# translation

lexentry: pol/Prokopjewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prokopjewsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Prokopjewsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą;


lexentry: pol/Prokrust__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prokrust
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Prokrustes
sense_list:
(mitologia grecka) postać z mitologii greckiej, syn Posejdona, rozbójnik czyhający na ofiary przy drodze z Megary do Aten, osławiony używaniem Prokrustowego łoża;


lexentry: pol/Prokrustowe_łoże__rzeczownik__1
written_rep: Prokrustowe łoże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Prokrustesbett | Prokrustes-Bett
sense_list:
(mitologia grecka) narzędzie tortur mitycznego attyckiego rozbójnika w formie łoża, na którym dopasowywał ofiarę rozciągając jej ciało lub skracając członki | (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której coś jest gwałtem dostosowywane do jakiegoś sztywnego schematu; arbitralny standard, z którym zgodność jest egzekwowana


lexentry: pol/Pronia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pronia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pronja
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi, prawy dopływ Soży;


lexentry: pol/Protektorat_Czech_i_Moraw__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Protektorat Czech i Moraw
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Protektorat Böhmen und Mähren
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednostka administracyjna utworzona podczas drugiej wojny światowej z ziem czeskich okupowanych przez Trzecią Rzeszę;


lexentry: pol/Prowansja-Alpy-Lazurowe_Wybrzeże__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Provence-Alpes-Côte d’Azur
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny, położony w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, przy granicy z Włochami;


lexentry: pol/Prowansja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prowansja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Provence
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Prudnik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prudnik
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Braune | Brdun | Brudnick | Prudnik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w województwie opolskim, lewy dopływ Osobłogi;


lexentry: pol/Prut__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prut
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pruth
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią;


lexentry: pol/Prypeć__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prypeć
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Prypjat
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Przedlitawia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Przedlitawia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cisleithanien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa używana na określenie cesarskiej części Austro-Węgier, zarządzanej bezpośrednio z Wiednia;


lexentry: pol/Przemienienie_Pańskie__rzeczownik__1
written_rep: Przemienienie Pańskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verklärung des Herrn
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystość katolicka obchodzona 6 sierpnia | (teologia, teologiczny) ukazanie się Chrystusa odmienionego na Taborze wybranym apostołom;


lexentry: pol/Pula__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pula
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pula
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Pur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pur
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;


lexentry: pol/Purim__rzeczownik__1
written_rep: Purim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Purimfest
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) radosne święto żydowskie upamiętniające ocalenie Żydów perskich, przypominające karnawał i wiążące się z obdarowywaniem się prezentami, zabawami, piciem alkoholu itp.;


lexentry: pol/Pustać_Lüneburska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pustać Lüneburska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lüneburger Heide
sense_list:
(geografia, geograficzny) region łąk, torfowisk, wrzosowisk i lasów w północnych Niemczech pomiędzy Hamburgiem, Bremą i Hanowerem a Łabą;


lexentry: pol/Pyszma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pyszma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pyschma
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Federacji Rosyjskiej na Syberii, prawy dopływ Tury;


lexentry: pol/Périgord__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Périgord
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Périgord
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lotu i Garonny;


lexentry: pol/Północ__rzeczownik__1
written_rep: Północ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Norden
sense_list:
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie


lexentry: pol/Północne_Alpy_Wapienne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Północne Alpy Wapienne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nördliche Kalkalpen
sense_list:
(geografia, geograficzny) część łańcucha górskiego Alp, północna część Alp Wschodnich, rozciągająca się w kierunku wschód-zachód, od Lasu Bregenckiego na zachodzie do Lasu Wiedeńskiego na wschodzie;


lexentry: pol/Półwysep_Antarktyczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Antarktyczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Antarktische Halbinsel
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Półwysep_Arabski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Arabski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Arabische Halbinsel
sense_list:
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;


lexentry: pol/Półwysep_Bretoński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Bretoński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bretagne
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej części Francji, od północy oblany wodami kanału La Manche, zaś od południa wodami Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Półwysep_Gydański__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Gydański
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gydan-Halbinsel
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Rosji, graniczący od zachodu z Zatoką Obską, od wschodu z Niziną Północnosyberyjską;


lexentry: pol/Półwysep_Iberyjski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Iberyjski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iberische Halbinsel
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Europie, między Oceanem Atlantyckim a Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/RAM__skrótowiec__1
written_rep: RAM
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: RAM
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) pamięć o dostępie swobodnym, pamięć, do której urządzenie może zapisywać dane i je odczytywać;


lexentry: pol/RWPG__rzeczownik__1
written_rep: RWPG
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: RGW
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej;


lexentry: pol/Raba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Raba
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Raab
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Austrii i północno-zachodnich Węgrzech, dopływ Dunaju Moszońskiego;


lexentry: pol/Rak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Krebs
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;


lexentry: pol/Raszka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Raszka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Raszien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-zachodniej Serbii, Kosowie i Czarnogórze


lexentry: pol/Raszt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Raszt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rascht
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Rawenna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rawenna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ravenna | Raben
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna (1.2);


lexentry: pol/Rea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhea
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) drugi co do wielkości księżyc Saturna; | (mitologia grecka) w mitologii greckiej bóstwo pogańskie, tytanida, bogini płodności;


lexentry: pol/Realpolitik__rzeczownik__1
written_rep: Realpolitik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Realpolitik
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;


lexentry: pol/Region_Autonomiczny_Sinciang-Ujgur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uigurisches Autonomes Gebiet Xinjiang
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (administracja) oficjalna nazwa regionu autonomicznego Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi;


lexentry: pol/Reichstag__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reichstag
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Reichstag
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) sejm rzeski, sejm rzeszowy, parlament, zgromadzenie przedstawicielskie w kolejnych formach państwowości Niemiec od XV w. do 1945 r.; | (historia, historyczny, historycznie) budynek Reichstagu (1.1) w Berlinie;


lexentry: pol/Reims__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reims
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Reims
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Grand Est, w departamencie Marna;


lexentry: pol/Ren__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ren
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhein
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;


lexentry: pol/Renesans__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Renesans
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Renaissance
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI;


lexentry: pol/Republika_Albanii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Albanii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Albanien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Angoli__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Angoli
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Angola
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli;


lexentry: pol/Republika_Argentyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Argentyńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Argentinische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny;


lexentry: pol/Republika_Armenii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Armenii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Armenien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Azerbejdżanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Azerbejdżanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Aserbaidschan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Beninu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Beninu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Benin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu


lexentry: pol/Republika_Chińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Chińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik China
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Cypryjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Cypryjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Zypern
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Czeska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Czeska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tschechische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)


lexentry: pol/Republika_Dominikańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Dominikańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dominikanische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Ekwadoru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Ekwadoru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Ecuador
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ekwadoru


lexentry: pol/Republika_Federalna_Niemiec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Federalna Niemiec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bundesrepublik Deutschland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;


lexentry: pol/Republika_Finlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Finlandii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Finnland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Finlandii;


lexentry: pol/Republika_Grecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Grecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hellenische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;


lexentry: pol/Republika_Gwinei_Równikowej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Gwinei Równikowej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Äquatorialguinea
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej


lexentry: pol/Republika_Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Haiti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Haiti
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Haiti, państwa na Karaibach


lexentry: pol/Republika_Indonezji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Indonezji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Indonesien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Indonezji jako państwa


lexentry: pol/Republika_Iraku__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Iraku
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Irak
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iraku jako państwa


lexentry: pol/Republika_Irlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Irlandii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Irland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Irlandii


lexentry: pol/Republika_Jemeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Jemeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Jemen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jemenu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kamerunu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kamerunu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Kamerun
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kamerunu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kazachstanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kazachstanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Kasachstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kirgiska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kirgiska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirgisische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kolumbii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kolumbii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Kolumbien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kolumbii


lexentry: pol/Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Konga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Kongo
sense_list:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;


lexentry: pol/Republika_Kostaryki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kostaryki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Costa Rica
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej


lexentry: pol/Republika_Libańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Libańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Libanesische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Libanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Litewska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Litewska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Litauen
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Macedonii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Macedonii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Mazedonien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) nazwa Republiki Macedonii Północnej (Macedonii Północnej) używana do początku 2019 r.


lexentry: pol/Republika_Malty__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Malty
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Malta
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Mozambiku__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Mozambiku
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Mosambik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mozambiku


lexentry: pol/Republika_Mołdawii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Mołdawii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Moldau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mołdawii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Namibii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Namibii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Namibia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Namibii


lexentry: pol/Republika_Paragwaju__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Paragwaju
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Paraguay
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Paragwaju


lexentry: pol/Republika_Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Peru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Peru
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Peru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Portugalska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Portugalska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Portugiesische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Salwadoru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Salwadoru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik El Salvador
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Salwadoru, państwa w Ameryce Środkowej


lexentry: pol/Republika_San_Marino__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika San Marino
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik San Marino
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa San Marino jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Serbii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Serbii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Serbien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Singapuru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Singapuru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Singapur
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Singapuru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Sudanu_Południowego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Sudanu Południowego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Südsudan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu Południowego jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Surinamu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Surinamu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Suriname
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Surinamu


lexentry: pol/Republika_Słowacka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Słowacka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slowakische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;


lexentry: pol/Republika_Togijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Togijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Togo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Togo jako państwa


lexentry: pol/Republika_Trynidadu_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Trynidadu i Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Trinidad und Tobago
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Trynidadu i Tobago


lexentry: pol/Republika_Tunezyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Tunezyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tunesische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tunezji


lexentry: pol/Republika_Turcji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Turcji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Türkei
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Wybrzeża_Kości_Słoniowej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Wybrzeża Kości Słoniowej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Côte d'Ivoire
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wybrzeża Kości Słoniowej


lexentry: pol/Republika_Węgierska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Węgierska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Ungarn
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Węgier w latach 1989 – 2012


lexentry: pol/Republika_Włoska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Włoska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Italienische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa oficjalna Włoch;


lexentry: pol/Republika_Łotewska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Łotewska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Lettland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Łotwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Środkowoafrykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Środkowoafrykańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zentralafrikanische Republik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;


lexentry: pol/Reunion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reunion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Reunion | Réunion
sense_list:
(geografia, geograficzny) wulkaniczna wyspa na Oceanie Indyjskim, będąca terytorium zamorskim Francji


lexentry: pol/Rewda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rewda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rewda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;


lexentry: pol/Reńskie_Góry_Łupkowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reńskie Góry Łupkowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rheinisches Schiefergebirge
sense_list:
(geografia, geograficzny) pasmo niewysokich gór w zachodniej części Niemiec nad środkowym Renem oraz na terenie Luksemburga, Belgii i Francji;


lexentry: pol/Riazań__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Riazań
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rjasan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;


lexentry: pol/Rijeka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rijeka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rijeka
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;


lexentry: pol/Riwiera_Albańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Riwiera Albańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Albanische Riviera
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar w południowej Albanii, w obwodzie Wlora, usytuowany wzdłuż wybrzeża Morza Jońskiego;


lexentry: pol/Rodopy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rodopy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhodopen
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;


lexentry: pol/Roma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Roma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rom
sense_list:
(geografia, geograficzny) nazwa kilku miast w różnych państwach świata | (mitologia rzymska) bogini Rzymu i tradycyjne uosobienie państwa rzymskiego; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Romania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Romania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Romagna
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnych Włoszech, razem z Emilią tworząca region administracyjny Emilia-Romania, jej najważniejszym ośrodkiem jest Rawenna;


lexentry: pol/Rosja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rosja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Russland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;


lexentry: pol/Rostock__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rostock
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rostock
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;


lexentry: pol/Rostów_nad_Donem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rostów nad Donem
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rostow am Don
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego;


lexentry: pol/Rosz_ha-Szana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rosz ha-Szana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rosch ha-Schana
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto nowego roku obchodzone we wrześniu, pierwszego i drugiego dnia miesiąca tiszri;


lexentry: pol/Rożawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rożawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rojava
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii;


lexentry: pol/Rubcowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rubcowsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rubzowsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, położone nad rzeką Alej, stolica rejonu rubcowskiego;


lexentry: pol/Rublowka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rublowka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rubljowka
sense_list:
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) zachodnie przedmieście Moskwy zamieszkałe przez bogatych Rosjan i rosyjską elitę polityczną;


lexentry: pol/Rumunia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rumunia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rumänien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;


lexentry: pol/Rustawi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rustawi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rustawi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Gruzji, położone nad rzeką Kurą;


lexentry: pol/Ruś_Kijowska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ruś Kijowska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kiewer Rus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) średniowieczne państwo feudalne w Europie;


lexentry: pol/Ruś__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ruś
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczna nazwa ziem położonych na obszarze dzisiejszej Ukrainy i Białorusi, a także w zachodniej części Rosji europejskiej oraz wschodniej części Polski


lexentry: pol/Rwanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rwanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ruanda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;


lexentry: pol/Ryby__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ryby
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fische
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;


lexentry: pol/Rymnik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rymnik
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rümnick
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, u podnóża Karpat Wschodnich, nad rzeką Rymnik;


lexentry: pol/Rzeczpospolita_Obojga_Narodów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rzeczpospolita Obojga Narodów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Polen-Litauen
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej;


lexentry: pol/Rzeka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rzeka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rzeka
sense_list:
(geografia, geograficzny) gmina w Czechach, w kraju morawsko-śląskim w powiecie Frydek-Mistek, w historycznych granicach Śląska Cieszyńskiego;


lexentry: pol/Rzesza__rzeczownik__1
written_rep: Rzesza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reich
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii;


lexentry: pol/Rzym__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rzym
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rom
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch; | (historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie; | (przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego


lexentry: pol/SMS__skrótowiec__1
written_rep: SMS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: SMS | SMS-Nachricht | Textnachricht
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej


lexentry: pol/SRR__skrótowiec__1
written_rep: SRR
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: SSR
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) = Socjalistyczna Republika Radziecka


lexentry: pol/SURP__skrótowiec__1
written_rep: SURP
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: Häcksler
sense_list:
= sanitarne urządzenie rozdrabniająco-przetłaczające – służy do wymuszonego (maceracja, przetłaczanie) odprowadzania ścieków bytowych z urządzeń sanitarnych oddalonych lub poniżej kanalizacji grawitacyjnej


lexentry: pol/Sahara_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sahara Zachodnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Westsahara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;


lexentry: pol/Saint_Kitts_i_Nevis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Kitts i Nevis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: St. Kitts und Nevis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Saint_Lucia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Lucia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Lucia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie; | (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;


lexentry: pol/Saipan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saipan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saipan
sense_list:
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan; | (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/Sakmara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sakmara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sakmara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie Baszkortostanu i obwodu orenburskiego, prawostronny dopływ Uralu;


lexentry: pol/Salzburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Salzburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Salzburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);


lexentry: pol/Samara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samara
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu samarskiego; | (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniepru; źródła rzeki znajdują się na zachodnim skłonie Wyżyny Donieckiej; | (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Samaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samaria
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą; | (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;


lexentry: pol/Samarytanin__rzeczownik__1
written_rep: Samarytanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Samaritaner
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (biblijny) mieszkaniec starożytnej Samarii | (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek małej semickiej grupy etniczno-religijnej żyjącej w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej i wyznającej samarytanizm, potomek mieszkańców starożytnej Samarii oraz imigrantów z Mezopotamii;


lexentry: pol/Sambia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sambia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samland
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, obecnie w Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Samcche-Dżawachetia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samcche-Dżawachetia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samzche-Dschawachetien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowej Gruzji;


lexentry: pol/Samoa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samoa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samoa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;


lexentry: pol/Samosz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samosz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samosch | Somesch
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-zachodniej Rumunii i w północno-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy, powstaje z połączenia Małego Samoszu i Wielkiego Samoszu;


lexentry: pol/San_Francisco__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: San Francisco
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: San Francisco
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w USA, w stanie Kalifornia; | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Kolorado | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Nowy Meksyk | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Teksas


lexentry: pol/Sandżak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sandżak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sandschak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Saratów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saratów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saratow
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica obwód saratowskiego;


lexentry: pol/Sas__rzeczownik__1
written_rep: Sas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sachse
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek ludu pochodzenia germańskiego, osiadłego w średniowieczu w Westfalii i Dolnej Saksonii; | (historia, historyczny, historycznie) członek rodu szlacheckiego, dynastii związanej z Saksonią; również przydomek polskiego króla Augusta III


lexentry: pol/Saska_Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saska Szwajcaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sächsische Schweiz
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina w niemieckiej części Gór Połabskich znajdujących się po obu brzegach Łaby, na południowy wschód od Drezna;


lexentry: pol/Satledź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Satledź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Satluj
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu;


lexentry: pol/Saturn__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Saturn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Saturn
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Scylla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Scylla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Skylla
sense_list:
(mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;


lexentry: pol/Scyta__rzeczownik__1
written_rep: Scyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Skythe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;


lexentry: pol/Sedan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sedan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sedan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny;


lexentry: pol/Segowia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Segowia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Segovia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w hiszpanii, w regionie Kastylia i León ze stolicą w Segowii (1.1); | (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Hiszpanii, w regionie Kastylia i León;


lexentry: pol/Seleucja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Seleucja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seleukia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) toponim, nazwa szeregu starożytnych miast na świecie;


lexentry: pol/Selinunt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Selinunt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Selinunt
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne greckie miasto założone w południowo-zachodniej części Sycylii, zniszczone w 408 r. p.n.e. przez Kartagińczyków;


lexentry: pol/Semigalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Semigalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Semgallen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedna z czterech krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leżąca w jej południowej części na lewym brzegu Dźwiny;


lexentry: pol/Semita__rzeczownik__1
written_rep: Semita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Semit
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan;


lexentry: pol/Semitka__rzeczownik__1
written_rep: Semitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Semitin
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członkini jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan


lexentry: pol/Senegal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Senegal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Senegal
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze; | (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Afryce;


lexentry: pol/Septuaginta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Septuaginta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Septuaginta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;


lexentry: pol/Serbia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Serbia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Serbien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Serbia_i_Czarnogóra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Serbia i Czarnogóra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Serbien und Montenegro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;


lexentry: pol/Seszele__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Seszele
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seychellen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim; | (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Set__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Set
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Set
sense_list:
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców; | (mitologia egipska) demoniczne bóstwo egipskie, pan pustyń i chaosu;


lexentry: pol/Siaś__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Siaś
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sjas
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim i obwodzie leningradzkim, uchodzi do jeziora Ładoga;


lexentry: pol/Siedmiorzecze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Siedmiorzecze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Siebenstromland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej nad granicą chińską, obecnie należący w większości do Kazachstanu, częściowo do Kirgistanu i Chin;


lexentry: pol/Siemianowice__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Siemianowice
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Siemianowitz
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) do 1923 roku samodzielna wieś na Górnym Śląsku | (geografia, geograficzny) synonim dla Siemianowic Śląskich;


lexentry: pol/Sierra_Leone__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sierra Leone
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sierra Leone
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;


lexentry: pol/Singapur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Singapur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Singapur
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;


lexentry: pol/Skalda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skalda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schelde
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię, uchodząca do Morza Północnego, nieopodal Antwerpii;


lexentry: pol/Skalowia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skalowia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schalauen | Schalwen
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca po obu stronach dolnego biegu rzeki Niemen, zamieszkana przez plemię Skalowów;


lexentry: pol/Skania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schonen
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skorpion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Skorpion
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Slawonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Slawonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slawonien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;


lexentry: pol/Socjalistyczna_Republika_Wietnamu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Socjalistyczna Republika Wietnamu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sozialistische Republik Vietnam
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wietnamu


lexentry: pol/Socza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Socza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sontig
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Włochy i Słowenię, wypływa z Alp Julijskich i uchodzi do Zatoki Weneckiej;


lexentry: pol/Sodoma_i_Gomora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sodoma i Gomora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sodom und Gomorrha
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) bałagan, zamieszanie, awantura | (przenośnie, przenośnia) rozwiązłość, rozpusta


lexentry: pol/Sogdiana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sogdiana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sogdien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;


lexentry: pol/Sokrates__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sokrates
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sokrates
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof; | imię męskie;


lexentry: pol/Solon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Solon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Solon
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;


lexentry: pol/Solura__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Solura
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Solothurn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii; | (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Szwajcarii, w kantonie Solura (1.2), nad rzeką Aare;


lexentry: pol/Somalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Somalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Somalia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;


lexentry: pol/Somaliland__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Somaliland
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Somaliland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawana republika we wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Sopot__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sopot
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zoppot
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto powiatowe i nadmorski kurort w Polsce, w województwie pomorskim;


lexentry: pol/Sorbona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sorbona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sorbonne
sense_list:
(geografia, geograficzny) zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej Paryża, dawniej siedziba Uniwersytetu Paryskiego;


lexentry: pol/Sośnicowice__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sośnicowice
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kieferstädtel
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie gliwickim;


lexentry: pol/Sparta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sparta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sparta
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji; | (geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie


lexentry: pol/Spira__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Spira
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Speyer
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;


lexentry: pol/Spisz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Spisz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zips
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) region etnograficzny na południu Polski i w środkowej Słowacji;


lexentry: pol/Springfield__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Springfield
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Springfield
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Illinois; | (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkudziesięciu miast i miejscowości w Stanach Zjednoczonych i innych państwach;


lexentry: pol/Srem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Srem
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Syrmien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację


lexentry: pol/Sri_Lanka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sri Lanka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sri Lanka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;


lexentry: pol/Stalin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stalin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stalin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;


lexentry: pol/Stany_Zjednoczone_Ameryki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stany Zjednoczone Ameryki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vereinigte Staaten von Amerika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Stara_Marchia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stara Marchia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Altmark
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca w obecnym kraju związkowym Saksonia-Anhalt, najstarsza część Marchii Brandenburskiej, położona na lewym brzegu Łaby, na północ od Magdeburga;


lexentry: pol/Starogard__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Starogard
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stargord | Stargordt
sense_list:
(geografia, geograficzny) osada sołecka w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Resko;


lexentry: pol/Stary_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stary Testament
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Altes Testament
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;


lexentry: pol/Stolica_Apostolska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stolica Apostolska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Heiliger Stuhl | Apostolischer Stuhl
sense_list:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan


lexentry: pol/Stolica_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stolica Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Heiliger Stuhl
sense_list:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim


lexentry: pol/Stradyk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stradyk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stradick
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północnej Polsce i obwodzie królewieckim Rosji, dopływ Świeżej


lexentry: pol/Stralsund__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stralsund
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stralsund
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Strzelec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schütze
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Stuttgart__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stuttgart
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stuttgart
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Styria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Styria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Steiermark
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;


lexentry: pol/Suazi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suazi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swasiland
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;


lexentry: pol/Suchona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suchona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suchona
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na północy europejskiej części Rosji na wschód od jeziora Ładoga, tworzy Dwinę po połączeniu się z Jugiem;


lexentry: pol/Sudermania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sudermania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Södermanland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Södermanland, kraina historyczna w Szwecji;


lexentry: pol/Sudety__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sudety
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sudeten
sense_list:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;


lexentry: pol/Sugoj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sugoj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sugoi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim; prawy dopływ Kołymy;


lexentry: pol/Sumer__rzeczownik__1
written_rep: Sumer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sumer
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;


lexentry: pol/Suna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suna
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii;


lexentry: pol/Sund__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sund
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Öresund
sense_list:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Bałtyckie z Morzem Północnym przez cieśniny Kattegat i Skagerrak, oddzielająca duńską Zelandię od szwedzkiej Skanii;


lexentry: pol/Sunża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sunża
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sunscha
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka zachodniej Rosji, na terenie Osetii Północnej, Inguszetii i Czeczenii, prawy dopływ rzeki Terek;


lexentry: pol/Surchan-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surchan-daria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Surxondaryo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodnim Uzbekistanie, prawy dopływ Amu-darii;


lexentry: pol/Surinam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surinam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Surinam | Suriname
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo; | (geografia, geograficzny) rzeka w Surinamie (1.1);


lexentry: pol/Suszec__rzeczownik__1
written_rep: Suszec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sissetz
sense_list:
(geografia, geograficzny) wieś w Polsce w województwie śląskim w powiecie pszczyńskim, w gminie o tej samej nazwie;


