# translation

lexentry: pol/trytytka__rzeczownik__1
written_rep: trytytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kabelbinder
sense_list:
(środowiskowy) elastyczna obejma z tworzywa sztucznego z mechanizmem zębatkowo-zapadkowym stosowana np. do spinania wiązek kabli elektrycznych lub mocowania kołpaków;


lexentry: pol/trzcina__rzeczownik__1
written_rep: trzcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schilf | Rohr
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;


lexentry: pol/trzcina_cukrowa__rzeczownik__1
written_rep: trzcina cukrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zuckerrohr
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;


lexentry: pol/trzciniak_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: trzciniak zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drosselrohrsänger
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus arundinaceus Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny trzciniaków;


lexentry: pol/trzeba__czasownik__1
written_rep: trzeba
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: man müssen | man sollen
sense_list:
…tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej


lexentry: pol/trzeciaczka__rzeczownik__1
written_rep: trzeciaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreitagefieber
sense_list:
(medycyna, medyczny) odmiana malarii o lżejszym przebiegu, charakteryzująca się powtarzaniem się napadów choroby co trzecią dobę


lexentry: pol/trzepak__rzeczownik__1
written_rep: trzepak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klopfstange | Teppichstange
sense_list:
konstrukcja składająca się z dwóch słupków z poprzeczką, służąca do przewieszania dywanów i innych rzeczy trzepanych z kurzu;


lexentry: pol/trzepotanie_przedsionków__rzeczownik__1
written_rep: trzepotanie przedsionków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorhofflattern
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj zaburzenia – arytmii, polegający na szybkim i uporządkowanym rytmie przedsionkowym serca o częstotliwości zwykle w granicach 250-350 na minutę


lexentry: pol/trzewik__rzeczownik__1
written_rep: trzewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kurz Schnürschuh
sense_list:
rodzaj obuwia, charakteryzujący się twardą (trwałą) zelówką i obejmującą kostkę sznurowaną cholewką;


lexentry: pol/trzewikodziób__rzeczownik__1
written_rep: trzewikodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schuhschnabel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;


lexentry: pol/trzeźwość__rzeczownik__1
written_rep: trzeźwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ernsthaftigkeit
sense_list:
cecha tego, co jest trzeźwe, rozsądne, rzeczowe; cecha tego, kto jest trzeźwy, rozsądny, rzeczowy | stan umysłu wolny od zamroczenia alkoholem


lexentry: pol/trzmiel__rzeczownik__1
written_rep: trzmiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hummel | Brummer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;


lexentry: pol/trzmielina__rzeczownik__1
written_rep: trzmielina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spindelstrauch
sense_list:
(botanika, botaniczny) Euonymus L., rodzaj roślin krzewiastych, drzew lub pnączy z rodziny dławiszowatych;


lexentry: pol/trzmielina_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: trzmielina zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gewöhnlicher Spindelstrauch
sense_list:
(botanika, botaniczny) Euonymus europaeus L., gatunek silnie trującego krzewu z rodziny dławiszowatych;


lexentry: pol/trznadel__rzeczownik__1
written_rep: trznadel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Goldammer
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu


lexentry: pol/trznadel_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: trznadel zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Goldammer
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;


lexentry: pol/trzon__rzeczownik__1
written_rep: trzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herz
sense_list:
(architektura, architektoniczny) układ ścian w budynku zapewniający jego stateczność ogólną | najważniejszy, główny element jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/trzyaktowy__przymiotnik__1
written_rep: trzyaktowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Dreiakt-
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) składający się z trzech aktów


lexentry: pol/trzydziestkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vierunddreißig
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 34 | nazwa liczby 34


lexentry: pol/trzydziestkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zweiunddreißig
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 32 | nazwa liczby 32


lexentry: pol/trzydziestkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neununddreißig
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 39 | nazwa liczby 39


lexentry: pol/trzydziestkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: einunddreißig
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 31 | nazwa liczby 31


lexentry: pol/trzydziestkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fünfunddreißig
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 35 | nazwa liczby 35


lexentry: pol/trzydziestkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: siebenunddreißig
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 37 | nazwa liczby 37


lexentry: pol/trzydziestkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sechsunddreißig
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 36 | nazwa liczby 36


lexentry: pol/trzydziestkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dreiunddreißig
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 33 | nazwa liczby 33


lexentry: pol/trzydziestkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achtunddreißig
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 38 | nazwa liczby 38


lexentry: pol/trzymać__czasownik__1
written_rep: trzymać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: halten
sense_list:
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać | ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję | pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji | zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić | sprawować opiekę nad czymś, opiekować się czymś, dbać o to i zarządzać tym; pilnować


lexentry: pol/trój-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: trój-
min_sense_num: 01
trans_list: drei-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części


lexentry: pol/trójdzielny__przymiotnik__1
written_rep: trójdzielny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dreigliedrig
sense_list:
dzielący się na trzy części, składający się z trzech części, taki, w którym można wyróżnić trzy części


lexentry: pol/trójdźwięk__rzeczownik__1
written_rep: trójdźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreiklang
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) akord złożony z trzech dźwięków, które mogą zostać uporządkowane w układ dwóch nałożonych tercji;


lexentry: pol/trójdźwięk_durowy__rzeczownik__1
written_rep: trójdźwięk durowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Durdreiklang
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się od podstawy (od dołu) z tercji wielkiej i tercji małej


lexentry: pol/trójdźwięk_molowy__rzeczownik__1
written_rep: trójdźwięk molowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Molldreiklang
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się od podstawy (od dołu) z tercji małej i tercji wielkiej


lexentry: pol/trójkątny__przymiotnik__1
written_rep: trójkątny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dreieckig
sense_list:
dotyczący trójkąta (figury geometrycznej) | mający kształt podobny do trójkąta (figury geometrycznej)


lexentry: pol/trójskok__rzeczownik__1
written_rep: trójskok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreisprung
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;


lexentry: pol/trójząb__rzeczownik__1
written_rep: trójząb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dreizack
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;


lexentry: pol/trąba__rzeczownik__1
written_rep: trąba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tube
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia


lexentry: pol/trąba_powietrzna__rzeczownik__1
written_rep: trąba powietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wirbelwind | Wirbelsturm | Windhose
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o dużej sile niszczącej;


lexentry: pol/trąbka__rzeczownik__1
written_rep: trąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Saugrüssel
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) specjalny narząd, służący do przyjmowania pokarmu w postaci płynnej


lexentry: pol/trąbka__rzeczownik__1
written_rep: trąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Trompete
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;


lexentry: pol/trądzik_różowaty__rzeczownik__1
written_rep: trądzik różowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rosazea
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;


lexentry: pol/trędowaty__przymiotnik__1
written_rep: trędowaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: leprös
sense_list:
(medycyna, medyczny) chory na trąd | (medycyna, medyczny) z objawami trądu na ciele | (przenośnie, przenośnia) nieakceptowany w danym środowisku


lexentry: pol/tuczyć__czasownik__1
written_rep: tuczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mästen
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) karmić intensywnie zwierzęta w celu uzyskania przyrostu mięsa i tłuszczu


lexentry: pol/tukan__rzeczownik__1
written_rep: tukan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tukan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ramphastos Linnaeus, barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie;


lexentry: pol/tukan_tęczodzioby__rzeczownik__1
written_rep: tukan tęczodzioby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fischertukan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ramphastos sulfuratus, kilkudziesięciocentymetrowy ptak z wielkim wielokolorowym dziobem, zamieszkujący Amerykę Południową i Amerykę Środkową;


lexentry: pol/tuleja__rzeczownik__1
written_rep: tuleja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buchse | Muffe | Hülse
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmów i maszyn w kształcie wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca


lexentry: pol/tulipan__rzeczownik__1
written_rep: tulipan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tulpe
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;


lexentry: pol/tulipanowiec__rzeczownik__1
written_rep: tulipanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amerikanischer Tulpenbaum
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Liriodendron L., rodzaj roślin drzewiastych z rodziny magnoliowatych;


lexentry: pol/tumba__rzeczownik__1
written_rep: tumba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grab
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) grobowiec w formie kamiennej skrzyni lub trumny przykrytej płytą, zazwyczaj z rzeźbionym wizerunkiem zmarłego;


lexentry: pol/tundra__rzeczownik__1
written_rep: tundra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tundra
sense_list:
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;


lexentry: pol/tunel__rzeczownik__1
written_rep: tunel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tunnel | Stollen
sense_list:
(budownictwo) budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.; | (informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;


lexentry: pol/tunguski__przymiotnik__1
written_rep: tunguski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tungusisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami tunguskimi | związany z Tunguzami, dotyczący Tunguzów


lexentry: pol/tunika__rzeczownik__1
written_rep: tunika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tunika
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) spodnia, lekka szata wełniana, zwykle z krótkim rękawem lub bez, noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/turbina__rzeczownik__1
written_rep: turbina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Turbine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;


lexentry: pol/turbulencja__rzeczownik__1
written_rep: turbulencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Turbulenz
sense_list:
chaotycznie poruszające się wiry i strumienie powietrza w atmosferze ziemskiej | ruch cieczy lub gazu, w którym tory poszczególnych elementów cieczy lub gazu przecinają się ze sobą w chaotyczny sposób


lexentry: pol/turbulentny__przymiotnik__1
written_rep: turbulentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: turbulent
sense_list:
(fizyka, fizyczny) mający charakter turbulencji | (przenośnie, przenośnia) obfitujący w niespodziewane zdarzenia i wolty w swoim stanie


lexentry: pol/turkawka__rzeczownik__1
written_rep: turkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Turteltaube
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia turtur, średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;


lexentry: pol/turkijski__przymiotnik__1
written_rep: turkijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Turksprache | Turkvolk
sense_list:
odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.;


lexentry: pol/turkus__rzeczownik__1
written_rep: turkus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Türkis
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej; | barwa, zielony odcień cyjanu;


lexentry: pol/turkusowy__przymiotnik__1
written_rep: turkusowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: türkis
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem


lexentry: pol/turnikiet__rzeczownik__1
written_rep: turnikiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drehkreuz
sense_list:
bramka obrotowa ze skrzydłami obracającymi się wokół jednej osi, służąca do ograniczenia liczby osób przechodzącej przez nią jednocześnie; kołowrót


lexentry: pol/turystyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: turystyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Touristifizierung
sense_list:
(neologizm) (urbanistyka, urbanistyczny) (turystyka, turystyczny) proces, w którym przestrzeń (najczęściej miejska) zostaje silnie podporządkowana potrzebom turystów, co prowadzi do zmian społecznych, ekonomicznych i kulturowych


lexentry: pol/turystyka_aborcyjna__rzeczownik__1
written_rep: turystyka aborcyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abtreibungstourismus
sense_list:
podróżowanie z kraju o restrykcyjnych przepisach aborcyjnych do tego, w którym są one łagodniejsze w celu wykonania aborcji;


lexentry: pol/tusz_do_rzęs__rzeczownik__1
written_rep: tusz do rzęs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wimperntusche
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka


lexentry: pol/tuńczyk__rzeczownik__1
written_rep: tuńczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Thunfisch | Tunfisch
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z tuńczyka (1.1)


lexentry: pol/twarda_sztuka__rzeczownik__1
written_rep: twarda sztuka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harter Knochen
sense_list:
osoba, którą trudno złamać, zdobyć, zniechęcić lub zachęcić, przekonać do czegoś; osoba wytrzymała fizycznie lub o silnym charakterze, psychice


lexentry: pol/twarda_woda__rzeczownik__1
written_rep: twarda woda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hartes Wasser
sense_list:
(chemia, chemiczny) woda zawierająca w sobie dużą ilość rozpuszczonych minerałów, szczególnie soli wapnia i magnezu; w której środki myjące trudno się pienią;


lexentry: pol/twardziel__rzeczownik__3
written_rep: twardziel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: Inselberg
sense_list:
(geologia, geologiczny) odosobnione wzgórze, zbudowane ze skał odporniejszych na wietrzenie, niż skały go otaczające


lexentry: pol/twaróg__rzeczownik__1
written_rep: twaróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quark
sense_list:
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego


lexentry: pol/twierdza__rzeczownik__1
written_rep: twierdza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Festung
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;


lexentry: pol/twink__rzeczownik__1
written_rep: twink
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Funkeln
sense_list:
(slangowo) gejowski atrakcyjny młody mężczyzna w wieku od kilkunastu do dwudziestu kilku lat, o młodzieńczym wyglądzie


lexentry: pol/twist__rzeczownik__1
written_rep: twist
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Twist
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w takcie dwudzielnym, w którym partnerzy tańczą osobno, wykonując energiczne skręty nóg, bioder i rąk


lexentry: pol/tworzywo_sztuczne__rzeczownik__1
written_rep: tworzywo sztuczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kunststoff
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) materiał łatwy w przetwórstwie, zbudowany z polimerów nie występujących w naturze, a wytworzonych przez człowieka


lexentry: pol/tworzyć__czasownik__1
written_rep: tworzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: schaffen | bilden
sense_list:
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)


lexentry: pol/tydzień__rzeczownik__1
written_rep: tydzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Woche
sense_list:
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; | każdy okres siedmiu dni


lexentry: pol/tyfus_plamisty__rzeczownik__1
written_rep: tyfus plamisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fleckfieber | Flecktyphus
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna wywoływana przez niektóre riketsje, charakteryzująca się powstawaniem krwawych wybroczyn na ciele chorego;


lexentry: pol/tygiel__rzeczownik__1
written_rep: tygiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tiegel | Schmelztiegel
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd.


lexentry: pol/tygodniowy__przymiotnik__1
written_rep: tygodniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: wöchentlich
sense_list:
zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień | odnoszący się do tygodnia; funkcjonujący, trwający, istniejący przez tydzień


lexentry: pol/tygrys__rzeczownik__1
written_rep: tygrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tiger
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;


lexentry: pol/tygrys_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: tygrys azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tiger
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/tygrys_sumatrzański__rzeczownik__1
written_rep: tygrys sumatrzański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sumatra-Tiger
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris sumatrae Pocock, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w odizolowanych populacjach na Sumatrze;


lexentry: pol/tylda__rzeczownik__1
written_rep: tylda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tilde
sense_list:
(termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą | (termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka, którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część


lexentry: pol/tylny__przymiotnik__1
written_rep: tylny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hinter
sense_list:
znajdujący się z tyłu czegoś | (językoznawstwo, językoznawczy) o głosce: taka, której artykulacja odbywa się w głębi jamy ustnej


lexentry: pol/tymianek__rzeczownik__1
written_rep: tymianek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Thymian
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) liście czasem wraz z łodygą tymianku (1.1) używane jako przyprawa


lexentry: pol/tymol__rzeczownik__1
written_rep: tymol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Thymol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, składnik olejków eterycznych występujących w macierzance (tymianku), lebiodce (oregano) i cząbrze;


lexentry: pol/tympanon__rzeczownik__1
written_rep: tympanon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tympanum | Tympanon
sense_list:
(architektura, architektoniczny) gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu; | (architektura, architektoniczny) półkoliste lub ostrołukowe pole między nadprożem a łukiem portalu


lexentry: pol/tympanoskleroza__rzeczownik__1
written_rep: tympanoskleroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tympanosklerose
sense_list:
(medycyna, medyczny) odkładanie się złogów soli wapnia w tkankach ucha środkowego, zwłaszcza w błonie śluzowej ścian jamy bębenkowej;


lexentry: pol/tynk__rzeczownik__1
written_rep: tynk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Putz | Verputz
sense_list:
(budownictwo) powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.


lexentry: pol/tyran__rzeczownik__1
written_rep: tyran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyrann
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) udzielny władca starożytnej polis greckiej, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie; | (przenośnie, przenośnia) człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę


lexentry: pol/tyrania__rzeczownik__1
written_rep: tyrania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyrannei
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze


lexentry: pol/tyranizować__czasownik__1
written_rep: tyranizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: drangsalieren
sense_list:
(książkowy) narzucać komuś własną wolę w sposób brutalny i bezwzględny, niepozwalając na sprzeciw lub tłumiąc go


lexentry: pol/tyrozyna__rzeczownik__1
written_rep: tyrozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyrosin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;


lexentry: pol/tyrs__rzeczownik__1
written_rep: tyrs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Thyrsus
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona winoroślą i bluszczem oraz zakończona szyszką sosny pinii; atrybut Dionizosa (Bachusa), menad (bachantek) i satyrów; symbol płodności;


lexentry: pol/tytan__rzeczownik__1
written_rep: tytan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Titan
sense_list:
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; (także, też) ich potomkowie;


lexentry: pol/tytuł__rzeczownik__1
written_rep: tytuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Titel
sense_list:
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów; | zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja


lexentry: pol/tęcza__rzeczownik__1
written_rep: tęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Regenbogen
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;


lexentry: pol/tęczówka__rzeczownik__1
written_rep: tęczówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iris | Regenbogenhaut
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;


lexentry: pol/tępy__przymiotnik__1
written_rep: tępy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stumpf
sense_list:
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny


lexentry: pol/tężec__rzeczownik__1
written_rep: tężec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tetanus | Wundstarrkrampf
sense_list:
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca


lexentry: pol/tężnia__rzeczownik__1
written_rep: tężnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gradierwerk
sense_list:
budowla z drewna i gałęzi tarniny służąca do zwiększania stężenia soli w solance; | drewniana konstrukcja wykorzystywana jako inhalatorium w uzdrowisku


lexentry: pol/tłoczyć__czasownik__1
written_rep: tłoczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stanzen
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) robić druki ozdobne; odkształcać powierzchnię papieru lub innego materiału dla uzyskania efektu zdobniczego


lexentry: pol/tłoczyć__czasownik__2
written_rep: tłoczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: fördern
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (hydraulika, hydrauliczny) przeciskać substancje ciekłe lub gazowe z jednego miejsca do innego


lexentry: pol/tłok__rzeczownik__1
written_rep: tłok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolben
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;


lexentry: pol/tłokowy__przymiotnik__1
written_rep: tłokowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Kolben-
sense_list:
od: tłok (tylko w znaczeniu: „element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię”)


lexentry: pol/tłuczek__rzeczownik__1
written_rep: tłuczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stampfer
sense_list:
narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy


lexentry: pol/tłumik__rzeczownik__1
written_rep: tłumik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dämpfer
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do zmniejszania natężenia dźwięku instrumentu smyczkowego | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wkładany do wylotu instrumentu dętego, który tłumi dźwięk, zmieniając jego natężenie i barwę


lexentry: pol/tłumik__rzeczownik__1
written_rep: tłumik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schalldämpfer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału; | (motoryzacja) podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej


lexentry: pol/tłumić__czasownik__1
written_rep: tłumić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ablehnen
sense_list:
(o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów


lexentry: pol/tłumić__czasownik__1
written_rep: tłumić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: unterdrücken
sense_list:
(o emocjach, uczuciach, odczuciach) powstrzymywać, hamować, nie dawać upustu; starać się nie okazywać uczuć


lexentry: pol/tłumok__rzeczownik__1
written_rep: tłumok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bündeln
sense_list:
(potocznie, potoczny) duży, nieforemny pakunek; rzeczy spakowane, zwykle prowizorycznie w płachtę, w koc itp.


lexentry: pol/tłusty__przymiotnik__1
written_rep: tłusty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fett
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) o człowieku lub zwierzęciu: otyły | (drukarstwo, drukarski) gruby, pogrubiony


lexentry: pol/tłusty_czwartek__rzeczownik__1
written_rep: tłusty czwartek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schmotziger Donnerstag | Schmutziger Donnerstag | Weiberfastnacht
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;


lexentry: pol/tłuszcz__rzeczownik__1
written_rep: tłuszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fett
sense_list:
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym; | (chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;


lexentry: pol/tłuszczak__rzeczownik__2
written_rep: tłuszczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Fettschwalm
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Steatornis caripensis, monotypowy gatunek ptaków południowoamerykańskich, jedyny przedstawiciel rodziny tłuszczaków;


lexentry: pol/tłuszczak_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: tłuszczak amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fettschwalm
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Steatornis caripensis, gatunek południowoamerykańskiego ptaka z rodziny tłuszczakowatych, znany z wykorzystywania echolokacji


lexentry: pol/ubezpieczenie__rzeczownik__1
written_rep: ubezpieczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Versicherung
sense_list:
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne


lexentry: pol/ubezpieczenie_na_życie__rzeczownik__1
written_rep: ubezpieczenie na życie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lebensversicherung
sense_list:
(urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;


lexentry: pol/ubijać__czasownik__1
written_rep: ubijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: schlagen
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmieniać produkty płynne na gęstą masę poprzez energiczne mieszanie


lexentry: pol/ubikwityna__rzeczownik__1
written_rep: ubikwityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ubiquitin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko występujące w komórkach eukariotycznych, łączące się z uszkodzonymi oraz zbędnymi białkami celem ich proteolizy;


lexentry: pol/ucha__rzeczownik__1
written_rep: ucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ucha
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowa dla kuchni rosyjskiej zupa rybna przyrządzana z kilku gatunków ryb słodkowodnych


lexentry: pol/uchatka__rzeczownik__1
written_rep: uchatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seelöwe
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otaria Péron, rodzaj drapieżnego ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych występujący u południowych wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/ucho__rzeczownik__1
written_rep: ucho
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ohr
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu; | małżowina uszna | (krawiectwo) dziurka w igle, przez którą przewleka się nić


lexentry: pol/uchwała__rzeczownik__1
written_rep: uchwała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Resolution
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;


lexentry: pol/ucieczka__rzeczownik__1
written_rep: ucieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Flucht
sense_list:
szybkie opuszczenie lub opuszczanie jakiegoś miejsca w celu uniknięcia realnego lub domniemanego niebezpieczeństwa


lexentry: pol/uciszać__czasownik__1
written_rep: uciszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zum Schweigen bringen
sense_list:
(potocznie, potoczny) zmuszać kogoś poprzez agresję lub nielegalne praktyki do nieujawniania niewygodnych faktów


lexentry: pol/uczta__rzeczownik__1
written_rep: uczta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Angebinde
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciekawe wydarzenie, zazwyczaj o charakterze kulturalnym; bardzo przyjemne przeżycie estetyczne, duchowe


lexentry: pol/uczucie__rzeczownik__1
written_rep: uczucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gefühl
sense_list:
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu


lexentry: pol/udawać_Greka__czasownik__1
written_rep: udawać Greka
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sich dumm stellen
sense_list:
udawać, że nie ma się pojęcia, wiedzy na jakiś temat; zachowywać się jak ktoś niezorientowany, nierozumiejący określonej kwestii, mimo że w rzeczywistości jest inaczej


lexentry: pol/uderzenie__rzeczownik__1
written_rep: uderzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hieb | Schlag | Stoß
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od uderzyć | cios zadany ręką lub przedmiotem | (przenośnie, przenośnia) gwałtowne nasilenie się jakiegoś zjawiska atmosferycznego (mrozu, wiatru itp.) | zderzenie się jakichś przedmiotów lub zetknięcie czegoś upadającego z jakąś powierzchnią; także: odgłos takiego zderzenia


lexentry: pol/udręka__rzeczownik__1
written_rep: udręka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Qual
sense_list:
to, co kogoś dręczy i powoduje cierpienie | psychiczne cierpienie będące rezultatem czegoś, co dręczy


lexentry: pol/udział__rzeczownik__1
written_rep: udział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anteil
sense_list:
(finanse, finansowy) zysk z tytułu udziału (1.2) | dokument potwierdzający udział (1.2) | przypadająca część własności po podziale


lexentry: pol/udziałowiec__rzeczownik__1
written_rep: udziałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anteilseigner | Teilhaber
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba z udziałem w przedsięwzięciu finansowym


lexentry: pol/uformować__czasownik__1
written_rep: uformować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Form annehmen
sense_list:
nadać formę | powołać do istnienia | ustawić grupę w danym porządku | wyrobić w kimś lub czymś określone przymioty lub postawy


lexentry: pol/ugniatać__czasownik__1
written_rep: ugniatać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: festtreten
sense_list:
gniotąc, oddziaływać na kogoś lub na coś, powodować zmianę kształtu, obniżenie czegoś; gniotąc, nadawać kształt czemuś


lexentry: pol/ugryzienie__rzeczownik__1
written_rep: ugryzienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Biss
sense_list:
czynność polegająca na chwyceniu zębami i zaciśnięciu szczęki, zwykle w celu zadania bólu, obrony lub spożycia pokarmu


lexentry: pol/ujgurski__rzeczownik__1
written_rep: ujgurski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Uigurisch | Uigurische
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach;


lexentry: pol/ujęcie__rzeczownik__1
written_rep: ujęcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aufnahme
sense_list:
fragment filmu nakręcony bez wyłączania kamery | sposób przedstawienia czegoś na zdjęciu, obrazie itp.


lexentry: pol/ukaz__rzeczownik__1
written_rep: ukaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukas
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe


lexentry: pol/ukośnik__rzeczownik__1
written_rep: ukośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schrägstrich
sense_list:
(termin typograficzny) znak pisarski w postaci ukośnej kreski, używany głównie do oddzielania od siebie słów lub znaków;


lexentry: pol/ukrainizacja__rzeczownik__1
written_rep: ukrainizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukrainisierung
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) przyswajanie lub narzucanie kultury ukraińskiej i języka ukraińskiego;


lexentry: pol/ukraińskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: ukraińskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ukrainischsprachig
sense_list:
spisany, stworzony w języku ukraińskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem ukraińskim | taki, który posługuje się językiem ukraińskim


lexentry: pol/ukrywać__czasownik__1
written_rep: ukrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verbergen
sense_list:
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim


lexentry: pol/ukulele__rzeczownik__1
written_rep: ukulele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukulele
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny, odmiana gitary o małych rozmiarach;


lexentry: pol/ukwap_karpacki__rzeczownik__1
written_rep: ukwap karpacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karpaten-Katzenpfötchen
sense_list:
(botanika, botaniczny) Antennaria carpatica Wahlenb., gatunek rośliny z rodziny astrowatych, występujący tylko w górach Europy;


lexentry: pol/ukwiał__rzeczownik__1
written_rep: ukwiał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seeanemone
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;


lexentry: pol/układ_dokrewny__rzeczownik__1
written_rep: układ dokrewny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hormonsystem
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) system gruczołów w organizmie, które wydzielają hormony bezpośrednio do krwi


lexentry: pol/układ_krążenia__rzeczownik__1
written_rep: układ krążenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blutbahn
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) układ organizmu, złożony z dwóch układów: krwionośnego i chłonnego;


lexentry: pol/układ_nerwowy__rzeczownik__1
written_rep: układ nerwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nervensystem
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;


lexentry: pol/układ_okresowy__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Periodensystem
sense_list:
(chemia, chemiczny) zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;


lexentry: pol/układ_okresowy_pierwiastków__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy pierwiastków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Periodensystem | Periodensystem der Elemente
sense_list:
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;


lexentry: pol/układ_planetarny__rzeczownik__1
written_rep: układ planetarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Planetensystem
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;


lexentry: pol/układ_pokarmowy__rzeczownik__1
written_rep: układ pokarmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verdauungstrakt
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) układ narządów człowieka i zwierząt służący do pobierania, trawienia i wchłaniania pokarmu oraz wydalania resztek;


lexentry: pol/układ_przeciwpoślizgowy__rzeczownik__1
written_rep: układ przeciwpoślizgowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Antiblockiersystem
sense_list:
(motoryzacja) układ stosowany w pojazdach mechanicznych w celu uniknięcia blokowania kół w trakcie hamowania;


lexentry: pol/układ_równań__rzeczownik__1
written_rep: układ równań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gleichungssystem
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zestawienie dwóch lub więcej równań, dla których poszukiwane jest wspólne rozwiązanie;


lexentry: pol/układ_scalony__rzeczownik__1
written_rep: układ scalony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: integrierter Schaltkreis
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) zamknięty w obudowie układ elektroniczny, gotowy do umieszczenia w innym układzie;


lexentry: pol/układ_trawienny__rzeczownik__1
written_rep: układ trawienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verdauungssystem
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół narządów, których funkcja polega na przyjmowaniu pokarmu, trawieniu, wchłanianiu go i wydalaniu odpadów;


lexentry: pol/układ_współrzędnych__rzeczownik__1
written_rep: układ współrzędnych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koordinatensystem
sense_list:
(geometria) funkcja przypisująca każdemu punktowi zestaw liczb zwanych współrzędnymi, pozwalający ten punkt jednoznacznie identyfikować;


lexentry: pol/układ_zbiorowy__rzeczownik__1
written_rep: układ zbiorowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarifvertrag
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) układ określający warunki pracy, zawierany między związkami zawodowymi i pracodawcami


lexentry: pol/układny__przymiotnik__1
written_rep: układny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: einfach
sense_list:
będący wyrazem układnego (1.1) zachowania | zachowujący się w sposób bardzo uprzejmy, czasem z chęci przypodobania się ktoś


lexentry: pol/ul_wielokorpusowy__rzeczownik__1
written_rep: ul wielokorpusowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magazin | Magazinbeute
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) konstrukcja służąca jako pomieszczenie dla pszczół składająca się z pojedynczych elementów


lexentry: pol/ulica__rzeczownik__1
written_rep: ulica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Straße
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;


lexentry: pol/ulicznik__rzeczownik__1
written_rep: ulicznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Straßenjunge
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (przestarzałe, przestarzały) chłopiec przebywający przez większość czasu na ulicy, poza domem


lexentry: pol/ulotny__przymiotnik__1
written_rep: ulotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: flüchtig
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały


lexentry: pol/ultimatum__rzeczownik__1
written_rep: ultimatum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ultimatum
sense_list:
(dyplomacja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;


lexentry: pol/ultradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: ultradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ultraschall
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);


lexentry: pol/ultrafiolet__rzeczownik__1
written_rep: ultrafiolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ultraviolett
sense_list:
(fizyka, fizyczny) niewidzialne dla oka promieniowanie elektromagnetyczne – o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie; wywołuje m.in. fluorescencję i opalanie się skóry ludzkiej;


lexentry: pol/ultramaryna__rzeczownik__1
written_rep: ultramaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ultramarinblau
sense_list:
(chemia, chemiczny) niebieski pigment o charakterystycznym odcieniu, uzyskiwany dawniej z lapis lazuli; | odcień niebieskiego taki jak ultramaryna (1.1)


lexentry: pol/ultrastruktura__rzeczownik__1
written_rep: ultrastruktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ultrastruktur
sense_list:
(optyka, optyczny) struktura obiektu mogąca być obserwowana tylko za pomocą mikroskopu elektronowego


lexentry: pol/umacniać__czasownik__1
written_rep: umacniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: befestigen
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) budować obiekty fortyfikacyjne pod działania bojowe | czynić coś bardziej wytrzymałym na zniszczenie


lexentry: pol/umarł_król,_niech_żyje_król__przysłowie__1
written_rep: umarł król, niech żyje król
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: der König ist tot, es lebe der König
sense_list:
pierwotnie w średniowieczu słowa marszałka dworu francuskiego, wygłaszane po śmierci króla Francji i od razu ogłaszające nowego monarchę, zapewniające brak kłótni i walk o sukcesję


lexentry: pol/umieralnia__rzeczownik__1
written_rep: umieralnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sterbeanstalt
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) niewyszukane miejsce do umierania dla ludzi i zwierząt


lexentry: pol/umieralność__rzeczownik__1
written_rep: umieralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sterblichkeit
sense_list:
(demografia, demograficzny) stosunek liczby zgonów w określonej jednostce czasu do ogółu mieszkańców danego obszaru;


lexentry: pol/umorzenie__rzeczownik__1
written_rep: umorzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erlass
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (finanse, finansowy) dobrowolne zrzeczenie się częściowe lub całkowite należności w ramach umownego porozumienia pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem


lexentry: pol/umowa__rzeczownik__1
written_rep: umowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vertrag | Abkommen
sense_list:
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;


lexentry: pol/umowa_o_pracę__rzeczownik__1
written_rep: umowa o pracę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arbeitsvertrag
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa zawarta między pracodawcą a pracownikiem, w której pracownik zobowiązuje się do wykonywania dla pracodawcy określonej pracy za określonym wynagrodzeniem;


lexentry: pol/umundurowanie__rzeczownik__1
written_rep: umundurowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Uniform
sense_list:
mundury noszone przez członków danej organizacji | prawnie wyznaczony strój członków danej organizacji;


