: pol/kołpak__rzeczownik__1
written_rep: kołpak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalpak | Kolpak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wysoka czapka bez daszka o cylindrycznym lub stożkowatym kształcie, futrzana lub obszyta futrem, noszona w średniowieczu przez Tatarów, popularna w Polsce od XV do XIX w.;


lexentry: pol/kołpak__rzeczownik__1
written_rep: kołpak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Radkappe
sense_list:
(motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;


lexentry: pol/koń__rzeczownik__1
written_rep: koń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pferd | Springer
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem; | (szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;


lexentry: pol/koń_trojański__związek_frazeologiczny__1
written_rep: koń trojański
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Trojanisches Pferd | trojanisches Pferd
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp


lexentry: pol/kościec__rzeczownik__1
written_rep: kościec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Skelett | Knochenbau | Knochengerüst
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt


lexentry: pol/kościół__rzeczownik__1
written_rep: kościół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirche
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;


lexentry: pol/kościół_słupowy__rzeczownik__1
written_rep: kościół słupowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stabkirche
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach;


lexentry: pol/koślawy__przymiotnik__1
written_rep: koślawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: krakelig | säbelbeinig
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kątem skierowany do wewnątrz, osią odchylony na zewnątrz od osi symetrii ciała


lexentry: pol/kość_słoniowa__rzeczownik__1
written_rep: kość słoniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elfenbein
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala; | kolor kości słoniowej (1.1), biały z odcieniem żółto-kremowym


lexentry: pol/koźlarz_babka__rzeczownik__1
written_rep: koźlarz babka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemeiner Birkenpilz
sense_list:
(botanika, botaniczny) Leccinum scabrum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o brązowej barwie kapelusza i czarnych kosmkach na trzonie;


lexentry: pol/koźlarz_czerwony__rzeczownik__1
written_rep: koźlarz czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weißstielige Rotkappe
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Leccinum aurantiacum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o czerwonej barwie kapelusza;


lexentry: pol/koźlę__rzeczownik__1
written_rep: koźlę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kitz
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej | (zoologia, zoologiczny) młode mniejszych zwierząt kopytnych, np. sarny, muflona, kozicy


lexentry: pol/kożuch__rzeczownik__1
written_rep: kożuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pelz | Schafspelz
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)


lexentry: pol/kra__rzeczownik__1
written_rep: kra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisscholle
sense_list:
tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli;


lexentry: pol/kra__wykrzyknik__1
written_rep: kra
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: kra
sense_list:
(potocznie, potoczny) wyraz dźwiękonaśladowczy, zwykle powtarzany, naśladujący niski, gardłowy dźwięk wydawany przez kruki i wrony


lexentry: pol/krach__rzeczownik__1
written_rep: krach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krach
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) bankructwo, upadek gospodarczy, załamanie ekonomiczne | (ekonomia, ekonomiczny) nagły, gwałtowny spadek kursu walut, akcji, obligacji lub innych aktywów;


lexentry: pol/kraina__rzeczownik__1
written_rep: kraina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Land | Landschaft
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska (i tym podobne, i temu podobne), rejon, region;


lexentry: pol/kraina__rzeczownik__1
written_rep: kraina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Land | Reich
sense_list:
(książkowy) sfera doznań, uczuć, myśli | (przenośnie, przenośnia) miejsce, często wymyślone, związane z jakimiś postaciami, wspomnieniami itp.


lexentry: pol/kraina_wiecznych_łowów__rzeczownik__1
written_rep: kraina wiecznych łowów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ewige Jagdgründe
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (przenośnie, przenośnia) miejsce przebywania po śmierci w wierzeniach Indian;


lexentry: pol/kraj_związkowy__rzeczownik__1
written_rep: kraj związkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bundesland
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii;


lexentry: pol/krajcar__rzeczownik__1
written_rep: krajcar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzer
sense_list:
grajcar – moneta srebrna, bita od XIII wieku, początkowo w Tyrolu. Od XVI wieku moneta zdawkowa w krajach habsburskich (równa 1/60 złotytego reńskiego, w latach 1857 – 1892 1/100 reńskiego);


lexentry: pol/krajobraz__rzeczownik__1
written_rep: krajobraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Landschaft
sense_list:
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy; | (sztuka) przedstawienie malarskie widoku natury | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) fakty, wydarzenia charakterystyczne dla jakichś zjawisk, tworzące je


lexentry: pol/krakać__czasownik__1
written_rep: krakać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: krächzen
sense_list:
wydawać charakterystyczny dla wron i kruków dźwięk | (przenośnie, przenośnia) wygłaszać pesymistyczne sądy


lexentry: pol/krakelura__rzeczownik__1
written_rep: krakelura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krakelee
sense_list:
(sztuka) (konserwatorstwo, konserwacja zabytków) siateczka spękań, która tworzy się z czasem na powierzchni obrazów olejnych, fresków, szkliwionej ceramiki;


lexentry: pol/kraken__rzeczownik__1
written_rep: kraken
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krake
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) legendarny potwór morski zatapiający statki, zwykle przedstawiany jako ogromna ośmiornica;


lexentry: pol/krakowski__przymiotnik__2
written_rep: krakowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: krakauisch | Krakauer
sense_list:
charakterystyczny dla Krakowa lub krakowian, mający cechy lub właściwości przypisywane Krakowowi lub krakowianom


lexentry: pol/kraksa__rzeczownik__1
written_rep: kraksa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Crash
sense_list:
(potocznie, potoczny) wypadek, w wyniku którego będący w ruchu pojazd zostaje uszkodzony lub rozbity; (także, też) nieszczęśliwe lądowanie samolotu


lexentry: pol/kram__rzeczownik__1
written_rep: kram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Duschkabine
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj prowizorycznego sklepu zainstalowanego w budce lub rozłożonego na ławie;


lexentry: pol/krambambula__rzeczownik__1
written_rep: krambambula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krambambuli
sense_list:
(dawniej, dawny) rodzaj słodkiej wódki ziołowej, kresowej nalewki przyrządzanej z różnych składników roślinnych;


lexentry: pol/krasnolud__rzeczownik__1
written_rep: krasnolud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwerge
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (folklor) podobna do niskiego człowieka istota z mitologii nordyckiej i germańskiej; | przedstawiciel fantastycznej rasy pochodzącej od krasnoludów (1.1)


lexentry: pol/krata__rzeczownik__1
written_rep: krata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gitter
sense_list:
(budownictwo) krzyżujące się pręty metalowe lub drewniane; ażurowe zamknięcie otworu (wejściowego, okiennego) lub rodzaj ogrodzenia konkretnej przestrzeni wewnątrz lub na zewnątrz budowli


lexentry: pol/krater__rzeczownik__1
written_rep: krater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krater
sense_list:
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne; | (geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu;


lexentry: pol/kratka__rzeczownik__1
written_rep: kratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karo
sense_list:
wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów


lexentry: pol/kraul__rzeczownik__1
written_rep: kraul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kraul
sense_list:
(sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;


lexentry: pol/krawędź__rzeczownik__1
written_rep: krawędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kante
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa sąsiednie wierzchołki wielościanu lub powierzchni wielościennej; | (matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu;


lexentry: pol/krawężnik__rzeczownik__1
written_rep: krawężnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bordstein | Bordkante | Randstein | Kantenstein
sense_list:
(budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Robe
sense_list:
elegancki i oryginalny strój, szczegół stroju lub uczesania o walorach artystycznych, zwykle kobiecy


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rolle
sense_list:
rola aktora w filmie lub w sztuce teatralnej, zwykle oryginalny lub wybitny sposób odtworzenia postaci


lexentry: pol/kreatynina__rzeczownik__1
written_rep: kreatynina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreatinin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;


lexentry: pol/krecz__rzeczownik__1
written_rep: krecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abgeschiedenheit
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie ziemnym: wycofanie się zawodnika w trakcie meczu, zwykle, choć nie zawsze, z powodu kontuzji


lexentry: pol/kreda__rzeczownik__1
written_rep: kreda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreide
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia; | (geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);


lexentry: pol/kreda__rzeczownik__1
written_rep: kreda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreide | Tafelkreide
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie


lexentry: pol/kredyt__rzeczownik__1
written_rep: kredyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kredit
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie


lexentry: pol/krem__rzeczownik__1
written_rep: krem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Creme
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) (spożywczy) masa do przekładania ciast i ciastek


lexentry: pol/krem__rzeczownik__1
written_rep: krem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Creme | Kreme
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;


lexentry: pol/krem_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: krem do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rasiercreme
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja do wyrabiania pianki do golenia


lexentry: pol/kres_górny__rzeczownik__1
written_rep: kres górny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Supremum
sense_list:
(matematyka, matematyczny) najmniejsza liczba taka, że wszystkie elementy danego zbioru są od niej mniejsze lub równe


lexentry: pol/kreska__rzeczownik__1
written_rep: kreska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Strich | Häkchen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski


lexentry: pol/kretyn__rzeczownik__1
written_rep: kretyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dummkopf | Depp | Trottel
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny


lexentry: pol/kretyn__rzeczownik__1
written_rep: kretyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kretin
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem


lexentry: pol/krew__rzeczownik__1
written_rep: krew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blut
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt; | (przenośnie, przenośnia) pokrewieństwo, linia rodowa


lexentry: pol/krewetka__rzeczownik__1
written_rep: krewetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Garnele
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)


lexentry: pol/krochmal__rzeczownik__1
written_rep: krochmal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stärke
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów


lexentry: pol/krogulec__rzeczownik__1
written_rep: krogulec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sperber
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/krok__rzeczownik__1
written_rep: krok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schritt
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) sposób ułożenia nóg w tańcu | (przenośnie, przenośnia) postęp w jakiejś dziedzinie | (krawiectwo) część spodni między nogawkami | etap, faza | niewielki dystans, (także, też) (przenośnie, przenośnia)


lexentry: pol/krokiet__rzeczownik__1
written_rep: krokiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krokette
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z masy z gotowanych ziemniaków z jajkiem i przyprawami w postaci smażonych kulek lub o walcowatym kształcie;


lexentry: pol/krokodyl__rzeczownik__1
written_rep: krokodyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krokodil
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;


lexentry: pol/krokodylek__rzeczownik__1
written_rep: krokodylek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krokodilklemme
sense_list:
(elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów


lexentry: pol/krokomierz__rzeczownik__1
written_rep: krokomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schrittzähler | Pedometer | Schrittmesser
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;


lexentry: pol/krokosz_barwierski__rzeczownik__1
written_rep: krokosz barwierski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Färberdistel
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych, występującej na Bliskim Wschodzie i Indiach, uprawianej już w starożytności jako roślina farbierska i oleista;


lexentry: pol/kroksztyn__rzeczownik__1
written_rep: kroksztyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kragstein
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rodzaj wspornika osadzonego w ścianie najczęściej w kształcie konsoli lub wystający przed mur koniec belki stropowej


lexentry: pol/krokus__rzeczownik__1
written_rep: krokus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krokus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną; | (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju krokus (1.1)


lexentry: pol/kronika__rzeczownik__1
written_rep: kronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chronik
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym;


lexentry: pol/kronikarka__rzeczownik__1
written_rep: kronikarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Berichterstatter
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która napisała lub pisze kronikę | kobieta śledząca i opisująca przebieg faktów, np. w czasopiśmie


lexentry: pol/kronikarz__rzeczownik__1
written_rep: kronikarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Berichterstatter
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która napisała lub pisze kronikę | osoba śledząca i opisująca przebieg faktów, np. w czasopiśmie


lexentry: pol/kropielnica__rzeczownik__1
written_rep: kropielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weihwasserbecken
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie na wodę święconą zwykle umieszczane przy wejściu


lexentry: pol/kropierz__rzeczownik__1
written_rep: kropierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schabracke
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) średniowieczne sukienne okrycie konia z otworami na oczy, dłuższe od czapraka;


lexentry: pol/kropla,_która_przepełnia_czarę__rzeczownik__1
written_rep: kropla, która przepełnia czarę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: der Tropfen, der das Fass zum überlaufen bringt | der Tropfen, der das Fass zum Überlaufen bringt
sense_list:
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.


lexentry: pol/kroplówka__rzeczownik__1
written_rep: kroplówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tropf
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg medyczny polegający na podawaniu płynów kroplami – dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo – np. krwiozastępczych, krwiopochodnych, krwi, soli fizjologicznej z lekami;


lexentry: pol/krosno__rzeczownik__1
written_rep: krosno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Webstuhl | Webmaschine
sense_list:
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;


lexentry: pol/krowa,_która_dużo_ryczy,_mało_mleka_daje__przysłowie__1
written_rep: krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje
part_of_speech: proverb
sense_list: z przechwałek niewiele wynika
min_sense_num: 01
trans_list:
Hunde die bellen, beißen nicht | die Kuh die am meisten brüllt, gibt am wenigsten Milch | große Worte und nichts dahinter


lexentry: pol/krowi_placek__rzeczownik__1
written_rep: krowi placek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuhfladen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) krowie odchody tworzące okrągłą, płaską masę, zwykle na łące lub pastwisku


lexentry: pol/krucjata__rzeczownik__1
written_rep: krucjata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzzug
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej; | (przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (każda) wyprawa wojenna inicjowana przez papiestwo przeciwko muzułmanom, poganom lub przeciwnikom Kościoła (także heretykom)


lexentry: pol/kruczy__przymiotnik__1
written_rep: kruczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rabenschwarz
sense_list:
(książkowy) o włosach, piórach, sierści: intensywnie czarny i połyskliwy, taki jak u kruka | typowy dla kruka, należący do kruka, będący efektem działalności kruka


lexentry: pol/kruk__rzeczownik__1
written_rep: kruk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rabe | Kolkrabe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;


lexentry: pol/kruk_krukowi_oka_nie_wykole__przysłowie__1
written_rep: kruk krukowi oka nie wykole
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: eine Krähe hackt der anderen kein Auge aus
sense_list:
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy


lexentry: pol/kruk_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: kruk zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolkrabe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kruk zwyczajny (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/krupa__rzeczownik__1
written_rep: krupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Graupe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kasza wyprodukowana poprzez obłuszczenie i ewentualne polerowanie ziarna, zachowująca jego kształt


lexentry: pol/krupnik__rzeczownik__1
written_rep: krupnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Graupensuppe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa na wywarze mięsno-jarzynowym, z ziemniakami, zasypana kaszą;


lexentry: pol/krupon__rzeczownik__1
written_rep: krupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Croupon
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) najgrubsza i najbardziej wartościowa część surowej skóry bydlęcej lub świńskiej, oddzielana od grzbietu;


lexentry: pol/kruszarka__rzeczownik__1
written_rep: kruszarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brecher
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa


lexentry: pol/kruszonka__rzeczownik__1
written_rep: kruszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Streusel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozdrobniona masa z mąki, masła, i cukru pokrywająca niektóre wypieki


lexentry: pol/kruszyna_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: kruszyna pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Faulbaum | Pulverholz | Schusterholz
sense_list:
(botanika, botaniczny) Frangula alnus, gatunek pospolitego w Polsce krzewu z rodziny szakłakowatych;


lexentry: pol/krwawy__przymiotnik__1
written_rep: krwawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: blutend
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przypominający kolor krwi | taki, który zawiera krew, (także, też) będący skutkiem krwawienia | związany z rozlewem krwi


lexentry: pol/krwinka_czerwona__rzeczownik__1
written_rep: krwinka czerwona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotes Blutkörperchen
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) element komórkowy krwi, nadający jej barwę czerwoną dzięki barwnikowi hemoglobinie, służący przenoszeniu tlenu do komórek ciała


lexentry: pol/krwiopijca__rzeczownik__1
written_rep: krwiopijca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blutsauger
sense_list:
ten, który pije krew | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) ten, który wyzyskuje innych


lexentry: pol/krykiet__rzeczownik__1
written_rep: krykiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kricket
sense_list:
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;


lexentry: pol/kryl__rzeczownik__1
written_rep: kryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krill
sense_list:
rząd drobnych morskich skorupiaków zamieszkujących morza i oceany na całym świecie, stanowiący istotne źródło pokarmu m.in. wielorybów, ryb, pingwinów;


lexentry: pol/kryminalistyka__rzeczownik__1
written_rep: kryminalistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriminalistik
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o metodach i sposobach wykrywania przestępstw i ich sprawców;


lexentry: pol/kryminalizować__czasownik__1
written_rep: kryminalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kriminalisieren
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowo klasyfikować dane działanie jako przestępstwo, penalizować


lexentry: pol/kryminał__rzeczownik__1
written_rep: kryminał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krimi
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o tematyce kryminalnej, związanej z przestępstwem


lexentry: pol/kryminologia__rzeczownik__1
written_rep: kryminologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriminologie
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);


lexentry: pol/kryptologia__rzeczownik__1
written_rep: kryptologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kryptologie
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);


lexentry: pol/kryształ__rzeczownik__1
written_rep: kryształ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kristall
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;


lexentry: pol/kryterium__rzeczownik__1
written_rep: kryterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriterium
sense_list:
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru | (sport, sportowy) wyścig kolarski po zamkniętym torze


lexentry: pol/kryza__rzeczownik__1
written_rep: kryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bund
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pierścień lub pas służący do spajania lub zakończania instalacji


lexentry: pol/kryza__rzeczownik__1
written_rep: kryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Halskrause
sense_list:
(książkowy) (krawiectwo) dawny plisowany lub fałdowany kołnierz; | (zoologia, zoologiczny) wyróżniający się kołnierz z sierści lub pierza u niektórych gatunków zwierząt


lexentry: pol/kryza__rzeczownik__1
written_rep: kryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krause
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) kościsty twór wokół szyi gadów, w tym dinozaurów;


lexentry: pol/kryzys_wieku_średniego__rzeczownik__1
written_rep: kryzys wieku średniego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Midlife-Crisis
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;


lexentry: pol/kryć__czasownik__1
written_rep: kryć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: decken
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: pilnować przeciwnika, starając się uniemożliwić mu skuteczną grę, zdobywanie punktów, bramek | osłaniać kogoś lub coś przed odpowiedzialnością, karą


lexentry: pol/krzak_gorejący__rzeczownik__1
written_rep: krzak gorejący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brennender Dornbusch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: płonący krzak, pod postacią którego Bóg objawił się Mojżeszowi;