lexentry: pol/Sułkowice__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sułkowice
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sulkowitz
sense_list:
(geografia, geograficzny) nazwa kilku wsi w Polsce; | (geografia, geograficzny) nazwa miasta i gminy w Polsce;


lexentry: pol/Sułtanat_Omanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sułtanat Omanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sultanat Oman
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Omanu jako państwa


lexentry: pol/Swanetia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Swanetia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swanetien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północno-zachodniej Gruzji;


lexentry: pol/Swobodny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Swobodny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swobodny
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie amurskim, nad Zeją;


lexentry: pol/Sycylia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sycylia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sizilien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;


lexentry: pol/Sydon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sydon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sidon
sense_list:
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Syjon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syjon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zion
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy | (geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;


lexentry: pol/Synaj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Synaj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sinai
sense_list:
(geografia, geograficzny) góra w południowej części Półwyspu Synaj (1.1); | (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Azji;


lexentry: pol/Syngalezka__rzeczownik__1
written_rep: Syngalezka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Singhalese
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu zamieszkującego południe wyspy Cejlon i posługującego się językiem syngaleskim;


lexentry: pol/Syr-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syr-daria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Syrdarja
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;


lexentry: pol/Syriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syriusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sirius
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa; | (mitologia grecka) pies Oriona, przeniesiony na firmament jako gwiazda Syriusz (1.2);


lexentry: pol/Syłwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syłwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sylwa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;


lexentry: pol/Szafuza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szafuza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schaffhausen
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Szwajcarii, nad Renem, przy granicy z Niemcami, stolica kantonu Szafuza (1.2);


lexentry: pol/Szampania-Ardeny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szampania-Ardeny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Champagne-Ardenne
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (administracja) były francuski region administracyjny w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Szatan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szatan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Satan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;


lexentry: pol/Szczecin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szczecin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stettin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;


lexentry: pol/Szechina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szechina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schechina
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;


lexentry: pol/Szeherezada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szeherezada
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheherazade
sense_list:
(folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię żeńskie; imię postaci z arabskiej baśni;


lexentry: pol/Szetlandy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szetlandy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shetlandinseln
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;


lexentry: pol/Sziraz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sziraz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schiras
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;


lexentry: pol/Sziwa__rzeczownik__1
written_rep: Sziwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schiwa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stwórca, opiekun i niszczyciel świata, jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu;


lexentry: pol/Szlezwik-Holsztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szlezwik-Holsztyn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schleswig-Holstein
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;


lexentry: pol/Szlezwik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szlezwik
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schleswig
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w południowej Jutlandii, podzielony obecnie między Danię a Niemcy, dawne księstwo zależne od Danii;


lexentry: pol/Szuja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szuja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schuja
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim;


lexentry: pol/Szumawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szumawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Böhmerwald
sense_list:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone na pograniczu Czech, Niemiec i Austrii, stanowiące południowo-zachodnie obrzeżenie Masywu Czeskiego;


lexentry: pol/Szwabia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwabia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwaben | Schwabenland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;


lexentry: pol/Szwajcaria_Frankońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwajcaria Frankońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fränkische Schweiz
sense_list:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we Frankonii w Niemczech, ograniczone rzekami Pegnitz, Regnitz i Menem;


lexentry: pol/Szwajcaria_Marchijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwajcaria Marchijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Märkische Schweiz
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka kraina leżąca w Niemczech na północny wschód od Berlina, lesista i pokryta wieloma jeziorami


lexentry: pol/Szwajcaria_Meklemburska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwajcaria Meklemburska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mecklenburgische Schweiz
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina w środkowej części Meklemburgi-Pomorza Przedniego, cenna ze względu na swoją przyrodę


lexentry: pol/Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwajcaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schweiz
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;


lexentry: pol/Szwecja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwecja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schweden
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;


lexentry: pol/Szybki_Keresz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szybki Keresz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schnelle Kreisch
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Rumunii i we wschodnich Węgrzech, prawy dopływ Kereszu;


lexentry: pol/Sąd_Ostateczny__rzeczownik__1
written_rep: Sąd Ostateczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: das Jüngste Gericht
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni;


lexentry: pol/Słowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slowakei
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Słowenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowenia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slowenien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;


lexentry: pol/Słowianin__rzeczownik__1
written_rep: Słowianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Slawe
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;


lexentry: pol/Słowianka__rzeczownik__1
written_rep: Słowianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Slawin
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy


lexentry: pol/Słońce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słońce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sonne
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/TSUE__skrótowiec__1
written_rep: TSUE
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: EuGH
sense_list:
= (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej


lexentry: pol/Tabor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tabor
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tabor
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biblijny) góra w Galilei na północy Izraela; | (geografia, geograficzny) jeden z grzbietów górskich w Pieninach; | (geografia, geograficzny) nazwa cieków wodnych w Izraelu i Polsce | (geografia, geograficzny) toponim, nazwa miast, miejscowości, gmin lub ich części w Polsce i innych krajach


lexentry: pol/Tadź_Mahal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tadź Mahal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taj Mahal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;


lexentry: pol/Taganrog__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Taganrog
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taganrog
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;


lexentry: pol/Tajmyra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tajmyra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taimyra
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr;


lexentry: pol/Tajwan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tajwan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taiwan
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym; | (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;


lexentry: pol/Tambow__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tambow
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tambow
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;


lexentry: pol/Tamil__rzeczownik__1
written_rep: Tamil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tamile
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki


lexentry: pol/Tamilka__rzeczownik__1
written_rep: Tamilka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tamilin
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki;


lexentry: pol/Tanach__rzeczownik__1
written_rep: Tanach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanach
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) biblia hebrajska składająca się z 24 ksiąg, święta księga judaizmu;


lexentry: pol/Tanganika__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tanganika
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanganjika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga; | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo; | (geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;


lexentry: pol/Tangier__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tangier
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanger
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;


lexentry: pol/Tanzania__rzeczownik__1
written_rep: Tanzania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tansania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;


lexentry: pol/Tara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Tarent__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tarent
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarent
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;


lexentry: pol/Tars__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tars
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarsus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowej Azji Mniejszej, obecnie tureckie Tarsus;


lexentry: pol/Tartu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tartu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dorpat
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa gminy wiejskiej w Estonii; | (geografia, geograficzny) miasto w Estonii;


lexentry: pol/Tarym__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tarym
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarim
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;


lexentry: pol/Tasiejewa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tasiejewa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tassejewa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary;


lexentry: pol/Tatarstan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tatarstan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tatarstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) podmiot Federacji Rosyjskiej, republika autonomiczna ze stolicą w Kazaniu;


lexentry: pol/Tawda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tawda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tawda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł;


lexentry: pol/Taz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Taz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tas
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;


lexentry: pol/Teby__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Teby
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Theben
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem; | (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, w Beocji;


lexentry: pol/Temelin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Temelin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Temelin
sense_list:
(geografia, geograficzny) wieś w Czechach, w kraju południowoczeskim; 2 km od Temelina znajduje się elektrownia jądrowa;


lexentry: pol/Temesz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Temesz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Temesch
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Rumunii i w północno-wschodniej Serbii, lewy dopływ Dunaju;


lexentry: pol/Tennessee__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Tennessee
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Tennessee
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny dopływ rzeki Ohio;


lexentry: pol/Terek__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Terek
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terek
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Przedkaukaziu, płynąca przez Rosję i Gruzję, uchodząca deltą do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Termez__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Termez
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Termiz
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii;


lexentry: pol/Termopile__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Termopile
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thermopylen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;


lexentry: pol/Terpsychora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Terpsychora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terpsichore
sense_list:
(mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Tesalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tesalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thessalien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji; | (geografia, geograficzny) region administracyjny w Grecji;


lexentry: pol/Tetyda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tetyda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thetys
sense_list:
(geologia, geologiczny) praocean rozdzielający Europę i Afrykę; | (mitologia grecka) bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza;


lexentry: pol/Teuton__rzeczownik__1
written_rep: Teuton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Teutone
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego plemienia wywodzącego się z Półwyspu Jutlandzkiego


lexentry: pol/Tierieszka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tierieszka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tereschka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Togo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Togo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Togo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;


lexentry: pol/Tonga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tonga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tonga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;


lexentry: pol/Tora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tora | Thora | Torah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;


lexentry: pol/Toskania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Toskania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Toskana
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;


lexentry: pol/Tracja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tracja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thrakien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;


lexentry: pol/Treviso__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Treviso
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Treviso
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w regionie Wenecja Euganejska; | (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Trewir__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trewir
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trier
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;


lexentry: pol/Triduum_Paschalne__rzeczownik__1
written_rep: Triduum Paschalne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ostertriduum
sense_list:
(kościelny) w liturgii chrześcijańskiej dni od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Wielkanocnej włącznie;


lexentry: pol/Triest__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Triest
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Triest
sense_list:
(geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Tristan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tristan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tristan
sense_list:
(mitologia celtycka) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) imię bohatera tragicznej, niespełnionej miłości;


lexentry: pol/Troick__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troick
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troizk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Troja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troja
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Troyes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troyes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troyes
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;


lexentry: pol/Trybunał_Konstytucyjny__rzeczownik__1
written_rep: Trybunał Konstytucyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verfassungsgerichtshof
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;


lexentry: pol/Trydent-Górna_Adyga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trydent-Górna Adyga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trentino-Südtirol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech ze stolicą w Trydencie;


lexentry: pol/Trynidad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trynidad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreieinigkeit
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trynidad_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trynidad i Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trinidad und Tobago
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trypolis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trypolis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tripolis
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii; | (geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Trzeci_Świat__rzeczownik__1
written_rep: Trzeci Świat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dritte Welt
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) XX wiek grupa państw nienależąca ani do bloku kapitalistycznego (pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych), ani do komunistycznego (ZSRR)


lexentry: pol/Trzej_Królowie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trzej Królowie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Heilige drei Könige
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;


lexentry: pol/Trzyniec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trzyniec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trzynietz
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Czechach, nad Olzą, w kraju morawsko-śląskim, w obrębie Śląska Cieszyńskiego;


lexentry: pol/Trójca_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójca Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trinität | Dreieinigkeit | Dreifaltigkeit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;


lexentry: pol/Trójmiasto__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójmiasto
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreistadt
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;


lexentry: pol/Trójprzymierze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójprzymierze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreibund
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) sojusz pomiędzy Niemcami, Austro-Węgrami i Włochami z 1888 r.;


lexentry: pol/Tuareg__rzeczownik__1
written_rep: Tuareg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Targi
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) nomada, członek ludu berberyjskiego zamieszkującego obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso


lexentry: pol/Tulon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tulon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Toulon
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;


lexentry: pol/Turcja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turcja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Türkei
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Turecka_Republika_Cypru_Północnego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turecka Republika Cypru Północnego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Türkische Republik Nordzypern
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową;


lexentry: pol/Turgowia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turgowia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thurgau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-wschodniej Szwajcarii;


lexentry: pol/Turkmenbaszy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turkmenbaszy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Türkmenbaşy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Kaspijskim, w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim;


lexentry: pol/Turkmenistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turkmenistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turkmenistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Turks_i_Caicos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turks i Caicos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turks- und Caicosinseln
sense_list:
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;


lexentry: pol/Turyngia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turyngia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thüringen
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;


lexentry: pol/Tuszetia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tuszetia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuschetien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Tuvalu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tuvalu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuvalu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;


lexentry: pol/Twer__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Twer
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Twer
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;


lexentry: pol/Twerca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Twerca
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Twerza
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi, do której wpada na terenie miasta Twer;


lexentry: pol/Tybet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tybet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tibet
sense_list:
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej; | kraj na Wyżynie Tybetańskiej


lexentry: pol/Tybinga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tybinga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Diebenga | Tübingen
sense_list:
(geografia, geograficzny) powiatowe miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Tybinga (1.2);


lexentry: pol/Tykicz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tykicz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tikytsch
sense_list:
(geografia, geograficzny) krótka rzeka w centralnej części Ukrainy, na Wyżynie Naddnieprzańskiej. powstaje z połączenia rzek Tykicza Górnego i Tykicza Gniłego; po zlaniu się z rzeką Wełyka Wyś tworzy Siniuchę;


lexentry: pol/Tylża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tylża
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tilsit
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie królewieckim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG);


lexentry: pol/Tym__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tym
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tym
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;


lexentry: pol/Tyr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyros
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;


lexentry: pol/Tyraspol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyraspol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tiraspol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza;


lexentry: pol/Tyrnawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyrnawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kokel
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, powstaje z połączenia Małej Tyrnawy i Wielkiej Tyrnawy, uchodzi do Maruszy


lexentry: pol/Tyrol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyrol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tirol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;


lexentry: pol/Tyrteusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyrteusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyrtaios
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;


lexentry: pol/UE__skrótowiec__1
written_rep: UE
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: EU
sense_list:
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska


lexentry: pol/UNESCO__skrótowiec__1
written_rep: UNESCO
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UNESCO
sense_list:
= (angielski) United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization → Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury


lexentry: pol/UNICEF__skrótowiec__1
written_rep: UNICEF
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UNICEF
sense_list:
= (angielski) United Nations International Children’s (Emergency) Fund → Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci lub w innym tłumaczeniu Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom


lexentry: pol/UPS__skrótowiec__1
written_rep: UPS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: USV
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zasilacz mogący utrzymywać prawidłowe parametry pracy urządzenia elektronicznego, np. komputera po zaniku lub gwałtownym skoku napięcia w sieci zasilającej


lexentry: pol/Udine__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Udine
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Udine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Udmurcja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Udmurcja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Udmurtien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona w Europie, we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, ze stolicą w Iżewsku;


lexentry: pol/Ufa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ufa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ufa
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Baszkirii; | (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, prawy dopływ Biełej;


lexentry: pol/Uganda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uganda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uganda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;


lexentry: pol/Ugarit__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ugarit
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ugarit
sense_list:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;


lexentry: pol/Uglicz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uglicz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uglitsch
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą;


lexentry: pol/Uj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ui
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji zauralskiej i Kazachstanie, lewy dopływ Tobołu w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Ukraina_Słobodzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ukraina Słobodzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sloboda-Ukraine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na pograniczu północno-wschodniej Ukrainy i południowo-zachodniej Rosji;


lexentry: pol/Ukraina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ukraina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukraine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;


lexentry: pol/Ukrainka__rzeczownik__1
written_rep: Ukrainka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukrainerin
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy


lexentry: pol/Układ_Słoneczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Układ Słoneczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sonnensystem
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;


lexentry: pol/Ulm__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ulm
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ulm
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Ulster__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ulster
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ulster
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z prowincji Irlandii znajdująca się w jej północno-wschodniej części;


lexentry: pol/Unix__rzeczownik__1
written_rep: Unix
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Unix
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jeden z systemów operacyjnych zapoczątkowany pod koniec lat 60. XX w. przez Bell Labs;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urania
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.; | (mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne; | (mitologia grecka) przydomek Afrodyty


lexentry: pol/Urengoj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urengoj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urengoi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, położone na północno-zachodniej Syberii;


lexentry: pol/Urgencz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urgencz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urganch
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii;


lexentry: pol/Usa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Usa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ussa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na północy europejskiej części Rosji, w Republice Komi, prawy dopływ Peczory;


lexentry: pol/Ust-Ilimsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ust-Ilimsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ust-Ilimsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu;


lexentry: pol/Ust-Ługa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ust-Ługa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ust-Luga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Uznam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uznam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Usedom
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy


lexentry: pol/Vanuatu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vanuatu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vanuatu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;


lexentry: pol/Vicenza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vicenza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vicenza
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska; | (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Vichy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vichy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vichy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Vienne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vienne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vienne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania; | (geografia, geograficzny) miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère; | (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Francji, lewy dopływ Loary;


lexentry: pol/Vorarlberg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vorarlberg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorarlberg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii, jego stolicą jest miasto Bregencja;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Waga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Waage
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;


lexentry: pol/Wagria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wagria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wagrien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu, ograniczona od zachodu murem saskim (Limes saxonicus) od południa biegiem rzeki Trawny z pozostałych zaś stron Bałtykiem;


lexentry: pol/Wanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wanda
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) krater na powierzchni Wenus; | (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1057; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Wandal__rzeczownik__1
written_rep: Wandal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vandale | Wandale
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego;


lexentry: pol/Wapienica__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wapienica
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lobnitz
sense_list:
(geografia, geograficzny) dawniej wieś, a obecnie dzielnica Bielska-Białej; | (geografia, geograficzny) rzeka, prawy dopływ Wisły;


lexentry: pol/Wardar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wardar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vardar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Macedonii Północnej i regionie Macedonia północnej Grecji;


lexentry: pol/Warmia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Warmia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ermland
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, na wschód od Pasłęki;


lexentry: pol/Waszka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Waszka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Waschka
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń;


lexentry: pol/Waszyngton__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Waszyngton
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Washington
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; | (geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych;


lexentry: pol/Wawel__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wawel
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wawelberg
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) krakowskie wzgórze nad Wisłą z zabytkową zabudową zamkową;


lexentry: pol/Wega__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wega
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wega
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni; jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Wehrmacht__rzeczownik__1
written_rep: Wehrmacht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wehrmacht
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w latach 1935-1946 całość wojsk III Rzeszy, wraz z marynarką i lotnictwem, z wyłączeniem jednak jednostek Waffen-SS;


lexentry: pol/Weimar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Weimar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Weimar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;


lexentry: pol/Weje__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Weje
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Veji
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;


lexentry: pol/Wenecja_Julijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenecja Julijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Julisch Venetien
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina nad północnym Adriatykiem, podzielona obecnie między Włochy, Chorwację i Słowenię, pokrywała się w dużym stopniu z Pobrzeżem Austriackim


lexentry: pol/Wenezuela__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenezuela
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Venezuela
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;


lexentry: pol/Wengen__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wengen
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wengen
sense_list:
(geografia, geograficzny) wieś w Szwajcarii, w kantonie Berno, w Alpach Berneńskich; znana miejscowość turystyczna i alpejski ośrodek sportów zimowych;


lexentry: pol/Wenus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Venus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; | (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;


lexentry: pol/Wergiliusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wergiliusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vergil
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny, rzymski poeta;


lexentry: pol/Werona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Werona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Verona
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Wersal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wersal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Versailles
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;


lexentry: pol/Westa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Westa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vesta
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 4; | (mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;


lexentry: pol/Westerplatte__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Westerplatte
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Westerplatte
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep (dawniej wyspa) w Gdańsku, stanowiący symbol początku II wojny światowej


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wewnętrzna Kartlia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Innerkartlien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w środkowej Gruzji, ze stolicą w Gori;


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kraina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wewnętrzna Kraina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Innerkrain
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;


lexentry: pol/Wezera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wezera
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Weser
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;


lexentry: pol/Wiatka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiatka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wjatka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Kirow – miasto w Rosji, nazwa oficjalna w latach 1374-1457 i 1780-1934; | (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Kamy;


lexentry: pol/Wiaźma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiaźma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wjasma
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (1.1); | (geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie smoleńskim w Rosji, lewy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Wiczuga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiczuga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Witschuga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa;


lexentry: pol/Wielikaja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielikaja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Welikaja
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na zachodzie europejskiej części Rosji, uchodzi deltą do jeziora Pejpus;


lexentry: pol/Wielka_Koalicja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Koalicja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Große Koalition
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) popularna nazwa sojuszu państw antyhitlerowskich podczas II wojny światowej


lexentry: pol/Wielka_Morawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Morawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Große Morava | Morava
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, prawy dopływ Dunaju, powstaje z połączenia Morawy Zachodniej i Morawy Południowej;


lexentry: pol/Wielka_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Niedźwiedzica
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Großer Bär
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Wielka_Nizina_Węgierska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Nizina Węgierska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Große Ungarische Tiefebene
sense_list:
(geografia, geograficzny) nizina stanowiąca część Kotliny Panońskiej, zajmująca jej część na wschód od doliny Dunaju;


lexentry: pol/Wielka_Sobota__rzeczownik__1
written_rep: Wielka Sobota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karsamstag
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;


lexentry: pol/Wielka_Środa__rzeczownik__1
written_rep: Wielka Środa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karmittwoch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: ostatnia środa przed Wielkanocą;


lexentry: pol/Wielkanoc__rzeczownik__1
written_rep: Wielkanoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ostern
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Aniuj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielki Aniuj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Großer Anjui
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; łącząc się z Małym Aniujem tworzy Aniuj;


lexentry: pol/Wielki_Czwartek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Czwartek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gründonnerstag
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;


lexentry: pol/Wielki_Piątek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Piątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karfreitag
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Post__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Post
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fastenzeit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;


lexentry: pol/Wielki_Tydzień__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Tydzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karwoche
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Wóz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielki Wóz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Großer Wagen
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;


lexentry: pol/Wielki_Zab__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielki Zab
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Großer Zab
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na terenie Turcji i Iraku, lewy dopływ rzeki Tygrys;


lexentry: pol/Wielkie_Antyle__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Antyle
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Große Antillen
sense_list:
(geografia, geograficzny) część Antyli, archipelag na Oceanie Atlantyckim, w skład którego wchodzą Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży;


lexentry: pol/Wielkie_Księstwo_Litewskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Księstwo Litewskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Großfürstentum Litauen
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie istniejące w latach 1236-1795;


lexentry: pol/Wielkie_Księstwo_Luksemburga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Księstwo Luksemburga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Großherzogtum Luxemburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;


lexentry: pol/Wielkie_Równiny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Równiny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Great Plains
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych, z charakterystyczną dla niej prerią;


lexentry: pol/Wielonarodowe_Państwo_Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielonarodowe Państwo Boliwia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Plurinationaler Staat Bolivien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Boliwii


lexentry: pol/Wierchniaja_Sałda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wierchniaja Sałda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Werchnjaja Salda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie swierdłowskim Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Wiesbaden__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiesbaden
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wiesbaden
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i uzdrowisko w środkowych Niemczech, stolica kraju związkowego Hesja;


lexentry: pol/Wigilia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wigilia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Heiligabend
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/Wikipedia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikipedia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wikipedia
sense_list:
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wikiźródła__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikiźródła
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wikisource
sense_list:
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wiktoria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiktoria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Viktoria
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) jeden ze stanów w Australii; | (mitologia rzymska) bogini i uosobienie zwycięstwa, utożsamiana z grecką Nike; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Wilczy_Szaniec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wilczy Szaniec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wolfsschanze
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) kwatera Hitlera w Gierłoży pod dzisiejszym Kętrzynem;


lexentry: pol/Wilia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wilia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Neris
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Horynia, do którego uchodzi w Ostrogu;


lexentry: pol/Wiminał__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiminał
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Viminal
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedno z siedmiu klasycznych wzgórz rzymskich, położone w środkowo-wschodniej części miasta pomiędzy wzgórzami Kwirynał i Eskwilin;


lexentry: pol/Windawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Windawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Windau
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto portowe na Łotwie, położone nad Morzem Bałtyckim w zachodniej części Kurlandii, u ujścia rzeki Windawy (1.2);


lexentry: pol/Wirakocza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wirakocza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wiraqucha
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i inkaski bóg stworzyciel;


lexentry: pol/Wirtembergia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wirtembergia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Württemberg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech;


lexentry: pol/Wisconsin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wisconsin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wisconsin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w północnej części Stanów Zjednoczonych; | (geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Missisipi;


lexentry: pol/Wismar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wismar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wismar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w Niemczech, położone nad Morzem Bałtyckim;


lexentry: pol/Wisznu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wisznu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vishnu
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu


lexentry: pol/Witebsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Witebsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wizebsk | Witebsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną;


lexentry: pol/Wittenberga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wittenberga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lutherstadt Wittenberg | Wittenberg
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w środkowych Niemczech, leżące nad Łabą w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, centrum reformacji i miejsce działalności reformatora religijnego Marcina Lutra;


lexentry: pol/Wizygot__rzeczownik__1
written_rep: Wizygot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Westgote
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;


lexentry: pol/Wniebowstąpienie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wniebowstąpienie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aszension
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa, obchodzone corocznie w 40. dniu od Zmartwychwstania Pańskiego (czwartek);


lexentry: pol/Wniebowzięcie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wniebowzięcie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Himmelfahrt
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wzięcie Matki Boskiej do nieba;