lexentry: pol/unboxing__rzeczownik__1
written_rep: unboxing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Unboxing
sense_list:
(środowiskowy) w Internecie: film przedstawiający rozpakowanie i krótką prezentację jakiegoś produktu


lexentry: pol/uncja__rzeczownik__1
written_rep: uncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Unze
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;


lexentry: pol/unia__rzeczownik__1
written_rep: unia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Union
sense_list:
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;


lexentry: pol/uniewinnianie__rzeczownik__1
written_rep: uniewinnianie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Freispruch
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzekanie przez sąd, że ktoś jest niewinny, uwalnianie go od zarzutów


lexentry: pol/unisono__rzeczownik__1
written_rep: unisono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einklang
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne brzmienie dwóch lub więcej dźwięków o tej samej wysokości | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne wygranie tej samej nuty przez kilka instrumentów | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiew jednogłosowy


lexentry: pol/uniwersytet__rzeczownik__1
written_rep: uniwersytet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Universität | Hochschule
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych


lexentry: pol/unosić__czasownik__1
written_rep: unosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Entführung
sense_list:
zabierać kogoś, coś ze sobą; uchodzić z kimś, z czymś; zagarniać coś z sobą, porywać, ponieść, przenosić, zanosić na inne miejsce


lexentry: pol/unosić__czasownik__1
written_rep: unosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beatmen
sense_list:
(dawniej, dawny) o uczuciach, doznaniach: kogoś owładnąć, ugłaskać, udobruchać, ułaskawić, ukrócić, ułagodzić, okiełznać, uśmierzyć, powściągnąć, zmiękczyć


lexentry: pol/ununoctium__rzeczownik__1
written_rep: ununoctium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ununoctium
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);


lexentry: pol/ununpentium__rzeczownik__1
written_rep: ununpentium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ununpentium
sense_list:
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moskow (symbol Mc);


lexentry: pol/ununseptium__rzeczownik__1
written_rep: ununseptium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ununseptium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);


lexentry: pol/ununtrium__rzeczownik__1
written_rep: ununtrium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ununtrium
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;


lexentry: pol/upadać__czasownik__1
written_rep: upadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fallen | verfallen
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) przestać postępować według zasad moralnych; być niemoralnym, postąpić w taki sposób


lexentry: pol/upadłość__rzeczownik__1
written_rep: upadłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bankrott
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niewypłacalność, niemożność wywiązywania się z przyjętych zobowiązań przez dłużnika


lexentry: pol/upadły_anioł__rzeczownik__1
written_rep: upadły anioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gefallener Engel
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) człowiek wpierw szlachetny, który uległ zepsuciu, grzechowi, moralnemu upadkowi | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) anioł, który sprzeniewierzył się Bogu


lexentry: pol/upcykling__rzeczownik__1
written_rep: upcykling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Upcycling
sense_list:
ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;


lexentry: pol/update__rzeczownik__1
written_rep: update
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aktualisierung
sense_list:
(informatyka, informatyczny) aktualizacja danych w komputerze lub program umożliwiający aktualizację innego programu do nowej wersji


lexentry: pol/updatować__czasownik__1
written_rep: updatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Aktualisierung
sense_list:
(informatyka, informatyczny) aktualizować dane w komputerze lub aktualizować program komputerowy do nowszej wersji


lexentry: pol/upełnomocniać__czasownik__1
written_rep: upełnomocniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: autorisieren
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upoważniać kogoś, aby podejmował czynności urzędowe lub prawne w czyimś imieniu


lexentry: pol/upiększać__czasownik__1
written_rep: upiększać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verschönern
sense_list:
czynić coś piękniejszym, dodawać ozdobniki, dekoracje | (przenośnie, przenośnia) prezentować coś korzystniejszym, lepszym niż jest faktycznie


lexentry: pol/upośledzać__czasownik__1
written_rep: upośledzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Behinderung
sense_list:
doprowadzać do upośledzenia, naruszać sprawność funkcjonowania czegoś | stawiać w gorszej sytuacji, utrudniać lub uniemożliwiać działanie czegoś


lexentry: pol/uprzemysłowienie__rzeczownik__1
written_rep: uprzemysłowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Industrialisierung
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zwiększenie udziału przemysłu w gospodarce narodowej | (historia, historyczny, historycznie) (społeczny) proces przejścia społeczeństwa rolniczego do przemysłowego | proces zwiększenia możliwości wytwórczych kraju poprzez rozwinięcie produkcji w fabrykach


lexentry: pol/uprząż__rzeczownik__1
written_rep: uprząż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Geschirr | Anschnallgurt
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś


lexentry: pol/uprząż__rzeczownik__1
written_rep: uprząż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pferdegeschirr
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu


lexentry: pol/uran_zubożony__rzeczownik__1
written_rep: uran zubożony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abreicherung
sense_list:
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;


lexentry: pol/urażać__czasownik__1
written_rep: urażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verletzen
sense_list:
naruszać wrażliwe, bolące miejsce przez dotknięcie lub przez silniejszy bodziec | wyrządzać przykrość


lexentry: pol/urbanizacja__rzeczownik__1
written_rep: urbanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Urbanisation | Verstädterung
sense_list:
wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu;


lexentry: pol/urdu__rzeczownik__1
written_rep: urdu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Urdu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;


lexentry: pol/ureusz__rzeczownik__1
written_rep: ureusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Uräusschlange
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych królestwach, głównie Egipcie, symbol władzy boskiej i królewskiej w postaci świętego węża – stylizowanej kobry w pozycji ataku;


lexentry: pol/urlop_macierzyński__rzeczownik__1
written_rep: urlop macierzyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erziehungsurlaub
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop płatny przysługujący kobiecie, będącej w trakcie zatrudnienia, w związku z urodzeniem dziecka


lexentry: pol/urlop_ojcowski__rzeczownik__1
written_rep: urlop ojcowski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vaterschaftsurlaub
sense_list:
(potocznie, potoczny) urlop, z którego korzysta ojciec noworodka lub niemowlęcia w celu sprawowania nad nim opieki | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop udzielany ojcu dziecka w wymiarze do 2 tygodni, przysługujący do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia albo urlop udzielany ojcu dziecka przysposobionego


lexentry: pol/urna__rzeczownik__1
written_rep: urna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wahlurne
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy


lexentry: pol/urodzaj__rzeczownik__1
written_rep: urodzaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ernte
sense_list:
(potocznie, potoczny) obfitość, duża ilość czegoś | fakt, że coś się dobrze rodzi; (także, też) rezultat zasiewu i uprawy


lexentry: pol/urojenie__rzeczownik__1
written_rep: urojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wahn | Wahnvorstellung
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw wytwórczy psychozy, zaburzenie treści myślenia polegające na nierzeczywistym osądzie, błędnym przekonaniu, niepodlegającym logicznej argumentacji


lexentry: pol/urolog__rzeczownik__1
written_rep: urolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Urologe
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego


lexentry: pol/urologia__rzeczownik__1
written_rep: urologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Urologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;


lexentry: pol/urozmaicić__czasownik__1
written_rep: urozmaicić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sich ändern
sense_list:
sprawić, że coś jest atrakcyjniejsze poprzez wprowadzenie rozmaitych elementów; uczynić różnorodnym, a przez to ciekawszym


lexentry: pol/urszulanka__rzeczownik__1
written_rep: urszulanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ursuline
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica z jednego z trzech katolickich zgromadzeń urszulańskich;


lexentry: pol/urząd__rzeczownik__1
written_rep: urząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amt
sense_list:
stanowisko, funkcja, obowiązki pełnione przez kogoś w hierarchii państwowej lub innej | budynek, w którym mieści się urząd (1.1)


lexentry: pol/urząd__rzeczownik__1
written_rep: urząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amt | Behörde
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;


lexentry: pol/urząd_skarbowy__rzeczownik__1
written_rep: urząd skarbowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Finanzamt
sense_list:
(administracja) (urzędowy) jednostka administracji państwowej odpowiedzialna za pobór podatków, kontrolę podatkową i egzekwowanie należności skarbowych


lexentry: pol/urząd_stanu_cywilnego__rzeczownik__1
written_rep: urząd stanu cywilnego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Standesamt
sense_list:
(urzędowy) jednostka organizacyjna rejestrująca takie zdarzenia jak urodzenia, zawieranie związków małżeńskich i zgony;


lexentry: pol/urządzenie_peryferyjne__rzeczownik__1
written_rep: urządzenie peryferyjne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peripher
sense_list:
(informatyka, informatyczny) każde niesamodzielne urządzenie komputerowe sterowane przez jednostkę centralną i realizujące jakieś specjalne zadanie np. drukowanie, wyświetlanie obrazu, wprowadzanie danych, zapis informacji na nośnikach;


lexentry: pol/urzędnik__rzeczownik__1
written_rep: urzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beamter | Beamtin
sense_list:
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;


lexentry: pol/urzędnik_stanu_cywilnego__rzeczownik__1
written_rep: urzędnik stanu cywilnego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Assistenzarzt
sense_list:
(administracja) urzędnik, który prowadzi rejestr o stanie cywilnym, narodzinach, małżeństwie i śmierci obywateli


lexentry: pol/usenet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: usenet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Usenet
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część Internetu pozwalająca na dyskusję wszystkich użytkowników za pośrednictwem grup dyskusyjnych;


lexentry: pol/usiedzieć__czasownik__1
written_rep: usiedzieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stillsitzen
sense_list:
pozostać nieruchomym w siedzącej pozycji | zostać dłużej w jednym miejscu bez opuszczania lub wychodzenia


lexentry: pol/uskok__rzeczownik__1
written_rep: uskok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bruchlinie
sense_list:
(geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;


lexentry: pol/uskok__rzeczownik__1
written_rep: uskok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abgeflachter
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) obniżenie wysokości dźwięku między sylabami lub wyrazami języka tonalnego, w IPA oznaczane symbolem ꜜ [od 1969]


lexentry: pol/ustawa__rzeczownik__1
written_rep: ustawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gesetz
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);


lexentry: pol/ustawodawczy__przymiotnik__1
written_rep: ustawodawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gesetzgeberisch | Gesetzgebungs- | gesetzgebend | legislativ
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw


lexentry: pol/ustawodawstwo__rzeczownik__1
written_rep: ustawodawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gesetzgebung | Legislative
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całokształt ustaw, przepisów oraz uregulowań prawnych dotyczących danej dziedziny życia, w określonym państwie


lexentry: pol/ustawowy__przymiotnik__1
written_rep: ustawowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gesetzlich
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dotyczący ustaw, związany z ustawą | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uregulowany ustawą


lexentry: pol/ustniczek_francuzik__rzeczownik__1
written_rep: ustniczek francuzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grauer Kaiserfisch
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Pomacanthus arcuatus, gatunek morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny pomakantowatych;


lexentry: pol/ustnik__rzeczownik__1
written_rep: ustnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mundstück
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza; | część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia | część aparatu służącego nurkowi do oddychania


lexentry: pol/ustrój__rzeczownik__1
written_rep: ustrój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Regime
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowanej władzy publicznej w państwie, zbiór zasad określających funkcjonowanie państwa i społeczeństwa


lexentry: pol/ustęp__rzeczownik__1
written_rep: ustęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Absatz
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka redakcyjna tekstu prawnego, stanowiąca część paragrafu


lexentry: pol/usypiać__czasownik__1
written_rep: usypiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: einschläfern
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) przeprowadzać eutanazję zwierzęcia poprzez podanie mu odpowiedniego środka


lexentry: pol/uszczelniać__czasownik__1
written_rep: uszczelniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abdichten
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynić szczelnym; powodować ścisłe przyleganie elementów czegoś poprzez wypełnienie luk


lexentry: pol/uszkodzenie__rzeczownik__1
written_rep: uszkodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verletzung
sense_list:
(medycyna, medyczny) naruszenie tkanki organizmu lub jej nieprawidłowa zmiana pod wpływem choroby bądź czynników zewnętrznych np. promieniowania


lexentry: pol/uszlachetniać__czasownik__1
written_rep: uszlachetniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: veredeln
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) tworzyć lepsze odmiany hodowlane | (technologia, technika, techniczny) poprawiać właściwość surowca lub wyrobu | czynić lepszym, podnosić moralnie


lexentry: pol/usługobiorca__rzeczownik__1
written_rep: usługobiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kunde
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna korzystająca z usług


lexentry: pol/usługodawca__rzeczownik__1
written_rep: usługodawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dienstleister
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna świadcząca usługi


lexentry: pol/utleniać__czasownik__1
written_rep: utleniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oxidieren
sense_list:
(chemia, chemiczny) powodować reakcję chemiczną poprzez łączenie z tlenem lub innym utleniaczem, który przyjmuje elektrony oddawane przez dany pierwiastek (zatem wzrasta wartościowość tego pierwiastka)


lexentry: pol/utopia__rzeczownik__1
written_rep: utopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Utopie | Utopia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego


lexentry: pol/utrwalać__czasownik__1
written_rep: utrwalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aufzeichnen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zapisywać na nośniku celem późniejszego odczytania lub odtworzenia


lexentry: pol/utylitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: utylitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Utilitarismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, którego główna myśl definiuje moralność i etykę czynu jako wypadkowe jego pozytywnych i negatywnych skutków;


lexentry: pol/uwertura__rzeczownik__1
written_rep: uwertura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ouvertüre
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;


lexentry: pol/uwodornić__czasownik__1
written_rep: uwodornić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hydrieren
sense_list:
(chemia, chemiczny) poddać procesowi technologicznemu polegającemu na katalitycznej reakcji wodoru ze związkami organicznymi


lexentry: pol/uwolnić__czasownik__1
written_rep: uwolnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: befreien
sense_list:
oswobodzić kogoś z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego | z zarzutów: oczyścić | usunąć więzy ograniczające ruchy


lexentry: pol/uzależnienie__rzeczownik__1
written_rep: uzależnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sucht | Abhängigkeit
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem


lexentry: pol/uzbrojenie__rzeczownik__1
written_rep: uzbrojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Takelage
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyposażenie statku żaglowego, składające się z omasztowania, ożaglowania i olinowania


lexentry: pol/uzdolnienie__rzeczownik__1
written_rep: uzdolnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Begabung | Befähigung
sense_list:
zespół cech umożliwiających komuś wykonywanie działania w danej dziedzinie na niezwykłym, wysokim poziomie


lexentry: pol/uzdrowiciel__rzeczownik__1
written_rep: uzdrowiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heiler | Wunderheiler | Heilpraktiker
sense_list:
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił


lexentry: pol/uznawać__czasownik__1
written_rep: uznawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: halten | befinden | erachten | erklären
sense_list:
stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym | stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy


lexentry: pol/uznawać__czasownik__3
written_rep: uznawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: sich betrachten
sense_list:
potwierdzać wzajemnie swoje prawa, pozycję, suwerenność | stwierdzać, że ma się określone cechy, prawa lub pozycję


lexentry: pol/ułamek__rzeczownik__1
written_rep: ułamek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bruch
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)


lexentry: pol/ułan__rzeczownik__1
written_rep: ułan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ulan
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/ułaskawienie__rzeczownik__1
written_rep: ułaskawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atempause
sense_list:
(potocznie, potoczny) dokument, którego podpisanie skutkuje ułaskawieniem (1.1) | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;


lexentry: pol/uśmiech__rzeczownik__1
written_rep: uśmiech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lächeln
sense_list:
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;


lexentry: pol/uświadamiać__czasownik__1
written_rep: uświadamiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aufklären
sense_list:
wyrabiać w kimś świadomość i orientację w jakiejś dziedzinie ((na przykład) politycznej, seksualnej), oświecać kogoś w czymś


lexentry: pol/uświadamiać__czasownik__1
written_rep: uświadamiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: klarmachen
sense_list:
czynić kogoś świadomym jakiegoś faktu, sytuacji, związku (i tym podobne, i temu podobne), uzmysławiać komuś coś


lexentry: pol/użyszkodnik__rzeczownik__1
written_rep: użyszkodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: DAU
sense_list:
(slangowo) (informatyka, informatyczny) (żartobliwie) (czasem (pejoratywnie, pejoratywny)) użytkownik


lexentry: pol/vateryt__rzeczownik__1
written_rep: vateryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vaterit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, składnik skał osadowych, polimorficzna, heksagonalna odmiana węglanu wapnia;


lexentry: pol/vel__spójnik__1
written_rep: vel
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: Deckname
sense_list:
(książkowy) albo, czyli, albo też (używane tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby)


lexentry: pol/vintage__rzeczownik__1
written_rep: vintage
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jahrgang
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie wina, które pochodzi ze zbiorów z jednego roku; | (sztuka) styl w modzie, muzyce i sztukach użytkowych, który nawiązuje do przeszłości, łącząc minione style ze współczesnymi;


lexentry: pol/virga__rzeczownik__1
written_rep: virga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sturzsträhne
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz zmieniający się w parę wodną przed spadnięciem na ziemię; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z dwóch podstawowych znaków notacji neumatycznej;


lexentry: pol/vlog__rzeczownik__1
written_rep: vlog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: V-log
sense_list:
blog złożony z zapisów wideo, najczęściej krótkich filmików, w których autor wypowiada się na aktualne tematy lub opowiada o wydarzeniach ze swojego życia


lexentry: pol/voguing__rzeczownik__1
written_rep: voguing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mode
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) stylizowany, nowoczesny taniec house, wywodzący się z późnych lat 80., który wyewoluował ze sceny baletowej Harlemu z lat 60. XX wieku


lexentry: pol/w_dół__fraza_przyimkowa__1
written_rep: w dół
min_sense_num: 02
trans_list: herunter
sense_list:
…informujący o miejscu, przebiegu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności w kierunku niżej od omawianej pozycji


lexentry: pol/w_imię_Ojca_i_Syna,_i_Ducha_Świętego__wykrzyknik__1
written_rep: w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wezwanie rozpoczynające modlitwę

trans_list:
im Namen des Vaters und des Sohnes und des Heiligen Geistes | im Namen des Vaters, des Sohnes und des Heiligen Geistes


lexentry: pol/w_porządku__wykrzyknik__1
written_rep: w porządku
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: in Ordnung | klar
sense_list:
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe


lexentry: pol/w_przeciwnym_razie__fraza_spójnikowa__1
written_rep: w przeciwnym razie
min_sense_num: 01
trans_list: andernfalls
sense_list:
łączy dwie części wypowiedzi, sugerując, że jeśli coś nie będzie spełnione, to wyniknie z tego coś często nieprzychylnego


lexentry: pol/w_zasadzie__fraza_partykułowa__1
written_rep: w zasadzie
min_sense_num: 01
trans_list: eigentlich
sense_list:
…komunikuje iż wyrażony sąd jest bliski rzeczywistości mimo pewnych przesłanek przemawiających przeciwko


lexentry: pol/w_zasięgu_ręki__przysłówek__1
written_rep: w zasięgu ręki
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: in Reichweite
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś jest łatwo dostępne, łatwo osiągalne | coś jest w pobliżu, niedaleko, na wyciągnięcie ramienia


lexentry: pol/wachlarz__rzeczownik__1
written_rep: wachlarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fächer
sense_list:
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto; | (przenośnie, przenośnia) skala, rozpiętość, różnorodność


lexentry: pol/wachta__rzeczownik__1
written_rep: wachta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wache
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) grupa marynarzy pełniących służbę | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) służba pełniona przez marynarza na statku


lexentry: pol/wacik__rzeczownik__1
written_rep: wacik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wattepad
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kulisty bądź spłaszczony kawałek waty służący m.in. do dezynfekcji lub demakijażu


lexentry: pol/wacik__rzeczownik__1
written_rep: wacik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wattestäbchen
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek waty nawinięty na patyczek służący do mycia uszu


lexentry: pol/wademekum__rzeczownik__1
written_rep: wademekum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vademecum
sense_list:
(książkowy) podręczna książka zawierająca podstawowe wiadomości, praktyczne wskazówki z jakiejś dziedziny


lexentry: pol/wadi__rzeczownik__1
written_rep: wadi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wadi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy;


lexentry: pol/wafel__rzeczownik__1
written_rep: wafel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Waffel
sense_list:
(spożywczy) rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę


lexentry: pol/wagary__rzeczownik__1
written_rep: wagary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schulschwänzen | Schulverweigerung
sense_list:
nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;


lexentry: pol/wagnerowiec__rzeczownik__1
written_rep: wagnerowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wagnerianer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) członek Grupy Wagnera, prywatnej firmy wojskowej powiązanej z Federacją Rosyjską


lexentry: pol/wagon__rzeczownik__1
written_rep: wagon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wagen | Waggon
sense_list:
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;


lexentry: pol/wagonetka__rzeczownik__1
written_rep: wagonetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krankatze
sense_list:
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) mały, otwarty wagon kolejki wąskotorowej, służący do przewozu m.in. towaru, materiałów budowlanych czy węgla;


lexentry: pol/wahadło__rzeczownik__1
written_rep: wahadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pendel
sense_list:
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała


lexentry: pol/wakeboard__rzeczownik__1
written_rep: wakeboard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wakeboarden
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu wodnego, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;


lexentry: pol/wakeboarding__rzeczownik__1
written_rep: wakeboarding
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wakeboarding
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu wodnego, polegająca na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;


lexentry: pol/wakuf__rzeczownik__1
written_rep: wakuf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Waqf
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna muzułmańska darowizna na cele religijne;


lexentry: pol/wakuola__rzeczownik__1
written_rep: wakuola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vakuole
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) owalna organella w strukturze komórki wypełniona sokiem komórkowym;


lexentry: pol/wal_biały__rzeczownik__1
written_rep: wal biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weißwal
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Delphinapterus leucas Pallas, gatunek ssaka morskiego z rodziny narwalowatych;


lexentry: pol/walc__rzeczownik__1
written_rep: walc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Walzer
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty na walcu (1.1); | (choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;


lexentry: pol/walc_wiedeński__rzeczownik__1
written_rep: walc wiedeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wiener Walzer
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybsza odmiana walca;


lexentry: pol/walczyć_z_wiatrakami__czasownik__1
written_rep: walczyć z wiatrakami
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gegen Windmühlen kämpfen | mit Windmühlen kämpfen
sense_list:
walczyć z wytworami własnej wyobraźni | podejmować się walki z czymś nieodwracalnym; zmagać się z czymś, czego nie da się pokonać


lexentry: pol/walec__rzeczownik__1
written_rep: walec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zylinder
sense_list:
(matematyka, matematyczny) bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem; | przedmiot w kształcie walca (1.2)


lexentry: pol/walencja__rzeczownik__1
written_rep: walencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Valenz | Wertigkeit
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zdolność otwierania pozycji w wyrazie, które mogą być zajęte przez inne elementy gramatyczne lub leksykalne;


lexentry: pol/walentynka__rzeczownik__1
written_rep: walentynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liebesgruß
sense_list:
anonimowy drobny upominek lub kartka z życzeniami na walentynki, zwykle ozdobiona sercem, będąca wyrazem adoracji | osoba obdarowana z okazji walentynek


lexentry: pol/waleriana__rzeczownik__1
written_rep: waleriana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Baldrian
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Valeriana officinalis L., kozłek lekarski | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg, nalewka lub tabletki z korzenia kozłka lekarskiego, środek uspokajający;


lexentry: pol/walet__rzeczownik__1
written_rep: walet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bube | Bauer
sense_list:
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);


lexentry: pol/walka__rzeczownik__1
written_rep: walka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kampf
sense_list:
siłowe lub zbrojne rozstrzyganie konfliktu | (przenośnie, przenośnia) zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś | (sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego


lexentry: pol/walkiria__rzeczownik__1
written_rep: walkiria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Walküre
sense_list:
(mitologia germańska) każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;


lexentry: pol/walkman__rzeczownik__1
written_rep: walkman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Walkman
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) mały, przenośny magnetofon kasetowy lub radiomagnetofon wyposażony w słuchawki;


lexentry: pol/wampir__rzeczownik__1
written_rep: wampir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vampir
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących; | (przenośnie, przenośnia) osoba żerująca na uczuciach, pieniądzach itd. innych osób


lexentry: pol/wanilina__rzeczownik__1
written_rep: wanilina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vanillin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;


lexentry: pol/wanta__rzeczownik__1
written_rep: wanta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Want
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;


lexentry: pol/wapiennik__rzeczownik__1
written_rep: wapiennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalkofen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) piec służący do wypalania wapienia w celu uzyskania wapna palonego;


lexentry: pol/wapień__rzeczownik__1
written_rep: wapień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalkstein
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;


lexentry: pol/wapno__rzeczownik__1
written_rep: wapno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalk
sense_list:
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;


lexentry: pol/wapno_sodowane__rzeczownik__1
written_rep: wapno sodowane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Natronkalk
sense_list:
(chemia, chemiczny), (technologia, technika, techniczny) mieszanina wodorotlenku wapnia i wodorotlenku sodu stosowana jako absorbent dwutlenku węgla;


lexentry: pol/waran_z_Komodo__rzeczownik__1
written_rep: waran z Komodo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komodowaran
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Varanus komodoensis Ouwens, drapieżny gad z rodziny waranów zamieszkujący wyspy Archipelagu Sundajskiego;


lexentry: pol/warfaryna__rzeczownik__1
written_rep: warfaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Warfarin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K


lexentry: pol/wargacz__rzeczownik__1
written_rep: wargacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lippenbär
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Melursus F.A. Meyer, rodzaj południowoazjatyckich ssaków drapieżnych należących do rodziny niedźwiedziowatych;


lexentry: pol/wariancja__rzeczownik__1
written_rep: wariancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Varianz
sense_list:
(statystyka, statystyczny) miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;


lexentry: pol/wariat__rzeczownik__1
written_rep: wariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verrückt
sense_list:
(potocznie, potoczny) ktoś zachowujący się nieodpowiedzialnie, nieobliczalnie, niekonwencjonalnie; nierozważny, zwariowany


lexentry: pol/wariograf__rzeczownik__1
written_rep: wariograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lügendetektor
sense_list:
urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności;


lexentry: pol/warkocz__rzeczownik__1
written_rep: warkocz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schweif
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) strumień gazów i pyłu wydobywający się z komety pod wpływem oddziaływania wiatru słonecznego;


lexentry: pol/warownia__rzeczownik__1
written_rep: warownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Festung
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) obwarowany gród, twierdza otoczona obwarowaniem


lexentry: pol/warroza__rzeczownik__1
written_rep: warroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Varroatose | Varroose
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) (weterynaria, weterynaryjny) choroba pszczół wywoływana przez roztocz Varroa destructor (dręcz pszczeli);


lexentry: pol/warstwa__rzeczownik__1
written_rep: warstwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schicht
sense_list:
grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię; | (geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;


lexentry: pol/warsztat__rzeczownik__1
written_rep: warsztat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Werkstatt
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej


lexentry: pol/warsztat__rzeczownik__1
written_rep: warsztat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Werkstatt | Autowerkstatt
sense_list:
(motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi


lexentry: pol/warsztaty__rzeczownik__1
written_rep: warsztaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Werken | Werkunterricht
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zajęcia praktyczne z określonej dziedziny, najczęściej sztuki, których uczestnicy nabywają umiejętności w sposób aktywny


lexentry: pol/wartość__rzeczownik__1
written_rep: wartość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wert
sense_list:
zwykle lm zasada moralna, przekonanie | (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego


lexentry: pol/wartość_własna__rzeczownik__1
written_rep: wartość własna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eigenwert
sense_list:
(matematyka, matematyczny) skalar, dla którego istnieje pewien niezerowy wektor, którego obraz przez dane przekształcenie liniowe równy jest iloczynowi tego skalara i tego wektora;


lexentry: pol/wasabi__rzeczownik__1
written_rep: wasabi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasabi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zielona pasta z wasabi (1.2) stosowana w kuchni japońskiej, głównie jako dodatek do sushi


lexentry: pol/wasal__rzeczownik__1
written_rep: wasal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vasall
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;


lexentry: pol/wat__rzeczownik__1
written_rep: wat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Watt
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;


lexentry: pol/wataha__rzeczownik__1
written_rep: wataha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: =
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) duża grupa ludzi, zwykle niebezpieczna lub uciążliwa dla otoczenia | (łowiectwo, łowiecki) stado wilków lub dzików;


lexentry: pol/watażka__rzeczownik__1
written_rep: watażka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriegsherr
sense_list:
(współcześnie) (pejoratywnie, pejoratywny) przywódca luźnych rozbójniczych i buntowniczych oddziałów zbrojnych


lexentry: pol/wazektomia__rzeczownik__1
written_rep: wazektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vasektomie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);


lexentry: pol/wazelina__rzeczownik__1
written_rep: wazelina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vaseline
sense_list:
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;


lexentry: pol/wazeliniarz__rzeczownik__1
written_rep: wazeliniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Speichellecker
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) osoba przesadnie komuś schlebiająca i usługująca, zwłaszcza komuś wyżej postawionemu


lexentry: pol/wał__rzeczownik__1
written_rep: wał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Welle
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element maszyny w kształcie długiego walca, służący do przekazywania obrotów;


lexentry: pol/wałach__rzeczownik__1
written_rep: wałach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wallach
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;


lexentry: pol/wałek_do_ciasta__rzeczownik__1
written_rep: wałek do ciasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nudelholz | Teigrolle
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;


lexentry: pol/ważka__rzeczownik__1
written_rep: ważka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Libelle | Wasserjungfer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;


lexentry: pol/ważka_płaskobrzucha__rzeczownik__1
written_rep: ważka płaskobrzucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Plattbauch
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Libellula depressa L., gatunek latającego owada z rodziny ważkowatych, o ciele krępym i spłaszczonym;


lexentry: pol/wbić_nóż_w_plecy__czasownik__1
written_rep: wbić nóż w plecy
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: in den Rücken fallen
sense_list:
zdradzić kogoś, w podstępny, haniebny sposób przyczynić się do czyjejś klęski, do czyjegoś niepowodzenia


lexentry: pol/wcale__partykuła__1
written_rep: wcale
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: gar nicht | keineswegs
sense_list:
…używana z przeczeniem „nie”, podkreślająca, że mówiący jest przekonany o wyrażanym sądzie, wbrew przypuszczeniom rozmówcy, że jest inaczej


lexentry: pol/wcale__przysłówek__1
written_rep: wcale
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: ganz | völlig
sense_list:
…(potocznie, potoczny) komunikujący, że jakiś stan dotyczy wspomnianego obiektu w stopniu wystarczającym, wbrew oczekiwaniom


lexentry: pol/wchodzić_w_życie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wchodzić w życie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: in Kraft treten
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zaczynać obowiązywać, stawać się stosowanym, używanym


lexentry: pol/wczesny__przymiotnik__1
written_rep: wczesny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: früh
sense_list:
taki, który jest u swojego początku | występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory


lexentry: pol/wczorajszy__przymiotnik__1
written_rep: wczorajszy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gestrig | von gestern
sense_list:
taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego | (przenośnie, przenośnia) niedostosowany do współczesności


lexentry: pol/wczorajszy__przymiotnik__1
written_rep: wczorajszy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: von gestern
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) o człowieku: po spożyciu alkoholu w dniu poprzednim, w poprzednią noc | taki, który niedawno przeminął


lexentry: pol/wdowa__rzeczownik__1
written_rep: wdowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hurenkind
sense_list:
(środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd w łamaniu tekstu polegający na pozostawieniu na początku łamu samotnego ostatniego wiersza akapitu


lexentry: pol/wdowa__rzeczownik__1
written_rep: wdowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Witwe
sense_list:
kobieta, której ostatni mąż nie żyje; | (zoologia, zoologiczny) Latrodectus, rodzaj pająków z rodziny omatnikowatych;


lexentry: pol/wdowi_grosz__rzeczownik__1
written_rep: wdowi grosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scherflein
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) ofiara lub dar okupione wyrzeczeniami, ostatnie pieniądze przeznaczone na szlachetny cel


lexentry: pol/wdzięczność__rzeczownik__1
written_rep: wdzięczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dankbarkeit
sense_list:
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa


lexentry: pol/weber__rzeczownik__1
written_rep: weber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weber
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;


lexentry: pol/weganizm__rzeczownik__1
written_rep: weganizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Veganismus
sense_list:
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);


lexentry: pol/wegański__przymiotnik__1
written_rep: wegański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vegan
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu) | związany z weganizmem, dotyczący weganizmu


lexentry: pol/wegeburger__rzeczownik__1
written_rep: wegeburger
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bratling
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wegański lub wegetariański kotlet przygotowany (na przykład) z ciecierzycy, kaszy jaglanej, fasoli, soczewicy itd.


