# translation

lexentry: pol/rokoko__rzeczownik__1
written_rep: rokoko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rokoko
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;


lexentry: pol/rokosz__rzeczownik__1
written_rep: rokosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oprør
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;


lexentry: pol/rokować__czasownik__1
written_rep: rokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: drøfte
sense_list:
prowadzić dyskusję dyplomatyczną mającą doprowadzić do osiągnięcia porozumienia między stronami rozmowy


lexentry: pol/rola__rzeczownik__1
written_rep: rola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rolle
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora | funkcja, odpowiedzialność


lexentry: pol/rolada__rzeczownik__1
written_rep: rolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roulade
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto biszkoptowe zawinięte wraz ze słodkim nadzieniem w rulon; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczony kawałek zwiniętego w rulon mięsa z nadzieniem


lexentry: pol/rolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: rolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: landbrug
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;


lexentry: pol/romansz__rzeczownik__1
written_rep: romansz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rætoromansk
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia;


lexentry: pol/romantyczny__przymiotnik__1
written_rep: romantyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: romantisk
sense_list:
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski | związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm


lexentry: pol/romantyzm__rzeczownik__1
written_rep: romantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: romantisme
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;


lexentry: pol/rondel__rzeczownik__1
written_rep: rondel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rondeldolk
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj utworu wywodzący się z poezji starofrancuskiej;


lexentry: pol/ropa_naftowa__rzeczownik__1
written_rep: ropa naftowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: råolie | olie
sense_list:
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;


lexentry: pol/rosnąć__czasownik__1
written_rep: rosnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vokse
sense_list:
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości | powiększać swoje rozmiary, skalę | o roślinach występować


lexentry: pol/rosyjska_ruletka__rzeczownik__1
written_rep: rosyjska ruletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: russisk roulette
sense_list:
rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;


lexentry: pol/rosyjski__rzeczownik__1
written_rep: rosyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: russisk
sense_list:
(potocznie, potoczny) (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Rosji; | (potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) lekcja rosyjskiego (2.1)


lexentry: pol/roszada__rzeczownik__1
written_rep: roszada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rokade
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru; | (przenośnie, przenośnia) przetasowanie na stanowiskach


lexentry: pol/roszczenie__rzeczownik__1
written_rep: roszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krav
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do żądania od określonej osoby określonego świadczenia lub zaniechania działania;


lexentry: pol/rosół__rzeczownik__1
written_rep: rosół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bouillon
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;


lexentry: pol/rotacyzm__rzeczownik__1
written_rep: rotacyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotacisme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne, polegające na zmianie jakiejś głoski w głoskę „r” | wada wymowy, polegająca na nieprawidłowym wymawianiu głoski „r”


lexentry: pol/rotmistrz__rzeczownik__1
written_rep: rotmistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ritmester
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii, będący odpowiednikiem rangi kapitana;


lexentry: pol/rotor__rzeczownik__1
written_rep: rotor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ruchoma część maszyny lub urządzenia wykonująca ruch obrotowy, wirnik


lexentry: pol/router__rzeczownik__1
written_rep: router
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: router
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie sieciowe łączące ze sobą użytkowników różnych sieci, pełniące rolę węzła komunikacyjnego;


lexentry: pol/rower_górski__rzeczownik__1
written_rep: rower górski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mountainbike
sense_list:
(sport, sportowy) rower o szerokich oponach, wyposażony w amortyzację, przeznaczony do jazdy w trudnym, pagórkowatym terenie;


lexentry: pol/rowerowy__przymiotnik__1
written_rep: rowerowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: (vaske)-program
sense_list:
dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów, przeznaczony dla rowerów


lexentry: pol/rozbój__rzeczownik__1
written_rep: rozbój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: røveriforsøg
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) napad bandycki w celu ograbienia; | (przenośnie, przenośnia) jawna niesprawiedliwość, wyzysk | uprawianie grabieży


lexentry: pol/rozchodnik__rzeczownik__1
written_rep: rozchodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stenurt
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sedum L., rodzaj rośliny z rodziny gruboszowatych, do którego należy od ~280 do ~470 gatunków występujących głównie na półkuli północnej; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju rozchodnik (1.1)


lexentry: pol/rozchodnik_biały__rzeczownik__1
written_rep: rozchodnik biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hvid stenurt
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sedum album gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych naturalnie występujący w północnej Afryce, południowej, środkowej i zachodniej Europie oraz zachodniej Azji;


lexentry: pol/rozchodnik_ostry__rzeczownik__1
written_rep: rozchodnik ostry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bidende stenurt
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sedum acre L. gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku rozchodnik ostry (1.1)


lexentry: pol/rozdzielnica__rzeczownik__1
written_rep: rozdzielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elskab
sense_list:
(elektryczność) obudowa, w której następuje rozdział energii elektrycznej na obwody i zamontowane są niezbędne do tego celu urządzenia;


lexentry: pol/rozedma__rzeczownik__1
written_rep: rozedma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lungeemfysem
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba płuc polegająca na zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych przez nieprawidłowe powiększanie się ich skutkujące ich niszczeniem;


lexentry: pol/rozejm__rzeczownik__1
written_rep: rozejm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: våbenhvile | våbenstilstand
sense_list:
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami


lexentry: pol/rozeta__rzeczownik__1
written_rep: rozeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roset
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ornament o układzie koncentrycznym, w kształcie stylizowanego rozwiniętego kwiatu, także centralna kompozycja ozdabiająca plafon lub sufit | (botanika, botaniczny) zespół liści pędu ułożonych na jednym poziomie u części roślin o krótkiej łodydze, tuż nad powierzchnią ziemi;


lexentry: pol/rozgrzeszenie__rzeczownik__1
written_rep: rozgrzeszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absolution
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/rozgrzewka__rzeczownik__1
written_rep: rozgrzewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opvarmning
sense_list:
(sport, sportowy) zestaw ćwiczeń przed treningiem służąca przygotowaniu organizmu do wysiłku; | coś zjedzone lub wypite, co rozgrzewa


lexentry: pol/rozgwiazda__rzeczownik__1
written_rep: rozgwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: søstjerne
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;


lexentry: pol/rozkojarzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozkojarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: åndsfraværelse
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie toku myślenia polegające na nieskładnych i nieuzasadnionych przeskokach myśli od jednej treści do drugiej, ujawniające się jako trudność w skupieniu uwagi


lexentry: pol/rozkwit__rzeczownik__1
written_rep: rozkwit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blomst
sense_list:
(botanika, botaniczny) rozwijanie się pączka w kwiat | (przenośnie, przenośnia) pełnia rozwoju czegoś


lexentry: pol/rozkład_normalny__rzeczownik__1
written_rep: rozkład normalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: normalfordeling
sense_list:
(statystyka, statystyczny) najczęściej spotykany w statystyce rodzaj ciągłego rozkładu prawdopodobieństwa zmiennej losowej zależnej od wielu drobnych i niepowiązanych ze sobą czynników, którego funkcja gęstości opisana jest wzorem \tfrac{1}{\sigma\sqrt{2\pi}}\exp(-\tfrac{(x-\mu)^2}{2\sigma^2}), gdzie σ to odchylenie standardowe, a μ to średnia;


lexentry: pol/rozkład_prawdopodobieństwa__rzeczownik__1
written_rep: rozkład prawdopodobieństwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandsynlighedsfordeling
sense_list:
(statystyka, statystyczny) opis prawdopodobieństwa przybierania przez zmienną losową poszczególnych wartości ze zbioru wszystkich możliwych;


lexentry: pol/rozmaryn__rzeczownik__1
written_rep: rozmaryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosmarin
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z jednego z gatunków rodzaju rozmaryn (1.1) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa uzyskana ze świeżych lub wysuszonych liści rozmarynu (1.2)


lexentry: pol/rozmówki__rzeczownik__1
written_rep: rozmówki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlør
sense_list:
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce


lexentry: pol/rozpad_beta__rzeczownik__1
written_rep: rozpad beta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: betahenfald
sense_list:
(fizyka, fizyczny) promieniotwórczy rozpad jądra atomowego, na skutek którego emitowana jest cząstka beta: elektron lub pozyton;


lexentry: pol/rozpadlina__rzeczownik__1
written_rep: rozpadlina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revne
sense_list:
(medycyna, medyczny) głęboki linijny ubytek w naskórku i w skórze właściwej, dochodzący do głębszych jej warstw;


lexentry: pol/rozporządzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozporządzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forordning
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy;


lexentry: pol/rozproszony__przymiotnik__1
written_rep: rozproszony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: diffus
sense_list:
taki, który przyjmuje bezładne rozmieszczenie, na wszystkie strony; taki, którego elementy rozmieściły się daleko od siebie


lexentry: pol/rozpuszczony__przymiotnik__1
written_rep: rozpuszczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: forkælet
sense_list:
o dziecku: rozpieszczony, dostający od rodziców wszystko, co chce lub dopuszczający się nieposłuszeństwa


lexentry: pol/rozpływać__czasownik__2
written_rep: rozpływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: festmåltid
sense_list:
o płynach: rozlewać się szeroko, w różne strony | rozprzestrzeniać się w powietrzu lub w innym środowisku (np. o zapachu, świetle, dźwięku, bólu w ciele)


lexentry: pol/rozrabiacz__rzeczownik__1
written_rep: rozrabiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ballademager
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba niespokojna i agresywna, skłonna do zakłócania spokoju, wywoływania zamieszania, wszczynania awantur


lexentry: pol/rozrusznik_serca__rzeczownik__1
written_rep: rozrusznik serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pacemaker
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) aparat wszczepiany w ciało chorego, służące do elektrycznego pobudzania mięsienia sercowego


lexentry: pol/rozstrzygnięcie__rzeczownik__1
written_rep: rozstrzygnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forlig
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) akt administracyjny, wynik stosowania normy prawa administracyjnego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) część aktu prawnego, np. decyzji administracyjnej lub postanowienia, zawierająca najważniejsze elementy tego aktu | (rzeczownik odczasownikowy) od rozstrzygnąć


lexentry: pol/rozszerzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozszerzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forlængelse
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przyrostek nazwy pliku, zwykle trzyliterowy, wskazujący jego rodzaj; | (technologia, technika, techniczny) moduł pozwalający na zwiększenie funkcjonalności urządzenia


lexentry: pol/roztocz__rzeczownik__2
written_rep: roztocz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: mide
sense_list:
(arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;


lexentry: pol/roztrzaskać__czasownik__1
written_rep: roztrzaskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: smadre
sense_list:
silnym uderzeniem lub rzutem o twardą powierzchnię sprawić, że coś rozpada się na wiele drobnych kawałków


lexentry: pol/roztwór__rzeczownik__1
written_rep: roztwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opløsning | løsning
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;


lexentry: pol/rozum__rzeczownik__1
written_rep: rozum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fornuft
sense_list:
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;


lexentry: pol/rozumny__przymiotnik__1
written_rep: rozumny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fornuftig
sense_list:
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia


lexentry: pol/rozwielitka__rzeczownik__1
written_rep: rozwielitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dafnie
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) organizm planktonowy z rzędu wioślarek (Cladocera), podgromady liścionogów (Phyllopoda)


lexentry: pol/rozwiązanie__rzeczownik__1
written_rep: rozwiązanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: løsning
sense_list:
załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania | (rzeczownik odczasownikowy) od rozwiązać | (matematyka, matematyczny) wynik


lexentry: pol/rozwiązywać__czasownik__1
written_rep: rozwiązywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: løse
sense_list:
dochodzić do wyniku zadania, testu | szukać odpowiedzi na zagadkę | szukać sposobu usunięcia problemu | likwidować pęta wiążące kogoś | likwidować węzeł lub splątanie


lexentry: pol/rozwój__rzeczownik__1
written_rep: rozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: udvikling
sense_list:
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy | proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu | proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami


lexentry: pol/rozładować__czasownik__1
written_rep: rozładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aflade
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem


lexentry: pol/roślina__rzeczownik__1
written_rep: roślina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plante | vækst
sense_list:
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;


lexentry: pol/roślina_doniczkowa__rzeczownik__1
written_rep: roślina doniczkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potteplante | stueplante
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ozdobna roślina sadzona w rozmaitych naczyniach i uprawiana we wnętrzach mieszkalnych lub biurowych


lexentry: pol/rośliny__rzeczownik__1
written_rep: rośliny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placere
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Plantae L., królestwo organizmów eukariotycznych i autotroficznych w domenie eukariontów;


lexentry: pol/rubel__rzeczownik__1
written_rep: rubel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rubel
sense_list:
(jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;


lexentry: pol/ruch__rzeczownik__1
written_rep: ruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bevægelse
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie; | grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego | gest, ruszenie częścią ciała | w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka


lexentry: pol/ruch_oporu__rzeczownik__1
written_rep: ruch oporu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modstandsbevægelse
sense_list:
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;


lexentry: pol/ruch_uliczny__rzeczownik__1
written_rep: ruch uliczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: færdsel | trafik
sense_list:
ogół pojazdów i pieszych poruszających się drogami publicznymi, szczególnie w kontekście jego uciążliwości i negatywnych następstw


lexentry: pol/ruchomość__rzeczownik__1
written_rep: ruchomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: løsøre
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) rzecz stanowiąca czyjąś własność, dająca się przenosić;


lexentry: pol/rudawiec__rzeczownik__1
written_rep: rudawiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: al
sense_list:
(geologia, geologiczny) twarda, rdzawa i żelazista warstwa gleby, utrudniająca przesiąkanie wody i hamująca rozwój korzeni;


lexentry: pol/rudzik__rzeczownik__1
written_rep: rudzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rødhals | rødkælk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;


lexentry: pol/rujnować__czasownik__1
written_rep: rujnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ruinere
sense_list:
burzyć, niszczyć, doprowadzać do ruiny | doprowadzać do katastrofy finansowej | niszczyć czyjeś zdrowie fizyczne lub psychiczne


lexentry: pol/ruletka__rzeczownik__1
written_rep: ruletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roulet | roulette
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, której zakończenie trudno przewidzieć | gra hazardowa polegająca na obstawianiu, na którym polu obracającej się tarczy zatrzyma się poruszająca się kulka; | obrotowa tarcza podzielona na ponumerowane pola, używana do gry w ruletkę (1.1)


lexentry: pol/rumianek__rzeczownik__1
written_rep: rumianek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kamille
sense_list:
(botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;


lexentry: pol/rumpel__rzeczownik__1
written_rep: rumpel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rorpind
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci dźwigni przymocowanej do płetwy sterowej


lexentry: pol/runda__rzeczownik__1
written_rep: runda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: runde
sense_list:
jeden z powtarzalnych etapów np. gry lub negocjacji | ruch po trasie kończącej się w punkcie wyjścia, okrążenie


lexentry: pol/runo_leśne__rzeczownik__1
written_rep: runo leśne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: underskov
sense_list:
(leśnictwo) najniższe, przyziemne piętro roślin i grzybów w lesie; splątana warstwa roślin i korzeni, która pokrywa dno lasu;


lexentry: pol/rupia__rzeczownik__1
written_rep: rupia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rupi
sense_list:
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;


lexentry: pol/rurociąg__rzeczownik__1
written_rep: rurociąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rørledning | rørsystem
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;


lexentry: pol/rusałka_admirał__rzeczownik__1
written_rep: rusałka admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: admiral
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vanessa atalanta, gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rusałka_pawik__rzeczownik__1
written_rep: rusałka pawik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: påfugleøje
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais io L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych, o dużych, wielokolorowych plamkach na końcach skrzydeł („pawie oczka”);


lexentry: pol/rusałka_żałobnik__rzeczownik__1
written_rep: rusałka żałobnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sørgekåbe
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Nymphalis antiopa L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rusztowanie__rzeczownik__1
written_rep: rusztowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stillads
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;


lexentry: pol/ruta__rzeczownik__1
written_rep: ruta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rude
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna


lexentry: pol/rwa_kulszowa__rzeczownik__1
written_rep: rwa kulszowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iskias
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe tworzące nerw kulszowy;


lexentry: pol/ryba__rzeczownik__1
written_rep: ryba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fisk
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie; | (spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;


lexentry: pol/rybie_oko__rzeczownik__1
written_rep: rybie oko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fisheye-objektiv
sense_list:
(fotografia) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej i szerokim polu widzenia, 180-220°;


lexentry: pol/rybik_cukrowy__rzeczownik__1
written_rep: rybik cukrowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sølvfisk
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lepisma saccharinum, gatunek bezskrzydłego owada często spotykanego w łazienkach i innych pomieszczeniach domowych; | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) zwierzę z gatunku rybik cukrowy (1.1)


lexentry: pol/rybny__przymiotnik__1
written_rep: rybny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fisk
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) otrzymywany z ryb, przyrządzany z ryb lub z ich dodatkiem | związany z hodowlą ryb, połowem i handlem nimi


lexentry: pol/rybosom__rzeczownik__1
written_rep: rybosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ribosom
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;


lexentry: pol/rybołów_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: rybołów zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiskeørn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, gatunek ptaka z rodziny rybołowów występujący również w Polsce;


lexentry: pol/rycerstwo__rzeczownik__1
written_rep: rycerstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kavaleri
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;


lexentry: pol/rycerz__rzeczownik__1
written_rep: rycerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ridder
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec; | (przenośnie, przenośnia) o mężczyźnie pełnym galanterii w stosunku do kobiet


lexentry: pol/rycina__rzeczownik__1
written_rep: rycina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gravure
sense_list:
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) każda odbitka graficzna z matrycy lub płyta wykonywana dowolną techniką np. stalorytu lub miedziorytu;


lexentry: pol/rygiel__rzeczownik__1
written_rep: rygiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slå
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla


lexentry: pol/rym__rzeczownik__1
written_rep: rym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rim
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach


lexentry: pol/rynek__rzeczownik__1
written_rep: rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marked
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;


lexentry: pol/rynek_pracy__rzeczownik__1
written_rep: rynek pracy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arbejdsmarked
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przepływów zasobów ludzkich regulowany negocjacjami pracodawców i pracobiorców w zakresie warunków zatrudnienia i wynagrodzenia;


lexentry: pol/rynsztok__rzeczownik__1
written_rep: rynsztok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rendesten
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) środowisko ludzi zdemoralizowanych | otwarty kanał, zwykle wzdłuż krawędzi jezdni, odprowadzający z ulicy wody opadowe i ściekowe


lexentry: pol/rysownica__rzeczownik__1
written_rep: rysownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tegnebræt
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) gładka deska w kształcie prostokąta, na której rozpina się kartkę papieru w celu łatwiejszego rysowania, kreślenia


lexentry: pol/rysunek_techniczny__rzeczownik__1
written_rep: rysunek techniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teknisk tegning
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rysunek zawierający informacje o działaniu, wykonaniu elementów oraz montażu przedstawianego obiektu;


lexentry: pol/ryt__rzeczownik__1
written_rep: ryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rite
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj system wtajemniczeń w wolnomularstwie | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (antropologia, antropologiczny) ustalony obrządek | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z obrządków w rodzinie liturgicznej;


lexentry: pol/rytm__rzeczownik__1
written_rep: rytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rytme
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu; | określony porządek powtarzający się okresowo


lexentry: pol/rytuał__rzeczownik__1
written_rep: rytuał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ritual
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) powtarzane regularnie czynności


lexentry: pol/rywalizacja__rzeczownik__1
written_rep: rywalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rivalisering
sense_list:
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka | ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie


lexentry: pol/ryza__rzeczownik__1
written_rep: ryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gigant
sense_list:
(leśnictwo) (technologia, technika, techniczny) przenośnik (np. w postaci rynny wyżłobionej w ziemi) służący do transportowania drewna ze stoków górskich