lexentry: pol/Wodnik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wodnik
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wassermann
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;


lexentry: pol/Wodzisław_Śląski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wodzisław Śląski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Loslau
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim;


lexentry: pol/Wojwodina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wojwodina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vojvodina | Woiwodina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;


lexentry: pol/Wolne_Hrabstwo_Burgundii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolne Hrabstwo Burgundii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Freigrafschaft Burgund
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Wolne_Miasto_Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolne Miasto Gdańsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Freie Stadt Danzig
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pod kontrolą Ligi Narodów, istniejące w latach 1920–1939, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;


lexentry: pol/Wolne_Miasto_Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolne Miasto Gdańsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Danzig
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące w latach 1807–1814 pod protektoratem Francji, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;


lexentry: pol/Wolny_Kraj_Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolny Kraj Bawaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Freistaat Bayern
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bawarii, kraju związkowego Niemiec


lexentry: pol/Wolny_Kraj_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolny Kraj Saksonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Freistaat Sachsen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Saksonii, kraju związkowego Niemiec ;


lexentry: pol/Wolny_Kraj_Turyngia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolny Kraj Turyngia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Freistaat Thüringen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turyngii, kraju związkowego Niemiec;


lexentry: pol/Wolsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wolsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi;


lexentry: pol/Wormacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wormacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Worms
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w Nadrenii-Palatynacie, port nad Renem;


lexentry: pol/Worona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Worona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Worona
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Nadwórniańskiej | (geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodach penzeńskim, woroneskim i tambowskim Rosji, prawy dopływ Chopru


lexentry: pol/Wołchow__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołchow
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wolchow
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodniej Rosji europejskiej, przepływająca przez obwody nowogrodzki i leningradzki, wypływa z jeziora Ilmen i uchodzi do jeziora Ładoga;


lexentry: pol/Wołga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wolga
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Wołoszczyzna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołoszczyzna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Walachei
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii; | (historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku; | (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna na Morawach;


lexentry: pol/Wołyń__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołyń
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wolhynien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;


lexentry: pol/Wołżski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołżski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wolschski
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;


lexentry: pol/Wrocław__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wrocław
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Breslau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;


lexentry: pol/Wschodnia_Republika_Urugwaju__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wschodnia Republika Urugwaju
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Östlich des Uruguay
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Urugwaju jako państwa


lexentry: pol/Wschód__rzeczownik__1
written_rep: Wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Orient
sense_list:
kraje południowej i wschodniej Azji (np. Indie, Chiny, Japonia) | kraje postkomunistyczne we wschodniej, środkowej i południowej Europie


lexentry: pol/Wspólnota_Bahamów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Bahamów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth der Bahamas
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa


lexentry: pol/Wspólnota_Niepodległych_Państw__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Niepodległych Państw
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemeinschaft Unabhängiger Staaten
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;


lexentry: pol/Wspólnota_Portoryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Portoryka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Freistaat Puerto Rico
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portoryka jako terytorium


lexentry: pol/Wszechojciec__rzeczownik__1
written_rep: Wszechojciec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allvater
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) przydomek głównego bóstwa w panteonie lub boga-stwórcy, (na przykład) w mitologii skandynawskiej – Odyna, w słowiańskiej – Swaroga (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/Wszystkich_Świętych__rzeczownik__1
written_rep: Wszystkich Świętych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allerheiligen
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;


lexentry: pol/Wuhan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wuhan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wuhan
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Chinach, położone nad rzeką Jangcy, stolica prowincji Hubei;


lexentry: pol/Wybrzeże_Pieprzowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wybrzeże Pieprzowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pfefferküste
sense_list:
(dawniej, dawny) (geografia, geograficzny) region przybrzeżny w zachodniej Afryce, tereny w Sierra Leone i Liberii;


lexentry: pol/Wyg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wyg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północno-zachodniej Rosji, uchodzi do Zatoki Oneskiej Morza Białego;


lexentry: pol/Wyspa_Bouveta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Bouveta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bouvet-Insel
sense_list:
(geografia, geograficzny) niezamieszkana wyspa wulkaniczna na południowym Oceanie Atlantyckim stanowiąca terytorium zależne Norwegii;


lexentry: pol/Wyspa_Man__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Man
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Insel Man
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;


lexentry: pol/Wyspa_Wielkanocna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Wielkanocna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Osterinsel
sense_list:
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;


lexentry: pol/Wyspy_Brytyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Brytyjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Britische Inseln
sense_list:
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;


lexentry: pol/Wyspy_Cooka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Cooka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cookinseln
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;


lexentry: pol/Wyspy_Kanaryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kanaryjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanarische Inseln
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; | (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)


lexentry: pol/Wyspy_Kokosowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kokosowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kokosinseln
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Australii na obszarze Wysp Kokosowych (1.2), | (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim zaliczany do archipelagu Andamanów, należący do Mjanmy | (geografia, geograficzny) grupa wysp na Oceanie Indyjskim na południowy zachód od Sumatry


lexentry: pol/Wyspy_Marshalla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Marshalla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Marshallinseln
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;


lexentry: pol/Wyspy_Owcze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Owcze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Färöer
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim; | (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)


lexentry: pol/Wyspy_Salomona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Salomona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Salomonen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Oceanii ze stolicą w Honiara;


lexentry: pol/Wyspy_Zielonego_Przylądka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Zielonego Przylądka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapverden | Kapverdische Inseln
sense_list:
(geografia, geograficzny) atlantycki archipelag na zachodnim wybrzeżu Afryki, na wysokości Zielonego Przylądka;


lexentry: pol/Wyspy_Świętego_Tomasza_i_Książęca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: São Tomé und Príncipe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;


lexentry: pol/Wyszni_Wołoczok__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyszni Wołoczok
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wyschni Wolotschok
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;


lexentry: pol/Wyżyna_Lotaryńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyżyna Lotaryńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lothringer Stufenland
sense_list:
(geografia, geograficzny) wschodnia część Basenu Paryskiego, od wschodu ograniczona Wogezami, od zachodu Ardenami i krasowymi terenami Szampanii;


lexentry: pol/Wzgórza_Golan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wzgórza Golan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golanhöhen
sense_list:
(geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;


lexentry: pol/Węgorapa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Węgorapa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Angerapp
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód królewiecki), wypływa z jeziora Mamry, wraz z Instruczą tworzy Pregołę;


lexentry: pol/Władykaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Władykaukaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wladikawkas
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;


lexentry: pol/Włochy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Włochy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Italien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;


lexentry: pol/Włocławek__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Włocławek
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Leslau | Włocławek
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, nad Wisłą;


lexentry: pol/YouTube__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: YouTube
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Youtube | You­Tube
sense_list:
(telekomunikacja) jeden z serwisów internetowych umożliwiających umieszczanie, nadawanie, ocenianie i komentowanie nagrań wideo oraz audio;


lexentry: pol/ZEA__skrótowiec__1
written_rep: ZEA
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: VAE
sense_list:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Emiraty Arabskie;


lexentry: pol/ZSRR__skrótowiec__1
written_rep: ZSRR
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UdSSR
sense_list:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg_Jordanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zachodni Brzeg Jordanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Westjordanland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Zachodni Brzeg


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zachodni Brzeg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Westjordanland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;


lexentry: pol/Zachód__rzeczownik__1
written_rep: Zachód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Westländer | Westen
sense_list:
(potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia


lexentry: pol/Zaduszki__rzeczownik__1
written_rep: Zaduszki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allerseelen
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);


lexentry: pol/Zakarpacie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zakarpacie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Transkarpatien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;


lexentry: pol/Zakaukazie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zakaukazie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Südkaukasus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;


lexentry: pol/Zalew_Kuroński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zalew Kuroński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurisches Haff
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego na terytorium Rosji i Litwy;


lexentry: pol/Zalew_Szczeciński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zalew Szczeciński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stettiner Haff
sense_list:
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką, od północy ograniczony wyspami Rugią i Wolinem;


lexentry: pol/Zalew_Wiślany__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zalew Wiślany
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Frisches Haff
sense_list:
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;


lexentry: pol/Zaratusztra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zaratusztra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zarathustra
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) twórca zaratusztrianizmu;


lexentry: pol/Zatoka_Adeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Adeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Aden
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią;


lexentry: pol/Zatoka_Amurska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Amurska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Amurbucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z zatok, na które dzieli się rosyjska Zatoka Piotra Wielkiego, stanowi jej północno-zachodnią część;


lexentry: pol/Zatoka_Anadyrska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Anadyrska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Anadyrgolf | Golf von Anadyr
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, położona na południe od Półwyspu Czukockiego;


lexentry: pol/Zatoka_Arabacka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Arabacka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Arabat-Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Azowskiego przylegająca do Półwyspu Kerczeńskiego oraz Mierzei Arabackiej;


lexentry: pol/Zatoka_Argolidzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Argolidzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Argolischer Golf
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka na Morzu Egejskim u wschodniego wybrzeża Peloponezu w Grecji;


lexentry: pol/Zatoka_Biskajska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Biskajska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Biskaya | Golf von Biskaya
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Burgaska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Burgaska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bucht von Burgas
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona nad wybrzeżem Bułgarii, nieopodal miasta Burgas


lexentry: pol/Zatoka_Chajpudyrska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Chajpudyrska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chaipudyr-Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Peczorskiego, położona u wschodniego wybrzeża Półwyspu Jugorskiego


lexentry: pol/Zatoka_Chatańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Chatańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chatangagolf
sense_list:
(geografia, geograficzny) estuarium rzeki Chatanga na południowo-zachodnim wybrzeżu Morza Łaptiewów;


lexentry: pol/Zatoka_Czoska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Czoska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tschoscha-Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Barentsa, u wybrzeży Rosji, ograniczona od zachodu półwyspem Kanin;


lexentry: pol/Zatoka_Drińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Drińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Drin-Golf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w północnej części Albanii;


lexentry: pol/Zatoka_Dwińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Dwińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dwinabusen
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej Rosji, położona u ujścia Dwiny, część Morza Białego;


lexentry: pol/Zatoka_Flensburska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Flensburska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Flensburger Förde
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo–zachodniej części Morza Bałtyckiego, stanowiąca część granicy pomiędzy Danią a Niemcami;


lexentry: pol/Zatoka_Gdańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Gdańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Danziger Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją;


lexentry: pol/Zatoka_Giżygińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Giżygińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gischigabusen
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa;


lexentry: pol/Zatoka_Greifswaldzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Greifswaldzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Greifswalder Bodden
sense_list:
(geografia, geograficzny) płytka zatoka Morza Bałtyckiego, w jego południowo-zachodniej części, u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Zatoka_Guantanamo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Guantanamo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guantanamo-Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w prowincji Guantanamo na południowym wschodzie Kuby, częściowo znajdująca się pod administracją USA;


lexentry: pol/Zatoka_Gwinejska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Gwinejska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Guinea
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;


lexentry: pol/Zatoka_Helgolandzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Helgolandzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Helgoländer Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Północnego, południowa część Zatoki Niemieckiej, położona u ujścia rzeki Elby


lexentry: pol/Zatoka_Hudsona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Hudsona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hudson Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w Ameryce Północnej, głęboko wcinająca się w kontynent, oblewa północne wybrzeża Kanady;


lexentry: pol/Zatoka_Kadyksu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kadyksu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Cádiz
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, która rozciąga się na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej aż po Przylądek Świętego Wincentego w Portugalii;


lexentry: pol/Zatoka_Kalifornijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kalifornijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Kalifornien
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku;


lexentry: pol/Zatoka_Kasandryjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kasandryjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Kassandra | Toronäischer Golf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka położona u wybrzeży Półwyspu Chalcydyckiego, między półwyspami Kasandra i Sithonia


lexentry: pol/Zatoka_Kilońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kilońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kieler Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Zatoka_Kolska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kolska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kola-Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) przypominająca fiord zatoka Morza Barentsa, u północnych brzegów należącego do Rosji Półwyspu Kolskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Koryncka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Koryncka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Korinth
sense_list:
(geografia, geograficzny) głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska;


lexentry: pol/Zatoka_Kotorska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kotorska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bucht von Kotor
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Adriatyckiego w Czarnogórze i w niewielkim stopniu w Chorwacji;


lexentry: pol/Zatoka_Lakońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Lakońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lakonischer Golf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego,wcinająca się w południowo-wschodnią część półwyspu Peloponez;


lexentry: pol/Zatoka_Lubecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Lubecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lübecker Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, część Zatoki Meklemburskiej;


lexentry: pol/Zatoka_Lwia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Lwia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Löwengolf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Śródziemnego, znajdująca się u południowych wybrzeży Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Malijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Malijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Malia
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka położona u wybrzeży Grecji, wcinająca się w ląd i zamykająca z jednej strony przesmyk nieopodal Termopili


lexentry: pol/Zatoka_Meklemburska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Meklemburska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mecklenburger Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka morska w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, położona u brzegów niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Zatoka_Meksykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Meksykańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Mexiko
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Zatoka_Meseńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Meseńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Messenischer Golf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, wcinająca się w południowo-zachodnią część Peloponezu;


lexentry: pol/Zatoka_Mezeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Mezeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesenbusen
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego, położona u wybrzeży północno-zachodniej Rosji, u zachodniej nasady półwyspu Kanin;


lexentry: pol/Zatoka_Neapolitańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Neapolitańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Neapel
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;


lexentry: pol/Zatoka_Newska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Newska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Newabucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego będąca najdalej wysuniętą na wschód częścią Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Zatoka_Obska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Obska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Obbusen
sense_list:
(geografia, geograficzny) wydłużona zatoka syberyjska stanowiąca ujście rzeki Ob do Morza Karskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Orfańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Orfańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Strymonischer Golf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona po wschodniej stronie Półwyspu Chalcydyckiego


lexentry: pol/Zatoka_Pagasyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Pagasyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pagasitischer Golf
sense_list:
(geografia, geograficzny) okrągła zatoka Morza Egejskiego położona u wschodnich wybrzeży Grecji, w Magnezji;


lexentry: pol/Zatoka_Piotra_Wielkiego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Piotra Wielkiego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peter-der-Große-Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Japońskiego u azjatyckich wybrzeży Rosji, dzieli się na dwie mniejsze zatoki;


lexentry: pol/Zatoka_Pomorska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Pomorska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pommersche Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;


lexentry: pol/Zatoka_Sarońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Sarońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saronischer Golf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona między Attyką, Argolidą a Przesmykiem Korynckim;


lexentry: pol/Zatoka_Szelichowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Szelichowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schelichow-Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona w jego północnej części, na zachód od Kamczatki;


lexentry: pol/Zatoka_Tajlandzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tajlandzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Thailand
sense_list:
(geografia, geograficzny) rozległa, płytka zatoka zachodniej części Oceanu Spokojnego, w południowo-zachodniej części Morza Południowochińskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Tarencka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tarencka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Tarent
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;


lexentry: pol/Zatoka_Termajska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Termajska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thermaischer Golf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży północno-wschodniej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Tokijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tokijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bucht von Tokio
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu;


lexentry: pol/Zatoka_Tonkińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tonkińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Tonkin
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Południowochińskiego, od zachodu ograniczona wybrzeżem Wietnamu, od północy i wschodu wybrzeżem Chin;


lexentry: pol/Zatoka_Triesteńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Triesteńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Triest
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej;


lexentry: pol/Zatoka_Wenecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wenecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golf von Venedig
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;


lexentry: pol/Zatoka_Wielorybia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wielorybia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bucht der Wale
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w obrębie Lodowca Szelfowego Rossa na północ od Wyspy Roosevelta, u wybrzeży Antarktydy;


lexentry: pol/Zatoka_Wismarska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wismarska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wismarbucht | Wismarer Bucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Zatoki Meklemburskiej znajdująca się w jej południowej części;


lexentry: pol/Zatoka_Wlorska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wlorska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bucht von Vlora
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w południowej części Albanii


lexentry: pol/Zatoka_Zachodniokoreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Zachodniokoreańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Koreabucht | Westkoreabucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Żółtego, u wybrzeży Korei i Chin;


lexentry: pol/Zatoka_Świń__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Świń
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schweinebucht
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Karaibskiego w środkowo-zachodniej części południowego wybrzeża Kuby;


lexentry: pol/Zbrucz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zbrucz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sbrutsch
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na zachodniej Ukrainie o długości, lewy dopływ Dniestru;


lexentry: pol/Zeus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zeus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zeus
sense_list:
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;


lexentry: pol/Zielenogorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zielenogorsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Selenogorsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w rejonie kurortowym Petersburga, nad Zatoką Fińską;


lexentry: pol/Ziemia_Obiecana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ziemia Obiecana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: gelobtes Land
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii terytorium, które Bóg obiecał Abrahamowi i jego potomkom, Kanaan;


lexentry: pol/Ziemia_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ziemia Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Heiliges Land
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;


lexentry: pol/Zimbabwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zimbabwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Simbabwe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;


lexentry: pol/Zjednoczona_Republika_Tanzanii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczona Republika Tanzanii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vereinigte Republik Tansania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tanzanii, państwa w Afryce


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo_Wielkiej_Brytanii_i_Irlandii_Północnej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vereinigtes Königreich Großbritannien und Nordirland
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vereinigtes Königreich
sense_list:
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej


lexentry: pol/Zmartwychwstanie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zmartwychwstanie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Auferstehung
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej powrót Jezusa Chrystusa do życia po trzech dniach w grobie;


lexentry: pol/Znamiensk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Znamiensk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Snamensk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu wiejskiego w obwodzie królewieckim w Rosji, położone nad prawym brzegiem Pregoły w miejscu, gdzie wpada do niej Łyna;


lexentry: pol/Zug__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zug
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zug
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Szwajcarii, nad jeziorem Zug (1.3), na północny wschód od Lucerny;


lexentry: pol/Zugdidi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zugdidi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sugdidi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;


lexentry: pol/Zwiastowanie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zwiastowanie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Verkündigung
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie powiadomienie Marii przez archanioła Gabriela o tym, że będzie matką Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/Związek_Australijski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Australijski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth von Australien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Australii jako państwa


lexentry: pol/Związek_Niemiecki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Niemiecki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Deutscher Bund
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) konfederacja państw niemieckich i wolnych miast, utworzona na kongresie wiedeńskim w 1815 roku;


lexentry: pol/Związek_Radziecki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Radziecki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sowjetunion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;


lexentry: pol/Związek_Socjalistycznych_Republik_Radzieckich__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Union der Sozialistischen Sowjetrepubliken
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;


lexentry: pol/Zyrianka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zyrianka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Syrjanka
sense_list:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, położone na południu Niziny Kołymskiej;


lexentry: pol/a-moll__rzeczownik__1
written_rep: a-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: a-Moll
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);


lexentry: pol/a_battuta__przysłówek__1
written_rep: a battuta
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: a battuta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nakaz powrotu do poprzedniego tempa wykonywania utworu;


lexentry: pol/a_kysz__wykrzyknik__1
written_rep: a kysz
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: raus | weg
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)


lexentry: pol/a_także__fraza_spójnikowa__1
written_rep: a także
min_sense_num: 01
trans_list: so
sense_list:
spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów


lexentry: pol/aak__rzeczownik__1
written_rep: aak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aak
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płasko zbudowany, jednomasztowy żaglowiec, zaokrąglony na obydwu końcach, używany do początków XX w. wyłącznie na kanałach holenderskich i Renie jako środek transportowy;


lexentry: pol/aalen__rzeczownik__1
written_rep: aalen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aalenium
sense_list:
(geologia, geologiczny) najniższe piętro jury środkowej; | (geologia, geologiczny) najstarszy wiek jury środkowej;


lexentry: pol/abaja__rzeczownik__1
written_rep: abaja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abaya
sense_list:
(krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;


lexentry: pol/abaka__rzeczownik__1
written_rep: abaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abaka | Abakafaser
sense_list:
(włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;


lexentry: pol/abakus__rzeczownik__1
written_rep: abakus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abacus | Abakus
sense_list:
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;


lexentry: pol/abalienacja__rzeczownik__1
written_rep: abalienacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abalienation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie zupełne odstąpienie własności;


lexentry: pol/abandon__rzeczownik__1
written_rep: abandon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abandon
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;


lexentry: pol/abandonware__rzeczownik__1
written_rep: abandonware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abandonware
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie komputerowe, które nie jest dłużej wspierane ani reklamowane, uważane za porzucone przez jego twórców;


lexentry: pol/abaton__rzeczownik__1
written_rep: abaton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abaton
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu; | (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny lub podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani;


lexentry: pol/abaz__rzeczownik__1
written_rep: abaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abbasi
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) srebrna moneta, dawniej funkcjonująca na terenie Chanatu Chiwy, Gruzji, Persji oraz chanatu gandżyńskiego;


lexentry: pol/abcyksymab__rzeczownik__1
written_rep: abcyksymab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abciximab
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab przeciwciała monoklonalnego przeciw receptorowi GPIIb/IIIa na powierzchni ludzkich płytek krwi;


lexentry: pol/abderyta__rzeczownik__1
written_rep: abderyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abderit
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa


lexentry: pol/abdest__rzeczownik__1
written_rep: abdest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wudu'
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;


lexentry: pol/abdominoplastyka__rzeczownik__1
written_rep: abdominoplastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abdominoplastik | Bauchdeckenstraffung
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg kosmetyczny poprawiający wygląd brzucha poprzez skrócenie mięśni oraz usunięcie nadmiaru tłuszczu i skóry;


lexentry: pol/abdykacja__rzeczownik__1
written_rep: abdykacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abdankung | Verzicht | Abdikation
sense_list:
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/abdykować__czasownik__1
written_rep: abdykować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abdanken | abdizieren | zurücktreten | abtreten | verzichten | niederlegen
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji


lexentry: pol/abdżad__rzeczownik__1
written_rep: abdżad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konsonantenschrift
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;


lexentry: pol/abecadło__rzeczownik__1
written_rep: abecadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abc
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku | (przenośnie, przenośnia) elementarne podstawy jakiejś dziedziny wiedzy, rzemiosła, itp.