lexentry: pol/wegetacja__rzeczownik__1
written_rep: wegetacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vegetation
sense_list:
(biologia, biologiczny) procesy wzrostu i rozwoju zachodzące jednocześnie lub oddzielnie w organizmie rośliny


lexentry: pol/wegetariański__przymiotnik__1
written_rep: wegetariański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vegetarisch
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego | związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu


lexentry: pol/wejście__rzeczownik__1
written_rep: wejście
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eingang
sense_list:
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć | czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca | czynność pojawienia się | pojawienie się


lexentry: pol/wejściówka__rzeczownik__1
written_rep: wejściówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einlasskarte
sense_list:
(potocznie, potoczny) bilet upoważniający do wejścia bez rezerwacji miejsca siedzącego | (środowiskowy) bilet umożliwiający wejście na przedstawienie w teatrze z możliwością zajęcia wolnego miejsca


lexentry: pol/weksel__rzeczownik__1
written_rep: weksel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schuldschein
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie;


lexentry: pol/wektor__rzeczownik__1
written_rep: wektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vektor
sense_list:
(geometria) (fizyka, fizyczny) obiekt będący wielkością określoną przez wartość liczbową (moduł), zwrot i kierunek, ale bez punktu zaczepienia; | (geometria) (fizyka, fizyczny) para punktów, przedstawiana geometrycznie w postaci odcinka ze strzałką; | (matematyka, matematyczny) w szerszym znaczeniu: element przestrzeni liniowej, czyli obiekt, który może być skalowany i dodawany;


lexentry: pol/wektor_własny__rzeczownik__1
written_rep: wektor własny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eigenvektor
sense_list:
(matematyka, matematyczny) niezerowy wektor, którego obraz przez przekształcenie liniowe równy jest temu wektorowi pomnożonemu przez skalar (tzw. wartość własną);


lexentry: pol/wektorowy__przymiotnik__1
written_rep: wektorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Vektor
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) mający oprócz wartości liczbowej kierunek i zwrot | (matematyka, matematyczny) składający się z wektorów, uwzględniający własności wektorów


lexentry: pol/welocyped__rzeczownik__1
written_rep: welocyped
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Veloziped
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kolarstwo, kolarski) pierwotny rower, który nie posiada łańcucha ani hamulców;


lexentry: pol/welomobil__rzeczownik__1
written_rep: welomobil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Velomobil
sense_list:
(transport, transportowy) trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem


lexentry: pol/welon__rzeczownik__1
written_rep: welon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brautschleier
sense_list:
przezroczysty materiał upinany na głowie i stanowiący część ubioru (m.in. stroju panny młodej, zakonnic lub niektórych duchownych)


lexentry: pol/welur__rzeczownik__1
written_rep: welur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Veloursleder
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) specjalnie wyprawiana skóra cielęca, jagnięca, świńska lub kozia o aksamitnej powierzchni, używana do produkcji cholewek, odzieży i galanterii


lexentry: pol/wendeta__rzeczownik__1
written_rep: wendeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vendetta
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) zasada prawa zwyczajowego, że przestępstwo dokonane przez członków jednej grupy na osobach z innej grupy tej samej społeczności wymaga krwawego odwetu na sprawcy tego aktu lub na jego krewnych, aby zmazać hańbę


lexentry: pol/wenerolog__rzeczownik__1
written_rep: wenerolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Venerologe
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych


lexentry: pol/wenerologia__rzeczownik__1
written_rep: wenerologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Venerologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową;


lexentry: pol/wenlafaksyna__rzeczownik__1
written_rep: wenlafaksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Venlafaxin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, wzór sumaryczny: C17H27NO2


lexentry: pol/wentylator__rzeczownik__1
written_rep: wentylator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lüfter | Ventilator | Kühlluftgebläse
sense_list:
(elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;


lexentry: pol/weranda__rzeczownik__1
written_rep: weranda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Veranda
sense_list:
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach


lexentry: pol/werbel__rzeczownik__1
written_rep: werbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Trommelwirbel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) charakterystyczny dźwięk uzyskiwany na werblu (1.1) poprzez naprzemienne szybkie uderzanie pałeczkami


lexentry: pol/wermut__rzeczownik__1
written_rep: wermut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wermut
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;


lexentry: pol/wernakularny__przymiotnik__1
written_rep: wernakularny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vernakular | vernakulär
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nieliteracki, niestandardowy, terytorialny, ludowy – w odniesieniu do odmiany języka; | rodzimy, etniczny, miejscowy, w języku narodowym – w odniesieniu do literatury, kultury słowa | rodzimy, nieprofesjonalny, tworzony przez anonimowych twórców – w odniesieniu do kultury materialnej (sztuki, architektury)


lexentry: pol/wertykał__rzeczownik__1
written_rep: wertykał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vertikalkreis
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) półokrąg koła wielkiego lub koło wielkie sfery niebieskiej przechodzące przez zenit i nadir, prostopadłe do horyzontu;


lexentry: pol/weryfikować__czasownik__1
written_rep: weryfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: überprüfen | verifizieren
sense_list:
sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś


lexentry: pol/westalka__rzeczownik__1
written_rep: westalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vestalin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłanka Westy, rzymskiej bogini ogniska domowego;


lexentry: pol/western__rzeczownik__1
written_rep: western
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Western
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;


lexentry: pol/westybul__rzeczownik__1
written_rep: westybul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: der Vorraum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie poprzedzające główną klatkę schodową | (architektura, architektoniczny) reprezentacyjny przedsionek


lexentry: pol/wesz__rzeczownik__1
written_rep: wesz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laus
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;


lexentry: pol/wewnętrzny__przymiotnik__1
written_rep: wewnętrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: innerlich
sense_list:
taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice | taki, który dzieje się w granicach danego kraju


lexentry: pol/wełna__rzeczownik__1
written_rep: wełna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wolle
sense_list:
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów | (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1) | sztuczny surowiec przypominający wełnę (1.1)


lexentry: pol/whisky__rzeczownik__1
written_rep: whisky
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Whisky
sense_list:
(spożywczy) mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;


lexentry: pol/whodunit__rzeczownik__1
written_rep: whodunit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Detektivroman
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rodzaj kryminału – książka, film lub gra fabularna, w której główny nacisk kładzie się na zagadkę dotyczącą tego, kto popełnił przestępstwo, najczęściej morderstwo[potrzebne źródło]


lexentry: pol/wiadro__rzeczownik__1
written_rep: wiadro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eimer
sense_list:
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;


lexentry: pol/wiadukt__rzeczownik__1
written_rep: wiadukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Viadukt
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);


lexentry: pol/wiano__rzeczownik__1
written_rep: wiano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brautgeld
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma zapisywana żonie przez męża, równa sumie posagu; | (przestarzałe, przestarzały) posag, wyprawa panny młodej


lexentry: pol/wiara__rzeczownik__1
written_rep: wiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glaube
sense_list:
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga;


lexentry: pol/wiara_góry_przenosi__przysłowie__1
written_rep: wiara góry przenosi
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: der Glaube kann Berge versetzen
sense_list:
wiara w sukces umożliwia osiągnięcie nawet bardzo trudnych celów i pokonanie nawet największych trudności


lexentry: pol/wiarołomny__przymiotnik__1
written_rep: wiarołomny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hinterlistig, heimtückisch
sense_list:
(książkowy) taki, który nie dotrzymał słowa, złamał przysięgę, sprzeniewierzył się komuś, popełnił zdradę


lexentry: pol/wiata__rzeczownik__1
written_rep: wiata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Überdachung
sense_list:
budowla niekiedy ze ściankami, z zadaszeniem opartym na słupach, nad peronami, parkingami, przystankami;


lexentry: pol/wiatrochron__rzeczownik__1
written_rep: wiatrochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Windschutz
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) szpaler drzew, żywopłot lub ogrodzenie chroniące uprawy przed wiatrem | tkanina na palikach chroniąca ludzi od wiatru na plaży


lexentry: pol/wibrator__rzeczownik__1
written_rep: wibrator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vibrator
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) wibrujące akcesorium imitujące męski członek, wykorzystywane do stymulacji narządów płciowych;


lexentry: pol/wibrys__rzeczownik__1
written_rep: wibrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schnurrhaar
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) prosty, sztywny i gruby włos pełniący rolę narządu dotyku;


lexentry: pol/wicekról__rzeczownik__1
written_rep: wicekról
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vizekönig
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;


lexentry: pol/wicher__rzeczownik__1
written_rep: wicher
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sturm
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr o prędkości 60–75 km/h i o sile 8 stopni w skali Beauforta;


lexentry: pol/widelec_do_porcjowania__rzeczownik__1
written_rep: widelec do porcjowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tranchiergabel
sense_list:
widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej


lexentry: pol/wideo__rzeczownik__1
written_rep: wideo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Video
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;


lexentry: pol/wideoklip__rzeczownik__1
written_rep: wideoklip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Videoclip
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu


lexentry: pol/widełki__rzeczownik__1
written_rep: widełki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abspaltung
sense_list:
(środowiskowy) (szachy, pojęcie szachowe) jednoczesny atak na dwie figury, także szach z jednoczesnym atakiem na figurę


lexentry: pol/widmo__rzeczownik__1
written_rep: widmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spektrum
sense_list:
(fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ; | (matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ;


lexentry: pol/widłak__rzeczownik__1
written_rep: widłak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bärlapp | Lykopodium
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lycopodium L., rodzaj roślin z rodziny widłakowatych o długich, wzniesionych lub płożących się pędach pokrytych szpilkowatymi lub łuskowatymi liśćmi;


lexentry: pol/widłoróg__rzeczownik__1
written_rep: widłoróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gabelantilope
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Antilocapra, rodzaj ssaków kopytnych z rodziny widłorogowatych, których rogi mają rozwidlenia


lexentry: pol/wiec__rzeczownik__1
written_rep: wiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wetsche
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ogólne zebranie członków plemienia, mieszkańców grodu lub osady;


lexentry: pol/wiecha__rzeczownik__1
written_rep: wiecha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Richtkranz
sense_list:
(budownictwo) pęk gałęzi, wieniec lub drzewko tradycyjnie zawieszane na szczycie rusztowania budowlanego lub więźbie na czas trwania prac;


lexentry: pol/wiecha__rzeczownik__1
written_rep: wiecha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rispe
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu, w którym na osi pędu wykształcają się odgałęzienia drugiego i trzeciego rzędu, a na nich kwiaty;


lexentry: pol/wieczna_lampka__rzeczownik__1
written_rep: wieczna lampka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ewige Lampe | Ewiges Licht
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czerwone światełko w kościele wskazujące miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu;


lexentry: pol/wieczny_szach__rzeczownik__1
written_rep: wieczny szach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dauerschach | ewiges Schach
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której jeden z graczy nie jest w stanie obronić się przed ciągłym szachowaniem jego króla przez bierki przeciwnika;


lexentry: pol/wieczorowy__przymiotnik__1
written_rep: wieczorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Abend
sense_list:
o stroju, fryzurze, makijażu: odpowiedni na eleganckie wydarzenia odbywające się zwykle wieczorem | o studiach, szkole, nauce: odbywający się wieczorami


lexentry: pol/wieczór_kawalerski__rzeczownik__1
written_rep: wieczór kawalerski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Junggesellenabschied | Polterabend
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;


lexentry: pol/wieczór_panieński__rzeczownik__1
written_rep: wieczór panieński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Junggesellinnenabschied | Polterabend
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu narzeczoną dla przyjaciółek


lexentry: pol/wiedźma__rzeczownik__1
written_rep: wiedźma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hexe
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami | (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta stara, brzydka, kłótliwa


lexentry: pol/wiedźmin__rzeczownik__1
written_rep: wiedźmin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hexer
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człowiek poddany kontrolowanej mutacji, by jako najemnik zabijać potwory


lexentry: pol/wiejadło__rzeczownik__1
written_rep: wiejadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Worfelgabel
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) prymitywne narzędzie do oddzielania plew od ziarna w formie szufli, wideł lub płaskiego kosza;


lexentry: pol/wiek_emerytalny__rzeczownik__1
written_rep: wiek emerytalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rentenalter
sense_list:
(urzędowy) rok życia, od którego osoba ubezpieczona na życie nabywa prawo do świadczenia z tytułu dożycia tego wieku; wiek, od którego pracownik może odejść na emeryturę;


lexentry: pol/wielbłąd__rzeczownik__1
written_rep: wielbłąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kamel | Trampeltier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;


lexentry: pol/wielbłądzi__przymiotnik__1
written_rep: wielbłądzi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Kamel-
sense_list:
charakterystyczny dla wielbłąda, mający cechy wielbłąda | dotyczący, odnoszący się do wielbłąda | wykonany z wełny lub skóry wielbłąda


lexentry: pol/wielka_koalicja__rzeczownik__1
written_rep: wielka koalicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: große Koalition
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koalicja rządowa największych partii politycznych o przeciwnych poglądach w przypadku, kiedy niemożliwe jest uzyskanie większości w parlamencie, partii wygranej z jedną z mniejszych partii;


lexentry: pol/wielki__przymiotnik__1
written_rep: wielki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: groß
sense_list:
o nadzwyczaj dużych rozmiarach | bardzo ważny, znaczący | o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami | o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu


lexentry: pol/wielkie_księstwo__rzeczownik__1
written_rep: wielkie księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Großfürstentums
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rządzone przez wielkiego księcia (magnus princeps) państwo lub jego część;


lexentry: pol/wielkie_księstwo__rzeczownik__1
written_rep: wielkie księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Großherzogtum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez wielkiego księcia (magnus dux) państwo lub jego część;


lexentry: pol/wielkomocarstwowy__przymiotnik__1
written_rep: wielkomocarstwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Großmacht-
sense_list:
(książkowy) odnoszący się do wielkich mocarstw, dotyczący wielkiego mocarstwa, właściwy wielkiemu mocarstwu


lexentry: pol/wielkopiątkowy__przymiotnik__1
written_rep: wielkopiątkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Karfreitags-
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Wielkim Piątkiem, dotyczący Wielkiego Piątku, odprawiany w Wielki Piątek


lexentry: pol/wielodotykowy__przymiotnik__1
written_rep: wielodotykowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Multi-Touch
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o urządzeniach wskazujących: taki, który reaguje na wiele jednoczesnych dotknięć


lexentry: pol/wielokropek__rzeczownik__1
written_rep: wielokropek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Auslassungspunkte
sense_list:
znak interpunkcyjny złożony z trzech kropek następujących po sobie, oznaczający przerwanie toku wypowiedzi lub niedomówienie, albo służący do zaznaczenia fragmentów pominiętych;


lexentry: pol/wielokryzys__rzeczownik__1
written_rep: wielokryzys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Polykrise
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (ekonomia, ekonomiczny) sytuacja w której różne kryzysy występują jednocześnie i wzajemnie na siebie oddziałują, prowadząc do skumulowanego efektu trudniejszego do opanowania niż w przypadku wystąpienia każdego z kryzysów z osobna


lexentry: pol/wielokrążek__rzeczownik__1
written_rep: wielokrążek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Angel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą;


lexentry: pol/wielokulturowość__rzeczownik__1
written_rep: wielokulturowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Multikulturalismus | Multikulturalität
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy


lexentry: pol/wielokulturowy__przymiotnik__1
written_rep: wielokulturowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: multikulturell
sense_list:
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur


lexentry: pol/wielomian__rzeczownik__1
written_rep: wielomian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Polynom
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;


lexentry: pol/wielosił__rzeczownik__1
written_rep: wielosił
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Himmelsleiter | Jakobsleiter
sense_list:
(botanika, botaniczny) Polemonium L., rodzaj roślin z rodziny wielosiłowatych o pierzasto podzielonych liściach i dzwonkowatych kwiatach;


lexentry: pol/wielowodzie__rzeczownik__1
written_rep: wielowodzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Polyhydramnion
sense_list:
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest nadmierna;


lexentry: pol/wielościan__rzeczownik__1
written_rep: wielościan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Polyeder | Vielflach
sense_list:
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;


lexentry: pol/wielościan_foremny__rzeczownik__1
written_rep: wielościan foremny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: platonischer Körper
sense_list:
(geometria) wielościan, którego wszystkie ściany są przystającymi wielokątami foremnymi oraz wszystkie kąty wielościenne są równe;


lexentry: pol/wieniec__rzeczownik__1
written_rep: wieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kranz
sense_list:
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów | kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła


lexentry: pol/wieniec_adwentowy__rzeczownik__1
written_rep: wieniec adwentowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adventskranz
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej wieniec z cetyny (zwłaszcza z jedliny, świerczyny), z czterema świecami, które zapala się kolejno w każdą niedzielę adwentu, ozdobiony wstążkami, symbolizujący przygotowanie i nadzieję;


lexentry: pol/wieniec_laurowy__rzeczownik__1
written_rep: wieniec laurowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lorbeerkranz
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce; | symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);


lexentry: pol/wiertarka__rzeczownik__1
written_rep: wiertarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bohrer
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy


lexentry: pol/wierzba__rzeczownik__1
written_rep: wierzba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weide | Weidenbaum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;


lexentry: pol/wierzba_wawrzynkowa__rzeczownik__1
written_rep: wierzba wawrzynkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reifweide
sense_list:
(botanika, botaniczny) Salix daphnoides, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny wierzbowatych;


lexentry: pol/wierzchni__przymiotnik__1
written_rep: wierzchni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: außen
sense_list:
(książkowy) znajdujący się na wierzchu czegoś, umieszczony na górze, stanowiący zewnętrzną warstwę czegoś; górny, zewnętrzny


lexentry: pol/wierzchołek__rzeczownik__1
written_rep: wierzchołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheitel
sense_list:
(geometria) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu; punkt łączący dwie proste


lexentry: pol/wierzchołek_góry_lodowej__rzeczownik__1
written_rep: wierzchołek góry lodowej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spitze des Eisbergs
sense_list:
(publikatory) o wykrytej aferze, która stanowi fragment szerszego, lecz nieujawnionego jeszcze negatywnego zjawiska


lexentry: pol/wierzyciel__rzeczownik__1
written_rep: wierzyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gläubiger | Kreditor
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy;


lexentry: pol/wieszak__rzeczownik__1
written_rep: wieszak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kleiderbügel
sense_list:
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;


lexentry: pol/wieszczek__rzeczownik__2
written_rep: wieszczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Alpendohle
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/wietrzeć__czasownik__1
written_rep: wietrzeć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verwittern
sense_list:
(geologia, geologiczny) (o skałach i minerałach) rozpadać się i kruszyć wskutek działania czynników chemicznych lub atmosferycznych


lexentry: pol/wiewiórczak__rzeczownik__1
written_rep: wiewiórczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eichhase
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Callosciurus Gray, nadrzewny gryzoń z podrodziny wiewiórczaków występujący w Azji Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/wiewiórczak_trójbarwny__rzeczownik__1
written_rep: wiewiórczak trójbarwny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Prevost-Hörnchen
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Callosciurus prevostii Desmarest, nadrzewny gryzoń z podrodziny wiewiórczaków, zamieszkujący Azję Południowo-Wschodnią;


lexentry: pol/wiewiórka__rzeczownik__1
written_rep: wiewiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eichhörnchen | Hörnchen
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;


lexentry: pol/wieśniak__rzeczownik__1
written_rep: wieśniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bauer
sense_list:
człowiek mieszkający na wsi | (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) prostak, człowiek prymitywny


lexentry: pol/wieża_Babel__rzeczownik__1
written_rep: wieża Babel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Turmbau zu Babel
sense_list:
(biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;


lexentry: pol/wieża_Eiffla__rzeczownik__1
written_rep: wieża Eiffla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eiffelturm
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;


lexentry: pol/wieża__rzeczownik__1
written_rep: wieża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anlage
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zestaw elektronicznego sprzętu odtwarzającego muzykę złożony z nakładanych na siebie elementów;


lexentry: pol/wieża__rzeczownik__1
written_rep: wieża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Turm
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości; | (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;


lexentry: pol/wieża_ciśnień__rzeczownik__1
written_rep: wieża ciśnień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserturm
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;


lexentry: pol/wieżowiec__rzeczownik__1
written_rep: wieżowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wolkenkratzer | Hochhaus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;


lexentry: pol/wigilia__rzeczownik__1
written_rep: wigilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorabend
sense_list:
(książkowy) dzień poprzedzający inny dzień, zwykle jakieś święto lub ważne wydarzenie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim dzień poprzedzający ważniejsze święto, zwłaszcza Boże Narodzenie, często połączony z postem i uroczystym oczekiwaniem


lexentry: pol/wihajster__rzeczownik__1
written_rep: wihajster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dingsbums
sense_list:
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie


lexentry: pol/wikariusz__rzeczownik__1
written_rep: wikariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vikar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) w administracji kościelnej duchowny będący zastępcą lub namiestnikiem;


lexentry: pol/wiki__rzeczownik__1
written_rep: wiki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wiki
sense_list:
(informatyka, informatyczny) strona internetowa, której zawartość może być modyfikowana przez użytkowników;


lexentry: pol/wiking__rzeczownik__1
written_rep: wiking
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wikinger
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;


lexentry: pol/wiktymologia__rzeczownik__1
written_rep: wiktymologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Viktimologie
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka zajmująca się ofiarami przestępstw i badaniem roli ofiary w genezie przestępstwa; dziedzina kryminalistyki i kryminologii;


lexentry: pol/wikunia__rzeczownik__1
written_rep: wikunia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vikunja
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vicugna vicugna Molina, południowoamerykański ssak parzystokopytny o gęstej, puszystej sierści;


lexentry: pol/wilamowski__rzeczownik__1
written_rep: wilamowski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Wilmesaurisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) etnolekt z grupy zachodniej języków germańskich, którym posługiwali się mieszkańcy Wilamowic;


lexentry: pol/wilec_ziemniaczany__rzeczownik__1
written_rep: wilec ziemniaczany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Süßkartoffel | Batate
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych


lexentry: pol/wilk_workowaty__rzeczownik__1
written_rep: wilk workowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beutelwolf
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Thylacinus cynocephalus Harris, gatunek wymarłego torbacza z rodziny wilkoworowatych, zamieszkującego niegdyś Australię, zwłaszcza Tasmanię oraz Nową Gwineę;


lexentry: pol/wilkierz__rzeczownik__1
written_rep: wilkierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Willkür
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa wydawana przez radę miasta lokowanego na prawie niemieckim (magdeburskim), regulująca wewnętrzne sprawy miejskie


lexentry: pol/wimperga__rzeczownik__1
written_rep: wimperga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wimperg
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne, ażurowe wykończenie w kształcie trójkąta, wieńczące szczyt portalu albo okna, charakterystyczne dla architektury gotyckiej


lexentry: pol/winda__rzeczownik__1
written_rep: winda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aufzug | Fahrstuhl | Lift
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;


lexentry: pol/winegret__rzeczownik__1
written_rep: winegret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vinaigrette
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos sałatkowy przygotowany z oliwy i octu (najlepiej winnego) z dodatkiem soli, cukru, musztardy, cytryny i innych przypraw;


lexentry: pol/winglet__rzeczownik__1
written_rep: winglet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Winglet
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) krótkie skrzydełko na końcu skrzydła nośnego, ustawione pod pewnym kątem, poprawiające parametry aerodynamiczne samolotu;


lexentry: pol/winieta__rzeczownik__1
written_rep: winieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vignette
sense_list:
(motoryzacja) naklejka umieszczana na szybie samochodu po opłaceniu pozwolenia na poruszanie się po krajowych autostradach, będąca dowodem tej opłaty; | (poligrafia) ozdobny drukarski ornament;


lexentry: pol/wino__rzeczownik__1
written_rep: wino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wein
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;


lexentry: pol/wino_lodowe__rzeczownik__1
written_rep: wino lodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eiswein
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) słodkie i ekstraktywne wino, wytwarzane z winogron zamarzniętych na krzewie i wyciskanych jeszcze przed rozmarznięciem;


lexentry: pol/winorośl__rzeczownik__1
written_rep: winorośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weinrebe | Rebe
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście


lexentry: pol/winyl__rzeczownik__1
written_rep: winyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vinyl
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja zawierająca rodniki powstałe poprzez oderwanie atomów wodoru od cząsteczek etenu | (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) płyta winylowa


lexentry: pol/wiolonczela__rzeczownik__1
written_rep: wiolonczela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Violoncello | Cello
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;


lexentry: pol/wiosło__rzeczownik__1
written_rep: wiosło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ruder | Riemen
sense_list:
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;


lexentry: pol/wiosłować__czasownik__1
written_rep: wiosłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rudern | schwimmen
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) (o ptakach wodnych) poruszać kończynami ciało zanurzone w wodzie, nadając mu pęd


lexentry: pol/wioślarz__rzeczownik__2
written_rep: wioślarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Rudergerät
sense_list:
(sport, sportowy) (środowiskowy) przyrząd treningowy, na którym ćwiczy się w sposób przypominający wiosłowanie


lexentry: pol/wirginał__rzeczownik__1
written_rep: wirginał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Virginal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny, mała odmiana klawesynu popularna w XVI i XVII wieku;


lexentry: pol/wirion__rzeczownik__1
written_rep: wirion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Virion
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) kompletna cząstka wirusa zdolna do przetrwania poza komórką, złożona z kwasu nukleinowego i kapsydu, niekiedy również z osłonki lipidowej;


lexentry: pol/wiropłat__rzeczownik__1
written_rep: wiropłat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Drehflügelflugzeug | Drehflügler | Rotorflugzeug
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) maszyna cięższa od powietrza, zdolna do lotu dzięki powstawaniu siły nośnej na wirujących powierzchniach;


lexentry: pol/wirtualny__przymiotnik__1
written_rep: wirtualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: virtuell
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora | możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny


lexentry: pol/wirus__rzeczownik__1
written_rep: wirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Virus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej;


lexentry: pol/wirus__rzeczownik__1
written_rep: wirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Virus | Computervirus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;


lexentry: pol/wisieć__czasownik__1
written_rep: wisieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hängen
sense_list:
być przymocowanym do czegoś od góry | znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią | umierać na szubienicy


lexentry: pol/wiskacza__rzeczownik__1
written_rep: wiskacza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Viscacha
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lagostomus maximus, południowoamerykański gryzoń spokrewniony z szynszylą, szkodnik pastwisk;


lexentry: pol/wiskoza__rzeczownik__1
written_rep: wiskoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Viskosität
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fizyczna właściwość płynów określająca siły tarcia wewnętrznego między poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub gazów


lexentry: pol/witamina_A__rzeczownik__1
written_rep: witamina A
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vitamin A
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) witamina odgrywająca istotną rolę utrzymaniu m.in. jakości widzenia i skóry;


lexentry: pol/witamina_C__rzeczownik__1
written_rep: witamina C
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vitamin C
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rozpuszczalna w wodzie witamina niezbędna do syntezy kolagenu, wchłaniania żelaza oraz prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego


lexentry: pol/witamina_D__rzeczownik__1
written_rep: witamina D
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vitamin D
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) grupa rozpuszczalnych w tłuszczach związków chemicznych niezbędnych dla prawidłowego działania organizmu, regulujących gospodarkę wapniowo-fosforanową i odporność


lexentry: pol/witamina__rzeczownik__1
written_rep: witamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vitamin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;


lexentry: pol/witać__czasownik__1
written_rep: witać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: begrüßen | willkommen heißen
sense_list:
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś


lexentry: pol/witrektomia__rzeczownik__1
written_rep: witrektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vitrektomie
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie składników patologicznych znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka;


lexentry: pol/witryna__rzeczownik__1
written_rep: witryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Standort
sense_list:
(informatyka, informatyczny) strona internetowa, zwykle komercyjna, eksponująca coś, np. strona sklepu internetowego


lexentry: pol/wiwarium__rzeczownik__1
written_rep: wiwarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vivarium
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;


lexentry: pol/wiwisekcja__rzeczownik__1
written_rep: wiwisekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vivisektion
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) operacja, doświadczenie przeprowadzane in vivo, na żywym, nieuśmierconym uprzednio organizmie zwierzęcym;


lexentry: pol/wiza__rzeczownik__1
written_rep: wiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Visum
sense_list:
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;


lexentry: pol/wizażysta__rzeczownik__1
written_rep: wizażysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Visagist
sense_list:
specjalista zajmujący się tworzeniem czyjegoś wizerunku (dobieraniem fryzury, ubrań itp.); także osoba świadcząca usługi w dziedzinie makijażu artystycznego


lexentry: pol/wizjoner__rzeczownik__1
written_rep: wizjoner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fantast
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) twórca nowatorskich, odważnych i oryginalnych pomysłów | człowiek miewający wizje


lexentry: pol/wizon__rzeczownik__1
written_rep: wizon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Nerz
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neovison vison Schreber, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny łasicowatych, występujących w stanie dzikim, w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/wizygocki__przymiotnik__1
written_rep: wizygocki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: westgotisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Wizygotami, dotyczący Wizygotów


lexentry: pol/wiąz__rzeczownik__1
written_rep: wiąz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ulme
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;


lexentry: pol/wiązadło__rzeczownik__1
written_rep: wiązadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ligament
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błona lub pasmo wytrzymałej tkanki łącznej łączące kości między sobą lub wzmacniające ruchome połączenia między kośćmi (stawy)


lexentry: pol/wiązać__czasownik__1
written_rep: wiązać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: binden
sense_list:
splatać, tworząc węzeł | (wojskowość, wojskowy) angażować obce oddziały w walkę, uniemożliwiając ich wykorzystanie w innym miejscu | być substancją, elementem zespalającym coś z czymś | krępować kogoś za pomocą sznura | pakować w chustę związując jej końce | tworzyć wiązanie chemiczne | łączyć przedmioty razem, używając sznura


lexentry: pol/wiązać_stułą__czasownik__1
written_rep: wiązać stułą
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: das Jawort geben
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) udzielać ślubu kościelnego


lexentry: pol/wiązówka_błotna__rzeczownik__1
written_rep: wiązówka błotna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Echtes Mädesüß
sense_list:
(botanika, botaniczny) Filipendula ulmaria L., gatunek leczniczej i ozdobnej byliny z rodziny różowatych;


lexentry: pol/wić__rzeczownik__1
written_rep: wić
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Geißel
sense_list:
(biologia, biologiczny) prymitywny narząd ruchu niektórych organizmów jednokomórkowych w postaci ruchliwego włókna


lexentry: pol/więc__spójnik__1
written_rep: więc
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: also | deshalb
sense_list:
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem


lexentry: pol/więzadło__rzeczownik__1
written_rep: więzadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Band
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy


lexentry: pol/więzadło_głosowe__rzeczownik__1
written_rep: więzadło głosowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stimmband
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;


lexentry: pol/więzadło_krzyżowe_przednie__rzeczownik__1
written_rep: więzadło krzyżowe przednie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorderes Kreuzband
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wewnątrzstawowe więzadło stawu kolanowego o budowie dwupęczkowej; jego uszkodzenie jest jedną z najczęstszych kontuzji u sportowców;


lexentry: pol/więzień__rzeczownik__1
written_rep: więzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Häftling | Gefangene
sense_list:
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia


lexentry: pol/więzień_polityczny__rzeczownik__1
written_rep: więzień polityczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: politischer Gefangener
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne;


lexentry: pol/więzień_sumienia__rzeczownik__1
written_rep: więzień sumienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gefangener aus Gewissensgründen
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne, społeczne, religijne itp.;


lexentry: pol/wiśnia__rzeczownik__1
written_rep: wiśnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirschbaum | Sauerkirsche
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cerasus Mill., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;


lexentry: pol/wiśniowy__przymiotnik__1
written_rep: wiśniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Sauerkirsch-
sense_list:
dotyczący wiśni, złożony z drzew wiśni, wykonany z drewna wiśni | zrobiony z owoców wiśni, o smaku owoców wiśni


lexentry: pol/wkraplacz__rzeczownik__1
written_rep: wkraplacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tropftrichter
sense_list:
(chemia, chemiczny) przyrząd służący do precyzyjnego dozowania jakiegoś płynu i wlewania go do naczynia, w którym zachodzi reakcja chemiczna


lexentry: pol/wkręt__rzeczownik__1
written_rep: wkręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schraube
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;


lexentry: pol/wkrętarka__rzeczownik__1
written_rep: wkrętarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bohrschrauber
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie z napędem elektrycznym do szybkiego wkręcania i wykręcania wkrętów, śrub itp.