lexentry: pol/krzesło__rzeczownik__1
written_rep: krzesło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stuhl
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);


lexentry: pol/krzesło_elektryczne__rzeczownik__1
written_rep: krzesło elektryczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektrischer Stuhl
sense_list:
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) (więziennictwo, więzienny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;


lexentry: pol/krzywica__rzeczownik__1
written_rep: krzywica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rachitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;


lexentry: pol/krzywka__rzeczownik__1
written_rep: krzywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nocken
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obracający się element mechanizmu o nieregularnym kształcie, służący do zamiany ruchu obrotowego innego elementu w ruch postępowy;


lexentry: pol/krzywomierz__rzeczownik__1
written_rep: krzywomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurvimeter | Kurvenmesser | Meßrädchen
sense_list:
przyrząd służący do mierzenia długości linii krzywych (zwłaszcza na mapie); urządzenie ma kółko, które należy prowadzić po mierzonej linii, a jego liczba obrotów przeliczana jest na odległość;


lexentry: pol/krzyż__rzeczownik__1
written_rep: krzyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuz
sense_list:
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; | order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1) | (anatomia, anatomiczny) część kręgosłupa; | (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności


lexentry: pol/krzyż_morowy__rzeczownik__1
written_rep: krzyż morowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pestkreuz
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż chrześcijański stawiany w związku z epidemią – jako wotum błagalne lub dla upamiętnienia ofiar


lexentry: pol/krzyżak__rzeczownik__1
written_rep: krzyżak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzspinne
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Araneus diadematus, pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż;


lexentry: pol/krzyżmo__rzeczownik__1
written_rep: krzyżmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chrisam
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;


lexentry: pol/krzyżodziób__rzeczownik__1
written_rep: krzyżodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzschnabel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia, rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki


lexentry: pol/krzyżodziób_świerkowy__rzeczownik__1
written_rep: krzyżodziób świerkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fichtenkreuzschnabel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia curvirostra, gatunek ptaka z rodziny łuszczaków, rodzaju krzyżodziobów;


lexentry: pol/król__rzeczownik__1
written_rep: król
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: König
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie


lexentry: pol/król__rzeczownik__2
written_rep: król
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: König
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach; | (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;


lexentry: pol/królestwo__rzeczownik__1
written_rep: królestwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reich | Königreich
sense_list:
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);


lexentry: pol/króliczek__rzeczownik__1
written_rep: króliczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Häschen
sense_list:
kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika | młody, mały królik | zabawka lub słodycze w kształcie królika


lexentry: pol/królowa__rzeczownik__1
written_rep: królowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Königin
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów | żona króla


lexentry: pol/krótkoterminowy__przymiotnik__1
written_rep: krótkoterminowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kurzfristig
sense_list:
taki, który krótko trwa | taki, który został przewidziany na krótki okres lub który ma krótki termin realizacji


lexentry: pol/krótkowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: krótkowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurzsichtigkeit | Myopie
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;


lexentry: pol/krótkowzroczny__przymiotnik__1
written_rep: krótkowzroczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kurzsichtig
sense_list:
(medycyna, medyczny) cierpiący na krótkowzroczność, widzący nieostro odległe przedmioty | (przenośnie, przenośnia) (książkowy) nieumiejący przewidywać


lexentry: pol/krążownik__rzeczownik__1
written_rep: krążownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;


lexentry: pol/krążownik_liniowy__rzeczownik__1
written_rep: krążownik liniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlachtkreuzer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) klasa dużych okrętów artyleryjskich, która wykształciła się w okresie poprzedzającym I wojnę światową jako połączenie cech krążowników i pancerników;


lexentry: pol/krążownik_przeciwlotniczy__rzeczownik__1
written_rep: krążownik przeciwlotniczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flugabwehrkreuzer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników lekkich, których przeznaczeniem była ochrona zespołów okrętów przed atakami lotnictwa;


lexentry: pol/kręcz__rzeczownik__1
written_rep: kręcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schiefhals
sense_list:
(medycyna, medyczny) bolesny przykurcz mięśni szyjnych powodujący odchylenie głowy i szyi w stronę barku;


lexentry: pol/ksenofobia__rzeczownik__1
written_rep: ksenofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xenophobie | Fremdenfeindlichkeit
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;


lexentry: pol/ksero-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: ksero-
min_sense_num: 01
trans_list: xero-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z czynnością kserowania | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z tym, co suche


lexentry: pol/ksiądz__rzeczownik__1
written_rep: ksiądz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Priester | Pfarrer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;


lexentry: pol/książeczka_żeglarska__rzeczownik__1
written_rep: książeczka żeglarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seefahrtbuch
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (administracja) państwowy dokument zawodowy marynarzy pracujących w marynarce handlowej, który potwierdza tożsamość, dokumentuje przebieg pracy oraz umożliwia przekraczanie granic morskich i pobyt we wszystkich portach świata;


lexentry: pol/książka__rzeczownik__1
written_rep: książka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buch
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;


lexentry: pol/książka_telefoniczna__rzeczownik__1
written_rep: książka telefoniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Telefonbuch
sense_list:
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;


lexentry: pol/książkowy__przymiotnik__1
written_rep: książkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Buch-
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zaczerpnięty z książek, wysublimowany, wyszukany | odnoszący się do książki, zawarty w książce


lexentry: pol/książę_małżonek__rzeczownik__1
written_rep: książę małżonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Prinzgemahl
sense_list:
w niektórych krajach: tytuł przysługujący małżonkowi panującej monarchini, niemającemu władzy monarchy ani tytułu królewskiego


lexentry: pol/księgosusz__rzeczownik__1
written_rep: księgosusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rinderpest
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna bydła powodowana przez wirusy z rzędu Mononegavirales;


lexentry: pol/księgowość__rzeczownik__1
written_rep: księgowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buchhaltung
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa; | (ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
written_rep: księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fürstentum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
written_rep: księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herzogtum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księżna__rzeczownik__1
written_rep: księżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herzogin
sense_list:
kobieta, która sprawuje władzę w księstwie | członkini rodu, której nadano tytuł książęcy | żona księcia


lexentry: pol/księżyc__rzeczownik__1
written_rep: księżyc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mond
sense_list:
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część | (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;


lexentry: pol/księżycówka__rzeczownik__1
written_rep: księżycówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eine Nebenbeschäftigung ausüben
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (spożywczy) nielegalnie pędzona wódka, rzekomo nocą, przy świetle księżyca


lexentry: pol/ksylitol__rzeczownik__1
written_rep: ksylitol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xylitol
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;


lexentry: pol/ksylofon__rzeczownik__1
written_rep: ksylofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xylophon
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;


lexentry: pol/ksylometazolina__rzeczownik__1
written_rep: ksylometazolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xylometazolin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek sympatykomimetyczny, pochodna imidazoliny;


lexentry: pol/kszyk__rzeczownik__1
written_rep: kszyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bekassine
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;


lexentry: pol/kto_mieczem_wojuje,_(ten)_od_miecza_ginie__przysłowie__1
written_rep: kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: wer das Schwert ergreift, der soll durchs Schwert umkommen
sense_list:
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami


lexentry: pol/kto_nie_ma_w_głowie,_ten_ma_w_nogach__przysłowie__1
written_rep: kto nie ma w głowie, ten ma w nogach
part_of_speech: proverb
sense_list: jeśli ktoś nie ma dobrej pamięci, musi często wracać po to, o czym zapomniał
min_sense_num: 01
trans_list:
was man nicht im Kopf hat, hat man in den Beinen / Füßen | was man nicht im Kopf hat, muss man in den Beinen / Füßen haben


lexentry: pol/kto_pierwszy,_ten_lepszy__przysłowie__1
written_rep: kto pierwszy, ten lepszy
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: wer zuerst kommt, mahlt zuerst
sense_list:
pierwszy więcej korzysta; im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel


lexentry: pol/który__zaimek__1
written_rep: który
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: der
sense_list:
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego


lexentry: pol/kubeł__rzeczownik__1
written_rep: kubeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: =
sense_list:
walcowaty lub kanciasty pojemnik, przeznaczony na przechowywanie płynów, artykułów sypkich, śmieci itp.


lexentry: pol/kubizm__rzeczownik__1
written_rep: kubizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kubismus
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów; | (architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;


lexentry: pol/kuchenka_mikrofalowa__rzeczownik__1
written_rep: kuchenka mikrofalowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikrowellenherd
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
written_rep: kuchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Küche
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się | komplet mebli kuchennych | sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp. | piec kuchenny


lexentry: pol/kufer__rzeczownik__1
written_rep: kufer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Truhe
sense_list:
okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży


lexentry: pol/kuguar__rzeczownik__1
written_rep: kuguar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Puma
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku kuguarów (1.1)


lexentry: pol/kukurydza__rzeczownik__1
written_rep: kukurydza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mais
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolba kukurydzy (1.1) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1)


lexentry: pol/kula__rzeczownik__1
written_rep: kula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kugel
sense_list:
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest nie większa od pewnej ustalonej liczby; | (wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej


lexentry: pol/kulig__rzeczownik__1
written_rep: kulig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlittenpartie
sense_list:
(książkowy) (dawniej, dawny) zabawa zapustna połączona z objeżdżaniem na saniach domów sąsiedzkich, później także kawalkada sań jadących dla zabawy; (zobacz) też kulig w Encyklopedii staropolskiej;


lexentry: pol/kulik__rzeczownik__1
written_rep: kulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brachvogel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych


lexentry: pol/kulminacja__rzeczownik__1
written_rep: kulminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kulmination
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) proces przejścia ciała niebieskiego poprzez płaszczyznę południka | szczytowy punkt, najmocniejsze nasilenie jakiegoś procesu


lexentry: pol/kulminacyjny__przymiotnik__1
written_rep: kulminacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Kulmination
sense_list:
najwyższy, szczytowy pod względem napięcia uczuciowego, nasilenia, nagromadzenia jakichś zjawisk, przeżyć


lexentry: pol/kulomb__rzeczownik__1
written_rep: kulomb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Coulomb
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;


lexentry: pol/kulon__rzeczownik__1
written_rep: kulon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Triel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;


lexentry: pol/kult__rzeczownik__1
written_rep: kult
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kult
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;


lexentry: pol/kult_jednostki__rzeczownik__1
written_rep: kult jednostki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Personenkult
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrytykowana w ustroju socjalistycznym i komunistycznym polityka błędów w przywództwie przez otaczanie swojej osoby oficjalnym uwielbieniem i całkowitym blokowaniem krytyki; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) kult osoby występujący w autokratycznym systemie władzy, prowadzący do idealizowania i wręcz do deifikacji władcy czy przywódcy;


lexentry: pol/kultura__rzeczownik__1
written_rep: kultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kultur
sense_list:
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości | umiejętność obcowania z ludźmi | (biologia, biologiczny) sztuczna hodowla mikroorganizmów, komórek lub tkanek


lexentry: pol/kultywator__rzeczownik__1
written_rep: kultywator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kultivator | Ackerfräse
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) drapacz, narzędzie uprawowe do spulchniania roli bez jej odwracania oraz do niszczenia chwastów;


lexentry: pol/kumpir__rzeczownik__1
written_rep: kumpir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kumpir
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj fast foodu; duży, pieczony ziemniak z dodatkami, specjalność kuchni tureckiej


lexentry: pol/kumulacja__rzeczownik__1
written_rep: kumulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ansammlung
sense_list:
nagromadzenie / skupienie się czegoś w jednym miejscu; (także, też) sumowanie działań, doświadczeń itp.


lexentry: pol/kumys__rzeczownik__1
written_rep: kumys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kumys
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;


lexentry: pol/kuna__rzeczownik__1
written_rep: kuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marder
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;


lexentry: pol/kuna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: kuna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Steinmarder
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes foina Erxleben, euroazjatycki gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, uznawany za zwierzę synantropijne


lexentry: pol/kung_fu__rzeczownik__1
written_rep: kung fu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kung-Fu
sense_list:
(sport, sportowy) popularny (aczkolwiek błędny) termin określający chińskie sztuki walki (termin poprawny: wushu);


lexentry: pol/kungur__rzeczownik__1
written_rep: kungur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kungurium
sense_list:
(geologia, geologiczny) czwarty, najmłodszy wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 275,6 – 270,6 milionów lat temu;


lexentry: pol/kuoka_krótkoogonowa__rzeczownik__1
written_rep: kuoka krótkoogonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurzschwanzkänguru
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Setonix brachyurus, gatunek zwierzęcia z monotypowego rodzaju kuoka, Setonix


lexentry: pol/kupaż__rzeczownik__1
written_rep: kupaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Coupage
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) mieszanie różnych rodzajów wina w celu otrzymania napoju o pożądanych właściwościach


lexentry: pol/kuplet__rzeczownik__1
written_rep: kuplet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Couplet
sense_list:
(książkowy) zwrotka satyrycznej piosenki o aktualnej treści | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część ronda między kolejnymi wystąpieniami refrenu


lexentry: pol/kupon__rzeczownik__1
written_rep: kupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abschnitt
sense_list:
blankiet, formularz z wydrukowanymi rubrykami do wypełnienia używany do udziału w grze liczbowej, konkursie


lexentry: pol/kupon__rzeczownik__1
written_rep: kupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Coupon
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odcinek papieru wartościowego uprawniający właściciela do odbioru należnego mu procentu lub dywidendy | odcinek biletu, bonu, talonu itp. odrywany na znak wykorzystania


lexentry: pol/kura_domowa__rzeczownik__1
written_rep: kura domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hausfrau
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) o gospodyni domowej, kobiecie zajmującej się domem


lexentry: pol/kuracja__rzeczownik__1
written_rep: kuracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kur
sense_list:
szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody


lexentry: pol/kurant__rzeczownik__1
written_rep: kurant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glockenspiel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechanizm wygrywający melodię umieszczany w zegarze lub innym urządzeniu


lexentry: pol/kurator__rzeczownik__1
written_rep: kurator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bewährungshelfer
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania dozoru nad nieletnim wykazującym demoralizację lub dopuszczającym się czynów karalnych, jak i nad skazanym mającym wyrok pozbawienia wolności w warunkowym zawieszeniu;


lexentry: pol/kurator_sądowy__rzeczownik__1
written_rep: kurator sądowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bewährungshelfer
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania nadzoru nad kimś i realizacją przez niego orzeczeń;


lexentry: pol/kurcz__rzeczownik__1
written_rep: kurcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krampf
sense_list:
(medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;


lexentry: pol/kurdologia__rzeczownik__1
written_rep: kurdologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurdologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina akademicka skoncentrowana na kulturze, historii i języku Kurdów


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ablasshahn
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hahn
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze


lexentry: pol/kuria__rzeczownik__1
written_rep: kuria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) budynek posiedzeń senatu w starożytnym Rzymie; | (historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału obywateli w starożytnym Rzymie; | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca diecezją, na której czele stoi ordynariusz; | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca prowincją zakonną, na której czele stoi przełożony prowincjalny;


lexentry: pol/kurka__rzeczownik__1
written_rep: kurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pfifferling
sense_list:
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Cantharellus cibarius, pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;


lexentry: pol/kurka_wodna__rzeczownik__1
written_rep: kurka wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Teichralle | Teichhuhn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;


lexentry: pol/kurmandżi__rzeczownik__1
written_rep: kurmandżi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurmandschi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy irańskiej, tworzący wraz z sorani oraz kilkoma innymi pokrewnymi językami i dialektami tzw. makrojęzyk kurdyjski;


lexentry: pol/kuropatwa__rzeczownik__1
written_rep: kuropatwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rebhuhn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;


lexentry: pol/kurs__rzeczownik__1
written_rep: kurs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurs
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu | (ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie


lexentry: pol/kursor__rzeczownik__1
written_rep: kursor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cursor | Zeiger
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury


lexentry: pol/kursor__rzeczownik__1
written_rep: kursor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mauszeiger
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;


lexentry: pol/kursować__czasownik__1
written_rep: kursować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Bach
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) przemieszczać się pospiesznie tam i z powrotem | przebywać regularnie określoną trasę


lexentry: pol/kurwa__wykrzyknik__1
written_rep: kurwa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: Scheiße | ficken | verfickt
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;


lexentry: pol/kurzawka__rzeczownik__1
written_rep: kurzawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Treibsand
sense_list:
(geologia, geologiczny) drobnoziarniste piaski lub mułki, przesycone wodą i łatwo ulegające upłynnieniu;


lexentry: pol/kustodia__rzeczownik__1
written_rep: kustodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Custodia | Kustodia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne służące do przechowywania hostii wystawianej w monstrancji;


lexentry: pol/kustodia__rzeczownik__1
written_rep: kustodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kustodie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;


lexentry: pol/kusza__rzeczownik__1
written_rep: kusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Armbrust
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;


lexentry: pol/kuter__rzeczownik__1
written_rep: kuter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kutter
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;


lexentry: pol/kutia__rzeczownik__1
written_rep: kutia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weihnachtsgrütze
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z pszenicy, maku, miodu i orzechów podawana jako danie na Wigilię;


lexentry: pol/kuć_żelazo,_póki_gorące__przysłowie__1
written_rep: kuć żelazo, póki gorące
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: man muss das Eisen schmieden, solange es heiß ist
sense_list:
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe


lexentry: pol/kułak__rzeczownik__1
written_rep: kułak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kulak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie, pogardliwy) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;


lexentry: pol/kuśnierz__rzeczownik__1
written_rep: kuśnierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kürschner
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra


lexentry: pol/kuźnia__rzeczownik__1
written_rep: kuźnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schmiede
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wydział fabryki, w którym wykonuje się kucie | warsztat kowala; | (architektura, architektoniczny) dom z warsztatem kowala


lexentry: pol/kwadrat__rzeczownik__1
written_rep: kwadrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quadrat
sense_list:
(geometria) wielokąt o czterech bokach równej długości i czterech kątach prostych, czworokąt foremny; | (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego;


lexentry: pol/kwadratowy__przymiotnik__1
written_rep: kwadratowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: quadratisch
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia | (matematyka, matematyczny) związany z kwadratem, dotyczący kwadratu