lexentry: pol/ryzalit__rzeczownik__1
written_rep: ryzalit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: risalit
sense_list:
(architektura, architektoniczny) fragment budynku wysunięty z lica elewacji na całej jego wysokości, od fundamentu po dach;


lexentry: pol/ryzosfera__rzeczownik__1
written_rep: ryzosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rhizosfære
sense_list:
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) przestrzeń obejmująca glebę w zasięgu korzeni roślin wraz z zasiedlającymi ją organizmami;


lexentry: pol/ryzyko__rzeczownik__1
written_rep: ryzyko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: risiko
sense_list:
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda | możliwość wystąpienia niekorzystnych zdarzeń lub efektów


lexentry: pol/ryzykować__czasownik__1
written_rep: ryzykować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: risikere
sense_list:
narażać coś cennego na utratę | podejmować ryzyko; działać, licząc się z możliwością niekorzystnego zakończenia


lexentry: pol/ryś_euroazjatycki__rzeczownik__1
written_rep: ryś euroazjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eurasisk los | europæisk los
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx lynx Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Europie i Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ryś euroazjatycki (1.1)


lexentry: pol/ryś_iberyjski__rzeczownik__1
written_rep: ryś iberyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iberisk los
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx pardinus Temminck, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w enklawach na Półwyspie Iberyjskim; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ryś iberyjski (1.1)


lexentry: pol/ryś_rudy__rzeczownik__1
written_rep: ryś rudy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rødlos
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku rysi rudych (1.1)


lexentry: pol/ryż__rzeczownik__1
written_rep: ryż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ris
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; | (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)


lexentry: pol/rzadki__przymiotnik__1
written_rep: rzadki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tynd
sense_list:
półpłynny, mający półpłynną konsystencję | o elementach rozmieszczonych we względnie dużych odstępach


lexentry: pol/rzeczniczka__rzeczownik__1
written_rep: rzeczniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talskvinde
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję


lexentry: pol/rzecznik__rzeczownik__1
written_rep: rzecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talsmand
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;


lexentry: pol/rzeczownik__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navneord | substantiv
sense_list:
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;


lexentry: pol/rzeczownik_odczasownikowy__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik odczasownikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerundium
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu; w niektórych językach może występować również w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub imiesłowu przymiotnikowego czynnego;


lexentry: pol/rzeczownik_własny__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik własny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egennavn
sense_list:
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego


lexentry: pol/rzemieślnik__rzeczownik__1
written_rep: rzemieślnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: håndværker
sense_list:
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)


lexentry: pol/rzemiosło__rzeczownik__1
written_rep: rzemiosło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: håndværk
sense_list:
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności


lexentry: pol/rzemiosło_artystyczne__rzeczownik__1
written_rep: rzemiosło artystyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kunsthåndværk
sense_list:
dziedzina sztuk plastycznych, obejmująca wytwarzanie metodami rzemieślniczymi artystycznych przedmiotów o charakterze użytkowym


lexentry: pol/rzepak__rzeczownik__1
written_rep: rzepak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raps
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;


lexentry: pol/rzepka__rzeczownik__1
written_rep: rzepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knæskal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka


lexentry: pol/rzesza__rzeczownik__1
written_rep: rzesza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rige
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) duże państwo powstałe z połączenia mniejszych jednostek


lexentry: pol/rzeźba__rzeczownik__1
written_rep: rzeźba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skulptur | billedhuggerkunst
sense_list:
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;


lexentry: pol/rzeźnik__rzeczownik__1
written_rep: rzeźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slagter
sense_list:
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa | (potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) kat, oprawca


lexentry: pol/rzodkiew__rzeczownik__1
written_rep: rzodkiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radise
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rzodkwi (1.2)


lexentry: pol/rzodkiew_japońska__rzeczownik__1
written_rep: rzodkiew japońska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: japanræddike | kinaradise
sense_list:
(botanika, botaniczny) Raphanus sativus acanthiformis, azjatyckie warzywo, długa, biała odmiana rzodkwi;


lexentry: pol/rzucać_perły_przed_wieprze__czasownik__1
written_rep: rzucać perły przed wieprze
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kaste perler for svin
sense_list:
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien


lexentry: pol/rzut__rzeczownik__1
written_rep: rzut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dreje
sense_list:
wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą


lexentry: pol/rzut_dyskiem__rzeczownik__1
written_rep: rzut dyskiem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diskoskast
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;


lexentry: pol/rzut_młotem__rzeczownik__1
written_rep: rzut młotem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hammerkast
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;


lexentry: pol/rzut_oszczepem__rzeczownik__1
written_rep: rzut oszczepem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spydkast
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;


lexentry: pol/rzut_wolny__rzeczownik__1
written_rep: rzut wolny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frispark
sense_list:
(sport, sportowy) zagranie zawodnika po naruszeniu reguł gry przez zawodnika z drużyny przeciwnej, z miejsca, w którym doszło do tego naruszenia;


lexentry: pol/rzutnik__rzeczownik__1
written_rep: rzutnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projektor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyświetlania slajdów, np. filmów lub prezentacji


lexentry: pol/rzutować__czasownik__1
written_rep: rzutować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kaste
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (fotografia) wyświetlać obraz na ekranie lub innej powierzchni za pomocą urządzenia optycznego (np. rzutnika) | (informatyka, informatyczny) zmieniać typ danych zmiennej | (matematyka, matematyczny) (geometria) wyznaczać rzut (odwzorowanie) figury lub punktu na płaszczyznę lub prostą


lexentry: pol/rzygacz__rzeczownik__1
written_rep: rzygacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gargoil
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;


lexentry: pol/rzymski__przymiotnik__1
written_rep: rzymski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: romersk
sense_list:
odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu | odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu


lexentry: pol/rzymskokatolicki__przymiotnik__1
written_rep: rzymskokatolicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: romerskkatolsk
sense_list:
związany z katolicyzmem i katolikami obrządku łacińskiego, dotyczący katolicyzmu i katolików obrządku łacińskiego


lexentry: pol/rząd__rzeczownik__1
written_rep: rząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orden
sense_list:
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka obejmująca rodziny; | (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) pozycja względem przecinka dziesiętnego najstarszej cyfry w zapisie danej liczby


lexentry: pol/rząd__rzeczownik__1
written_rep: rząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regering
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;


lexentry: pol/rząd__rzeczownik__1
written_rep: rząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: række
sense_list:
grupa ludzi lub elementów umieszczona obok siebie jeden za drugim lub jeden obok drugiego | (potocznie, potoczny) rząd (1.4) foteli na widowni


lexentry: pol/rząd_marionetkowy__rzeczownik__1
written_rep: rząd marionetkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marionetregering
sense_list:
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rząd sterowany przez inną grupę ludzi niż tych, którzy oficjalnie znajdują się u steru władzy;


lexentry: pol/rządzić__czasownik__1
written_rep: rządzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: styre
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wiązać z wyrazem określanym jedną z form wyrazu określającego | kierować czymś, zarządzać


lexentry: pol/rzęsa__rzeczownik__1
written_rep: rzęsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: øjenvippe
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;


lexentry: pol/róg__rzeczownik__1
written_rep: róg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hjørne
sense_list:
miejsce styku dwóch ulic | (sport, sportowy) miejsce i sposób wykonywania zagrania zwanego rzutem rożnym


lexentry: pol/róg__rzeczownik__1
written_rep: róg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horn
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście; | materiał pozyskiwany z rogów (1.1) i kopyt niektórych zwierząt | (dawniej, dawny) pojemnik z rogu (1.7), np. na tytoń, sól, proch strzelniczy


lexentry: pol/róg_mgłowy__rzeczownik__1
written_rep: róg mgłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tågehorn
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie emitujące silne sygnały dźwiękowe podczas mgły dla ułatwienia nawigacji


lexentry: pol/równanie__rzeczownik__1
written_rep: równanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligning
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości | (rzeczownik odczasownikowy) od równać


lexentry: pol/równik__rzeczownik__1
written_rep: równik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ækvator
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;


lexentry: pol/równik_niebieski__rzeczownik__1
written_rep: równik niebieski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: himlens ækvator
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) okrąg wielki zawarty w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu sfery niebieskiej;


lexentry: pol/równikowy__przymiotnik__1
written_rep: równikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ækvatorial
sense_list:
(geografia, geograficzny) charakterystyczny dla obszarów znajdujących się w pobliżu równika ziemskiego | (geografia, geograficzny) dotyczący równika, związany z równikiem


lexentry: pol/równoległościan__rzeczownik__1
written_rep: równoległościan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parallelepipedum
sense_list:
(geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);


lexentry: pol/równoleżnik__rzeczownik__1
written_rep: równoleżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breddegrad | breddekreds
sense_list:
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;


lexentry: pol/równonoc__rzeczownik__1
written_rep: równonoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jævndøgn
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;


lexentry: pol/równonoc_jesienna__rzeczownik__1
written_rep: równonoc jesienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efterårsjævndøgn
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;


lexentry: pol/równouprawnienie__rzeczownik__1
written_rep: równouprawnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligestilling
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw


lexentry: pol/równość__rzeczownik__1
written_rep: równość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lighed
sense_list:
cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości) | (matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)


lexentry: pol/róż__rzeczownik__1
written_rep: róż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rouge
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk do malowania rumieńców w celu ożywienia kolorytu cery;


lexentry: pol/róża_dzika__rzeczownik__1
written_rep: róża dzika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hunderose
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rosa canina L., gatunek rośliny z rodziny różowatych; krzew dziko rosnący o złożonych, ostro ząbkowanych, zielonych liściach, kolczastych łodygach i pięciopłatkowych, różowych lub białawych kwiatach oraz wydłużonych, czerwonych owocach;


lexentry: pol/róża_wiatrów__rzeczownik__1
written_rep: róża wiatrów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kompasrose
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) graficzne przedstawienie kierunków świata na mapach (głównie morskich)


lexentry: pol/różaniec__rzeczownik__1
written_rep: różaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosenkrans
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach


lexentry: pol/ręcznie__przysłówek__1
written_rep: ręcznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: manuelt
sense_list:
o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił


lexentry: pol/ręcznik_papierowy__rzeczownik__1
written_rep: ręcznik papierowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: køkkenrulle
sense_list:
kawałek grubego, łatwo wchłaniającego wodę papieru używany m.in. do osuszania rąk lub wycierania cieczy;


lexentry: pol/ręka__rzeczownik__1
written_rep: ręka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hånd
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców, dłoń; | (termin karciany) wszystkie karty, które gracz trzyma w ręce (1.1)


lexentry: pol/ręka_rękę_myje__fraza_zdaniowa__1
written_rep: ręka rękę myje
min_sense_num: 01
trans_list: den ene hånd vasker den anden
sense_list:
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy


lexentry: pol/sabotaż__rzeczownik__1
written_rep: sabotaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sabotage
sense_list:
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;


lexentry: pol/sacharoza__rzeczownik__1
written_rep: sacharoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saccharose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) disacharyd składający się z cząsteczek glukozy i fruktozy połączonych wiązaniem glikozydowym; C12H22O11;


lexentry: pol/saduceusz__rzeczownik__1
written_rep: saduceusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saddukæer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa zawiązanego wokół arystokracji kapłańskiej i rodowej starożytnego Izraela istniejącego między II w. p.n.e. a I w. n.e. przeciwstawiającego się faryzeuszom, uznającego Torę pisaną za jedyne źródło objawienia i odrzucającego tradycję ustną;


lexentry: pol/sadysta__rzeczownik__1
written_rep: sadysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sadist
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia


lexentry: pol/sadystyczny__przymiotnik__1
written_rep: sadystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sadistisk
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki | cechujący się sadyzmem, okrucieństwem


lexentry: pol/sadyzm__rzeczownik__1
written_rep: sadyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sadisme
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera;


lexentry: pol/sadz__rzeczownik__1
written_rep: sadz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dam
sense_list:
(rybołówstwo, rybacki) skrzynia z otworami służąca do przechowywania żywych ryb w miejscu przepływu wody


lexentry: pol/sadzić__czasownik__1
written_rep: sadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: plante
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła


lexentry: pol/sadzonka__rzeczownik__1
written_rep: sadzonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aggregat
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu


lexentry: pol/sakrament__rzeczownik__1
written_rep: sakrament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sakramente
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;


lexentry: pol/sala__rzeczownik__1
written_rep: sala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sal
sense_list:
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową; | (przenośnie, przenośnia) ludzie zebrani w sali (1.1)


lexentry: pol/sala_gimnastyczna__rzeczownik__1
written_rep: sala gimnastyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idrætshal
sense_list:
(sport, sportowy) (edukacja, edukacyjny) przestronne pomieszczenie wykorzystywane do ćwiczeń fizycznych, gier, itp.;


lexentry: pol/sala_królestwa__rzeczownik__1
written_rep: sala królestwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rigssal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub pomieszczenie, miejsce zebrań i lokalny ośrodek życia religijnego świadków Jehowy;


lexentry: pol/salami__rzeczownik__1
written_rep: salami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salami
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;


lexentry: pol/saldo__rzeczownik__1
written_rep: saldo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balance | saldo
sense_list:
(księgowość) suma wszystkich przychodów (strona „Ma”) pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona „Winien”) w danym okresie;


lexentry: pol/saling__rzeczownik__1
written_rep: saling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salingshorn
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pozioma rozpórka umocowana do masztu na pewnej wysokości, przeciwdziałająca wyginaniu się masztu pod wpływem naprężeń;


lexentry: pol/salomonowy_wyrok__rzeczownik__1
written_rep: salomonowy wyrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salomonisk løsning
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron;


lexentry: pol/salon__rzeczownik__1
written_rep: salon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salon
sense_list:
elegancki, ekskluzywny sklep albo zakład usługowy | główny, dzienny pokój w mieszkaniu | reprezentacyjny pokój w domu, rezydencji służący do przyjmowania gości


lexentry: pol/salsefia__rzeczownik__1
written_rep: salsefia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: havrerod
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Tragopogon porrifolius, jednoroczna lub dwuletnia roślina warzywna z rodziny astrowatych, o żółtawobiałych korzeniach, uprawiana w całej Europie;


lexentry: pol/samarytanin__rzeczownik__1
written_rep: samarytanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samaritaner
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) człowiek pełen miłosierdzia, śpieszący z pomocą chorym i potrzebującym


lexentry: pol/samba__rzeczownik__1
written_rep: samba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samba
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) szybki taniec brazylijski; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do samby (1.1)


lexentry: pol/samobieżny__przymiotnik__1
written_rep: samobieżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: selvkørende
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (o maszynach (i tym podobne, i temu podobne)) taki, który się porusza samodzielnie, za pomocą własnego silnika


lexentry: pol/samochód__rzeczownik__1
written_rep: samochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bil
sense_list:
(motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/samochód_osobowy__rzeczownik__1
written_rep: samochód osobowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personbil
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, silnikowy, o dopuszczalnej całkowitej masie do 3500 kg, zdolny do przewożenia do dziewięciu osób i niewielkiego bagażu;


lexentry: pol/samogwałt__rzeczownik__1
written_rep: samogwałt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selvtilfredsstillelse
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) zaspokajanie popędu płciowego poprzez stymulację własnych narządów płciowych


lexentry: pol/samogłoska__rzeczownik__1
written_rep: samogłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vokal | selvlyd
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;


lexentry: pol/samolot__rzeczownik__1
written_rep: samolot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flyvemaskine | fly
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;


lexentry: pol/samorząd__rzeczownik__1
written_rep: samorząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selvstyre
sense_list:
(administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny


lexentry: pol/samowar__rzeczownik__1
written_rep: samowar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samovar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;


lexentry: pol/samowyzwalacz__rzeczownik__1
written_rep: samowyzwalacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selvudløser
sense_list:
(fotografia) mechanizm lub funkcjonalność oprogramowania aparatu fotograficznego pozwalająca na wyzwolenie spustu samoczynnie po określonym czasie;


lexentry: pol/samożywny__przymiotnik__1
written_rep: samożywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: autotrof
sense_list:
(biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska;


lexentry: pol/sandacz__rzeczownik__1
written_rep: sandacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandart
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;


lexentry: pol/sandał__rzeczownik__1
written_rep: sandał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandal
sense_list:
(obuwnictwo, obuwniczy) rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;


lexentry: pol/sandałowiec__rzeczownik__1
written_rep: sandałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandeltræ
sense_list:
(botanika, botaniczny) Santalum, wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje


lexentry: pol/saneczkarstwo__rzeczownik__1
written_rep: saneczkarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kælkning
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;


lexentry: pol/sangria__rzeczownik__1
written_rep: sangria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sangria
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny hiszpański chłodny napój o krwistoczerwonej barwie, przygotowywany z wina i owoców wzmacnianych mocniejszym alkoholem;


lexentry: pol/sanitariusz__rzeczownik__1
written_rep: sanitariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sygehjælper
sense_list:
(medycyna, medyczny) pracownik medyczny sprawujący czynności pomocnicze podczas opieki nad chorymi; | (wojskowość, wojskowy) żołnierz, którego zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych


lexentry: pol/sankcja__rzeczownik__1
written_rep: sankcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanktion
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa


lexentry: pol/sankcjonować__czasownik__1
written_rep: sankcjonować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: godkendelse
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) autorytatywnie zatwierdzać, nadawać moc prawną lub urzędową


lexentry: pol/sanktuarium__rzeczownik__1
written_rep: sanktuarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helligdom
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;


lexentry: pol/sanskryt__rzeczownik__1
written_rep: sanskryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanskrit
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;


lexentry: pol/saper__rzeczownik__1
written_rep: saper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sappør | minør
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;


lexentry: pol/sardela__rzeczownik__1
written_rep: sardela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ansjos
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;


lexentry: pol/sardynka__rzeczownik__1
written_rep: sardynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sardin
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__1
written_rep: satelita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: satellit
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego; | (fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego; | (astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__2
written_rep: satelita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: satellit
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki


lexentry: pol/satyr__rzeczownik__1
written_rep: satyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: satyr
sense_list:
(mitologia grecka) grecki bożek płodności o koźlich nogach; | (przenośnie, przenośnia) rozpustny mężczyzna


lexentry: pol/satyra__rzeczownik__1
written_rep: satyra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: satire
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;


lexentry: pol/sauna__rzeczownik__1
written_rep: sauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sauna
sense_list:
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;


lexentry: pol/sauté__przymiotnik__1
written_rep: sauté
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sautere
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o mięsie, rybie: smażony w niewielkiej ilości tłuszczu, bez panierki


lexentry: pol/sawanna__rzeczownik__1
written_rep: sawanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: savanne
sense_list:
(geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;


lexentry: pol/sałata__rzeczownik__1
written_rep: sałata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salat
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca L.), wiele gatunków jadalnych; | warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo


lexentry: pol/sałatka_Cezar__rzeczownik__1
written_rep: sałatka Cezar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cæsarsalat
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka, której głównymi składnikami są sałata rzymska, grzanki i parmezan, a często także grillowany kurczak;


lexentry: pol/sałatka__rzeczownik__1
written_rep: sałatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salat
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;


lexentry: pol/sałatka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: sałatka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kartoffelsalat
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki i majonez;


lexentry: pol/scena__rzeczownik__1
written_rep: scena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scene
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów; | (przenośnie, przenośnia) publiczna awantura, kłótnia | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;


lexentry: pol/scenariusz__rzeczownik__1
written_rep: scenariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manuskript
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;


lexentry: pol/scenarzysta__rzeczownik__1
written_rep: scenarzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manuskriptforfatter
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe;


lexentry: pol/sceniczny__przymiotnik__1
written_rep: sceniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: scenisk
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący sceny lub teatru


lexentry: pol/sceptycyzm__rzeczownik__1
written_rep: sceptycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skepticisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;