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beilage
sense_list:
to, co wkłada się między jakieś powierzchnie, zwykle w celu wypełnienia, izolacji lub jako uzupełnienie czegoś


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einsatz
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) dodatek do książki, czasopisma lub wydawnictwa fonograficznego w postaci kolorowego prospektu, plakatu, tabeli itp., włożony luźno w środek


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Füllmasse
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia wkładana między inne części w celu uszczelnienia, zabezpieczenia ich przed tarciem itp.


lexentry: pol/wkładka_do_butów__rzeczownik__1
written_rep: wkładka do butów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Einlage
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) wkładka przykrywająca część buta przylegającą do spodu stopy, poprawiająca komfort chodzenia, często o właściwościach przeciwpotnych, antypoślizgowych itp.


lexentry: pol/wlewać__czasownik__1
written_rep: wlewać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: eingiessen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wywołać określone uczucie lub nastrój | lejąc, wprowadzać ciecz do wnętrza czegoś


lexentry: pol/wniosek__rzeczownik__1
written_rep: wniosek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlussfolgerung
sense_list:
wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania


lexentry: pol/wnyk__rzeczownik__1
written_rep: wnyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlinge
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) pułapka zastawiana na zwierzęta, zwykle w formie pętli ze sznura, drutu lub linki, która zaciska się na kończynie albo szyi zwierzęcia, gdy próbuje się uwolnić


lexentry: pol/wnętrzności__rzeczownik__1
written_rep: wnętrzności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eingeweide
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia


lexentry: pol/wobler__rzeczownik__1
written_rep: wobler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wobbler
sense_list:
(wędkarstwo) sztuczna przynęta wędkarska na ryby drapieżne przypominająca wyglądem i ruchem ich pokarm;


lexentry: pol/woda__rzeczownik__1
written_rep: woda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasser
sense_list:
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O; | często w liczbie mnogiej, ogólnie duże zbiorowiska wody (1.1), np. morze, jezioro


lexentry: pol/woda_królewska__rzeczownik__1
written_rep: woda królewska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Königwasser | Königswasser
sense_list:
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;


lexentry: pol/woda_po_goleniu__rzeczownik__1
written_rep: woda po goleniu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aftershave | Rasierwasser
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płynny kosmetyk nakładany na skórę twarzy po usunięciu zarostu


lexentry: pol/woda_szara__rzeczownik__1
written_rep: woda szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grauwasser
sense_list:
(ochrona środowiska) nieprzemysłowa woda ściekowa powstająca w procesach domowych, takich jak mycie naczyń, kąpiel i pranie, nadająca się w ograniczonym zakresie do wtórnego wykorzystania;


lexentry: pol/woda_utleniona__rzeczownik__1
written_rep: woda utleniona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserstoffperoxid
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran;


lexentry: pol/woda_święcona__rzeczownik__1
written_rep: woda święcona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weihwasser
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) woda pobłogosławiona przez biskupa, księdza lub diakona, przeznaczona do udzielania chrztu lub błogosławieństwa osób, miejsc lub rzeczy;


lexentry: pol/wodewil__rzeczownik__1
written_rep: wodewil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vaudeville
sense_list:
(sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;


lexentry: pol/wodnica__rzeczownik__1
written_rep: wodnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserlinie
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej;


lexentry: pol/wodniczka__rzeczownik__1
written_rep: wodniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seggenrohrsänger
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus paludicola, gatunek wędrownego ptaka z rodziny trzciniaków, zamieszkującego wschodnią Europę i zachodnią Azję;


lexentry: pol/wodnik__rzeczownik__2
written_rep: wodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Wasserralle
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;


lexentry: pol/wodociąg__rzeczownik__1
written_rep: wodociąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserleitung
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania;


lexentry: pol/wodolot__rzeczownik__1
written_rep: wodolot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tragflügelboot | Tragflächenboot
sense_list:
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;


lexentry: pol/wodorek__rzeczownik__1
written_rep: wodorek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydrid
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego;


lexentry: pol/wodorotlenek__rzeczownik__1
written_rep: wodorotlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydroxid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego


lexentry: pol/wodorowęglan__rzeczownik__1
written_rep: wodorowęglan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bicarbonat
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;


lexentry: pol/wodosytka_płaskogłowa__rzeczownik__1
written_rep: wodosytka płaskogłowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserreservoirfrosch
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ranoidea platycephala, gatunek żaby dość powszechnie spotykanej w Australii, znanej z magazynowania wody pitnej


lexentry: pol/wodowstręt__rzeczownik__1
written_rep: wodowstręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wasserscheu | Hydrophobie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok


lexentry: pol/wody_terytorialne__rzeczownik__1
written_rep: wody terytorialne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hoheitsgewässer | Territorialgewässer
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pas morza określonej szerokości, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża;


lexentry: pol/wodzenie_niedźwiedzia__rzeczownik__1
written_rep: wodzenie niedźwiedzia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bärenführen
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) zwyczaj związany z karnawałem i zapustami polegający na odwiedzaniu domów przez przebierańców, wśród których jeden jest przebrany za niedźwiedzia;


lexentry: pol/wodzionka__rzeczownik__1
written_rep: wodzionka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brotsuppe
sense_list:
(Górny Śląsk) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z czerstwego chleba, czosnku, tłuszczu zwierzęcego oraz wrzątku;


lexentry: pol/wodzić_za_nos__czasownik__1
written_rep: wodzić za nos
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: an der Nase herumführen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli


lexentry: pol/wojewoda__rzeczownik__1
written_rep: wojewoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Woiwode
sense_list:
(administracja) zwierzchnik administracji rządowej na terenie województwa | (dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) najwyższy urzędnik dowodzący wojskiem | (dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) jeden z urzędów senatorskich


lexentry: pol/województwo_małopolskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo małopolskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Woiwodschaft Kleinpolen
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej Polsce, z siedzibą władz w Krakowie;


lexentry: pol/województwo_śląskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo śląskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Woiwodschaft Schlesien
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej Polsce, z siedzibą władz w Katowicach;


lexentry: pol/województwo_świętokrzyskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo świętokrzyskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Woiwodschaft Heiligkreuz
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej części centralnej Polski, z siedzibą władz w Kielcach;


lexentry: pol/wojna__rzeczownik__1
written_rep: wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krieg
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;


lexentry: pol/wojna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: wojna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bürgerkrieg
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;


lexentry: pol/wojować__czasownik__1
written_rep: wojować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Krieg führen
sense_list:
(książkowy) walczyć, brać udział w fizycznej bitwie | (potocznie, potoczny) prowadzić z kimś spory o coś, zwalczać coś


lexentry: pol/wok__rzeczownik__1
written_rep: wok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wok
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;


lexentry: pol/wokal__rzeczownik__1
written_rep: wokal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gesang
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiew wykonywany przez człowieka; partia muzyczna realizowana głosem ludzkim, w przeciwieństwie do partii instrumentalnej


lexentry: pol/woke__rzeczownik__1
written_rep: woke
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wokismus
sense_list:
(społeczny) nurt społeczny świadomości i mobilizacji wobec niesprawiedliwości, rasizmu, dyskryminacji;


lexentry: pol/wole__rzeczownik__1
written_rep: wole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kropf
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologia tarczycy, np. powiększenie gruczołu lub lokalizacja narządu za mostkiem


lexentry: pol/wolej__rzeczownik__1
written_rep: wolej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Volley
sense_list:
(sport, sportowy) odbicie lub uderzenie piłki w locie przed dotknięciem przez nią podłoża (w tenisie lub piłce nożnej)


lexentry: pol/wolna_chata__rzeczownik__1
written_rep: wolna chata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sturmfreie Bude
sense_list:
(potocznie, potoczny) dom lub mieszkanie, w którym chwilowo nie ma domowników i można z niego swobodnie korzystać


lexentry: pol/wolna_miłość__rzeczownik__1
written_rep: wolna miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freie Liebe
sense_list:
postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;


lexentry: pol/wolne_oprogramowanie__rzeczownik__1
written_rep: wolne oprogramowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freie Software
sense_list:
oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników;


lexentry: pol/wolnomyślicielstwo__rzeczownik__1
written_rep: wolnomyślicielstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Freidenkerei
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;


lexentry: pol/wolność__rzeczownik__1
written_rep: wolność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Freiheit
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie | (więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem


lexentry: pol/wolność_słowa__rzeczownik__1
written_rep: wolność słowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Redefreiheit | Meinungsfreiheit
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;


lexentry: pol/wolny_rynek__rzeczownik__1
written_rep: wolny rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freier Markt
sense_list:
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);


lexentry: pol/wolt__rzeczownik__1
written_rep: wolt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Volt
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;


lexentry: pol/word__rzeczownik__1
written_rep: word
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wordium
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 268 – 265,8 milionów lat temu;


lexentry: pol/worek_treningowy__rzeczownik__1
written_rep: worek treningowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Boxsack
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa | (sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego


lexentry: pol/wosk__rzeczownik__1
written_rep: wosk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wachs
sense_list:
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;


lexentry: pol/woskowina__rzeczownik__1
written_rep: woskowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ohrenschmalz
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;


lexentry: pol/wotum_nieufności__rzeczownik__1
written_rep: wotum nieufności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Misstrauensvotum
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) uchwała wyrażająca niezadowolenie z działań ministra, rządu, zarządu spółki etc.;


lexentry: pol/wołacz__rzeczownik__1
written_rep: wołacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vokativ
sense_list:
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;


lexentry: pol/wołoski__przymiotnik__1
written_rep: wołoski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: walachisch
sense_list:
związany z Wołoszczyzną (historycznym państwem), dotyczący Wołoszczyzny lub jej mieszkańców | związany z Wołoszczyzną (krainą geograficzną), dotyczący Wołoszczyzny lub jej mieszkańców


lexentry: pol/wołoski__rzeczownik__1
written_rep: wołoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: walachisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) umowna nazwa grupy dialektów, którymi posługiwali się Wołosi po wywędrowaniu w średniowieczu ze swojej bałkańskiej kolebki;


lexentry: pol/wołowy__przymiotnik__1
written_rep: wołowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Rind
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z wołowiny, zawierający wołowinę | odnoszący się do krowy lub wołu


lexentry: pol/wpis__rzeczownik__1
written_rep: wpis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eintragung
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu


lexentry: pol/wpisać__czasownik__1
written_rep: wpisać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beschriften
sense_list:
(geometria) umieścić bryłę w wielościanie tak, aby dotykała jego wszystkich ścian | (geometria) umieścić figurę w wielokącie tak, aby dotykała jego wszystkich boków | dopisać w zeszycie, księdze


lexentry: pol/wprawdzie__fragment_spójnika__1
written_rep: wprawdzie
min_sense_num: 01
trans_list: zwar
sense_list:
składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania


lexentry: pol/wpół__przysłówek__1
written_rep: wpół
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: halb
sense_list:
przy podawaniu czasu: pół godziny przed pełną godziną lub pół godziny po pełnej godzinie | w połowie, częściowo


lexentry: pol/wpływać__czasownik__1
written_rep: wpływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beeinflussen
sense_list:
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ


lexentry: pol/wrap__rzeczownik__1
written_rep: wrap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wrap
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego placka (np. tortilli czy pity) z zawiniętym w środku nadzieniem;


lexentry: pol/wraz__przyimek__1
written_rep: wraz
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: gleichzeitig
sense_list:
(książkowy) razem, wspólnie (z kimś) | (książkowy) razem, łącznie (z innymi zjawiskami, przedmiotami, faktami) | (książkowy) równocześnie (z jakimś wydarzeniem)


lexentry: pol/wrażliwość__rzeczownik__1
written_rep: wrażliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Empfindlichkeit
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) zdolność odbierania bodźców poprzez zmysły | słaba odporność, podatność | zdolność przeżywania emocji i odczuwania wrażeń; bycie wyczulonym


lexentry: pol/wrażliwy__przymiotnik__1
written_rep: wrażliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: empfindlich
sense_list:
taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji | taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe


lexentry: pol/wrogi__przymiotnik__1
written_rep: wrogi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: feindlich | gegnerisch
sense_list:
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy | o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem


lexentry: pol/wrona_siwa__rzeczownik__1
written_rep: wrona siwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nebelkrähe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku wrona siwa (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/wrotycz__rzeczownik__1
written_rep: wrotycz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rainfarn
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tanacetum L., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;


lexentry: pol/wrzenie__rzeczownik__1
written_rep: wrzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sieden
sense_list:
(fizyka, fizyczny) gwałtowne przechodzenie ze stanu ciekłego w gazowy, połączone z tworzeniem się pęcherzyków pary w cieczy;


lexentry: pol/wrzos__rzeczownik__1
written_rep: wrzos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heidekraut | Erika
sense_list:
(botanika, botaniczny) wrzos zwyczajny - Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;


lexentry: pol/wrzosowate__rzeczownik__1
written_rep: wrzosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erika
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców;


lexentry: pol/wrzód__rzeczownik__1
written_rep: wrzód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Geschwür | Ulcus
sense_list:
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;


lexentry: pol/wrzód_na_dupie__rzeczownik__1
written_rep: wrzód na dupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nervensäge
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) osoba lub rzecz, która jest niepożądana, ponieważ sprawia kłopot albo jest dokuczliwa


lexentry: pol/wróbel__rzeczownik__1
written_rep: wróbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spatz | Sperling
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;


lexentry: pol/wróg__rzeczownik__1
written_rep: wróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Feind
sense_list:
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami | państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska


lexentry: pol/wróg_publiczny__rzeczownik__1
written_rep: wróg publiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Staatsfeind
sense_list:
osoba, której działania są postrzegane jako przestępstwa, uważana za zagrożenie dla społeczności i napiętnowana przez nią


lexentry: pol/wręg__rzeczownik__1
written_rep: wręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Falz
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) element konstrukcyjny korpusów ula wzmacniający ich łączenie | wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem


lexentry: pol/wręg__rzeczownik__1
written_rep: wręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spant
sense_list:
szkut. (lotnictwo, lotniczy) jeden z elementów konstrukcyjnych tworzących szkielet łodzi lub samolotu;


lexentry: pol/wschodnioniemiecki__przymiotnik__1
written_rep: wschodnioniemiecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ostdeutsch
sense_list:
dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) | (geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech


lexentry: pol/wschodniosłowiański__przymiotnik__1
written_rep: wschodniosłowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ostslawisch
sense_list:
odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny


lexentry: pol/wschodzić__czasownik__1
written_rep: wschodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aufgehen
sense_list:
wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich) | o roślinach: kiełkować, wychodzić z ziemi


lexentry: pol/wschód__rzeczownik__1
written_rep: wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aufgang | Sonnenaufgang | Mondaufgang
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem


lexentry: pol/wschód__rzeczownik__1
written_rep: wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Osten | Ost
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/wskazówka__rzeczownik__1
written_rep: wskazówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Uhrzeiger | Nadel
sense_list:
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;


lexentry: pol/wspinaczka__rzeczownik__1
written_rep: wspinaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klettern
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na pokonywaniu stromych ścian | (potocznie, potoczny) dążenie do osiągnięcia wysokich pozycji


lexentry: pol/wspólny__przymiotnik__1
written_rep: wspólny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gemeinsam
sense_list:
należący lub używany przez kilka osób | charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy


lexentry: pol/wspólny_dzielnik__rzeczownik__1
written_rep: wspólny dzielnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemeinsamer Teiler
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która nie dając reszty dzieli dwie lub więcej innych liczb lub wyrażenie algebraiczne, które nie dając reszty dzieli dwa lub więcej innych wyrażeń algebraicznych


lexentry: pol/współczynnik__rzeczownik__1
written_rep: współczynnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koeffizient
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego | jeden z czynników oddziałujących


lexentry: pol/współczynnik_załamania__rzeczownik__1
written_rep: współczynnik załamania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brechungsindex | Brechzahl
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku;


lexentry: pol/współliniowy__przymiotnik__1
written_rep: współliniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kollinear
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o wektorach leżący na prostej równoległej (w szczególnym przypadku tej samej) | leżący na jednej linii


lexentry: pol/współpracować__czasownik__1
written_rep: współpracować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zusammenarbeiten
sense_list:
pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu | dodatkowo lub w niepełnym wymiarze pracować na rzecz jakiejś organizacji lub firmy


lexentry: pol/współrzędna__rzeczownik__1
written_rep: współrzędna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koordinate
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba z zestawu określającego położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni;


lexentry: pol/współudział__rzeczownik__1
written_rep: współudział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mitschuld
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pomocnictwo, współsprawstwo, przestępstwo zdefiniowane w art. 18 § 3 KK


lexentry: pol/wstawać__czasownik__1
written_rep: wstawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aufstehen
sense_list:
zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej | wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku | (przenośnie, przenośnia) o słońcu: wschodzić | zaprzestawać wykonywania czynności, wykonywanej w pozycji siedzącej | (przenośnie, przenośnia) o dniu, nocy: rozpoczynać się | (przenośnie, przenośnia) o wietrze: zaczynać wiać | (przenośnie, przenośnia) wzniecać powstanie | stać się zdolnym po chorobie do opuszczania łóżka


lexentry: pol/wstrzykiwać__czasownik__1
written_rep: wstrzykiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: einspritzen
sense_list:
(medycyna, medyczny) wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki | (technologia, technika, techniczny) wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem


lexentry: pol/wstrząs__rzeczownik__1
written_rep: wstrząs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: einen Stromstoß versetzen
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.; | silne, gwałtowne drgnięcie


lexentry: pol/wstrząsający__przymiotnik__1
written_rep: wstrząsający
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: schockierend
sense_list:
wywołujący niezwykle silne, gwałtowne emocje (zazwyczaj negatywne) lub wywierający głębokie, niezatarte wrażenie; głęboko poruszający


lexentry: pol/wstrząśnienie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: wstrząśnienie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erschütterung
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie czynności pnia mózgu, będące wynikiem urazu lub zniesienia czynności komórek zwojowych mózgu bez znaczących zmian anatomicznych;


lexentry: pol/wstyd__rzeczownik__1
written_rep: wstyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schande | Scham
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;


lexentry: pol/wstążka__rzeczownik__1
written_rep: wstążka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menüband | Multifunktionsleiste | Ribbon
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi;


lexentry: pol/wstęgor_królewski__rzeczownik__1
written_rep: wstęgor królewski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bandfisch
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Regalecus glesne Ascanius, gatunek drapieżnej ryby głębinowej z rodziny wstęgorowatych;


lexentry: pol/wstęp__rzeczownik__1
written_rep: wstęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorwort
sense_list:
początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść


lexentry: pol/wszawica__rzeczownik__1
written_rep: wszawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Läusebefall
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;


lexentry: pol/wszczepić__czasownik__1
written_rep: wszczepić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: einpflanzen
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) umieścić w tkance rośliny szczepkę rośliny szlachetnej | (medycyna, medyczny) wprowadzić z zewnątrz do organizmu tkankę lub protezę, zastępując nią usuniętą część | nauczyć czegoś kogoś


lexentry: pol/wszelkie_prawa_zastrzeżone__fraza_zdaniowa__1
written_rep: wszelkie prawa zastrzeżone
min_sense_num: 01
trans_list: alle Rechte vorbehalten
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formuła zamieszczana na książkach, płytach itp., zabraniająca ich publikowania przez inne wydawnictwa;


lexentry: pol/wtyczka__rzeczownik__1
written_rep: wtyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spitzel
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba, która dzięki infiltracji w określonym środowisku zdobywa niedostępne dla ogółu informacje


lexentry: pol/wtyczka__rzeczownik__1
written_rep: wtyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stecker
sense_list:
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;


lexentry: pol/wucziaping__rzeczownik__1
written_rep: wucziaping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wuchiapingium
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwszy, starszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 260,4 – 253,8 milionów lat temu;


lexentry: pol/wudu__rzeczownik__1
written_rep: wudu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Voodoo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia synkretyczna łącząca rdzenne wierzenia ludów Afryki z elementami katolicyzmu, popularna zwłaszcza na Haiti;


lexentry: pol/wulkan__rzeczownik__1
written_rep: wulkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vulkan | Feuerberg
sense_list:
(geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; | forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)


lexentry: pol/wulwodynia__rzeczownik__1
written_rep: wulwodynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vulvodynie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;


lexentry: pol/wuwuzela__rzeczownik__1
written_rep: wuwuzela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vuvuzela
sense_list:
(sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;


lexentry: pol/wybielacz__rzeczownik__1
written_rep: wybielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bleichmittel | Bleiche
sense_list:
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: prägen
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) produkować monety, odznaki lub biżuterię przy pomocy uderzeń właściwym przedmiotem, modelując metal i / lub ozdabiając czym


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: schießen
sense_list:
(sport, sportowy) nadawać kierunek piłce, bili lub krążkowi celem umieszczenia w danym polu czy punkcie


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: schlagen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach wskazywać czas, rytm, takt, tempo lub liczbę czego


lexentry: pol/wyboczenie__rzeczownik__1
written_rep: wyboczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausbeulen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zjawisko polegające na niekontrolowanym zginaniu ściskanego elementu,


lexentry: pol/wyborca__rzeczownik__1
written_rep: wyborca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wähler
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach


lexentry: pol/wybory__rzeczownik__1
written_rep: wybory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wahl
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy; | rodzaj konkursu, plebiscytu, w którym dokonuje się wyboru osób pretendujących do jakiegoś tytułu


lexentry: pol/wybredny__przymiotnik__1
written_rep: wybredny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: wählerisch
sense_list:
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić


lexentry: pol/wybuch__rzeczownik__1
written_rep: wybuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausbruch
sense_list:
gwałtowne wydobycie się czegoś na zewnątrz | (przenośnie, przenośnia) nagły początek emocji lub jakiegoś zjawiska społecznego


lexentry: pol/wybuchać__czasownik__1
written_rep: wybuchać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: explodieren
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ulegać detonacji | (chemia, chemiczny) ulegać rozerwaniu pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej | (fizyka, fizyczny) ulegać rozszczepieniu pod wpływem gwałtownej reakcji jądrowej


lexentry: pol/wybuchowy__przymiotnik__1
written_rep: wybuchowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: explosiv | impulsiv
sense_list:
o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie / reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie


lexentry: pol/wychodnia__rzeczownik__1
written_rep: wychodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aufschluss
sense_list:
(geologia, geologiczny) miejsce, w którym skała (ciało, warstwa geologiczna) wychodzi ponad powierzchnię ziemi;


lexentry: pol/wychowanek__rzeczownik__1
written_rep: wychowanek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pflegekind
sense_list:
osoba wzięta na wychowanie przez kogoś, będąca pod czyjąś opieką; ktoś, kto został wychowany przez osoby nie będące jego rodzicami


lexentry: pol/wychowanie__rzeczownik__1
written_rep: wychowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erziehung
sense_list:
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie | kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania


lexentry: pol/wychowanie_fizyczne__rzeczownik__1
written_rep: wychowanie fizyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sportunterricht | Sport
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;


lexentry: pol/wychowawca__rzeczownik__1
written_rep: wychowawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klassenlehrer
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) nauczyciel opiekujący się klasą w szkole (zarządzający dziennikiem, organizujący spotkania z rodzicami, prowadzący godzinę wychowawczą)


lexentry: pol/wychowywać__czasownik__1
written_rep: wychowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: erziehen
sense_list:
kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności


lexentry: pol/wychwyt__rzeczownik__1
written_rep: wychwyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hemmung
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (zegarmistrzostwo, zegarmistrzowski) element mechanizmu zegarowego, łączący regulator z resztą;


lexentry: pol/wychwyt_zwrotny__rzeczownik__1
written_rep: wychwyt zwrotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuronale Wiederaufnahme
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ponowne wchłonięcie neuroprzekaźnika przez neuron presynaptyczny po wysłaniu przezeń impulsu nerwowego przez synapsę;


lexentry: pol/wyciek_pamięci__rzeczownik__1
written_rep: wyciek pamięci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Speicherleck
sense_list:
(informatyka, informatyczny) alokacja pamięci przez program bez zapewnienia możliwości wykonania jej zwolnienia po przeprowadzeniu na niej wszystkich operacji;


lexentry: pol/wycieraczka__rzeczownik__1
written_rep: wycieraczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheibenwischer
sense_list:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;


lexentry: pol/wyciskacz_łez__rzeczownik__1
written_rep: wyciskacz łez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schnulze
sense_list:
naładowana emocjonalnie, rzewna i wzruszająca książka lub film (najczęściej melodramat, dramat, film romantyczny lub katastroficzny), pod wpływem których czytelnik lub widz płacze


lexentry: pol/wyciąg__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Auszug
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem;


lexentry: pol/wyciąg_narciarski__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg narciarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Skilift
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) kolej linowa instalowana na stokach, służąca do transportu narciarzy, snowboardzistów lub turystów


lexentry: pol/wyciąg_orczykowy__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg orczykowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlepplift
sense_list:
wyciąg narciarski w postaci drążka w kształcie odwróconej litery T przyczepiony do poruszającej się stalowej liny, podtrzymujący narciarza;


lexentry: pol/wyczerpany__przymiotnik__1
written_rep: wyczerpany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: erschöpft
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) skrajnie zmęczony | wykorzystany do końca, całkowicie spożytkowany, pozbawiony całej swej uprzedniej zawartości


lexentry: pol/wydanie__rzeczownik__1
written_rep: wydanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausgabe
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego


lexentry: pol/wydawać__czasownik__1
written_rep: wydawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: befehlen
sense_list:
nakazywać coś w zdecydowanej formie ((na przykład) polecenie, wyrok (i tym podobne, i temu podobne))


lexentry: pol/wydobycie__rzeczownik__1
written_rep: wydobycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abstammung
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od wydobyć | ilość (objętość lub masa) wydobytej na powierzchnię kopaliny w danym czasie


lexentry: pol/wydziedziczyć__czasownik__1
written_rep: wydziedziczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: enterben
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku


lexentry: pol/wydłużyć__czasownik__1
written_rep: wydłużyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verlängern
sense_list:
uczynić dłuższym w czasie, przedłużyć | uczynić dłuższym w przestrzeni, wyciągnąć, rozciągnąć wzdłuż


lexentry: pol/wyeksploatować__czasownik__1
written_rep: wyeksploatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Abgas
sense_list:
doprowadzić coś do całkowitego zużycia poprzez używanie przez dłuższy czas | pozbawić teren złóż lub innych zasobów naturalnych


lexentry: pol/wygnanie__rzeczownik__1
written_rep: wygnanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Exil
sense_list:
przymusowy pobyt poza krajem, zwykle bez możliwości powrotu do ojczyzny | zmuszenie do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu


lexentry: pol/wygodny__przymiotnik__1
written_rep: wygodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bequem
sense_list:
charakteryzujący się wygodą, dający wygodę | taki, który za bardzo lubi wygodę, dogadza sobie, unika trudu, nadmiernego wysiłku


lexentry: pol/wygrywać__czasownik__1
written_rep: wygrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gewinnen
sense_list:
grając w coś, zdobywać wygraną | zdobywać pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonywać przeciwników, odnosić zwycięstwo


lexentry: pol/wygwizdywać__czasownik__1
written_rep: wygwizdywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ausbuhen
sense_list:
wyśmiewać, wyszydzać kogoś; wyrażać niezadowolenie, dezaprobatę za pomocą gwizdania (częściej w (aspekt dokonany))


lexentry: pol/wygładzać__czasownik__1
written_rep: wygładzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: feilen
sense_list:
(książkowy) usuwać usterki, udoskonalać | (technologia, technika, techniczny) wyrównywać powierzchnię czegoś za pomocą odpowiednich narzędzi polerujących | czynić gładką powierzchnię czegoś, usuwając nierówności, zmarszczki, itp.