lexentry: pol/kwalifikator__rzeczownik__1
written_rep: kwalifikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Angabe
sense_list:
informacja, zwykle w postaci skrótu, podawana przed niektórymi definicjami w słowniku lub encyklopedii, określająca zakres użycia danego wyrazu lub jego charakter


lexentry: pol/kwantowy_laser_kaskadowy__rzeczownik__1
written_rep: kwantowy laser kaskadowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quantenkaskadenlaser
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unipolarny laser półprzewodnikowy, emitujący promieniowanie w zakresie średniej i dalekiej podczerwieni;


lexentry: pol/kwantyfikator__rzeczownik__1
written_rep: kwantyfikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quantor
sense_list:
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) termin na oznaczenie zwrotów: dla każdego, istnieje takie i im pokrewnych


lexentry: pol/kwantyfikator_ogólny__rzeczownik__1
written_rep: kwantyfikator ogólny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allquantor
sense_list:
(logika, logiczny) kwantyfikator mówiący, że dane twierdzenie (funkcja zdaniowa) jest prawdziwe przy dowolnej wartości zmiennej


lexentry: pol/kwantyl__rzeczownik__1
written_rep: kwantyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quantil
sense_list:
(statystyka, statystyczny) liczba określająca dla jakiej wartości zadany procent rozkładu statystycznego leży na lewo od niej;


lexentry: pol/kwarc__rzeczownik__1
written_rep: kwarc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quarz
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;


lexentry: pol/kwas_abietynowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas abietynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abietinsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów żywicznych, żółte ciało stałe występujące naturalnie w żywicach drzew iglastych;


lexentry: pol/kwas_akrylowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas akrylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acrylsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;


lexentry: pol/kwas_askorbinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas askorbinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ascorbinsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;


lexentry: pol/kwas_azelainowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas azelainowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Azelainsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym;


lexentry: pol/kwas_chlebowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas chlebowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kwass
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezalkoholowy napój otrzymywany przez fermentację chleba lub słodu zbożowego;


lexentry: pol/kwas_chlorogenowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas chlorogenowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chlorogensäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ester kwasu kawowego i kwasu chinowego, naturalny przeciwutleniacz występujący w roślinach, głównie w zielonych liściach i owocach, m.in. kawowca, głogu, w karczochach i pokrzywie;


lexentry: pol/kwas_deoksyrybonukleinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas deoksyrybonukleinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Desoxyribonukleinsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych


lexentry: pol/kwas_fitynowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas fitynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytinsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) wykazujący właściwości przeciwnowotworowe antyoksydant pomagający usuwać z organizmu nadmiar metali


lexentry: pol/kwas_fluorowodorowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas fluorowodorowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fluorwasserstoffsäure | Flusssäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) kwas beztlenowy będący roztworem fluorowodoru w wodzie, bezbarwna, żrąca ciecz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/kwas_hialuronowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas hialuronowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyaluronsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;


lexentry: pol/kwas_masłowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas masłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buttersäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) kwas tłuszczowy, organiczny związek chemiczny występujący w zjełczałym maśle i nadający lekko gorzki posmak wielu rodzajom serów;


lexentry: pol/kwas_mlekowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas mlekowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Milchsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;


lexentry: pol/kwas_octowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas octowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Essigsäure | Äthanosäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;


lexentry: pol/kwas_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwefelsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;


lexentry: pol/kwas_solny__rzeczownik__1
written_rep: kwas solny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Salzsäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) silnie żrący kwas nieorganiczny, będący m.in. ważnym czynnikiem trawiennym zwierząt, odczynnikiem laboratoryjnym czy środkiem przemysłowym


lexentry: pol/kwas_syryngowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas syryngowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Syringasäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący związek organiczny, pochodna kwasu galusowego o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwutleniającym, wykorzystywana w syntezie chemicznej oraz w badaniach archeologicznych;


lexentry: pol/kwas_tłuszczowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas tłuszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fettsäure
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny z klasy kwasów karboksylowych, zawierający jedną grupą karboksylową i alifatyczny łańcuch węglowy, jeden z głównych składników m.in. lipidów;


lexentry: pol/kwas_węglowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas węglowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kohlensäure
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;


lexentry: pol/kwasica_metaboliczna__rzeczownik__1
written_rep: kwasica metaboliczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metabolische Azidose
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35;


lexentry: pol/kwasowość__rzeczownik__1
written_rep: kwasowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Säuregehalt | Azidität
sense_list:
(chemia, chemiczny) cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie


lexentry: pol/kwazar__rzeczownik__1
written_rep: kwazar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quasar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;


lexentry: pol/kwaśny_deszcz__rzeczownik__1
written_rep: kwaśny deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saurer Regen
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) opad atmosferyczny o odczynie pH mniejszym niż 5,6, zawierający m.in. produkty przemiany tlenków azotu, dwutlenku siarki i tlenków węgla;


lexentry: pol/kwercetyna__rzeczownik__1
written_rep: kwercetyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quercetin
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny, wielopierścieniowy związek aromatyczny pochodzenia roślinnego, należący do flawonoli, który znajduje zastosowanie m.in. w lecznictwie i jako barwnik;


lexentry: pol/kwestarz__rzeczownik__1
written_rep: kwestarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quästor
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) zakonnik prowadzący osobiście zbiórkę darów dla klasztoru


lexentry: pol/kwiat__rzeczownik__1
written_rep: kwiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blume | Blüte
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania | (ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna


lexentry: pol/kwiaton__rzeczownik__1
written_rep: kwiaton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzblume
sense_list:
(architektura, architektoniczny) detal architektoniczny w kształcie stylizowanego kwiatu charakterystyczny dla gotyku i neogotyku;


lexentry: pol/kwiecie__rzeczownik__1
written_rep: kwiecie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blütezeit
sense_list:
(książkowy) kwiaty (szczególnie w odniesieniu do ich dużej ilości, wielości, intensywności barw lub zapachów)


lexentry: pol/kwiecień_plecień,_bo_przeplata_trochę_zimy,_trochę_lata__przysłowie__1
written_rep: kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę lata
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: April, April, der macht, was er will April, April, der weiß nicht, was er will
sense_list:
w kwietniu występuje duża zmienność pogodowa (szybka zmiana pogody, np. z ciepłego słonecznego dnia na zimny i pochmurny)


lexentry: pol/kwietyzm__rzeczownik__1
written_rep: kwietyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quietismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt kładący nacisk na kontemplowanie i modlitwę;


lexentry: pol/kwinkunks__rzeczownik__1
written_rep: kwinkunks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quinkunx
sense_list:
(dawniej, dawny) układ pięciu obiektów w którym cztery znajdują się na kątach, a piąty w środku; również motyw dekoracyjny o takim układzie;


lexentry: pol/kwintet__rzeczownik__1
written_rep: kwintet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quintett
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na pięć instrumentów lub pięć głosów | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków lub śpiewaków


lexentry: pol/kwintet_smyczkowy__rzeczownik__1
written_rep: kwintet smyczkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Streichquintett
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa instrumentów smyczkowych w orkiestrze | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków grających na instrumentach smyczkowych


lexentry: pol/kwitnienie__rzeczownik__1
written_rep: kwitnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blütezeit | Blühen
sense_list:
(botanika, botaniczny) okres dojrzałości u roślin nasiennych, w którym dochodzi do wytwarzania kwiatów


lexentry: pol/kółko_i_krzyżyk__rzeczownik__1
written_rep: kółko i krzyżyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dodelschach | Kreis und Kreuz
sense_list:
popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;


lexentry: pol/kąkol__rzeczownik__1
written_rep: kąkol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kornrade
sense_list:
(botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;


lexentry: pol/kąpiel_wodna__rzeczownik__1
written_rep: kąpiel wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserbad
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potraw metodą tzw. pośredniego ogrzewania poprzez umieszczenie naczynia ze składnikami potrawy w większym naczyniu z wrzącą wodą


lexentry: pol/kąt_dwuścienny__rzeczownik__1
written_rep: kąt dwuścienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Diederwinkel
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (geometria) kąt zawarty między dwiema półpłaszczyznami, posiadającymi wspólną krawędź;


lexentry: pol/kąt_rozwarty__rzeczownik__1
written_rep: kąt rozwarty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stumpfer Winkel
sense_list:
(geometria) (matematyka, matematyczny) kąt o mierze większej od 90 stopni lecz mniejszej od 180 stopni


lexentry: pol/kąt_wpisany__rzeczownik__1
written_rep: kąt wpisany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Umfangswinkel
sense_list:
(geometria) kąt, którego wierzchołek leży na okręgu i którego ramiona wyznaczają cięciwy tego okręgu wychodzące z wierzchołka kąta;


lexentry: pol/kąt_środkowy__rzeczownik__1
written_rep: kąt środkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittelpunktswinkel | Zentriwinkel
sense_list:
(geometria) kąt, którego wierzchołek leży w środku okręgu i którego ramiona wyznaczają promienie tego okręgu;


lexentry: pol/kłamstwo_oświęcimskie__rzeczownik__1
written_rep: kłamstwo oświęcimskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holocaustleugnung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) praktyka negowania holokaustu, upowszechnianie opinii, że znane fakty na temat Holocaustu są wyolbrzymione lub nieprawdziwe;


lexentry: pol/kłos__rzeczownik__1
written_rep: kłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ähre
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;


lexentry: pol/kłusować__czasownik__1
written_rep: kłusować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: traben
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) biec kłusem | (jeździectwo, jeździecki) jechać kłusem | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo szybko biec


lexentry: pol/kłuć__czasownik__1
written_rep: kłuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stechen
sense_list:
przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym | (o owadach) żądlić | wywoływać uczucie ostrego bólu


lexentry: pol/kłódka_miłości__rzeczownik__1
written_rep: kłódka miłości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liebesschloss
sense_list:
kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary;


lexentry: pol/kłąb__rzeczownik__1
written_rep: kłąb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Traube
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) skupisko pszczół otaczające królową;


lexentry: pol/kłąb_rojowy__rzeczownik__1
written_rep: kłąb rojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwarmtraube
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupiających się po wyjściu roju poza ulem (np. na gałęzi) w celu odczekania, aż pszczoły zwiadowczynie znajdą miejsce na nowe gniazdo;


lexentry: pol/kłąb_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: kłąb zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wintertraube
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół zwarcie skupionych obok siebie w celu ogrzania gniazda w czasie zimy;


lexentry: pol/kłącze__rzeczownik__1
written_rep: kłącze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhizom | Wurzelstock
sense_list:
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;


lexentry: pol/laboratorium__rzeczownik__1
written_rep: laboratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laboratorium | Labor
sense_list:
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;


lexentry: pol/labrys__rzeczownik__1
written_rep: labrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Labrys
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny;


lexentry: pol/lada__rzeczownik__1
written_rep: lada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schalter
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru


lexentry: pol/ladaco__rzeczownik__1
written_rep: ladaco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bucht
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (żartobliwie) człowiek nic niewart, postępujący lekkomyślnie i nieodpowiedzialnie


lexentry: pol/ladacznica__rzeczownik__1
written_rep: ladacznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dirne
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/ladino__rzeczownik__1
written_rep: ladino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dolomitenladinisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język żydowski powstały jako dialekt języka hiszpańskiego po wygnaniu Żydów sefardyjskich z Półwyspu Iberyjskiego w latach 1492–1497, obecnie zapisywany głównie alfabetem łacińskim;


lexentry: pol/ladyn__rzeczownik__1
written_rep: ladyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ladinium
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi, młodszy wiek środkowego triasu, trwający 237 – 228,7 milionów lat temu;


lexentry: pol/lafirynda__rzeczownik__1
written_rep: lafirynda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hure
sense_list:
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/laguna__rzeczownik__1
written_rep: laguna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lagune
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;


lexentry: pol/lahar__rzeczownik__1
written_rep: lahar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lahar
sense_list:
(geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;


lexentry: pol/laicyzm__rzeczownik__1
written_rep: laicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laizismus
sense_list:
koncepcja wykluczająca obecność religii w sferze publicznej, głosząca oddzielenie państwa od kościoła i propagująca świeckie podejście do obywateli oraz instytucji państwowych


lexentry: pol/lajkować__czasownik__1
written_rep: lajkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: liken
sense_list:
w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW


lexentry: pol/lak__rzeczownik__1
written_rep: lak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Siegellack
sense_list:
topliwa mieszanina kalafonii i innych substancji żywicznych, używana do odciskania pieczęci i do uszczelniania;


lexentry: pol/lakaza__rzeczownik__1
written_rep: lakaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laccase
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym roślinny, charakterystyczny przede wszystkim dla grzybów rosnących na rozkładającym się drewnie


lexentry: pol/lakier__rzeczownik__1
written_rep: lakier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lack
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) forma skrócona od lakier do włosów | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) forma skrócona od lakier do paznokci


lexentry: pol/lakier__rzeczownik__1
written_rep: lakier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lack | Firnis
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony


lexentry: pol/lakier_do_paznokci__rzeczownik__1
written_rep: lakier do paznokci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nagellack
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych


lexentry: pol/lakier_do_włosów__rzeczownik__1
written_rep: lakier do włosów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Haarspray
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) alkoholowy, wodno-alkoholowy lub rzadziej wodny roztwór żywicy w sprayu używany do utrwalenia fryzury;


lexentry: pol/lakrymator__rzeczownik__1
written_rep: lakrymator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tränengas
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny z podgrupy drażniących bojowych środków trujących, nazywanej lakrymatorami, działający drażniąco na oczy i drogi oddechowe powodując silne łzawienie;


lexentry: pol/lakton__rzeczownik__1
written_rep: lakton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lacton
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden z cyklicznych estrów powstających na drodze wewnątrzcząsteczkowej estryfikacji hydroksykwasów;


lexentry: pol/lalka__rzeczownik__1
written_rep: lalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Puppe
sense_list:
dziecięca zabawka mająca ludzką postać; | (przestarzałe, przestarzały) (zoologia, zoologiczny) owadzia poczwarka


lexentry: pol/lama__rzeczownik__1
written_rep: lama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lama
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny; | jedwabna tkanina ze srebrnymi lub złotymi nićmi


lexentry: pol/lamarkizm__rzeczownik__1
written_rep: lamarkizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lamarckismus
sense_list:
(biologia, biologiczny) (historia, historyczny, historycznie) teoria zakładająca ewolucję gatunków pod wpływem środowiska zewnętrznego;


lexentry: pol/lamblia__rzeczownik__1
written_rep: lamblia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Giardia
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Giardia intestinalis, wiciowiec pasożytny przywierający za pomocą przyssawki do jelita żywiciela, czasem też do wątroby lub pęcherzyka żółciowego;


lexentry: pol/lambrekin__rzeczownik__1
written_rep: lambrekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lambrequin | Schabracke
sense_list:
rodzaj krótkiej ozdobnej zasłony, firanki nad oknem, drzwiami zawieszonej na drążku lub ozdabiający baldachimy;


lexentry: pol/lamentacja__rzeczownik__1
written_rep: lamentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gejammer
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wyrażający żałobę, rozpacz lub nieszczęście;


lexentry: pol/lampart_plamisty__rzeczownik__1
written_rep: lampart plamisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopard
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera pardus Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku lampartów plamistych (1.1)


lexentry: pol/lampka_oliwna__rzeczownik__1
written_rep: lampka oliwna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Öllampe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) niewielkie naczynie gliniane lub metalowe z knotem wytwarzające światło poprzez spalanie oliwy


lexentry: pol/lamprofir__rzeczownik__1
written_rep: lamprofir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lamprophyr
sense_list:
(geologia, geologiczny) magmowa skała żyłowa o ciemnej i połyskliwej barwie, głównie złożona z minerałów bogatych w żelazo i magnez


lexentry: pol/lamówka__rzeczownik__1
written_rep: lamówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Besatz | Borte | Schrägband
sense_list:
(krawiectwo) pasek materiału, tasiemka jako element wykończenia wyrobu, którym obszywany jest jego brzeg


lexentry: pol/lanca__rzeczownik__1
written_rep: lanca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lanze
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń kawalerii złożona z długiego drzewca z proporczykiem, z osadzonym nań metalowym grotem


lexentry: pol/lando__rzeczownik__1
written_rep: lando
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kinderwagen
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj pojazdu konnego czterokołowego z siedzeniami dla pasażerów umieszczonymi naprzeciw siebie;


lexentry: pol/landsbergit__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: landsbergit
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Landsbergit | Moschellandsbergit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) naturalny stop srebra i rtęci występujący często w złożach cynobru, rtęci i srebra;


lexentry: pol/langosz__rzeczownik__1
written_rep: langosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Langosch
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa w formie pszenno-ziemniaczanego placka smażonego na głębokim oleju podawanego z różnymi dodatkami – na słono lub słodko;


lexentry: pol/langusta__rzeczownik__1
written_rep: langusta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Languste
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;


lexentry: pol/lansjer__rzeczownik__1
written_rep: lansjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lancier
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej kawalerii używający do walki lancę;


lexentry: pol/laparotomia__rzeczownik__1
written_rep: laparotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laparotomie | Bauchschnitt
sense_list:
(medycyna, medyczny) operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej;


lexentry: pol/larendogra__rzeczownik__1
written_rep: larendogra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ungarisch Wasser
sense_list:
(dawniej, dawny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) woda toaletowa o zapachu rozmarynu albo lawendy, szczególnie popularna w XVII-XVIII wieku;


lexentry: pol/larwa__rzeczownik__1
written_rep: larwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Larve
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;


lexentry: pol/laryngolog__rzeczownik__1
written_rep: laryngolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: HNO-Arzt | Hals-Nasen-Ohren-Arzt
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła


lexentry: pol/laryngologiczny__przymiotnik__1
written_rep: laryngologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: laryngologisch
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z laryngologią lub laryngologiem, dotyczący laryngologii lub laryngologa


lexentry: pol/las_deszczowy__rzeczownik__1
written_rep: las deszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Regenwald
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) formacja roślinna wiecznie zielone lasów na obszarach o rocznej sumie opadów przekraczającej 2000 mm i wysokiej wilgotności;


lexentry: pol/lasagne__rzeczownik__1
written_rep: lasagne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lasagne
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z tego makaronu ułożonego warstwami, na przemian z mięsem mielonym lub innym farszem, beszamelem i sosem pomidorowym, posypana parmezanem | (spożywczy) włoski makaron o kształcie szerokich pasków;