lexentry: pol/aberracja__rzeczownik__1
written_rep: aberracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aberration | Abweichung
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem; | (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość; | (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;


lexentry: pol/abetalipoproteinemia__rzeczownik__1
written_rep: abetalipoproteinemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abetalipoproteinämie | Akanthozytose | Bassen-Kornzweig-Syndrom
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba genetyczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie, spowodowana niedoborem apoB;


lexentry: pol/abiogenny__przymiotnik__1
written_rep: abiogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: abiogen
sense_list:
(biologia, biologiczny) powodujący powstawanie niższych organizmów z substancji nieorganicznej; w odniesieniu do niższych organizmów: powstający z substancji nieorganicznej


lexentry: pol/abisal__rzeczownik__1
written_rep: abisal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abyssal
sense_list:
(geografia, geograficzny) najgłębsza strefa wód oceanicznych poniżej 1700 m wraz z dnem, charakteryzująca się brakiem światła słonecznego;


lexentry: pol/abisynka__rzeczownik__1
written_rep: abisynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abessinierbrunnen
sense_list:
(potocznie, potoczny) studnia abisyńska, studnia z pompą rurową wbijana lub wkręcana, służąca do dobywania niewielkiej ilości wody z głębokości 5-7 m, napędzana ręcznie dźwignią


lexentry: pol/ablacja__rzeczownik__1
written_rep: ablacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ablation
sense_list:
(geologia, geologiczny) niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych | (medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego | (astronautyka, astronautyczny) sposób chłodzenia powierzchni statków kosmicznych, umożliwiający im przekraczanie bariery cieplnej w czasie powrotu na Ziemię | (astronomia, astronomiczny) niszczenie warstw powierzchniowych meteorytu podczas przejścia przez atmosferę


lexentry: pol/ablaktacja__rzeczownik__1
written_rep: ablaktacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ablaktation
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) metoda szczepienia roślin przez złączenie rosnących obok siebie roślin;


lexentry: pol/ablatyw__rzeczownik__1
written_rep: ablatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ablativ | Woherfall
sense_list:
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;


lexentry: pol/ableizm__rzeczownik__1
written_rep: ableizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ableismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;


lexentry: pol/abolicja__rzeczownik__1
written_rep: abolicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abolition
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;


lexentry: pol/abolicjonista__rzeczownik__1
written_rep: abolicjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abolitionist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej | zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa


lexentry: pol/abolicjonistka__rzeczownik__1
written_rep: abolicjonistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abolitionistin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolenniczka ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej | zwolenniczka abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa


lexentry: pol/abolicjonizm__rzeczownik__1
written_rep: abolicjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abolitionismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa; | ruch społeczny, domagający się zniesienia jakiegoś prawa


lexentry: pol/abordaż__rzeczownik__1
written_rep: abordaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Enterung
sense_list:
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;


lexentry: pol/abrazja__rzeczownik__1
written_rep: abrazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abrasion
sense_list:
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę;


lexentry: pol/abrewiacja__rzeczownik__1
written_rep: abrewiacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abbreviation
sense_list:
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów


lexentry: pol/abrewiatura__rzeczownik__1
written_rep: abrewiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abbreviatur
sense_list:
(książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;


lexentry: pol/abriktozaur__rzeczownik__1
written_rep: abriktozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abrictosaurus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) dwunożny, roślinożerny dinozaur z rodziny heterodontozaurów, ornitopod wyglądem przypominający heterodontozaura;


lexentry: pol/absolucja__rzeczownik__1
written_rep: absolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Absolution
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/absolutnie__przysłówek__2
written_rep: absolutnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 02
trans_list: absolut
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) obiektywnie, niezależnie od czegoś, bezwzględnie | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) mając nieograniczoną władzę, posiadając władzę absolutną | niekwestionowanie, niebudząc zastrzeżeń


lexentry: pol/absolutystyczny__przymiotnik__1
written_rep: absolutystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: absolut | absolutistisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu (ustroju państwowego)


lexentry: pol/absorber__rzeczownik__1
written_rep: absorber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Absorber
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) sprzęt laboratoryjny lub urządzenie przemysłowe, służące do pochłaniania (absorpcji) niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz;


lexentry: pol/absorpcja__rzeczownik__1
written_rep: absorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Absorption | Aufsaugen | Aufzehrung
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;


lexentry: pol/abstrahować__czasownik__1
written_rep: abstrahować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abstrahieren
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego | (książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś


lexentry: pol/abstrakcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: abstrakcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abstraktionismus
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
written_rep: abstrakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Auszug
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
written_rep: abstrakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zusammenfassung
sense_list:
(książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim


lexentry: pol/abstynencja__rzeczownik__1
written_rep: abstynencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abstinenz
sense_list:
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;


lexentry: pol/absurdalny__przymiotnik__1
written_rep: absurdalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: absurd
sense_list:
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu | (potocznie, potoczny) ogromny | (logika, logiczny) wewnętrznie sprzeczny


lexentry: pol/abulia__rzeczownik__1
written_rep: abulia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abulie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji


lexentry: pol/acefalia__rzeczownik__1
written_rep: acefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acephalie
sense_list:
(medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;


lexentry: pol/acenokumarol__rzeczownik__1
written_rep: acenokumarol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acenocumarol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;


lexentry: pol/acesulfam_K__rzeczownik__1
written_rep: acesulfam K
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acesulfam-K
sense_list:
(spożywczy) heterocykliczna sól potasowa o wzorze sumarycznym C4H4KNO4S występująca w postaci białych kryształów, wielokrotnie słodsza od sacharozy i używana jako bezkaloryczny zamiennik cukru, ze względu na gorzki posmak zwykle wspólnie z innymi słodzikami;


lexentry: pol/acetal__rzeczownik__1
written_rep: acetal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Azetal
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;


lexentry: pol/acetamid__rzeczownik__1
written_rep: acetamid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acetamid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;


lexentry: pol/aceton__rzeczownik__1
written_rep: aceton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Azeton | Aceton
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/acetylenowy__przymiotnik__1
written_rep: acetylenowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Acetylen | Azetylen
sense_list:
(chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania


lexentry: pol/acetylocholina__rzeczownik__1
written_rep: acetylocholina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acetylcholin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;


lexentry: pol/acetylowanie__rzeczownik__1
written_rep: acetylowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acetylierung
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja podstawiania atomu wodoru w cząsteczkach związku organicznego grupą acetylową (CH3CO–);


lexentry: pol/ach__wykrzyknik__1
written_rep: ach
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ach | oh
sense_list:
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie


lexentry: pol/achondryt__rzeczownik__1
written_rep: achondryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Achondrit
sense_list:
(geologia, geologiczny) (astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów


lexentry: pol/achromat__rzeczownik__1
written_rep: achromat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Achromat
sense_list:
(optyka, optyczny) (fotografia) (fizyka, fizyczny) układ optyczny, zestaw dwóch soczewek zrobionych z gatunków szkła o różnej dyspersji połączonych razem;


lexentry: pol/achtersztag__rzeczownik__1
written_rep: achtersztag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Achterstag
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stalowa lina biegnąca od topu masztu do rufy, zapobiegająca wyginaniu się masztu do przodu;


lexentry: pol/acid_jazz__rzeczownik__1
written_rep: acid jazz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acid Jazz
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce popularnej, łączący jazz, blues i soul z funkowym rytmem;


lexentry: pol/acyklowir__rzeczownik__1
written_rep: acyklowir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aciclovir
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny


lexentry: pol/acz__spójnik__1
written_rep: acz
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: obgleich | obschon | obwohl
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się


lexentry: pol/adadżio__rzeczownik__1
written_rep: adadżio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adagio
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;


lexentry: pol/adamantan__rzeczownik__1
written_rep: adamantan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adamantan
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, tricykliczny węglowodór nasycony;


lexentry: pol/adamaszek__rzeczownik__1
written_rep: adamaszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Damast
sense_list:
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adamsyt__rzeczownik__1
written_rep: adamsyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adamsit
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek arsenoorganiczny stosowany jako duszący bojowy środek trujący z podgrupy sternitów;


lexentry: pol/adaptacja__rzeczownik__1
written_rep: adaptacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Evolutionäre Anpassung
sense_list:
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków; | (psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji | dostosowanie się organów do sytuacji | efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)


lexentry: pol/adapter__rzeczownik__1
written_rep: adapter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tonabnehmer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa


lexentry: pol/adaptogen__rzeczownik__1
written_rep: adaptogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adaptogen
sense_list:
(medycyna, medyczny) nietoksyczna substancja pochodzenia roślinnego mająca zwiększać odporność na stres i wspomagać utrzymanie homeostazy organizmu;


lexentry: pol/adaptometr__rzeczownik__1
written_rep: adaptometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adaptometer
sense_list:
(medycyna, medyczny) przyrząd okulistyczny badający zdolność przystosowywania się wzroku do ciemności;


lexentry: pol/adaptować__czasownik__1
written_rep: adaptować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adaptieren | angleichen | anpassen
sense_list:
(biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska


lexentry: pol/addukt__rzeczownik__1
written_rep: addukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Addukt | Additionsverbindung
sense_list:
(chemia, chemiczny) indywiduum cząsteczkowe powstałe przez połączenie najczęściej dwóch oddzielnych indywiduów w taki sposób, że nie dochodzi do utraty atomów w obrębie cząsteczek tworzących je;


lexentry: pol/addycja__rzeczownik__1
written_rep: addycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Additionsreaktion | chemische Addition
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;


lexentry: pol/adenotomia__rzeczownik__1
written_rep: adenotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adenotomie
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;


lexentry: pol/adenozyna__rzeczownik__1
written_rep: adenozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adenosin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;


lexentry: pol/adenozynotrójfosforan__rzeczownik__1
written_rep: adenozynotrójfosforan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adenosintriphosphat
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;


lexentry: pol/adeptka__rzeczownik__1
written_rep: adeptka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anfängerin
sense_list:
(książkowy) (sztuka) (fantasy) kobieta zdobywająca wiedzę, w szczególności praktyczną, tajemną lub magiczną


lexentry: pol/adhan__rzeczownik__1
written_rep: adhan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adhān
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;


lexentry: pol/adhokracja__rzeczownik__1
written_rep: adhokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adhokratie
sense_list:
ustrój organizacyjny charakteryzująca się tymczasowością i zredukowaną do minimum strukturą formalną;


lexentry: pol/adidas__rzeczownik__1
written_rep: adidas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sneaker
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) (obuwnictwo, obuwniczy) but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__1
written_rep: admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Admiral
sense_list:
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; | (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__2
written_rep: admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Admiral
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych


lexentry: pol/admitancja__rzeczownik__1
written_rep: admitancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Admittanz
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;


lexentry: pol/adnotacja__rzeczownik__1
written_rep: adnotacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anmerkung
sense_list:
uwaga, dopisek, przypisek, notatka | (informatyka, informatyczny) w Javie: metadane dodawane na poziomie kodu źródłowego do klas, metod, zmiennych, pakietów i parametrów


lexentry: pol/adonis__rzeczownik__1
written_rep: adonis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adonis
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) (żartobliwie) lub (ironicznie) piękny, przystojny, zwykle młody mężczyzna, przesadnie dbający o swoją urodę


lexentry: pol/adopcjanizm__rzeczownik__1
written_rep: adopcjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adoptianismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd teologiczny według którego Jezus nie był naturalnym Synem Bożym a został usynowiony dopiero po narodzinach lub po chrzcie w Jordanie albo tuż przed śmiercią;


lexentry: pol/adoracyjny__przymiotnik__1
written_rep: adoracyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Anbetung
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adoracją Najświętszego Sakramentu, używany podczas adoracji


lexentry: pol/adorant__rzeczownik__1
written_rep: adorant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adorant
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w sztuce sakralnej postać klęcząca u stóp Chrystusa lub Maryi w geście uwielbienia;


lexentry: pol/adorować__czasownik__1
written_rep: adorować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verehren | anbeten
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego


lexentry: pol/adres__rzeczownik__1
written_rep: adres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adresse | Anschrift
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka


lexentry: pol/adresówka__rzeczownik__1
written_rep: adresówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hundemarke
sense_list:
mały identyfikator z imieniem zwierzęcia domowego (psa, kota, rzadziej fretki), adresem zamieszkania i/lub numerem telefonu jego opiekuna doczepiany do obroży zwierzęcia


lexentry: pol/adret__rzeczownik__1
written_rep: adret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sonnenseite f
sense_list:
(geografia, geograficzny) stok góry lub wzgórza będący bardziej nasłoneczniony w stosunku do przeciwnego stoku tego samego wzniesienia bądź pasma górskiego;


lexentry: pol/adsorpcja__rzeczownik__1
written_rep: adsorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adsorption
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;


lexentry: pol/adwekcja__rzeczownik__1
written_rep: adwekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Advektion
sense_list:
(fizyka, fizyczny) w mechanice płynów: unoszenie substancji przez przepływający płyn, tak że prędkość unoszonej substancji jest równa prędkości przepływającego płynu; | (meteorologia, meteorologiczny) poziomy ruch mas powietrza o innych właściwościach niż powietrze uprzednio zalegające;


lexentry: pol/adwent__rzeczownik__1
written_rep: adwent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Advent
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adwentowy__przymiotnik__1
written_rep: adwentowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Advent | adventlich
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentem, dotyczący adwentu, odbywający się w adwencie


lexentry: pol/adwentysta__rzeczownik__1
written_rep: adwentysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adventist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty


lexentry: pol/adwentystka__rzeczownik__1
written_rep: adwentystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adventistin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty


lexentry: pol/adwentystyczny__przymiotnik__1
written_rep: adwentystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adventistisch | Adventist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentystami, dotyczący adwentystów


lexentry: pol/adwentyzm__rzeczownik__1
written_rep: adwentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adventismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański ruch podkreślający zbliżające się powtórne przyjście Chrystusa na Ziemię;


lexentry: pol/adwokat_Boga__rzeczownik__1
written_rep: adwokat Boga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anwalt Gottes
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: duchowny, który podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego ma za zadanie przedstawić cechy świadczące o tym, że dana osoba powinna być błogosławionym lub kanonizowanym


lexentry: pol/adwokat__rzeczownik__1
written_rep: adwokat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anwalt | Rechtsanwalt
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;


lexentry: pol/adwokat_diabła__rzeczownik__1
written_rep: adwokat diabła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Advocatus Diaboli | Anwalt des Teufels
sense_list:
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze | (przenośnie, przenośnia) ktoś podający argumenty przeciwko temu, co sam uważa za słuszne


lexentry: pol/adyton__rzeczownik__1
written_rep: adyton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adyton
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ukryta przestrzeń w sanktuarium greckim (np. w świątyni, gaju, grocie), dostępna tylko dla kapłanów i osób wybranych, które przeszły obrzęd oczyszczenia, gdzie przechowywane były świętości: posąg bóstwa, przedmioty kultu i dary dla niego, czasem mieściła się tam także wyrocznia;


lexentry: pol/adżyka__rzeczownik__1
written_rep: adżyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adschika
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół oraz orzecha włoskiego, pochodząca z kuchni kaukaskiej;


lexentry: pol/aerator__rzeczownik__1
written_rep: aerator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Belüfter
sense_list:
ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się; | urządzenie do napowietrzania wody


lexentry: pol/aerobus__rzeczownik__1
written_rep: aerobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Airbus
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny, najczęściej śmigłowiec, przewożący na małych odległościach duże ilości pasażerów;


lexentry: pol/aerofagia__rzeczownik__1
written_rep: aerofagia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aerophagie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;


lexentry: pol/aerofotografia__rzeczownik__1
written_rep: aerofotografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Luftbildaufnahme
sense_list:
(fotografia) (lotnictwo, lotniczy) dziedzina fotografi polegająca na robieniu zdjęć powierzchni ziemi z dużych wysokości


lexentry: pol/aerograf__rzeczownik__1
written_rep: aerograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Airbrush
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;


lexentry: pol/aeroklub__rzeczownik__1
written_rep: aeroklub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aero-Club
sense_list:
organizacja, której członkami są piloci sportowi, skoczkowie spadochronowi, lotniarze, paralotniarze, modelarze lotniczy oraz miłośnicy lotnictwa


lexentry: pol/aerotermodynamika__rzeczownik__1
written_rep: aerotermodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aerothermodynamik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dziedzina nauki łącząca aerodynamikę i termodynamikę, badająca zjawiska cieplne zachodzące przy przepływie powietrza (lub gazu) wokół ciała poruszającego się z dużą prędkością


lexentry: pol/aerotriangulacja__rzeczownik__1
written_rep: aerotriangulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aerotriangulation
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) wyznaczanie współrzędnych punktów w terenie poprzez pomiar kątów na zdjęciach lotniczych


lexentry: pol/aerozol__rzeczownik__1
written_rep: aerozol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aerosol
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym | (potocznie, potoczny) metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana


lexentry: pol/aerożel__rzeczownik__1
written_rep: aerożel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aerogel
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;


lexentry: pol/afektacja__rzeczownik__1
written_rep: afektacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Affektiertheit | Ziererei
sense_list:
przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany


lexentry: pol/affidavit__rzeczownik__1
written_rep: affidavit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Versicherung an Eides statt
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dobrowolne, urzędowe, pisemne oświadczenie pod przysięgą


lexentry: pol/afganiec__rzeczownik__1
written_rep: afganiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Afghane
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) Afgańczyk | (potocznie, potoczny) z rosyjskiego: radziecki weteran wojny w Afganistanie


lexentry: pol/afisz__rzeczownik__1
written_rep: afisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Plakat
sense_list:
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aforyzm__rzeczownik__1
written_rep: aforyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aphorismus
sense_list:
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;


lexentry: pol/afrobeat__rzeczownik__1
written_rep: afrobeat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Afrobeat
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny, powstały w Afryce w połowie lat 60. XX wieku, łączący afrykańskie rytmy z funkiem i jazzem;


lexentry: pol/afrodyzjak__rzeczownik__1
written_rep: afrodyzjak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aphrodisiakum
sense_list:
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;


lexentry: pol/afrykanizacja__rzeczownik__1
written_rep: afrykanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Afrikanisierung
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przejmowania przez rdzennych Afrykanów kontroli nad niektórymi obszarami Afryki i wypierania z nich białych | nadawanie lub przywracanie czemuś afrykańskiego charakteru lub właściwości


lexentry: pol/afrykanizować__czasownik__1
written_rep: afrykanizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afrikanisieren
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać afrykańskość, przymuszać kogoś do zostania Afrykaninem, zmieniać coś na afrykańskie


lexentry: pol/afta__rzeczownik__1
written_rep: afta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aphthe
sense_list:
(medycyna, medyczny) mały bolesny pęcherzyk pokryty białawym włóknistym nalotem i otoczony czerwoną zapalną obwódką, powstający na błonie śluzowej jamy ustnej w wyniku zakażenia wirusowego;


lexentry: pol/aga__rzeczownik__1
written_rep: aga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agha
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer w stopniu agi (1.2) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w sułtańskiej Turcji; | tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich (pan)


lexentry: pol/agat__rzeczownik__1
written_rep: agat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Achat
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;


lexentry: pol/agawa__rzeczownik__1
written_rep: agawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agave
sense_list:
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;


lexentry: pol/agenda__rzeczownik__1
written_rep: agenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agenda
sense_list:
ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie


lexentry: pol/agitacja__rzeczownik__1
written_rep: agitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agitation
sense_list:
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;


lexentry: pol/aglomeracja__rzeczownik__1
written_rep: aglomeracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ballungsraum
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) zespół miast i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego;


lexentry: pol/aglomerować__czasownik__1
written_rep: aglomerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agglomerieren
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) skupiać mechanicznie mniejsze kawałki, ziarna w większe kawałki, bryły, np. w procesie brykietowania węgla albo przeróbki rud


lexentry: pol/aglutynacyjny__przymiotnik__1
written_rep: aglutynacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agglutinierend
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany


lexentry: pol/aglutynina__rzeczownik__1
written_rep: aglutynina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agglutinin
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) przeciwciało biorące udział w zlepianiu aglutynogenów podczas aglutynacji;


lexentry: pol/aglutynogen__rzeczownik__1
written_rep: aglutynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agglutinogen
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) antygen znajdujący się na powierzchni krwinek czerwonych, który może wywołać reakcję aglutynacji, czyli zlepiania się komórek, w obecności odpowiednich przeciwciał (aglutynin)


lexentry: pol/agnostycyzm__rzeczownik__1
written_rep: agnostycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agnostizismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;


lexentry: pol/agnostyk__rzeczownik__1
written_rep: agnostyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agnostiker
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu


lexentry: pol/agogika__rzeczownik__1
written_rep: agogika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agogik
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielkie odchylenia i zmiany w tempie i rytmie wykonywanego utworu muzycznego, uzasadnione interpretacją muzyczną wykonawcy


lexentry: pol/agora__rzeczownik__1
written_rep: agora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agora
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (urbanistyka, urbanistyczny) główny plac greckiego miasta-państwa;


lexentry: pol/agorafobia__rzeczownik__1
written_rep: agorafobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Platzangst | Agoraphobie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;


lexentry: pol/agradacja__rzeczownik__1
written_rep: agradacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akkumulation
sense_list:
(geologia, geologiczny) stopniowe wyrównywanie dna doliny lub innej wklęsłej formy terenu wskutek gromadzenia się osadów rzecznych


lexentry: pol/agrafa__rzeczownik__1
written_rep: agrafa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agraffe
sense_list:
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie klamry spinający element konstrukcyjny; | ozdobna zapinka służąca do spinania części ubrania lub jako broszka


lexentry: pol/agrafka__rzeczownik__1
written_rep: agrafka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sicherheitsnadel
sense_list:
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;


lexentry: pol/agramatyzm__rzeczownik__1
written_rep: agramatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agrammatismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (medycyna, medyczny) rodzaj afazji, niezdolność do prawidłowego łączenia wyrazów w zdania;


lexentry: pol/agranulocytoza__rzeczownik__1
written_rep: agranulocytoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agranulozytose
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na gwałtownym zmniejszeniu liczby granulocytów, zwłaszcza neutrofili, we krwi;


lexentry: pol/agrarystyczny__przymiotnik__1
written_rep: agrarystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agraristisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z agraryzmem


lexentry: pol/agregat__rzeczownik__1
written_rep: agregat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aggregat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze


lexentry: pol/agresja__rzeczownik__1
written_rep: agresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aggression
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne; | (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;


lexentry: pol/agrest__rzeczownik__1
written_rep: agrest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stachelbeerstrauch | Stachelbeere
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;


lexentry: pol/agrochemia__rzeczownik__1
written_rep: agrochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agrochemie
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;


lexentry: pol/agroekosystem__rzeczownik__1
written_rep: agroekosystem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agroökosystem
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) sztuczny ekosystem powstały w wyniku działalności człowieka, wykorzystywany do produkcji rolnej


lexentry: pol/agrofizyka__rzeczownik__1
written_rep: agrofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agrikulturphysik | Agrophysik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;


lexentry: pol/agronomia__rzeczownik__1
written_rep: agronomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agronomie | Agrarwissenschaft
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;


lexentry: pol/agroturystyka__rzeczownik__1
written_rep: agroturystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agrotourismus
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (turystyka, turystyczny) wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;


lexentry: pol/aguti__rzeczownik__1
written_rep: aguti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aguti
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;


lexentry: pol/ahoj__wykrzyknik__1
written_rep: ahoj
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ahoi
sense_list:
pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy


lexentry: pol/airfryer__rzeczownik__1
written_rep: airfryer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heißluftfritteuse
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) urządzenie kuchenne smażące i piekące potrawy z wykorzystaniem obiegu gorącego powietrza


lexentry: pol/ais-moll__rzeczownik__1
written_rep: ais-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ais-Moll
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku ais (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)


lexentry: pol/ajatollah__rzeczownik__1
written_rep: ajatollah
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ajatollah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;


lexentry: pol/ajran__rzeczownik__1
written_rep: ajran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ayran
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;


lexentry: pol/akacja__rzeczownik__1
written_rep: akacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akazie
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)


lexentry: pol/akademia__rzeczownik__1
written_rep: akademia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akademie
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa; | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe


lexentry: pol/akadyjski__rzeczownik__1
written_rep: akadyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Akkadisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;


lexentry: pol/akan__rzeczownik__1
written_rep: akan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akan
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język (lub makrojęzyk) z podgrupy kwa rodziny języków nigero-kongijskich


lexentry: pol/akant__rzeczownik__1
written_rep: akant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akanthus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1); | (botanika, botaniczny) Acanthus L., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .


lexentry: pol/akantocyt__rzeczownik__1
written_rep: akantocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akanthozyt
sense_list:
(biologia, biologiczny) nieprawidłowo uformowana krwinka czerwona posiadająca nieregularnie rozmieszczone, zaostrzone wypustki cytoplazmatyczne;


lexentry: pol/akatyst__rzeczownik__1
written_rep: akatyst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hymnos Akathistos
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akzent
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akzent | Betonung
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;


lexentry: pol/akcent_akutowy__rzeczownik__1
written_rep: akcent akutowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akut
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci pochylonej kreski w prawo umieszczany nad literą


lexentry: pol/akcentowanie__rzeczownik__1
written_rep: akcentowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akzentuierung
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania


lexentry: pol/akcentować__czasownik__1
written_rep: akcentować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: betonen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyróżniać dźwięk lub akord w melodii | (przenośnie, przenośnia) podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk


lexentry: pol/akcept__rzeczownik__1
written_rep: akcept
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akzeptanz
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zobowiązanie się do uiszczenia na zlecenie sumy wymienionej na wekslu lub czeku


lexentry: pol/akceptant__rzeczownik__1
written_rep: akceptant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akzeptant
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;


lexentry: pol/akceptor__rzeczownik__1
written_rep: akceptor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akzeptor
sense_list:
(chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;


lexentry: pol/akcja__rzeczownik__1
written_rep: akcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aktie
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);


lexentry: pol/akcja_na_okaziciela__rzeczownik__1
written_rep: akcja na okaziciela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Inhaberaktie
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj akcji, na której nie ma oznaczonego właściciela – przeciwieństwo akcji imiennej;


lexentry: pol/akcyza__rzeczownik__1
written_rep: akcyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akzise
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;


lexentry: pol/aklimatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: aklimatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akklimatisation
sense_list:
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;


lexentry: pol/akmeizm__rzeczownik__1
written_rep: akmeizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akmeismus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;


lexentry: pol/akolada__rzeczownik__1
written_rep: akolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akkolade
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (drukarstwo, drukarski) pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;


lexentry: pol/akomodacyjny__przymiotnik__1
written_rep: akomodacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Akkommodation
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) zdolny do akomodacji, przystosowania się; polegający na akomodacji, przystosowaniu się


lexentry: pol/akomodować__czasownik__1
written_rep: akomodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: akkommodieren
sense_list:
(dawniej, dawny) odpowiadać, zadowalać, przystosowywać | (medycyna, medyczny) o układzie optycznym oka: przystosowywać się do wyraźnego widzenia z różnej odległości


lexentry: pol/akompaniować__czasownik__1
written_rep: akompaniować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: begleiten | akkompagnieren
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło


lexentry: pol/akonityna__rzeczownik__1
written_rep: akonityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aconitin | Akonitin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;


lexentry: pol/akord__rzeczownik__1
written_rep: akord
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akkord
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;


lexentry: pol/akordowy__przymiotnik__1
written_rep: akordowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Akkord
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z pracą na akord (systemem pracy w którym wynagrodzenie zależy od ilości wykonanej pracy) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z akordami


lexentry: pol/akrecja__rzeczownik__1
written_rep: akrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akkretion
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) opadanie materii na powierzchnię ciała niebieskiego w wyniku przyciągania grawitacyjnego;


lexentry: pol/akredytacyjny__przymiotnik__1
written_rep: akredytacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Akkreditierung
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) związany z akredytacją, dotyczący akredytacji


lexentry: pol/akredytywa__rzeczownik__1
written_rep: akredytywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akkreditiv
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;


lexentry: pol/akromegalia__rzeczownik__1
written_rep: akromegalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akromegalie
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;


lexentry: pol/akromonogram__rzeczownik__1
written_rep: akromonogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akromonogramm
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym każdy kolejny wers zaczyna się od litery kończącej wers poprzedni;


lexentry: pol/akropol__rzeczownik__1
written_rep: akropol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akropolis
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto


lexentry: pol/akrostych__rzeczownik__1
written_rep: akrostych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akrostichon
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;


lexentry: pol/akroterion__rzeczownik__1
written_rep: akroterion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akroterion
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu


lexentry: pol/akrydyna__rzeczownik__1
written_rep: akrydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akridin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych, o strukturze podobnej do antracenu, ale z atomem azotu w jednym z pierścieni


lexentry: pol/aksamit__rzeczownik__1
written_rep: aksamit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Samt
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;


lexentry: pol/aksjologia__rzeczownik__1
written_rep: aksjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Axiologie
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) konkretny system wartości | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wartościach;


lexentry: pol/aksjomat__rzeczownik__1
written_rep: aksjomat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Axiom | Prinzip
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;


lexentry: pol/aksjomatyka__rzeczownik__1
written_rep: aksjomatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Axiomatik
sense_list:
(logika, logiczny) układ aksjomatów, z którego można wyprowadzić wszystkie twierdzenia danej nauki lub teorii


lexentry: pol/aksonometria__rzeczownik__1
written_rep: aksonometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Axonometrie
sense_list:
rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi


lexentry: pol/akt__rzeczownik__1
written_rep: akt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akt
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej; | (sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela; | (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędowy lub prawny dokument


lexentry: pol/akt_oskarżenia__rzeczownik__1
written_rep: akt oskarżenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anklageschrift
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;


lexentry: pol/akt_strzelisty__rzeczownik__1
written_rep: akt strzelisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stoßgebet
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: krótka żarliwa modlitwa, pobożne westchnienie;


lexentry: pol/aktorka__rzeczownik__1
written_rep: aktorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schauspielerin
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera


lexentry: pol/aktuariusz__rzeczownik__1
written_rep: aktuariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aktuar
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;


lexentry: pol/aktyna__rzeczownik__1
written_rep: aktyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aktin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) wielofunkcyjne białko, które jest jednym z kluczowych elementów cytoszkieletu w komórkach eukariotycznych


lexentry: pol/aktynometria__rzeczownik__1
written_rep: aktynometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aktinometrie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się pomiarami promieniowania w atmosferze ziemskiej


lexentry: pol/aktynowiec__rzeczownik__1
written_rep: aktynowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Actiniden
sense_list:
(chemia, chemiczny) radioaktywny metal z grupy pierwiastków chemicznych ósmego okresu, w najczęstszym rozumieniu o liczbach atomowych od 83 (aktynu) do 103 (lorensu);


lexentry: pol/aktywa__rzeczownik__1
written_rep: aktywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aktivum
sense_list:
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;


lexentry: pol/aktywator__rzeczownik__1
written_rep: aktywator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aktivator
sense_list:
coś, co uruchamia, przyspiesza albo wzmacnia działanie jakiegoś procesu, reakcji chemicznej czy urządzenia


lexentry: pol/akumulator__rzeczownik__1
written_rep: akumulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akkumulator | Akku
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)


lexentry: pol/akupresura__rzeczownik__1
written_rep: akupresura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akupressur
sense_list:
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;


lexentry: pol/akupunktura__rzeczownik__1
written_rep: akupunktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akupunktur
sense_list:
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;


lexentry: pol/akurat__partykuła__1
written_rep: akurat
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: einfach mal
sense_list:
podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / … | podkreślenie, wskazanie obiektu lub obiektów wyróżnionych spośród innych


lexentry: pol/akustyka__rzeczownik__1
written_rep: akustyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akustik
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach | (fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków


lexentry: pol/akwaforta__rzeczownik__1
written_rep: akwaforta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Radierung
sense_list:
(sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1) | (sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;


lexentry: pol/akwakultura__rzeczownik__1
written_rep: akwakultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aquakultur
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;


lexentry: pol/akwamaryn__rzeczownik__1
written_rep: akwamaryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aquamarin
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu; | (jubilerstwo, jubilerski) drogocenny kamień szlachetny


lexentry: pol/akwedukt__rzeczownik__1
written_rep: akwedukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aquädukt
sense_list:
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;


lexentry: pol/akwen__rzeczownik__1
written_rep: akwen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bassin
sense_list:
każdy dowolnie zdefiniowany/określony obszar wód zarówno portowych jak i wód otwartych, zarówno morskich jak i śródlądowych


lexentry: pol/ala__rzeczownik__1
written_rep: ala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flanke
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) starożytny oddział piechoty lub później jazdy Rzymu i Mezopotamii; | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) straż przyboczna króla Macedonii


lexentry: pol/alabaster__rzeczownik__1
written_rep: alabaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alabaster
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;


lexentry: pol/alanina__rzeczownik__1
written_rep: alanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alanin
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;


lexentry: pol/alarmistyczny__przymiotnik__1
written_rep: alarmistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Alarmist
sense_list:
wzbudzający niepokój przed niebezpieczeństwem, mający ostrzec przed czymś niepokojącym, co zasługuje na większą uwagę; często czymś, co wcale nie zasługuje na nią


lexentry: pol/alawita__rzeczownik__1
written_rep: alawita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alawit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca prądu religijnego na obrzeżach islamu


lexentry: pol/albedo__rzeczownik__1
written_rep: albedo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Albedo
sense_list:
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego; | biała część skórki w owocach cytrusowych


lexentry: pol/albinizm__rzeczownik__1
written_rep: albinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Albinismus
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt; | (botanika, botaniczny) brak chlorofilu


lexentry: pol/albo__spójnik__1
written_rep: albo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: oder | entweder oder
sense_list:
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/album__rzeczownik__1
written_rep: album
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Album
sense_list:
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp. | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);


lexentry: pol/album__rzeczownik__1
written_rep: album
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bildband
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) wydawnictwo o charakterze ilustracyjnym, z niewielką ilością tekstu objaśniającego


lexentry: pol/alchemia__rzeczownik__1
written_rep: alchemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alchemie | Alchimie
sense_list:
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;


lexentry: pol/aldehyd__rzeczownik__1
written_rep: aldehyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aldehyd
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;


lexentry: pol/aldosteron__rzeczownik__1
written_rep: aldosteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aldosteron
sense_list:
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów


lexentry: pol/aldryna__rzeczownik__1
written_rep: aldryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aldrin
sense_list:
(chemia, chemiczny) toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym C12H8Cl6, trwały w środowisku, używany, zwłaszcza dawniej, jako insektycyd;


lexentry: pol/ale__spójnik__1
written_rep: ale
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: aber
sense_list:
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego


lexentry: pol/ale__spójnik__1
written_rep: ale
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: sondern
sense_list:
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy podkreślamy, że jedno stwierdzenie nie jest prawdziwe, a drugie jest


lexentry: pol/aleatoryczny__przymiotnik__1
written_rep: aleatoryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aleatorisch
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z aleatoryzmem, dotyczący aleatoryzmu, zbudowany na zasadach aleatoryzmu


lexentry: pol/alef__rzeczownik__1
written_rep: alef
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aleph
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ);


lexentry: pol/alegoreza__rzeczownik__1
written_rep: alegoreza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allegorese
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dwustopniowy sposób interpretacji znaków polegający na odczytywaniu najpierw znaczenia dosłownego, a później głębszego;


lexentry: pol/alegoria__rzeczownik__1
written_rep: alegoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allegorie | Sinnbild
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;


lexentry: pol/alegoryczny__przymiotnik__1
written_rep: alegoryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: allegorisch | sinnbildlich
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny


lexentry: pol/alegoryzować__czasownik__1
written_rep: alegoryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: allegorisieren
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiać w formie alegorii lub interpretować coś jako alegorię


lexentry: pol/aleksandretta_obrożna__rzeczownik__1
written_rep: aleksandretta obrożna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Halsbandsittich
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Psittacula krameri, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujący m.in. w środkowej Afryce i na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/aleksandryn__rzeczownik__1
written_rep: aleksandryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aleksandriner
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) typ wiersza sylabicznego o ustalonej długości — 12 sylab, zwykle z przerwą (średniówką) po szóstej sylabie


lexentry: pol/aleksytymia__rzeczownik__1
written_rep: aleksytymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alexithymie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;


lexentry: pol/alemański__rzeczownik__1
written_rep: alemański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Alemannisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii


lexentry: pol/alembik__rzeczownik__1
written_rep: alembik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alambic | Destillierkolben
sense_list:
(dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/alergolog__rzeczownik__1
written_rep: alergolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allergologe
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych


lexentry: pol/alfabet_Morse'a__rzeczownik__1
written_rep: alfabet Morse'a
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Morsealphabet
sense_list:
(marynarka) (telekomunikacja) kod, w którym znakom odpowiadają sygnały świetlne lub kombinacje kropek i kresek;


lexentry: pol/alfabetyczny__przymiotnik__1
written_rep: alfabetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alphabetisch
sense_list:
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie | odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem


lexentry: pol/alfons__rzeczownik__1
written_rep: alfons
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zuhälter
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę


lexentry: pol/algolagnia__rzeczownik__1
written_rep: algolagnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algolagnie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu i cierpienia sobie lub innej osobie;


lexentry: pol/algorytm__rzeczownik__1
written_rep: algorytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Algorithmus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sformalizowany zapis sposobu postępowania w określonej sytuacji, przepis;


lexentry: pol/aliant__rzeczownik__1
written_rep: aliant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alliierter
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) państwo opozycyjne w stosunku do Niemiec w I i II wojnie światowej | (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stojący po tej samej stronie w działaniach wojennych


lexentry: pol/alias__rzeczownik__1
written_rep: alias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Deckname
sense_list:
(informatyka, informatyczny) alternatywny identyfikator użytkownika lub inny (zazwyczaj prostszy, krótszy) adres sieciowy odnoszący się do tego samego obiektu


lexentry: pol/aliasing__rzeczownik__1
written_rep: aliasing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aliasing
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zniekształcenie sygnału na skutek nakładania się jego widm spowodowanego zbyt niską częstotliwością próbkowania, w przypadku rasteryzacji powodujące artefakty graficzne


lexentry: pol/alibi__rzeczownik__1
written_rep: alibi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alibi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;


lexentry: pol/alienacja__rzeczownik__1
written_rep: alienacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Veräußerung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie prawa własności na inną osobę | (psychologia, psychologiczny) stan osoby, która utraciła więź ze środowiskiem, w którym żyje;


lexentry: pol/alifatyczny__przymiotnik__1
written_rep: alifatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aliphatisch
sense_list:
(chemia, chemiczny) o strukturze łańcuchowej (otwartej) lub zawierający pierścienie nienasycone (nie mające delokalizowanych elektronów π)


lexentry: pol/aligator__rzeczownik__1
written_rep: aligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alligator
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;


lexentry: pol/alija__rzeczownik__1
written_rep: alija
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alija
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) migracja Żydów do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego Izraela;


lexentry: pol/alimenty__rzeczownik__1
written_rep: alimenty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alimente
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;


lexentry: pol/aliteracja__rzeczownik__1
written_rep: aliteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alliteration | Stabreim
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;


lexentry: pol/alkaloid__rzeczownik__1
written_rep: alkaloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alkaloid
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;


lexentry: pol/alkan__rzeczownik__1
written_rep: alkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alkan
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;


lexentry: pol/alken__rzeczownik__1
written_rep: alken
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alken
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alki__rzeczownik__1
written_rep: alki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alkenvögel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Alcidae, rodzina ptaków morskich z rzędu siewkowców, zamieszkujących wyłącznie półkulę północną;


lexentry: pol/alkin__rzeczownik__1
written_rep: alkin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alkin
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują przynajmniej jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alkohol__rzeczownik__1
written_rep: alkohol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alkohol
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH); | (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;


lexentry: pol/alkohol_etylowy__rzeczownik__1
written_rep: alkohol etylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Äthylalkohol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) popularny związek organiczny z grupy alkoholi pod postacią bezbarwnej cieczy o piekącym smaku, wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu; składnik napojów alkoholowych


lexentry: pol/alkoholiza__rzeczownik__1
written_rep: alkoholiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alkoholyse
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem


lexentry: pol/alkoholizm__rzeczownik__1
written_rep: alkoholizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alkoholismus
sense_list:
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;


lexentry: pol/alkowa__rzeczownik__1
written_rep: alkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alkoven
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/all_inclusive__przymiotnik__1
written_rep: all inclusive
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: all-inclu­sive
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) o usłudze turystycznej, która ma wszystko wliczone w podaną cenę – posiłki, wycieczki, atrakcje itp.;


lexentry: pol/allatyw__rzeczownik__1
written_rep: allatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allativ
sense_list:
(gramatyka) przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający przemieszczanie się desygnatu w kierunku do i do wewnątrz pewnego określonego obiektu;


lexentry: pol/allel__rzeczownik__1
written_rep: allel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allel
sense_list:
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;


lexentry: pol/alleluja__wykrzyknik__1
written_rep: alleluja
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: halleluja | Halleluja
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/allicyna__rzeczownik__1
written_rep: allicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allicin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nietrwały związek siarkoorganiczny wytwarzany w czosnku po roztarciu lub przecięciu, wykazujący silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, C6H10OS2


lexentry: pol/allozaur__rzeczownik__1
written_rep: allozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allosaurus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Allosaurus, rodzaj dużego, jurajskiego teropoda z rodziny allozaurów;


lexentry: pol/almandyn__rzeczownik__1
written_rep: almandyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Almandin
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3


lexentry: pol/almucja__rzeczownik__1
written_rep: almucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Almutia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (krawiectwo) futrzana peleryna noszona dawniej przez osoby duchowne


lexentry: pol/almukantarat__rzeczownik__1
written_rep: almukantarat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Almukantarat
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) mały okrąg na sklepieniu niebieskim łączący punkty o tej samej wysokości nad horyzontem;


lexentry: pol/alofon__rzeczownik__1
written_rep: alofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allophon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem


lexentry: pol/alokacja__rzeczownik__1
written_rep: alokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allokation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe | planowe rozdysponowanie czegoś;


lexentry: pol/alomorf__rzeczownik__1
written_rep: alomorf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allomorph
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana morfemu, która ma inną postać fonologiczną, ale wyraża tę samą funkcję lub znaczenie


lexentry: pol/alonż__rzeczownik__1
written_rep: alonż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allonge
sense_list:
(bankowość, bankowy) mała kartka przyklejana do czeku lub weksla, na której napisane są dodatkowe informacje | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) rurka wsuwana na szyjkę retorty w celu jej przedłużenia


lexentry: pol/alonż__rzeczownik__1
written_rep: alonż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausfalter
sense_list:
(poligrafia) zagięta część okładki książki lub dodatkowa kartka, większa formatem niż sama książka, na której znaleźć można dodatkowe informacje, zdjęcia, mapy…


lexentry: pol/alotropia__rzeczownik__1
written_rep: alotropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allotropie
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;


lexentry: pol/aloza__rzeczownik__1
written_rep: aloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maifisch
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;


lexentry: pol/alpaka__rzeczownik__1
written_rep: alpaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alpaka
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy; | wełna z lamy (1.1)


lexentry: pol/alpensztok__rzeczownik__1
written_rep: alpensztok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alpenstock
sense_list:
(turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;


lexentry: pol/alpinistyka__rzeczownik__1
written_rep: alpinistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alpinismus
sense_list:
(sport, sportowy) (dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska | (sport, sportowy) szerzej: wspinaczka wysokogórska | wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu


lexentry: pol/alprazolam__rzeczownik__1
written_rep: alprazolam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alprazolam
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o szybkim, krótkotrwałym działaniu;


lexentry: pol/alrauna__rzeczownik__1
written_rep: alrauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alraune
sense_list:
(botanika, botaniczny) przypominający człowieka korzeń mandragory, któremu przypisywano właściwości magiczne;


lexentry: pol/alt-right__rzeczownik__1
written_rep: alt-right
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alt-right
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiór powstałych w drugiej dekadzie XX wieku w USA skrajnie prawicowych ideologii, głoszących m.in. białą supremację, antysemityzm i hasła prawicowopopulistyczne;


lexentry: pol/alteracja__rzeczownik__1
written_rep: alteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alteration | Alterierung
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) podwyższenie lub obniżenie dźwięku należącego do skali lub akordu


lexentry: pol/altruistyczny__przymiotnik__1
written_rep: altruistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: altruistisch
sense_list:
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu


lexentry: pol/aluminotermia__rzeczownik__1
written_rep: aluminotermia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aluminothermie
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) (metaloznawstwo, metalurgia) proces metalurgiczny, będący egzotermiczną reakcją chemiczną, w której glin (aluminium) reaguje z tlenkiem metalu, redukując ten tlenek do metalu i tworząc przy tym tlenek glinu (Al₂O₃) oraz wydzielając duże ilości ciepła


lexentry: pol/aluwium__rzeczownik__1
written_rep: aluwium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alluvialboden
sense_list:
(geologia, geologiczny) osady powstające w procesie akumulacji na skutek działalności wód płynących;


lexentry: pol/aluzja__rzeczownik__1
written_rep: aluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allusion | Anspielung
sense_list:
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost


lexentry: pol/alzacko-lotaryński__przymiotnik__1
written_rep: alzacko-lotaryński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: elsass-lothringisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Alzacją-Lotaryngią, dotyczący Alzacji-Lotaryngii (prowincji Cesarstwa Niemieckiego)


lexentry: pol/amaksofobia__rzeczownik__1
written_rep: amaksofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amaxophobie | Fahrangst
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie lękowe polegające na obawie przed jazdą samochodem;


lexentry: pol/amalgamat__rzeczownik__1
written_rep: amalgamat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amalgam
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem; | (przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów


lexentry: pol/amalgamować__czasownik__1
written_rep: amalgamować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Quecksilber
sense_list:
(chemia, chemiczny) tworzyć amalgamaty, rozpuszczać metale w rtęci | (metaloznawstwo, metalurgia) wydobywać czysty metal z kruszcu za pomocą rtęci | (technologia, technika, techniczny) pokrywać amalgamatem | łączyć różne, odmienne elementy w jedną całość, w jednolitą strukturę


lexentry: pol/amantadyna__rzeczownik__1
written_rep: amantadyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amantadin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu;


lexentry: pol/amaretto__rzeczownik__1
written_rep: amaretto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amaretto
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kruche ciastko z migdałami | (spożywczy) likier o smaku migdałowym;


lexentry: pol/amazonit__rzeczownik__1
written_rep: amazonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amazonit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;


lexentry: pol/ambasada__rzeczownik__1
written_rep: ambasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Botschaft
sense_list:
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; | wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)


lexentry: pol/ambasador_dobrej_woli__rzeczownik__1
written_rep: ambasador dobrej woli
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Botschafter des guten Willens
sense_list:
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) honorowa funkcja reprezentacyjna niektórych organizacji międzynarodowych przyznawana osobistościom zaangażowanym w rozwiązywanie globalnych problemów społecznych


lexentry: pol/ambigram__rzeczownik__1
written_rep: ambigram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ambigramm
sense_list:
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;


lexentry: pol/amblygonit__rzeczownik__1
written_rep: amblygonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amblygonit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;


lexentry: pol/ambona__rzeczownik__1
written_rep: ambona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hochsitz
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) stanowisko myśliwskie w kształcie wieżyczki, stałe lub przenośne, służące do polowań na zwierzynę;


lexentry: pol/ambona__rzeczownik__1
written_rep: ambona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanzel
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/ambra__rzeczownik__1
written_rep: ambra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ambra
sense_list:
woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;


lexentry: pol/ambrozja__rzeczownik__1
written_rep: ambrozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ambrosia
sense_list:
(mitologia grecka) pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność; | (botanika, botaniczny) Ambrosia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/ambrozjański__przymiotnikdzierżawczy__1
written_rep: ambrozjański
part_of_speech: possessiveAdjective
min_sense_num: 01
trans_list: ambrosianisch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący życia i twórczości Ambrożego z Mediolanu, charakterystyczny, typowy dla Ambrożego z Mediolanu lub jego twórczości, taki jak u Ambrożego z Mediolanu


lexentry: pol/ameba__rzeczownik__1
written_rep: ameba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amöbe
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;


lexentry: pol/amen__wykrzyknik__1
written_rep: amen
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: Amen | amen
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy


lexentry: pol/amerykanistyka__rzeczownik__1
written_rep: amerykanistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amerikanistik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) interdyscyplinarna dziedzina nauki badająca m.in. historię, kulturę, literaturę i sztukę Stanów Zjednoczonych, jak i odmianę języka angielskiego używaną w USA


lexentry: pol/amerykanizm__rzeczownik__1
written_rep: amerykanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amerikanismus
sense_list:
cechy charakterystyczne dla kultury Stanów Zjednoczonych Ameryki | (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka amerykańskiego angielskiego


lexentry: pol/amerykanizować__czasownik__1
written_rep: amerykanizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amerikanisieren
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację


lexentry: pol/ametryn__rzeczownik__1
written_rep: ametryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ametrin
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) dwubarwna, fioletowo-żółta odmiana kwarcu, będąca jednocześnie ametystem i cytrynem


lexentry: pol/ametyst__rzeczownik__1
written_rep: ametyst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amethyst
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;


lexentry: pol/ametystowy__przymiotnik__1
written_rep: ametystowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Amethyst-
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem


lexentry: pol/amfetamina__rzeczownik__1
written_rep: amfetamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amphetamin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;


lexentry: pol/amfibolit__rzeczownik__1
written_rep: amfibolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amphibolit
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła;


lexentry: pol/amfilada__rzeczownik__1
written_rep: amfilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Enfilade
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ciąg pomieszczeń ułożonych jedno za drugim, połączonych przejściami umieszczonymi w jednej linii;


lexentry: pol/amfiladowy__przymiotnik__1
written_rep: amfiladowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Enfilade
sense_list:
(architektura, architektoniczny) związany z amfiladą; wykorzystujący układ przestrzenny taki jak w amfiladzie


lexentry: pol/amfiteatr__rzeczownik__1
written_rep: amfiteatr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amphitheater
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/amfora__rzeczownik__1
written_rep: amfora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amphore | Amphora
sense_list:
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;


lexentry: pol/amid__rzeczownik__1
written_rep: amid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amid
sense_list:
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu organicznego, w której grupa hydroksylowa została zastąpiona grupą aminową;