lexentry: pol/wyjawiać__czasownik__1
written_rep: wyjawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abdecken
sense_list:
sprawiać, że coś staje się wiadome; dawać informację o czymś, co dotychczas było trzymane w tajemnicy


lexentry: pol/wyjątek__rzeczownik__1
written_rep: wyjątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausnahme
sense_list:
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła | (informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu


lexentry: pol/wyjątek_potwierdza_regułę__przysłowie__1
written_rep: wyjątek potwierdza regułę
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: Ausnahmen bestätigen die Regel | Die Ausnahme bestätigt die Regel
sense_list:
…poucza, że reguły w życiu zawsze mają wyjątki; zatem sporadyczne odstępstwo od reguły nie obala jej prawdziwości


lexentry: pol/wyjście__rzeczownik__1
written_rep: wyjście
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausgang
sense_list:
(elektryczność) gniazdo urządzenia podające wynik pracy, dźwięk, sygnał itp. | spotkanie towarzyskie poza własnym domem


lexentry: pol/wyka__rzeczownik__1
written_rep: wyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wicke
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych (motylkowatych), częściowo uprawianych jako pastewne;


lexentry: pol/wykaz__rzeczownik__1
written_rep: wykaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liste | Verzeichnis | Zusạmmenstellung
sense_list:
pismo zawierające wyliczenie osób, rzeczy, elementów, czynności, zdarzeń itp. mających jakąś wspólną cechę


lexentry: pol/wykałaczka__rzeczownik__1
written_rep: wykałaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zahnstocher
sense_list:
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;


lexentry: pol/wykidajło__rzeczownik__1
written_rep: wykidajło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rausschmeißer
sense_list:
(potocznie, potoczny) pracownik pilnujący porządku w (często podrzędnym) lokalu rozrywkowym lub gastronomicznym


lexentry: pol/wykiwać__czasownik__1
written_rep: wykiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Dribbeln
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) robiąc zmyłki przeprowadzić piłkę omijając zawodnika przeciwnika


lexentry: pol/wykoleić__czasownik__1
written_rep: wykoleić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: entgleisen
sense_list:
spowodować wypadnięcie pojazdu z szyn | (przenośnie, przenośnia) spowodować, że ktoś zdegraduje się, zmarnuje swoje życie


lexentry: pol/wykonywać__czasownik__1
written_rep: wykonywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ausführen
sense_list:
urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku


lexentry: pol/wykopaliska__rzeczownik__1
written_rep: wykopaliska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausgrabung
sense_list:
prace archelogiczne mające prowadzić do wydobycia spod ziemi produktów ludzkiej działalności będących pozostałościami z dawnych wieków


lexentry: pol/wykorzystywać__czasownik__1
written_rep: wykorzystywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ausnutzen
sense_list:
mieć zysk z cudzego wysiłku, pracy, a także cech danej osoby | mieć korzyść z czegoś lub kogoś, robić użytek z czegoś


lexentry: pol/wykrawarka__rzeczownik__1
written_rep: wykrawarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausstanzemaschine | Stanzer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykrawania (czyli precyzyjnego wycinania) kształtów z materiałów arkuszowych za pomocą matrycy lub ostrza


lexentry: pol/wykroczenie__rzeczownik__1
written_rep: wykroczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verstoß
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę i zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub nagany; | (książkowy) działanie sprzeczne z przyjętymi normami, zasadami


lexentry: pol/wykrzaczyć__czasownik__1
written_rep: wykrzaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Leinenstoff
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) spowodować krytyczny błąd w programie


lexentry: pol/wykrzaczyć__czasownik__2
written_rep: wykrzaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: Leinenstoff
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) o programie: przestać działać z powodu błędu krytycznego


lexentry: pol/wykrzyknik__rzeczownik__1
written_rep: wykrzyknik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausrufungszeichen | Ausrufezeichen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;


lexentry: pol/wykrzyknik__rzeczownik__1
written_rep: wykrzyknik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Interjektion | Ausrufewort
sense_list:
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;


lexentry: pol/wykręcać__czasownik__1
written_rep: wykręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verdrehen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) nadwerężać staw na skutek nieodpowiedniego ruchu albo nieprzewidzianej czynności


lexentry: pol/wykształcenie_wyższe__rzeczownik__1
written_rep: wykształcenie wyższe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hochschulbildung
sense_list:
wykształcenie uzyskane w uniwersytecie, uniwersytecie technicznym (politechnika) lub w innych ośrodkach szkolnictwa wyższego


lexentry: pol/wykształcić__czasownik__2
written_rep: wykształcić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: bilden
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) powstać w określonej, ukończonej formie | osiągnąć końcowy kształt, w pełni się rozwinąć | zdobyć umiejętności lub wiedzę w jakiejś dziedzinie | zostać rozwiniętym przez ćwiczenia


lexentry: pol/wykusz__rzeczownik__1
written_rep: wykusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erker
sense_list:
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;


lexentry: pol/wykwit__rzeczownik__1
written_rep: wykwit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausblühung
sense_list:
(medycyna, medyczny) zmiana chorobowa na skórze lub śluzówce | (mineralogia, mineralogiczny) skupienie kryształów mineralnych na danej powierzchni


lexentry: pol/wykładniczy__przymiotnik__1
written_rep: wykładniczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exponentiell
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dotyczący wykładnika | (przenośnie, przenośnia) narastający w szybkim tempie


lexentry: pol/wyliczanka__rzeczownik__1
written_rep: wyliczanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abzählreim
sense_list:
krótki rymowany wierszyk recytowany przez dzieci w celu wylosowania lub wybrania jednej z osób podczas zabawy, rozpoczęcia gry, (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/wyliczać__czasownik__1
written_rep: wyliczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: auszählen
sense_list:
(sport, sportowy) licząc jako sędzia ringowy od 1 do 10, odmierzać czas od otrzymania przez zawodnika obezwładniającego ciosu i po upływie którego uznaje się go za pokonanego przez nokaut


lexentry: pol/wymaz__rzeczownik__1
written_rep: wymaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abstrich
sense_list:
(medycyna, medyczny) próbka materiału biologicznego pobrana w celu wykonania badania morfologicznego, cytologicznego lub mikrobiologicznego;


lexentry: pol/wymiennik__rzeczownik__1
written_rep: wymiennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heizkühler
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła między dwoma ośrodkami, wymiennik ciepła;


lexentry: pol/wymuszenie__rzeczownik__1
written_rep: wymuszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erpressung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na zmuszeniu osoby do określonego zachowania stosując przemoc lub groźby


lexentry: pol/wynaczynienie__rzeczownik__1
written_rep: wynaczynienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Extravasation
sense_list:
(medycyna, medyczny) przedostanie się substancji z naczyń do otaczającej je tkanki, zwłaszcza krwi z naczyń krwionośnych


lexentry: pol/wynajdywać__czasownik__1
written_rep: wynajdywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: erdichten
sense_list:
(potocznie, potoczny) wpadać na jakiś pomysł podczas myślenia | odkrywać coś nowego, tworzyć coś po raz pierwszy


lexentry: pol/wynikać__czasownik__1
written_rep: wynikać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: folgen
sense_list:
być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek


lexentry: pol/wyobrażenie__rzeczownik__1
written_rep: wyobrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Absicht
sense_list:
obraz czegoś (przedmiotu, osoby, przebieg sytuacji) stworzony w świadomości na podstawie spostrzeżeń


lexentry: pol/wyparcie__rzeczownik__1
written_rep: wyparcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Repression
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny, który polega na usuwaniu ze świadomości myśli lub uczuć wywołujących lęk lub poczucie winy


lexentry: pol/wyposażyć__czasownik__1
written_rep: wyposażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ausstatten
sense_list:
zaopatrzyć w przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś lub do wykonywania czegoś | dać posag córce wychodzącej za mąż


lexentry: pol/wyprawa__rzeczownik__1
written_rep: wyprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Expedition
sense_list:
grupa osób wyposażona w odpowiedni ekwipunek udająca się w podróż | podróż w celach naukowych, wojennych lub turystycznych


lexentry: pol/wyprzedaż__rzeczownik__1
written_rep: wyprzedaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausverkauf | Schlussverkauf
sense_list:
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu


lexentry: pol/wypukły__przymiotnik__1
written_rep: wypukły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: konvex
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o funkcji: taka, że jej wykres znajduje się nad styczną w każdym punkcie | łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś


lexentry: pol/wyraz__rzeczownik__1
written_rep: wyraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausdruck
sense_list:
wymowa / odbicie / uzewnętrznienie, przejaw | przejaw stanu emocjonalnego człowieka, mający odzwierciedlenie w mimice lub rysach twarzy


lexentry: pol/wyraz__rzeczownik__1
written_rep: wyraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wort
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) symbol fonetyczny (ciąg głosek) lub graficzny (znak lub ciąg znaków), niosący określone znaczenie bądź pełniący funkcję składniową;


lexentry: pol/wyraźny__przymiotnik__1
written_rep: wyraźny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: deutlich
sense_list:
taki, który jest przejrzysty, zrozumiały, jasny, wyrazisty | łatwy do zrozumienia lub odczytania i zauważenia


lexentry: pol/wyrażać__czasownik__1
written_rep: wyrażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ausdrücken
sense_list:
opisywać ustnie lub pisemnie, dawać informację o czymś lub kimś; być wyrazem czegoś | uzewnętrzniać, okazywać uczucia jakimkolwiek sposobem


lexentry: pol/wyrocznia__rzeczownik__1
written_rep: wyrocznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Orakel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: miejsce kultu, w którym, według ówczesnych wierzeń, bogowie za pośrednictwem kapłanów przepowiadali przyszłość i udzielali rad


lexentry: pol/wyrok__rzeczownik__1
written_rep: wyrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Urteil | Gerichtsurteil
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;


lexentry: pol/wyrostek__rzeczownik__2
written_rep: wyrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Anhang
sense_list:
(potocznie, potoczny) wyrostek robaczkowy | (anatomia, anatomiczny) (biologia, biologiczny) odstający twór na skórze, kości lub narządach organizmów


lexentry: pol/wyrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wyrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ausstoßung | Elision
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik samogłoski wygłosowej lub końcowej zgłoski wyrazu przed samogłoską nagłosową kolejnego wyrazu


lexentry: pol/wyrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wyrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ellipse
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pominięcie w wyrażeniu wyrazu albo wyrazów domyślnych w szerszym kontekście


lexentry: pol/wyrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wyrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wurfgeschütz
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do wyrzucania, wystrzeliwania czego


lexentry: pol/wyrzynarka__rzeczownik__1
written_rep: wyrzynarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stichsäge
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie służące do cięcia drewna, metali i tworzyw sztucznych;


lexentry: pol/wyróżniać__czasownik__1
written_rep: wyróżniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: unterscheiden
sense_list:
zwracać na kogoś lub coś specjalną uwagę, wybierać spośród innych; dawać komuś, czemuś pierwszeństwo


lexentry: pol/wyróżnik__rzeczownik__1
written_rep: wyróżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Diskriminante
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba określająca charakter i wartości liczbowe rozwiązań danego równania


lexentry: pol/wysięk__rzeczownik__1
written_rep: wysięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Exsudat
sense_list:
(medycyna, medyczny) płyn surowiczy w jamach surowiczych i w tkankach w przebiegu zapalenia surowiczego;


lexentry: pol/wysoki__przymiotnik__1
written_rep: wysoki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hoch
sense_list:
mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy | o dźwięku: mający dużą częstotliwość | znajdujący się na dużej wysokości (wysoko)


lexentry: pol/wysokie_napięcie__rzeczownik__1
written_rep: wysokie napięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hochspannung
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)


lexentry: pol/wysokociśnieniowy__przymiotnik__1
written_rep: wysokociśnieniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hochdruck-
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) działający w wyniku wysokiego ciśnienia | (technologia, technika, techniczny) przeznaczony, przystosowany do wysokiego ciśnienia | (technologia, technika, techniczny) wytwarzający wysokie ciśnienie


lexentry: pol/wysokonapięciowy__przymiotnik__1
written_rep: wysokonapięciowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hochspannung
sense_list:
(elektryczność) odnoszący się do wysokiego napięcia; wytwarzający lub przewodzący wysokie napięcie, wytrzymujący wysokie napięcie


lexentry: pol/wysokoprzetworzony__przymiotnik__1
written_rep: wysokoprzetworzony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hochverarbeitet
sense_list:
(spożywczy) o żywności: taki, którego poddano zaawansowanej obróbce technologicznej, zawierający zwykle duże ilości cukru, soli i tłuszczu oraz dodatki do żywności


lexentry: pol/wysokoprężny__przymiotnik__1
written_rep: wysokoprężny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hochverdichtet
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) oparty na działaniu wysokiego ciśnienia; wytwarzający dużą prężność


lexentry: pol/wysokość__rzeczownik__1
written_rep: wysokość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Höhe
sense_list:
wymiar pionowy czegoś lub kogoś | odległość od pewnego odnośnika, np. gruntu | wymiar wielkości w określonych jednostkach


lexentry: pol/wyspiarski__przymiotnik__1
written_rep: wyspiarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Insel
sense_list:
(książkowy) charakterystyczny dla wyspy lub wysp, odnoszący się do wyspy lub wyspiarzy, mieszkający na wyspie


lexentry: pol/wystarczać__czasownik__1
written_rep: wystarczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ausreichen
sense_list:
aspekt niedokonany od: wystarczyć (być dostatecznym powodem); (zobacz) warunek wystarczający | aspekt niedokonany od: wystarczyć (nie brakować)


lexentry: pol/występ__rzeczownik__1
written_rep: występ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Auftritt
sense_list:
publiczne odgrywanie roli przez aktora, muzyka lub innego artystę; udział w przedstawieniu, koncercie


lexentry: pol/wytwórczy__przymiotnik__1
written_rep: wytwórczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: produktiv
sense_list:
(medycyna, medyczny) dotyczący procesów prowadzących do tworzenia nowych struktur w organizmie, np. tkanek, nowotworów, wydzielin, rozrostów itd.


lexentry: pol/wywiad__rzeczownik__1
written_rep: wywiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Interview
sense_list:
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom


lexentry: pol/wywiadówka__rzeczownik__1
written_rep: wywiadówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elternabend | Elternsprechtag | Elternversammlung
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) zebranie rodziców organizowane przez szkołę w celu poinformowania ich o wynikach w nauce i zachowaniu się ich dzieci


lexentry: pol/wywłaszczenie__rzeczownik__1
written_rep: wywłaszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Enteignung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie kogoś prawa własności na mocy ustawy, przeważnie za odszkodowaniem | sprawienie, że coś przestaje być czyjąś własnością


lexentry: pol/wyznacznik__rzeczownik__1
written_rep: wyznacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Determinante
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;


lexentry: pol/wyznanie__rzeczownik__1
written_rep: wyznanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konfession
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego;


lexentry: pol/wyznanie_wiary__rzeczownik__1
written_rep: wyznanie wiary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glaubensbekenntnis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótki i zwięzły kanoniczny zbiór podstawowych dogmatów, wierzeń określonej religii


lexentry: pol/wyznawca__rzeczownik__1
written_rep: wyznawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bekenner
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto kultywuje jakąś religię, wyznaje ją;


lexentry: pol/wyzwoleniec__rzeczownik__1
written_rep: wyzwoleniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Freigelassener
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) były niewolnik, oficjalnie obdarowany wolnością przez swojego właściciela


lexentry: pol/wyzwolić__czasownik__1
written_rep: wyzwolić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Freistoss
sense_list:
(książkowy) uwolnić z pęt, ze skrępowania, umożliwiając swobodę ruchów | uczynić wolnym, przywrócić wolność


lexentry: pol/wyć__czasownik__1
written_rep: wyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: heulen | jaulen
sense_list:
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach): wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć | o ludziach: przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości


lexentry: pol/wyłazić_ze_skóry__czasownik__1
written_rep: wyłazić ze skóry
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aus der Haut fahren
sense_list:
(potocznie, potoczny) usilnie się o coś starać, robić wszystko co możliwe, by coś osiągnąć, czegoś dopiąć


lexentry: pol/wyłącznik__rzeczownik__1
written_rep: wyłącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schalter
sense_list:
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie | (elektryczność) łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia


lexentry: pol/wyścig__rzeczownik__1
written_rep: wyścig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wettlauf
sense_list:
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich; | (przenośnie, przenośnia) staranie się być lepszym od innych w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/wyścig_słoni__rzeczownik__1
written_rep: wyścig słoni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elefantenrennen
sense_list:
sytuacja, w której jedna ciężarówka wyprzedza inną, zazwyczaj na drodze ekspresowej lub na autostradzie, blokując tym samym ruch


lexentry: pol/wyścig_w_workach__rzeczownik__1
written_rep: wyścig w workach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sackhüpfen
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku


lexentry: pol/wyższy__przymiotnik__1
written_rep: wyższy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: hoch
sense_list:
o edukacji, wykształceniu: związany ze studiami pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitymi studiami magisterskimi, prowadzonymi przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia


lexentry: pol/wyżymaczka__rzeczownik__1
written_rep: wyżymaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quetschwerk | Wrangler-Inseln | Wringmaschine
sense_list:
urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką;


lexentry: pol/wyżyna__rzeczownik__1
written_rep: wyżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hochland | Hochebene | Hochfläche
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;


lexentry: pol/wzdręga_grecka__rzeczownik__1
written_rep: wzdręga grecka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Griechische Rotfeder
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;


lexentry: pol/wzdłuż__przyimek__1
written_rep: wzdłuż
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: entlang | längs | lang
sense_list:
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu


lexentry: pol/wziernik__rzeczownik__1
written_rep: wziernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spekulum
sense_list:
(medycyna, medyczny) przyrząd lekarski służący do oglądania jam ciała i wykonywania niewielkich zabiegów


lexentry: pol/wziąć__czasownik__2
written_rep: wziąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: nehmen
sense_list:
(potocznie, potoczny) wskazuje na niespodziewaną czynność wyrażoną innym czasownikiem, często z dodatkowym znaczeniem nieprzejmowania się opinią innych osób | (potocznie, potoczny) wzmacnia tryb rozkazujący


lexentry: pol/wzmacniacz__rzeczownik__1
written_rep: wzmacniacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verstärker
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) przyrząd do zwiększania natężenia lub amplitudy drgań elektrycznych zbudowany z wykorzystaniem tranzystorów lub lamp elektronowych


lexentry: pol/wzmocnienie__rzeczownik__1
written_rep: wzmocnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verstärkung
sense_list:
coś dodające sił, pokrzepiające lub zwiększające możliwości | (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny zwiększający wytrzymałość czegoś


lexentry: pol/wzruszać_ramionami__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wzruszać ramionami
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: mit den Achseln zucken
sense_list:
wykonywać charakterystyczny gest ramion świadczący o lekceważeniu, obojętności, lekkiej pogardzie wobec jakiejś sprawy


lexentry: pol/wzruszenie__rzeczownik__1
written_rep: wzruszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rührung
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim


lexentry: pol/wzór__rzeczownik__1
written_rep: wzór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muster
sense_list:
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)


lexentry: pol/wzór_chemiczny__rzeczownik__1
written_rep: wzór chemiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chemische Formel
sense_list:
(chemia, chemiczny) symboliczny zapis przedstawiający skład chemiczny substancji, określający rodzaj i liczbę atomów poszczególnych pierwiastków wchodzących w skład jednej cząsteczki lub jednostki strukturalnej tej substancji


lexentry: pol/wzór_sumaryczny__rzeczownik__1
written_rep: wzór sumaryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Summenformel
sense_list:
(chemia, chemiczny) krótkie przedstawienie składu związku chemicznego zawierające informację o liczbie atomów każdego pierwiastka w cząsteczce


lexentry: pol/wódka__rzeczownik__1
written_rep: wódka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wodka | Schnaps
sense_list:
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;


lexentry: pol/wóz__rzeczownik__1
written_rep: wóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wagen
sense_list:
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie


lexentry: pol/wóz_albo_przewóz__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wóz albo przewóz
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: friss oder stirb
sense_list:
wyrażenie używane w trudnej sytuacji, gdy mając do wyboru dwie możliwości trzeba podjąć ostateczną decyzję


lexentry: pol/wózek_inwalidzki__rzeczownik__1
written_rep: wózek inwalidzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rollstuhl
sense_list:
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;


lexentry: pol/wąchać_kwiatki_od_spodu__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wąchać kwiatki od spodu
part_of_speech: idiom
sense_list: nie żyć, leżeć w grobie, leżeć na cmentarzu, umrzeć i zostać pochowanym
min_sense_num: 01
trans_list:
sich die Radieschen von unten ansehen | sich die Radieschen von unten besehen | sich die Radieschen von unten betrachten


lexentry: pol/wąglik__rzeczownik__1
written_rep: wąglik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Milzbrand | Anthrax
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra bakteryjna choroba zakaźna, zwłaszcza bydła, owiec i koni;


lexentry: pol/wąskotorowy__przymiotnik__1
written_rep: wąskotorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: schmalspurig
sense_list:
(kolejnictwo) mający węziej niż normalnie rozstawione szyny kolejowe | (kolejnictwo) dostosowany do wąskiego toru


lexentry: pol/wątek__rzeczownik__1
written_rep: wątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Thread
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej); | (informatyka, informatyczny) ciąg wiadomości internetowych tworzących konwersację;


lexentry: pol/wątroba__rzeczownik__1
written_rep: wątroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leber
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;


lexentry: pol/węch__rzeczownik__1
written_rep: węch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nase | Riecher
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń


lexentry: pol/wędka__rzeczownik__1
written_rep: wędka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Angelrute
sense_list:
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;


lexentry: pol/wędlina__rzeczownik__1
written_rep: wędlina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wurstwaren
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;


lexentry: pol/wędrówka__rzeczownik__1
written_rep: wędrówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wanderung
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (sport, sportowy) piesze przemieszczanie się połączone z odwiedzaniem kolejnych miejsc


lexentry: pol/węgar__rzeczownik__1
written_rep: węgar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Türpfosten
sense_list:
(budownictwo) belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;


lexentry: pol/węgiel_brunatny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel brunatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Braunkohle
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu; | opał z węgla brunatnego (1.1)


lexentry: pol/węgiel_drzewny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel drzewny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holzkohle
sense_list:
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi;


lexentry: pol/węgiel_kamienny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel kamienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Steinkohle
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70% pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;


lexentry: pol/węgielek__rzeczownik__1
written_rep: węgielek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kohle
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krążek z węgla drzewnego wkładany po rozżarzeniu do trybularza


lexentry: pol/węgierka__rzeczownik__1
written_rep: węgierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hauszwetschge
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) odmiana śliwy o ciemnogranatowych (fioletowych), owalnych, bardzo słodkich owocach z żółtym miąższem;


lexentry: pol/węgierskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: węgierskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ungarischsprachig
sense_list:
posługujący się językiem węgierskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem węgierskim | udostępniany, spisany, utrwalony lub stworzony w języku węgierskim


lexentry: pol/węglan_wapnia__rzeczownik__1
written_rep: węglan wapnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Calciumkarbonat
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, CaCO3, rozpowszechniony w przyrodzie jako składnik wielu skał osadowych;


lexentry: pol/węglarka__rzeczownik__1
written_rep: węglarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlepptender
sense_list:
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej


lexentry: pol/węglowodan__rzeczownik__1
written_rep: węglowodan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kohlenhydrat
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/węza__rzeczownik__1
written_rep: węza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittelwand
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zaczątek plastra z wosku o wyglądzie wafla, umieszczany w ramce i stanowiący podstawę do budowy plastra wosku


lexentry: pol/węzeł__rzeczownik__1
written_rep: węzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Knoten
sense_list:
(marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii – prędkości wiatrów; | połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; | (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej; | ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne


lexentry: pol/węzeł_chłonny__rzeczownik__1
written_rep: węzeł chłonny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lymphknoten
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała;


lexentry: pol/wężyk__rzeczownik__2
written_rep: wężyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Fernauslöser
sense_list:
(fotografia) mechaniczne urządzenie do uruchamiania migawki aparatu fotograficznego z pewnej odległości, bez nacisku na spust;


lexentry: pol/władca__rzeczownik__1
written_rep: władca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herrscher | Gebieter
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika


lexentry: pol/włamać__czasownik__2
written_rep: włamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: anfangen
sense_list:
dostać się siłą do zamkniętego budynku (pomieszczenia, skrytki, kasy itp.), niszcząc urządzenia zamykające


lexentry: pol/właśnie__partykuła__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: eben | gerade
sense_list:
…wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym


lexentry: pol/właśnie__przysłówek__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: gerade
sense_list:
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia


lexentry: pol/włochatka_mała__rzeczownik__1
written_rep: włochatka mała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sägekauz
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aegolius acadicus, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych, zamieszkujący Amerykę Północną


lexentry: pol/włos__rzeczownik__1
written_rep: włos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Haar
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;


lexentry: pol/włosiennica__rzeczownik__1
written_rep: włosiennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Büßerhemd
sense_list:
strój pokutny zrobiony z włosiennicy (1.1), noszony przez członków niektórych tradycji chrześcijańskich


lexentry: pol/włoskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: włoskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: italienischsprachig
sense_list:
posługujący się językiem włoskim | spisany, stworzony w języku włoskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem włoskim


lexentry: pol/włoszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: włoszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kochgemüse | Suppengemüse | Suppengrün
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) warzywa używane do przygotowania zupy, wywaru z warzyw lub sosu itp.;


lexentry: pol/włącznie__partykuła__1
written_rep: włącznie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: einschließlich | inklusive
sense_list:
…oznaczająca, że pewien element wskazany w zdaniu jako graniczny również należy do przedstawianej całości


lexentry: pol/wścieklica_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: wścieklica zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rote Gartenameise
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmica rubra L., gatunek bardzo agresywnej mrówki znanej z bolesnych użądleń;


lexentry: pol/wścieklizna__rzeczownik__1
written_rep: wścieklizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tollwut
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;


lexentry: pol/wślizg__rzeczownik__1
written_rep: wślizg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grätsche
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki


lexentry: pol/yerba_mate__rzeczownik__1
written_rep: yerba mate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mate
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napar z ostrokrzewu paragwajskiego, popularny głównie w krajach Ameryki Południowej (Argentynie, Paragwaju, Urugwaju, Brazylii) i w niektórych krajach Bliskiego Wschodu (głównie Syrii i Libanie);


lexentry: pol/yeti__rzeczownik__1
written_rep: yeti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yeti
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;


lexentry: pol/youngtimer__rzeczownik__1
written_rep: youngtimer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Youngtimer
sense_list:
(motoryzacja) samochodowy klasyk popularny 20-30 lat temu, już nieprodukowany i nieco przestarzały, ale wciąż z upodobaniem użytkowany na co dzień


lexentry: pol/yuba__rzeczownik__1
written_rep: yuba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yuba
sense_list:
(spożywczy) półprodukt sojowy wykorzystywany w kuchni jako substytut mięsa, produkowany z białka zbierającego się na powierzchni gotowanego mleka sojowego;


lexentry: pol/yuzu__rzeczownik__1
written_rep: yuzu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yuzu
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) niewielkie uprawne drzewo lub krzew z gatunku Citrus × junos Siebold ex Tanaka, należącego do rodziny rutowatych; | (spożywczy) jadalny owoc rośliny yuzu (1.1)


lexentry: pol/z_dystansu__przysłówek__1
written_rep: z dystansu
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: aus Distanz
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) po upływie pewnego, subiektywnie sporego czasu | z pewnej odległości, z oddalenia


lexentry: pol/z_poważaniem__związek_frazeologiczny__1
written_rep: z poważaniem
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: hochachtungsvoll
sense_list:
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: für
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem | podczas


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: hinter | für
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem | …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: zu
sense_list:
zamiast | …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiana czynność, odnosząca się do całego elementu, została wykonana przez wykorzystanie jego części


lexentry: pol/zabicie__rzeczownik__1
written_rep: zabicie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gnadenschuss
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przerwanie jakiejś czynności lub zjawiska | odebranie życia człowiekowi lub zwierzęciu


lexentry: pol/zabierać__czasownik__1
written_rep: zabierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: annehmen
sense_list:
brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś | idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą | prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli | przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca


lexentry: pol/zabijać_czas__czasownik__1
written_rep: zabijać czas
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: die Zeit totschlagen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wykonywać czynności mające na celu subiektywne przyspieszenie upływu czasu; człowiek sądzi, że czas płynie szybciej i dzięki temu znudzenie nie jest tak przykre


lexentry: pol/zaburzenie_osobowości__rzeczownik__1
written_rep: zaburzenie osobowości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Persönlichkeitsstörung
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne charakteryzujące się głęboko zakorzenionymi, trwałymi, nieprzystosowawczymi wzorcami relacji ze środowiskiem, które powodują trudności w funkcjonowaniu społecznym i behawioralnym;


lexentry: pol/zabójstwo_honorowe__rzeczownik__1
written_rep: zabójstwo honorowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ehrenmord
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;


lexentry: pol/zachodniak__rzeczownik__1
written_rep: zachodniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wessi
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ironicznie) mieszkaniec Zachodu, zachodniej części czegoś, np. Europy Zachodniej, Berlina Zachodniego itp.


lexentry: pol/zachodnioflamandzki__przymiotnik__1
written_rep: zachodnioflamandzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Westflämisch
sense_list:
związany z Flandrią Zachodnią, dotyczący Flandrii Zachodniej | związany z dialektami Flandrii Zachodniej


lexentry: pol/zachodniopomorski__przymiotnik__1
written_rep: zachodniopomorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: westpommersch
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Pomorza Zachodniego; pochodzący z Pomorza Zachodniego; | (geografia, geograficzny) związany z województwem zachodniopomorskim;


lexentry: pol/zachodniosłowiański__przymiotnik__1
written_rep: zachodniosłowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: westslawisch
sense_list:
odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny


lexentry: pol/zachować_zimną_krew__czasownik__1
written_rep: zachować zimną krew
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kaltes Blut bewahren
sense_list:
mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji


lexentry: pol/zachowek__rzeczownik__1
written_rep: zachowek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pflichtteil
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gwarantowana część spadku, która przysługuje osobom najbliższym spadkodawcy, niezależnie od jego woli;


lexentry: pol/zachód__rzeczownik__1
written_rep: zachód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Westen | West
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/zaciskarka__rzeczownik__1
written_rep: zaciskarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Crimpzange
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (elektryczność) urządzenie służące do zaprasowywania, zaciskania końcówek lub złączek w przewodach elektrycznych


lexentry: pol/zacny__przymiotnik__1
written_rep: zacny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tugendhaft
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) godny szacunku i zaufania, szlachetny, rzetelny, uczciwy, prawy, szacowny, szanowny, czcigodny


lexentry: pol/zadatek__rzeczownik__1
written_rep: zadatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorauszahlung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należnej kwoty wpłacana lub wypłacana z góry jako gwarancja dotrzymania umowy, w przypadku niewywiązania się z umowy zwracana przez wykonawcę w podwójnej wysokości


lexentry: pol/zadupie__rzeczownik__1
written_rep: zadupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arsch der Welt
sense_list:
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.


lexentry: pol/zadyma__rzeczownik__1
written_rep: zadyma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raufen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna


lexentry: pol/zafałszować__czasownik__1
written_rep: zafałszować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abwandeln
sense_list:
sprawić, że produkt stał się gorszej jakości poprzez dodanie do niego mniej wartościowych składników


lexentry: pol/zagadka__rzeczownik__1
written_rep: zagadka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rätsel
sense_list:
łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne | intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia | gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;


lexentry: pol/zaganiacz_szczebiotliwy__rzeczownik__1
written_rep: zaganiacz szczebiotliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Orpheusspötter
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hippolais polyglotta, gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/zagon__rzeczownik__1
written_rep: zagon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beet
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) długi, wąski pas ornego pola, ograniczony równoległymi bruzdami, składający się z kilku lub kilkunastu skib;


lexentry: pol/zagon__rzeczownik__1
written_rep: zagon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Invasion
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) siły i sposób walki kawalerii, która wykonuje wypad w głąb terytorium przeciwnika;


lexentry: pol/zagrać__czasownik__1
written_rep: zagrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Spielzug
sense_list:
udać coś lub kogoś | wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch) | wykonać utwór na instrumencie muzycznym | wziąć udział w grze


lexentry: pol/zaimek__rzeczownik__1
written_rep: zaimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pronomen | Fürwort
sense_list:
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;


lexentry: pol/zairski__przymiotnik__1
written_rep: zairski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Zairer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Zairem lub Zairczykami, dotyczący Zairu lub Zairczyków


lexentry: pol/zajawka__rzeczownik__1
written_rep: zajawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erkennungsmelodoe
sense_list:
(radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) zwiastun audycji mający formę dżingla


lexentry: pol/zajazd__rzeczownik__1
written_rep: zajazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herberge
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) droga, którą podjeżdża się pod dom | (przestarzałe, przestarzały) plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy | karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów, a współcześnie parkingiem


lexentry: pol/zając__rzeczownik__1
written_rep: zając
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hase
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami; | (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1);


lexentry: pol/zajęczy__przymiotnik__1
written_rep: zajęczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hasen-
sense_list:
charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca


lexentry: pol/zakodować__czasownik__1
written_rep: zakodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Chiffre
sense_list:
przekształcić informację, komunikat lub dane, zapisując je w określonym systemie znaków (kodzie), w celu ich przetworzenia, przesłania lub utajnienia


lexentry: pol/zakon__rzeczownik__1
written_rep: zakon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Orden
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;


lexentry: pol/zakon_żebraczy__rzeczownik__1
written_rep: zakon żebraczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bettelorden
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakon o surowej regule zabraniającej posiadania majątku, utrzymujący się z pracy i z dobrowolnych datków zbieranych głównie podczas kwest;


lexentry: pol/zakrystia__rzeczownik__1
written_rep: zakrystia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sakristei
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;


lexentry: pol/zakrzep__rzeczownik__1
written_rep: zakrzep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Thrombus
sense_list:
(medycyna, medyczny) czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie


lexentry: pol/zakrzepica_żył_głębokich__rzeczownik__1
written_rep: zakrzepica żył głębokich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiefe Venenthrombose
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie polegające na powstaniu zakrzepów w żyłach głębokich, zwykle w jednej z kończyn dolnych;


lexentry: pol/zakwas__rzeczownik__1
written_rep: zakwas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sauerteig
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;


lexentry: pol/zakład__rzeczownik__1
written_rep: zakład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Betrieb
sense_list:
(handel, handlowy) (rzemiosło, rzemieślniczy) jednostka gospodarcza produkująca, prowadząca sprzedaż lub świadcząca usługi


lexentry: pol/zakład__rzeczownik__1
written_rep: zakład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wette
sense_list:
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność


lexentry: pol/zakładka__rzeczownik__1
written_rep: zakładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lesezeichen
sense_list:
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie | (informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej


lexentry: pol/zaledwie__spójnik__1
written_rep: zaledwie
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: kaum dass
sense_list:
spójnik komunikujący, iż zdarzenie opisane w zdaniu podrzędnym wystąpiło bardzo krótko po zdarzeniu opisanym w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/zalegalizować__czasownik__1
written_rep: zalegalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: legalisieren
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem


lexentry: pol/zależny__przymiotnik__1
written_rep: zależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: abhängig
sense_list:
o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika | pod czyjąś władzą lub dużym wpływem


lexentry: pol/zaliczka__rzeczownik__1
written_rep: zaliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anzahlung | Vorschuss | Bevorschussung | Vorschusszahlung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności, zwracana w przypadku niewywiązania się z umowy


lexentry: pol/zalotka__rzeczownik__1
written_rep: zalotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wimpernzange
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd kosmetyczny służący do podkręcania rzęs, kształtem podobny do małych nożyczek, które zamiast ostrz mają zaciskaną na rzęsach końcówkę;


lexentry: pol/zalotnik__rzeczownik__1
written_rep: zalotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bewerber
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) mężczyzna zabiegający o względy drugiej osoby, starający się o jej rękę


lexentry: pol/zamach_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zamach stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Staatsstreich
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;


lexentry: pol/zamartwica__rzeczownik__1
written_rep: zamartwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asphyxie
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;


lexentry: pol/zamek_z_piasku__rzeczownik__1
written_rep: zamek z piasku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sandburg
sense_list:
konstrukcja z piasku spojonego wilgocią zbudowana na plaży lub w piaskownicy i przypominająca miniaturowy zamek;


lexentry: pol/zamknięty__przymiotnik__1
written_rep: zamknięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: geschlossen
sense_list:
bez dostępu, odizolowany | nieujawniający swoich odczuć | ograniczony do zaproszonych osób | ograniczony w przestrzeni | trwający przy swoich poglądach


lexentry: pol/zamrażarka_skrzyniowa__rzeczownik__1
written_rep: zamrażarka skrzyniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gefriertruhe
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zamrażarki, w której komora chłodząca ma kształt poziomej skrzyni


lexentry: pol/zamsz__rzeczownik__1
written_rep: zamsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wildleder
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);


lexentry: pol/zaostrzać__czasownik__1
written_rep: zaostrzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anziehen
sense_list:
w stosunku do przepisów, reguł, sankcji: czynić mniej liberalnymi, bardziej ograniczającymi lub grożącymi wyższymi karami