lexentry: pol/schistosomatoza__rzeczownik__1
written_rep: schistosomatoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bilharziose
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny;


lexentry: pol/schizma__rzeczownik__1
written_rep: schizma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kirkesplittelse
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;


lexentry: pol/schizofrenia__rzeczownik__1
written_rep: schizofrenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skizofreni
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;


lexentry: pol/schizofreniczny__przymiotnik__1
written_rep: schizofreniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: skizofren
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany ze schizofrenią, właściwy schizofrenii lub schizofrenikom | (przenośnie, przenośnia) (publikatory) taki, który charakteryzuje się dwoistością, ambiwalencją i wewnętrznymi sprzecznościami


lexentry: pol/schludny__przymiotnik__1
written_rep: schludny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: opryddet
sense_list:
taki, który dba o czystość i porządek | taki, który utrzymywany jest w czystości, porządku lub ładzie


lexentry: pol/schody__rzeczownik__1
written_rep: schody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trappe
sense_list:
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;


lexentry: pol/scholastyka__rzeczownik__1
written_rep: scholastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skolastik
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) nauka uprawiana na średniowiecznych uniwersytetach;


lexentry: pol/scjentologia__rzeczownik__1
written_rep: scjentologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scientologi
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna Kościoła scjentologicznego, ruchu religijnego założonego w 1951 r. w USA jako alternatywa dla psychologii;


lexentry: pol/scyntygrafia__rzeczownik__1
written_rep: scyntygrafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skintigrafi
sense_list:
(medycyna, medyczny) obrazowa metoda diagnostyczna polegająca na graficznym przedstawieniu rozpadu wprowadzonych do organizmu radioizotopów;


lexentry: pol/scypuł__rzeczownik__1
written_rep: scypuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bast
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) meszkowaty naskórek, którym pokryte jest poroże jeleniowatych podczas wyrastania;


lexentry: pol/secesja__rzeczownik__1
written_rep: secesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: løsrivelse
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego; | (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;


lexentry: pol/segregacja__rzeczownik__1
written_rep: segregacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segregation
sense_list:
dzielenie czegoś na grupy według określonego kryterium | oddzielenie w ramach jednego państwa grup ludzi, (na przykład) ze względu na ich rasę lub religię


lexentry: pol/segregacja_rasowa__rzeczownik__1
written_rep: segregacja rasowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raceadskillelse
sense_list:
sformalizowana, zinstytucjonalizowana forma dyskryminacji oparta na kryterium rasy, polegająca na oddzieleniu jednej rasy od drugiej


lexentry: pol/segregator__rzeczownik__1
written_rep: segregator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arkivskab
sense_list:
(biurowość, biurowy) pojemnik lub mebel z wieloma szufladkami lub przegródkami ułatwiający przechowywanie i przeszukiwanie dokumentów bądź innych przedmiotów;


lexentry: pol/seitan__rzeczownik__1
written_rep: seitan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seitan
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodzący się z Azji wysokobiałkowy zamiennik mięsa przygotowany z mąki pszennej, nazywany „pszennym mięsem”


lexentry: pol/sejsmograf__rzeczownik__1
written_rep: sejsmograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seismograf
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/sekciarski__przymiotnik__1
written_rep: sekciarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sekterisk
sense_list:
dotyczący sekt religijnych | zasklepiający się w obrębie wąskiej grupy, najczęściej politycznej lub ideologicznej


lexentry: pol/sekcja__rzeczownik__1
written_rep: sekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autopsi | obduktion | sektion
sense_list:
(medycyna, medyczny) operacyjne badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny zgonu lub w celach naukowo-badawczych


lexentry: pol/sekcja__rzeczownik__1
written_rep: sekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sektion
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element składowy, część urządzenia mająca określony zakres działania | dział urzędu, organizacji, towarzystwa, związku itp.


lexentry: pol/sekcja_zwłok__rzeczownik__1
written_rep: sekcja zwłok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autopsi
sense_list:
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;


lexentry: pol/sekretariat__rzeczownik__1
written_rep: sekretariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekretariat
sense_list:
dział danej instytucji, firmy bądź organizacji, który zajmuje się obsługą bieżących spraw, zwłaszcza w kontakcie z interesantami;


lexentry: pol/sekretarka__rzeczownik__1
written_rep: sekretarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekretær
sense_list:
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów


lexentry: pol/sekretarz__rzeczownik__1
written_rep: sekretarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekretær
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej


lexentry: pol/seks_bez_zabezpieczenia__rzeczownik__1
written_rep: seks bez zabezpieczenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ubeskyttet sex
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) współżycie płciowe bez użycia jakiejkolwiek formy antykoncepcji (zazwyczaj prezerwatywy); seks bez podjęcia środków minimalizujących ryzyko przeniesienia chorób wenerycznych i/lub nieplanowanej ciąży


lexentry: pol/seks_oralny__rzeczownik__1
written_rep: seks oralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oralsex | mundsex
sense_list:
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami


lexentry: pol/seksta__rzeczownik__1
written_rep: seksta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekst
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dźwiękami równa ośmiu lub dziewięciu półtonom;


lexentry: pol/sekstant__rzeczownik__1
written_rep: sekstant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekstant
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;


lexentry: pol/sekstet__rzeczownik__1
written_rep: sekstet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekstet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na sześć instrumentów lub sześć głosów; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół sześciu muzyków lub śpiewaków;


lexentry: pol/seksturystyka__rzeczownik__1
written_rep: seksturystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sexturisme
sense_list:
turystyka, której celem jest wchodzenie w niezobowiązujące relacje seksualne z przedstawicielami danej społeczności lokalnej


lexentry: pol/seksualność__rzeczownik__1
written_rep: seksualność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksualitet
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;


lexentry: pol/sektor__rzeczownik__1
written_rep: sektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sektor
sense_list:
określony dział gospodarki narodowej lub jej część oddzielna z powodu określonego typu własności | wydzielona część jakiejś przestrzeni


lexentry: pol/sekunda__rzeczownik__1
written_rep: sekunda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekund
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty; | (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/3600 stopnia; | (potocznie, potoczny) krótka chwila


lexentry: pol/sekundant__rzeczownik__1
written_rep: sekundant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekundant
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi


lexentry: pol/sekwencja__rzeczownik__1
written_rep: sekwencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekvens
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) jednostka kompozycyjna filmu lub przedstawienia, stanowiąca zamknięty fragment akcji | (książkowy) występowanie czegoś jedno po drugim


lexentry: pol/sekwoja__rzeczownik__1
written_rep: sekwoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rødtræ
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj olbrzymich i długowiecznych drzew z rodziny cyprysowatych, występujących w górach Ameryki Północnej; | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju sekwoja (1.1)


lexentry: pol/selektywny__przymiotnik__1
written_rep: selektywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: selektiv
sense_list:
reagujący, działający tylko na pewne bodźce z pominięciem innych; zależny od pewnych, ściśle określonych bodźców, sytuacji


lexentry: pol/seler__rzeczownik__1
written_rep: seler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selleri
sense_list:
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna; | (spożywczy) korzeń lub liście selera (1.1)


lexentry: pol/semafor__rzeczownik__1
written_rep: semafor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semafor
sense_list:
(kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przy torze kolejowym w postaci słupa z poprzecznym ramieniem i światłami; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) system sygnalizacji morskiej za pomocą ruchów chorągiewkami


lexentry: pol/semantyczny__przymiotnik__1
written_rep: semantyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: betydningsmæssig
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania | (językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych


lexentry: pol/semiotyka__rzeczownik__1
written_rep: semiotyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semiologi
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) tradycja intelektualno-badawcza, w której głównym przedmiotem zainteresowań jest znak;


lexentry: pol/semiotyka__rzeczownik__1
written_rep: semiotyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semiotik
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający systemy znakowe; | (filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział logiki badający znaki;


lexentry: pol/sen__rzeczownik__1
written_rep: sen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drøm
sense_list:
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1) | (przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste


lexentry: pol/sen__rzeczownik__1
written_rep: sen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: søvn | sove
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości


lexentry: pol/sen_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: sen zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vintersøvn
sense_list:
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;


lexentry: pol/senat__rzeczownik__1
written_rep: senat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: senat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) organ władzy w systemie politycznym starożytnego Rzymu; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;


lexentry: pol/seniorat__rzeczownik__1
written_rep: seniorat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anciennitet
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczna zasada dziedziczenia polegająca na odziedziczeniu tytułu i władzy przez najstarszego przedstawiciela rodu;


lexentry: pol/sentencja__rzeczownik__1
written_rep: sentencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sentens
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) najważniejsza część wyroku lub decyzji administracyjnej, zawierająca rozstrzygnięcie sprawy


lexentry: pol/separacja__rzeczownik__1
written_rep: separacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adskillelse
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozłączenie małżonków bez ich prawa wstępowania w nowy związek małżeński


lexentry: pol/separatysta__rzeczownik__1
written_rep: separatysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: separatist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik separatyzmu; osoba dążaca do oddzielenia się, wyodrębnienia się z jakiejś grupy


lexentry: pol/separatystyczny__przymiotnik__1
written_rep: separatystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: separatistisk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi


lexentry: pol/separatyzm__rzeczownik__1
written_rep: separatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: separatisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;


lexentry: pol/separować__czasownik__1
written_rep: separować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adskille
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylać wspólnotę małżeństwa wraz z zablokowaniem możliwości wstępowania w nowy związek małżeński | oddzielać od czego lub kogo


lexentry: pol/ser__rzeczownik__1
written_rep: ser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ost
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;


lexentry: pol/serbski__rzeczownik__1
written_rep: serbski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: serbisk
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;


lexentry: pol/serbsko-chorwacki__rzeczownik__1
written_rep: serbsko-chorwacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serbokroatisk
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język południowosłowiański, używany w Serbii, Czarnogórze, Chorwacji i BiH;


lexentry: pol/serce__rzeczownik__1
written_rep: serce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hjerte
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości | (przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś | przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt | (przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej


lexentry: pol/serdeczny__przymiotnik__1
written_rep: serdeczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hjertelig
sense_list:
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć


lexentry: pol/serduszkować__czasownik__2
written_rep: serduszkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: hjerte
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczać lub reagować na komentarz, post, wiadomość, zdjęcie, itd. symbolem serduszka (❤), wyrażając w ten sposób aprobatę


lexentry: pol/serek_topiony__rzeczownik__1
written_rep: serek topiony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flødeost | smelteost | smøreost
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kremowy produkt mleczny o półpłynnej konsystencji służący do smarowania kanapek


lexentry: pol/serenada__rzeczownik__1
written_rep: serenada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serenade
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym;


lexentry: pol/serologia__rzeczownik__1
written_rep: serologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serologi
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina nauk medycznych, część immunologii, zajmująca się interakcją pomiędzy antygenami i przeciwciałami;


lexentry: pol/serotonina__rzeczownik__1
written_rep: serotonina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serotonin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;


lexentry: pol/serwer__rzeczownik__1
written_rep: serwer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: server
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej; | (informatyka, informatyczny) program umożliwiający działanie określonej usługi w sieci komputerowej, zainstalowany na serwerze (1.1)


lexentry: pol/serwilizm__rzeczownik__1
written_rep: serwilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: servilitet | underdanighed
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności;


lexentry: pol/serwis__rzeczownik__1
written_rep: serwis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: service
sense_list:
obsługa w zakresie napraw i konserwacji czegoś | warsztat i zespół osób wykonujący takie usługi | komplet naczyń stołowych;


lexentry: pol/sesja__rzeczownik__1
written_rep: sesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: møde
sense_list:
(fotografia) spotkanie przeznaczone na robienie serii zdjęć | posiedzenie poświęcone określonej sprawie | powtarzający się cyklicznie okres, w którym odbywają się posiedzenia, obrady, itp.


lexentry: pol/set__rzeczownik__1
written_rep: set
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sæt
sense_list:
(sport, sportowy) partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa | gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart


lexentry: pol/sezon__rzeczownik__1
written_rep: sezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sæson
sense_list:
(handel, handlowy) pora roku | (telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza | okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp.


lexentry: pol/sfinks__rzeczownik__1
written_rep: sfinks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sfinks
sense_list:
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;


lexentry: pol/shopping__rzeczownik__1
written_rep: shopping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indkøb
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (handel, handlowy) chodzenie na zakupy w celach rekreacyjnych, robienie zakupów w wielu sklepach, najczęściej w dużych centrach handlowych


lexentry: pol/siatka__rzeczownik__1
written_rep: siatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: net
sense_list:
(sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części | przedmiot wykonany z siatki (1.1), np. torba na zakupy (), siatka na włosy, siatka na ryby, ogrodzenie | rodzaj ażurowej plecionki ze sznurka, drutu, nici | układ czegoś, podporządkowany jakiejś zasadzie


lexentry: pol/siatkówka__rzeczownik__1
written_rep: siatkówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volleyball | volley
sense_list:
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;


lexentry: pol/siebie__zaimek__1
written_rep: siebie
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: mig dig selv | sig
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem


lexentry: pol/sieciówka__rzeczownik__1
written_rep: sieciówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kædebutik
sense_list:
(potocznie, potoczny) (handel, handlowy) sklep, market, zakład usługowy itp., posługujący się daną marką jako nazwą własną; często na warunkach franczyzy


lexentry: pol/siedem_grzechów_głównych__rzeczownik__1
written_rep: siedem grzechów głównych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syv dødssynder
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;


lexentry: pol/siedlisko__rzeczownik__1
written_rep: siedlisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habitat
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) całokształt warunków przyrodniczych stanowiących miejsce życia określonych organizmów;


lexentry: pol/siedzieć__czasownik__1
written_rep: siedzieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sidde
sense_list:
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach | (potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu


lexentry: pol/siekacz__rzeczownik__1
written_rep: siekacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fortand
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu


lexentry: pol/siekiera__rzeczownik__1
written_rep: siekiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: økse
sense_list:
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska


lexentry: pol/siemię__rzeczownik__1
written_rep: siemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frø
sense_list:
(dawniej, dawny) każde ziarno nasienne, przeznaczone do siewu | nasiona roślin oleistych (lnu, rzepaku, konopi), zwykle używane jako pokarm dla zwierząt, przerabiane na olej lub spożywane w celach leczniczych


lexentry: pol/siemię_lniane__rzeczownik__1
written_rep: siemię lniane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hørfrø
sense_list:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego


lexentry: pol/sierp__rzeczownik__1
written_rep: sierp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segl
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;


lexentry: pol/sierpówka__rzeczownik__1
written_rep: sierpówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tyrkerdue
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia decaocto Frivaldszky, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/sierżant__rzeczownik__1
written_rep: sierżant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sergent
sense_list:
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;


lexentry: pol/siewka_złota__rzeczownik__1
written_rep: siewka złota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hjejle
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria Linnaeus, gatunek średniej wielkości ptaka występującego w północno-zachodniej Eurazji;


lexentry: pol/sieć__rzeczownik__1
written_rep: sieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: net | netværk
sense_list:
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję | połączone ze sobą urządzenia, współpracujące ze sobą; grupa osób współpracujących przy czymś


lexentry: pol/sieć_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: sieć komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: computernetværk
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zespół oddalonych od siebie komputerów, urządzeń peryferyjnych, a także urządzeń o specjalnych funkcjach, połączonych liniami transmisji danych;


lexentry: pol/sieć_neuronowa__rzeczownik__1
written_rep: sieć neuronowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuralt netværk
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) grupa neuronów realizujących jakieś zadanie | (informatyka, informatyczny) system złożony ze sztucznych elementów zwanych neuronami, motywowany budową biologicznego układu nerwowego i stanowiący podstawę sztucznej inteligencji;


lexentry: pol/sikora_bogatka__rzeczownik__1
written_rep: sikora bogatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musvit
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;


lexentry: pol/sikora_modra__rzeczownik__1
written_rep: sikora modra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blåmejse
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus, niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/silikon__rzeczownik__1
written_rep: silikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silikone
sense_list:
(chemia, chemiczny) niepalny, syntetyczny związek polimerowy zawierający połączone atomy krzemu i węgla (w postaci grup alkilowych lub arylowych), cechujący się odpornością chemiczną, termiczną i na promieniowanie UV;


lexentry: pol/silnia__rzeczownik__1
written_rep: silnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fakultet
sense_list:
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;


lexentry: pol/silnik__rzeczownik__1
written_rep: silnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;


lexentry: pol/silny__przymiotnik__1
written_rep: silny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stærk
sense_list:
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty) | odznaczający się siłą (w odniesieniu do rzeczy) | intensywnie działający | dosadny


lexentry: pol/silos__rzeczownik__1
written_rep: silos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych; | (rolnictwo, rolniczy) zbiornik do przygotowywania i przechowywania kiszonki na paszę


lexentry: pol/singel__rzeczownik__2
written_rep: singel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: single
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótkie wydawnictwo muzyczne zawierające jeden lub więcej utworów zazwyczaj zapowiadające i promujące album; | (sport, sportowy) gra pojedyncza w tenisie lub badmintonie


lexentry: pol/sinus__rzeczownik__1
written_rep: sinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sinus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;


lexentry: pol/siostra__rzeczownik__1
written_rep: siostra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: søster
sense_list:
zakonnica | (podniośle) kobieta bliska komuś pod względem wiary, poglądów, pochodzenia itp. | pielęgniarka


lexentry: pol/siostra__rzeczownik__1
written_rep: siostra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: søster | nonne
sense_list:
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki


lexentry: pol/sistrum__rzeczownik__1
written_rep: sistrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistrum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) starożytny obrzędowy instrument muzyczny związany z kultem bogini Izydy;


lexentry: pol/się__zaimek__1
written_rep: się
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: sig
sense_list:
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków


lexentry: pol/siła__rzeczownik__1
written_rep: siła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kraft
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami; | energia, zdolność do wysiłku | zdolność oddziaływania, wywierania wpływu


lexentry: pol/siła_elektromotoryczna__rzeczownik__1
written_rep: siła elektromotoryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektromotorisk kraft
sense_list:
(fizyka, fizyczny) czynnik powodujący przepływ prądu w obwodzie będący równy różnicy potencjałów na końcówkach otwartego źródła prądu;


lexentry: pol/siła_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: siła wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: force majeure
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec;


lexentry: pol/siłowanie_na_rękę__rzeczownik__1
written_rep: siłowanie na rękę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armlægning
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy używając siły i techniki próbują, przy odpowiednich zasadach, przeciągnąć rękę przeciwnika w dół;


lexentry: pol/siłownia__rzeczownik__1
written_rep: siłownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maskinrum
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pomieszczenie na statku, w którym znajdują się maszyny wytwarzające energię mechaniczną;


lexentry: pol/siły_powietrzne__rzeczownik__1
written_rep: siły powietrzne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luftvåben | flyvevåben
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) siły zbrojne przeznaczone do odpierania agresji powietrznej przeciwnika lub prowadzenia ataku z powietrza;


lexentry: pol/skakać__czasownik__1
written_rep: skakać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hoppe
sense_list:
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)


lexentry: pol/skala__rzeczownik__1
written_rep: skala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skala
sense_list:
(geografia, geograficzny) (technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych; | (książkowy) wielkość, zakres czegoś | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym; | (technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru | (matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu | (metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos; | (psychologia, psychologiczny) w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu | zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)


lexentry: pol/skalar__rzeczownik__2
written_rep: skalar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: skalar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) każda wielkość fizyczna wyrażona przez pojedynczą liczbę i mająca wymiar fizyczny; | (matematyka, matematyczny) w algebrze liniowej to element ustalonego ciała, nad którym zbudowany jest dowolny moduł;