lexentry: pol/amidyzm__rzeczownik__1
written_rep: amidyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amidismus | Amitabha-Buddhismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najważniejszych nurtów buddyzmu japońskiego, którego podstawę stanowi wiara w nieograniczone miłosierdzie Buddy Amidy (Amitabha)


lexentry: pol/aminocukier__rzeczownik__1
written_rep: aminocukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aminozucker
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny należący do grupy cukrów, w którym jedna z grup hydroksylowych (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂) albo jej pochodną (np. –NHAc);


lexentry: pol/aminofenazon__rzeczownik__1
written_rep: aminofenazon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aminophenazon
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny o wzorze sumarycznym C13H17N3O, mający toksyczne działanie m.in. na wątrobę i szpik kostny;


lexentry: pol/aminokwas_egzogenny__rzeczownik__1
written_rep: aminokwas egzogenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: essentielle Aminosäure
sense_list:
aminokwas, który nie może być syntetyzowany w organizmie ludzkim i musi być dostarczany w pożywieniu


lexentry: pol/aminopeptydaza__rzeczownik__1
written_rep: aminopeptydaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aminopeptidase
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym proteolityczny odcinający pojedyncze aminokwasy z końca aminowego (N-końca) peptydu lub białka


lexentry: pol/amisz__rzeczownik__1
written_rep: amisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amischer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty protestanckiej w USA, wywodzącej się ze Szwajcarii;


lexentry: pol/amnestia__rzeczownik__1
written_rep: amnestia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amnestie
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;


lexentry: pol/amniocenteza__rzeczownik__1
written_rep: amniocenteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amniozentese
sense_list:
(medycyna, medyczny) pobranie próbek płynu owodniowego pod kontrolą USG, przez nakłucie jamy owodni w macicy ciężarnej


lexentry: pol/amniopunkcja__rzeczownik__1
written_rep: amniopunkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amniozentese
sense_list:
(medycyna, medyczny) inwazyjne badanie prenatalne, diagnostyczny zabieg medyczny polegający na nakłuciu pęcherza płodowego (owodni) w celu pobrania próbki płynu owodniowego


lexentry: pol/amoniak__rzeczownik__1
written_rep: amoniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ammoniak
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/amonit__rzeczownik__2
written_rep: amonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Ammonit | Ammoniumnitrat
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie;


lexentry: pol/amoralny__przymiotnik__1
written_rep: amoralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: amoralisch
sense_list:
niezgodny z zasadami postrzeganymi w danej społeczności za dobre i słuszne | niewidzący różnicy między dobrem a złem


lexentry: pol/amortyzacja__rzeczownik__1
written_rep: amortyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amortisation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych


lexentry: pol/amortyzacja__rzeczownik__1
written_rep: amortyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stoßdämpfung
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) łagodzenie uderzeń, wstrząsów w maszynach, pojazdach za pomocą specjalnych urządzeń


lexentry: pol/amortyzator__rzeczownik__1
written_rep: amortyzator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stoßdämpfer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;


lexentry: pol/amortyzować__czasownik__1
written_rep: amortyzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amortisieren
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zaliczać do kosztów danego okresu część kosztu środka trwałego odpowiadającą stosunkowi tego okresu do planowanej długości okresu użytkowania tego środka


lexentry: pol/amper__rzeczownik__1
written_rep: amper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ampere
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;


lexentry: pol/amperogodzina__rzeczownik__1
written_rep: amperogodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amperestunde
sense_list:
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;


lexentry: pol/amperozwój__rzeczownik__1
written_rep: amperozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amperewindung
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka siły magnetomotorycznej w układzie MKS równa przepływowi jednego ampera prądu stałego przez jeden zwój solenoidu;


lexentry: pol/ampułka__rzeczownik__1
written_rep: ampułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ampulle
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/amulet__rzeczownik__1
written_rep: amulet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amulett
sense_list:
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;


lexentry: pol/amuzja__rzeczownik__1
written_rep: amuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amusie
sense_list:
(medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;


lexentry: pol/anabioza__rzeczownik__1
written_rep: anabioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheintod | Anabiose
sense_list:
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;


lexentry: pol/anabolizm__rzeczownik__1
written_rep: anabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anabolismus
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) część procesów metabolicznych w organizmie, które polegają na syntezie złożonych związków chemicznych z prostszych, z towarzyszącym zużyciem energii


lexentry: pol/anachoreta__rzeczownik__1
written_rep: anachoreta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einsiedler
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom


lexentry: pol/anachronizm__rzeczownik__1
written_rep: anachronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anachronismus
sense_list:
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;


lexentry: pol/anafilaksja__rzeczownik__1
written_rep: anafilaksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anaphylaxie
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;


lexentry: pol/anafora__rzeczownik__1
written_rep: anafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anapher
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odwołanie się w wypowiedzi do czegoś, co wcześniej zostało już wspomniane


lexentry: pol/anaforeza__rzeczownik__1
written_rep: anaforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anaphorese
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody


lexentry: pol/anageneza__rzeczownik__1
written_rep: anageneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anagenese
sense_list:
(biologia, biologiczny) ewolucyjny proces przekształcania się jednego gatunku w inny bez rozgałęzienia drzewa rodowego, czyli bez powstawania nowych, bocznych linii ewolucyjnych


lexentry: pol/anaglif__rzeczownik__1
written_rep: anaglif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anaglyphenbild
sense_list:
jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;


lexentry: pol/anagram__rzeczownik__1
written_rep: anagram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anagramm
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;


lexentry: pol/anakreontyk__rzeczownik__1
written_rep: anakreontyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anakreontik
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o tematyce biesiadnej, wesołej lub rubasznej;


lexentry: pol/analfabeta__rzeczownik__1
written_rep: analfabeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Analphabet
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) człowiek dorosły nieumiejący czytać ani pisać, czyli nieznający alfabetu | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś zupełnie nieznający się na czymś


lexentry: pol/analgetyk__rzeczownik__1
written_rep: analgetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Analgetikum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek przeciwbólowy, lek przeciwbólowy;


lexentry: pol/anapest__rzeczownik__1
written_rep: anapest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -e
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;


lexentry: pol/anaplazmoza__rzeczownik__1
written_rep: anaplazmoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anaplasmose
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wywołana przez bakterie Anaplasma przenoszone przez kleszcze z rodzaju Ixodes, które namnażają się w granulocytach


lexentry: pol/anarchia__rzeczownik__1
written_rep: anarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anarchie
sense_list:
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy; | (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności


lexentry: pol/anarchizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anarchismus
sense_list:
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;


lexentry: pol/anarchoindywidualizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchoindywidualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anarchoindividualismus | Individualanarchismus | individualistischer Anarchismus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna forma indywidualizmu, doktryna społeczno-polityczna występująca przeciwko państwu, społeczeństwu, narodowi i rodzinie jako źródłom przymusu i zniewolenia jednostki;


lexentry: pol/anarchokapitalizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchokapitalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anarchokapitalismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia propagująca anarchokapitalizm (1.1) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) teoretyczny ustrój polityczny oparty na braku państwa, wymianie własności prywatnej i wolnym rynku


lexentry: pol/anarchopacyfizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchopacyfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anarchopazifismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nurt anarchizmu całkowicie odrzucający używanie przemocy, niezależnie od jej formy i celów


lexentry: pol/anarchosyndykalizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchosyndykalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anarchosyndikalismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna łącząca anarchizm z syndykalizmem; kierunek anarchizmu głoszący, że związki zawodowe (syndykaty) są podstawowym narzędziem walki klasowej oraz przyszłą podstawą organizacji społeczeństwa, opartego na dobrowolnej federacji wolnych zrzeszeń pracowniczych;


lexentry: pol/anastrofa__rzeczownik__1
written_rep: anastrofa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anastrophe
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura stylistyczna, która polega na odwróceniu zwykłej kolejności wyrazów w zdaniu lub wersie (w celu nadania wypowiedzi tonu bardziej poetyckiego albo dramatycznego)


lexentry: pol/anatema__rzeczownik__1
written_rep: anatema
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirchenbann | Anathema | Anathem
sense_list:
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;


lexentry: pol/anch__rzeczownik__1
written_rep: anch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anch
sense_list:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;


lexentry: pol/anchois__rzeczownik__1
written_rep: anchois
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sardelle
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskiej, zwykle intensywnych, ostrych w smaku, w postaci fileta, koreczka lub pasty, niekiedy podfermentowanych;


lexentry: pol/ancien_régime__rzeczownik__1
written_rep: ancien régime
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ancien Régime
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) absolutystyczny system społeczno-polityczny istniejący we Francji przed rewolucją francuską;


lexentry: pol/andoniedźwiedź_okularowy__rzeczownik__1
written_rep: andoniedźwiedź okularowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brillenbär
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tremarctos ornatus Cuvier, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny niedźwiedziowatych, występujących w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/androgen__rzeczownik__1
written_rep: androgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Androgen
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;


lexentry: pol/androgyniczny__przymiotnik__1
written_rep: androgyniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: androgyn
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) posiadający cechy zarówno męskie, jak i żeńskie


lexentry: pol/andrologia__rzeczownik__1
written_rep: andrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Andrologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;


lexentry: pol/andropauza__rzeczownik__1
written_rep: andropauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Andropause
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces biologiczny u mężczyzn, analogiczny do menopauzy u kobiet, związany z obniżeniem poziomu testosteronu, co może prowadzić do zmian fizycznych, emocjonalnych i seksualnych


lexentry: pol/andrzejki__rzeczownik__1
written_rep: andrzejki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Andreasnacht
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (ezoteryka) tradycyjna zabawa połączona z wróżbami odbywająca się w wieczór andrzejkowy, w której dawniej brały udział tylko panny;


lexentry: pol/aneks__rzeczownik__1
written_rep: aneks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anbau
sense_list:
dodatek do publikacji | (budownictwo) część budynku przylegająca do głównej jego części | przylegające do pomieszczenia lub wydzielone z niego mniejsze pomieszczenie


lexentry: pol/aneksja__rzeczownik__1
written_rep: aneksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Annexion | Anschluss
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;


lexentry: pol/anektować__czasownik__1
written_rep: anektować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: annektieren
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji


lexentry: pol/anekumena__rzeczownik__1
written_rep: anekumena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anökumene
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar nie zamieszkany na stałe i nie wykorzystywany gospodarczo przez człowieka


lexentry: pol/anemometr__rzeczownik__1
written_rep: anemometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anemometer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów


lexentry: pol/anestetyk__rzeczownik__1
written_rep: anestetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anästhetikum | Betäubungsmittel
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;


lexentry: pol/anestezjolog__rzeczownik__1
written_rep: anestezjolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Narkosearzt
sense_list:
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie | (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;


lexentry: pol/anestezjologia__rzeczownik__1
written_rep: anestezjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anästhesiologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;


lexentry: pol/angelologia__rzeczownik__1
written_rep: angelologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Angelologie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religioznawstwie: nauka o duchach dobrych, dział demonologii | (teologia, teologiczny) w teologii chrześcijańskiej: nauka o aniołach;


lexentry: pol/angielka__rzeczownik__1
written_rep: angielka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brogue
sense_list:
but męski z otwartą przyszwą, w którym boki buta z dziurkami na sznurowadła są naszyte na wierzch przyszwy


lexentry: pol/angio-__przedrostek__1
written_rep: angio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: angio-
sense_list:
(medycyna, medyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z układem naczyniowym


lexentry: pol/angiotensyna__rzeczownik__1
written_rep: angiotensyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Angiotensin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon peptydowy, który odgrywa kluczową rolę w regulacji ciśnienia krwi i gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu


lexentry: pol/anglezowanie__rzeczownik__1
written_rep: anglezowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leichttraben
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) rytmiczne unoszenie się w siodle podczas jazdy kłusem, aby złagodzić wstrząsy


lexentry: pol/anglicyzm__rzeczownik__1
written_rep: anglicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anglizismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;


lexentry: pol/anglikanizm__rzeczownik__1
written_rep: anglikanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anglikanismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;


lexentry: pol/anglista__rzeczownik__1
written_rep: anglista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anglist
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (językoznawstwo, językoznawczy) znawca języka, literatury i kultury angielskiej


lexentry: pol/anglistka__rzeczownik__1
written_rep: anglistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anglistin
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) znawczyni języka, literatury i kultury angielskiej


lexentry: pol/anglojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: anglojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: englischsprachig
sense_list:
posługujący się językiem angielskim | spisany, stworzony w języku angielskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim


lexentry: pol/anglosaski__przymiotnik__1
written_rep: anglosaski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: angelsächsisch
sense_list:
związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)


lexentry: pol/ani__partykuła__1
written_rep: ani
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: kein
sense_list:
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie | …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym


lexentry: pol/ani__spójnik__1
written_rep: ani
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: weder noch | noch
sense_list:
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie | …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących | …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących | …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego | …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego


lexentry: pol/anihilacja__rzeczownik__1
written_rep: anihilacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Annihilation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) proces w którym cząstki i anty-cząstki, podlegają unicestwieniu; | zniszczenie, unicestwienie


lexentry: pol/anihilator__rzeczownik__1
written_rep: anihilator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Annullator
sense_list:
(matematyka, matematyczny) istniejący dla wybranego elementu x zbiór elementów pewnego pierścienia, które dają zero w wyniku przemnożenia przez element x


lexentry: pol/animacja__rzeczownik__1
written_rep: animacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Animation
sense_list:
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;


lexentry: pol/animator__rzeczownik__1
written_rep: animator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Animateur
sense_list:
człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska


lexentry: pol/animista__rzeczownik__1
written_rep: animista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Animist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom


lexentry: pol/animizm__rzeczownik__1
written_rep: animizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Animismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;


lexentry: pol/anionit__rzeczownik__1
written_rep: anionit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anionenaustauscher
sense_list:
(chemia, chemiczny) materiał jonowymienny, zawierający dodatnio naładowane grupy funkcyjne, które przyciągają i wymieniają aniony z roztworu


lexentry: pol/anioł__rzeczownik__1
written_rep: anioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Engel
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek


lexentry: pol/anksjolityk__rzeczownik__1
written_rep: anksjolityk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anxiolytikum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja psychotropowa stosowana przeciw lękom


lexentry: pol/ankyloza__rzeczownik__1
written_rep: ankyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ankylose
sense_list:
(medycyna, medyczny) zrośnięcie się kości w wyniku choroby, urazu lub zabiegu operacyjnego, skutkujące zesztywnieniem stawu lub unieruchomieniem zęba;


lexentry: pol/anoda__rzeczownik__1
written_rep: anoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anode
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;


lexentry: pol/anodowanie__rzeczownik__1
written_rep: anodowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aloxydieren
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces elektrolitycznego pokrywania przedmiotów metalowych ochronną warstewką tlenku metalu;


lexentry: pol/anodyzować__czasownik__1
written_rep: anodyzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anodisieren
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) poddawać metal procesowi elektrochemicznego utleniania powierzchni metalu w celu poprawienia jego walorów


lexentry: pol/anomia__rzeczownik__1
written_rep: anomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anomie
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) załamanie się norm społecznych, pojawienie się poczucia niepewności i bezcelowości w społeczeństwie wskutek nagłych przemian społecznych;


lexentry: pol/anonimizacja__rzeczownik__1
written_rep: anonimizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anonymisierung
sense_list:
(informatyka, informatyczny) proces uniemożliwiający odkrycie tożsamości użytkownika sieci komputerowej


lexentry: pol/anorak__rzeczownik__1
written_rep: anorak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anorak
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;


lexentry: pol/anoreksja__rzeczownik__1
written_rep: anoreksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anorexie
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;


lexentry: pol/anortyt__rzeczownik__1
written_rep: anortyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anorthit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;


lexentry: pol/anoskopia__rzeczownik__1
written_rep: anoskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anoskopie
sense_list:
(medycyna, medyczny) badanie wziernikowe przez odbyt, oceniające kanał odbytu i końcową część odbytnicy


lexentry: pol/anosognozja__rzeczownik__1
written_rep: anosognozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anosognosie
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologia występująca u osób, które nie są świadome swych własnych problemów kognitywnych;


lexentry: pol/anta__rzeczownik__1
written_rep: anta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ante
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pilaster kończący ścianę, uformowany i zdobiony zgodnie z porządkiem architektonicznym danej epoki;


lexentry: pol/antagonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antagonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antagonistisch
sense_list:
(książkowy) przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem


lexentry: pol/antologia__rzeczownik__1
written_rep: antologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anthologie | Sammelband
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;


lexentry: pol/antrakologia__rzeczownik__1
written_rep: antrakologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anthrakologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina archeobotaniki zajmująca się badaniem węgli drzewnych, środowisk roślin drzewiastych i sposobów ich użytkowania przez człowieka


lexentry: pol/antresola__rzeczownik__1
written_rep: antresola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Empore
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie wydzielone z przestrzeni parteru lub piętra budynku, nie stanowiące osobnej kondygnacji;


lexentry: pol/antropocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: antropocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anthropozentrismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego | interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka


lexentry: pol/antropofobia__rzeczownik__1
written_rep: antropofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anthropophobie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;


lexentry: pol/antropolog__rzeczownik__1
written_rep: antropolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anthropologe
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;


lexentry: pol/antropometria__rzeczownik__1
written_rep: antropometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anthropometrie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki zajmująca się pomiarami ciała ludzkiego


lexentry: pol/antropomorfizacja__rzeczownik__1
written_rep: antropomorfizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anthropomorphisierung
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; nadawanie rzeczom, zjawiskom lub pojęciom cech ludzkich


lexentry: pol/antropozofia__rzeczownik__1
written_rep: antropozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anthroposophie
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna duchowo-filozoficzna zakładająca, że poprzez wewnętrzny rozwój człowiek może intuicyjnie i duchowo poznać wyższe rzeczywistości oraz zrozumieć sens istnienia


lexentry: pol/anty-__przedrostek__1
written_rep: anty-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: anti-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny


lexentry: pol/antyamerykański__przymiotnik__1
written_rep: antyamerykański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anti-amerikanisch
sense_list:
wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów


lexentry: pol/antybakteryjny__przymiotnik__1
written_rep: antybakteryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antibakteriell
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii


lexentry: pol/antybiotyczny__przymiotnik__1
written_rep: antybiotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antibiotisch
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami


lexentry: pol/antybiotyczny__przymiotnik__2
written_rep: antybiotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: antibiotisch
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii


lexentry: pol/antybiotyk__rzeczownik__1
written_rep: antybiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antibiotikum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;


lexentry: pol/antybiotykowy__przymiotnik__1
written_rep: antybiotykowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antibiotisch
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami


lexentry: pol/antybohater__rzeczownik__1
written_rep: antybohater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antiheld
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;


lexentry: pol/antybolszewicki__przymiotnik__1
written_rep: antybolszewicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antibolschewistisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nastawiony na walkę z bolszewikami, zwalczający bolszewików


lexentry: pol/antycarski__przymiotnik__1
written_rep: antycarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antizaristisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) występujący przeciwko carowi, sprzeciwiający się rządom cara


lexentry: pol/antycholinergiczny__przymiotnik__1
written_rep: antycholinergiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Anticholinergikum
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) blokujący działanie acetylocholiny lub wykazujący działanie do niej przeciwne


lexentry: pol/antychryst__rzeczownik__1
written_rep: antychryst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antichrist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;


lexentry: pol/antycypować__czasownik__1
written_rep: antycypować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: antizipieren
sense_list:
(książkowy) być zapowiedzią czegoś, co nastąpi lub zaistnieje w przyszłości | (książkowy) kierując się wiedzą lub przeczuciem, domyślać się, co się wydarzy lub jaki coś będzie miało przebieg | (książkowy) przyjmować jakiś pogląd bez dowodzenia jako słuszny


lexentry: pol/antydemokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: antydemokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antidemokratisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady


lexentry: pol/antydepresant__rzeczownik__1
written_rep: antydepresant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antidepressivum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;


lexentry: pol/antydumpingowy__przymiotnik__1
written_rep: antydumpingowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Antidumping
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zapobiegający, przeciwdziałający dumpingowi, niszczeniu konkurencji przez zaniżanie cen


lexentry: pol/antyelektrostatyczny__przymiotnik__1
written_rep: antyelektrostatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antielektrostatisch | antistatisch
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zapobiegający odkładaniu się elektryczności statycznej, zapobiegający elektryzowaniu się


lexentry: pol/antyeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: antyeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antieuropäisch
sense_list:
taki, który jest przeciwny lub wrogi Europie i Europejczykom | taki, który jest przejawem postawy antyeuropejskiej (1.1)


lexentry: pol/antyfaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: antyfaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antifaschismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;


lexentry: pol/antyfeminizm__rzeczownik__1
written_rep: antyfeminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antifeminismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu


lexentry: pol/antyfona__rzeczownik__1
written_rep: antyfona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antiphon
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię;


lexentry: pol/antyfonał__rzeczownik__1
written_rep: antyfonał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antifonale | Antiphonale
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca antyfony


lexentry: pol/antyfraza__rzeczownik__1
written_rep: antyfraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antiphrase
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny, polegający na ironicznej zmianie znaczenia wyrazu na przeciwny (np. ale jesteś mądry = jesteś głupi) bądź też na użyciu zaprzeczonego antonimu zamiast nazwania wprost jakiejś cechy (np. niepiękny = brzydki)


lexentry: pol/antygen__rzeczownik__1
written_rep: antygen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antigen
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;


lexentry: pol/antyklerykalizm__rzeczownik__1
written_rep: antyklerykalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antiklerikalismus
sense_list:
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);


lexentry: pol/antyklerykalny__przymiotnik__1
written_rep: antyklerykalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antiklerikal
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym


lexentry: pol/antykolizyjny__przymiotnik__1
written_rep: antykolizyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Antikollision
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mający zmniejszyć prawdopodobieństwo zajścia kolizji (zwłaszcza między pojazdami)


lexentry: pol/antykomunista__rzeczownik__1
written_rep: antykomunista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antikommunist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm


lexentry: pol/antykomunistka__rzeczownik__1
written_rep: antykomunistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antikommunistin
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm


lexentry: pol/antykomunistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antykomunistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antikommunistisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem


lexentry: pol/antykoncepcyjny__przymiotnik__1
written_rep: antykoncepcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antikonzeptionell
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę


lexentry: pol/antykorozyjny__przymiotnik__1
written_rep: antykorozyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Rostschutz | Antikorrosion | Korrosionsschutz
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) zapobiegający korozji, zabezpieczający przed korozją


lexentry: pol/antylogarytm__rzeczownik__1
written_rep: antylogarytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antilogarithmus
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (matematyka, matematyczny) liczba y=a^x, której logarytm przy podstawie a (typowo logarytm dziesiętny) jest równy danej liczbie x


lexentry: pol/antylopa__rzeczownik__1
written_rep: antylopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antilope
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy


lexentry: pol/antymateria__rzeczownik__1
written_rep: antymateria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antimaterie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;


lexentry: pol/antymonarchistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antymonarchistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antimonarchistisch
sense_list:
taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec monarchizmu | taki, który sprzeciwia się politycznemu monarchizmowi


lexentry: pol/antymonopolowy__przymiotnik__1
written_rep: antymonopolowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Anti-Monopol | Kartell-
sense_list:
skierowany przeciwko istniejącym monopolom, mający nie dopuścić do skupienia większości rynku w jednym ręku


lexentry: pol/antynomia__rzeczownik__1
written_rep: antynomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antinomie
sense_list:
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;


lexentry: pol/antynuklearny__przymiotnik__1
written_rep: antynuklearny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Anti-Atomwaffen | Antiatomwaffen
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko wykorzystaniu, badaniu czy rozmieszczaniu broni jądrowej


lexentry: pol/antypapież__rzeczownik__1
written_rep: antypapież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gegenpapst
sense_list:
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;


lexentry: pol/antypaństwowy__przymiotnik__1
written_rep: antypaństwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antistaatlich
sense_list:
taki, który jest przejawem sprzeciwu wobec państwa i państwowości | taki, który sprzeciwia się instytucji państwa i państwowości


lexentry: pol/antyperspirant__rzeczownik__1
written_rep: antyperspirant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antitranspirant
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) środek zapobiegający nadmiernemu poceniu;