lexentry: pol/laser__rzeczownik__1
written_rep: laser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laser
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;


lexentry: pol/lasostep__rzeczownik__1
written_rep: lasostep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Waldsteppe
sense_list:
(geografia, geograficzny) formacja roślinna stanowiąca strefę przejściową między stepem a lasem liściastym, macharakter mozaiki tworzonej przez przemieszane wzajemnie płaty zbiorowisk stepowych i leśnych;


lexentry: pol/lassi__rzeczownik__1
written_rep: lassi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lassi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) orientalny napój chłodzący na bazie wody i jogurtu, przyrządzany na różne sposoby, specjalność m.in. kuchni hinduskiej i pakistańskiej;


lexentry: pol/lasso__rzeczownik__1
written_rep: lasso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lasso
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;


lexentry: pol/lasówka_złotogłowa__rzeczownik__1
written_rep: lasówka złotogłowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pieperwaldsänger
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Seiurus aurocapilla, gatunek niedużego, wędrownego ptaka zasiedlającego lasy liściaste Ameryki


lexentry: pol/latarnia_morska__rzeczownik__1
written_rep: latarnia morska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leuchtturm | Leuchtfeuer
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;


lexentry: pol/latarnia_umarłych__rzeczownik__1
written_rep: latarnia umarłych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Totenleuchte
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienna budowla o znaczeniu mistycznym, w formie wieżyczki, stawiana dawniej przy cmentarzach i szpitalach;


lexentry: pol/latawiec__rzeczownik__1
written_rep: latawiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drachen
sense_list:
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;


lexentry: pol/latentny__przymiotnik__1
written_rep: latentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: latent
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) utajony, ukryty, bezobjawowy


lexentry: pol/latryna__rzeczownik__1
written_rep: latryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latrine
sense_list:
prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej;


lexentry: pol/latte__rzeczownik__1
written_rep: latte
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Caffè Latte
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawa espresso z dużą ilością mleka krowiego lub roślinnego, zazwyczaj w stosunku 1 do 2


lexentry: pol/latte_macchiato__rzeczownik__1
written_rep: latte macchiato
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latte macchiato
sense_list:
napój powstały przez powolne dolanie kawy espresso do gorącego, spienionego mleka, podawany w przeźroczystej szklance, pity przez słomkę lub podawany z długą łyżką;


lexentry: pol/latynizacja__rzeczownik__1
written_rep: latynizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latinisierung
sense_list:
(książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej | (książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi


lexentry: pol/latynizm__rzeczownik__1
written_rep: latynizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latinismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego;


lexentry: pol/laudanum__rzeczownik__1
written_rep: laudanum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laudanum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) preparat w postaci nalewki alkoholowej na opium, używany zwłaszcza dawniej jako lek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy, obecnie zaniechany ze względu na działanie uzależniające;


lexentry: pol/laufer__rzeczownik__2
written_rep: laufer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Läufer
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (szachy, pojęcie szachowe) (także (Śląsk Cieszyński)) bierka poruszająca się po szachownicy na skos;


lexentry: pol/lawenda__rzeczownik__1
written_rep: lawenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lavendel
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;


lexentry: pol/lawendowy__przymiotnik__1
written_rep: lawendowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Lavendel
sense_list:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dotyczący lawendy, należący do lawendy, zrobiony z lawendy, zawierający lawendę, związany z lawendą | mający kolor fioletowy, taki jak kolor kwiatu lawendy


lexentry: pol/laweta__rzeczownik__1
written_rep: laweta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abschleppwagen
sense_list:
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów


lexentry: pol/lać__czasownik__1
written_rep: lać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gießen
sense_list:
wykonywać odlew (np. dzwonu, pomnika) | powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie | (potocznie, potoczny) o deszczu: intensywnie padać


lexentry: pol/leader__rzeczownik__1
written_rep: leader
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leittier
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca polityczny, społeczny, zawodowy


lexentry: pol/leasing__rzeczownik__1
written_rep: leasing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pacht
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odpłatne użytkowanie pewnego obiektu, zwłaszcza środka transportu lub maszyny, przez określony czas na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej z właścicielem tego obiektu;


lexentry: pol/lecytyna__rzeczownik__1
written_rep: lecytyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lecithine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej


lexentry: pol/leczo__rzeczownik__1
written_rep: leczo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Letscho
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa jednogarnkowa z pokrojonych na kawałki papryki, pomidorów i cebuli, często z dodatkiem boczku lub kiełbasy, duszonych z przyprawami;


lexentry: pol/ledwie__przysłówek__1
written_rep: ledwie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 03
trans_list: hart
sense_list:
przysłówek informujący, że coś wydarzyło się przed krótką chwilą | przysłówek informujący, że coś zostało z trudem osiągnięte


lexentry: pol/ledwo__spójnik__1
written_rep: ledwo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: gerade
sense_list:
… wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko


lexentry: pol/legalizacja__rzeczownik__1
written_rep: legalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Legalisierung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem


lexentry: pol/legat__rzeczownik__1
written_rep: legat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Legat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pierwotnie wysłannik, później wysokiej rangi urzędnik lub dowódca legionu | (kościelny) reprezentant papieża


lexentry: pol/legenda__rzeczownik__1
written_rep: legenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Legende
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;


lexentry: pol/legia_cudzoziemska__rzeczownik__1
written_rep: legia cudzoziemska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fremdenlegion
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w niektórych armiach, oddziały żołnierzy zawodowych składające się w części lub w całości z obcokrajowców;


lexentry: pol/legion__rzeczownik__1
written_rep: legion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Legion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;


lexentry: pol/legionowy__przymiotnik__1
written_rep: legionowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Legionär
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z legionem, dotyczący legionów


lexentry: pol/leiszmanioza__rzeczownik__1
written_rep: leiszmanioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leishmaniose
sense_list:
choroba z grupy chorób pasożytniczych powodująca m.in. gorączkę, owrzodzenia skóry oraz zniekształcenia twarzy;


lexentry: pol/lej_krasowy__rzeczownik__1
written_rep: lej krasowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abfluss
sense_list:
(geologia, geologiczny) okrągłe zagłębienie z podziemnym odpływem powstałe wskutek działalności wody;


lexentry: pol/lejek_Büchnera__rzeczownik__1
written_rep: lejek Büchnera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Büchnertrichter | Nutsche
sense_list:
rodzaj lejka laboratoryjnego z dnem sitowym do sączenia większych ilości osadu metodą podciśnieniowa;


lexentry: pol/lekarstwo__rzeczownik__1
written_rep: lekarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arznei | Medizin
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy


lexentry: pol/lekcjonarz__rzeczownik__1
written_rep: lekcjonarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lektionar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca czytania mszalne;


lexentry: pol/lekkomyślny__przymiotnik__1
written_rep: lekkomyślny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: leichtsinnig
sense_list:
o osobie: taki, który nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji własnych poczynań | czyniony bez głębszego namysłu


lexentry: pol/leksem__rzeczownik__1
written_rep: leksem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lexem
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;


lexentry: pol/leksykalizacja__rzeczownik__1
written_rep: leksykalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lexikalisierung
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rozbieżność między znaczeniem wyrazu a jego morfologiczną strukturą, która była uformowana przez znaczenie pierwotne;


lexentry: pol/leksykografia__rzeczownik__1
written_rep: leksykografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lexikografie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników; | tworzenie słowników, słownikarstwo | zbiór słowników jakiegoś języka, regionu, okresu


lexentry: pol/leksykologia__rzeczownik__1
written_rep: leksykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lexikologie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia;


lexentry: pol/leksykon__rzeczownik__1
written_rep: leksykon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lexikon
sense_list:
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;


lexentry: pol/lektor__rzeczownik__1
written_rep: lektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leser
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) nauczyciel języka obcego na uczelni lub w szkole językowej | (przestarzałe, przestarzały) osoba czytająca na głos | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kleryk ze święceniami lektoratu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba uprawniona do czytania podczas mszy | osoba czytająca teksty w programach radiowych


lexentry: pol/lektura__rzeczownik__1
written_rep: lektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lektüre
sense_list:
to, co ktoś czyta lub będzie czytał | czynność czytania | (edukacja, edukacyjny) pozycja książkowa przeznaczona czytania i omawiania w toku nauczania danego przedmiotu szkolnego;


lexentry: pol/lelek_kozodój__rzeczownik__1
written_rep: lelek kozodój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ziegenmelker
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Caprimulgus europaeus; gatunek ptaków leśnych z rodziny Caprimulgus, o sztywnych piórach otaczających dziób;


lexentry: pol/leming__rzeczownik__1
written_rep: leming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lemming
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lemmus Link, niewielki gryzoń występujący licznie w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/lemur__rzeczownik__1
written_rep: lemur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lemur | Lemure
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lemur Linnaeus, madagaskarska ogoniasta małpiatka o puszystym futrze; | (mitologia rzymska) (zwykle lm) duch zmarłej osoby;


lexentry: pol/len__rzeczownik__1
written_rep: len
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lein | Flachs
sense_list:
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion | (włókiennictwo) włókno lnu (1.1)


lexentry: pol/leniwiec__rzeczownik__1
written_rep: leniwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Faultier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);


lexentry: pol/lenno__rzeczownik__1
written_rep: lenno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lehen
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w ustroju feudalnym / systemie lennym: dobra (najczęściej ziemskie) nadawane wasalowi przez seniora w użytkowanie;


lexentry: pol/lepiej_późno_niż_wcale__przysłowie__1
written_rep: lepiej późno niż wcale
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: besser spät als nie
sense_list:
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale


lexentry: pol/lepkość__rzeczownik__1
written_rep: lepkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Viskosität | Zähigkeit
sense_list:
(fizyka, fizyczny) tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznego ciała stałego


lexentry: pol/leporello__rzeczownik__1
written_rep: leporello
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leporello
sense_list:
publikacja w formie tekturowej lub papierowej taśmy złożonej w harmonijkę, stosowana najczęściej do książek dla dzieci, reklam itp.;


lexentry: pol/lepton__rzeczownik__1
written_rep: lepton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lepton
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca fermionem, lecz niebędąca kwarkiem; | (historia, historyczny, historycznie) moneta miedziana bita w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/leptospiroza__rzeczownik__1
written_rep: leptospiroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leptospirose
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odzwierzęca choroba bakteryjna wywoływana przez krętki z rodzaju Leptospira;


lexentry: pol/lesbofobia__rzeczownik__1
written_rep: lesbofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lesbophobie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec lesbijek;


lexentry: pol/leszczyna__rzeczownik__1
written_rep: leszczyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Haselstrauch
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;


lexentry: pol/letarg__rzeczownik__1
written_rep: letarg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lethargie
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan pozornej śmierci, polegający na głębokim śnie, w którym zanikają reakcje na bodźce;


lexentry: pol/letargiczny__przymiotnik__1
written_rep: letargiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lethargisch
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) taki jak w letargu: senny, ospały, apatyczny, bezwładny | (medycyna, medyczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi


lexentry: pol/leukopenia__rzeczownik__1
written_rep: leukopenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leukozytopenie
sense_list:
(medycyna, medyczny) niedobór leukocytów we krwi; zmniejszona liczba krwinek białych we krwi obwodowej


lexentry: pol/leutnant__rzeczownik__1
written_rep: leutnant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leutnant
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stopień wojskowy odpowiadający porucznikowi lub podporucznikowi w wojsku polskim;


lexentry: pol/lew_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: lew afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leu
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera leo Linnaeus, mięsożerny gatunek ssaka lądowego z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) ssak z gatunku lwów afrykańskich (1.1)


lexentry: pol/lewada__rzeczownik__1
written_rep: lewada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mezair
sense_list:
figura ujeżdżeniowa, polegająca na uniesieniu przednich nóg konia, przenosząc w ten sposób cały ciężar na zgięte tylne;


lexentry: pol/lewak__rzeczownik__1
written_rep: lewak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linke
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba o skrajnie lewicowych poglądach


lexentry: pol/lewarek__rzeczownik__1
written_rep: lewarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heber
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów


lexentry: pol/lewatywa__rzeczownik__1
written_rep: lewatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klistier
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;


lexentry: pol/lewica__rzeczownik__1
written_rep: lewica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linke
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;


lexentry: pol/lewicowy__przymiotnik__1
written_rep: lewicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: linke
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy


lexentry: pol/lewirat__rzeczownik__1
written_rep: lewirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Levirat
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczajowe prawo małżeńskie nakazujące poślubienie wdowy przez brata lub nawet przez spadkobiercę jej zmarłego męża (nawet jeśli jest żonaty), w celu zapewnienia ciągłości rodu, obowiązujące u ludów Azji (Arabów, Hindusów, Mongołów) oraz plemion afrykańskich;


lexentry: pol/lewitacja__rzeczownik__1
written_rep: lewitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Levitation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unoszenie się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji; | unoszenie się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;


lexentry: pol/lewitować__czasownik__1
written_rep: lewitować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: schweben
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unosić się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji; | unosić się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;


lexentry: pol/lewkonia_długopłatkowa__rzeczownik__1
written_rep: lewkonia długopłatkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abendlevkoje
sense_list:
(botanika, botaniczny) Matthiola longipetala DC., gatunek rośliny z rodziny kapustowatych o intensywnie pachnących o zmierzchu kwiatach;


lexentry: pol/lewoskrzydłowy__przymiotnik__1
written_rep: lewoskrzydłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: linke
sense_list:
(sport, sportowy) związany z lewym skrzydłem drużyny w grze zespołowej | związany z lewym skrzydłem, dotyczący lewego skrzydła


lexentry: pol/leśnictwo__rzeczownik__1
written_rep: leśnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Forstwesen | Forstwissenschaft
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną


lexentry: pol/libacja__rzeczownik__1
written_rep: libacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Libation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczaj wylewania alkoholu, oliwy lub innych cennych płynów na ofiarę bogu;


lexentry: pol/liberalizm__rzeczownik__1
written_rep: liberalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liberalismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;


lexentry: pol/liberalny__przymiotnik__1
written_rep: liberalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: liberal
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce | nieuznający przymusu, tolerancyjny


lexentry: pol/liberia__rzeczownik__1
written_rep: liberia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Livree
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) uniform używany przez służbę królewską i magnacką, a także urzędników dworskich | (hotelarstwo) mundur używany przez służbę hotelarską


lexentry: pol/libero__rzeczownik__1
written_rep: libero
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Libero
sense_list:
(sport, sportowy) w siatkówce: zawodnik mogący brać udział jedynie w obronie, wyróżniający się spośród kolegów z zespołu innym kolorem koszulki


lexentry: pol/libertarianizm__rzeczownik__1
written_rep: libertarianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Libertarismus | Libertarianismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna uznająca wolność osobistą i wolność ekonomiczną za najwyższe wartości w polityce;


lexentry: pol/licencja__rzeczownik__1
written_rep: licencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lizenz
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;


lexentry: pol/licencjat__rzeczownik__1
written_rep: licencjat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bachelor
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) w Polsce tytuł zawodowy przysługujący osobie, która ukończyła studia I stopnia


lexentry: pol/liceum__rzeczownik__1
written_rep: liceum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lyzeum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) szkoła filozoficzna założona przez Arystotelesa; | (historia, historyczny, historycznie) szkoła przygotowująca do studiów uniwersyteckich od czasów humanizmu do XIX w.


lexentry: pol/liceum__rzeczownik__1
written_rep: liceum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oberschule
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;


lexentry: pol/lichtuga__rzeczownik__1
written_rep: lichtuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leichter
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) barka portowa przeznaczona do rozładowania statku w celu zmniejszenia zanurzenia


lexentry: pol/lichwa__rzeczownik__1
written_rep: lichwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wucher
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;


lexentry: pol/licytacja__rzeczownik__1
written_rep: licytacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Versteigerung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
written_rep: liczba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Numerus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
written_rep: liczba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zahl | Anzahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);


lexentry: pol/liczba_całkowita__rzeczownik__1
written_rep: liczba całkowita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ganzzahl | ganze Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;


lexentry: pol/liczba_naturalna__rzeczownik__1
written_rep: liczba naturalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natürliche Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (rzadki, rzadko używany) liczba z ciągu 1, 2, 3, … | (matematyka, matematyczny) liczba z ciągu 0, 1, 2, 3, …;


lexentry: pol/liczba_niewymierna__rzeczownik__1
written_rep: liczba niewymierna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irrationale Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;


lexentry: pol/liczba_pierwsza__rzeczownik__1
written_rep: liczba pierwsza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Primzahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;


lexentry: pol/liczba_porządkowa__rzeczownik__1
written_rep: liczba porządkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ordinalzahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zwykle w lm: zbiór dobrze uporządkowany, będący kanonicznym reprezentantem pewnej klasy izomorficzności dobrych porządków | (oficjalnie) liczba naturalna, używana do określenia pozycji w pewnej kolejności


lexentry: pol/liczba_rzeczywista__rzeczownik__1
written_rep: liczba rzeczywista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reelle Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;


lexentry: pol/liczba_zespolona__rzeczownik__1
written_rep: liczba zespolona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komplexe Zahl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba postaci a+bi, gdzie a i b to liczby rzeczywiste, a i reprezentuje jednostkę urojoną;


lexentry: pol/liczi_chińskie__rzeczownik__1
written_rep: liczi chińskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Litschi
sense_list:
(botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie


lexentry: pol/licznik__rzeczownik__1
written_rep: licznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zähler
sense_list:
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową; | urządzenie służące do pomiaru jakiejś wielkości naliczanej w czasie;


lexentry: pol/liczydło__rzeczownik__1
written_rep: liczydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abakus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń;


lexentry: pol/lid__rzeczownik__1
written_rep: lid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ader
sense_list:
pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, ze streszczeniem treści i zachętą do zapoznania się z całością;


lexentry: pol/lider__rzeczownik__1
written_rep: lider
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -n
sense_list:
(sport, sportowy) sportowiec lub drużyna zajmująca czołowe miejsce w zawodach lub rozgrywkach | osoba dowodząca, zarządzająca pracą zespołu


lexentry: pol/lidokaina__rzeczownik__1
written_rep: lidokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lidocain
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, używany jako środek miejscowo znieczulający;


lexentry: pol/liga__rzeczownik__1
written_rep: liga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liga
sense_list:
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp. | zrzeszenie osób, organizacji lub państw