lexentry: pol/skald__rzeczownik__1
written_rep: skald
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skjald
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staroskandynawski poeta i śpiewak, autor i zbieracz wierszy o bohaterach, ich zwycięstwach, miłości;


lexentry: pol/skamieniałość__rzeczownik__1
written_rep: skamieniałość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fossil
sense_list:
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;


lexentry: pol/skandaliczny__przymiotnik__1
written_rep: skandaliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: skandaløs
sense_list:
stanowiący skandal, mający cechy skandalu | taki, który wywołuje oburzenie, zgorszenie i przynosi wstyd


lexentry: pol/skaner__rzeczownik__1
written_rep: skaner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scanner | skanner
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu kreskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej;


lexentry: pol/skansen__rzeczownik__1
written_rep: skansen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frilandsmuseum | friluftsmuseum
sense_list:
(turystyka, turystyczny) muzeum etnograficzne na wolnym powietrzu, którego celem jest prezentowanie kultury ludowej danego regionu;


lexentry: pol/skarb__rzeczownik__1
written_rep: skarb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skat
sense_list:
zbiór bardzo wartościowych rzeczy | coś niezwykle wartościowego, drogocennego | osoba kochana, ceniona


lexentry: pol/skarbonka__rzeczownik__1
written_rep: skarbonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sparebøsse | sparegris | bøsse
sense_list:
specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;


lexentry: pol/skarga__rzeczownik__1
written_rep: skarga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klage
sense_list:
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) środek odwoławczy przysługujący stronom i innym uczestnikom postępowania przed określonym organem, zmierzający do zmiany lub uchylenia orzeczenia tego organu


lexentry: pol/skarpa__rzeczownik__1
written_rep: skarpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sko
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) usypana wysoka zapora przeciwczołgowa; | spadzisty stok, stroma ściana wału, nasypu lub wykopu, np. koryta rzeki;


lexentry: pol/skaryfikacja__rzeczownik__1
written_rep: skaryfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skarifikation
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (etnografia, etnograficzny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sztuka zdobienia ciała polegająca na nacinaniu, zadrapywaniu lub wypalaniu skóry tak, by w danym miejscu utworzyła się tkanka bliznowata;


lexentry: pol/skała__rzeczownik__1
written_rep: skała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klippe
sense_list:
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok


lexentry: pol/skałka__rzeczownik__1
written_rep: skałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flint
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krzemień w dawnej broni palnej używany do krzesania ognia


lexentry: pol/skejt__rzeczownik__1
written_rep: skejt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skøjteløber
sense_list:
(slangowo) osoba uprawiająca sporty ekstremalne, zwykle członek subkultury osób jeżdżących na deskorolkach, rolkach, hulajnogach lub rowerach BMX, w zimie na snowboardzie, rzadziej B-boy tańczący breakdance


lexentry: pol/skeleton__rzeczownik__1
written_rep: skeleton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skelet
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu | (sport, sportowy) jednoosobowe sanki sportowe, na których zawodnik leży na brzuchu;


lexentry: pol/skinąć__czasownik__1
written_rep: skinąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: blunde
sense_list:
uczynić ruch głową lub ręką na znak czegoś, zwłaszcza na znak zgody, przyzwolenia, powitania lub pożegnania;


lexentry: pol/sklepienie__rzeczownik__1
written_rep: sklepienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hvælving
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;


lexentry: pol/skoczek__rzeczownik__1
written_rep: skoczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: springer
sense_list:
(sport, sportowy) (wojskowość, wojskowy) (zobacz) skoczek spadochronowy | (sport, sportowy) ktoś specjalizujący się w wykonywaniu skoków


lexentry: pol/skoczek__rzeczownik__2
written_rep: skoczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: springer | hest
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;


lexentry: pol/skojarzenie__rzeczownik__1
written_rep: skojarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bibetydning
sense_list:
połączenie ze sobą wrażeń, wyobrażeń i innych zjawisk psychicznych w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych z nich powoduje uświadomienie sobie innych


lexentry: pol/skok_o_tyczce__rzeczownik__1
written_rep: skok o tyczce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stangspring
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;


lexentry: pol/skok_w_dal__rzeczownik__1
written_rep: skok w dal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: længdespring
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy;


lexentry: pol/skok_wzwyż__rzeczownik__1
written_rep: skok wzwyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: højdespring
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;


lexentry: pol/skoki_narciarskie__rzeczownik__1
written_rep: skoki narciarskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skihop
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy rywalizują o wykonanie najdłuższego skoku na nartach;


lexentry: pol/skomleć__czasownik__1
written_rep: skomleć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pibe | pive
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) żałośnie prosić o coś | o zwierzętach (głównie psowatych) wydawać wysokie dźwięki odbierane jako żałosne proszenie, strach stworzenia, poddanie się albo wyrażanie uległości


lexentry: pol/skoro__spójnik__1
written_rep: skoro
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: da
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) spójnik służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś


lexentry: pol/skoro__spójnik__1
written_rep: skoro
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: spørgsmålstegn
sense_list:
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego


lexentry: pol/skorowidz__rzeczownik__1
written_rep: skorowidz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indeks
sense_list:
alfabetyczne zestawienie tematyczne (np. nazwisk, pojęć) w książce wraz z odsyłaczami do odpowiednich stron;


lexentry: pol/skorupiak__rzeczownik__1
written_rep: skorupiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krebsdyr
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp;


lexentry: pol/skotopaska__rzeczownik__1
written_rep: skotopaska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idyl
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staropolska nazwa sielanki


lexentry: pol/skowyczeć__czasownik__1
written_rep: skowyczeć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hvin
sense_list:
o ludziach: jęczeć, skarżyć się żałośnie | o psie lub innym ssaku psowatym: wydawać urywane, żałosne dźwięki


lexentry: pol/skołowany__przymiotnik__1
written_rep: skołowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: svimmel
sense_list:
(potocznie, potoczny) odczuwający zamęt, pozbawiony właściwego rozeznania w danej sytuacji; zdezorientowany


lexentry: pol/skończony__przymiotnik__1
written_rep: skończony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: endelig
sense_list:
(matematyka, matematyczny) nieosiągający plus/minus nieskończoności | (matematyka, matematyczny) o liczbie elementów wyrażonej liczbą naturalną;


lexentry: pol/skrajna_lewica__rzeczownik__1
written_rep: skrajna lewica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venstreekstremistisk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee lewicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;


lexentry: pol/skrajna_prawica__rzeczownik__1
written_rep: skrajna prawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: højreekstremisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;


lexentry: pol/skraplanie__rzeczownik__1
written_rep: skraplanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: likvefaktion
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zmiana stanu skupienia z gazowego na ciekły; | (rzeczownik odczasownikowy) od skraplać


lexentry: pol/skreczować__czasownik__1
written_rep: skreczować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: scratche
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) obracać płytą winylową w celu uzyskania efektów dźwiękowych | (sport, sportowy) w tenisie ziemnym: poddać mecz bez walki


lexentry: pol/skrobia__rzeczownik__1
written_rep: skrobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stivelse
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;


lexentry: pol/skrupulatny__przymiotnik__1
written_rep: skrupulatny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: minutiøs
sense_list:
drobiazgowo, pedantycznie dokładny | wykonywany z drobiazgową, pedantyczną dokładnością, wyjątkowo dokładnie


lexentry: pol/skrutator__rzeczownik__1
written_rep: skrutator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stemmetæller
sense_list:
osoba odpowiedzialna za obliczanie głosów podczas wyborów lub głosowania, członek komisji skrutacyjnej


lexentry: pol/skrypt__rzeczownik__1
written_rep: skrypt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: script
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) podręcznik lub zbiór notatek studenckich zawierający najważniejsze informacje z wykładów | (informatyka, informatyczny) zestaw poleceń zapisanych w języku programowania, który automatyzuje pewne czynności albo wykonuje określone zadania | (przestarzałe, przestarzały) (książkowy) napisany dokument lub zapis czegoś


lexentry: pol/skrzele__rzeczownik__1
written_rep: skrzele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gælle
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie;


lexentry: pol/skrzydło__rzeczownik__1
written_rep: skrzydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vinge
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) część samolotu tworząca siłę nośną; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach | (architektura, architektoniczny) boczna część budynku, wydzielona z głównej części; | (wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku; | (sport, sportowy) prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy


lexentry: pol/skrzynia__rzeczownik__1
written_rep: skrzynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boks | kasse
sense_list:
drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem; | zawartość skrzyni (1.1)


lexentry: pol/skrzynia_biegów__rzeczownik__1
written_rep: skrzynia biegów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gearkasse
sense_list:
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia mocy wytwarzanej przez silnik napędzający pojazd lub inną maszynę;


lexentry: pol/skrzyp_polny__rzeczownik__1
written_rep: skrzyp polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ager-Padderok
sense_list:
(botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;


lexentry: pol/skrzypce__rzeczownik__1
written_rep: skrzypce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: violin
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;


lexentry: pol/skrzyżowanie__rzeczownik__1
written_rep: skrzyżowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krydsning
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) produkt połączenia dwóch rzeczy, idei lub gatunków | ułożenie dwóch rzeczy w kształt krzyża


lexentry: pol/skrót__rzeczownik__1
written_rep: skrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forkortelse
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;


lexentry: pol/skrótowiec__rzeczownik__1
written_rep: skrótowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akronym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;


lexentry: pol/skręt__rzeczownik__2
written_rep: skręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: drejning
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologiczne obrócenie się narządu wokół własnej osi, prowadzące do niedrożności, zaburzenia ukrwienia i potencjalnej martwicy


lexentry: pol/skręt_żołądka__rzeczownik__1
written_rep: skręt żołądka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mavedrejning
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ciężka choroba psów polegająca na obrocie żołądka wokół własnej osi i zablokowaniu go;


lexentry: pol/skunks__rzeczownik__1
written_rep: skunks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skunk
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;


lexentry: pol/skuteczny__przymiotnik__1
written_rep: skuteczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: effektiv | virkningsfuld
sense_list:
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt


lexentry: pol/skuter__rzeczownik__1
written_rep: skuter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scooter
sense_list:
(motoryzacja) jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;


lexentry: pol/skórka_pomarańczowa__rzeczownik__1
written_rep: skórka pomarańczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appelsinskal
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) skórka otaczająca pomarańczę | (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) cellulit


lexentry: pol/skąd__zaimek__1
written_rep: skąd
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: hvorfra
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch | …służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch


lexentry: pol/skądinąd__partykuła__1
written_rep: skądinąd
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: for resten
sense_list:
…używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją


lexentry: pol/skąpiradło__rzeczownik__1
written_rep: skąpiradło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gnier
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś, kto stroni od wydawania pieniędzy


lexentry: pol/składka__rzeczownik__1
written_rep: składka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bidrag | kontingent | præmie
sense_list:
(urzędowy) (administracja) obowiązkowa opłata związana z przynależnością do jakiejś organizacji lub instytucji najczęściej opłacana w regularnych odstępach czasu


lexentry: pol/składnia__rzeczownik__1
written_rep: składnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syntaks
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw reguł określających budowę poprawnych wyrażeń w języku programowania


lexentry: pol/skłonność__rzeczownik__1
written_rep: skłonność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tilbøjelighed
sense_list:
potencjalna, niekiedy ujawniająca się cecha | (przestarzałe, przestarzały) sympatia dla kogoś | upodobanie do czegoś


lexentry: pol/skłonny__przymiotnik__1
written_rep: skłonny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tilbøjelig
sense_list:
taki, który zgadza się z czymś, ma chęć na coś | taki, który jest podatny na coś; mający predyspozycję do czegoś


lexentry: pol/slajd__rzeczownik__1
written_rep: slajd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ventil
sense_list:
(fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;


lexentry: pol/slalom__rzeczownik__1
written_rep: slalom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slalom
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami


lexentry: pol/slang__rzeczownik__1
written_rep: slang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slang
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;


lexentry: pol/slawistyka__rzeczownik__1
written_rep: slawistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slavistik
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) studia w dziedzinie slawistyki (1.1) | dziedzina nauki badająca i opisująca narody słowiańskie, ich kulturę, języki i historię


lexentry: pol/slut-shaming__rzeczownik__1
written_rep: slut-shaming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slut-shaming | slutshaming
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) praktyka zawstydzania i krytykowania ludzi, zwłaszcza kobiet i dziewcząt, postrzeganych jako naruszających czyjeś oczekiwania dotyczące zachowania i wyglądu, poprzez porównanie ich do prostytutek, „dziwek” itp.


lexentry: pol/smak__rzeczownik__1
written_rep: smak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smag
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1) | (przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna; | zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;


lexentry: pol/smalec__rzeczownik__1
written_rep: smalec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spække
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa;


lexentry: pol/smar__rzeczownik__1
written_rep: smar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smøremiddel | smørelse
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów;


lexentry: pol/smarkacz__rzeczownik__1
written_rep: smarkacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: møgunge
sense_list:
(obraźliwie) osoba, która zachowuje się niedojrzale, dziecinnie | (pogardliwie, pogardliwy) dziecko, mały chłopiec


lexentry: pol/smarować__czasownik__1
written_rep: smarować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: smøre
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) pokrywać coś substancją płynną lub półpłynną | (mechanika) dostarczać do ruchomych części smar | (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) dawać łapówkę


lexentry: pol/smartfon__rzeczownik__1
written_rep: smartfon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smartphone | smarttelefon
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;


lexentry: pol/smartwatch__rzeczownik__1
written_rep: smartwatch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smartur
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie łączące funkcje zegarka elektronicznego i niektóre funkcje smartfonu;


lexentry: pol/smażenie__rzeczownik__1
written_rep: smażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stegning
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obróbka termiczna żywności w gorącym tłuszczu; | (rzeczownik odczasownikowy) od smażyć


lexentry: pol/smażyć__czasownik__1
written_rep: smażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stege
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia


lexentry: pol/smerf__rzeczownik__1
written_rep: smerf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Smølf | smølf
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;


lexentry: pol/smoczek__rzeczownik__1
written_rep: smoczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sut
sense_list:
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania; | nasadka na butelkę, dzięki której małe dzieci mogą z niej ssać;


lexentry: pol/smutny__przymiotnik__1
written_rep: smutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: trist
sense_list:
odczuwający smutek, pogrążony w smutku | godny pożałowania, dający powód do smutku | wyrażający smutek, charakteryzujący się smutkiem, nacechowany smutkiem


lexentry: pol/smycz__rzeczownik__1
written_rep: smycz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halserem
sense_list:
mały pasek zakończony karabińczykiem, uchwytem lub klipsem, używany do trzymania kluczy bądź telefonu


lexentry: pol/smycz__rzeczownik__1
written_rep: smycz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snor | hundesnor
sense_list:
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;


lexentry: pol/smyczek__rzeczownik__1
written_rep: smyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bue
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;


lexentry: pol/snajper__rzeczownik__1
written_rep: snajper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finskytte | snigskytte
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;


lexentry: pol/snopowiązałka__rzeczownik__1
written_rep: snopowiązałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selvbinder
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do zautomatyzowanego koszenia zboża, traw nasiennych i rzepaku, układania skoszonego materiału w snopy i wiązania ich sznurkiem;


lexentry: pol/snorkeling__rzeczownik__1
written_rep: snorkeling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snorkling
sense_list:
(sport, sportowy) forma obserwacji życia podwodnego, w której nurek unosi się na powierzchni wody z zanurzoną twarzą i wyposażony jest w maskę, fajkę umożliwiającą oddychanie oraz płetwy;


lexentry: pol/sobie__zaimek__1
written_rep: sobie
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: migselv | sig | sigselv
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem


lexentry: pol/soból__rzeczownik__1
written_rep: soból
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zobel
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;


lexentry: pol/sobą__zaimek__1
written_rep: sobą
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: hinanden | sig | sig selv
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi narzędnikiem


lexentry: pol/socjaldemokracja__rzeczownik__1
written_rep: socjaldemokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: socialdemokrati
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;


lexentry: pol/socjaldemokrata__rzeczownik__1
written_rep: socjaldemokrata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: socialdemokrat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityk socjaldemokratyczny, zwolennik socjaldemokracji


lexentry: pol/socjaldemokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: socjaldemokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: socialdemokratisk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z socjaldemokracją lub socjaldemokratami


lexentry: pol/socjalizm__rzeczownik__1
written_rep: socjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: socialisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);


lexentry: pol/socjologia__rzeczownik__1
written_rep: socjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociologi
sense_list:
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;


lexentry: pol/socjopatia__rzeczownik__1
written_rep: socjopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociopati
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości podobne do psychopatii, przejawiające się nierespektowaniem podstawowych norm moralnych oraz wzorców zachowań w społeczeństwie;


lexentry: pol/socyniański__przymiotnik__1
written_rep: socyniański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sociniansk
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) dotyczący doktryn Fausta Socyna


lexentry: pol/soczewka__rzeczownik__1
written_rep: soczewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linse
sense_list:
(optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne; | (anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;


lexentry: pol/soczewka_kontaktowa__rzeczownik__1
written_rep: soczewka kontaktowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kontaktlinse
sense_list:
(optyka, optyczny) soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka, służąca najczęściej do korygowania wad wzroku, rzadziej w celach opatrunkowych lub kosmetycznych;


lexentry: pol/sofista__rzeczownik__1
written_rep: sofista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sofist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) wędrowny nauczyciel grecki przygotowujący uczniów do życia publicznego


lexentry: pol/soja__rzeczownik__1
written_rep: soja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soja | sojabønne
sense_list:
(botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz; | (spożywczy) ziarna soi (1.1)


lexentry: pol/sokolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: sokolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falkejagt
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy


lexentry: pol/sokół__rzeczownik__1
written_rep: sokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;


lexentry: pol/sokół_wędrowny__rzeczownik__1
written_rep: sokół wędrowny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vandrefalk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco peregrinus, duży ptak drapieżny z podrodziny sokołów spotykany na niemal wszystkich kontynentach (poza Antarktydą), rzadki w Polsce;


lexentry: pol/solarium__rzeczownik__1
written_rep: solarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solarie | solarium
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stanowisko, kabina do opalania się światłem innym niż słoneczne


lexentry: pol/solarium__rzeczownik__1
written_rep: solarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solarie | solarium | solcenter
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gabinet kosmetyczny świadczący usługi z użyciem solarium (1.1)


lexentry: pol/solipsyzm__rzeczownik__1
written_rep: solipsyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solipsisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;


lexentry: pol/solista__rzeczownik__1
written_rep: solista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solist
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) najwyższej klasy tancerz wykonujący główne role w spektaklu baletowym | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk wykonujący utwór muzyczny lub śpiewający pojedynczo | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk wykonujący wirtuozerskie partie utworu w towarzystwie orkiestry lub chóru | (sport, sportowy) w łyżwiarstwie i wrotkarstwie figurowym, zawodnik, który startuje w konkurencji jazdy indywidualnej


lexentry: pol/soliter__rzeczownik__1
written_rep: soliter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solitærplante
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) samotne drzewo (krzew) w otwartym terenie, pełniące funkcję dekoracyjną;


lexentry: pol/solniczka__rzeczownik__1
written_rep: solniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saltbøsse
sense_list:
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;


lexentry: pol/somnambulik__rzeczownik__1
written_rep: somnambulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: søvngænger
sense_list:
(medycyna, medyczny) osoba wykonująca czynności (np. chodzenie, mówienie) nieświadomie podczas snu; lunatyk


lexentry: pol/somnambulizm__rzeczownik__1
written_rep: somnambulizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: somnambulisme
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chodzenie lub wykonywanie innych czynności w trakcie głębokiego snu, najczęściej nieświadome;


lexentry: pol/sonata__rzeczownik__1
written_rep: sonata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonate
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;