lexentry: pol/antypoda__rzeczownik__1
written_rep: antypoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antipode
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby | mieszkaniec przeciwległych obszarów na kuli ziemskiej


lexentry: pol/antypowieść__rzeczownik__1
written_rep: antypowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antiroman
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku


lexentry: pol/antyradziecki__przymiotnik__1
written_rep: antyradziecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antisowjetisch
sense_list:
taki, który jest przeciwny lub wrogi ZSRR | taki, który jest przejawem postawy antyradzieckiej (1.1)


lexentry: pol/antyrecesyjny__przymiotnik__1
written_rep: antyrecesyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Antirezession
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) mający zlikwidować albo złagodzić skutki recesji


lexentry: pol/antyrewolucyjny__przymiotnik__1
written_rep: antyrewolucyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antirevolutionär
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wrogi rewolucji; występujący przeciwko rewolucji


lexentry: pol/antysemita__rzeczownik__1
written_rep: antysemita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antisemitist
sense_list:
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm


lexentry: pol/antysemitka__rzeczownik__1
written_rep: antysemitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antisemitin
sense_list:
kobieta uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; kobieta, którą cechuje antysemityzm


lexentry: pol/antyseptyka__rzeczownik__1
written_rep: antyseptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antisepsis
sense_list:
(higiena, higieniczny) (mikrobiologia, mikrobiologiczny) zespół czynności mających na celu niszczenie lub hamowanie wzrostu mikroorganizmów na żywych tkankach;


lexentry: pol/antysocjalistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antysocjalistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antisozialistisch
sense_list:
taki, który jest przeciwny lub wrogi socjalizmowi i socjalistom | taki, który jest przejawem postawy antysocjalistycznej (1.1)


lexentry: pol/antystatyk__rzeczownik__1
written_rep: antystatyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antistatikum
sense_list:
substancja zmniejszająca (lub całkowicie neutralizująca) nagromadzony na jakiejś powierzchni ładunek elektryczny


lexentry: pol/antyszambr__rzeczownik__1
written_rep: antyszambr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antichambre
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rodzaj formalnego przedpokoju, poczekalni poprzedzającego reprezentacyjne wnętrze, salon


lexentry: pol/antyszambrować__czasownik__1
written_rep: antyszambrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: antichambrieren
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (żartobliwie) wyczekiwać w przedpokojach lub w poczekalniach na posłuchanie u kogoś ważnego lub wpływowego


lexentry: pol/antyteista__rzeczownik__1
written_rep: antyteista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antitheist
sense_list:
osoba, która sprzeciwia się wierze w Boga lub bogów; w szerszym znaczeniu: (także, też) osoba przejawiająca postawę przeciwną wobec religii teistycznych


lexentry: pol/antytoksyczny__przymiotnik__1
written_rep: antytoksyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antitoxisch
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych


lexentry: pol/antytoksyna__rzeczownik__1
written_rep: antytoksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antitoxin
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) biologiczna substancja, zazwyczaj przeciwciało, która neutralizuje działanie toksyn


lexentry: pol/antytrynitarski__przymiotnik__1
written_rep: antytrynitarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antitrinitarisch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z antytrynitarzami, antytrynitaryzmem lub odrzuceniem dogmatu o Trójcy Świętej


lexentry: pol/antyutopia__rzeczownik__1
written_rep: antyutopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antiutopie
sense_list:
wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości


lexentry: pol/antywodór__rzeczownik__1
written_rep: antywodór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antiwasserstoff
sense_list:
(fizyka, fizyczny) odpowiednik zwykłego wodoru w antymaterii, składający się z antyprotonu i pozytonu (czyli antyelektronu)


lexentry: pol/anyż__rzeczownik__1
written_rep: anyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/anyżek__rzeczownik__1
written_rep: anyżek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anissame
sense_list:
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/aojda__rzeczownik__1
written_rep: aojda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aöde | Aoede | Aoide
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadworny lub wędrowny śpiewak w starożytnej Grecji, sławiący czyny bohaterów i bogów;


lexentry: pol/aoryst__rzeczownik__1
written_rep: aoryst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aorist
sense_list:
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;


lexentry: pol/aparat__rzeczownik__1
written_rep: aparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apparat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny | (anatomia, anatomiczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania


lexentry: pol/aparat_rentgenowski__rzeczownik__1
written_rep: aparat rentgenowski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Röntgenapparat
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim


lexentry: pol/aparatczyk__rzeczownik__1
written_rep: aparatczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apparatschik
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej


lexentry: pol/apartament__rzeczownik__1
written_rep: apartament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Suite
sense_list:
(hotelarstwo) komfortowe pomieszczenie w hotelu, zawierające prócz przynajmniej jednej sypialni i łazienki także część dzienną, aneks kuchenny itp.; także: samodzielne mieszkanie wynajmowane na tych samych zasadach, co pokój w hotelu


lexentry: pol/apartheid__rzeczownik__1
written_rep: apartheid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apartheid
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;


lexentry: pol/aparycja__rzeczownik__1
written_rep: aparycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aussehen
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) ukazanie się, pokazanie się | (przestarzałe, przestarzały) wygląd zewnętrzny (powierzchowny)


lexentry: pol/apaszka__rzeczownik__1
written_rep: apaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Halstuch
sense_list:
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);


lexentry: pol/apateizm__rzeczownik__1
written_rep: apateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apatheismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Appell
sense_list:
publiczne wezwanie skierowane do jakiegoś ogółu do podjęcia działań lub uczestniczenia w czymś | (wojskowość, wojskowy) zbiórka wszystkich żołnierzy w jednostce


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fahnenappell
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zbiórka uczniów w szkole, harcerzy na obozie itp. w celu sprawdzenia obecności, odczytania rozkazów (poleceń)


lexentry: pol/apelatyw__rzeczownik__1
written_rep: apelatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Appellativum
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa, która może się odnosić do dowolnego egzemplarza danej klasy przedmiotów, w odróżnieniu od nazwy własnej, która odnosi się do konkretnej jednostki


lexentry: pol/apercepcja__rzeczownik__1
written_rep: apercepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apperzeption
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postrzeganie samego siebie, świadomość samego siebie, postrzeganie przez umysł jego własnych stanów;


lexentry: pol/aperiodyczny__przymiotnik__1
written_rep: aperiodyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aperiodisch | unperiodisch
sense_list:
(fizyka, fizyczny) niepowtarzający się okresowo | występujący, pojawiający się w zmiennych odstępach czasu


lexentry: pol/aphelium__rzeczownik__1
written_rep: aphelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aphel
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;


lexentry: pol/apka__rzeczownik__1
written_rep: apka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: App
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) aplikacja, najczęściej na tablet, smartfon czy inne urządzenie mobilne


lexentry: pol/aplikacja__rzeczownik__1
written_rep: aplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anwendung | App | Applikation | Anwenderprogramm
sense_list:
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;


lexentry: pol/aplikator__rzeczownik__1
written_rep: aplikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Applikator
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka


lexentry: pol/aplikować__czasownik__1
written_rep: aplikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verabreichen
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku


lexentry: pol/apofatyczny__przymiotnik__1
written_rep: apofatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apophatisch
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) przyjmujący raczej czym Bóg nie jest, niż czym jest


lexentry: pol/apogeum__rzeczownik__1
written_rep: apogeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apogäum | Höhepunkt
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi


lexentry: pol/apokopa__rzeczownik__1
written_rep: apokopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apokope
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;


lexentry: pol/apokryf__rzeczownik__1
written_rep: apokryf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apokryph
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) utwór rzekomo autentyczny, np. podrobione dzieło wielkiego pisarza lub recenzja nienieistniejącej książki | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) teksty religijne, okołobiblijne, spisane w czasach starożytnych, ale które nie wchodzą do kanonu Biblii danego Kościoła;


lexentry: pol/apokryficzny__przymiotnik__1
written_rep: apokryficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: unecht
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu


lexentry: pol/apolog__rzeczownik__1
written_rep: apolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apolog
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór prozą lub wierszem o charakterze dydaktyczno-moralizatorskim, często alegoryczny;


lexentry: pol/apologia__rzeczownik__1
written_rep: apologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apologie
sense_list:
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;


lexentry: pol/aporia__rzeczownik__1
written_rep: aporia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aporie
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;


lexentry: pol/aport__rzeczownik__1
written_rep: aport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aufteilung
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wkład niepieniężny wnoszony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego;


lexentry: pol/aposjopeza__rzeczownik__1
written_rep: aposjopeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aposiopese
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) środek stylistyczny, który polega na nagłym przerwaniu wypowiedzi przed jej pełnym spodziewanym zakończeniem


lexentry: pol/aposterioryczny__przymiotnik__1
written_rep: aposterioryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aposteriorisch
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) taki, który opiera, bazuje się na doświadczeniu; jest udowodniony za pomocą doświadczenia


lexentry: pol/apostille__rzeczownik__1
written_rep: apostille
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apostille
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)


lexentry: pol/apostolat__rzeczownik__1
written_rep: apostolat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apostelamt
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność apostolska, krzewienie wiary | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność biskupia | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa chrześcijań uczestnicząca w ewangelizacji


lexentry: pol/apostoł__rzeczownik__1
written_rep: apostoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apostel
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo


lexentry: pol/apostoł__rzeczownik__1
written_rep: apostoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apostel | Jünger
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;


lexentry: pol/apostrofa__rzeczownik__1
written_rep: apostrofa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apostrophe
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób


lexentry: pol/apotropeiczny__przymiotnik__1
written_rep: apotropeiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apotropäisch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) taki, który ma rzekomo moc odpędzania złych mocy, duchów, diabłów


lexentry: pol/appeasement__rzeczownik__1
written_rep: appeasement
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Appeasement
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka ustępstw wobec żądań agresywnego państwa, mająca na celu złagodzenie jego postawy, osiągnięcie ugody i utrzymanie pokoju;


lexentry: pol/appendektomia__rzeczownik__1
written_rep: appendektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Appendektomie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu wyrostka robaczkowego, zwykle z powodu jego ostrego zapalenia;


lexentry: pol/apraksja__rzeczownik__1
written_rep: apraksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apraxie
sense_list:
(medycyna, medyczny) upośledzenie zdolności do wykonywania wcześniej wyuczonych, celowych ruchów, które nie wynika z niedowładów, ataksji ani zaburzeń czucia, lecz z uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza w obrębie kory mózgowej


lexentry: pol/aprecjacja__rzeczownik__1
written_rep: aprecjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wertzunahme
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wzrost wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;


lexentry: pol/aprioryczny__przymiotnik__1
written_rep: aprioryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apriorisch
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) taki, który przyjęty z góry jako założenie niezależne od doświadczenia, a bazujące na sądzie rozumowym


lexentry: pol/aprosdoketon__rzeczownik__1
written_rep: aprosdoketon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aprosdoketon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dowolne zaskakujące użycie środków językowych | (językoznawstwo, językoznawczy) figura stylistyczna polegająca na niespodziewanej podmianie słowa w znanym cytacie lub przysłowiu


lexentry: pol/apsyda__rzeczownik__1
written_rep: apsyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apsis | Apside
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/apteczka_pierwszej_pomocy__rzeczownik__1
written_rep: apteczka pierwszej pomocy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erste-Hilfe-Kasten | Verbandkasten
sense_list:
pojemnik służący do przechowywania materiałów i środków przeznaczonych do udzielania pierwszej pomocy


lexentry: pol/apteka__rzeczownik__1
written_rep: apteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apotheke
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;


lexentry: pol/aptekarka__rzeczownik__1
written_rep: aptekarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apothekerin
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka


lexentry: pol/aptekarz__rzeczownik__1
written_rep: aptekarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apotheker
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;


lexentry: pol/aquafaba__rzeczownik__1
written_rep: aquafaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aquafaba
sense_list:
(spożywczy) zagęstnik spożywczy otrzymywany przy gotowaniu ciecierzycy lub innych strączkowych, półprodukt stosowany w kuchni wegańskiej jako zamiennik białka jajek;


lexentry: pol/ara_hiacyntowa__rzeczownik__1
written_rep: ara hiacyntowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hyazinth-Ara
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus hyacinthinus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Anodorhynchus;


lexentry: pol/ara_kasztanowoczelna__rzeczownik__1
written_rep: ara kasztanowoczelna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rotbugara
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ara severus lub Ara severa, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;


lexentry: pol/ara_marakana__rzeczownik__1
written_rep: ara marakana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rotrückenara
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Primolius maracana, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius


lexentry: pol/ara_modra__rzeczownik__1
written_rep: ara modra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spix-Ara
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;


lexentry: pol/ara_niebieskogłowa__rzeczownik__1
written_rep: ara niebieskogłowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blaukopfara | Gebirgsara
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Primolius couloni lub Propyrrhura couloni, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Primolius


lexentry: pol/ara_trójbarwna__rzeczownik__1
written_rep: ara trójbarwna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreifarbenara | Kuba-Ara
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ara tricolor, wymarły gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych;


lexentry: pol/ara_żółtoskrzydła__rzeczownik__1
written_rep: ara żółtoskrzydła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hellroter Ara
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ara macao, gatunek ptaka, z rodzaju ara, z podrodziny papug neotropikalnych;


lexentry: pol/arabeska__rzeczownik__1
written_rep: arabeska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arabeske
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej; | (choreografia, choreograficzny) poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura na fortepian;


lexentry: pol/arabistyka__rzeczownik__1
written_rep: arabistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arabistik
sense_list:
kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie arabistyki (1.1) | nauka o języku, kulturze i historii Arabów;


lexentry: pol/arabizm__rzeczownik__1
written_rep: arabizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arabismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka arabskiego;


lexentry: pol/arabizować__czasownik__1
written_rep: arabizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: arabisieren
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie


lexentry: pol/arabski__rzeczownik__1
written_rep: arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arabisch | arabisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;


lexentry: pol/aramejski__rzeczownik__1
written_rep: aramejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Aramäisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;


lexentry: pol/arbiter__rzeczownik__1
written_rep: arbiter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schiedsmann
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór


lexentry: pol/arboretum__rzeczownik__1
written_rep: arboretum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arboretum
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian;


lexentry: pol/arbuz__rzeczownik__1
written_rep: arbuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wassermelone
sense_list:
(spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/archanioł__rzeczownik__1
written_rep: archanioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erzengel
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;


lexentry: pol/archeologia__rzeczownik__1
written_rep: archeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Archäologie | Altertumskunde
sense_list:
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;


lexentry: pol/archeozoologia__rzeczownik__1
written_rep: archeozoologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Paläozoologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk;


lexentry: pol/archetyp__rzeczownik__1
written_rep: archetyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Archetyp | Archetypus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci | (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;


lexentry: pol/archidiakon__rzeczownik__1
written_rep: archidiakon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Archidiakon
sense_list:
(kościelny) duchowny katolicki lub prawosławny, pełniący funkcję przełożonego diakonów, a niekiedy także pomocnika biskupa w zarządzaniu częścią diecezji


lexentry: pol/archimandryta__rzeczownik__1
written_rep: archimandryta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Archimandrit
sense_list:
(kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich | w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji


lexentry: pol/architekt__rzeczownik__1
written_rep: architekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Architekt
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury | (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu


lexentry: pol/architektka__rzeczownik__1
written_rep: architektka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Architektin
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) kobieta będąca twórczynią, kreatorką czegoś


lexentry: pol/architektura__rzeczownik__1
written_rep: architektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Architektur | Baukunst
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;


lexentry: pol/architraw__rzeczownik__1
written_rep: architraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Architrav
sense_list:
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;


lexentry: pol/archiwolta__rzeczownik__1
written_rep: archiwolta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Archivolte
sense_list:
(architektura, architektoniczny) zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;


lexentry: pol/archiwum__rzeczownik__1
written_rep: archiwum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Archiv
sense_list:
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne | budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1) | instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem oraz udostępnianiem zgromadzonych archiwaliów


lexentry: pol/archont__rzeczownik__1
written_rep: archont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Archon
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach, od VIII w. p.n.e. do czasów reform Klejstensa, jeden z dziewięciu najważniejszych urzędników polis, zasiadał w Areopagu;


lexentry: pol/arcus_sinus__rzeczownik__1
written_rep: arcus sinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arkussinus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja odwrotna do funkcji sinus ograniczonej do przedziału [-\tfrac{\pi}{2}, \tfrac{\pi}{2}]


lexentry: pol/arcybiskup__rzeczownik__1
written_rep: arcybiskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erzbischof | Erzbischöfin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);


lexentry: pol/arcydzieło__rzeczownik__1
written_rep: arcydzieło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meisterwerk | Meisterstück
sense_list:
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi; | (przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca


lexentry: pol/arcykapłan__rzeczownik__1
written_rep: arcykapłan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hohepriester
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich; | (teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi


lexentry: pol/areszt__rzeczownik__1
written_rep: areszt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arrest
sense_list:
tymczasowe pozbawienie wolności; | miejsce, gdzie wykonywany jest areszt (1.1) | zajęcie przedmiotów na poczet wierzytelności


lexentry: pol/argot__rzeczownik__1
written_rep: argot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rotwelsch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (przestarzałe, przestarzały) odmiana języka używana przez grupę zawodową albo środowiskową


lexentry: pol/argument__rzeczownik__1
written_rep: argument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Argument
sense_list:
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy; | (matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik


lexentry: pol/arianizm__rzeczownik__1
written_rep: arianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arianismus
sense_list:
(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijańska, antytrynitarna doktryna teologiczna negująca boskość Jezusa i głosząca jego stworzenie lub zrodzenie przez Boga Ojca;


lexentry: pol/ariański__przymiotnik__1
written_rep: ariański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: arianisch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem


lexentry: pol/arka_Noego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: arka Noego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Arche Noah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;


lexentry: pol/arkada__rzeczownik__1
written_rep: arkada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arkade
sense_list:
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;


lexentry: pol/arkadyjski__przymiotnik__1
written_rep: arkadyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Arkadier
sense_list:
odnoszący się do Arkadyjczyków lub Arkadii (krainy historycznej na Peloponezie) | odnoszący się do arkadii


lexentry: pol/arkebuz__rzeczownik__1
written_rep: arkebuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arkebuse
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;


lexentry: pol/arkusz_kalkulacyjny__rzeczownik__1
written_rep: arkusz kalkulacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tabellenkalkulationsprogramm
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;


lexentry: pol/arlekin__rzeczownik__1
written_rep: arlekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harlekin
sense_list:
(sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;


lexentry: pol/armatura__rzeczownik__1
written_rep: armatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Armatur
sense_list:
konstrukcja podtrzymująca elementy rzeźby, budynku lub witraża | pomocnicze wyposażenie pomieszczenia, maszyny, itp., umożliwiające jego właściwe wykorzystanie


lexentry: pol/arogancja__rzeczownik__1
written_rep: arogancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arroganz | Überheblichkeit
sense_list:
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się


lexentry: pol/aromaterapia__rzeczownik__1
written_rep: aromaterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aromatherapie
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);


lexentry: pol/aronia__rzeczownik__1
written_rep: aronia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apfelbeere
sense_list:
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;


lexentry: pol/arpeggio__rzeczownik__1
written_rep: arpeggio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arpeggio
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wykonania akordu na instrumencie muzycznym polegający na zagraniu składowych dźwięków jeden po drugim, zaczynając od najniższego tonu;


lexentry: pol/arsenał__rzeczownik__1
written_rep: arsenał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arsenal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/arsenopiryt__rzeczownik__1
written_rep: arsenopiryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arsenopyrit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;


lexentry: pol/arszenik__rzeczownik__1
written_rep: arszenik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weißarsenik
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (potocznie, potoczny) tlenek arsenu na trzecim stopniu utlenienia, popularna trucizna pod postacią białego proszku


lexentry: pol/art_déco__rzeczownik__1
written_rep: art déco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Art déco
sense_list:
(sztuka) styl w sztukach plastycznych i wzornictwie XX w. charakteryzującym się zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form;


lexentry: pol/artefakt__rzeczownik__1
written_rep: artefakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Artefakt
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego; | (antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką;


lexentry: pol/artel__rzeczownik__1
written_rep: artel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Artel
sense_list:
samodzielna grupa pracujących wspólnie robotników, rzemieślników lub myśliwych w Rosji i krajach postrosyjskich;


lexentry: pol/artezyjski__przymiotnik__1
written_rep: artezyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: artesisch
sense_list:
(geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;


lexentry: pol/artretyzm__rzeczownik__1
written_rep: artretyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arthrose
sense_list:
(potocznie, potoczny) przewlekła choroba układu kostno-stawowego powodująca dolegliwości bólowe i zniekształcenia stawów oraz przyczyniająca się do niesprawności chorego


lexentry: pol/artykuł__rzeczownik__1
written_rep: artykuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Artikel
sense_list:
(publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie | (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek


lexentry: pol/artyleria__rzeczownik__1
written_rep: artyleria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Artillerie
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aryjski__przymiotnik__1
written_rep: aryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: arisch
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) należący do Ariów | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków


lexentry: pol/arystokracja__rzeczownik__1
written_rep: arystokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aristokratie
sense_list:
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie; | (przenośnie, przenośnia) elitarna grupa ludzi, wyróżniająca się w społeczeństwie | ustrój wyróżniony przez Arystotelesa, charakteryzujący się rządami niewielkiej elity, (wedle założeń) ludzi najlepszych pod względem moralnym;


lexentry: pol/arystokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: arystokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aristokratisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z arystokracją jako formą sprawowania rządów | charakterystyczny dla arystokratów, posiadający cechy przypisywane arystokratom lub arystokracji


lexentry: pol/arytmetyka__rzeczownik__1
written_rep: arytmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arithmetik | Rechenkunst
sense_list:
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;


lexentry: pol/as-moll__rzeczownik__1
written_rep: as-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: as-Moll
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)


lexentry: pol/as_serwisowy__rzeczownik__1
written_rep: as serwisowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ass
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie, siatkówce: idealnie zagrany serwis, którego przeciwnik nie jest w stanie odebrać i po którym gracz zdobywa punkt


lexentry: pol/asafetyda__rzeczownik__1
written_rep: asafetyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asant | Teufelsdreck | Stinkasant
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;


lexentry: pol/ascendent__rzeczownik__1
written_rep: ascendent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aszendent
sense_list:
(astrologia, astrologiczny) punkt ekliptyki, który wschodzi w określonym momencie i miejscu na Ziemi;


lexentry: pol/asceza__rzeczownik__1
written_rep: asceza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Askese
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego


lexentry: pol/aseksualny__przymiotnik__1
written_rep: aseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: asexuell
sense_list:
(potocznie, potoczny) pozbawiony seksu, zmysłowości | (seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego


lexentry: pol/asekuracja__rzeczownik__1
written_rep: asekuracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Assekuranz
sense_list:
zabezpieczenie podczas wykonywania niebezpiecznych czynności jak np. wspinaczka | zabezpieczenie przed skutkami ryzykownych działań


lexentry: pol/asekuracja__rzeczownik__1
written_rep: asekuracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Versicherung
sense_list:
umowa zawierana z odpowiednią instytucją, która rozporządza pieniędzmi ubezpieczonych, pokrywając ich potrzeby na określonych warunkach


lexentry: pol/aseptyka__rzeczownik__1
written_rep: aseptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asepsis
sense_list:
zespół środków i działań mających na celu zapobieganie zakażeniom poprzez utrzymywanie jałowości w otoczeniu, na narzędziach, skórze i powierzchniach podczas zabiegów medycznych lub laboratoryjnych


lexentry: pol/asertywność__rzeczownik__1
written_rep: asertywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anmaßung
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;


lexentry: pol/asesor__rzeczownik__1
written_rep: asesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Assessor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik w sądach administracyjnych, prokuraturze, notariacie lub izbach komorniczych, który zdał już egzamin zawodowy, ale nie otrzymał jeszcze nominacji na stanowisko;


lexentry: pol/asfalciarz__rzeczownik__1
written_rep: asfalciarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asphaltbauer
sense_list:
(potocznie, potoczny) pracownik fizyczny zatrudniony w układaniu i rozprowadzaniu asfaltu na drogach, chodnikach lub parkingach