lexentry: pol/liga_językowa__rzeczownik__1
written_rep: liga językowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sprachbund
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków różnego pochodzenia, która na skutek długotrwałego wzajemnego oddziaływania wykształciła podobieństwa, np. pod względem słownictwa, gramatyki czy fonologii;


lexentry: pol/ligatura__rzeczownik__1
written_rep: ligatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ligatur
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (termin typograficzny) znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ;


lexentry: pol/lignina__rzeczownik__1
written_rep: lignina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lignin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nierozpuszczalna w wodziesubstancja organiczna, budulec ściany komórkowej roślin;


lexentry: pol/ligustr__rzeczownik__1
written_rep: ligustr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liguster
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ligustrum L., rodzaj roślin krzewiastych lub drzew z rodziny oliwkowatych, często używanych jako ozdobne;


lexentry: pol/likantropia__rzeczownik__1
written_rep: likantropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lykanthropie
sense_list:
urojenie polegające na przekonaniu, że jest się zwierzęciem, zwłaszcza wilkiem | (etnografia, etnograficzny) (mitologia, mitologiczny) wierzenie obecne w rozmaitych kulturach, zgodnie z którym człowiek może w określonych okolicznościach przeobrazić się w zwierzę, zwłaszcza w wilka


lexentry: pol/likoryna__rzeczownik__1
written_rep: likoryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lycorin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (botanika, botaniczny) trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych


lexentry: pol/liktor__rzeczownik__1
written_rep: liktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liktor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;


lexentry: pol/lilia__rzeczownik__1
written_rep: lilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lilie
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych; | (potocznie, potoczny) kwiat lilii (1.1)


lexentry: pol/limfa__rzeczownik__1
written_rep: limfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lymphe
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;


lexentry: pol/limnologia__rzeczownik__1
written_rep: limnologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Limnologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;


lexentry: pol/limonit__rzeczownik__1
written_rep: limonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Limonit
sense_list:
(geologia, geologiczny) żółtobrązowa bądź ciemnobrunatna bardzo drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina minerałów (tlenków i wodorotlenków żelaza);


lexentry: pol/lincz__rzeczownik__1
written_rep: lincz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lynchen | Lynchjustiz
sense_list:
(książkowy) rodzaj samosądu, wymierzenie przez tłum kary (szczególnie śmierci) na osobie posądzanej o przestępstwo bez przeprowadzenia sprawy sądowej


lexentry: pol/lingwistyka__rzeczownik__1
written_rep: lingwistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linguistik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku


lexentry: pol/linia_kolejowa__rzeczownik__1
written_rep: linia kolejowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bahnstrecke
sense_list:
(kolejnictwo) droga kolejowa wraz z przyległym pasem gruntu i infrastrukturą umożliwiającą funkcjonowanie kolei;


lexentry: pol/linia_upadku__rzeczownik__1
written_rep: linia upadku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fall Line
sense_list:
(sport, sportowy) miejsce na skoczni narciarskiej, do którego skoczek nie powinien upaść, by nie stracić punktów


lexentry: pol/linia_wodna__rzeczownik__1
written_rep: linia wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserlinie
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej | (środowiskowy) (potocznie, potoczny) termin z zakresu makijażu, wewnętrzna krawędź powieki bezpośrednio przyległa do rogówki, położona tuż za linią rzęs; bliskoznaczny z gruczołem Meiboma; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (potocznie, potoczny) linia do, której zanurza się kadłub statku


lexentry: pol/liniowiec__rzeczownik__1
written_rep: liniowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linienschiff
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) okręt liniowy, zwykle drewniany | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek regularnie kursujący między danymi punktami;


lexentry: pol/link__rzeczownik__1
written_rep: link
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Link | Verweis | Hyperlink
sense_list:
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie


lexentry: pol/linoleum__rzeczownik__1
written_rep: linoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linoleum
sense_list:
(budownictwo) wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;


lexentry: pol/lip-sync__rzeczownik__1
written_rep: lip-sync
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lippensynchronisation
sense_list:
poruszanie wargami synchronicznie z podłożonym dźwiękiem, co sprawia wrażenie, że ktoś jest wykonawcą np. piosenki lub filmu komediowego


lexentry: pol/lipa__rzeczownik__1
written_rep: lipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Linde | Lindenbaum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;


lexentry: pol/lipid__rzeczownik__1
written_rep: lipid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lipid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;


lexentry: pol/lipodystrofia__rzeczownik__1
written_rep: lipodystrofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lipodystrophie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół zaburzeń charakteryzujących się miejscowym lub uogólnionym zanikiem, nieprawidłowym stanem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej;


lexentry: pol/lira__rzeczownik__1
written_rep: lira
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lyra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun;


lexentry: pol/lira_korbowa__rzeczownik__1
written_rep: lira korbowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drehleier
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny strunowy instrument smyczkowy z korbą i klawiszami;


lexentry: pol/liryzm__rzeczownik__1
written_rep: liryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lyrismus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwiastek uczuciowy w utworze lub zachowaniu osób


lexentry: pol/lis__rzeczownik__1
written_rep: lis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fuchs
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wyprawione futro z lisa (1.1) i innych zwierząt futerkowych, także boa z lisa (1.1)


lexentry: pol/lis_polarny__rzeczownik__1
written_rep: lis polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Polarfuchs
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;


lexentry: pol/lisi__przymiotnik__1
written_rep: lisi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Fuchs
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) chytry, postępujący nieszczerze | charakterystyczny dla lisa; dotyczący, odnoszący się do lisa


lexentry: pol/list__rzeczownik__1
written_rep: list
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brief
sense_list:
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie | (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu | papier, na którym napisano list (1.1)


lexentry: pol/list_gończy__rzeczownik__1
written_rep: list gończy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Haftbefehl
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczne ogłoszenie wzywające do zatrzymania lub wskazania miejsca pobytu osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa;


lexentry: pol/list_kaperski__rzeczownik__1
written_rep: list kaperski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaperbrief
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dokument wydawany przez rząd państwa uprawniający kapitanów statków do ścigania oraz konfiskowania wrogich okrętów oraz przewożonych przez nie ładunków;


lexentry: pol/list_motywacyjny__rzeczownik__1
written_rep: list motywacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anschreiben
sense_list:
list przedstawiający powody, dla których piszący interesuje się pewnym stanowiskiem i dla których jest odpowiednim kandydatem na nie, wręczany potencjalnemu pracodawcy zwykle wraz z życiorysem;


lexentry: pol/list_polecony__rzeczownik__1
written_rep: list polecony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einschreibebrief
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) list przyjmowany za potwierdzeniem nadania, rejestrowany oraz doręczany adresatowi za pokwitowaniem odbioru


lexentry: pol/list_uwierzytelniający__rzeczownik__1
written_rep: list uwierzytelniający
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beglaubigungsschreiben
sense_list:
(dyplomacja) dokument potwierdzający uprawnienia przedstawiciela dyplomatycznego danego państwa do działania w jego imieniu;


lexentry: pol/list_żelazny__rzeczownik__1
written_rep: list żelazny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freies Geleit
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dokument gwarantujący nietykalność;


lexentry: pol/lista_przebojów__rzeczownik__1
written_rep: lista przebojów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hitparade
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zestawienie najbardziej popularnych piosenek lub albumów muzycznych, rzadziej innych środków przekazu, rzeczy


lexentry: pol/listerioza__rzeczownik__1
written_rep: listerioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Listeriose
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) bakteryjna odzwierzęca choroba zakaźna najczęściej wywoływana u ludzi przez spożycie zakażonej żywności;


lexentry: pol/listonosz__rzeczownik__1
written_rep: listonosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Postbote | Briefträger | Zusteller
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki


lexentry: pol/liszka__rzeczownik__1
written_rep: liszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Raupe
sense_list:
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) włochata gąsienica z twardą głową i licznymi odnóżami


lexentry: pol/litera__rzeczownik__1
written_rep: litera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buchstabe | Letter
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;


lexentry: pol/literatura__rzeczownik__1
written_rep: literatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Literatur
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;


lexentry: pol/literatura_piękna__rzeczownik__1
written_rep: literatura piękna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schöne Literatur
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ogół utworów literackich o charakterze artystycznym;


lexentry: pol/literaturoznawczy__przymiotnik__1
written_rep: literaturoznawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: literaturwissenschaftlich
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z literaturoznawstwem, dotyczący literaturoznawstwa


lexentry: pol/literaturoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: literaturoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Literaturwissenschaft
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;


lexentry: pol/litopedion__rzeczownik__1
written_rep: litopedion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lithopädion
sense_list:
(medycyna, medyczny) obumarły płód, który nie został poroniony wskutek zaniedbań medycznych i uległ zwapnieniu w ciele matki


lexentry: pol/litoral__rzeczownik__1
written_rep: litoral
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Küste
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) płytka przybrzeżna strefa wód, którą zarasta naczyniowa roślinność wodna;


lexentry: pol/liturgia__rzeczownik__1
written_rep: liturgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liturgie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;


lexentry: pol/lizak__rzeczownik__1
written_rep: lizak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kelle
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kolejnictwo) przyrząd policjanta drogowego lub kolejarza służący do pomocy przy kierowaniu ruchem


lexentry: pol/lizus__rzeczownik__1
written_rep: lizus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schmeichler | Speichellecker
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy


lexentry: pol/liść__rzeczownik__1
written_rep: liść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blatt
sense_list:
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;


lexentry: pol/liść_curry__rzeczownik__1
written_rep: liść curry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Curryblatt
sense_list:
(spożywczy) przyprawa z liści krzewu Bergera koenigii L., stosowana w postaci świeżej, suszonej lub sproszkowanej


lexentry: pol/lobbing__rzeczownik__1
written_rep: lobbing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lobbyismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wywieranie wpływu przez zawodowych rzeczników interesów na władze publiczne;


lexentry: pol/lobbować__czasownik__1
written_rep: lobbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lobbyieren
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych


lexentry: pol/lobby__rzeczownik__1
written_rep: lobby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lobby
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)


lexentry: pol/lobotomia__rzeczownik__1
written_rep: lobotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lobotomie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg neurochirurgiczny, który polega na odcięciu połączeń pomiędzy korą przedczołową oraz innymi strukturami mózgowia;


lexentry: pol/loch__rzeczownik__1
written_rep: loch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verlies
sense_list:
podziemne pomieszczenie pod dużą budowlą, najczęściej zamkiem, wykorzystywane dawniej jako więzienie;


lexentry: pol/lockout__rzeczownik__1
written_rep: lockout
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aussperrung
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) uniemożliwienie strajku przez zakaz wstępu do fabryki do czasu akceptacji przez pracowników warunków zatrudnienia stawianych przez zarząd | (społeczny) (administracja) zamknięcie instytucji i lokali publicznych w związku z epidemią


lexentry: pol/lodowiec__rzeczownik__2
written_rep: lodowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Eistaucher
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia immer, gatunek nura zamieszkującego tundrę Ameryki Północnej, Grenlandii i Islandii;


lexentry: pol/lodownia__rzeczownik__1
written_rep: lodownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gletscher
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) budowla lub pomieszczenie służące do przechowywania produktów spożywczych, w których niską temperaturę zapewniano dzięki zgromadzonej dużej ilości lodu lub śniegu;


lexentry: pol/lodołamacz__rzeczownik__1
written_rep: lodołamacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisbrecher
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;


lexentry: pol/lody__rzeczownik__1
written_rep: lody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eis | Eiscreme | Speiseeis
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków


lexentry: pol/lodówka__rzeczownik__1
written_rep: lodówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kühlschrank
sense_list:
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;


lexentry: pol/loft__rzeczownik__1
written_rep: loft
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dachboden
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie przemysłowe zaadaptowane na mieszkanie (często luksusowe) lub inny lokal użytkowy;


lexentry: pol/logarytm__rzeczownik__1
written_rep: logarytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Logarithmus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;


lexentry: pol/logicznie__przysłówek__1
written_rep: logicznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: logisch | logischerweise
sense_list:
(potocznie, potoczny) w sposób sensowny, rozsądny (o zachowaniu, postępowaniu) | w myśl zasad logiki, zgodnie z logiką


lexentry: pol/logika__rzeczownik__1
written_rep: logika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Logik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; | poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych


lexentry: pol/logistyka__rzeczownik__1
written_rep: logistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Logistik
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr; | (wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska; | (dawniej, dawny) logika matematyczna


lexentry: pol/logotyp__rzeczownik__1
written_rep: logotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Logotyp
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) czcionka lub matryca zawierająca skrót wyrazu lub wyrażenia; | logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim;


lexentry: pol/lokant__rzeczownik__1
written_rep: lokant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lokant
sense_list:
(chemia, chemiczny) liczba lub litera wskazująca miejsce przyłączenia podstawnika do szkieletu cząsteczki związku chemicznego;


lexentry: pol/lokata__rzeczownik__1
written_rep: lokata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anlage | Einlage
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) zainwestowanie kapitału w przedsiębiorstwo, nieruchomość, w celu ochrony albo pomnożenia tej wartości


lexentry: pol/lokomotywa__rzeczownik__1
written_rep: lokomotywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lokomotive
sense_list:
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .


lexentry: pol/lokować__czasownik__1
written_rep: lokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Bude
sense_list:
(bankowość, bankowy) umieszczać pieniądze lub kosztowności tam, gdzie nie ulegną utracie, a nawet będzie możliwy z nich zysk | umieszczać w jakimś miejscu


lexentry: pol/loksodroma__rzeczownik__1
written_rep: loksodroma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Loxodrome
sense_list:
(nawigacja) (matematyka, matematyczny) linia krzywa na powierzchni kuli, przecinająca wszystkie południki pod tym samym kątem;


lexentry: pol/lokwat__rzeczownik__1
written_rep: lokwat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Loquat
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) owoc lokwatu (1.1) | (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) drzewo owocowe z gatunku Eriobotrya japonica Lour., nieśplik japoński


lexentry: pol/lokówka__rzeczownik__1
written_rep: lokówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lockenstab
sense_list:
(fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco


lexentry: pol/lombr__rzeczownik__1
written_rep: lombr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lomber
sense_list:
(dawniej, dawny) (termin karciany) gra karciana pochodzenia hiszpańskiego, rozpowszechniona w Europie w XVII wieku;


lexentry: pol/lont__rzeczownik__1
written_rep: lont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zündschnur | Lunte
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika


lexentry: pol/lorandyt__rzeczownik__1
written_rep: lorandyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lorándit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarkoarsenek talu, występujący głównie w złożu Allchar w Macedonii, w postaci koszenilowoczerwonych, drobnych, jednoskośnych kryształów


lexentry: pol/lori__rzeczownik__1
written_rep: lori
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lori
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Loris, nadrzewna małpiatka azjatyckich i afrykańskich lasów tropikalnych prowadząca nocny tryb życia;


lexentry: pol/lornetka__rzeczownik__1
written_rep: lornetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fernglas
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych;


lexentry: pol/lotka__rzeczownik__1
written_rep: lotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Querruder
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;


lexentry: pol/lotnik__rzeczownik__1
written_rep: lotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flieger
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi | (wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie


lexentry: pol/lotniskowiec__rzeczownik__1
written_rep: lotniskowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flugzeugträger
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;


lexentry: pol/lotokot__rzeczownik__1
written_rep: lotokot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gleitflieger
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak południowoazjatycki posiadający umiejętność szybowania dzięki błonom ciągnącym się od szyi do ogona;


lexentry: pol/loża__rzeczownik__1
written_rep: loża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Loge
sense_list:
(architektura, architektoniczny) specjalne miejsce na widowni przeznaczone dla osobistości; | miejsce spotkań masonerii


lexentry: pol/lub__spójnik__1
written_rep: lub
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: oder
sense_list:
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/lubczyk__rzeczownik__1
written_rep: lubczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liebstöckel | Maggikraut
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;


lexentry: pol/lud__rzeczownik__1
written_rep: lud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Volk
sense_list:
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem | warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie


lexentry: pol/luddysta__rzeczownik__1
written_rep: luddysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Luddit | Maschinenstürmer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zwolennik luddyzmu, czyli niszczenia maszyn postrzeganych przez robotników jako źródło zagrożenia u progu rewolucji przemysłowej


lexentry: pol/ludobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: ludobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Völkermord | Genozid
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;


lexentry: pol/ludzki__przymiotnik__1
written_rep: ludzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: menschlich
sense_list:
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka | cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka


lexentry: pol/luka_w_prawie__rzeczownik__1
written_rep: luka w prawie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gesetzeslücke | Rechtslücke
sense_list:
brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;


lexentry: pol/lukier__rzeczownik__1
written_rep: lukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zuckerguss
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru;


lexentry: pol/lukrecja__rzeczownik__1
written_rep: lukrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lakritze | Lakritz
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory


lexentry: pol/lulek_czarny__rzeczownik__1
written_rep: lulek czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwarze Bilsenkraut
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hyoscyamus niger L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych o własnościach leczniczych i trujących w większej ilości;


lexentry: pol/lumbago__rzeczownik__1
written_rep: lumbago
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hexenschuss
sense_list:
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;


lexentry: pol/lumpenproletariat__rzeczownik__1
written_rep: lumpenproletariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lumpenproletariat
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (pogardliwie, pogardliwy) warstwa społeczna składająca się z miejskiej biedoty, ludzi trwale bezrobotnych żyjących na marginesie społeczeństwa;


lexentry: pol/lunatyzm__rzeczownik__1
written_rep: lunatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlafwandeln
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodująca nieświadome wykonywanie różnych czynności (np. chodzenie) w głębokim śnie;


lexentry: pol/luneta__rzeczownik__1
written_rep: luneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fernrohr | Perspektiv
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw;


lexentry: pol/lungo__rzeczownik__1
written_rep: lungo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lang
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tzw. wydłużone espresso; uzyskiwane przez przelanie przez ilość kawy właściwej dla espresso większej ilości wody


lexentry: pol/lunula__rzeczownik__1
written_rep: lunula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lunula
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) noszona na szyi szczególnie w starożytności i w średniowieczu ozdoba w kształcie półksiężyca, symbol płodności | (kościelny) (zobacz) melchizedek


lexentry: pol/lusterko_wsteczne__rzeczownik__1
written_rep: lusterko wsteczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rückspiegel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) lusterko pojazdu (samochodu, samolotu) znajdujące się w polu widzenia kierowcy, służące do obserwacji tego, co dzieje się z tyłu, bez odwracania głowy


lexentry: pol/lustracja__rzeczownik__1
written_rep: lustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lustration
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) procedura sprawdzania przez określone służby, czy osoba piastująca wysoki urząd (lub kandydująca) nie miała powiązań z aparatem bezpieczeństwa, wywiadem itp. | (urzędowy) przegląd, kontrola jakichś pomieszczeń, dokumentów itp.