lexentry: pol/sonda__rzeczownik__1
written_rep: sonda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonde
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bezzałogowy statek kosmiczny wykorzystywany do eksplorowania miejsc w kosmosie, gdzie bezpośredni dostęp człowieka jest niemożliwy; | (medycyna, medyczny) przyrząd w postaci rurki wykorzystywany do badania przewodu pokarmowego lub układu oddechowego


lexentry: pol/sonet__rzeczownik__1
written_rep: sonet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonet
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;


lexentry: pol/sorgo__rzeczownik__1
written_rep: sorgo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: durra
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sorghum, roślina trawiasta pochodząca z Afryki, licznie uprawiana w biednych krajach jako zboże;


lexentry: pol/sortować__czasownik__1
written_rep: sortować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sortere
sense_list:
dzielić na grupy według przyjętych kryteriów | układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości


lexentry: pol/sos__rzeczownik__1
written_rep: sos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sovs | sauce
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;


lexentry: pol/sos_sojowy__rzeczownik__1
written_rep: sos sojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sojasovs | sojasauce
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej;


lexentry: pol/sos_tatarski__rzeczownik__1
written_rep: sos tatarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tatarsauce | tatarsovs
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostry sos przyrządzany zwykle z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i drobno pokrojonych ogórków marynowanych lub kiszonych;


lexentry: pol/sosna__rzeczownik__1
written_rep: sosna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fyr | fyrretræ
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;


lexentry: pol/sosnowy__przymiotnik__1
written_rep: sosnowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: grantræ
sense_list:
będący częścią sosny | odnoszący się do sosny, mający związek z sosną | składający się z sosny | wykonany z drewna lub innej części sosny


lexentry: pol/soul__rzeczownik__1
written_rep: soul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soul
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki rozrywkowej wywodzący się z afroamerykańskiej tradycji gospel i rhythm and blues, ukształtowany w Stanach Zjednoczonych w latach 50. XX wieku, charakteryzujący się emocjonalnym, ekspresyjnym śpiewem oraz wyraźnym rytmem;


lexentry: pol/sowa__rzeczownik__1
written_rep: sowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ugle
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;


lexentry: pol/sowa_śnieżna__rzeczownik__1
written_rep: sowa śnieżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sneugle
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/sowietolog__rzeczownik__1
written_rep: sowietolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sovjetolog
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalista w dziedzinie sowietologii


lexentry: pol/sowietyzacja__rzeczownik__1
written_rep: sowietyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sovjetisering
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) narzucanie radzieckiego systemu politycznego przez Związek Radziecki krajom od niego zależnym


lexentry: pol/spad__rzeczownik__1
written_rep: spad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bløde
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) obszar druku, który wychodzi poza krawędź ostatecznej publikacji;


lexentry: pol/spadek__rzeczownik__1
written_rep: spadek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arv
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;


lexentry: pol/spadkobierca__rzeczownik__1
written_rep: spadkobierca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arving
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś


lexentry: pol/spadochron__rzeczownik__1
written_rep: spadochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faldskærm
sense_list:
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał


lexentry: pol/spadochroniarz__rzeczownik__1
written_rep: spadochroniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faldskærmsjæger
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem


lexentry: pol/spadówa__wykrzyknik__1
written_rep: spadówa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: skride
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie


lexentry: pol/spadź__rzeczownik__1
written_rep: spadź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: honningdug
sense_list:
gęsta, słodka ciecz składająca się z wydzieliny mszyc i czerwców oraz soków roślinnych, występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew;


lexentry: pol/spalić__czasownik__1
written_rep: spalić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: brænde
sense_list:
poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbyt mocno przypiec


lexentry: pol/spalić_za_sobą_mosty__czasownik__1
written_rep: spalić za sobą mosty
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bryde alle broer | bryde alle broer bag sig | brænde alle broer | brænde alle broer bag sig
sense_list:
(książkowy) uniemożliwić sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zerwać z kimś lub z czymś nieodwołalnie


lexentry: pol/spalony__rzeczownik__1
written_rep: spalony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: offside
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej


lexentry: pol/spaniel__rzeczownik__1
written_rep: spaniel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spaniel
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach


lexentry: pol/spartański__przymiotnik__1
written_rep: spartański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: spartansk
sense_list:
charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością | dotyczący Sparty, związany ze Spartą


lexentry: pol/spasanie__rzeczownik__1
written_rep: spasanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: græsse
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) bezpośrednie zjadanie organizmów żywych | (rolnictwo, rolniczy) karmienie / tuczenie zwierząt


lexentry: pol/spać__czasownik__1
written_rep: spać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sove
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości | (eufemistycznie) mieć stosunek płciowy


lexentry: pol/specjalista__rzeczownik__1
written_rep: specjalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: specialist | speciallæge
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz, który zajmuje się określonym działem medycyny; który ukończył dodatkowe studia podyplomowe


lexentry: pol/specjalna_operacja_wojskowa__rzeczownik__1
written_rep: specjalna operacja wojskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: særlig militær operation
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) propagandowe określenie rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r.;


lexentry: pol/specjalny__przymiotnik__1
written_rep: specjalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: speciel
sense_list:
mający szczególne, wyjątkowe właściwości | odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby


lexentry: pol/specyficzny__przymiotnik__1
written_rep: specyficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: specifik
sense_list:
typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie) | wyróżniający się na tle innych


lexentry: pol/spedytor__rzeczownik__1
written_rep: spedytor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: speditør
sense_list:
(transport, transportowy) osoba lub firma organizująca i nadzorująca transport towarów, pośrednicząca między nadawcą a przewoźnikiem;


lexentry: pol/spektroskopia__rzeczownik__1
written_rep: spektroskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spektroskopi
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) analiza emitowanego bądź absorbowanego promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/spekulacja__rzeczownik__1
written_rep: spekulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hasard
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) nieuczciwe przedsięwzięcie, wykupywanie i odsprzedaż z dużym zyskiem towarów, na które popyt przewyższa podaż


lexentry: pol/spekulatywny__przymiotnik__1
written_rep: spekulatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: spekulativ
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z ryzykownym inwestowaniem w celu osiągnięcia szybkiego zysku | dotyczący przypuszczeń, domysłów lub rozważań bez oparcia w pewnych faktach


lexentry: pol/spermatozoid__rzeczownik__1
written_rep: spermatozoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sædcelle
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin


lexentry: pol/spirala__rzeczownik__1
written_rep: spirala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spiral
sense_list:
(matematyka, matematyczny) krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego | (potocznie, potoczny) domaciczna wkładka antykoncepcyjna | coś podobnego do spirali (1.1)


lexentry: pol/spirulina__rzeczownik__1
written_rep: spirulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spirulina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;


lexentry: pol/spoczynek__rzeczownik__1
written_rep: spoczynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hvile
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stan, w którym ciało nie zmienia położenia | stan bezczynności celem nabrania sił po pracy


lexentry: pol/spocząć__czasownik__1
written_rep: spocząć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hvile
sense_list:
(książkowy) usiąść gdzieś aby odpocząć | (książkowy) znaleźć się w jakimś określonym miejscu | zostać pochowanym w jakimś miejscu po śmierci


lexentry: pol/spoina__rzeczownik__1
written_rep: spoina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farve-vau
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) miejsce połączenia dwóch zespawanych metalowych fragmentów konstrukcji


lexentry: pol/spoina__rzeczownik__1
written_rep: spoina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: led
sense_list:
(budownictwo) wypełniona zaprawą szczelina między płytkami ceramicznymi, cegłami lub innymi materiałami budowlanymi


lexentry: pol/spojler__rzeczownik__1
written_rep: spojler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spoiler
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uwaga ujawniająca komuś istotne fragmenty fabuły książki lub filmu, psująca w ten sposób przyjemność ich czytania lub oglądania; | (motoryzacja) element nadwozia pojazdu, który polepsza własności aerodynamiczne;


lexentry: pol/spojrzenie__rzeczownik__1
written_rep: spojrzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blik
sense_list:
skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś | punkt widzenia, pogląd


lexentry: pol/spojówka__rzeczownik__1
written_rep: spojówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bindehinde
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;


lexentry: pol/spokojnie__przysłówek__1
written_rep: spokojnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: roligt
sense_list:
bez problemu, z łatwością, na pewno | bez wydarzeń, które mogłyby zakłócić spokój | monotonnie, jednostajnie | ze spokojem, w opanowany sposób, bez nadmiernych emocji


lexentry: pol/spokojność__rzeczownik__1
written_rep: spokojność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stilhed
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (dawniej, dawny) poczucie bezpieczeństwa, brak obaw, lęków | (przestarzałe, przestarzały) zacisze, ustronność, cisza, milczenie


lexentry: pol/spokój__rzeczownik__1
written_rep: spokój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ro
sense_list:
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania | cisza, brak hałasu, rumorów | stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek


lexentry: pol/sport__rzeczownik__1
written_rep: sport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sport | idræt
sense_list:
(sport, sportowy) forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla zdrowia, współzawodnictwa lub przyjemności;


lexentry: pol/spowiadać__czasownik__2
written_rep: spowiadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: skrifte
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) opowiadać o osobistych sprawach wybranej osobie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawać grzechy w spowiedzi


lexentry: pol/spowiedź__rzeczownik__1
written_rep: spowiedź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skrifte | skriftemål | syndsbekendelse
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia


lexentry: pol/społeczeństwo__rzeczownik__1
written_rep: społeczeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samfund
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;


lexentry: pol/spośród__przyimek__1
written_rep: spośród
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: imellem | mellem
sense_list:
przyimek informujący o ruchu z miejsca pomiędzy jakimiś obiektami | przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru


lexentry: pol/spożywczy__przymiotnik__1
written_rep: spożywczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fødevare
sense_list:
przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały | związany z żywnością lub spożyciem


lexentry: pol/sprawczość__rzeczownik__1
written_rep: sprawczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agentbureau
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) zdolność jednostki do skutecznego oddziaływania na otoczenie


lexentry: pol/sprawdzian__rzeczownik__1
written_rep: sprawdzian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: test
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie | kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test


lexentry: pol/sprawiedliwy__przymiotnik__1
written_rep: sprawiedliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: retfærdig
sense_list:
o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością | o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości


lexentry: pol/sprawozdawczy__przymiotnik__1
written_rep: sprawozdawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rapportering
sense_list:
dotyczący sprawozdania lub sprawozdawcy, związany ze sporządzaniem lub składaniem sprawozdania, stanowiący sprawozdanie


lexentry: pol/spread__rzeczownik__1
written_rep: spread
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: festmåltid
sense_list:
(finanse, finansowy) różnica między oferowanym przez instytucję finansową (np. bank) kursem sprzedaży a kursem kupna;


lexentry: pol/sprint__rzeczownik__1
written_rep: sprint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sprint
sense_list:
(potocznie, potoczny) szybki bieg | (sport, sportowy) bieg na krótkich dystansach (grupa dyscyplin sportowych);


lexentry: pol/sprint__rzeczownik__1
written_rep: sprint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sprinte
sense_list:
(zarządzanie) (informatyka, informatyczny) odcinek czasu (zwykle dwutygodniowy) na początku którego wybiera się zadania a na końcu demonstruje ich wykonanie


lexentry: pol/sprzęgło__rzeczownik__1
written_rep: sprzęgło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kobling
sense_list:
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą; | (potocznie, potoczny) (motoryzacja) pedał sprzęgła, dźwignia sprzęgła


lexentry: pol/sprężyna__rzeczownik__1
written_rep: sprężyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fjeder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;


lexentry: pol/sprężysty__przymiotnik__1
written_rep: sprężysty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: modstandsdygtig
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zdolny do powrotu do wyjściowego kształtu po ustaniu działania siły odkształcającej


lexentry: pol/spudłować__czasownik__1
written_rep: spudłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mangle
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) strzeliwszy, rzuciwszy lub uderzywszy czymś, nie trafić do celu; chybić


lexentry: pol/spuneryzm__rzeczownik__1
written_rep: spuneryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bakke snagvendt
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) przejęzyczenie polegające na zamianie pierwszych głosek w wyrazie lub pomiędzy wyrazami (np. "mój ruch" - "rój much");


lexentry: pol/spust__rzeczownik__1
written_rep: spust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aftrækker
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;


lexentry: pol/spycharka__rzeczownik__1
written_rep: spycharka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bulldozer
sense_list:
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi


lexentry: pol/spójnik__rzeczownik__1
written_rep: spójnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bindeord | konjunktion
sense_list:
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;


lexentry: pol/spójny__przymiotnik__1
written_rep: spójny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sammenhængende
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o zbiorze w przestrzeni metrycznej, figurze geometrycznej, grafie posiadający drogę od każdego punktu / wierzchołka grafu do każdego innego, przebiegającą w całości wewnątrz; (potocznie, potoczny) składający się z jednego kawałka | jednolity, tworzący jedną całość, zwarty | logiczny, konsekwentny, harmonicznie powiązany


lexentry: pol/spółgłoska__rzeczownik__1
written_rep: spółgłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konsonant | medlyd
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;


lexentry: pol/spółka__rzeczownik__1
written_rep: spółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selskab
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników; | (potocznie, potoczny) porozumienie, układ


lexentry: pol/spółka_z_ograniczoną_odpowiedzialnością__rzeczownik__1
written_rep: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anpartsselskab | selskab med begrænset ansvar
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka kapitałowa, której wspólnicy odpowiadają wobec wierzycieli jedynie do wysokości swoich udziałów;


lexentry: pol/spółka_zależna__rzeczownik__1
written_rep: spółka zależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: datterselskab
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, której minimum 50 procent akcji lub udziałów jest własnością innej spółki lub innego podmiotu


lexentry: pol/spędzać__czasownik__1
written_rep: spędzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bruge
sense_list:
być w towarzystwie kogoś | przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas | wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś


lexentry: pol/spłonka__rzeczownik__1
written_rep: spłonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fænghætte
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (technologia, technika, techniczny) mały ładunek wybuchowy inicjujący wybuch właściwego materiału wybuchowego;


lexentry: pol/squash__rzeczownik__1
written_rep: squash
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: squash
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;


lexentry: pol/sranie_w_banię__wykrzyknik__1
written_rep: sranie w banię
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: pis
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/srać__czasownik__1
written_rep: srać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: skide
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (fizjologia, fizjologiczny) wypróżniać się przez otwór odbytniczy | (wulgarnie, wulgaryzm) lekceważyć kogoś lub coś, kpić sobie z czegoś, gwizdać na coś


lexentry: pol/srebrny_ekran__rzeczownik__1
written_rep: srebrny ekran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hvidt lærred
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (przenośnie, przenośnia) kino w ogólności, film kinowy | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) ekran kinowy


lexentry: pol/srebro__rzeczownik__1
written_rep: srebro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sølv
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47; | (sport, sportowy) srebrny medal | biały, błyszczący metal szlachetny, surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet | wyrób, zwłaszcza naczynie, ze srebra (1.2)


lexentry: pol/srokosz__rzeczownik__1
written_rep: srokosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stor tornskade
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej;


lexentry: pol/sromotnik_bezwstydny__rzeczownik__1
written_rep: sromotnik bezwstydny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almindelig stinksvamp | præstepik | stinksvamp
sense_list:
(potocznie, potoczny) (mykologia, mykologiczny) Phallus impudicus, gatunek grzyba niejadalnego z rodziny sromotnikowatych;


lexentry: pol/ssak__rzeczownik__1
written_rep: ssak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pattedyr
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;


lexentry: pol/ssać__czasownik__1
written_rep: ssać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: suge
sense_list:
pić wyciągając z czegoś płyn ustami | (eufemistycznie) (grubiański, grubiańsko) robić fellatio, mieć stosunek oralny | o niemowlętach i młodych zwierzętach pić mleko z piersi matki | powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu | trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem


lexentry: pol/stabilny__przymiotnik__1
written_rep: stabilny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stabil
sense_list:
(o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję | niezmieniający się przez dłuższy czas | łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu


lexentry: pol/stacja__rzeczownik__1
written_rep: stacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: station
sense_list:
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją


lexentry: pol/stacja_kolejowa__rzeczownik__1
written_rep: stacja kolejowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: togstation
sense_list:
(kolejnictwo) miejsce przyjazdu, postoju i odjazdu pociągów, zwykle wyposażone w perony i budynki, w których mieszczą się kasy, poczekalnie, przechowalnie bagażu itp.;


lexentry: pol/stacja_telewizyjna__rzeczownik__1
written_rep: stacja telewizyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tv-station
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) zespół pomieszczeń wraz z aparaturą do nadawania, przekazywania i odbierania sygnałów telewizyjnych;


lexentry: pol/stadion__rzeczownik__1
written_rep: stadion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stadion
sense_list:
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych; | (historia, historyczny, historycznie) miara długości używana w starożytnych krajach o różnych długościach (zazwyczaj 185 m);


lexentry: pol/stadium__rzeczownik__1
written_rep: stadium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stadion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie miara odległości równa około 160 m | część procesu, część czasu rozwoju


lexentry: pol/stado__rzeczownik__1
written_rep: stado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flok | hjord
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;


lexentry: pol/stado__rzeczownik__1
written_rep: stado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hjord
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy) | (zootechnika, zootechniczny) hodowlana grupa zwierząt


lexentry: pol/stajenka__rzeczownik__1
written_rep: stajenka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krybbe
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model żłóbka betlejemskiego, zwykle z figurkami


lexentry: pol/stajnia_Augiasza__rzeczownik__1
written_rep: stajnia Augiasza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: augiasstald
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś zaniedbanego, zapuszczonego, zabałaganionego, co możliwe jest do uporządkowania jedynie największym wysiłkiem;


lexentry: pol/stalinista__rzeczownik__1
written_rep: stalinista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stalinist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik Józefa Stalina, stalinizmu lub członek stalinowskiego aparatu władzy


lexentry: pol/stalinizm__rzeczownik__1
written_rep: stalinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stalinisme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;


lexentry: pol/stalinowski__przymiotnik__1
written_rep: stalinowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stalinistisk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizmem albo z postacią radzieckiego przywódcy Józefa Stalina


lexentry: pol/stalker__rzeczownik__1
written_rep: stalker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stalker
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia


lexentry: pol/stan_cywilny__rzeczownik__1
written_rep: stan cywilny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civilstand
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół cech określających osobę fizyczną w świetle obowiązujących norm prawa cywilnego;


lexentry: pol/stan_nadzwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: stan nadzwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: undtagelsestilstand
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególny reżim prawny, który służy odwróceniu lub umniejszeniu skutków szczególnych zagrożeń, jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające;


lexentry: pol/stan_wojenny__rzeczownik__1
written_rep: stan wojenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: undtagelsestilstand
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa;


lexentry: pol/stan_wyjątkowy__rzeczownik__1
written_rep: stan wyjątkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: undtagelsestilstand
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek wewnętrznych zagrożeń państwa;


lexentry: pol/standard__rzeczownik__1
written_rep: standard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: standard
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) standard literacki, język standardowy; | powszechne kryterium określające poziom usług lub towarów spełniających podstawowe wymagania;


lexentry: pol/standardowy__przymiotnik__1
written_rep: standardowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: standard
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mieszczący się w normach mowy ogólnonarodowej | zgodny z określonym standardem, normą (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/staranny__przymiotnik__1
written_rep: staranny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: omhyggelig
sense_list:
(o osobie) zajmujący się czymś sumiennie | taki, który wykonano ze starannością, pietyzmem, dokładnie


lexentry: pol/starczowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: starczowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alderssyn | gammelmandssyn | gammelsyn
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;


lexentry: pol/staro-cerkiewno-słowiański__rzeczownik__1
written_rep: staro-cerkiewno-słowiański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oldkirkeslavisk
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język południowosłowiański, będący najstarszym literackim językiem słowiańskim;