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: einfallen
sense_list:
osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: einsteigen
sense_list:
o ptactwie: przyfrunąwszy siadać gdzieś; o ludziach: zatrzymawszy się gdzieś schować się, skrywać się; zaszywać się


lexentry: pol/zapadka__rzeczownik__1
written_rep: zapadka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Klaue
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) drobny element jakiegoś mechanizmu powodujący blokadę ruchu czegoś


lexentry: pol/zapakowywać__czasownik__1
written_rep: zapakowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: (seine Sachen) packen
sense_list:
wkładać w opakowanie w celu podarowania komuś lub dla zabezpieczenia | wkładać w pakunek (np. w walizkę, kufer) celem podróży albo transportu


lexentry: pol/zapalenie__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Entzündung
sense_list:
(medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie; | (rzeczownik odczasownikowy) od zapalić; sprawienie, że coś płonie, coś jest pochłaniane przez ogień


lexentry: pol/zapalenie_błędnika__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie błędnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Labyrinthitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) proces zapalny obejmujący ucho wewnętrzne, wywołujący m.in. zaburzenia równowagi;


lexentry: pol/zapalenie_mięśnia_sercowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mięśnia sercowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herzmuskelentzündung
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,


lexentry: pol/zapalenie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Enzephalitis | Gehirnentzündung
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego najczęściej spowodowane infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną;


lexentry: pol/zapalenie_naczyń_związane_z_IgA__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie naczyń związane z IgA
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: IgA-Vaskulitis | Purpura Schönlein-Henoch
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna przebiegająca z zapaleniem naczyń krwionośnych, związana z odkładaniem się kompleksów immunologicznych zawierających immunoglobulinę IgA;


lexentry: pol/zapalenie_opon_mózgowo-rdzeniowych__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meningitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;


lexentry: pol/zapalenie_płuc__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lungenentzündung | Pneumonie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;


lexentry: pol/zapalenie_wyrostka_robaczkowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie wyrostka robaczkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blinddarmentzündung | Appendizitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;


lexentry: pol/zapalnik__rzeczownik__1
written_rep: zapalnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zünder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do odpalania ładunku wybuchowego


lexentry: pol/zapasy__rzeczownik__1
written_rep: zapasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ringkampf
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;


lexentry: pol/zapiekanka__rzeczownik__1
written_rep: zapiekanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Auflauf
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;


lexentry: pol/zapis__rzeczownik__1
written_rep: zapis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vermächtnis
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku;


lexentry: pol/zapis_nutowy__rzeczownik__1
written_rep: zapis nutowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liniensystem
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym


lexentry: pol/zapominać__czasownik__1
written_rep: zapominać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vergessen
sense_list:
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś | gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)


lexentry: pol/zapomoga__rzeczownik__1
written_rep: zapomoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zuschuss
sense_list:
pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej


lexentry: pol/zapora__rzeczownik__1
written_rep: zapora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Damm
sense_list:
przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni | stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody;


lexentry: pol/zapowiadać__czasownik__1
written_rep: zapowiadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ankündigen
sense_list:
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić


lexentry: pol/zapożyczenie_sztuczne__rzeczownik__1
written_rep: zapożyczenie sztuczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelehrte Entlehnung
sense_list:
słowo lub fraza zapożyczona z jednego języka do drugiego celowo, a nie w wyniku normalnego kontaktu językowego, zwłaszcza z języka wymarłego lub języka klasycznego


lexentry: pol/zapraszać__czasownik__1
written_rep: zapraszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: einladen
sense_list:
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny | zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś


lexentry: pol/zaprzęgać__czasownik__1
written_rep: zaprzęgać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vorspannen
sense_list:
przywiązywać uprzężą w celu przewiezienia kogoś lub wykonania pracy na roli | (potocznie, potoczny) zmuszać kogoś do wykonywania niełatwej albo ciężkiej pracy


lexentry: pol/zaraza__rzeczownik__1
written_rep: zaraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Infektion
sense_list:
(potocznie, potoczny) rodzaj wyzwiska | masowa choroba zakaźna; epidemia | niebezpieczne zjawisko, trudne do zwalczenia


lexentry: pol/zaraźliwy__przymiotnik__1
written_rep: zaraźliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ansteckend
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami | (przenośnie, przenośnia) łatwo udzielający się innym


lexentry: pol/zarodnik__rzeczownik__1
written_rep: zarodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spore
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;


lexentry: pol/zarośnięcie__rzeczownik__1
written_rep: zarośnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atresie
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)


lexentry: pol/zarzuela__rzeczownik__1
written_rep: zarzuela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zarzuela
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) tradycyjna forma muzyczna liryczno-dramatyczna pochodzenia hiszpańskiego, z odgrywanymi scenkami mówionymi, śpiewem, niekiedy także tańcem;


lexentry: pol/zarzut__rzeczownik__1
written_rep: zarzut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorwurf
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa


lexentry: pol/zarówno__składnik_spójnika_złożonego__1
written_rep: zarówno
min_sense_num: 01
trans_list: sowohl als auch
sense_list:
…oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu


lexentry: pol/zaręczyny__rzeczownik__1
written_rep: zaręczyny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verlobung
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;


lexentry: pol/zasada__rzeczownik__1
written_rep: zasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Base | Lauge
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;


lexentry: pol/zasadolubny__przymiotnik__1
written_rep: zasadolubny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Basophiler Granulozyt
sense_list:
(biologia, biologiczny) taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża o odczynie zasadowym


lexentry: pol/zasiedzenie__rzeczownik__1
written_rep: zasiedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ersitzung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nabycie w wyniku upływu czasu prawa własności do rzeczy przez osobę użytkującą daną rzecz, a niebędącą jej właścicielem;


lexentry: pol/zasiek__rzeczownik__1
written_rep: zasiek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Baumverhau
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) ogrodzenie lub przeszkoda ze ściętych drzew | (wojskowość, wojskowy) zapora lub ogrodzenie z drutu kolczastego, zwykle prowizoryczne


lexentry: pol/zasklep__rzeczownik__1
written_rep: zasklep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Decke
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)


lexentry: pol/zasklepiony__przymiotnik__1
written_rep: zasklepiony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: verdeckelt
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zamknięty w komórkach plastra woskowym wieczkiem (czerw) | (pszczelarstwo, pszczelarski) zamknięty w komórkach plastra woskowym wieczkiem (czerw, miód)


lexentry: pol/zaskoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zaskoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Überraschung
sense_list:
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy


lexentry: pol/zaskroniec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: zaskroniec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ringelnatter
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Natrix natrix Linnaeus, gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych;


lexentry: pol/zaskórnik__rzeczownik__1
written_rep: zaskórnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Komedo | Mitesser | Finne
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze


lexentry: pol/zasmażka__rzeczownik__1
written_rep: zasmażka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mehlschwitze
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęszczacz do zup, sosów otrzymywany przez zasmażenie mąki z tłuszczem;


lexentry: pol/zasobożerny__przymiotnik__1
written_rep: zasobożerny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anspruchsvoll
sense_list:
wymagający znacznej ilości zasobów do prawidłowego funkcjonowania, zwłaszcza w kontekście informatycznym


lexentry: pol/zasoby_ludzkie__rzeczownik__1
written_rep: zasoby ludzkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Personal
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) pracownicy lub członkowie danej organizacji (siła robocza stanowiąca jeden ze środków produkcji);


lexentry: pol/zastaw__rzeczownik__1
written_rep: zastaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pfand
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) czasowe posiadanie przedmiotu stanowiącego zabezpieczenie spłaty długu; także: oddanie czegoś jako zabezpieczenie długu | (ekonomia, ekonomiczny) rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu


lexentry: pol/zastrzyk__rzeczownik__1
written_rep: zastrzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Injektion
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły | (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) pojedyncza wstrzykiwana dawka leku | (przenośnie, przenośnia) coś, co może poprawić czyjąś kondycję albo stan czegoś


lexentry: pol/zastęp__rzeczownik__1
written_rep: zastęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rudel
sense_list:
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerska kierowana przez zastępowego, stanowiąca część drużyny i zwykle wykonująca wspólnie zadania;


lexentry: pol/zasuwa__rzeczownik__1
written_rep: zasuwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Riegel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu


lexentry: pol/zasób__rzeczownik__1
written_rep: zasób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Betriebsmittel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) obiekt lub inne dobro do którego proces może mieć przez pewien czas wyłączny dostęp | pewien zbiór rzeczy nagromadzonych w celu wykorzystania w przyszłości


lexentry: pol/zasób_naturalny__rzeczownik__1
written_rep: zasób naturalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natürliche Ressource
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;


lexentry: pol/zasłonak__rzeczownik__1
written_rep: zasłonak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schleierlinge
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Cortinarius, najliczniejszy w gatunki rodzaj grzybów kapeluszowych z rodziny zasłonakowatych


lexentry: pol/zasługiwać__czasownik__1
written_rep: zasługiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verdienen
sense_list:
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło


lexentry: pol/zatar__rzeczownik__1
written_rep: zatar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zatar
sense_list:
(spożywczy) arabska mieszanka przyprawowa na bazie zmielonego sumaka, sezamu oraz tymianku, majeranku i oregano


lexentry: pol/zatem__spójnik__1
written_rep: zatem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: also
sense_list:
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.


lexentry: pol/zatrucie__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vergiftung
sense_list:
(medycyna, medyczny) (toksykologia) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu


lexentry: pol/zatrucie_pokarmowe__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie pokarmowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lebensmittelvergiftung
sense_list:
(medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);


lexentry: pol/zatrzask__rzeczownik__1
written_rep: zatrzask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: einklinken
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) automatyczne zamknięcie drzwi lub pojemników; zamek sprężynowy lub magnetyczny działający na zasadzie zapadki


lexentry: pol/zatwór__rzeczownik__1
written_rep: zatwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schied
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) jednolity kawałek deski, płyt pilśniowej lub MDF, pozwalający oddzielić część ula od jego reszty lub stanowiący wylotek ula albo barci


lexentry: pol/zaum__rzeczownik__1
written_rep: zaum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Absurdität
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) eksperyment lingwistyczny w symbolice dźwiękowej i kreacji języka, tak zwany język pozarozumowy, zapoczątkowany w twórczości rosyjskich poetów futurystów na początku XX w.


lexentry: pol/zawias__rzeczownik__1
written_rep: zawias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scharnier
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien


lexentry: pol/zawieja__rzeczownik__1
written_rep: zawieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koller
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko hydrometeorologiczne, polegające na połączeniu opadów śniegu z silnym wiatrem;


lexentry: pol/zawiesina__rzeczownik__1
written_rep: zawiesina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Suspension
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;


lexentry: pol/zawiesić__czasownik__1
written_rep: zawiesić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aufheben
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przerwać na jakiś czas wykonywanie działalności gospodarczej w danej formie prawnej | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wstrzymać na jakiś czas wykonywanie danej czynności lub danego postanowienia | formalnie pozbawić na jakiś czas prawa wykonywania zawodu lub sprawowania funkcji | powiesić coś wysoko | przerwać na jakiś czas formalne spotkanie | przerwać na jakiś czas wykonywanie danej czynności


lexentry: pol/zawieszać__czasownik__1
written_rep: zawieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aufheben
sense_list:
powiesić coś na czymś; umiejscowić coś wyżej | wstrzymać, zatrzymać jakieś działanie, by później do niego wrócić


lexentry: pol/zawieszenie__rzeczownik__1
written_rep: zawieszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Absturz
sense_list:
(informatyka, informatyczny) stan programu, systemu lub komputera w którym nie reaguje on na sygnały zewnętrzne


lexentry: pol/zawietrzny__przymiotnik__1
written_rep: zawietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Lee-
sense_list:
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr


lexentry: pol/zawitać__czasownik__1
written_rep: zawitać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anbrechen | einkehren
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) rozpocząć trwanie w jakimś miejscu, nastać lub stać się zauważalnym


lexentry: pol/zawodny__przymiotnik__1
written_rep: zawodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: unzuverlässig
sense_list:
o człowieku taki, za którego nie jest się pewnym | o rzeczy, mechanizmie taki, który może nie zadziałać, mieć awarię


lexentry: pol/zawracać_głowę__czasownik__1
written_rep: zawracać głowę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: auf den Wecker gehen | lästig fallen
sense_list:
(potocznie, potoczny) niepotrzebnie zajmować kogoś swoimi sprawami lub problemami, przeszkadzać, być natrętnym lub nie dawać spokoju


lexentry: pol/zawziętość__rzeczownik__1
written_rep: zawziętość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -
sense_list:
skłonność do oddawania się jakimś zajęciom z wielkim zapałem | skłonność do upierania się przy swoich racjach, uczuciach, forsowanie za wszelką cenę swoich decyzji nawet wbrew rozsądkowi


lexentry: pol/zawzięty__przymiotnik__1
written_rep: zawzięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: beharrlich
sense_list:
skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi


lexentry: pol/zazdrość_o_członek__rzeczownik__1
written_rep: zazdrość o członek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Penisneid
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;


lexentry: pol/zaćmienie_Słońca__rzeczownik__1
written_rep: zaćmienie Słońca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sonnenfinsternis
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zjawisko astronomiczne, w którym Księżyc przechodzi pomiędzy Ziemią a Słońcem, zasłaniając całkowicie lub częściowo tarczę słoneczną i powodując, że światło Słońca na pewien czas słabnie lub znika;


lexentry: pol/zaćmienie__rzeczownik__1
written_rep: zaćmienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Finsternis | Eklipse
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;


lexentry: pol/zaściankowy__przymiotnik__2
written_rep: zaściankowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: provinziell | hinterwäldlerisch | rückständig | zurückgeblieben
sense_list:
przypisywany dawnej szlachcie z zaścianka – charakteryzujący się zacofaniem, brakiem szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom


lexentry: pol/zaświaty__rzeczownik__1
written_rep: zaświaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jenseits
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli;


lexentry: pol/zażalenie__rzeczownik__1
written_rep: zażalenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beschwerde
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od postanowienia sądu pierwszej instancji lub prokuratora


lexentry: pol/zbawiać__czasownik__1
written_rep: zbawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sichern
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odżegnać niebezpieczeństwo potępienia wiecznego


lexentry: pol/zbawienie__rzeczownik__1
written_rep: zbawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Salut
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia; | uratowanie w trudnej sytuacji


lexentry: pol/zbałamucić__czasownik__1
written_rep: zbałamucić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verführen
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pozyskać czyjeś względy w wyniku bałamucenia, skutecznie zawrócić komuś w głowie


lexentry: pol/zbieg_okoliczności__rzeczownik__1
written_rep: zbieg okoliczności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koinzidenz
sense_list:
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie


lexentry: pol/zbierać__czasownik__1
written_rep: zbierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sammeln
sense_list:
podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy | kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś | gromadzić | powodować, że grupa osób znajdzie się w jakimś miejscu


lexentry: pol/zbierać_śmietankę__czasownik__1
written_rep: zbierać śmietankę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: absahnen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) czerpać korzyści wynikające z działania, które zostało już wykonane | zbierać śmietankę z powierzchni mleka


lexentry: pol/zbiornik__rzeczownik__1
written_rep: zbiornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Behälter | Gefäß
sense_list:
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów


lexentry: pol/zbiornik_zaporowy__rzeczownik__1
written_rep: zbiornik zaporowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reservoir
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) rodzaj sztucznego jeziora, które powstaje w wyniku przegrodzenia rzeki zaporą


lexentry: pol/zbiór__rzeczownik__1
written_rep: zbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ernte
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) czynność zbierania plonów | (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zwykle w lm plon


lexentry: pol/zbiór__rzeczownik__1
written_rep: zbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Menge
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów; | grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość


lexentry: pol/zbiórka__rzeczownik__1
written_rep: zbiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Versammlung
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) zebranie żołnierzy lub harcerzy w szyku we wskazanym miejscu | spotkanie się jakiejś grupy osób przed rozpoczęciem wspólnego działania


lexentry: pol/zblazowany__przymiotnik__1
written_rep: zblazowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: blasiert
sense_list:
(potocznie, potoczny) znudzony nadmiarem przeżyć, wrażeń, hulaszczego życia, znużony otaczającym go światem


lexentry: pol/zboczenie__rzeczownik__1
written_rep: zboczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abartigkeit
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy


lexentry: pol/zboczeniec__rzeczownik__1
written_rep: zboczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Perversling
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych


lexentry: pol/zbożowy__przymiotnik__1
written_rep: zbożowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Strich
sense_list:
dotyczący zboża (rośliny), związany z uprawą | dotyczący zboża (ziarna), otrzymywany, zrobiony z ziarna


lexentry: pol/zbrodnia_przeciwko_ludzkości__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia przeciwko ludzkości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verbrechen gegen die Menschlichkeit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnicze działanie wymierzone w pewną grupę społeczną, łamiące podstawowe prawa człowieka, motywowane najczęściej pobudkami politycznymi, rasowymi czy religijnymi;


lexentry: pol/zbrodnia_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kriegsverbrechen
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;


lexentry: pol/zbroić__czasownik__1
written_rep: zbroić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aufrüsten
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) powiększać czyiś stan uzbrojenia


lexentry: pol/zbroja__rzeczownik__1
written_rep: zbroja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rüstung
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;


lexentry: pol/zbrojenie__rzeczownik__1
written_rep: zbrojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: das Zubehör, die Ausrüstung
sense_list:
(budownictwo) stalowe pręty, siatki lub kształtki zatapiane w konstrukcji betonowej, zwiększające jej wytrzymałość;


lexentry: pol/zbór__rzeczownik__1
written_rep: zbór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chor
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lokalna wspólnota wiernych kościołów protestanckich oraz niektórych ugrupowań nieprotestanckich


lexentry: pol/zdanie_złożone__rzeczownik__1
written_rep: zdanie złożone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Satzgefüge
sense_list:
(gramatyka) zdanie dające się podzielić na co najmniej dwa wypowiedzenia (zdania pojedyncze lub równoważniki zdania)


lexentry: pol/zdechł_pies__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zdechł pies
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: sich tot stellen
sense_list:
komenda skierowana do psa polegająca na celowym przewróceniu się zwierzęcia na grzbiet lub na bok (tak, jakby było postrzelone) i pozostaniu nieruchomo w tej pozycji do wyznaczonego przez opiekuna momentu


lexentry: pol/zderzak__rzeczownik__1
written_rep: zderzak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stoßstange
sense_list:
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;


lexentry: pol/zdjęcie_panoramiczne__rzeczownik__1
written_rep: zdjęcie panoramiczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Orthopantomogramm
sense_list:
(medycyna, medyczny) zdjęcie obrazujące wszystkie zęby, kości szczęki i żuchwy, stawy skroniowo-żuchwowe oraz zatoki


lexentry: pol/zdolność__rzeczownik__1
written_rep: zdolność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fähigkeit | Können
sense_list:
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś | umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności


lexentry: pol/zdolność_kredytowa__rzeczownik__1
written_rep: zdolność kredytowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreditwürdigkeit | Bonität
sense_list:
(finanse, finansowy) ocena wiarygodności finansowej pozwalająca ocenić szansę kredytobiorcy na spłatę kredytu lub pożyczki


lexentry: pol/zdrada_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zdrada stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hochverrat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi;


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: betrügen | die Ehe brechen | hintergehen | Ehebruch begehen | untreu sein
sense_list:
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verraten
sense_list:
łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały


lexentry: pol/zdrajca__rzeczownik__1
written_rep: zdrajca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verräter
sense_list:
ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp. | ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości


lexentry: pol/zdrobnienie__rzeczownik__1
written_rep: zdrobnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Diminutiv | Verkleinerungsform
sense_list:
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;


lexentry: pol/zdyscyplinować__czasownik__1
written_rep: zdyscyplinować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: disziplinieren
sense_list:
skłonić, zmusić kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku | wprowadzić gdzieś dyscyplinę, porządek


lexentry: pol/zdzirowaty__przymiotnik__1
written_rep: zdzirowaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nuttig
sense_list:
(obraźliwie) nacechowany wulgarną, wyzywającą seksualnością, często odbierany jako niesmaczny lub prowokacyjny


lexentry: pol/zebra_Grevy'ego__rzeczownik__1
written_rep: zebra Grevy'ego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grevyzebra
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Equus grevyi Oustalet, zagrożony wyginięciem gatunek zebry, występujący w Kenii i Somalii;


lexentry: pol/zebra__rzeczownik__1
written_rep: zebra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zebra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;


lexentry: pol/zebra_pręgowana__rzeczownik__1
written_rep: zebra pręgowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grevyzebra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Equus grevyi Oustalet, gatunek zebry zagrożonej wyginięciem, występującej w Kenii i Somalii;


lexentry: pol/zebu__rzeczownik__1
written_rep: zebu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zebu
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) typ bydła domowego hodowanego głównie w Indiach, z charakterystycznym garbem mięśniowo-tłuszczowym;


lexentry: pol/zecer__rzeczownik__1
written_rep: zecer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Setzer | Schriftsetzer
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;


lexentry: pol/zefir__rzeczownik__1
written_rep: zefir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zephyr
sense_list:
(poetycki, poetycko) lub (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki) łagodny i ciepły wiatr, zwłaszcza wiosenny | (włókiennictwo) cienka i lekka tkanina, zazwyczaj bawełniana, zwykle w kratę lub w pasy


lexentry: pol/zekranizować__czasownik__1
written_rep: zekranizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verfilmen
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) stworzyć film na podstawie utworu literackiego


lexentry: pol/zelandzki__rzeczownik__1
written_rep: zelandzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Seeländisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa gwar języka niderlandzkiego, używana głównie w holenderskich prowincjach Zelandii i Holandii Południowej;


lexentry: pol/zelota__rzeczownik__1
written_rep: zelota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zelot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego z I w. n.e., którego celem była czynna walka z okupacją rzymską w Palestynie;


lexentry: pol/zelówka__rzeczownik__1
written_rep: zelówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schuhsohle
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) kawałek skóry, gumy lub innego materiału pokrywający przednią połowę podeszwy obuwia lub całą podeszwę


lexentry: pol/zemsta_Montezumy__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zemsta Montezumy
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Montezumas Rache
sense_list:
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) niedomaganie trawienne objawiające się m.in. biegunką, trwające zwykle dwa dni, którego doznają turyści w Meksyku;


lexentry: pol/zemsta_faraona__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zemsta faraona
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Rache des Pharao
sense_list:
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) niedomaganie trawienne objawiające się m.in. biegunką, którego doznają turyści w Egipcie i innych krajach Afryki


lexentry: pol/zermatyzm__rzeczownik__1
written_rep: zermatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zermatismus
sense_list:
pseudonaukowa koncepcja lingwistyczno-antropologiczna stworzona przez polskiego artystę Stanisława Szukalskiego, popularyzowana w latach 40. XX w. głównie wśród polonii w USA;


lexentry: pol/zero-jedynkowy__przymiotnik__1
written_rep: zero-jedynkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Gleis
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) zapisany w systemie binarnym (przy użyciu zer i jedynek)


lexentry: pol/zero_waste__rzeczownik__1
written_rep: zero waste
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zero Waste
sense_list:
(społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji


lexentry: pol/zerokuponowy__przymiotnik__1
written_rep: zerokuponowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Nullkuponanleihe
sense_list:
(finanse, finansowy) o obligacji: taki, od którego nie są wypłacane odsetki, a zysk pochodzi z dyskonta od wartości, z którym jest emitowany


lexentry: pol/zerówka__rzeczownik__1
written_rep: zerówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorschulklasse
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) najwyższy oddział przedszkola lub funkcjonujący samodzielnie, poprzedzający pójście do szkoły; klasa zero


lexentry: pol/zespolony__przymiotnik__1
written_rep: zespolony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: komplex
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą zespoloną lub przyjmujący wartości będące liczbami zespolonymi | (matematyka, matematyczny) powiązany z liczbami zespolonymi


lexentry: pol/zespół_Alporta__rzeczownik__1
written_rep: zespół Alporta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alport-Syndrom
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadkie postępujące schorzenie genetyczne nerek powodujące m.in. krwiomocz, głuchotę i zmiany w obrębie narządu wzroku;


lexentry: pol/zespół_Aspergera__rzeczownik__1
written_rep: zespół Aspergera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asperger-Syndrom
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;


lexentry: pol/zespół_Sjögrena__rzeczownik__1
written_rep: zespół Sjögrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sjögren-Syndrom
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;


lexentry: pol/zespół__rzeczownik__1
written_rep: zespół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Syndrom
sense_list:
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;


lexentry: pol/zespół_hipoplazji_lewego_serca__rzeczownik__1
written_rep: zespół hipoplazji lewego serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypoplastisches Linksherz-Syndrom
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzona wada serca polegająca na niewykształceniu prawidłowej lewej komory serca;


lexentry: pol/zespół_kanału_nadgarstka__rzeczownik__1
written_rep: zespół kanału nadgarstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Karpaltunnelsyndrom
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka


lexentry: pol/zespół_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: zespół muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blaskapelle
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzycy wspólnie występujący pod daną nazwą, razem tworzący określoną muzykę


lexentry: pol/zespół_nadpobudliwości_psychoruchowej_z_deficytem_uwagi__rzeczownik__1
written_rep: zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ADHS
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół neurorozwojowych zaburzeń psychicznych powodujący deficyty uwagi, hiperaktywność, nadpobudliwość psychoruchową lub impulsywność


lexentry: pol/zespół_napięcia_przedmiesiączkowego__rzeczownik__1
written_rep: zespół napięcia przedmiesiączkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prämenstruelles Syndrom
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;


lexentry: pol/zespół_złego_wchłaniania__rzeczownik__1
written_rep: zespół złego wchłaniania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malabsorption
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan wynikły z nieprawidłowości w trawieniu i wchłanianiu składników odżywczych z przewodu pokarmowego;


lexentry: pol/zeszklić__czasownik__1
written_rep: zeszklić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anbraten bis alles glasig sein | glasig anbraten
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) lekko podsmażyć, aż nabierze lekko przezroczystego, szklistego koloru, nie doprowadzając przy tym do zarumienienia


lexentry: pol/zeszyt__rzeczownik__1
written_rep: zeszyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heft
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania; | egzemplarz wydawnictwa ukazującego się cyklicznie lub w odcinkach


lexentry: pol/zeszyt_ćwiczeń__rzeczownik__1
written_rep: zeszyt ćwiczeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arbeitsbuch
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) książka, zazwyczaj będąca uzupełnieniem do podręcznika, będąca zbiorem zadań do wypełnienia


lexentry: pol/zeszły__przymiotnik__1
written_rep: zeszły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vergangen | vorig
sense_list:
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)


lexentry: pol/zetta-__przedrostek__1
written_rep: zetta-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: zetta-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1021 razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/zettabajt__rzeczownik__1
written_rep: zettabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zettabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 eksabajtom;


lexentry: pol/zewnątrz__przyimek__1
written_rep: zewnątrz
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: außen | außerhalb | draußen
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) poza obrębem czegoś, poza obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu lub środowiska


lexentry: pol/zez__rzeczownik__1
written_rep: zez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schielen | Strabismus
sense_list:
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;


lexentry: pol/zeznanie__rzeczownik__1
written_rep: zeznanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aussage
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami | dokument zawierający treść zeznania (1.1)


lexentry: pol/zezwolenie__rzeczownik__1
written_rep: zezwolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Erlaubnis | Genehmigung | Bewilligung
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalna zgoda | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający oficjalną zgodę


lexentry: pol/zgniatać__czasownik__1
written_rep: zgniatać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zusammendrücken
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) obciążać lub niszczyć psychicznie | wywierając nacisk, powodować odkształcenie lub zniszczenie czegoś lub kogoś


lexentry: pol/zgrabiarka__rzeczownik__1
written_rep: zgrabiarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwadenrechen
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (technologia, technika, techniczny) maszyna służąca do zgrabiania siana lub słomy ze ścierniska


lexentry: pol/zgraja__rzeczownik__1
written_rep: zgraja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: =
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona


lexentry: pol/zgrubienie__rzeczownik__1
written_rep: zgrubienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Augmentativ
sense_list:
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;


lexentry: pol/zgrzebło__rzeczownik__1
written_rep: zgrzebło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Striegel
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) metalowy przyrząd do czyszczenia zwierząt (zwłaszcza zwierząt gospodarskich) i usuwania sierści ze szczotki do czesania zwierząt;


lexentry: pol/ziarnopłon_wiosenny__rzeczownik__1
written_rep: ziarnopłon wiosenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scharbockskraut
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficaria verna Huds., gatunek kwitnącej żółto byliny o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/zielarstwo__rzeczownik__1
written_rep: zielarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kräuterkunde
sense_list:
dział wiedzy zajmujący się zagadnieniami hodowli, uprawy, zbioru, suszenia, pakowania i przechowywania ziół i roślin leczniczych;


lexentry: pol/zielona_fala__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zielona fala
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: grüne Welle
sense_list:
(potocznie, potoczny) system sterowania sygnalizacją świetlną na kolejnych skrzyżowaniach umożliwiający przejazd ważnym ciągiem komunikacyjnym bez zatrzymywania się


lexentry: pol/zielona_herbata__rzeczownik__1
written_rep: zielona herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grüner Tee | Grüntee
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania


lexentry: pol/zielonoświątkowy__przymiotnik__1
written_rep: zielonoświątkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pfingstlich
sense_list:
(potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Zielonymi Świątkami, dotyczący Zielonych Świątek


lexentry: pol/zielony__przymiotnik__1
written_rep: zielony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: grün
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody | (neologizm) (ekologia, ekologiczny) ekologiczny, odnawialny


lexentry: pol/zielony__przymiotnik__1
written_rep: zielony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: grün | Grün
sense_list:
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; | o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały


lexentry: pol/zielony_ludzik__rzeczownik__1
written_rep: zielony ludzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grünes Männchen
sense_list:
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze


lexentry: pol/ziemia_niczyja__rzeczownik__1
written_rep: ziemia niczyja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Niemandsland
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar niezamieszkały, nie należący do nikogo; w czasach kolonialnych – obszar niepodbity


lexentry: pol/ziemia_obiecana__związek_frazeologiczny__1
written_rep: ziemia obiecana
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Gelobtes Land
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) miejsce najbardziej pożądane, wydające się rajem, obiecana nagroda, szczęśliwy cel wędrówki, starań;


lexentry: pol/ziemniaczany__przymiotnik__1
written_rep: ziemniaczany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Bramburi
sense_list:
dotyczący ziemniaków (rośliny i bulwy), związany z ziemniakami | przyrządzony, zrobiony z ziemniaków, z dodatkiem ziemniaków


lexentry: pol/ziemniak__rzeczownik__1
written_rep: ziemniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartoffel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach; | (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)


lexentry: pol/ziemski__przymiotnik__1
written_rep: ziemski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Land
sense_list:
(dawniej, dawny) dotyczący ziemi, jako jednostki administracyjnej początkowo obejmującej kilka powiatów sądowych | dotyczący ziemi ornej, majątku ziemskiego


lexentry: pol/ziggurat__rzeczownik__1
written_rep: ziggurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zikkurat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,


lexentry: pol/zika__rzeczownik__1
written_rep: zika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zika-Virus
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirus przenoszony przez komary, który rozprzestrzenił się w Azji, Ameryce i Europie;


lexentry: pol/zikkurat__rzeczownik__1
written_rep: zikkurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zikkurat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) tarasowa budowla z czasów starożytnej Mezopotamii wznoszona w celach sakralnych;


lexentry: pol/zimna_Zośka__rzeczownik__1
written_rep: zimna Zośka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kalte Sophie
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) 15 maja; według ludowych przesądów, ostatni dzień, w którym można spodziewać się wiosennych przymrozków;


lexentry: pol/zimna_wojna__rzeczownik__1
written_rep: zimna wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalter Krieg
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;


lexentry: pol/zimne_ognie__rzeczownik__1
written_rep: zimne ognie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wunderkerze
sense_list:
niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;


lexentry: pol/zimnokrwisty__przymiotnik__1
written_rep: zimnokrwisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kaltblütig
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: wcale nieokazujący emocji | (książkowy) świadczący o umiejętności postępowania z zimną krwią | (zoologia, zoologiczny) o zmieniającej się temperaturze ciała pod wpływem zmiany temperatury otoczenia


lexentry: pol/zimorodek__rzeczownik__1
written_rep: zimorodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisvogel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;


lexentry: pol/zimowy__przymiotnik__1
written_rep: zimowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: winterlich
sense_list:
typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie | przystosowany do warunków panujących w zimie


lexentry: pol/zimozielony__przymiotnik__1
written_rep: zimozielony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: immergrün
sense_list:
(botanika, botaniczny) (odnośnie rośliny) mający liście zimą | (botanika, botaniczny) (odnośnie liścia) trwający przy życiu całą zimę


lexentry: pol/ziomkostwo__rzeczownik__1
written_rep: ziomkostwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Landsmannschaft
sense_list:
(społeczny) stowarzyszenie osób pochodzących z tego samego regionu kraju oraz ich potomków identyfikujących się z regionem pochodzenia;


lexentry: pol/ziołolecznictwo__rzeczownik__1
written_rep: ziołolecznictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pflanzenheilkunde
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób;


lexentry: pol/zięba__rzeczownik__1
written_rep: zięba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fink | Buchfink
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;


lexentry: pol/zjazd__rzeczownik__1
written_rep: zjazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abfahrt
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemeinschaft
sense_list:
organizacja powstała w wyniku połączenia organizacji, instytucji o podobnym profilu i zakresie działalności