lexentry: pol/lustro__rzeczownik__1
written_rep: lustro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spiegel
sense_list:
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;


lexentry: pol/lut__rzeczownik__1
written_rep: lut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lot
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) spoiwo w postaci metalu lub stopu metali używane do lutowania i lutospawania;


lexentry: pol/luteranizm__rzeczownik__1
written_rep: luteranizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Luthertum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;


lexentry: pol/lutować__czasownik__1
written_rep: lutować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: löten
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem


lexentry: pol/maar__rzeczownik__1
written_rep: maar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maar
sense_list:
(geologia, geologiczny) lejkowaty krater powstały na skutek wybuchu wulkanu, często wypełniony wodą i tworzący jezioro;


lexentry: pol/maca__rzeczownik__1
written_rep: maca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Matze
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;


lexentry: pol/maccartyzm__rzeczownik__1
written_rep: maccartyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: McCarthyismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajnie prawicowy kierunek polityki wewnętrznej Stanów Zjednoczonych w latach 50. XX wieku charakteryzujący się radykalnym zwalczaniem komunizmu i jego przedstawicieli w państwie;


lexentry: pol/macerować__czasownik__1
written_rep: macerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mazerieren
sense_list:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) moczyć jakiś surowiec w jakiejś cieczy w celu rozmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika


lexentry: pol/machikuł__rzeczownik__1
written_rep: machikuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maschikuli
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (budownictwo) średniowieczny ganek obronny z otworami strzelniczymi w podłodze, stosowany na murach i wystający poza ich krawędź;


lexentry: pol/macierz_diagonalna__rzeczownik__1
written_rep: macierz diagonalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Diagonalmatrix
sense_list:
(matematyka, matematyczny) macierz, zwykle kwadratowa, której wszystkie niezerowe elementy znajdują się na przekątnej głównej;


lexentry: pol/macierzanka__rzeczownik__1
written_rep: macierzanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Thymian
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju macierzanka (1.1)


lexentry: pol/macka__rzeczownik__1
written_rep: macka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tentakel
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zasięg czyichś groźnych wpływów (zwykle w liczbie mnogiej)


lexentry: pol/macka__rzeczownik__1
written_rep: macka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tentakel | Fangarm
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem


lexentry: pol/maczeta__rzeczownik__1
written_rep: maczeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Machete
sense_list:
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;


lexentry: pol/maczuga__rzeczownik__1
written_rep: maczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Keule
sense_list:
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;


lexentry: pol/madejowe_łoże__rzeczownik__1
written_rep: madejowe łoże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bock
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn;


lexentry: pol/madziaryzacja__rzeczownik__1
written_rep: madziaryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Madjarisierung | Magyarisierung
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucanie lub przyswajanie kultury węgierskiej i języka węgierskiego


lexentry: pol/maestro__rzeczownik__1
written_rep: maestro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maestro
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (podniośle) tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka


lexentry: pol/mafia__rzeczownik__1
written_rep: mafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mafia
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce


lexentry: pol/magia__rzeczownik__1
written_rep: magia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magie
sense_list:
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;


lexentry: pol/magister__rzeczownik__1
written_rep: magister
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magister | Diplomingenieur
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1) | (edukacja, edukacyjny) tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia


lexentry: pol/magistrala__rzeczownik__1
written_rep: magistrala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia


lexentry: pol/magistrat__rzeczownik__2
written_rep: magistrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Stadträt
sense_list:
(dawniej, dawny) urzędnik miejski sprawujący najwyższą władzę wojenną i sądową lub wykonawczą w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/magma__rzeczownik__1
written_rep: magma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magma
sense_list:
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/magnat__rzeczownik__1
written_rep: magnat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnat | Potentat
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel potężnego przedsiębiorstwa, który kontroluje poważną część rynku w określonej branży


lexentry: pol/magnetofon__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tonbandgerät | Magnettongerät
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;


lexentry: pol/magnetofon_kasetowy__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon kasetowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kasten
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przenośne lub stacjonarne urządzenie do nagrywania lub odtwarzana dźwięku z kaset magnetofonowych;


lexentry: pol/magnetofon_szpulowy__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon szpulowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tonbandgerät
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) magnetofon wykorzystujący jako nośnik dźwięku taśmę magnetyczną nawiniętą na szpulę;


lexentry: pol/magnetohydrodynamika__rzeczownik__1
written_rep: magnetohydrodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnetohydrodynamik
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dziedzina fizyki badająca zjawiska związane z ruchem przewodzących prąd elektryczny cieczy i gazów w polu elektromagnetycznym;


lexentry: pol/magnetowid__rzeczownik__1
written_rep: magnetowid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Videorekorder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania;


lexentry: pol/magnetyczny__przymiotnik__1
written_rep: magnetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: magnetisch
sense_list:
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes


lexentry: pol/magnetyt__rzeczownik__1
written_rep: magnetyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnetit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza;


lexentry: pol/magnezyt__rzeczownik__1
written_rep: magnezyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnesit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;


lexentry: pol/magnituda__rzeczownik__1
written_rep: magnituda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnitude
sense_list:
(geologia, geologiczny) (fizyka, fizyczny) liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;


lexentry: pol/mahometanizm__rzeczownik__1
written_rep: mahometanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mohammedanismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa


lexentry: pol/majeranek__rzeczownik__1
written_rep: majeranek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Majoran
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)


lexentry: pol/majka__rzeczownik__1
written_rep: majka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spanische Fliege
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rodzaj chrząszcza o zielonej metalicznej barwie


lexentry: pol/majtać__czasownik__2
written_rep: majtać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: baumeln
sense_list:
(potocznie, potoczny) o czymś, co luźno zwisa: kiwać się, okręcać się wokół czegoś, unosić się i opadać


lexentry: pol/maka__rzeczownik__1
written_rep: maka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maca
sense_list:
(spożywczy) korzeń pieprzycy peruwiańskiej (Lepidium meyenii Walp.), który w formie sproszkowanej sprzedawany jest jako suplement diety lub w całości jako jarzyna


lexentry: pol/makak_berberyjski__rzeczownik__1
written_rep: makak berberyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Berberaffe
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Macaca sylvanus Linnaeus, gatunek małpy z podrodziny koczkodanowatych, posiadającej szczątkowy ogon i czerwonawooliwkową sierść;


lexentry: pol/makaron__rzeczownik__1
written_rep: makaron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nudel | Makkaroni
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;


lexentry: pol/makaronik__rzeczownik__1
written_rep: makaronik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makrone
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj ciastka przyrządzanego z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów;


lexentry: pol/makiawelizm__rzeczownik__1
written_rep: makiawelizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Machiavellismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
written_rep: makijaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Make-up | Schminken
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
written_rep: makijaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schminke | Make-up
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz


lexentry: pol/makowiec__rzeczownik__1
written_rep: makowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mohnkuchen
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;


lexentry: pol/makrela__rzeczownik__1
written_rep: makrela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makrele
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;


lexentry: pol/makro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: makro-
min_sense_num: 01
trans_list: makro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na duże rozmiary lub dużą skalę tego, co jest nazwane drugim członem


lexentry: pol/makro__rzeczownik__1
written_rep: makro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makro
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw poleceń przeznaczonych do wykonania przez określoną aplikację, rodzaj niesamodzielnego programu komputerowego;


lexentry: pol/makrofotografia__rzeczownik__1
written_rep: makrofotografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makrofotografie
sense_list:
(fotografia) technika wykonywania zdjęć, w której fotografowany obiekt zostaje odwzorowany w naturalnych rozmiarach lub jest powiększony; także: zdjęcie wykonane tą techniką


lexentry: pol/makulatura__rzeczownik__1
written_rep: makulatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Makulatur
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) arkusze zużyte podczas druku, arkusze z defektem | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bezwartościowe, mierne książki


lexentry: pol/malachit__rzeczownik__1
written_rep: malachit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malachit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;


lexentry: pol/malakologia__rzeczownik__1
written_rep: malakologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malakologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami;


lexentry: pol/malakser__rzeczownik__1
written_rep: malakser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Küchenmaschine
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) robot kuchenny do rozdrabniania, mieszania, wyrabiania ciasta i ubijania


lexentry: pol/malarski__przymiotnik__1
written_rep: malarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: malerisch
sense_list:
związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza | związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza


lexentry: pol/malarski__przymiotnik__2
written_rep: malarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: malerisch
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nadający się na temat obrazu, dzieła sztuki ze względu na walory estetyczne


lexentry: pol/malarstwo__rzeczownik__1
written_rep: malarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malerei
sense_list:
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);


lexentry: pol/malaryczny__przymiotnik__1
written_rep: malaryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Malaria-
sense_list:
o obszarze, terenie: taki, na którym często występują zachorowania na malarię | odnoszący się do malarii, związany z malarią | sprzyjający powstawaniu i rozwojowi ognisk malarii


lexentry: pol/malarz__rzeczownik__1
written_rep: malarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maler
sense_list:
(budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku | (sztuka) artysta, który maluje obrazy


lexentry: pol/malation__rzeczownik__1
written_rep: malation
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malathion
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C10H19O6PS2, używany jako insektycyd, wykazujący się niską toksycznością wobec ludzi;


lexentry: pol/malina__rzeczownik__1
written_rep: malina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Himbeere | Himbeerstrauch
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2) | (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; | (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej


lexentry: pol/malinica__rzeczownik__1
written_rep: malinica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frambösie
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez krętka bladego, powodująca zmiany skórne oraz kostne;


lexentry: pol/malowanie__rzeczownik__1
written_rep: malowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anstreichen | Anstrich
sense_list:
nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem


lexentry: pol/malować__czasownik__1
written_rep: malować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: streichen | malen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem


lexentry: pol/malować__czasownik__3
written_rep: malować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: schminken
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) nakładać kolorowe kosmetyki na twarz (np.: szminkę na usta, tusz na rzęsy, cienie na powieki, róż na policzki itp.)


lexentry: pol/malstrom__rzeczownik__1
written_rep: malstrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mahlstrom
sense_list:
(geografia, geograficzny) prąd morski z silnymi wiatrami, który powstaje przy wejściach do norweskich fiordów, towarzyszą mu wiry wodne;


lexentry: pol/maltański__przymiotnik__1
written_rep: maltański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: maltesisch | Maltesisch
sense_list:
(geografia, geograficzny) odnoszący się do państwa Malta | (geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta


lexentry: pol/mameluk__rzeczownik__1
written_rep: mameluk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mamluk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;


lexentry: pol/maminsynek__rzeczownik__1
written_rep: maminsynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muttersöhnchen
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) chłopiec, który nigdy nie wyszedł spod skrzydeł matki, rozpieszczony, niesamodzielny


lexentry: pol/mandala__rzeczownik__1
written_rep: mandala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandala
sense_list:
motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;


lexentry: pol/mandarynka__rzeczownik__1
written_rep: mandarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandarinenbaum | Mandarine
sense_list:
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;


lexentry: pol/mandat__rzeczownik__1
written_rep: mandat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu; | (geografia, geograficzny) (administracja) terytorium podlegające mandatowi (1.3)


lexentry: pol/mandolina__rzeczownik__1
written_rep: mandolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandoline
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny; | (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ręczna szatkownica do warzyw


lexentry: pol/mandragora__rzeczownik__1
written_rep: mandragora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alraunen
sense_list:
(botanika, botaniczny) Mandragora L., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, którym ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności;


lexentry: pol/manewr__rzeczownik__1
written_rep: manewr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manöver
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej; | zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania


lexentry: pol/mangostan__rzeczownik__1
written_rep: mangostan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mangostane
sense_list:
(spożywczy) ciemnofioletowy owoc mangostanu (1.2) o soczystym, słodkim i cierpkim miąższu przypominającym w smaku ananas i brzoskwinię


lexentry: pol/mangostan__rzeczownik__1
written_rep: mangostan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mangostane | Mangostanbaum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Garcinia mangostana L., wiecznie zielone drzewo tropikalne pochodzące z Azji Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/mania_prześladowcza__rzeczownik__1
written_rep: mania prześladowcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verfolgungswahn
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie


lexentry: pol/manicheizm__rzeczownik__1
written_rep: manicheizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manichäismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) system religijno-filozoficzny, stworzony przez Maniego, zgodnie z którym podstawą bytu są dwie przeciwstawne siły: dobro i zło oraz światło i ciemność;


lexentry: pol/manichejczyk__rzeczownik__1
written_rep: manichejczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manichäer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) zwolennik manicheizmu


lexentry: pol/manichejski__przymiotnik__1
written_rep: manichejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: manichäischer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dotyczący manicheizmu lub manichejczyków, albo zawierający elementy przyjętej przez nich doktryny;


lexentry: pol/manifest__rzeczownik__1
written_rep: manifest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manifest
sense_list:
(urzędowy) wykaz ładunku | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odezwa władz skierowana do narodu


lexentry: pol/manifestacja__rzeczownik__1
written_rep: manifestacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manifestation
sense_list:
czynne publiczne wystąpienie dla wyrażenia swego stanowiska, protestu, sympatii, solidarności | ostentacyjne okazywanie swoich uczuć, emocji


lexentry: pol/manipulacja__rzeczownik__1
written_rep: manipulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manipulation
sense_list:
celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) celowe nieuczciwe wykorzystywanie sytuacji dla osiągnięcia własnych celów, zysków


lexentry: pol/manko__rzeczownik__1
written_rep: manko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manko
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;


lexentry: pol/manosfera__rzeczownik__1
written_rep: manosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mannosphäre
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) nieformalna sieć blogów, forów internetowych i stron WWW, skupiających się na kwestiach związanych z mężczyznami i męskością, często toksyczna i interpretowana jako przejaw maskulinizmu;


lexentry: pol/mantra__rzeczownik__1
written_rep: mantra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mantra
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wedyjski hymn lub modlitwa | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielokrotnie powtarzana rytualna formuła magiczna stosowana w niektórych odmianach hinduizmu lub buddyzmu


lexentry: pol/mantykora__rzeczownik__1
written_rep: mantykora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mantikor
sense_list:
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;


lexentry: pol/mantyla__rzeczownik__1
written_rep: mantyla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mantilla
sense_list:
(odzieżownictwo) (etnografia, etnograficzny) rodzaj welonu lub szala zarzucanego na głowę i ramiona, wykonana z koronki lub cienkiego jedwabiu, noszonego tradycyjnie przez kobiety w Hiszpanii;


lexentry: pol/manufaktura__rzeczownik__1
written_rep: manufaktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manufaktur
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;


lexentry: pol/manuka__rzeczownik__1
written_rep: manuka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Südseemyrte
sense_list:
(botanika, botaniczny) Leptospermum scoparium, krzew z rodziny mirtowatych pochodzący z Nowej Zelandii i południowo-wschodniej Australii;


lexentry: pol/manul_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: manul stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manul
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otocolobus manul Pallas, gatunek niewielkiego drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji; | (zoologia, zoologiczny) drapieżnik z gatunku manul stepowy (1.1)


lexentry: pol/manuskrypt__rzeczownik__1
written_rep: manuskrypt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manuskript
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie; | (poligrafia) tekst (maszynopis lub rękopis) przygotowany do druku


lexentry: pol/maoizm__rzeczownik__1
written_rep: maoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maoismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;


lexentry: pol/mapować__czasownik__1
written_rep: mapować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abbilden
sense_list:
(geodezja, geodezyjny) rejestrować cechy terenu w celu uzyskania danych potrzebnych do sporządzenia mapy; oznaczać coś na mapie


lexentry: pol/marabut_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: marabut afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marabu
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos crumeniferus Lesson, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;


lexentry: pol/marathi__rzeczownik__1
written_rep: marathi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marathi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;


lexentry: pol/marcepan__rzeczownik__1
written_rep: marcepan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marzipan
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych;


lexentry: pol/marchia__rzeczownik__1
written_rep: marchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mark
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;


lexentry: pol/margaj__rzeczownik__1
written_rep: margaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Langschwanzkatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus wiedii Schinz, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku margaj (1.1)


lexentry: pol/margaryna__rzeczownik__1
written_rep: margaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Margarine
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;


lexentry: pol/margrabstwo__rzeczownik__1
written_rep: margrabstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Markgrafschaft
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ziemie zarządzane przez margrabiego | (historia, historyczny, historycznie) tytuł i urząd margrabiego


lexentry: pol/marionetka__rzeczownik__1
written_rep: marionetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marionette
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków; | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto jest czyimś bezwolnym narzędziem, kto ślepo wykonuje czyjeś polecenia


lexentry: pol/marionetkarz__rzeczownik__1
written_rep: marionetkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marionettenspieler
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem marionetek


lexentry: pol/marka__rzeczownik__1
written_rep: marka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mark
sense_list:
(dawniej, dawny) (jednostka monetarna) waluta, dawniej używana w Niemczech; | (jednostka monetarna) jedna z walut, używana obecnie m.in. w Bośni i Hercegowinie;


lexentry: pol/marketing__rzeczownik__1
written_rep: marketing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marketing | Absatzwirtschaft
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;


lexentry: pol/markietan__rzeczownik__1
written_rep: markietan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marketender
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wędrowny handlarz poruszający się razem z wojskiem, sprzedający żołnierzom jedzenie, napoje i artykuły codziennego użytku;


lexentry: pol/markiza__rzeczownik__1
written_rep: markiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Markise
sense_list:
(architektura, architektoniczny) daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.


lexentry: pol/markizeta__rzeczownik__1
written_rep: markizeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Markisette | Marquisette
sense_list:
(włókiennictwo) lekka, przejrzysta tkanina siateczkowa wytwarzana z bardzo cienkiej przędzy, współcześnie używana głównie do wyrobu firan, a dawniej również bielizny i innej odzieży damskiej


lexentry: pol/marksizm__rzeczownik__1
written_rep: marksizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marxismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;


lexentry: pol/marmolada__rzeczownik__1
written_rep: marmolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marmelade
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;


lexentry: pol/marmur__rzeczownik__1
written_rep: marmur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marmor
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;


lexentry: pol/marnotrawca__rzeczownik__1
written_rep: marnotrawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verschwender
sense_list:
osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna


lexentry: pol/maron__rzeczownik__1
written_rep: maron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausgesetzte
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) potomek zbiegłych czarnoskórych niewolników z czasów kolonialnych, którzy osiedlili się pierwotnie na terenie Ameryki Łacińskiej i jako pierwsi uzyskali wolność;


lexentry: pol/maronita__rzeczownik__1
written_rep: maronita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maronit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej


lexentry: pol/mars__rzeczownik__1
written_rep: mars
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mars
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce na maszcie, umożliwiające obserwację morza, osłonięte płótnem tworzy bocianie gniazdo;


lexentry: pol/marsowy__przymiotnik__1
written_rep: marsowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: martialisch
sense_list:
(książkowy) o twarzy, minie: groźny, srogi | (przestarzałe, przestarzały) związany z wojną lub wojownikiem


lexentry: pol/marsz__rzeczownik__1
written_rep: marsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marsch
sense_list:
przemieszczanie się, pochód wojsk; | rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy


lexentry: pol/martwicze_zapalenie_powięzi__rzeczownik__1
written_rep: martwicze zapalenie powięzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nekrotisierende Fasziitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadkie, ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej szerzące się wzdłuż powięzi okrywających mięśnie tułowia i kończyn;


lexentry: pol/martwy_ciąg__rzeczownik__1
written_rep: martwy ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzheben
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie i dyscyplina sportowa, w której osoba wykonująca musi podnieść z ziemi jakiś ciężar aż do momentu całkowitego wyprostowania nóg oraz pleców;


lexentry: pol/maruder__rzeczownik__1
written_rep: maruder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marodeur
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) dezerter dopuszczający się w czasie wojny rabunków, kradzieży i innych przestępstw


lexentry: pol/marynarka_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: marynarka wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriegsmarine | Marine
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;


lexentry: pol/marynata__rzeczownik__1
written_rep: marynata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marinade
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;


lexentry: pol/marzanna__rzeczownik__1
written_rep: marzanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Färberkrapp
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubia tinctorum roślina z rodziny marzanowatych uprawiana dla czerwonego barwnika zawartego w jej kłączu.


lexentry: pol/marzenie__rzeczownik__1
written_rep: marzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Traum
sense_list:
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu | (przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego


lexentry: pol/marznący_deszcz__rzeczownik__1
written_rep: marznący deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisregen | gefrierender Regen
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;


lexentry: pol/marża__rzeczownik__1
written_rep: marża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marge | Spanne
sense_list:
(handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk


lexentry: pol/masa__rzeczownik__1
written_rep: masa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masse
sense_list:
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii; | gęsta lub półpłynna substancja, także substancja skrzepnięta


lexentry: pol/masa_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: masa atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atommasse
sense_list:
(fizyka, fizyczny) liczba określająca ile razy masa pierwiastka jest większa od 1/12 masy atomu węgla 12C;


lexentry: pol/masa_krytyczna__rzeczownik__1
written_rep: masa krytyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kritische Masse
sense_list:
(fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa


lexentry: pol/masaż__rzeczownik__1
written_rep: masaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Massage
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;


lexentry: pol/mascarpone__rzeczownik__1
written_rep: mascarpone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mascarpone
sense_list:
(spożywczy) miękki, tłusty, twarogowy ser deserowy, wytwarzany tradycyjnie ze śmietany we włoskiej Lombardii;


lexentry: pol/maseczka__rzeczownik__1
written_rep: maseczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maske
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) krem, nierzadko z dodatkami, nakładany na twarz w celu poprawienia kondycji cery;


lexentry: pol/mashup__rzeczownik__1
written_rep: mashup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bastard Pop
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (informatyka, informatyczny) utwór (np. książka, utwór muzyczny, aplikacja komputerowa) będący kompilacją kilku innych utworów


lexentry: pol/maska__rzeczownik__1
written_rep: maska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maske
sense_list:
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;


lexentry: pol/maskonur__rzeczownik__1
written_rep: maskonur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Papageitaucher | Lund
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica Linnaeus, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;


lexentry: pol/maskonur_złotoczuby__rzeczownik__1
written_rep: maskonur złotoczuby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gelbschopflund
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lunda cirrhata, gatunek ptaka z rodziny alk, jeden z trzech gatunków maskonurów, zamieszkuje północny Pacyfik;


lexentry: pol/maskotka__rzeczownik__1
written_rep: maskotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maskottchen
sense_list:
coś, rzadziej ktoś, mające przynieść szczęście | niewielka dziecięca zabawka z miękkiego materiału | osoba przebrana za maskotkę (1.2), zwykle w celach reklamowych | przedmiot stanowiący znak rozpoznawczy jakiegoś podmiotu


lexentry: pol/maskować__czasownik__1
written_rep: maskować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tarnen | verdecken
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynić niedostrzegalnym, niewidocznym, używając jakiejś techniki zasłaniania


lexentry: pol/maskować__czasownik__2
written_rep: maskować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: sich tarnen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) zakrywać się czymś tak, aby nie być widocznym


lexentry: pol/masochista__rzeczownik__1
written_rep: masochista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masochist
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) człowiek odczuwający satysfakcję seksualną, gdy partnerką lub partnerem znęcają się nad nim


lexentry: pol/masochizm__rzeczownik__1
written_rep: masochizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masochismus
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia | przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;


lexentry: pol/masoneria__rzeczownik__1
written_rep: masoneria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Freimaurerei
sense_list:
międzynarodowe, elitarne stowarzyszenie o specyficznych strukturach organizacyjnych, które swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów;


lexentry: pol/masowiec__rzeczownik__1
written_rep: masowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Massengutfrachter
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek handlowy przystosowany do masowego przewozu suchych, sypkich ładunków luzem;


lexentry: pol/master__rzeczownik__2
written_rep: master
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: beherrschen
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) całościowe ujęcie sceny w szerokim planie


lexentry: pol/mastif__rzeczownik__1
written_rep: mastif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dogge
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psa charakteryzującego się masywną budową ciała, o pomarszczonym czole i obwisłych uszach;


lexentry: pol/masturbować__czasownik__1
written_rep: masturbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: masturbieren
sense_list:
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem


lexentry: pol/maswerk__rzeczownik__1
written_rep: maswerk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maßwerk
sense_list:
(architektura, architektoniczny) element dekoracyjny złożony z liści, łuków i kół, charakterystyczny dla gotyku;


lexentry: pol/maszt__rzeczownik__1
written_rep: maszt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mast
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;


lexentry: pol/maszyna__rzeczownik__1
written_rep: maszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maschine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy


lexentry: pol/maszyna_wirtualna__rzeczownik__1
written_rep: maszyna wirtualna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virtuelle Maschine
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy symulujący działanie komputera korzystając z wydzielonych zasobów fizycznego urządzenia;


lexentry: pol/masło__rzeczownik__1
written_rep: masło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Butter
sense_list:
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka; | (spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych


lexentry: pol/masło_maślane__rzeczownik__1
written_rep: masło maślane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weißer Schimmel
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;


lexentry: pol/masło_orzechowe__rzeczownik__1
written_rep: masło orzechowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erdnussbutter
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;


lexentry: pol/mat__rzeczownik__2
written_rep: mat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Matt
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;


lexentry: pol/mata__rzeczownik__1
written_rep: mata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Matte
sense_list:
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych | plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.


lexentry: pol/matecznik__rzeczownik__1
written_rep: matecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Königinzelle | Weiselzelle
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) pociągnięta lub rozbudowana przez pszczoły robotnice komórka w gnieździe pszczelim, z której wygryza się pszczela matka


lexentry: pol/matecznik__rzeczownik__1
written_rep: matecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rückzugsort
sense_list:
(leśnictwo) niedostępne dla człowieka miejsce w naturze będące miejscem schronienia dzikich zwierząt


lexentry: pol/matecznik_cichej_wymiany__rzeczownik__1
written_rep: matecznik cichej wymiany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nachschaffungszelle
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) komórka w gnieździe pszczoły miodnej, w której rozwija się matka pszczela w sytuacji, gdy pszczoły chcą wymienić starą królową


lexentry: pol/matecznik_ratunkowy__rzeczownik__1
written_rep: matecznik ratunkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nachschaffungszelle
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) komórka w gnieździe pszczoły miodnej, w której rozwija się matka pszczela w sytuacji, gdy pszczoły stracą starą królową


lexentry: pol/matecznik_rojowy__rzeczownik__1
written_rep: matecznik rojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwarmzelle
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) komórka w gnieździe pszczoły miodnej, w której rozwija się matka pszczela w sytuacji, gdy pszczoły chcą się roić


lexentry: pol/matematyka__rzeczownik__1
written_rep: matematyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mathematik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;


lexentry: pol/matematyka_dyskretna__rzeczownik__1
written_rep: matematyka dyskretna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diskrete Mathematik
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór działów matematyki dotyczących struktur nieciągłych, w skład którego wchodzą przede wszystkim kombinatoryka i teoria grafów;


lexentry: pol/materac__rzeczownik__1
written_rep: materac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Matratze
sense_list:
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;


lexentry: pol/materia__rzeczownik__1
written_rep: materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Materie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;


lexentry: pol/materialista__rzeczownik__1
written_rep: materialista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Materialist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) wyznawca, zwolennik materializmu | (potocznie, potoczny) człowiek kierujący się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych


lexentry: pol/matka__rzeczownik__1
written_rep: matka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mutter
sense_list:
rodzic płci żeńskiej; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru | (zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo


lexentry: pol/matka_octowa__rzeczownik__1
written_rep: matka octowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Essigmutter
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) substancja złożona z formy celulozy i bakterii octowych, które rozwijają się podczas fermentacji; przekształca ona alkohol w kwas octowy;


lexentry: pol/matka_trutowa__rzeczownik__1
written_rep: matka trutowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drohnenbrütig Königin
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) niezapłodniona matka pszczela, składająca jaja z których wylęgają się wyłącznie trutnie


lexentry: pol/matma__rzeczownik__1
written_rep: matma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mathe
sense_list:
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) lekcja matematyki | (potocznie, potoczny) (uczniowskie) przedmiot matematyki


lexentry: pol/matriarchat__rzeczownik__1
written_rep: matriarchat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Matriarchat
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;


lexentry: pol/matrona__rzeczownik__1
written_rep: matrona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Matrona
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: zamężna kobieta, matka, mająca wysoką pozycję społeczną i utrzymująca czystość obyczajów;


lexentry: pol/maturacja__rzeczownik__1
written_rep: maturacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reifung
sense_list:
(spożywczy) proces dojrzewania niektórych produktów spożywczych, np. serów, wędlin lub gotowego alkoholu;


lexentry: pol/mauretański__przymiotnik__1
written_rep: mauretański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mauretanisch
sense_list:
odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce | (architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego


lexentry: pol/mauzer__rzeczownik__1
written_rep: mauzer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mauser
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń palna produkcji albo systemu Mausera; w szczególności karabin powtarzalny lub pistolet


lexentry: pol/mauzoleum__rzeczownik__1
written_rep: mauzoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mausoleum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;


lexentry: pol/mazurek__rzeczownik__1
written_rep: mazurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masurka
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku;


lexentry: pol/mazurek__rzeczownik__1
written_rep: mazurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mazurka | Masurka
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) wiejska taneczna forma muzyczna często utożsamiana z oberkiem;


lexentry: pol/mazurek__rzeczownik__1
written_rep: mazurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Osterkuchen
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) tradycyjne ciasto wielkanocne na cienkim kruchym spodzie, przykryte masą i odświętnie zdobione;


lexentry: pol/mazut__rzeczownik__1
written_rep: mazut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masut
sense_list:
(chemia, chemiczny) oleista ciecz pozostała po destylacji ropy naftowej niskiej jakości, używana jako paliwo lub olej opałowy;


lexentry: pol/mała__rzeczownik__1
written_rep: mała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kleine
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (żartobliwie) o dorosłej kobiecie, np. o sympatii | (potocznie, potoczny) mała dziewczynka


lexentry: pol/małostkowy__przymiotnik__1
written_rep: małostkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kleinlich
sense_list:
taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne


lexentry: pol/małowodzie__rzeczownik__1
written_rep: małowodzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oligohydramnion
sense_list:
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;


lexentry: pol/małpa__rzeczownik__1
written_rep: małpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Affe | Äffin
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;


lexentry: pol/małpi_chlebek__rzeczownik__1
written_rep: małpi chlebek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Affenbrotbaum
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) popularny w USA słodki wypiek z ciasta drożdżowego w formie babki składającej się z bułeczek, które można odrywać rękami


lexentry: pol/małpy_człekokształtne__rzeczownik__1
written_rep: małpy człekokształtne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menschenaffe
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hominoidea Gray, nadrodzina ssaków należąca do rzędu naczelnych;


lexentry: pol/mały__przymiotnik__1
written_rep: mały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: klein
sense_list:
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski | występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą)


lexentry: pol/małżeństwo__rzeczownik__1
written_rep: małżeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ehe | Heirat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;


lexentry: pol/małżeństwo_wymuszone__rzeczownik__1
written_rep: małżeństwo wymuszone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwangsheirat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety;


lexentry: pol/mański__przymiotnik__1
written_rep: mański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Manx
sense_list:
(geografia, geograficzny) (etnografia, etnograficzny) dotyczący wyspy Man na Morzu Irlandzkim oraz jej ludności rdzennej


lexentry: pol/maślak_pstry__rzeczownik__1
written_rep: maślak pstry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sand-Röhrling
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Suillus variegatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o oliwkowej barwie kapelusza;


lexentry: pol/maślak_sitarz__rzeczownik__1
written_rep: maślak sitarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuh-Röhrling
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Suillus bovinus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o dużych porach rurek;


lexentry: pol/maślak_ziarnisty__rzeczownik__1
written_rep: maślak ziarnisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Körnchen-Röhrling
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Suillus granulatus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych bez pierścienia;


lexentry: pol/maślak_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: maślak zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Butterpilz
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Suillus luteus, pospolity, jadalny gatunek grzyba z rodziny maślakowatych;


lexentry: pol/maślak_żółty__rzeczownik__1
written_rep: maślak żółty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gold-Röhrling
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Suillus grevillei, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o żółtej barwie kapelusza;


lexentry: pol/maść__rzeczownik__1
written_rep: maść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Salbe
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;


lexentry: pol/mażoretka__rzeczownik__1
written_rep: mażoretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gardetänzerin
sense_list:
dziewczyna lub kobieta, która w stylizowanym, galowym mundurze uczestniczy w pokazowych przemarszach z elementami musztry i choreografii;


lexentry: pol/mdłości__rzeczownik__1
written_rep: mdłości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Übelkeit
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;


lexentry: pol/mecenas__rzeczownik__1
written_rep: mecenas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anwalt
sense_list:
(potocznie, potoczny) adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy (tytuł umieszczany przed nazwiskiem);


lexentry: pol/mech__rzeczownik__1
written_rep: mech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moos
sense_list:
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach


lexentry: pol/mechanicyzm__rzeczownik__1
written_rep: mechanicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mechanismus | Mechanizismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd postulujący możliwość wyjaśnienia wszystkich zjawisk zachodzących w przyrodzie za pomocą praw i pojęć mechaniki;


lexentry: pol/mechaniczny__przymiotnik__1
written_rep: mechaniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mechanisch
sense_list:
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki | związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu | pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny


lexentry: pol/mechanika__rzeczownik__1
written_rep: mechanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mechanik
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów; | (fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi. | (technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów | sposób działania mechanizmu


lexentry: pol/mechanika_kwantowa__rzeczownik__1
written_rep: mechanika kwantowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quantenmechanik
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się badaniem zjawisk w skali mikroskopowej oraz nadprzewodnictwa i nadciekłości;


lexentry: pol/mechanizm__rzeczownik__1
written_rep: mechanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mechanismus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność | (książkowy) grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań


lexentry: pol/mechatronik__rzeczownik__1
written_rep: mechatronik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mechatroniker
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (technologia, technika, techniczny) technik specjalista w dziedzinie wdrażania i eksploatacji urządzeń i systemów automatyki


lexentry: pol/mechatronika__rzeczownik__1
written_rep: mechatronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mechatronik
sense_list:
dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;


lexentry: pol/mecz__rzeczownik__1
written_rep: mecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spiel | Match
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy


lexentry: pol/meczet__rzeczownik__1
written_rep: meczet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moschee
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;


lexentry: pol/medal__rzeczownik__1
written_rep: medal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Medaille
sense_list:
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;


lexentry: pol/medalion__rzeczownik__1
written_rep: medalion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Medaillon
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki | (sztuka) element dekoracyjny w owalnym obramowaniu, na ścianie lub meblu;


lexentry: pol/mediana__rzeczownik__1
written_rep: mediana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Median
sense_list:
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);


lexentry: pol/mediewistyka__rzeczownik__1
written_rep: mediewistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mediävistik | Mediaevistik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina historii zajmująca się zagadnieniami epoki średniowiecza;


lexentry: pol/medium_społecznościowe__rzeczownik__1
written_rep: medium społecznościowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Social Media
sense_list:
(społeczny) (socjologia, socjologiczny) serwis internetowy skupiający dużą grupę użytkowników tworzących jego treść i zawierający mechanizmy umożliwiające interakcję między użytkownikami;


lexentry: pol/medycyna__rzeczownik__1
written_rep: medycyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Medizin
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;


lexentry: pol/medykalizacja__rzeczownik__1
written_rep: medykalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Medikalisierung
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (medycyna, medyczny) proces, którego wynikiem jest zawłaszczenie określonych sfer życia społecznego przez przedstawicieli służby zdrowia, przez co stają się domeną medyczną oraz są traktowane wyłącznie w kategoriach problemów zdrowotnych;


lexentry: pol/medykament__rzeczownik__1
written_rep: medykament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arznei
sense_list:
(książkowy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wykorzystywana w medycynie do leczenia


lexentry: pol/megabajt__rzeczownik__1
written_rep: megabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Megabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności dysków i pamięci komputera równa 1 048 576 bajtów;


lexentry: pol/megaduks__rzeczownik__1
written_rep: megaduks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Megas Doux
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień wojskowy, jeden z najwyższych urzędów w Cesarstwie Bizantyjskim w późnym jego okresie;


lexentry: pol/megafon__rzeczownik__1
written_rep: megafon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flüstertüte
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych | (technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego


lexentry: pol/megalodon__rzeczownik__1
written_rep: megalodon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Megalodon
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Carcharodon megalodon lub Carcharocles megalodon, prehistoryczny rekin, wymarły gatunek największej znanej ryby drapieżnej;


lexentry: pol/megaterium__rzeczownik__1
written_rep: megaterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Megatherien
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Megatherium, rodzaj leniwców żyjących od późnego pliocenu do późnego plejstocenu; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju megaterium (1.1)


lexentry: pol/mejoza__rzeczownik__1
written_rep: mejoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meiose
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;


lexentry: pol/mekka__rzeczownik__1
written_rep: mekka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mekka
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) centrum zainteresowania lub działalności, cel dążeń i aspiracji, miłośników, znawców, hobbistów itd.


lexentry: pol/meksykańskość__rzeczownik__1
written_rep: meksykańskość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mexikanischkeit | Mexikanität
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) cecha tego, co meksykańskie; meksykański charakter czegoś


lexentry: pol/melancholik__rzeczownik__1
written_rep: melancholik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melancholiker
sense_list:
człowiek cierpiący na melancholię | człowiek o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych;


lexentry: pol/melanż__rzeczownik__1
written_rep: melanż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melange
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) fikcyjna przyprawa, wymyślona na potrzeby powieści Franka Herberta pt. Diuna; | pomieszanie różnych rzeczy


lexentry: pol/melasa__rzeczownik__1
written_rep: melasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melasse
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;


lexentry: pol/melatonina__rzeczownik__1
written_rep: melatonina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melatonin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;


lexentry: pol/melchizedek__rzeczownik__1
written_rep: melchizedek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lunula
sense_list:
(kościelny) małe naczyńko w kształcie półksiężyca, w którym konsekrowana hostia jest umieszczana w monstrancji;


lexentry: pol/melisa__rzeczownik__1
written_rep: melisa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melisse | Zitronenmelisse
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Melissa officinalis L., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa;


lexentry: pol/melisa_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: melisa lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gartenmelisse
sense_list:
(botanika, botaniczny) Melissa officinalis L. gatunek byliny z rodziny jasnotowatych stosowanej jako roślina lecznicza;


lexentry: pol/melizmat__rzeczownik__1
written_rep: melizmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melisma
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobnik melodyczny, figuracja zbudowana z przynajmniej dwóch dźwięków, śpiewana na jednej zgłosce tekstu;


lexentry: pol/melodia__rzeczownik__1
written_rep: melodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melodie | Weise
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;


lexentry: pol/melodramat__rzeczownik__1
written_rep: melodramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melodrama
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sentymentalny utwór o wartkiej fabule przeplatanej wątkami miłosnymi


lexentry: pol/melon__rzeczownik__1
written_rep: melon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melone
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ogórek melon, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych; | (przenośnie, przenośnia) (slangowo) (grubiański, grubiańsko) wydatna kobieca pierś


lexentry: pol/mem__rzeczownik__1
written_rep: mem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mem
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) internetowe: chwytliwa porcja informacji lub idea, powielana w internecie, mająca wywołać u odbiorcy, lub w jakimś środowisku odbiorców, określone uczucia; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;


lexentry: pol/memorandum__rzeczownik__1
written_rep: memorandum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Memorandum
sense_list:
niepodpisane i niepodstemplowane jeszcze pismo, dokument dyplomatyczny, mogący być przedmiotem rokowań


lexentry: pol/menażeria__rzeczownik__1
written_rep: menażeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menagerie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych;


lexentry: pol/menażka__rzeczownik__1
written_rep: menażka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Henkelmann
sense_list:
(harcerski) (wojskowość, wojskowy) lekki metalowy pojemnik służący do spożywania posiłków, czasami też do ich przygotowywania;


lexentry: pol/mendoweszka__rzeczownik__1
written_rep: mendoweszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Filzlaus
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda;


lexentry: pol/mendykant__rzeczownik__1
written_rep: mendykant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bettelmönch
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu mendykanckiego


lexentry: pol/menhir__rzeczownik__1
written_rep: menhir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menhir | Hinkelstein
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);


lexentry: pol/menora__rzeczownik__1
written_rep: menora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menora
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;


lexentry: pol/menstruacja__rzeczownik__1
written_rep: menstruacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menstruation
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;


lexentry: pol/menzurka__rzeczownik__1
written_rep: menzurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mensur
sense_list:
(chemia, chemiczny) (laboratoryjny, związany z laboratorium) cylindryczne szklane naczynie z podziałką, służące do pomiaru objętości cieczy


lexentry: pol/mer__rzeczownik__1
written_rep: mer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bürgermeister
sense_list:
(administracja) przewodniczący rady miejskiej lub gminy we Francji, sprawujący jednocześnie władzę wykonawczą;


lexentry: pol/meronim__rzeczownik__1
written_rep: meronim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meronym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz oznaczający część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia”;


lexentry: pol/meroplankton__rzeczownik__1
written_rep: meroplankton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meroplankton
sense_list:
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) organizmy wchodzące w skład planktonu tylko w stanie młodocianym lub larwalnym;


lexentry: pol/merytokracja__rzeczownik__1
written_rep: merytokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meritokratie
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;


lexentry: pol/mesel__rzeczownik__1
written_rep: mesel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abschneider
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) stalowe narzędzie do przecinania blachy, mające przekrój prostokątny i ostrze tnące


lexentry: pol/mesmeryzm__rzeczownik__1
written_rep: mesmeryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesmerismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (medycyna, medyczny) obalona metoda leczenia oparta o założenie, że każdy organizm zawiera fluid uniwersalny i właściwości magnetyczne (magnetyzm zwierzęcy), dzięki którym można regulować układ nerwowy i zwalczać różne choroby


lexentry: pol/metaanaliza__rzeczownik__1
written_rep: metaanaliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metaanalyse
sense_list:
(statystyka, statystyczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) analiza polegająca na uogólnianiu informacji zawartych w innych badaniach o podobnej tematyce, w celu otrzymania dokładniejszych wniosków, wyników;


lexentry: pol/metabolizm__rzeczownik__1
written_rep: metabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metabolismus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii;


lexentry: pol/metadon__rzeczownik__1
written_rep: metadon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methadon
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C21H27NO, silny opioidowy lek przeciwbólowy;


lexentry: pol/metafora__rzeczownik__1
written_rep: metafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metapher
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;


lexentry: pol/metaklasa__rzeczownik__1
written_rep: metaklasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metaklasse
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: klasa służąca do definiowania zachowań innych klas i ich instancji


lexentry: pol/metakognicja__rzeczownik__1
written_rep: metakognicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metakognition
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”


lexentry: pol/metal__rzeczownik__1
written_rep: metal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metall
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych; | (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;


lexentry: pol/metamfetamina__rzeczownik__1
written_rep: metamfetamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methamphetamin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym;


lexentry: pol/metamidofos__rzeczownik__1
written_rep: metamidofos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methamidophos
sense_list:
(chemia, chemiczny) toksyczny insektycyd fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C2H8NO2PS, pochodna acefatu


lexentry: pol/metan__rzeczownik__1
written_rep: metan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methan
sense_list:
(chemia, chemiczny) CH4, najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;


lexentry: pol/metaxa__rzeczownik__1
written_rep: metaxa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metaxa
sense_list:
(spożywczy) rodzaj regionalnej greckiej wódki będącej mieszaniną destylatu i muskatu, w których maceruje się zioła;


lexentry: pol/meteor__rzeczownik__1
written_rep: meteor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meteor
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);


lexentry: pol/meteorolog__rzeczownik__1
written_rep: meteorolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meteorologe
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (meteorologia, meteorologiczny) specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę


lexentry: pol/meteorologia__rzeczownik__1
written_rep: meteorologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meteorologie | Wetterkunde
sense_list:
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;


lexentry: pol/meteoryt__rzeczownik__1
written_rep: meteoryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meteorit
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;


lexentry: pol/meteotsunami__rzeczownik__1
written_rep: meteotsunami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meteotsunami
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przybrzeżna fala morska pochodzenia meteorologicznego podobna do tsunami


lexentry: pol/metformina__rzeczownik__1
written_rep: metformina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metformin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;


lexentry: pol/metoda__rzeczownik__1
written_rep: metoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methode
sense_list:
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu | (informatyka, informatyczny) funkcja składowa klasy


lexentry: pol/metoda_komorowa__rzeczownik__1
written_rep: metoda komorowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bleikammerverfahren
sense_list:
(chemia, chemiczny) przemysłowy sposób produkcji kwasu siarkowego, w którym wykorzystuje się instalację, w skład której wchodzą zraszane wodą ołowiane komory


lexentry: pol/metonimia__rzeczownik__1
written_rep: metonimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metonymie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;


lexentry: pol/metr_bieżący__rzeczownik__1
written_rep: metr bieżący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laufender Meter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (handel, handlowy) (krawiectwo) (jednostka miary) w odniesieniu do rzeczy wielowymiarowych, długość boku, według którego jest ona mierzona, równa jednemu metrowi;


lexentry: pol/metrampaż__rzeczownik__1
written_rep: metrampaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metteur
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) osoba pracująca w drukarni, która formuje kolumny publikacji ze złożonych wierszy tekstu oraz innych elementów druku;


lexentry: pol/metroseksualny__przymiotnik__1
written_rep: metroseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: metrosexuell
sense_list:
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii


lexentry: pol/metylofenidat__rzeczownik__1
written_rep: metylofenidat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methylphenidat
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny;


lexentry: pol/mewa__rzeczownik__1
written_rep: mewa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Möwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;


lexentry: pol/mewa_blada__rzeczownik__1
written_rep: mewa blada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eismöwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej;


lexentry: pol/mewa_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: mewa pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sturmmöwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych;


lexentry: pol/mewa_srebrzysta__rzeczownik__1
written_rep: mewa srebrzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Silbermöwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus Pontoppidan, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu;


lexentry: pol/mewa_śmieszka__rzeczownik__1
written_rep: mewa śmieszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lachmöwe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus ridibundus, gatunek ptaka wodnego z rodziny mewowatych;


lexentry: pol/mezosfera__rzeczownik__1
written_rep: mezosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesosphäre
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi znajdująca się między stratosferą a termosferą;


lexentry: pol/mezuza__rzeczownik__1
written_rep: mezuza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesusa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu;


lexentry: pol/mgła__rzeczownik__1
written_rep: mgła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nebel
sense_list:
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;


lexentry: pol/miano__rzeczownik__1
written_rep: miano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Titel
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) całkowita ilość cząstek (funkcjonalnych i defektywnych) na jednostkę objętości zawiesiny (np. bakterii lub bakteriofagów)


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
written_rep: mianownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nenner
sense_list:
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
written_rep: mianownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nominativ
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;


lexentry: pol/miastenia__rzeczownik__1
written_rep: miastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muskelschwäche
sense_list:
(medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;


lexentry: pol/miasto-państwo__rzeczownik__1
written_rep: miasto-państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stadtstaat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa;


lexentry: pol/miasto__rzeczownik__1
written_rep: miasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stadt | Ort
sense_list:
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;


lexentry: pol/miażdżyca__rzeczownik__1
written_rep: miażdżyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arteriosklerose | Arterienverkalkung
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;


lexentry: pol/micela__rzeczownik__1
written_rep: micela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mizelle
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;


lexentry: pol/miech__rzeczownik__1
written_rep: miech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blasebalg
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach


lexentry: pol/miecz_świetlny__rzeczownik__1
written_rep: miecz świetlny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lichtschwert
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;


lexentry: pol/miecznik__rzeczownik__2
written_rep: miecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Schwertfisch
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec


lexentry: pol/mieczyk__rzeczownik__1
written_rep: mieczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gladiole
sense_list:
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;


lexentry: pol/miednica__rzeczownik__1
written_rep: miednica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Becken
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;


lexentry: pol/miedza__rzeczownik__1
written_rep: miedza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Feldrain
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) wąski pas ziemi będący granicą między obszarami rolnymi, działkami budowlanymi;


lexentry: pol/miejsce_artykulacji__rzeczownik__1
written_rep: miejsce artykulacji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Artikulationsort
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) miejsce, w którym narządy mowy zbliżają się do siebie podczas wymawiania danej głoski


lexentry: pol/miejska_legenda__rzeczownik__1
written_rep: miejska legenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Großstadtlegenden | moderne Sagen
sense_list:
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;


lexentry: pol/mielocyt__rzeczownik__1
written_rep: mielocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Myelozyt
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka powstająca z promielocytu w procesie granulopoezy, przekształcająca się w metamielocyt;


lexentry: pol/mielonka__rzeczownik__1
written_rep: mielonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frühstücksfleisch
sense_list:
(potocznie, potoczny) (spożywczy) konserwa zawierająca mięso mielone, sól, przyprawy i ewentualnie inne składniki typu konserwanty, zagęszczacze;


lexentry: pol/miernik__rzeczownik__1
written_rep: miernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lehre
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości, zjawiska, cechy;


lexentry: pol/mierzyć__czasownik__1
written_rep: mierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: messen
sense_list:
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar


lexentry: pol/mieszane_uczucia__rzeczownik__1
written_rep: mieszane uczucia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemischtes Gefühl
sense_list:
niepewne, ambiwalentne przekonanie o czymś; nie do końca pozytywne, lecz też nie całkowicie negatywne zdanie na jakiś temat


lexentry: pol/mieszaniec__rzeczownik__2
written_rep: mieszaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Mischling
sense_list:
(biologia, biologiczny) osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian | (kynologia, kynologiczny) pies nierasowy


lexentry: pol/mieszać__czasownik__1
written_rep: mieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mischen
sense_list:
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją) | dodawać, łączyć pojęcia itp.


lexentry: pol/mieszczanin__rzeczownik__1
written_rep: mieszczanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bürger
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba należąca do stanu mieszczańskiego; | (przestarzałe, przestarzały) mieszkaniec miasta


lexentry: pol/mieszczaństwo__rzeczownik__1
written_rep: mieszczaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bürgertum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;


lexentry: pol/mieszczuch__rzeczownik__1
written_rep: mieszczuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Städter
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba mieszkająca w mieście


lexentry: pol/mieć__czasownik__1
written_rep: mieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: haben
sense_list:
dążyć do oddania czegoś komuś | czuć coś | czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika


lexentry: pol/mieć_motyle_w_brzuchu__czasownik__1
written_rep: mieć motyle w brzuchu
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Hummeln im Hintern haben
sense_list:
odczuwać przyjemne napięcie w związku z jakimś wydarzeniem, przeszłym, przyszłym lub trwającym, lub na myśl o kimś lub o czymś bliskim sercu


lexentry: pol/mieć_na_końcu_języka__czasownik__1
written_rep: mieć na końcu języka
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: auf der Zunge liegen
sense_list:
chcieć coś powiedzieć, ale powstrzymać się, zrezygnować w ostatniej chwili | wiedzieć, co się chce powiedzieć, ale w danej chwili to umknęło; mieć wrażenie, że za chwilę się to przypomni


lexentry: pol/mieć_nie_po_kolei_w_głowie__czasownik__1
written_rep: mieć nie po kolei w głowie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Floh im Ohr haben
sense_list:
(potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być szalonym, być chorym umysłowo lub zachowywać się w sposób właściwy osobie chorej umysłowo


lexentry: pol/mieć_nierówno_pod_sufitem__czasownik__1
written_rep: mieć nierówno pod sufitem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Nicht alle Tassen im Schrank haben
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być osobą nierozsądną, działającą wariacko lub niemądrze


lexentry: pol/mieć_siano_w_głowie__czasownik__1
written_rep: mieć siano w głowie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Stroh im Kopf haben
sense_list:
(potocznie, potoczny) być głupim | (potocznie, potoczny) być lekkomyślnym, niedojrzałym, niepoważnym


lexentry: pol/mieć_w_nosie__czasownik__1
written_rep: mieć w nosie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sich einen Dreck scheren
sense_list:
(eufemistycznie) lekceważyć kogoś lub coś, nie interesować się, być obojętnym wobec kogoś lub czegoś


lexentry: pol/mifepriston__rzeczownik__1
written_rep: mifepriston
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mifepriston
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy steroidów, pochodna noretysteronu, antagonista receptoru progesteronowego o działaniu poronnym w czasie pierwszych dwóch trymestrów ciąży;


lexentry: pol/migawka__rzeczownik__1
written_rep: migawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verschluss
sense_list:
część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;


lexentry: pol/migdał__rzeczownik__1
written_rep: migdał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej; | (anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek


lexentry: pol/migdałowiec__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandelbaum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku


lexentry: pol/migdałowiec_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Badam
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z gatunku migdałowiec pospolity (1.1)


lexentry: pol/migotanie_komór__rzeczownik__1
written_rep: migotanie komór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herzkammerflimmern | Kammerflimmern
sense_list:
(medycyna, medyczny) potencjalnie śmiertelna arytmia serca polegająca na braku koordynacji pracy komór serca, mogąca prowadzić do zatrzymania krążenia;


lexentry: pol/migotka__rzeczownik__1
written_rep: migotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nickhaut
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) trzecia powieka, przezroczysty fałd spojówki położony w przyśrodkowym kącie oka występujący u niektórych zwierząt;


lexentry: pol/migrena__rzeczownik__1
written_rep: migrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Migräne
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;


lexentry: pol/mikoryza__rzeczownik__1
written_rep: mikoryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mykorrhiza
sense_list:
(botanika, botaniczny) (mikologia, mikologiczny) współżycie korzeni lub nasion roślin naczyniowych z grzybami;


lexentry: pol/mikołajki__rzeczownik__1
written_rep: mikołajki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nikolaustag
sense_list:
zwyczaj obdarowywania się drobnymi prezentami 6 (w dzień Świętego Mikołaja, patrona dzieci i ubogich) lub 5 grudnia (w wigilię);