lexentry: pol/asklepiejon__rzeczownik__1
written_rep: asklepiejon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asklepieion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;


lexentry: pol/aspekt__rzeczownik__1
written_rep: aspekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aspekt
sense_list:
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie; | punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana | (astronomia, astronomiczny) położenie gwiazd względem siebie i znaków zodiaku;


lexentry: pol/aspiryna__rzeczownik__1
written_rep: aspiryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aspirin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;


lexentry: pol/assel__rzeczownik__1
written_rep: assel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asselium
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwszy, najstarszy wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 299 – 294,6 milionów lat temu;


lexentry: pol/asteroida__rzeczownik__1
written_rep: asteroida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asteroid
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);


lexentry: pol/asterysk__rzeczownik__1
written_rep: asterysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sternchen
sense_list:
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;


lexentry: pol/asteryzm__rzeczownik__1
written_rep: asteryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asterismus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) układ gwiazd tworzący na niebie pewien widoczny zbiór, niebędący gwiazdozbiorem; | (mineralogia, mineralogiczny) efekt optyczny polegający na powstaniu promieni świetlnych na minerale wskutek jego specyficznych właściwości; | znak „⁂”, stosowany w celu zwrócenia szczególnej uwagi na fragment tekstu;


lexentry: pol/astma__rzeczownik__1
written_rep: astma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asthma
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;


lexentry: pol/astrofizyka__rzeczownik__1
written_rep: astrofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Astrophysik
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;


lexentry: pol/astrolab__rzeczownik__1
written_rep: astrolab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Astrolabium
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (przestarzałe, przestarzały) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich


lexentry: pol/astrolabium__rzeczownik__1
written_rep: astrolabium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Astrolabium
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich


lexentry: pol/astrologia__rzeczownik__1
written_rep: astrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Astrologie
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;


lexentry: pol/astronauta__rzeczownik__1
written_rep: astronauta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Astronaut | Raumfahrer
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej


lexentry: pol/astronautyka__rzeczownik__1
written_rep: astronautyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Astronautik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;


lexentry: pol/astronom__rzeczownik__1
written_rep: astronom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Astronom
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii; | (potocznie, potoczny) miłośnik i znawca astronomii


lexentry: pol/astronomiczny__przymiotnik__1
written_rep: astronomiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: astronomisch
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią | (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki


lexentry: pol/astygmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: astygmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Astigmatismus
sense_list:
(optyka, optyczny) wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;


lexentry: pol/asymilacyjny__przymiotnik__1
written_rep: asymilacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Assimilation
sense_list:
(biologia, biologiczny) związany z asymilacją | (językoznawstwo, językoznawczy) związany z asymilacją | (psychologia, psychologiczny) związany z asymilacją | (socjologia, socjologiczny) związany z asymilacją


lexentry: pol/asymptotyczny__przymiotnik__1
written_rep: asymptotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: asymptotisch
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odnoszący się do asymptoty; zbliżający się do pewnej granicy lub krzywej, ale nigdy jej nieosiągający


lexentry: pol/asynchroniczny__przymiotnik__1
written_rep: asynchroniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: asynchron | asynchronisch
sense_list:
taki, który nie zachodzi równocześnie z innym procesem lub zdarzeniem; przebiegający niezależnie w czasie


lexentry: pol/asyrologia__rzeczownik__1
written_rep: asyrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Assyriologie | Altorientalistik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;


lexentry: pol/asyryjski__rzeczownik__1
written_rep: asyryjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: assyrisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (starożytność) dialekt asyryjski języka akadyjskiego; | (językoznawstwo, językoznawczy) język asyryjski;


lexentry: pol/asysta__rzeczownik__1
written_rep: asysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Assist | Torschussvorlage | Torvorlage
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej, koszykówce, hokeju: podanie, po którym następuje strzał zakończony golem


lexentry: pol/atak__rzeczownik__1
written_rep: atak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Angriff | Attacke
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi | agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś


lexentry: pol/ataman__rzeczownik__1
written_rep: ataman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ataman
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojskowy dowódca, często też będący politycznym przywódcą kozaków;


lexentry: pol/atanazjański__przymiotnik__1
written_rep: atanazjański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: athanasisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z doktorem Kościoła Atanazym Wielkim


lexentry: pol/atari__rzeczownik__1
written_rep: atari
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atari
sense_list:
taktyczna sytuacja przymusu w grze w go, w której grupa kamieni ma tylko jeden oddech i może zostać zbita w następnym ruchu


lexentry: pol/ateistyczny__przymiotnik__1
written_rep: ateistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: atheistisch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem


lexentry: pol/ateizm__rzeczownik__1
written_rep: ateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atheismus | Gottesleugnung
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;


lexentry: pol/atelier__rzeczownik__1
written_rep: atelier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -s
sense_list:
(sztuka) pracownia artysty (malarza, fotografika itp.) z odpowiednim wyposażeniem i oświetleniem, będąca częstym tematem w malarstwie


lexentry: pol/atelier__rzeczownik__1
written_rep: atelier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Studio
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół specjalnie urządzonych pomieszczeń, w których kręci się filmy


lexentry: pol/atest__rzeczownik__1
written_rep: atest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zertifikat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający, zaświadczający | (technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami


lexentry: pol/atlant__rzeczownik__1
written_rep: atlant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atlant
sense_list:
(architektura, architektoniczny) posąg atletycznego mężczyzny jako podpora architektoniczna, np. balkonu;


lexentry: pol/atlantycki__przymiotnik__1
written_rep: atlantycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: atlantisch
sense_list:
(geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący państw NATO


lexentry: pol/atlas__rzeczownik__2
written_rep: atlas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Atlant
sense_list:
(architektura, architektoniczny) posąg atletycznego mężczyzny podpierającego balkon, podpora architektoniczna;


lexentry: pol/atmosfera__rzeczownik__1
written_rep: atmosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atmosphäre
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; | powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie | (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. | (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia


lexentry: pol/atol__rzeczownik__1
written_rep: atol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atoll
sense_list:
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;


lexentry: pol/atom__rzeczownik__1
written_rep: atom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atom
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;


lexentry: pol/atomizować__czasownik__1
written_rep: atomizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: atomisieren
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) powodować rozpad większej całości na elementy | (technologia, technika, techniczny) rozdrabniać na bardzo drobne cząstki


lexentry: pol/atopia__rzeczownik__1
written_rep: atopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atopie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedziczna skłonność organizmu do nadmiernej reakcji alergicznej na powszechnie występujące czynniki środowiskowe


lexentry: pol/atrakcyjny__przymiotnik__1
written_rep: atrakcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: attraktiv
sense_list:
o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie) | interesujący, dobry, korzystny, wartościowy, godny przyjęcia/rozważenia (o pojęciu, rzeczy, obiekcie, ofercie itd.)


lexentry: pol/atrament_sympatyczny__rzeczownik__1
written_rep: atrament sympatyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Geheimtinte
sense_list:
atrament bezbarwny, niewidoczny po napisaniu, możliwy do odczytania dopiero po ogrzaniu lub zastosowaniu odpowiedniego odczynnika;


lexentry: pol/atrium__rzeczownik__1
written_rep: atrium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atrium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę


lexentry: pol/atropina__rzeczownik__1
written_rep: atropina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atropin
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;


lexentry: pol/attaché__rzeczownik__1
written_rep: attaché
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Attaché
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;


lexentry: pol/attyka__rzeczownik__1
written_rep: attyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Attika
sense_list:
(architektura, architektoniczny) górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach;


lexentry: pol/atut__rzeczownik__1
written_rep: atut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Trumpf
sense_list:
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru


lexentry: pol/audiobook__rzeczownik__1
written_rep: audiobook
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hörbuch
sense_list:
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;


lexentry: pol/audiolog__rzeczownik__1
written_rep: audiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Audiologe
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu


lexentry: pol/audiologia__rzeczownik__1
written_rep: audiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Audiologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o słuchu


lexentry: pol/audiometr__rzeczownik__1
written_rep: audiometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Audiometer
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu;


lexentry: pol/audion__rzeczownik__1
written_rep: audion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Audion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (elektronika, elektroniczny) pierwsza konstrukcyjnie trioda (lampowa);


lexentry: pol/audyt__rzeczownik__1
written_rep: audyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Audit
sense_list:
okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;


lexentry: pol/augment__rzeczownik__1
written_rep: augment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Augment
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego


lexentry: pol/augmentacja__rzeczownik__1
written_rep: augmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Augmentation
sense_list:
(medycyna, medyczny) w kardiologii: zwiększenie wartości ciśnienia w głównych tętnicach spowodowane przez falę zwrotną; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika imitacyjna polegająca na wydłużeniu, najczęściej dwukrotnym, wszystkich wartości rytmicznych tematu;


lexentry: pol/augur__rzeczownik__1
written_rep: augur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Augur
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);


lexentry: pol/aukcja__rzeczownik__1
written_rep: aukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Versteigerung | Auktion
sense_list:
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;


lexentry: pol/aulos__rzeczownik__1
written_rep: aulos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aulos
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/aura__rzeczownik__1
written_rep: aura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aura
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki | (ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm;


lexentry: pol/aureola__rzeczownik__1
written_rep: aureola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aureole
sense_list:
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych | świetlista obwódka wokół jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/australijski__przymiotnik__1
written_rep: australijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: australisch
sense_list:
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami


lexentry: pol/austrofaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: austrofaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Austrofaschismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) austriacka odmiana faszyzmu;


lexentry: pol/auszpik__rzeczownik__1
written_rep: auszpik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aspik
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aut__rzeczownik__1
written_rep: aut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aus
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;


lexentry: pol/autekologia__rzeczownik__1
written_rep: autekologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autökologie
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) dział ekologii, zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania środowiska abiotycznego na poszczególne organizmy, i odwrotnie


lexentry: pol/auto-__przedrostek__1
written_rep: auto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: auto-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu | pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności


lexentry: pol/auto__rzeczownik__1
written_rep: auto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Auto
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/autoantonim__rzeczownik__1
written_rep: autoantonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autoantonym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo posiadające dwa sprzeczne znaczenia, będące własnym przeciwieństwem


lexentry: pol/autobus__rzeczownik__1
written_rep: autobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bus | Omnibus | Autobus
sense_list:
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;


lexentry: pol/autocenzura__rzeczownik__1
written_rep: autocenzura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autozensur
sense_list:
kontrolowanie własnych wypowiedzi, publikacji, programów itp. pod względem politycznym lub obyczajowym


lexentry: pol/autodafe__rzeczownik__1
written_rep: autodafe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autodafé
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję;


lexentry: pol/autofocus__rzeczownik__1
written_rep: autofocus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autofokus
sense_list:
(fotografia) system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;


lexentry: pol/autogeneza__rzeczownik__1
written_rep: autogeneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autogenese
sense_list:
proces samorzutnego powstawania lub rozwoju organizmu, struktury albo zjawiska wyłącznie na podstawie jego własnych, wewnętrznych właściwości


lexentry: pol/autoimmunologiczny__przymiotnik__1
written_rep: autoimmunologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Autoimmun- | autoimmunologisch
sense_list:
(medycyna, medyczny) taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom


lexentry: pol/autokatalityczny__przymiotnik__1
written_rep: autokatalityczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: autokatalytisch
sense_list:
związany z autokatalizą; taki, w którym produkt reakcji chemicznej działa jako katalizator tej samej reakcji, przyspieszając jej przebieg


lexentry: pol/autokefalia__rzeczownik__1
written_rep: autokefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autokephalie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;


lexentry: pol/autokefaliczny__przymiotnik__1
written_rep: autokefaliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: autokephal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii


lexentry: pol/autoklaw__rzeczownik__1
written_rep: autoklaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autoklav
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;


lexentry: pol/autokomentarz__rzeczownik__1
written_rep: autokomentarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Selbstkommentar
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) opinia wyrażona przez kogoś na temat własnego zachowania, własnej osoby, własnego utworu


lexentry: pol/autokracja__rzeczownik__1
written_rep: autokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autokratie
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;


lexentry: pol/autokratyzm__rzeczownik__1
written_rep: autokratyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autokratismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;


lexentry: pol/automatyczna_sekretarka__rzeczownik__1
written_rep: automatyczna sekretarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anrufbeantworter
sense_list:
(telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści


lexentry: pol/automatyczny__przymiotnik__1
written_rep: automatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: automatisch
sense_list:
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka | (przenośnie, przenośnia) wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli | rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami


lexentry: pol/automatyka__rzeczownik__1
written_rep: automatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Automatik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dyscyplina zajmująca się urządzeniami sterującymi procesami bez udziału człowieka lub z jego ograniczonym udziałem


lexentry: pol/autor__rzeczownik__1
written_rep: autor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autor | Verfasser
sense_list:
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)


lexentry: pol/autoreferencja__rzeczownik__1
written_rep: autoreferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Selbstreferenz
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) odnoszenie czegoś do samego siebie, porównywanie czegoś ze sobą, szukanie związków ze sobą


lexentry: pol/autorytaryzm__rzeczownik__1
written_rep: autorytaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autoritarismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli


lexentry: pol/autoryzacja__rzeczownik__1
written_rep: autoryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autorisierung
sense_list:
(informatyka, informatyczny) proces nadawania podmiotowi uprawnień do danych | (telewizja, telewizyjny) akceptacja treści wywiadu przez osobę, która go udzieliła | zezwolenie twórcy na wykorzystanie swego dzieła


lexentry: pol/autostop__rzeczownik__1
written_rep: autostop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autostopp
sense_list:
sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami


lexentry: pol/autostrada__rzeczownik__1
written_rep: autostrada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autobahn
sense_list:
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;


lexentry: pol/autostradowy__przymiotnik__1
written_rep: autostradowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Autobahn-
sense_list:
związany z autostradą, dotyczący autostrady, występujący na autostradzie lub dla niej charakterystyczny


lexentry: pol/autotomia__rzeczownik__1
written_rep: autotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autotomie
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;


lexentry: pol/autyzm__rzeczownik__1
written_rep: autyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Autismus
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;


lexentry: pol/awalista__rzeczownik__1
written_rep: awalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bürgschaft
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba, która udziela poręczenia wekslowego (awalu)


lexentry: pol/awangardowy__przymiotnik__1
written_rep: awangardowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: avantgardistisch
sense_list:
(sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce) | taki, który charakteryzuje się nowatorstwem, prekursorstwem; jest postępowy


lexentry: pol/awaria__rzeczownik__1
written_rep: awaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Störung | Panne | Havarie | Fehler
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie


lexentry: pol/awaryjne_lądowanie__rzeczownik__1
written_rep: awaryjne lądowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Notlandung
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) procedura przedwczesnego lądowania podejmowana ze względu na zaistnienie warunków zagrażających bezpieczeństwu pasażerów w razie dalszego lotu;


lexentry: pol/awatar__rzeczownik__1
written_rep: awatar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Avatar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga


lexentry: pol/awerroizm__rzeczownik__1
written_rep: awerroizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Averroismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;


lexentry: pol/awestyjski__rzeczownik__1
written_rep: awestyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Avestisch | Awestisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);


lexentry: pol/awifauna__rzeczownik__1
written_rep: awifauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Avifauna
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym;


lexentry: pol/awokado__rzeczownik__1
written_rep: awokado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Avocado
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1) | (botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;


lexentry: pol/azalia__rzeczownik__1
written_rep: azalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Azalee | Azalie
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik


lexentry: pol/azeotrop__rzeczownik__1
written_rep: azeotrop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azeotrop Gemisch
sense_list:
(fizyka, fizyczny) mieszanina cieczy, której temperatura wrzenia pod pewnym ciśnieniem jest wyższa lub niższa od temperatury wrzenia jej poszczególnych składników i której para ma taki sam skład, co postać ciekła;


lexentry: pol/azotować__czasownik__1
written_rep: azotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: nitrieren
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) nasycać powierzchnię metalu azotem, w celu zwiększenia twardości, odporności na zużycie i korozję


lexentry: pol/azotyn__rzeczownik__1
written_rep: azotyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nitrit
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu azotawego (HNO₂); związek chemiczny zawierający grupę azotynową (-NO₂) związaną z metalem lub innym atomem (zwykle ich grupą)


lexentry: pol/azyl__rzeczownik__1
written_rep: azyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asyl
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych; | miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;


lexentry: pol/ałas__rzeczownik__1
written_rep: ałas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alas
sense_list:
(geologia, geologiczny) niecka w skałach luźnych powstająca wskutek wytapiania klinów lodowych na obszarach występowania wieloletniej zmarzliny;


lexentry: pol/ałun__rzeczownik__1
written_rep: ałun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alaun
sense_list:
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu


lexentry: pol/ałunit__rzeczownik__1
written_rep: ałunit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alunit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) siarczan glinowo-potasowy KAl3 (SO4)2 (OH)6, stosowany do otrzymywania ałunu;


lexentry: pol/ałycza__rzeczownik__1
written_rep: ałycza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirschpflaume
sense_list:
(botanika, botaniczny) Prunus cerasifera lub Prunus divaricata, ciernisty krzew lub drzewo z rodziny różowatych (Rosaceae), o małych jadalnych owocach, często uprawiane jako roślina żywopłotowa; | (botanika, botaniczny) owoc ałyczy (1.1)


lexentry: pol/b-moll__rzeczownik__1
written_rep: b-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: b-Moll
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku b (w zapisie nutowym z pięcioma bemolami)


lexentry: pol/baba-chłop__rzeczownik__1
written_rep: baba-chłop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dragoner | Mannsweib
sense_list:
(potocznie, potoczny) o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze


lexentry: pol/baba__rzeczownik__1
written_rep: baba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weib
sense_list:
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej


lexentry: pol/babeszjoza__rzeczownik__1
written_rep: babeszjoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Babesiose
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi);


lexentry: pol/babiniec__rzeczownik__1
written_rep: babiniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirchenhalle
sense_list:
(dawniej, dawny) także obecnie (Kraków, Bukowina) (architektura, architektoniczny) przedsionek kościoła lub wydzielona część synagogi, przeznaczone dla kobiet;


lexentry: pol/babka__rzeczownik__1
written_rep: babka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuchen
sense_list:
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka


lexentry: pol/babka_piaskowa__rzeczownik__1
written_rep: babka piaskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sandgrundel
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pomatoschistus microps Krøyer, gatunek ryby głównie słonowodnej z rodziny babkowatych;


lexentry: pol/babka_piaskowa__rzeczownik__1
written_rep: babka piaskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sandkuchen
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjne, lekkie i sypkie ciasto biszkoptowo-tłuszczowe, popularne w Polsce, szczególnie na Wielkanoc


lexentry: pol/babochłop__rzeczownik__1
written_rep: babochłop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mannsweib
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta, która wygląda i zachowuje się jak mężczyzna


lexentry: pol/babsko__rzeczownik__1
written_rep: babsko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weibsbild | Weib
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna


lexentry: pol/backdoor__rzeczownik__1
written_rep: backdoor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Backdoor
sense_list:
(informatyka, informatyczny) luka w zabezpieczeniach, swoista furtka utworzona umyślnie w celu późniejszego wykorzystania


lexentry: pol/backpacker__rzeczownik__1
written_rep: backpacker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Backpacker
sense_list:
określenie turysty podróżującego po świecie z plecakiem jako jedynym bagażem, sypiającego w schroniskach i najczęściej odwiedzającego kraje, w których jest taniej


lexentry: pol/baczność__wykrzyknik__1
written_rep: baczność
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: Achtung | stillgestanden
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) komenda nakazująca przyjęcie postawy stojącej, wyprostowanej, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi


lexentry: pol/bacówka__rzeczownik__1
written_rep: bacówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sennerei
sense_list:
drewniany budynek stawiany na halach pasterskich, w którym przez kilka miesięcy w roku, na czas wypasu, przebywa baca wraz z juhasami;


lexentry: pol/badian_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: badian właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sternanis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Illicium verum Hook. f., gatunek drzewa pochodzącego z południowo-wschodniej Azji i mającego znaczenie przede wszystkim jako przyprawa;


lexentry: pol/badminton__rzeczownik__1
written_rep: badminton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Badminton | Federball
sense_list:
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;


lexentry: pol/bagnet__rzeczownik__1
written_rep: bagnet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bajonett | Seitengewehr
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;


lexentry: pol/bagniak_wapienny__rzeczownik__1
written_rep: bagniak wapienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalk-Quellmoos
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Philonotis calcarea, gatunek mchów należący do rodziny szmotłochowatych;


lexentry: pol/bagnik_przybrzeżny__rzeczownik__1
written_rep: bagnik przybrzeżny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerandete Jagdspinne | gerandete Listspinne
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Dolomedes fimbriatus Clerck, gatunek pająka z rodziny darownikowatych, żyjącego w pobliżu wody


lexentry: pol/bahaizm__rzeczownik__1
written_rep: bahaizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bahaismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia wywodząca się z babizmu, której celem jest utworzenie religii ogólnoświatowej, unifikującej religie monoteistyczne – babizm, judaizm, chrześcijaństwo i islam;


lexentry: pol/bajda__rzeczownik__1
written_rep: bajda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mär
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) bajka, baśń | (potocznie, potoczny) opowiadanie zmyślone, niemające sensu


lexentry: pol/bajdak__rzeczownik__1
written_rep: bajdak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Baidak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duża bezpokładowa, jednomasztowa łódź żaglowo-wiosłowa, używana dawniej na rzekach Ukrainy i Białorusi oraz do wypraw na Morzu Czarnym;


lexentry: pol/bajka__rzeczownik__1
written_rep: bajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fabel
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;


lexentry: pol/bakalaureat__rzeczownik__2
written_rep: bakalaureat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Bakkalaureat
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) anglosaski najniższy uniwersytecki stopień naukowy | (dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) dawny najniższy uniwersytecki stopień naukowy | (edukacja, edukacyjny) międzynarodowa matura


lexentry: pol/bakałarz__rzeczownik__1
written_rep: bakałarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bachelor
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) m.in. w krajach anglosaskich osoba posiadająca tytuł bakałarza (2.1);


lexentry: pol/baklawa__rzeczownik__1
written_rep: baklawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Baklava
sense_list:
(cukiernictwo) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego tłuczonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi;


lexentry: pol/baksztag__rzeczownik__1
written_rep: baksztag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Backstag
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina stabilizująca maszt, ciągnąca się od masztu ku tyłowi i burcie;


lexentry: pol/bakteria_kwasu_mlekowego__rzeczownik__1
written_rep: bakteria kwasu mlekowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Milchsäurebakterie
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bakteria zdolna do wytwarzania kwasu mlekowego poprzez fermentację węglowodanów;


lexentry: pol/bakterioliza__rzeczownik__1
written_rep: bakterioliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bakteriolyse
sense_list:
(biologia, biologiczny) biologiczny proces zniszczenia bakterii, prowadzący do rozpadu ich ściany komórkowej i śmierci komórki;


lexentry: pol/bakteriologia__rzeczownik__1
written_rep: bakteriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bakteriologie | Bakterienkunde
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;


lexentry: pol/baktrian__rzeczownik__1
written_rep: baktrian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Trampeltier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;


lexentry: pol/bakłażan__rzeczownik__1
written_rep: bakłażan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aubergine
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;


lexentry: pol/bakłażanowy__przymiotnik__1
written_rep: bakłażanowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aubergine
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana


lexentry: pol/balast__rzeczownik__1
written_rep: balast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ballast
sense_list:
(morski) obciążenie stosowane głównie do obniżenia środka ciężkości i poprawienia stateczności; | (przenośnie, przenośnia) zbędny ciężar psychiczny lub fizyczny


lexentry: pol/balast__rzeczownik__1
written_rep: balast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: der Ballast
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) w balonach i sterowcach: dodatkowy ładunek służący do zrzucania w ramach regulowania tempa wznoszenia się i opadania


lexentry: pol/balejaż__rzeczownik__1
written_rep: balejaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Highlight
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu


lexentry: pol/balerina__rzeczownik__1
written_rep: balerina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ballerina
sense_list:
tancerka, solistka zespołu baletowego | (potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą


lexentry: pol/balerinka__rzeczownik__1
written_rep: balerinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ballerina
sense_list:
(potocznie, potoczny) (obuwnictwo, obuwniczy) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą