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vereinigung
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw;


lexentry: pol/zlecenie_stałe__rzeczownik__1
written_rep: zlecenie stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dauerauftrag
sense_list:
(handel, handlowy) złożone bankowi polecenie wykonywania przelewów z własnego konta na inne wskazane konto, zwykle w określonych odstępach czasowych;


lexentry: pol/zlepieniec__rzeczownik__1
written_rep: zlepieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Konglomerat
sense_list:
(geologia, geologiczny) grubookruchowa skała osadowa zbudowana z obtocznych ziaren żwiru spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/zmarszczka__rzeczownik__1
written_rep: zmarszczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Falte | Runzel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych


lexentry: pol/zmazać__czasownik__1
written_rep: zmazać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: löschen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) usunąć coś negatywnego, moralne lub symboliczne obciążenie; naprawić krzywdę | sprawić, że coś przestaje być widoczne; usunąć coś z jakiejś powierzchni


lexentry: pol/zmiana__rzeczownik__1
written_rep: zmiana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schicht
sense_list:
grupa pracowników pracująca o danej porze | określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników


lexentry: pol/zmienna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Variable
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;


lexentry: pol/zmienna_losowa__rzeczownik__1
written_rep: zmienna losowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zufallsvariable
sense_list:
(statystyka, statystyczny) funkcja przyjmująca w wyniku doświadczenia losowego pewną wartość ze zbioru zdarzeń elementarnych według określonego rozkładu prawdopodobieństwa;


lexentry: pol/zmienna_niezależna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna niezależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unabhängige Variable
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wartość, która nie zależy od innych wartości w badaniu bądź równaniu matematycznym;


lexentry: pol/zmierzchowy__przymiotnik__1
written_rep: zmierzchowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Abenddämmerung
sense_list:
związany z porą dnia od chwili schowania się słońca za horyzont do nastania ciemności, porą ściemniania się


lexentry: pol/zmniejszać__czasownik__1
written_rep: zmniejszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verringern
sense_list:
sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary | sprawiać, że coś staje się mniej intensywne | sprawiać, że jakaś wielkość ma mniejszą wartość


lexentry: pol/zmora__rzeczownik__1
written_rep: zmora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Albtraum
sense_list:
dręczący, przykry sen lub budząca lęk, uporczywie powracająca myśl | dokuczliwe, powtarzające się zjawisko


lexentry: pol/zmrażać__czasownik__1
written_rep: zmrażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: einfrieren
sense_list:
stopniowo ochładzać coś do temperatury bliskiej zamarzaniu; silnie oziębiać; ścinać mrozem; powodować przemarznięcie


lexentry: pol/zmrocznik_gładysz__rzeczownik__1
written_rep: zmrocznik gładysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mittlerer Weinschwärmer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;


lexentry: pol/znachor__rzeczownik__1
written_rep: znachor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurpfuscher
sense_list:
(książkowy) człowiek bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmujący się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów


lexentry: pol/znaczek_pocztowy__rzeczownik__1
written_rep: znaczek pocztowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Briefmarke
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mała nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służąca jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);


lexentry: pol/znacznik__rzeczownik__1
written_rep: znacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tag
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) sekwencja peptydowa dołączana do białka w celu ułatwienia jego detekcji, oczyszczania lub zwiększenia rozpuszczalności; | (informatyka, informatyczny) znak lub słowo kluczowe przypisywane określonemu fragmentowi tekstu lub plikowi multimedialnemu


lexentry: pol/znajdować__czasownik__1
written_rep: znajdować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: finden
sense_list:
zdobywać to, czego się szuka | odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś | (przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś


lexentry: pol/znajomość__rzeczownik__1
written_rep: znajomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -en
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) wiedza na jakiś temat, umiejętność | relacja osób, opierająca się na utrzymywaniu ogólnych, niezbyt bliskich stosunków | utrzymywanie z kimś ogólnych stosunków


lexentry: pol/znak_drogowy__rzeczownik__1
written_rep: znak drogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verkehrszeichen
sense_list:
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;


lexentry: pol/znak_interpunkcyjny__rzeczownik__1
written_rep: znak interpunkcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Interpunktionszeichen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) graficzny odpowiednik intonacji, rytmu i tempa mowy, akcentu wyrazowego i zdaniowego;


lexentry: pol/znak_końca_dowodu__rzeczownik__1
written_rep: znak końca dowodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grabstein
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) symbol stosowany przez matematyków do oznaczania końca dowodu;


lexentry: pol/znak_równości__rzeczownik__1
written_rep: znak równości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gleichheitszeichen
sense_list:
(termin typograficzny) znak = używany m.in. w matematyce dla oznaczenia równości wyrażeń po obu jego stronach;


lexentry: pol/znak_zodiaku__rzeczownik__1
written_rep: znak zodiaku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sternzeichen
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu; | (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)


lexentry: pol/znawca__rzeczownik__1
written_rep: znawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Experte | Fachmann | Kenner
sense_list:
osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś


lexentry: pol/znać__czasownikmodalny__1
written_rep: znać
part_of_speech: modal
min_sense_num: 01
trans_list: kennen
sense_list:
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym | mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości | umieć coś, wiedzieć


lexentry: pol/zniechęcać__czasownik__1
written_rep: zniechęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abschrecken
sense_list:
powodować utratę pozytywnych odczuć wobec czegoś lub kogoś | wywoływać brak ochoty do czynienia czegoś


lexentry: pol/znieczulać__czasownik__1
written_rep: znieczulać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: betäuben | anästhesieren
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu


lexentry: pol/zniżać__czasownik__2
written_rep: zniżać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: Treppeneingang
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) odchodzić od pewnych norm, wartości lub zachowywać się w upokarzający sposób


lexentry: pol/zobojętniały__przymiotnik__1
written_rep: zobojętniały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gleichgültig
sense_list:
pozbawiony emocji, zainteresowania lub reakcji na coś, co wcześniej mogło wzbudzać uwagę, uczucia czy zaangażowanie


lexentry: pol/zodiak__rzeczownik__1
written_rep: zodiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tierkreis
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku;


lexentry: pol/zombi__rzeczownik__1
written_rep: zombi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zombie
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;


lexentry: pol/zombie__rzeczownik__1
written_rep: zombie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zombie
sense_list:
(zobacz) zombi | (informatyka, informatyczny) komputer przejęty przez hackera | (informatyka, informatyczny) wpis w tablicy procesów opisujący program, którego wykonanie w systemie operacyjnym zostało zakończone;


lexentry: pol/zoochoria__rzeczownik__1
written_rep: zoochoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zoochorie
sense_list:
(botanika, botaniczny) (zoologia, zoologiczny) zjawisko roznoszenia diaspor roślinnych (rozsiewania roślin) przez zwierzęta;


lexentry: pol/zoocyd__rzeczownik__1
written_rep: zoocyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rodentizid
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związek chemiczny stosowany w rolnictwie i dalszej produkcji spożywczej, działający trująco na zwierzęta;


lexentry: pol/zoofobia__rzeczownik__1
written_rep: zoofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zoophobie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;


lexentry: pol/zoologiczny__przymiotnik__1
written_rep: zoologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zoologisch
sense_list:
związany z zoologią, dotyczący zoologii | (przenośnie, przenośnia) (książkowy) występujący w najostrzejszej formie


lexentry: pol/zoom__rzeczownik__1
written_rep: zoom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zoomobjektiv
sense_list:
(fotografia) (technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) obiektyw zmiennoogniskowy;


lexentry: pol/zoomorfizm__rzeczownik__1
written_rep: zoomorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zoomorphismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nadawanie bogom cech zwierzęcych | (sztuka) portretowanie bogów z cechami zwierzęcymi;


lexentry: pol/zoomować__czasownik__1
written_rep: zoomować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Brummen
sense_list:
(fotografia) (technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) zwiększać lub zmniejszać widzialny obiekt przez zoom


lexentry: pol/zoonoza__rzeczownik__1
written_rep: zoonoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zoonose
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;


lexentry: pol/zoroastrycki__przymiotnik__1
written_rep: zoroastrycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zoroastrisch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący zaratusztrianizmu, związany z zaratusztrianizmem


lexentry: pol/zostawać__czasownik__1
written_rep: zostawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: werden
sense_list:
stawać się kimś/czymś | tylko aspekt dokonany: używany do tworzenia strony biernej o aspekcie dokonanym


lexentry: pol/zrabować__czasownik__1
written_rep: zrabować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Beute
sense_list:
(książkowy) zabrać wiele rzeczy z budynku, pokoju lub innego terenu bezprawnie i posługując się przemocą


lexentry: pol/zrost__rzeczownik__1
written_rep: zrost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Compositum
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz powstały z połączenia kilku wyrazów, zachowujących swój układ składniowy i postać morfologiczną;


lexentry: pol/zrównoważony_rozwój__rzeczownik__1
written_rep: zrównoważony rozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nachhaltige Entwicklung
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ochrona środowiska) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;


lexentry: pol/zsyp__rzeczownik__1
written_rep: zsyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fallschirm
sense_list:
wydzielona część wielopiętrowego budynku (bloku mieszkalnego lub biurowca), w której znajduje się przewód zsypowy oraz komory służące do wrzucania śmieci z poszczególnych kondygnacji


lexentry: pol/zszywka__rzeczownik__1
written_rep: zszywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heftklammer
sense_list:
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza


lexentry: pol/zugzwang__rzeczownik__1
written_rep: zugzwang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zugzwang
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza;


lexentry: pol/zulu__rzeczownik__1
written_rep: zulu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zulu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny nigero-kongijskiej, z gałęzi wolta-kongijskiej, z grupy bantu, z zespołu nguni; jeden z urzędowych języków Południowej Afryki


lexentry: pol/zupa_rumfordzka__rzeczownik__1
written_rep: zupa rumfordzka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rumfordsche Suppe Rumford Suppe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (dawniej, dawny) pożywna zupa z prostych składników, wydawana darmowo dla ubogich;


lexentry: pol/zupka_chińska__rzeczownik__1
written_rep: zupka chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fertignudel
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa błyskawiczna nadająca się do spożycia po zalaniu gorącą wodą, sprzedawana w plastikowym opakowaniu zawierającym makaron, przyprawy oraz olej, aromatem mająca przypominać tradycyjne zupy kuchni chińskiej, ale też (pomimo swojej nazwy) tajskiej, koreańskiej bądź wietnamskiej


lexentry: pol/zurwanizm__rzeczownik__1
written_rep: zurwanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zurvanismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu


lexentry: pol/zwalniać__czasownik__1
written_rep: zwalniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: entlassen
sense_list:
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska


lexentry: pol/zwarcie__rzeczownik__1
written_rep: zwarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurzschluss
sense_list:
(elektryczność) zetknięcie się przewodów w obwodzie elektrycznym, powodujące nieprawidłowy przepływ silnego prądu i uszkodzenie instalacji


lexentry: pol/zwarty__przymiotnik__1
written_rep: zwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kompakt
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o przestrzeni topologicznej: o tej własności, że z dowolnego jej pokrycia zbiorami otwartymi można wybrać podpokrycie skończone | (matematyka, matematyczny) o zbiorze: stanowiący przestrzeń topologiczną zwartą (1.3)


lexentry: pol/zwichnąć__czasownik__1
written_rep: zwichnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sich verrenken
sense_list:
(medycyna, medyczny) wywołać uszkodzenie stawu poprzez przemieszczenie względem siebie nasad kości tworzących staw


lexentry: pol/zwieracz__rzeczownik__1
written_rep: zwieracz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schließmuskel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;


lexentry: pol/zwierzyna_płowa__rzeczownik__1
written_rep: zwierzyna płowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rodhirsch | Rotwild
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) ogólnie: zwierzęta jeleniowate, na które się poluje – łosie, sarny, jelenie i daniele;


lexentry: pol/zwierzyniec__rzeczownik__1
written_rep: zwierzyniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tiergarten
sense_list:
wyodrębniona część ogrodu przeznaczona dla zwierzyny łownej lub drapieżników, trzymanych dla polowań lub jako okazy do podziwiania


lexentry: pol/zwierzęta__rzeczownik__1
written_rep: zwierzęta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tier
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Animalia Linnaeus, takson w randze królestwa, obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych;


lexentry: pol/zwietrzały__przymiotnik__1
written_rep: zwietrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: schal
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który stracił świeżość, ważność, moc, (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/związek_frazeologiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek frazeologiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Phraseologismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;


lexentry: pol/związek_nieorganiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek nieorganiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anorganische Verbindung
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny niebędący związkiem organicznym, czyli taki, który nie zawiera atomów węgla lub jest tlenkiem węgla, kwasem węglowym, węglanem, wodorowęglanem, węglikiem, cyjanowodorem, cyjankiem, kwasem cyjanowym, kwasem piorunowym i kwasem izocyjanowym wraz z ich solami;


lexentry: pol/związek_organiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek organiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organische Verbindung
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny, w skład którego wchodzi węgiel, z wyjątkiem tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, kwasu piorunowego i kwasu izocyjanowego, a także ich soli;


lexentry: pol/związek_rządu__rzeczownik__1
written_rep: związek rządu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rektion
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym jeden wyraz narzuca formę drugiemu wyrazowi, który zawsze przyjmuje tę narzuconą formę;


lexentry: pol/związek_zawodowy__rzeczownik__1
written_rep: związek zawodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gewerkschaft
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;


lexentry: pol/związek_zgody__rzeczownik__1
written_rep: związek zgody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kongruenz
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym oba wyrazy znajdują się zawsze w tym samym rodzaju, przypadku, liczbie i osobie;


lexentry: pol/zwiędły__przymiotnik__1
written_rep: zwiędły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: welk
sense_list:
(botanika, botaniczny) pozbawiony jędrności na skutek utraty wody w komórkach; wiotki, obwisły, ale jeszcze nieuschnięty


lexentry: pol/zwolnienie_lekarskie__rzeczownik__1
written_rep: zwolnienie lekarskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: AU-Bescheinigung | Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung | Krankenschein | Krankschreibung
sense_list:
(urzędowy) (medycyna, medyczny) zaświadczenie wystawiane przez lekarza, usprawiedliwiające nieobecność pracownika w pracy, niezdolnego do pracy z powodu choroby lub konieczności zapewnienia opieki choremu członkowi rodziny;


lexentry: pol/zworka__rzeczownik__1
written_rep: zworka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jumper
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) mały element służący do łączenia (zwierania) styków elektrycznych w celu konfiguracji układu elektronicznego (np. płyty głównej);


lexentry: pol/zwrot_przez_rufę__rzeczownik__1
written_rep: zwrot przez rufę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spöttelei
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) manewr polegający na przecięciu linii wiatru rufą z przerzuceniem żagli na drugą stronę


lexentry: pol/zwrotnik__rzeczownik__1
written_rep: zwrotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wendekreis
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);


lexentry: pol/zwrotny__przymiotnik__1
written_rep: zwrotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: reflexiv
sense_list:
(gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega | (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) (o relacji) łączący obiekt z samym sobą


lexentry: pol/zwycięstwo__rzeczownik__1
written_rep: zwycięstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sieg
sense_list:
zdecydowany sukces w walce lub rywalizacji (najczęściej sportowej), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji


lexentry: pol/zwyczaj__rzeczownik__1
written_rep: zwyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brauch
sense_list:
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę


lexentry: pol/zwyczaj__rzeczownik__1
written_rep: zwyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gewohnheit
sense_list:
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby


lexentry: pol/zwyczajnie__przysłówek__1
written_rep: zwyczajnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: einfach
sense_list:
(potocznie, potoczny) bez trudu; po prostu | w sposób zwyczajny, nie wyróżniający się niczym; przeciętnie


lexentry: pol/zyprazydon__rzeczownik__1
written_rep: zyprazydon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ziprasidon
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) atypowy lek przeciwpsychotyczny będący pochodną piperazyny, stosowany w terapii schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej


lexentry: pol/zysk__rzeczownik__1
written_rep: zysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gewinn
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży


lexentry: pol/ząb__rzeczownik__1
written_rep: ząb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zahn
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu | (technologia, technika, techniczny) jeden z ciągu wystających elementów narzędzia lub przyrządu, służący do cięcia, czesania, chwytania, piłowania, przytrzymywania, rozdzielania itp. czegoś


lexentry: pol/ząb__rzeczownik__1
written_rep: ząb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zahn | Sägezahn
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;


lexentry: pol/ząb_mądrości__rzeczownik__1
written_rep: ząb mądrości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weisheitszahn
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;


lexentry: pol/zębina__rzeczownik__1
written_rep: zębina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dentin | Zahnbein
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) tkanka leżąca pod szkliwem w obrębie korony zęba i pod cementem w obrębie szyjki i korzenia zęba;


lexentry: pol/zębowa_wróżka__rzeczownik__1
written_rep: zębowa wróżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zahnfee
sense_list:
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;


lexentry: pol/zębowy__przymiotnik__1
written_rep: zębowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dental
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) związany z zębami, dotyczący zębów | (językoznawstwo, językoznawczy) wydawany, gdy język dotyka (górnych) zębów


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: brechen
sense_list:
działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części | pokonać, przezwyciężyć, zwalczyć, zniweczyć, zniszczyć


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: schänden
sense_list:
przekroczyć, naruszyć obowiązujące prawo, zasady, przepisy; postąpić wbrew nim; także nie dotrzymać jakiegoś zobowiązania


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: versenken
sense_list:
zostać przyczyną czyjegoś złego samopoczucia (zazwyczaj w imiesłowie przymiotnikowym biernym – złamany)


lexentry: pol/złocień__rzeczownik__1
written_rep: złocień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chrysantheme
sense_list:
(botanika, botaniczny) Chrysanthemum L., rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju złocień (1.1) | kwiat złocienia (1.2)


lexentry: pol/złocień_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: złocień właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Margerite | Fruhe Margerite | Magerwiesen-Margerite
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Leucanthemum vulgare Lam., gatunek roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/złom__rzeczownik__1
written_rep: złom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schrott
sense_list:
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny | (lekceważąco, lekceważący) stary, zużyty albo niesprawny samochód lub inne nienowoczesne urządzenie mechaniczne


lexentry: pol/złota_rybka__rzeczownik__1
written_rep: złota rybka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Goldfisch
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;


lexentry: pol/złote_mleko__rzeczownik__1
written_rep: złote mleko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goldene Milch
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z mleka krowiego lub roślinnego, z dodatkiem kurkumy i przypraw, np. miodu, pieprzu, imbiru, cynamonu itp., podawany na ciepło


lexentry: pol/złotnik__rzeczownik__1
written_rep: złotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Goldschmied | Goldschmiedin
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)


lexentry: pol/złoto__rzeczownik__1
written_rep: złoto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gold
sense_list:
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet | (sport, sportowy) złoty medal


lexentry: pol/złotokot_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: złotokot afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afrikanische Goldkatze
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Profelis aurata Temminck, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w zachodniej i centralnej Afryce;


lexentry: pol/złoty__przymiotnik__1
written_rep: złoty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: golden
sense_list:
mający kolor i połysk złota | (jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze złota | (przenośnie, przenośnia) dobry, najlepszy w swoim rodzaju


lexentry: pol/złoty_reński__rzeczownik__1
written_rep: złoty reński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulden
sense_list:
(jednostka monetarna) gulden austro-węgierski, srebrna moneta Cesarstwa Austriackiego, a następnie Austro-Węgier, ważąca 12,34 grama (próba srebra 900;


lexentry: pol/złoty_spadochron__rzeczownik__1
written_rep: złoty spadochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goldener Fallschirm
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji;


lexentry: pol/złośliwe_oprogramowanie__rzeczownik__1
written_rep: złośliwe oprogramowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schadsoftware
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;


lexentry: pol/złośliwość_rzeczy_martwych__rzeczownik__1
written_rep: złośliwość rzeczy martwych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tücke des Objekts
sense_list:
(żartobliwie) rzekoma skłonność przedmiotów nieożywionych do psucia się lub wadliwego działania w sytuacjach, gdzie są one potrzebne


lexentry: pol/złożenie__rzeczownik__1
written_rep: złożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kompositum | Zusammensetzung
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów;


lexentry: pol/Île-de-France__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Île-de-France
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Île-de-France
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Francji, zawierający w sobie jej stolicę - Paryż | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna zawierająca Paryż z przyległościami, stanowiąca w średniowieczu domenę królewską


lexentry: pol/øre__rzeczownik__1
written_rep: øre
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Öre
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta duńska, obecnie setna część korony duńskiej; | (ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta norweska, obecnie setna część korony norweskiej;


lexentry: pol/ćwiczenia__rzeczownik__1
written_rep: ćwiczenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Übung
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zajęcia na uczelni wyższej, podczas których studenci analizują, często w sposób praktyczny, zagadnienia z danego przedmiotu


lexentry: pol/ćwierćfinał__rzeczownik__1
written_rep: ćwierćfinał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Viertelfinale
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału


lexentry: pol/ćwikła__rzeczownik__1
written_rep: ćwikła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rote-Bete-Meerrettich | Salatrüben
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowane lub kiszone buraki ćwikłowe z dodatkiem tartego chrzanu i octu;


lexentry: pol/Łabędź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łabędź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwan
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;


lexentry: pol/Ładoga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ładoga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ladogasee
sense_list:
(geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga;


lexentry: pol/Łatgalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łatgalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lettgallen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) jedna z czterech krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leżąca we wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Łomonosow__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łomonosow
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lomonossow
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, znajdujące się pod administracyjną jurysdykcją Petersburga, leżące na południowym wybrzeżu Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Łować__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łować
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lowat
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie witebskim Białorusi oraz pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodząca do jeziora Ilmen;


lexentry: pol/Ługa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ługa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Luga
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez obwód leningradzki i nowogrodzki Rosji, uchodząca do Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Ługanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ługanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Luganda
sense_list:
(żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Ługańska Republika Ludowa | (żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) Ługańsk


lexentry: pol/Ługańska_Republika_Ludowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ługańska Republika Ludowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volksrepublik Lugansk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) marionetkowe samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;


lexentry: pol/Łuza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łuza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lusa
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, w obwodzie kirowskim, Republice Komi i obwodzie wołgogradzkim, prawy dopływ rzeki Jug w dorzeczu Dwiny;


lexentry: pol/Łużyce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łużyce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lausitz
sense_list:
(geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian;


lexentry: pol/łabędzi_śpiew__rzeczownik__1
written_rep: łabędzi śpiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwanengesang
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności


lexentry: pol/łabędź__rzeczownik__1
written_rep: łabędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwan | Schwänin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;


lexentry: pol/łabędź_krzykliwy__rzeczownik__1
written_rep: łabędź krzykliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Singschwan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae), o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem;


lexentry: pol/łabędź_niemy__rzeczownik__1
written_rep: łabędź niemy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Höckerschwan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych, pospolicie występującego w Polsce;


lexentry: pol/łachudra__rzeczownik__1
written_rep: łachudra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lump
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek niewiele wart


lexentry: pol/łachudra__rzeczownik__2
written_rep: łachudra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Lump Luder
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta niewiele warta, nie szanująca się


lexentry: pol/łacina_klasyczna__rzeczownik__1
written_rep: łacina klasyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klassisches Latein
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język łaciński używany w Imperium Rzymskim w I w. p.n.e. i w I w. n.e.


lexentry: pol/łacina_ludowa__rzeczownik__1
written_rep: łacina ludowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vulgärlatein
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (językoznawstwo, językoznawczy) potoczna, mówiona odmianę łaciny, używana przez zwykłych ludzi (plebs, żołnierzy, osadników) w czasach starożytnego Rzymu i później w okresie wczesnego Cesarstwa


lexentry: pol/ładowarka__rzeczownik__1
written_rep: ładowarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ladegerät
sense_list:
(elektryczność) urządzenie służące do ładowania akumulatorów, także wewnętrznych np. w telefonach komórkowych, laptopach itp.;


lexentry: pol/ładować__czasownik__1
written_rep: ładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: laden
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora | nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną | (informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową | umieszczać przedmioty w jednym miejscu w celu przetransportowania ich gdzieś indziej


lexentry: pol/ładunek_elektryczny__rzeczownik__1
written_rep: ładunek elektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektrische Ladung
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami;


lexentry: pol/łagier__rzeczownik__1
written_rep: łagier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lager
sense_list:
obóz pracy przymusowej dla więźniów politycznych i kryminalnych w Związku Radzieckim, Rosji i innych krajach;


lexentry: pol/łajdak__rzeczownik__1
written_rep: łajdak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schuft
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy


lexentry: pol/łam__rzeczownik__1
written_rep: łam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolonne
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) teksty, tabele, ilustracje i inne elementy druku uformowane w kolumnę w układzie jednołamowym lub stanowiące część kolumny w układzie wielołamowym;


lexentry: pol/łan__rzeczownik__1
written_rep: łan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Herrschaftsbereich
sense_list:
(dawniej, dawny) obszar ziemi dany przez możnowładcę osadnikowi do uprawy, celem pozyskania czynszu i daniny


lexentry: pol/łapanka__rzeczownik__1
written_rep: łapanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Massenverhaftung
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) akcja zatrzymywania większej liczby przypadkowych osób w czasie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/łapówka__rzeczownik__1
written_rep: łapówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schmiergeld | Bestechungsgeld
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści


lexentry: pol/łaska__rzeczownik__1
written_rep: łaska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gnade
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą | darowanie lub złagodzenie kary | przychylność, wielkoduszność


lexentry: pol/łaski_bez__wykrzyknik__1
written_rep: łaski bez
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: danke für nichts
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) jeśli czegoś nie chcesz, to nie rób, obejdę się bez twojej pomocy


lexentry: pol/łata__rzeczownik__1
written_rep: łata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Büchse
sense_list:
(budownictwo) drewniana listwa o prostokątnym lub kwadratowym przekroju używana w drewnianych konstrukcjach


lexentry: pol/łata__rzeczownik__1
written_rep: łata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Patch
sense_list:
(informatyka, informatyczny) plik zawierający poprawki do kodu programu, bazujący na różnicach pomiędzy kodem poprawionym a poprawianym


lexentry: pol/ławnik__rzeczownik__1
written_rep: ławnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laienrichter
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba niebędąca sędzią, uczestnicząca w wydawaniu wyroków w niektórych kategoriach spraw sądowych;


lexentry: pol/łańcuch__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kette
sense_list:
szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych; | (przenośnie, przenośnia) ciąg zdarzeń, wynikających jeden z drugiego


lexentry: pol/łańcuch_górski__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch górski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bergkette | Gebirgskette
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) górotwór fałdowy w postaci długich wstęg; obszar górski złożony z równolegle przebiegających pasm gór wraz z kotlinami i pogórzami


lexentry: pol/łańcuch_pokarmowy__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch pokarmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nahrungskette
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;


lexentry: pol/łeb_w_łeb__przysłówek__1
written_rep: łeb w łeb
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: Kopf an Kopf
sense_list:
osiągając rezultaty takie same, jak ktoś inny | w taki sposób, że poruszające się z tą samą prędkością obiekty się nie wyprzedają


lexentry: pol/łochynia__rzeczownik__1
written_rep: łochynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rauschbeere
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Vaccinium uliginosum L., borówka bagienna;


lexentry: pol/łom__rzeczownik__1
written_rep: łom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brecheisen | Brechstange | Kuhfuß
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;


lexentry: pol/łosoś__rzeczownik__1
written_rep: łosoś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lachs
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso łososia (1.1)


lexentry: pol/łowca__rzeczownik__1
written_rep: łowca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jäger
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) myśliwy | (przenośnie, przenośnia) osoba poszukująca czegoś bądź kogoś dla pieniędzy lub przyjemności


lexentry: pol/łowca_głów__rzeczownik__1
written_rep: łowca głów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Headhunter
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) wojownik z ludu praktykującego ścinanie i preparowanie głów swoich wrogów | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się pozyskiwaniem wartościowych pracowników dla firmy lub zawodników do klubu sportowego;


lexentry: pol/łowczy__rzeczownik__1
written_rep: łowczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Jägermeister
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (łowiectwo, łowiecki) urzędnik nadworny odpowiedzialny za organizację polowań, później tytuł honorowy;


lexentry: pol/łozówka__rzeczownik__1
written_rep: łozówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sumpfrohrsänger
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus palustris, mały ptak zamieszkujący gęsto zarośnięte tereny wilgotne, naśladujący odgłosy innych ptaków;


lexentry: pol/łoś__rzeczownik__1
written_rep: łoś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elch | Elen
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;


lexentry: pol/łożysko__rzeczownik__1
written_rep: łożysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lager
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;


lexentry: pol/łożysko__rzeczownik__1
written_rep: łożysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mutterkuchen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem;


lexentry: pol/łucznictwo__rzeczownik__1
written_rep: łucznictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bogenschießen
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy | sztuka posługiwania się łukiem


lexentry: pol/łuk__rzeczownik__1
written_rep: łuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bogen
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) sprężysta broń miotająca strzały dzięki napięciu łączącej oba jej końce cięciwy, która nadaje pociskowi energię lotu; | (architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1); | każdy kształt przypominający łuk (1.1) | (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;


lexentry: pol/łuk_aorty__rzeczownik__1
written_rep: łuk aorty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aortenbogen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) odcinek aorty łączący jej część wstępującą ze zstępującą


lexentry: pol/łupacz__rzeczownik__1
written_rep: łupacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schellfisch
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Melanogrammus aeglefinus L., gatunek morskiej ryby z rodziny dorszowatych;


lexentry: pol/łupież__rzeczownik__1
written_rep: łupież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schuppen | Kopfschuppen
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;


lexentry: pol/łuska__rzeczownik__1
written_rep: łuska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schuppe
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt | (medycyna, medyczny) złuszczająca się warstwa rogowa naskórka


lexentry: pol/łuszczyca__rzeczownik__1
written_rep: łuszczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schuppenflechte | Psoriasis
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;


lexentry: pol/łut__rzeczownik__1
written_rep: łut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lot
sense_list:
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka miary masy używana w krajach europejskich, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta;


lexentry: pol/łyko__rzeczownik__1
written_rep: łyko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bast
sense_list:
(włókiennictwo) włókno wykonane z łyka (1.1) niektórych roślin i używane na maty, sznurki, obuwie, itp.


lexentry: pol/łysenkizm__rzeczownik__1
written_rep: łysenkizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lyssenkoismus
sense_list:
(biologia, biologiczny) radziecki, pseudonaukowy pogląd zaprzeczający istnieniu genów i uznający dziedziczną zmienność środowiskową za główny czynnik przystosowawczy;


lexentry: pol/łyska__rzeczownik__1
written_rep: łyska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blässhuhn | Wasserhuhn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;


lexentry: pol/łyżwa__rzeczownik__1
written_rep: łyżwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlittschuh
sense_list:
(sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;


lexentry: pol/łyżwiarstwo__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eislauf | Skaten
sense_list:
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;


lexentry: pol/łyżwiarstwo_figurowe__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo figurowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eiskunstlauf
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.


lexentry: pol/łyżwiarstwo_synchroniczne__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo synchroniczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Synchroneiskunstlauf
sense_list:
(sport, sportowy) odmiana łyżwiarstwa figurowego polegająca na jeździe na lodzie i wykonywaniu figur przez drużyny (tzw. formacje);


lexentry: pol/łyżwiarstwo_szybkie__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo szybkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisschnelllauf
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na jak najszybszym pokonaniu na łyżwach określonego dystansu;


lexentry: pol/łój__rzeczownik__1
written_rep: łój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Talg
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (spożywczy) tłuszcz zwierzęcy o twardej konsystencji | (biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych


lexentry: pol/łącznica__rzeczownik__1
written_rep: łącznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verbindungskurve
sense_list:
(kolejnictwo) odcinek linii kolejowej łączący dwie inne linie kolejowe z pominięciem stacji węzłowej;


lexentry: pol/łączniczka__rzeczownik__1
written_rep: łączniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melderin
sense_list:
kobieta w służbie wojskowej, której zadaniem jest utrzymywanie łączności między placówkami wojskowymi, oddziałem a dowódcą, przekazywanie meldunków, rozkazów


lexentry: pol/łącznik__rzeczownik__1
written_rep: łącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bindestrich | Hyphen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący


lexentry: pol/łącznik__rzeczownik__2
written_rep: łącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Melder
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, którego zadaniem jest przenoszenie meldunków, rozkazów i utrzymywanie kontaktu między placówkami wojskowymi


lexentry: pol/łączyć__czasownik__1
written_rep: łączyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verbinden
sense_list:
spajać elementy za pomocą środków technicznych | jednoczyć, umożliwiać zespolenie | kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska | (potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną


lexentry: pol/łątka_dzieweczka__rzeczownik__1
written_rep: łątka dzieweczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hufeisen-Azurjungfer
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coenagrion puella L., gatunek ważki z rodziny łątkowatych;


lexentry: pol/Śiwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śiwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schiwa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu;


lexentry: pol/Śląsk_Cieszyński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śląsk Cieszyński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teschener Schlesien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna stanowiąca południowo-wschodnią część Śląska, położona wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy, częściowo w Polsce, częściowo w Republice Czeskiej;


lexentry: pol/Śląsk_Opolski__rzeczownik__1
written_rep: Śląsk Opolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oppelner Schlesien
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna stanowiąca centralną część Śląska, położona wokół miasta Opole, nad środkową i górną Odrą;


lexentry: pol/Śląsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śląsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schlesien
sense_list:
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;


lexentry: pol/Średnie_Państwo__rzeczownik__1
written_rep: Średnie Państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittleres Reich
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący lata od ok. 2050 do ok. 1760 p.n.e.;


lexentry: pol/Średniogórze_Środkowoeuropejskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Średniogórze Środkowoeuropejskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittelgebirgsschwelle
sense_list:
(geografia, geograficzny) hercyński system górski położony w środkowych i południowych Niemczech, rozciągający się na północ od Alp i doliny Dunaju, a na południe od Niziny Północnoniemieckiej;


lexentry: pol/Środa_Popielcowa__rzeczownik__1
written_rep: Środa Popielcowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aschermittwoch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;


lexentry: pol/Środkowa_Frankonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Środkowa Frankonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittelfranken
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w kraju związkowym Bawaria, jej stolicą jest Ansbach;


lexentry: pol/Śródziemie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śródziemie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittelerde
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny kontynent w mitologii stworzonej przez J.R.R. Tolkiena;


lexentry: pol/Świebodzin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Świebodzin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwiebus
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, siedziba powiatu świebodzińskiego; znane m.in. z ogromnego pomnika Chrystusa Króla Wszechświata


lexentry: pol/Świeża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Świeża
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Frisching
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie królewieckim Rosji, uchodzi do Zalewu Wiślanego;


lexentry: pol/Świr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Świr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodniej części Rosji wypływająca z jeziora Onega, a uchodząca do jeziora Ładoga;


lexentry: pol/Święta_Rodzina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Święta Rodzina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Heilige Familie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii chrześcijańskiej: rodzina złożona z Jezusa Chrystusa i jego rodziców;


lexentry: pol/Święto_Reformacji__rzeczownik__1
written_rep: Święto Reformacji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gedenktag der Reformation | Reformationstag
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto obchodzone przez Kościoły protestanckie 31 października na pamiątkę wystąpienia Marcina Lutra w Wittenberdze;


lexentry: pol/Świętowit__rzeczownik__1
written_rep: Świętowit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Swantewit | Swentowit
sense_list:
(mitologia słowiańska) słowiański bóg wojny i urodzaju czczony przez plemię Ranów, którego główna świątynia znajdowała się na wyspie Rugia, na przylądku Arkona;


lexentry: pol/Święty_Graal__rzeczownik__1
written_rep: Święty Graal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heiliger Gral
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;


lexentry: pol/Święty_Mikołaj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Święty Mikołaj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sankt Nikolaus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami;


lexentry: pol/ścierniwo__rzeczownik__1
written_rep: ścierniwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schleifmittel | Abrasivstoff
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) materiał ścierny, naturalny lub sztuczny, o dużej twardości i małej ścieralności;


lexentry: pol/ścieżka__rzeczownik__1
written_rep: ścieżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pfad
sense_list:
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych | (informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;


lexentry: pol/ścieżka_holownicza__rzeczownik__1
written_rep: ścieżka holownicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leinpfad | Treidelpfad | Treidelweg
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ścieżka biegnąca wzdłuż drogi wodnej, używana przez ludzi lub zwierzęta pociągowe ciągnące łodzi lub barki;


lexentry: pol/ścisk__rzeczownik__1
written_rep: ścisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gefängnis
sense_list:
(mechanika) narzędzie podobne do imadła posiadające dwie szczęki służące do przytrzymywania i łączenia elementów


lexentry: pol/ściąga__rzeczownik__1
written_rep: ściąga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spickzettel
sense_list:
notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału;


lexentry: pol/ściągnąć__czasownik__1
written_rep: ściągnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: unterladen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) pobrać paczkę danych przez internet na komputer lub inne urządzenie


lexentry: pol/ścięgno_Achillesa__rzeczownik__1
written_rep: ścięgno Achillesa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Achillessehne
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową


lexentry: pol/ścięgno__rzeczownik__1
written_rep: ścięgno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sehne
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;


lexentry: pol/ślad__rzeczownik__1
written_rep: ślad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spur
sense_list:
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś | (matematyka, matematyczny) suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej;


lexentry: pol/ślad_węglowy__rzeczownik__1
written_rep: ślad węglowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: CO2-Fußabdruck
sense_list:
suma emisji gazów cieplarnianych wywołanych przez daną jednostkę (osobę, organizację, wydarzenie lub produkt);


lexentry: pol/ślamazara__rzeczownik__1
written_rep: ślamazara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bummelfritze
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) osoba robiąca wszystko powoli, często również nieudolnie


lexentry: pol/śledztwo__rzeczownik__1
written_rep: śledztwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -en
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie przez prokuraturę, policję i uprawnione osoby, czy i w jakich okolicznościach popełnione zostało przestępstwo;


lexentry: pol/śledź__rzeczownik__2
written_rep: śledź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Hering | Zeltpflock
sense_list:
metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu


lexentry: pol/śledź_oceaniczny__rzeczownik__1
written_rep: śledź oceaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atlantischer Hering
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Clupea harengus Linnaeus, gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny śledziowatych;


lexentry: pol/ślepak__rzeczownik__1
written_rep: ślepak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bremse
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Chrysops, rodzaj owada z rodziny bąkowatych;


lexentry: pol/ślepota_śnieżna__rzeczownik__1
written_rep: ślepota śnieżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schneeblindheit
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie, kojarzone głównie z himalaistami, polegające na ostrym zapaleniu spojówek i nabłonka rogówki wywołane ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe;


lexentry: pol/ślepy__przymiotnik__1
written_rep: ślepy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: blind
sense_list:
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok | (przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności


lexentry: pol/ślepy_zaułek__rzeczownik__1
written_rep: ślepy zaułek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sackgasse
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sytuacja lub działanie bez perspektyw, bez możliwości dalszego postępu | droga czy ulica, która kończy się bez wyjścia, bez możliwości przejścia, przejazdu


lexentry: pol/ślimak__rzeczownik__2
written_rep: ślimak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Schnecke
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobne zakończenie szyjki instrumentu smyczkowego | (architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w kształcie spiralnie skręconej muszli ślimaka (1.1)


lexentry: pol/ślimak__rzeczownik__3
written_rep: ślimak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: Schnecke
sense_list:
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) ktoś, kto powoli się porusza lub powolnie wykonuje swoją pracę, albo ogólnie jest powolny


lexentry: pol/śluby_zakonne__rzeczownik__1
written_rep: śluby zakonne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bekenntnis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zobowiązanie członka danej wspólnoty zakonnej do przestrzegania rad ewangelicznych;


lexentry: pol/śluza__rzeczownik__1
written_rep: śluza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schleuse
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;


lexentry: pol/śluza_wodna__rzeczownik__1
written_rep: śluza wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: die Schleuse
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla hydrotechniczna wznoszona między akwenami o różnym poziomie wody i umożliwiająca przepływanie między nimi;


lexentry: pol/śluzowiec__rzeczownik__1
written_rep: śluzowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schleimpilz
sense_list:
(biologia, biologiczny) Myxomycota, Mycetozoa, Myxomycetes, organizm eukariotyczny wykazujący cechy roślin, grzybów i zwierząt;


lexentry: pol/śmiały__przymiotnik__1
written_rep: śmiały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kühn | selbstsicher
sense_list:
(książkowy) pewny siebie, czujący się swobodnie w kontaktach z ludźmi | (książkowy) charakterystyczny dla człowieka pewnego siebie


lexentry: pol/śmiech_homeryczny__rzeczownik__1
written_rep: śmiech homeryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homerisches Gelächter
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) śmiech gwałtowny, rozgłośny, niepohamowany, spontaniczny, serdeczny


lexentry: pol/śmieciowe_jedzenie__rzeczownik__1
written_rep: śmieciowe jedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Junkfood
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze


lexentry: pol/śmiertelność__rzeczownik__1
written_rep: śmiertelność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sterblichkeit
sense_list:
(demografia, demograficzny) stosunek liczby zgonów do liczby ludności bądź do liczby zachorowań na daną chorobę | podleganie śmierci; cecha tego, co zawsze kiedyś umiera


lexentry: pol/śmierć__rzeczownik__1
written_rep: śmierć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tod
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (etnografia, etnograficzny) (sztuka) personifikacja śmierci (1.1), często przedstawiana jako szkielet z kosą


lexentry: pol/śmigło__rzeczownik__1
written_rep: śmigło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Propeller
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) skręcony element konstrukcyjny zamontowany na obrotowej osi, wprawiający w ruch powietrze;


lexentry: pol/śmigłowcowiec__rzeczownik__1
written_rep: śmigłowcowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hubschraubenträger
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) klasa okrętów, których podstawową cechą jest przystosowanie do bazowania na nich śmigłowców; określenie to nie obejmuje okrętów przenoszących 1-2 śmigłowce, jako uzupełnienie innego uzbrojenia;


lexentry: pol/śmigłowiec__rzeczownik__1
written_rep: śmigłowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hubschrauber
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi


lexentry: pol/śniadanie_kontynentalne__rzeczownik__1
written_rep: śniadanie kontynentalne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kontinentales Frühstück
sense_list:
podstawowe śniadanie serwowane zwykle w tańszych hotelach lub pensjonatach składające się z pieczywa (często słodkiego) i dodatków do niego (masła, miodu, dżemu) oraz kawy, herbaty lub soku; czasem wzbogacone o wędliny lub ser, jajecznicę, parówki, bekon itp., zazwyczaj podawane do stołu przez obsługę kelnerską, rzadziej w formie bufetu;


lexentry: pol/śnieg__rzeczownik__1
written_rep: śnieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schnee
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; | śnieg (1.1) leżący na ziemi, przedmiotach


lexentry: pol/śnieg__rzeczownik__1
written_rep: śnieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schnee | Grieß
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora


lexentry: pol/śnieć__rzeczownik__1
written_rep: śnieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Geißel
sense_list:
(botanika, botaniczny) grzyb z rodziny śnieciowatych, powodujący szkody w uprawach pszenicy i cebuli, występujący w około 100 gatunkach


lexentry: pol/śnić__czasownik__1
written_rep: śnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: träumen
sense_list:
widzieć sen podczas spania | (przenośnie, przenośnia) marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie


lexentry: pol/śpiewać__czasownik__1
written_rep: śpiewać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: singen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać melodię głosem | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zdradzać podczas przesłuchania tajemnice


lexentry: pol/śpiewogra__rzeczownik__1
written_rep: śpiewogra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Singspiel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zwykle żartobliwy utwór sceniczny, w którym dominujący tekst mówiony przeplatany jest piosenkami


lexentry: pol/śpiączka__rzeczownik__1
written_rep: śpiączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koma | Schlafkrankheit
sense_list:
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;


lexentry: pol/średni__przymiotnik__1
written_rep: średni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Durchschnitt | durchschnittlich
sense_list:
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości


lexentry: pol/średni__przymiotnik__1
written_rep: średni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Mitte | Mittelwert
sense_list:
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy


lexentry: pol/średnia__rzeczownik__1
written_rep: średnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Durchschnitt | Mittelwert
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;


lexentry: pol/średnica__rzeczownik__1
written_rep: średnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Durchmesser
sense_list:
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek; | (geometria) długość średnicy (1.1)


lexentry: pol/średnik__rzeczownik__1
written_rep: średnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Semikolon | Strichpunkt
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;


lexentry: pol/średnio-wysoko-niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: średnio-wysoko-niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittelhochdeutsch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);


lexentry: pol/średniopolski__rzeczownik__1
written_rep: średniopolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittelpolnisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) historyczna forma języka polskiego używana między XVI a XVIII wiekiem;


lexentry: pol/średniopłat__rzeczownik__1
written_rep: średniopłat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mitteldecker
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych na wysokości osi podłużnej kadłuba;


lexentry: pol/średniowiecze__rzeczownik__1
written_rep: średniowiecze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mittelalter
sense_list:
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;


lexentry: pol/średniówka__rzeczownik__1
written_rep: średniówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zäsur
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) punkt podziału, przerwa intonacyjna, która dzieli wers na dwa w przybliżeniu równe człony;


lexentry: pol/śreżoga__rzeczownik__1
written_rep: śreżoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frostbrand
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (botanika, botaniczny) zgorzel mrozowa, zważenie się liści lub kwiatów na skutek zimna


lexentry: pol/środek_antykoncepcyjny__rzeczownik__1
written_rep: środek antykoncepcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kontrazeptivum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jedna z metod lub farmaceutyków służących zapobieganiu ciąży


lexentry: pol/śruba__rzeczownik__1
written_rep: śruba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schraube
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie; | (sport, sportowy) w skokach do wody: skok z obrotem wzdłuż pionowej osi ciała | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego;


lexentry: pol/śruta__rzeczownik__1
written_rep: śruta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Futterschrot
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) pasza zwierzęca z rozdrobnionych ziaren zbóż lub nasion roślin strączkowych;


lexentry: pol/śrutować__czasownik__1
written_rep: śrutować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: schroten
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać śrutę | (technologia, technika, techniczny) wygładzać powierzchnię przedmiotu wykonanego z metalu przy pomocy śrutownicy


lexentry: pol/śryż__rzeczownik__1
written_rep: śryż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisbrei
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) cząsteczki lodu wymieszane z wodą, tworzące gąbczastą masę, powstające w zbiornikach wodnych po opadnięciu temperatury poniżej 0°C;


lexentry: pol/świadek_Jehowy__rzeczownik__1
written_rep: świadek Jehowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zeuge Jehovas
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;


lexentry: pol/świadek__rzeczownik__1
written_rep: świadek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zeuge | Zeugin
sense_list:
osoba, która widziała coś na własne oczy | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego; | (przenośnie, przenośnia) podobnie jak świadek (1.1), ale również w odniesieniu do rzeczy


lexentry: pol/świadomy__przymiotnik__1
written_rep: świadomy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bewusst
sense_list:
taki, który ma świadomość czegoś, uzmysławia sobie coś, zdaje sobie sprawę z czegoś | mający rozbudowaną świadomość; uświadomiony


lexentry: pol/świat_arabski__rzeczownik__1
written_rep: świat arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arabische Welt
sense_list:
ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne


lexentry: pol/światopogląd__rzeczownik__1
written_rep: światopogląd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weltanschauung
sense_list:
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;


lexentry: pol/światła__rzeczownik__1
written_rep: światła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ampel
sense_list:
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) miejsce oznaczone światłami sygnalizacyjnymi na skrzyżowaniu ulic lub dróg bądź sygnalizujące przejścia dla pieszych


lexentry: pol/światło__rzeczownik__1
written_rep: światło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Licht
sense_list:
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; | przedmiot będący źródłem światła (1.1)


lexentry: pol/światłowstręt__rzeczownik__1
written_rep: światłowstręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lichtscheu
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);


lexentry: pol/światłowód__rzeczownik__1
written_rep: światłowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lichtwellenleiter | Lichtleiter | Lichtleitkabel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;


lexentry: pol/świder__rzeczownik__1
written_rep: świder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holzbohrer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów w twardych nawierzchniach (np. w skałach);


lexentry: pol/świeca__rzeczownik__1
written_rep: świeca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kerze
sense_list:
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot, chemiczne źródło światła; | (sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uniesieniu w górę nóg z leżenia na plecach; | (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (zobacz) świeca zapłonowa | (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) (zobacz) świeca żarowa


lexentry: pol/świerk__rzeczownik__1
written_rep: świerk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fichte
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;


lexentry: pol/świerszcz__rzeczownik__1
written_rep: świerszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grille
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad polny, wydający charakterystyczne dźwięki;


lexentry: pol/świetlik__rzeczownik__1
written_rep: świetlik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glühwürmchen
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;


lexentry: pol/świetlik_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: świetlik lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemeine | Gemeiner Augentrost | Große Augentrost
sense_list:
(botanika, botaniczny) Euphrasia rostkoviana, pospolita w Polsce i występująca w całej Europie jednoroczna roślina lecznicza


lexentry: pol/świetlówka__rzeczownik__1
written_rep: świetlówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leuchtstoffröhre
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) rodzaj lampy elektrycznej w kształcie rurki, w której źródłem światła jest substancja chemiczna (luminofor) pobudzana promieniowaniem ultrafioletowym (w tradycyjnych świetlówkach wyładowczych) albo diody elektroluminescencyjne (w nowoczesnych świetlówkach LED)


lexentry: pol/świeżo_upieczony__przymiotnik__1
written_rep: świeżo upieczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: frisch gebacken
sense_list:
(dosłownie) upieczony przed chwilą | (przenośnie, przenośnia) niedawno awansowany, mianowany, nominowany do obecnej pozycji


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwein
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie | (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej | (zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes Flower; | (zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1) | (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowości – ogólny epitet wyrażający pogardę


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schwein | Hausschwein
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;


lexentry: pol/świstun__rzeczownik__1
written_rep: świstun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pfeifente
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);


lexentry: pol/świtezianka__rzeczownik__1
written_rep: świtezianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Prachtlibelle
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Calopteryx sp., rodzaj ważki równoskrzydłej żyjącej nad brzegami wód bieżących w Eurazji i północnej Afryce


lexentry: pol/świtezianka_błyszcząca__rzeczownik__1
written_rep: świtezianka błyszcząca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gebänderte Prachtlibelle
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Calopteryx splendens Harris, gatunek ważki z rodziny świteziankowatych, o metalicznym ubarwieniu;


lexentry: pol/świąteczny__przymiotnik__1
written_rep: świąteczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Feier-
sense_list:
przeznaczony na święto, używany w dni świąteczne (1.2), na uroczyste okazje | przypadający w dzień będący świętem; wolny od pracy, szkoły | uroczysty, podniosły | związany ze świętami, najczęściej ze świętami Bożego Narodzenia i Wielkanocy


lexentry: pol/świątynia__rzeczownik__1
written_rep: świątynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tempel
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;


lexentry: pol/święcenia__rzeczownik__1
written_rep: święcenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Priesterweihe
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament w niektórych kościołach chrześcijańskich, dający władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów;


lexentry: pol/święta_krowa__rzeczownik__1
written_rep: święta krowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heilige Kuh
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba z różnego powodu uprzywilejowana, której się pobłaża i pozwala na zbyt wiele


lexentry: pol/święto__rzeczownik__1
written_rep: święto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Feiertag | Fest
sense_list:
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni


lexentry: pol/świętopietrze__rzeczownik__1
written_rep: świętopietrze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Peterspfennig
sense_list:
(kościelny) katolicka opłata na rzecz papiestwa, wnoszona w średniowieczu przez kraje uznające zwierzchnictwo Kościoła katolickiego, a współcześnie dobrowolnie oddawana przez parafian w niedzielę najbliższą dniowi św. Piotra i Pawła (29 czerwca);


lexentry: pol/świętoszkowatość__rzeczownik__1
written_rep: świętoszkowatość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheinheiligkeit
sense_list:
(książkowy) albo (ironicznie) cecha tego, co jest świętoszkowate; cecha tych, którzy są świętoszkowaci


lexentry: pol/święty__przymiotnik__1
written_rep: święty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heilig
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o bóstwie: godny czci religijnej, czczony w religii | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o przedmiocie, miejscu: pochodzący od bóstwa, związany z bóstwem, lub poświęcony bóstwu i w związku z czym godny czci lub szacunku | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) właściwy bóstwu, charakterystyczny dla bóstwa


lexentry: pol/święty_mikołaj__rzeczownik__1
written_rep: święty mikołaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weihnachtsmann
sense_list:
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;


lexentry: pol/ździeblarzowate__rzeczownik__1
written_rep: ździeblarzowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Halmwespen
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Cephidae Newman, rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych, szkodniki zbóż;


lexentry: pol/źrenica__rzeczownik__1
written_rep: źrenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pupille | Sehloch
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka; | (optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej


lexentry: pol/źródło__rzeczownik__1
written_rep: źródło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quelle
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi; | często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań | przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp. | to, co stanowi początek czegoś


lexentry: pol/Żar-Ptak__rzeczownik__1
written_rep: Żar-Ptak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Feuervogel
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) ptak (często paw) ognisty występujący w baśniach rosyjskich; utożsamiany z mitologicznym rarogiem;


lexentry: pol/Żeleznodorożnyj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żeleznodorożnyj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gerdauen | Schelesnodoroschny
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie królewieckim, w rejonie prawdińskim;


lexentry: pol/Żeleznogorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żeleznogorsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schelesnogorsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto zamknięte w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, założone w celu produkcji plutonu;


lexentry: pol/Żmudzin__rzeczownik__1
written_rep: Żmudzin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Samogiter | Schemaiter
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Żmudzi lub potomek ludności pochodzącej ze Żmudzi, krainy historycznej na obszarze Dolnej Litwy;


lexentry: pol/Żmudź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żmudź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samogitien | Schamaiten
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;


lexentry: pol/Żyd__rzeczownik__1
written_rep: Żyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jude
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael i tworzącego światową diasporę etniczno-religijną;


lexentry: pol/Żydowski_Obwód_Autonomiczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żydowski Obwód Autonomiczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jüdisches Autonomes Gebiet
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego;


lexentry: pol/Żyronda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żyronda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gironde
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania; | (geografia, geograficzny) ujście Dordogne i Garonny do Zatoki Biskajskiej;


lexentry: pol/Żywocice__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żywocice
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ziwotitz
sense_list:
(geografia, geograficzny) część miasta Hawierzowa w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach;


lexentry: pol/Żywy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żywy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Siewen
sense_list:
(geografia, geograficzny) wieś mazurska w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Kruklanki


lexentry: pol/Żyzny_Półksiężyc__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żyzny Półksiężyc
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fruchtbarer Halbmond
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;


lexentry: pol/żaba__rzeczownik__1
written_rep: żaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frosch
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;


lexentry: pol/żaba_dalmatyńska__rzeczownik__1
written_rep: żaba dalmatyńska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Springfrosch
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Rana dalmatina ściśle chroniony gatunek europejskiego płaza należącego do żab brunatnych;


lexentry: pol/żaba_leśna__rzeczownik__1
written_rep: żaba leśna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Waldfrosch | Eisfrosch
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Boreorana sylvatica LeConte, płaz bezogonowy z rodziny żabowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/żabiru_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: żabiru afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sattelstorch
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ephippiorhynchus senegalensis Shaw, duży ptak z rodziny bocianowatych;


lexentry: pol/żabka__rzeczownik__1
written_rep: żabka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brustschwimmen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;


lexentry: pol/żabot__rzeczownik__1
written_rep: żabot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jabot
sense_list:
(krawiectwo) (dawniej, dawny) falbana z cienkiego materiału przypinana do ubrania jako ozdobnik pod szyją;


lexentry: pol/żagiel__rzeczownik__1
written_rep: żagiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Segel
sense_list:
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku


lexentry: pol/żaglowiec_wysoki__rzeczownik__1
written_rep: żaglowiec wysoki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoher Segelflosser
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pterophyllum altum, gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnicowatych, hodowanej również w akwariach;


lexentry: pol/żakard__rzeczownik__1
written_rep: żakard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jacquardwebstuhl
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (włókiennictwo) (środowiskowy) mechanizm przesmykowy umożliwiający sterowanie pojedynczymi nitkami osnowy;


lexentry: pol/żaluzja__rzeczownik__1
written_rep: żaluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jalousie
sense_list:
osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła;


lexentry: pol/żar__rzeczownik__1
written_rep: żar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glut
sense_list:
tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa | (przenośnie, przenośnia) silne emocje, gwałtowne uczucia


lexentry: pol/żargon__rzeczownik__1
written_rep: żargon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jargon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;


lexentry: pol/żarna__rzeczownik__1
written_rep: żarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Handmühle
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego; ; (zobacz) też żarna w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/żałoba_narodowa__rzeczownik__1
written_rep: żałoba narodowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Landestrauer
sense_list:
jedno- lub kilkudniowa żałoba ogłaszana przez władze państwowe z powodu wielkiej katastrofy lub śmierci ważnej osobistości;


lexentry: pol/żałować__czasownik__1
written_rep: żałować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bedauern
sense_list:
okazywać komuś współczucie z powodu trudnej sytuacji w jakiej się znalazł | odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym


lexentry: pol/żebro__rzeczownik__1
written_rep: żebro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rippe
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;


lexentry: pol/żeglarka__rzeczownik__1
written_rep: żeglarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seglerin
sense_list:
(sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna uprawiająca żeglarstwo sportowe | kobieta lub dziewczyna trudniąca się żeglarstwem, uprawiająca żeglarstwo w celach rekreacyjnych


lexentry: pol/żeglarstwo__rzeczownik__1
written_rep: żeglarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Segeln | Segelsport | Segelfahrt
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;


lexentry: pol/żel__rzeczownik__1
written_rep: żel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gel
sense_list:
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;


lexentry: pol/żel_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: żel do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rasiergel
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) galaretowata substancja rozsmarowywana na skórze przed goleniem zmieniająca się w pianę zapobiegającą podrażnieniom


lexentry: pol/żelatyna__rzeczownik__1
written_rep: żelatyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gelatine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;


lexentry: pol/żelazna_kurtyna__rzeczownik__1
written_rep: żelazna kurtyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eiserner Vorhang
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;


lexentry: pol/żelazny__przymiotnik__1
written_rep: żelazny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eisern
sense_list:
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo | (przenośnie, przenośnia) funkcjonujący w niezmienionej postaci | (przenośnie, przenośnia) wytrzymały fizycznie, psychicznie, odporny, mocny, silny, twardy jak żelazo | (przenośnie, przenośnia) ściśle przestrzegany | dotyczący żelaza


lexentry: pol/żelazo__rzeczownik__1
written_rep: żelazo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eisen
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26; | (potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)


lexentry: pol/żeneta__rzeczownik__1
written_rep: żeneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ginsterkatze
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Viverridae, rodzaj ssaka z rodziny wiwerowatych, cętkowany lub pręgowany drapieżnik o długim ogonie;


lexentry: pol/żeń-szeń__rzeczownik__1
written_rep: żeń-szeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ginseng
sense_list:
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;


lexentry: pol/żeński__przymiotnik__1
written_rep: żeński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Damen | Frauen
sense_list:
(biologia, biologiczny) mający narządy wytwarzające jaja, mający komórki ulegające zapłodnieniu, charakterystyczny dla samicy


lexentry: pol/żigolo__rzeczownik__1
written_rep: żigolo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gigolo
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) młody mężczyzna zarabiający na stosunkach z dużo od siebie starszymi kobietami | płatny mężczyzna do towarzystwa


lexentry: pol/żmijowate__rzeczownik__1
written_rep: żmijowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzotter
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Viperidae Oppel, rodzina węży w obrębie nadrodziny Elapoidea;


lexentry: pol/żmijowiec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: żmijowiec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gewöhnliche Natternkopf
sense_list:
(botanika, botaniczny) Echium vulgare, roślina z rodziny ogórecznikowatych występująca w Europie i Azji;


lexentry: pol/żonkil__rzeczownik__1
written_rep: żonkil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Osterglocke | Jonquille
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach;


lexentry: pol/żołnierz__rzeczownik__1
written_rep: żołnierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Soldat
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/żołądek__rzeczownik__1
written_rep: żołądek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;


lexentry: pol/żrący__przymiotnik__1
written_rep: żrący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: ätzend | scharf
sense_list:
(chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”


lexentry: pol/żuaw__rzeczownik__1
written_rep: żuaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zuaven
sense_list:
lm żuawi → (historia, historyczny, historycznie) nazwa formacji lekkiej piechoty francuskiej, występująca później także w innych rejonach;


lexentry: pol/żubr__rzeczownik__1
written_rep: żubr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wisent | Europäischer Bison
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;


lexentry: pol/żubr_europejski__rzeczownik__1
written_rep: żubr europejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Europäischer Bison | Wisent
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bison bonasus Linnaeus, gatunek ssaka kopytnego z rodziny wołowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/żujka__rzeczownik__1
written_rep: żujka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wiedergekäutes
sense_list:
(gwara, gwarowe) (zoologia, zoologiczny) odłykany i przeżuwany pokarm u zwierząt z podrzędu przeżuwaczy


lexentry: pol/żuk__rzeczownik__1
written_rep: żuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Käfer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny poświętnikowatych; | (potocznie, potoczny) chrząszcz


lexentry: pol/żuk_gnojowy__rzeczownik__1
written_rep: żuk gnojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mistkäfer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Geotrupes stercorarius Linnaeus, chrząszcz z rodziny gnojarzowatych;


lexentry: pol/żur__rzeczownik__1
written_rep: żur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sauermehlsuppe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zupa o kwaskowatym smaku, gotowana na zakwasie, najczęściej żytnim;


lexentry: pol/żuraw__rzeczownik__1
written_rep: żuraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kranich
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak bagienny odbywający sezonowo masowe przeloty, należący do podrodziny żurawi;


lexentry: pol/żuraw__rzeczownik__2
written_rep: żuraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Kran | Kranich
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;


lexentry: pol/żuraw_biały__rzeczownik__1
written_rep: żuraw biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nonnenkranich
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Grus leucogeranus, ptak z rodziny żurawi, jeden z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków ptaków na świecie, nieliczne gniazdujące osobniki można spotkać w tundrze Jakucji i Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;