lexentry: pol/starofrancuski__rzeczownik__1
written_rep: starofrancuski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oldfransk
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii;


lexentry: pol/staroniderlandzki__przymiotnik__1
written_rep: staroniderlandzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gammelnederlandsk
sense_list:
używany, powstały, dziejący się w dawnych Niderlandach; pochodzący, wywodzący się z dawnych Niderlandów


lexentry: pol/staronordyjski__przymiotnik__1
written_rep: staronordyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oldnordisk
sense_list:
związany z językami, zwyczajami lub czasami staronordyjskimi, dotyczący języków, zwyczajów lub czasów staronordyjskich


lexentry: pol/staropolszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: staropolszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oldpolsk
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język polski od jego wyodrębnienia się z prasłowiańszczyzny (ok. X w.) do końca XVI wieku


lexentry: pol/starotestamentowy__przymiotnik__1
written_rep: starotestamentowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gammeltestamentlig
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze Starym Testamentem, dotyczący Starego Testamentu


lexentry: pol/starożytność__rzeczownik__1
written_rep: starożytność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antik | antikken
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres dziejów najstarszych cywilizacji od około 4000 roku p.n.e. do schyłku V wieku n.e.;


lexentry: pol/stary__przymiotnik__1
written_rep: stary
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gammel
sense_list:
mający wiele lat, niemłody | nieaktualny, nieważny | o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia | długo istniejący, mający wieloletnią tradycję


lexentry: pol/starzenie__rzeczownik__1
written_rep: starzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldring
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) zmiana właściwości materiału z upływem czasu;


lexentry: pol/statek__rzeczownik__1
written_rep: statek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skib
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną | każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;


lexentry: pol/statek_powietrzny__rzeczownik__1
written_rep: statek powietrzny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luftfartøj
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) urządzenie zdolne do unoszenia się i poruszania w powietrzu, które może być używane do transportu ludzi, ładunków lub celów specjalnych (np. wojskowych, badawczych, ratowniczych)


lexentry: pol/statut__rzeczownik__1
written_rep: statut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: statut
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny stanowiący zbiór przepisów dotyczących podmiotu prawa publicznego lub prywatnego;


lexentry: pol/statyka__rzeczownik__1
written_rep: statyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: statik
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki fizycznej, zajmujacy sie równowagą sił i momentów sił działających na nieruchome ciała materialne


lexentry: pol/statystyka__rzeczownik__1
written_rep: statystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: statistik
sense_list:
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych; | wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów


lexentry: pol/statyw__rzeczownik__1
written_rep: statyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stativ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) podstawa, najczęściej w postaci trójnogu ze składanymi nogami, wykonana z metalu lub drewna, służąca do stabilizowania mocowanych na niej przyrządów, np. aparatu fotograficznego, kamery, urządzeń geodezyjnych


lexentry: pol/staw__rzeczownik__1
written_rep: staw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dam
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;


lexentry: pol/stawać__czasownik__2
written_rep: stawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: blive
sense_list:
przechodzić w inny stan, zmieniać się; zostawać kimś, czymś | tylko w (aspekt dokonany): wydarzyć się, mieć miejsce, nastąpić


lexentry: pol/stawianie_chochoła__rzeczownik__1
written_rep: stawianie chochoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stråmand
sense_list:
metoda manipulacji polegająca na atakowaniu, wyśmiewaniu lub podważaniu poglądów przeciwnika, których przeciwnik nigdy nie wyraził


lexentry: pol/stawonóg__rzeczownik__1
written_rep: stawonóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leddyr
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;


lexentry: pol/staza__rzeczownik__1
written_rep: staza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: årepresse
sense_list:
(środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie


lexentry: pol/stać__czasownik__1
written_rep: stać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stå
sense_list:
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach | o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych | (potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym)


lexentry: pol/stała__rzeczownik__1
written_rep: stała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konstant
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) symbol, któremu przyporządkowana jest pewna niezmienna wartość;


lexentry: pol/stearyna__rzeczownik__1
written_rep: stearyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stearin
sense_list:
(chemia, chemiczny) biała lub żółtawa substancja, będąca mieszaniną kwasu palmitynowego, kwasu stearynowego oraz nieznacznej ilości kwasów nienasyconych, stosowana m.in. do produkcji świec, mydeł, past, a także w farmacji i przemyśle;


lexentry: pol/stebnować__czasownik__1
written_rep: stebnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stik
sense_list:
(krawiectwo) szyć ozdobnie widocznym ściegiem po wierzchu materiału, tworząc pojedynczą, nieprzerwaną linię


lexentry: pol/stechiometria__rzeczownik__1
written_rep: stechiometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: støkiometri
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się ilościowymi relacjami między substancjami uczestniczącymi w reakcjach chemicznych;


lexentry: pol/stek__rzeczownik__1
written_rep: stek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: steak
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;


lexentry: pol/stekowiec__rzeczownik__1
written_rep: stekowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kloakdyr
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, w którego budowie anatomicznej przewody moczowe i płciowe uchodzą do steku


lexentry: pol/stela__rzeczownik__1
written_rep: stela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stele
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) (sztuka) w starożytności wolno stojąca płyta upamiętniająca wyjątkową okoliczność lub wydarzenia


lexentry: pol/stenografia__rzeczownik__1
written_rep: stenografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stenografi
sense_list:
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;


lexentry: pol/ster__rzeczownik__1
written_rep: ster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ror
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;


lexentry: pol/steradian__rzeczownik__1
written_rep: steradian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: steradian
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary kąta bryłowego w układzie SI, równa mierze kąta o wierzchołku w środku kuli, wycinającego z powierzchni tej kuli fragment o powierzchni równej kwadratowi promienia kuli;


lexentry: pol/stereotyp__rzeczownik__1
written_rep: stereotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stereotyp
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych; | (poligrafia) rodzaj matrycy drukarskiej do druku wypukłego


lexentry: pol/stereotypowy__przymiotnik__1
written_rep: stereotypowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stereotyp
sense_list:
zawsze taki sam, powtarzający się bez zmian | zgodny ze stereotypem, niezmienny, szablonowy, tradycyjny


lexentry: pol/sternik__rzeczownik__1
written_rep: sternik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rorgænger
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stopień żeglarski niższy od stopnia kapitana i żeglarz posiadający ów stopień


lexentry: pol/sterować__czasownik__1
written_rep: sterować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: styre
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczać kierunek za pomocą steru | kierować jakimiś działaniami, wpływać na coś, rządzić czymś | kontrolować pracę urządzenia


lexentry: pol/sterowiec__rzeczownik__1
written_rep: sterowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luftskib | zeppeliner
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd;


lexentry: pol/sterylizacja__rzeczownik__1
written_rep: sterylizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sterilisation | sterilisering
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) niszczenie drobnoustrojów i ich zarodników za pomocą czynników fizycznych i chemicznych przeprowadzane w celach antyseptycznych, do konserwacji produktów żywnościowych itp.; | (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pozbawianie płodności (zwykle podczas zabiegu chirurgicznego) przy jednoczesnym zachowaniu czynności hormonalnej gruczołów płciowych


lexentry: pol/sterylizować__czasownik__1
written_rep: sterylizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sterilisere
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) niszczyć mikroorganizmy i ich spory | (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) pozbawiać płodności


lexentry: pol/stewardesa__rzeczownik__1
written_rep: stewardesa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stewardesse
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów; | (morski) członkini załogi statku obsługująca pasażerów;


lexentry: pol/stewia__rzeczownik__1
written_rep: stewia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sukkerplante
sense_list:
(botanika, botaniczny) Stevia Cavanilles, jeden z rodzajów roślin z rodziny astrowatych; | (spożywczy) naturalna substancja słodząca w postaci sproszkowanych liści i pąków albo skrystalizowanego ekstraktu ze Stevia rebaudiana, uprawnego gatunku stewii (1.1)


lexentry: pol/stigma__rzeczownik__1
written_rep: stigma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stigma
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana w języku greckim; w greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 6; jest ligaturą liter sigma i tau;


lexentry: pol/sto_lat__wykrzyknik__1
written_rep: sto lat
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: længe leve
sense_list:
życzenia pomyślnego i długiego życia w dobrej kondycji składane najczęściej z okazji urodzin, rocznic i uroczystych wydarzeń


lexentry: pol/stochastyczny__przymiotnik__1
written_rep: stochastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stokastisk
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek


lexentry: pol/stocznia__rzeczownik__1
written_rep: stocznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: værft
sense_list:
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;


lexentry: pol/stodoła__rzeczownik__1
written_rep: stodoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lade
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.


lexentry: pol/stoicyzm__rzeczownik__1
written_rep: stoicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoicisme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starogrecka szkoła filozoficzna kładąca nacisk na wewnętrzną dyscyplinę moralną, wypełnianie obowiązków które na nas spadły oraz odcięciu się od emocji i zdarzeń zewnętrznych, w celu osiągnięcia szczęścia;


lexentry: pol/stojak__rzeczownik__1
written_rep: stojak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stander
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać


lexentry: pol/stok__rzeczownik__1
written_rep: stok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skråning | hældning
sense_list:
(geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem


lexentry: pol/stolarz__rzeczownik__1
written_rep: stolarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snedker
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;


lexentry: pol/stolec__rzeczownik__1
written_rep: stolec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stol
sense_list:
(dawniej, dawny) tron monarchy, biskupa | (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odchody ludzkie lub zwierzęce


lexentry: pol/stolica__rzeczownik__1
written_rep: stolica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hovedstad
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;


lexentry: pol/stolik__rzeczownik__1
written_rep: stolik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bord
sense_list:
(gastronomia) stół z siedzeniami przygotowany dla klientów w restauracji, barze | (termin karciany) w brydżu: karty partnera rozgrywającego, rozłożone na stole i widoczne dla wszystkich


lexentry: pol/stomia__rzeczownik__1
written_rep: stomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spalteåbning
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczne połączenie między przewodem pokarmowym (jelitem cienkim lub grubym) albo rzadziej układem moczowym ze skórą na brzuchu, wytworzone gdy wydalanie kału lub moczu drogą naturalną stało się u pacjenta niemożliwe lub znacznie utrudnione;


lexentry: pol/stonka__rzeczownik__1
written_rep: stonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coloradobille
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say)


lexentry: pol/stonka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: stonka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coloradobille | kartoffelbille
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;


lexentry: pol/stonoga__rzeczownik__1
written_rep: stonoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tusindben
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży


lexentry: pol/stopa_metryczna__rzeczownik__1
written_rep: stopa metryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: versefod
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) podstawowa jednostka rytmiczna w wersyfikacji (budowie wiersza)


lexentry: pol/stopa_okopowa__rzeczownik__1
written_rep: stopa okopowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skyttegravsfod
sense_list:
(medycyna, medyczny) (wojskowość, wojskowy) zespół objawów związanych odmrożeniem i opuchlizną stóp narażonych na długotrwały nacisk w warunkach zimna i wilgoci, obserwowanych wśród żołnierzy w okopach podczas dziań wojennych;


lexentry: pol/stoper__rzeczownik__1
written_rep: stoper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stopur
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) urządzenie do mierzenia odstępu czasu z dokładnością do ułamków sekundy


lexentry: pol/stopień__rzeczownik__1
written_rep: stopień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grad
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury | (gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka umożliwiająca porównywanie wielkości stopnia (1.8) cechy między kilkoma obiektami | (matematyka, matematyczny) maksymalna suma wykładników zmiennych wśród jednomianów, tworzących dany wielomian; | (poligrafia) (zobacz) stopień pisma


lexentry: pol/stopień__rzeczownik__1
written_rep: stopień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grad | vinkelgrad
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;


lexentry: pol/stopień_najwyższy__rzeczownik__1
written_rep: stopień najwyższy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superlativ
sense_list:
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy


lexentry: pol/stopień_wyższy__rzeczownik__1
written_rep: stopień wyższy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komparativ
sense_list:
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś


lexentry: pol/stopka__rzeczownik__1
written_rep: stopka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trykfod
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (krawiectwo) część maszyny do szycia dociskająca szytą tkaninę do płytki ściegowej


lexentry: pol/stopniowanie__rzeczownik__1
written_rep: stopniowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gradbøjning
sense_list:
(gramatyka) odmienianie przymiotników lub przysłówków przez stopnie, pozwalające różnicować nasilenie danej cechy


lexentry: pol/stos__rzeczownik__1
written_rep: stos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligbål
sense_list:
drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego


lexentry: pol/stosunek_przerywany__rzeczownik__1
written_rep: stosunek przerywany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afbrudt samleje | coitus interruptus
sense_list:
(medycyna, medyczny) stosunek płciowy, podczas którego dochodzi do wyjścia członka z pochwy przed wytryskiem nasienia


lexentry: pol/stosunek_płciowy__rzeczownik__1
written_rep: stosunek płciowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samleje
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;


lexentry: pol/stowarzyszać__czasownik__2
written_rep: stowarzyszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: forene sig | forenes
sense_list:
łączyć się z osobami lub grupami osób w jedną organizację dążącą do uskuteczniania wspólnych zamierzeń


lexentry: pol/stowarzyszenie__rzeczownik__1
written_rep: stowarzyszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forening
sense_list:
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;


lexentry: pol/stołek__rzeczownik__1
written_rep: stołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taburet
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) niewielkie jednosobowe, niskie, twarde siedzisko bez oparcia, zazwyczaj na kilku nogach


lexentry: pol/strajk__rzeczownik__1
written_rep: strajk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strejke
sense_list:
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;


lexentry: pol/strategia__rzeczownik__1
written_rep: strategia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strategi
sense_list:
ogólny plan działań, szerszy od taktyki | (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy definiujący rodzinę wymiennych algorytmów


lexentry: pol/straż_pożarna__rzeczownik__1
written_rep: straż pożarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brandvæsen
sense_list:
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;


lexentry: pol/straż_przybrzeżna__rzeczownik__1
written_rep: straż przybrzeżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kystvagt
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic


lexentry: pol/strażnica__rzeczownik__1
written_rep: strażnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kontroltårn | vagttårn
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż;


lexentry: pol/strefa_erogenna__rzeczownik__1
written_rep: strefa erogenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erogen zone
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;


lexentry: pol/strefa_klimatyczna__rzeczownik__1
written_rep: strefa klimatyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klimabælte | klimazone
sense_list:
obszar Ziemi, przyjmujący zazwyczaj postać równoleżnikowego pasa, w obrębie którego podobny przebieg mają elementy klimatu wybrane jako podstawa wydzielenia strefy (najczęściej temperatura powietrza, opad, ciśnienie atmosferyczne)


lexentry: pol/streptomycyna__rzeczownik__1
written_rep: streptomycyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: streptomycin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze C21H39N7O12, antybiotyk wytwarzany przez pleśniaka Streptomyces griseus, używany przy leczeniu chorób spowodowanych przez gronkowce i paciorkowce oraz niektóre odmiany gruźlicy;


lexentry: pol/streszczać__czasownik__1
written_rep: streszczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: forkorte
sense_list:
skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie


lexentry: pol/stroik__rzeczownik__1
written_rep: stroik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rør
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach


lexentry: pol/stroić__czasownik__1
written_rep: stroić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stemme
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun


lexentry: pol/strona__rzeczownik__1
written_rep: strona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: side
sense_list:
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp. | umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś


lexentry: pol/strona_internetowa__rzeczownik__1
written_rep: strona internetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: webside
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;


lexentry: pol/stronnictwo__rzeczownik__1
written_rep: stronnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fest
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowane ugrupowanie o wspólnych poglądach, działające wspólnie dla osiągnięcia określonych celów


lexentry: pol/strop__rzeczownik__1
written_rep: strop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loft
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) poziomy element konstrukcyjny budynku, najczęściej rozdzielający dwie kondygnacje;


lexentry: pol/strudel__rzeczownik__1
written_rep: strudel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strudel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła;


lexentry: pol/strug__rzeczownik__1
written_rep: strug
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: høvl
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna


lexentry: pol/struga__rzeczownik__1
written_rep: struga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bæk
sense_list:
(geografia, geograficzny) mała rzeczka | ciecz płynąca wąskim pasmem; płynąca, lejąca się woda, ciecz


lexentry: pol/strumień__rzeczownik__1
written_rep: strumień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strøm
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) duża ilość poruszających się osób lub rzeczy | ciecz lejąca się wąskim pasmem


lexentry: pol/struna__rzeczownik__1
written_rep: struna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: streng
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;


lexentry: pol/strup__rzeczownik__1
written_rep: strup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sårskorpe
sense_list:
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;


lexentry: pol/strusia_polityka__rzeczownik__1
written_rep: strusia polityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strudsepolitik | strudspolitik
sense_list:
sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji


lexentry: pol/strych__rzeczownik__1
written_rep: strych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loft
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;


lexentry: pol/strzał__rzeczownik__1
written_rep: strzał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skud
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni | (potocznie, potoczny) próba losowego zgadnięcia odpowiedzi | (sport, sportowy) uderzenie, kopnięcie piłki


lexentry: pol/strzał_w_ciemno__rzeczownik__1
written_rep: strzał w ciemno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skud i tågen
sense_list:
działanie podejmowane bez posiadania dostatecznej wiedzy na jakiś temat, tak, że nie wiadomo, czy jest ono prawidłowe


lexentry: pol/strzałka__rzeczownik__1
written_rep: strzałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pil
sense_list:
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek albo miejsce | (botanika, botaniczny) Sagittaria L., rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych;


lexentry: pol/strzemię__rzeczownik__1
written_rep: strzemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stigbøjle
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;


lexentry: pol/strzykawka__rzeczownik__1
written_rep: strzykawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sprøjte
sense_list:
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;


lexentry: pol/strzyżoń__rzeczownik__1
written_rep: strzyżoń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gærdesmutte
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce Środkowej i Południowej


lexentry: pol/strzyżyczek__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gærdesmutte
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Belize, Gwatemali, Hondurasie i Meksyku


lexentry: pol/strzyżyk__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gærdesmutte
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały wędrowny ptak z rodziny strzyżyków, podobny do wróbla, zamieszkujący Amerykę Północną i Eurazję


lexentry: pol/strzyżyki__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gærdesmutte
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Troglodytidae Swainson, rodzina ptaków z rzędu wróblowych, obejmująca gatunki występujące w Ameryce i Eurazji;


lexentry: pol/strój__rzeczownik__1
written_rep: strój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stemning
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiednie ustawienie gitary lub innego instrumentu muzycznego


lexentry: pol/studio__rzeczownik__1
written_rep: studio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: studie | studio
sense_list:
pomieszczenie przeznaczone do nagrań dźwiękowych, audycji radiowych, telewizyjnych lub filmowych itp. | pracownia artysty, np. malarza, fotografika itp.


lexentry: pol/stulejka__rzeczownik__1
written_rep: stulejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fimosis | forhudsforsnævring | phimosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia;


lexentry: pol/stuptut__rzeczownik__1
written_rep: stuptut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gamache
sense_list:
(potocznie, potoczny) ochraniacz na nogę mający kształt rurki, wykonany z wodoodpornego i odpornego na zabrudzenia materiału;


lexentry: pol/stwórca__rzeczownik__1
written_rep: stwórca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skaber
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek boga, któremu przypisuje się stworzenie wszechświata lub ludzi; | ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego)


lexentry: pol/styczna__rzeczownik__1
written_rep: styczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tangent
sense_list:
(geometria) linia prosta mająca punkt wspólny z krzywą lub powierzchnią, nieprzecinająca jej w tym punkcie;


lexentry: pol/stycznik__rzeczownik__1
written_rep: stycznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kontaktor
sense_list:
(elektryczność) urządzenie elektromechaniczne do zamykania i przerywania obwodów elektrycznych średniej mocy;


lexentry: pol/styl__rzeczownik__1
written_rep: styl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stil
sense_list:
sposób czyjegoś postępowania, zachowania | sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania; | zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.


lexentry: pol/styl_życia__rzeczownik__1
written_rep: styl życia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: livsstil
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje;


lexentry: pol/stylista__rzeczownik__1
written_rep: stylista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stylist
sense_list:
osoba tworząca czyjś wizerunek, doradzając odpowiedni strój, makijaż, fryzurę itp. | projektant mody, fryzur, wnętrz itp.


lexentry: pol/stylistyka__rzeczownik__1
written_rep: stylistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stilistik
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dział nauki zajmujący się opisem i analizą stylów językowych


lexentry: pol/stymulacja__rzeczownik__1
written_rep: stymulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stimulation
sense_list:
(biologia, biologiczny) wywoływanie stanu pobudzenia w organizmie przez bodziec zewnętrzny | pobudzanie do aktywności, rozwoju


lexentry: pol/stypulacja__rzeczownik__1
written_rep: stypulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bestemmelse
sense_list:
(dawniej, dawny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa, ugoda lub inne zobowiązanie


lexentry: pol/stóg__rzeczownik__1
written_rep: stóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stak
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) duży stos siana, rzadziej słomy lub zboża, układany zazwyczaj wokół ustawionego pionowo drąga w kształt stożka lub kopuły


lexentry: pol/stół__rzeczownik__1
written_rep: stół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bord
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;


lexentry: pol/stęp__rzeczownik__1
written_rep: stęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fodsti
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) czterotaktowy, najwolniejszy chód konia, osła i muła; | (zoologia, zoologiczny) czterotaktowy wzór chodu zwierzęcia czworonożnego;


lexentry: pol/stępka__rzeczownik__1
written_rep: stępka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: køl
sense_list:
(marynarka) (technologia, technika, techniczny) główna, podłużna belka konstrukcyjna umieszczona w osi na dnie kadłuba statku wodnego;


lexentry: pol/stężenie_normalne__rzeczownik__1
written_rep: stężenie normalne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: normalitet
sense_list:
(chemia, chemiczny) liczba gramorównoważników substancji w roztworze odniesiona do jednostki objętości;


lexentry: pol/subiektywny__przymiotnik__1
written_rep: subiektywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: subjektiv
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego | stronniczy, odznaczający się subiektywizmem


lexentry: pol/subkontynent__rzeczownik__1
written_rep: subkontynent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subkontinent
sense_list:
(geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;


lexentry: pol/subkultura__rzeczownik__1
written_rep: subkultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subkultur
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;


lexentry: pol/subskrypcja__rzeczownik__1
written_rep: subskrypcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abonnement
sense_list:
formalne (pisemne lub elektroniczne) zobowiązanie do nabycia lub wykupienia czegoś cyklicznie wydawanego


lexentry: pol/substancja__rzeczownik__1
written_rep: substancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: substans
sense_list:
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)


lexentry: pol/substancja_czynna__rzeczownik__1
written_rep: substancja czynna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aktiv substans
sense_list:
(medycyna, medyczny) (biochemia, biochemiczny) substancja jakiegokolwiek pochodzenia, która może spowodować zmiany w procesach fizjologicznych lub biochemicznych organizmów żywych, stanowiąca podstawę leku;


lexentry: pol/subsydium__rzeczownik__1
written_rep: subsydium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tilskud
sense_list:
(urzędowy) pomoc finansowa udzielona osobie prawnej, jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej przeznaczona na konkretny rodzaj działalności


lexentry: pol/subwoofer__rzeczownik__1
written_rep: subwoofer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subwoofer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) głośnik służący do odtwarzania dźwięków o bardzo małych częstotliwościach;


lexentry: pol/sudoku__rzeczownik__1
written_rep: sudoku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sudoku
sense_list:
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;


lexentry: pol/sufler__rzeczownik__1
written_rep: sufler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sufflør
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza;


lexentry: pol/sufrażystka__rzeczownik__1
written_rep: sufrażystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suffragette
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działaczka walcząca o prawa wyborcze dla kobiet na przełomie XIX i XX wieku (głównie w krajach anglosaskich);


lexentry: pol/sugestywny__przymiotnik__1
written_rep: sugestywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: suggestiv
sense_list:
wywierający silny wpływ na czyjeś myśli i wyobraźnię, narzucający komuś sposób myślenia; bardzo przekonujący


lexentry: pol/suicydologia__rzeczownik__1
written_rep: suicydologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suicidologi
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) interdyscyplinarna nauka zajmująca się problematyką samobójstw i szeroko pojętą autodestruktywnością;


lexentry: pol/suka__rzeczownik__1
written_rep: suka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tæve | mær
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się


lexentry: pol/sukienka__rzeczownik__1
written_rep: sukienka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kjole
sense_list:
(krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;


lexentry: pol/sukkub__rzeczownik__1
written_rep: sukkub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: succubus
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) rodzaj mitycznego demona pod postacią pięknej kobiety kuszącego erotycznie mężczyzn we śnie;


lexentry: pol/suknia__rzeczownik__1
written_rep: suknia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kjole
sense_list:
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;


lexentry: pol/sukulent__rzeczownik__1
written_rep: sukulent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sukkulent
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina przystosowana do życia na gorących półpustyniach, posiadająca grube mięsiste pędy bądź liście, służące do gromadzenia wody;


lexentry: pol/sumak__rzeczownik__1
written_rep: sumak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sumak
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rhus, rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku


lexentry: pol/sumeryjski__przymiotnik__1
written_rep: sumeryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sumerisk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków


lexentry: pol/sumienie__rzeczownik__1
written_rep: sumienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samvittighed
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło;


lexentry: pol/superbohater__rzeczownik__1
written_rep: superbohater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superhelt
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pozytywny bohater literacki, filmowy lub komiksowy posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;


lexentry: pol/superksiężyc__rzeczownik__1
written_rep: superksiężyc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supermåne
sense_list:
(potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) księżyc w pełni, obserwowany w syzygijnym perygeum;


lexentry: pol/supernowa__rzeczownik__1
written_rep: supernowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supernova
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtownie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw;


lexentry: pol/superżywność__rzeczownik__1
written_rep: superżywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superfood | superfødevarer | supermad
sense_list:
(neologizm) żywność pochodzenia roślinnego o wysokiej wartości odżywczej ((na przykład) wysokiej zawartości polifenoli lub antyoksydantów) mająca korzystne działanie na zdrowie


lexentry: pol/suplement_diety__rzeczownik__1
written_rep: suplement diety
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kosttilskud
sense_list:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek zawierający składniki odżywcze mający stanowić uzupełnienie diety;


lexentry: pol/suport__rzeczownik__1
written_rep: suport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supportband
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) solista lub zespół muzyczny rozgrzewający publiczność, którego występ poprzedza wyjście na scenę gwiazdy koncertu;


lexentry: pol/surfing__rzeczownik__1
written_rep: surfing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: surfing
sense_list:
(sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej;


lexentry: pol/surowy__przymiotnik__1
written_rep: surowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hård
sense_list:
taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy


lexentry: pol/surowy__przymiotnik__1
written_rep: surowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rå
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony | o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze


lexentry: pol/surrealistyczny__przymiotnik__1
written_rep: surrealistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: surreel
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) związany z surrealizmem, wywodzący się z surrealizmu


lexentry: pol/surrealizm__rzeczownik__1
written_rep: surrealizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: surrealisme
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;


lexentry: pol/sushi__rzeczownik__1
written_rep: sushi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sushi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) japońska potrawa z ryżu zaprawionego octem ryżowym z różnymi dodatkami w postaci owoców morza, ryb, warzyw, grzybów oraz jajek;


lexentry: pol/suszka__rzeczownik__1
written_rep: suszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klatpapir
sense_list:
(papiernictwo, przemysł papierniczy) przyrząd do osuszania papieru z atramentu, mający formę przycisku z przymocowaną do podstawy bibułą


lexentry: pol/suw__rzeczownik__1
written_rep: suw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klokkeslag
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) w silnikach, maszynach, urządzeniach mechanicznych: ruch jednego elementu względem drugiego na pewnej długości, np. ruch tłoka w cylindrze w silniku spalinowym


lexentry: pol/suwak_logarytmiczny__rzeczownik__1
written_rep: suwak logarytmiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regnestok
sense_list:
przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych;


lexentry: pol/suwerenność__rzeczownik__1
written_rep: suwerenność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suverænitet
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji


lexentry: pol/swastyka__rzeczownik__1
written_rep: swastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svastika
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;


lexentry: pol/swat__rzeczownik__1
written_rep: swat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirsten Giftekniv
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) osoba, która swata dwie osoby, pośredniczy w zawieraniu związku małżeńskiego


lexentry: pol/swing__rzeczownik__1
written_rep: swing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gynge
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kierunek muzyki jazzowej popularny na przełomie lat 30. i 40. XX wieku; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny w rytmie swinga (1.2)


lexentry: pol/sygnalista__rzeczownik__1
written_rep: sygnalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fløjteblæser
sense_list:
człowiek, który działając w dobrej intencji, ujawnia lub zgłasza nieprawidłowości, do jakich dochodzi w miejscu pracy, a które naruszają interes pracodawcy lub interes publiczny;


lexentry: pol/sygnalizator__rzeczownik__1
written_rep: sygnalizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signal
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyraźnego informowania o sytuacji wymagającej uwagi


lexentry: pol/sygnał__rzeczownik__1
written_rep: sygnał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signal
sense_list:
znak informacyjny lub ostrzegawczy | bodziec wywołujący reakcję zmysłów | dźwięk sygnalizujący coś | oznaka zapowiadająca nadejście czegoś


lexentry: pol/sygnał_telewizyjny__rzeczownik__1
written_rep: sygnał telewizyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fjernsynssignal
sense_list:
(telekomunikacja) (telewizja, telewizyjny) nośnik informacji wizyjnej i dźwiękowej transmitowany przez nadajnik telewizyjny


lexentry: pol/syjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: syjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zionistisk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) właściwy syjonizmowi, dotyczący syjonizmu lub syjonistów


lexentry: pol/syjonizm__rzeczownik__1
written_rep: syjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zionisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;


lexentry: pol/syk__rzeczownik__1
written_rep: syk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hvislen
sense_list:
odgłos wydawany przez węża albo szybko uchodzące powietrze, podobny do długiego wymawiania litery „s”


lexentry: pol/sykać__czasownik__1
written_rep: sykać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hvisle
sense_list:
wydawać dźwięk jak przedłużone wymawianie głoski s, podobny do brzmienia węża lub powietrza uchodzącego pod ciśnieniem


lexentry: pol/sylaba__rzeczownik__1
written_rep: sylaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stavelse
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;


lexentry: pol/sylabariusz__rzeczownik__1
written_rep: sylabariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stavelsesskrift
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) system pisma, w którym znaki odpowiadają zgłoskom (sylabom), a nie pojedynczym głoskom


lexentry: pol/symbol__rzeczownik__1
written_rep: symbol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: symbol
sense_list:
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu | (sztuka) użycie jakiegoś motywu (opisu, obrazu) do przedstawienia zjawiska, o którym nie chce się powiedzieć wprost;


lexentry: pol/symboliczny__przymiotnik__1
written_rep: symboliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: symbolsk
sense_list:
o niewielkiej wartości materialnej, niewielkim znaczeniu | taki, w którym występują symbole | związany z symbolem, będący symbolem – znakiem umownym pełniącym inne, zastępcze funkcje


lexentry: pol/symbolizm__rzeczownik__1
written_rep: symbolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: symbolisme
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek w literaturze i sztukach plastycznych występujący na przełomie XIX i XX w., posługujący się symbolem jako podstawowym środkiem wyrazu;


lexentry: pol/symetria__rzeczownik__1
written_rep: symetria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: symmetri
sense_list:
(potocznie, potoczny) właściwość danego przedmiotu, według której możliwe jest podzielenie go na dwie połówki będące swoim lustrzanym odbiciem | równowaga i zgodność pomiędzy poszczególnymi elementami całości | (matematyka, matematyczny) właściwość figury, bryły lub ogólnie dowolnego obiektu matematycznego, polegająca na tym, iż istnieje należące do pewnej zadanej klasy przekształcenie niebędące identycznością, które odwzorowuje dany obiekt na niego samego;


lexentry: pol/symfonia__rzeczownik__1
written_rep: symfonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: symfoni
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;


lexentry: pol/symonia__rzeczownik__1
written_rep: symonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: simoni
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) praktyka sprzedawania i kupowania godności, urzędów i dóbr w czasach średniowiecza;


lexentry: pol/symulować__czasownik__1
written_rep: symulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: foregive
sense_list:
udawać pewną sytuację, naśladować coś w celu zaobserwowania jego właściwości lub przećwiczenia zachowania w danej sytuacji | świadomie wprowadzać w błąd poprzez udawanie


lexentry: pol/syn_marnotrawny__rzeczownik__1
written_rep: syn marnotrawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fortabte søn
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) osoba, która zawiniła lub zbłądziła, lecz ostatecznie się opamiętała;


lexentry: pol/synapizm__rzeczownik__1
written_rep: synapizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sennepsplaster
sense_list:
(dawniej, dawny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) plaster rozgrzewający z olejkiem gorczycowym albo okład z roztartych nasion czarnej gorczycy


lexentry: pol/synapsa__rzeczownik__1
written_rep: synapsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: synapse
sense_list:
(biologia, biologiczny) połączenie między aksonem komórki nerwowej a inną komórką, gdzie następuje przekazanie pobudzenia z jednej komórki do drugiej;


lexentry: pol/synchronizacja__rzeczownik__1
written_rep: synchronizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: synkronisering
sense_list:
proces doprowadzenia do jednoczesnego działania, zgodności czasu lub rytmu różnych elementów, systemów, urządzeń albo czynności


lexentry: pol/syndrom__rzeczownik__1
written_rep: syndrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syndrom
sense_list:
zespół cech charakterystycznych dla określonego, zwykle negatywnego, zjawiska w dziedzinie nauk ścisłych lub humanistycznych


lexentry: pol/syndrom_sztokholmski__rzeczownik__1
written_rep: syndrom sztokholmski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stokholm-syndrom | Stokholmsyndrom
sense_list:
stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, przejawiający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi;


lexentry: pol/syndykalizm__rzeczownik__1
written_rep: syndykalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syndikalisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w ruchu robotniczym, zakładający prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce o prawa proletariatu;


lexentry: pol/syndykat_zbrodni__rzeczownik__1
written_rep: syndykat zbrodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forbrydersyndikat
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) zorganizowana grupa przestępcza używająca brutalnych metod w dążeniu do realizacji zamierzonych celów


lexentry: pol/synekdocha__rzeczownik__1
written_rep: synekdocha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: synekdoke
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) figura stylistyczna polegająca na nazwaniu całości lub ogółu rzeczy nazwą części lub jednej rzeczy, bądź też na odwrót;


lexentry: pol/synergia__rzeczownik__1
written_rep: synergia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: synergi
sense_list:
(książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników


lexentry: pol/synod__rzeczownik__1
written_rep: synod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: synode
sense_list:
(administracja) (kościelny) zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich | (administracja) (kościelny) w prawosławiu: stała rada biskupów


lexentry: pol/synonim__rzeczownik__1
written_rep: synonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: synonym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik


lexentry: pol/synoptyczny__przymiotnik__1
written_rep: synoptyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: synoptisk
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) związany z synoptyką, z prognozowaniem pogody | taki, który umożliwia porównanie dając pogląd na wszystkie części złożonej całości


lexentry: pol/syntagma__rzeczownik__1
written_rep: syntagma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frase
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;


lexentry: pol/syntetyczny__przymiotnik__1
written_rep: syntetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: syntetisk
sense_list:
taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę | taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający


lexentry: pol/synteza__rzeczownik__1
written_rep: synteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syntese
sense_list:
połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia | (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna łączenia się substancji prostych w złożone


lexentry: pol/syntezator__rzeczownik__1
written_rep: syntezator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: synthesizer
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (elektryczność) urządzenie elektroniczne wytwarzające i przekształcające dźwięki, wykorzystywane jako instrument muzyczny;


lexentry: pol/syrena__rzeczownik__1
written_rep: syrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sirene | havfrue
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;


lexentry: pol/syrop__rzeczownik__1
written_rep: syrop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sirup
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, bardzo słodki i lepki roztwór cukru, zagęszczony sok | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roztwór leku w wodzie gęstością i smakiem przypominający syrop (1.1)


lexentry: pol/system__rzeczownik__1
written_rep: system
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: system
sense_list:
układ urządzeń współpracujących ze sobą; | sposób rozwiązywania, obsługi czegoś | ustrój, sposób organizacji życia


lexentry: pol/system_operacyjny__rzeczownik__1
written_rep: system operacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: styresystem | operativsystem
sense_list:
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;


lexentry: pol/system_plików__rzeczownik__1
written_rep: system plików
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filsystem
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;


lexentry: pol/syzyfowa_praca__rzeczownik__1
written_rep: syzyfowa praca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sisyfosarbejde
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (mitologia, mitologiczny) praca bez końca, ciężka, żmudna, ale bezskuteczna i bezcelowa, skazana na niepowodzenie; daremny wysiłek


lexentry: pol/szabat__rzeczownik__1
written_rep: szabat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sabbat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;


lexentry: pol/szabla__rzeczownik__1
written_rep: szabla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sabel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednosieczna broń z wygiętą klingą; | (sport, sportowy) broń szermiercza


lexentry: pol/szablodziób__rzeczownik__1
written_rep: szablodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klyde
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;


lexentry: pol/szablon__rzeczownik__1
written_rep: szablon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skabelon
sense_list:
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty | przyrząd służący do mechanicznego odtwarzania liter, kształtów lub całych rysunków


lexentry: pol/szach__rzeczownik__2
written_rep: szach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: shah
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;


lexentry: pol/szachownica__rzeczownik__1
written_rep: szachownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skakbræt
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;


lexentry: pol/szachy__rzeczownik__1
written_rep: szachy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skak
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;


lexentry: pol/szadź__rzeczownik__1
written_rep: szadź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rim | rimfrost
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;


lexentry: pol/szafa_grająca__rzeczownik__1
written_rep: szafa grająca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grammofonautomat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) knajpiany automat do odtwarzania płyt winylowych za pieniądze


lexentry: pol/szafir__rzeczownik__1
written_rep: szafir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: safir
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego | (mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;


lexentry: pol/szafot__rzeczownik__1
written_rep: szafot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skafot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;


lexentry: pol/szafran__rzeczownik__1
written_rep: szafran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: safran
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów


lexentry: pol/szafranowy__przymiotnik__2
written_rep: szafranowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: safran
sense_list:
(książkowy) mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego


lexentry: pol/szahada__rzeczownik__1
written_rep: szahada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shahadah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu


lexentry: pol/szakal__rzeczownik__1
written_rep: szakal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sjakal
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny do wilka, lecz od niego mniejszy;


lexentry: pol/szalej__rzeczownik__1
written_rep: szalej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemlock
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cicuta, roślina o pierzastych liściach, drobnych, białych kwiatach zebranych w baldachy, zawierająca silnie trujące alkaloidy;


lexentry: pol/szalotka__rzeczownik__1
written_rep: szalotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skalotteløg
sense_list:
(botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebulek tej rośliny


lexentry: pol/szaman__rzeczownik__1
written_rep: szaman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shaman
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;


lexentry: pol/szamanizm__rzeczownik__1
written_rep: szamanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shamanisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;


lexentry: pol/szambelan__rzeczownik__1
written_rep: szambelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kammerherre
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski, oznaczający urzędnika dworu królewskiego lub książęcego, który zajmował się sprawami gospodarczymi, ceremoniami lub opieką nad prywatnymi komnatami władcy


lexentry: pol/szaniec__rzeczownik__1
written_rep: szaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skanse
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ziemna fortyfikacja polowa składająca się z wału i rowu;


lexentry: pol/szanować__czasownik__1
written_rep: szanować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: respektere
sense_list:
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem


lexentry: pol/szansa__rzeczownik__1
written_rep: szansa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chance
sense_list:
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności


lexentry: pol/szantaż__rzeczownik__1
written_rep: szantaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afpresning
sense_list:
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)


lexentry: pol/szara_eminencja__rzeczownik__1
written_rep: szara eminencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grå eminence
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba zakulisowo sprawująca władzę lub skrycie i anonimowo wpływająca na podejmowanie istotnych decyzji, zarazem nie pełniąca funkcji adekwatnych do tych czynności


lexentry: pol/szara_myszka__rzeczownik__1
written_rep: szara myszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grå mus
sense_list:
(dosłownie) mała lub młoda mysz o szarym ubarwieniu | (przenośnie, przenośnia) dziewczyna lub kobieta cicha i skromna, raczej nieśmiała, nie ubierająca się wyzywająco lub nie wyróżniająca się z tłumu


lexentry: pol/szarańcza__rzeczownik__1
written_rep: szarańcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: græshoppe
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;


lexentry: pol/szarlatan__rzeczownik__1
written_rep: szarlatan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charlatan
sense_list:
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski


lexentry: pol/szarotka_alpejska__rzeczownik__1
written_rep: szarotka alpejska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ægte edelweiss
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Leontopodium nivale subsp. alpinum, gatunek rośliny z rodziny astrowatych, występujący w wysokich górach;


lexentry: pol/szary__przymiotnik__1
written_rep: szary
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: grå
sense_list:
w kolorze pośrednim między czarnym a białym | bez światła słonecznego, niepogodny, zamglony, przygnębiający


lexentry: pol/szaser__rzeczownik__1
written_rep: szaser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jæger
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty lub lekkiej jazdy w okresie podbojów napoleońskich;


lexentry: pol/szaszłyk__rzeczownik__1
written_rep: szaszłyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sjasjlyk
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;


lexentry: pol/szatan__rzeczownik__1
written_rep: szatan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Satan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu


lexentry: pol/szatnia__rzeczownik__1
written_rep: szatnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garderobe | omklædningsrum
sense_list:
pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia


lexentry: pol/szatniarz__rzeczownik__1
written_rep: szatniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garderobe
sense_list:
osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym lub półotwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w czasie pobytu klientów w tych instytucjach;


lexentry: pol/szczególnie__przysłówek__1
written_rep: szczególnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: særligt
sense_list:
w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu | w sposób wyjątkowy, osobliwy, inaczej niż przeciętnie


lexentry: pol/szczekanie__rzeczownik__1
written_rep: szczekanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gøen
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) wydawanie przez psa, lisa i inne psowate krótkiego, głośnego głosu służącego do komunikacji, wyrażania emocji i ostrzegania | odgłos słyszany, gdy pies szczeka


lexentry: pol/szczekać__czasownik__1
written_rep: szczekać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gø
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów


lexentry: pol/szczelinowy__przymiotnik__1
written_rep: szczelinowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: frikativ
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany przy znacznym zbliżeniu narządów mowy, ale bez ich zwarcia


lexentry: pol/szczeniak__rzeczownik__2
written_rep: szczeniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: hvalp
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) chłopiec postępujący niepoważnie, zachowujący się w sposób niedojrzały


lexentry: pol/szczepionka__rzeczownik__1
written_rep: szczepionka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaccine
sense_list:
(medycyna, medyczny) preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;


lexentry: pol/szczery__przymiotnik__1
written_rep: szczery
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ærlig | oprigtig
sense_list:
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje


lexentry: pol/szczudłak__rzeczownik__1
written_rep: szczudłak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stylteløber
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Himantopus himantopus, średniej wielkości ptak o bardzo długich nogach, należący do rzędu siewkowych;


lexentry: pol/szczwół_plamisty__rzeczownik__1
written_rep: szczwół plamisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemlock
sense_list:
(botanika, botaniczny) Conium maculatum L., gatunek trującej rośliny dwuletniej z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/szczypce__rzeczownik__1
written_rep: szczypce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tang
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do chwytania przedmiotów w formie dwóch zaciskających się ramion


lexentry: pol/szczypiorek__rzeczownik__1
written_rep: szczypiorek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: purløg
sense_list:
(zdrobniale) od: szczypior | (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek rośliny (Allium schoenoprasum L.) z rodziny czosnkowatych;


lexentry: pol/szczęka__rzeczownik__1
written_rep: szczęka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kæbe
sense_list:
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby | (technologia, technika, techniczny) mechanizm zaciskowy narzędzia lub maszyny


lexentry: pol/szekel__rzeczownik__1
written_rep: szekel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekel
sense_list:
(starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka wagi; | (starożytność) (numizmatyka, numizmatyczny) bliskowschodnia złota lub srebrna moneta


lexentry: pol/szelf__rzeczownik__1
written_rep: szelf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hylde
sense_list:
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) przybrzeżna strefa dna morskiego będąca częścią kontynentu zalanego wodami płytkiego morza;


lexentry: pol/szereg__rzeczownik__1
written_rep: szereg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: række
sense_list:
ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej | (matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników


lexentry: pol/szermierka__rzeczownik__1
written_rep: szermierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fægtning
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla | sztuka władania białą bronią


lexentry: pol/szerokość_geograficzna__rzeczownik__1
written_rep: szerokość geograficzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breddegrad
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna ze współrzędnych geograficznych - kąt pomiędzy lokalną osią pionu a płaszczyzną równika;


lexentry: pol/szeryf__rzeczownik__1
written_rep: szeryf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sherif
sense_list:
w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora; | w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;


lexentry: pol/szeryf__rzeczownik__2
written_rep: szeryf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: serif | skraffering
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) w niektórych krojach pisma: zakończenie linii znaku, przeznaczone głównie do dekoracji;


lexentry: pol/szezlong__rzeczownik__1
written_rep: szezlong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaiselong
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej;


lexentry: pol/szkaplerz__rzeczownik__1
written_rep: szkaplerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scapular
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit


lexentry: pol/szkarlatyna__rzeczownik__1
written_rep: szkarlatyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skarlagensfeber | scarlatina
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra, bakteryjna choroba zakaźna, najczęściej dotycząca dzieci, wywoływana przez paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes), objawiająca się m.in. gorączką, bólem gardła, czerwoną, drobnoplamistą wysypką czy tzw. malinowym językiem;


lexentry: pol/szkic__rzeczownik__1
written_rep: szkic
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skitse
sense_list:
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku | (przenośnie, przenośnia) zarys, konspekt, plan pracy | rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)


lexentry: pol/szkicować__czasownik__1
written_rep: szkicować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: skitsere
sense_list:
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku | przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego


lexentry: pol/szkielet__rzeczownik__1
written_rep: szkielet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skelet
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie; | (przenośnie, przenośnia) struktura, ogólny zarys czegoś | (technologia, technika, techniczny) podstawa konstrukcji


lexentry: pol/szklanka__rzeczownik__1
written_rep: szklanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glas
sense_list:
szklane naczynie, z którego się pije; | zawartość szklanki (1.1) | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) uderzenia w dzwon pokładowy oznajmiające godziny wachty;


lexentry: pol/szklarnia__rzeczownik__1
written_rep: szklarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drivhus
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;


lexentry: pol/szkolenie__rzeczownik__1
written_rep: szkolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kursus
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) jeden lub wiele (cykl) wykładów lub zajęć praktycznych służących do uzupełnienia wiedzy, wykształcenia, umiejętności


lexentry: pol/szkoła__rzeczownik__1
written_rep: szkoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skole
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) instytucja edukacyjna; | budynek, w którym mieści się szkoła (1.1) | kierunek w sztuce lub nauce | poszerzająca horyzonty sytuacja życiowa | uczniowie i pracownicy takiej placówki


lexentry: pol/szkoła_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: szkoła wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: universitet
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkoła kształcąca najwyżej kwalifikowanych pracowników w zakresie ustalonych dziedzin


lexentry: pol/szkuner__rzeczownik__1
written_rep: szkuner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skonnert
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;


lexentry: pol/szkło_wodne__rzeczownik__1
written_rep: szkło wodne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vandglas
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór wodny mieszaniny krzemianów, mający wiele zastoswań w chemii budowlanej, przemysłowej i gospodarczej;


lexentry: pol/szlachar__rzeczownik__1
written_rep: szlachar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toppet skallesluger
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;


lexentry: pol/szlachetny__przymiotnik__1
written_rep: szlachetny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ædel
sense_list:
taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny


lexentry: pol/szlachta__rzeczownik__1
written_rep: szlachta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu | (historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;


lexentry: pol/szlagier__rzeczownik__1
written_rep: szlagier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slager
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bardzo popularny utwór muzyczny, podbijająca listy przebojów; przebój | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej, charakteryzujący się sentymentalnymi tekstami i prostą, chwytliwą melodią


lexentry: pol/szlak__rzeczownik__1
written_rep: szlak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sti
sense_list:
(turystyka, turystyczny) znakowana ścieżka do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, narciarskiej itp.;


lexentry: pol/szlezwicki__przymiotnik__1
written_rep: szlezwicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: slesvigsk
sense_list:
związany ze Szlezwikiem, dotyczący Szlezwiku (krainy w Niemczech i Danii) | związany ze Szlezwikiem, dotyczący Szlezwiku (miasta w Niemczech)


lexentry: pol/szlifierka__rzeczownik__1
written_rep: szlifierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slibemaskine | sliber
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów;


lexentry: pol/szlifierka_kątowa__rzeczownik__1
written_rep: szlifierka kątowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vinkelsliber | kantsliber
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj ręcznej szlifierki o momencie obrotowym przekazywanym poprzez przekładnię pod kątem prostym, przeznaczona do szlifowania i przecinania;


lexentry: pol/szlifować__czasownik__1
written_rep: szlifować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: slibe
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować


lexentry: pol/szmaragd__rzeczownik__1
written_rep: szmaragd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smaragd
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny, oszlifowany szmaragd (1.1)


lexentry: pol/szmer_sercowy__rzeczownik__1
written_rep: szmer sercowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mumle
sense_list:
(medycyna, medyczny) zjawisko akustyczne spowodowane przejściem przepływu strumienia krwi z warstwowego w turbulentny


lexentry: pol/szmira__rzeczownik__1
written_rep: szmira
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: affaldscontainer
sense_list:
coś o niskiej lub żadnej wartości artystycznej, np.: utwór literacki, przedstawienie teatralne, obraz


lexentry: pol/sznycel__rzeczownik__1
written_rep: sznycel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schnitzel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z bitych i panierowanych plastrów mięsa, najczęściej z cielęciny


lexentry: pol/szofar__rzeczownik__1
written_rep: szofar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shofar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytualny instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich;


lexentry: pol/szogun__rzeczownik__1
written_rep: szogun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shogun
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) japoński wódz naczelny, generał, zwierzchnik sił zbrojnych;


lexentry: pol/szok__rzeczownik__1
written_rep: szok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chok
sense_list:
intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem | (medycyna, medyczny) niebezpieczne dla życia zaburzenia czynności organizmu


lexentry: pol/szopka__rzeczownik__1
written_rep: szopka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Krybbe
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model stajenki betlejemskiej, zwykle ze żłobkiem i figurkami


lexentry: pol/szopka__rzeczownik__1
written_rep: szopka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krybbespil
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widowisko teatralne związane z Bożym Narodzeniem


lexentry: pol/szot__rzeczownik__1
written_rep: szot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skøde
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina służąca do ustawiania żagla pod właściwym kątem do kierunku wiatru;


lexentry: pol/szowinizm__rzeczownik__1
written_rep: szowinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chauvinisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów; | (socjologia, socjologiczny) postawa charakteryzująca się nietolerancją i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej


lexentry: pol/szpachla__rzeczownik__1
written_rep: szpachla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spatel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (budownictwo) narzędzie ręczne z płaskim, elastycznym ostrzem i uchwytem, używane do nakładania, rozprowadzania lub usuwania mas budowlanych


lexentry: pol/szpachlować__czasownik__1
written_rep: szpachlować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: spartle
sense_list:
likwidować nierówności i otwory w ścianach lub w suficie, nakładając zaprawę gipsową przy pomocy szpachli


lexentry: pol/szparag__rzeczownik__1
written_rep: szparag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asparges
sense_list:
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego


lexentry: pol/szpatułka__rzeczownik__1
written_rep: szpatułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palet
sense_list:
(medycyna, medyczny) podłużna i wąska płytka do uciskania języka w trakcie badania jamy ustnej i gardła


lexentry: pol/szpic_fiński__rzeczownik__1
written_rep: szpic fiński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finsk spids
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa niedużych energicznych psów o intensywnie rudym umaszczeniu z grupy szpiców myśliwskich pochodzących z Finlandii;


lexentry: pol/szpicruta__rzeczownik__1
written_rep: szpicruta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ridepisk
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) krótki skórzany lub rzemienny pejcz do dyscyplinowania konia wierzchowego;


lexentry: pol/szpiegostwo__rzeczownik__1
written_rep: szpiegostwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spionage
sense_list:
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe


lexentry: pol/szpik__rzeczownik__1
written_rep: szpik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marv
sense_list:
(biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;


lexentry: pol/szpik_kostny__rzeczownik__1
written_rep: szpik kostny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knoglemarv
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) miękka, gąbczasta tkanka znajdująca się wewnątrz kości, odpowiadająca za wytwarzanie komórek krwi bądź pełniąca rolę magazynu tłuszczu


lexentry: pol/szpilka__rzeczownik__1
written_rep: szpilka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knappenål
sense_list:
(krawiectwo) mały, cieniutki pręt zakończony główką z metalu lub kolorowego plastiku, służący do mocowania np. tkaniny


lexentry: pol/szpinak__rzeczownik__1
written_rep: szpinak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spinat
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach


lexentry: pol/szpital__rzeczownik__1
written_rep: szpital
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hospital | sygehus
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;


lexentry: pol/szpital_polowy__rzeczownik__1
written_rep: szpital polowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: felthospital
sense_list:
(medycyna, medyczny) tymczasowa kliniczna instytucja medyczna obsługująca rannych żołnierzy, ofiary katastrof i klęsk żywiołowych;


lexentry: pol/szprotka__rzeczownik__1
written_rep: szprotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brisling
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sprattus sprattus, mała ryba morska, podobna do śledzia, żyjąca w europejskich morzach


lexentry: pol/sztafeta__rzeczownik__1
written_rep: sztafeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stafet
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) seria jednakowych czynności wykonywanych przez kolejne osoby lub zespoły | (sport, sportowy) bieg ze zmiennikami


lexentry: pol/sztag__rzeczownik__1
written_rep: sztag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stag
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina olinowania stałego stabilizująca omasztowanie w płaszczyźnie symetrii jednostki pływającej;


lexentry: pol/sztaluga__rzeczownik__1
written_rep: sztaluga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staffeli
sense_list:
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;


lexentry: pol/sztandar__rzeczownik__1
written_rep: sztandar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banner | fane
sense_list:
chorągiew o ustalonych barwach, często ze znakiem (godłem), która jest symbolem zorganizowanej zbiorowości (np. organizacji, związku lub narodu);


lexentry: pol/sztolnia__rzeczownik__1
written_rep: sztolnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tunnel
sense_list:
sztucznie wykonany podziemny korytarz prowadzący ze stoku góry do jej wnętrza, poziomo lub pod niewielkim nachyleniem;


lexentry: pol/szton__rzeczownik__1
written_rep: szton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minde
sense_list:
(książkowy) krążek lub innego kształtu znaczek używany zamiast pieniędzy w grach hazardowych i automatowych


lexentry: pol/sztorm__rzeczownik__1
written_rep: sztorm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: storm
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (meteorologia, meteorologiczny) burza morska, podczas której wieje bardzo silny i porywisty wiatr, powodujący powstawanie wysokich fal


lexentry: pol/sztuczka__rzeczownik__1
written_rep: sztuczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knep
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zachowanie, posunięcie, przez które chcemy coś osiągnąć, korzystając z cudzej naiwności, niewiedzy itp. | popis zręczności sprawnie wykonywanych


lexentry: pol/sztuczne_ognie__rzeczownik__1
written_rep: sztuczne ognie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fyrværkeri
sense_list:
wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne;


lexentry: pol/sztuczny_satelita__rzeczownik__1
written_rep: sztuczny satelita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kunstig satellit
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) obiekt stworzony przez człowieka, który został wystrzelony w przestrzeń kosmiczną i krąży wokół Ziemi lub innej planety;


lexentry: pol/sztywny__przymiotnik__1
written_rep: sztywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stiv
sense_list:
niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany | (przenośnie, przenośnia) nieumiejący się bawić lub wyluzować


lexentry: pol/szufelka__rzeczownik__1
written_rep: szufelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fejebakke
sense_list:
łopatka z krótkim uchwytem do przerzucania sypkich materiałów, zagarniania śmieci, (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/szufla__rzeczownik__1
written_rep: szufla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skovl
sense_list:
łopata z ostro wygiętymi do góry krawędziami bocznymi blaszanego lub plastikowego ostrza i styliskiem zakończonym uchwytem w kształcie litery D lub T


lexentry: pol/szuflada__rzeczownik__1
written_rep: szuflada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skuffe
sense_list:
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;


lexentry: pol/szum_uszny__rzeczownik__1
written_rep: szum uszny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tinnitus
sense_list:
(medycyna, medyczny) subiektywne, przykre doznanie dźwiękowe odczuwane w uszach lub w głowa z przyczyn wewnętrznych;


lexentry: pol/szumowina__rzeczownik__1
written_rep: szumowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afskum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) piana zbierająca się na powierzchni gotowanych płynów | (potocznie, potoczny) osoba o podłym charakterze


lexentry: pol/szwadron__rzeczownik__1
written_rep: szwadron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eskadron
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) pododdział kawalerii będący odpowiednikiem kompanii lub batalionu w piechocie;


lexentry: pol/szwalnia__rzeczownik__1
written_rep: szwalnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: systue
sense_list:
zakład zajmujący się obróbką tkanin; pomieszczenie pełniące funkcję takiego zakładu lub miejsce, w którym się szyje;


lexentry: pol/szwedzki_stół__rzeczownik__1
written_rep: szwedzki stół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buffet | tag selv-bord | tag-selv-bord | tagselvbord
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (hotelarstwo) sposób serwowania posiłków, polegający na udostępnieniu gościom wielu potraw, z których mogą sobie sami ułożyć posiłek z uwzględnieniem własnych upodobań kulinarnych i dietetycznych;


lexentry: pol/szwedzkojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: szwedzkojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: svensksproget
sense_list:
posługujący się językiem szwedzkim | spisany, stworzony w języku szwedzkim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem szwedzkim


lexentry: pol/szybka_kolej_miejska__rzeczownik__1
written_rep: szybka kolej miejska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: S-tog
sense_list:
kolej charakteryzująca się jednakową długością składu wagonów, dużą częstotliwością kursowania i nierównomiernym natężeniem ruchu w różnych porach doby;


lexentry: pol/szybolet__rzeczownik__1
written_rep: szybolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shibbolet
sense_list:
hasło rozpoznawcze ułożone tak, by zawierało zgłoski, których nie potrafi poprawnie wypowiedzieć cudzoziemiec;


lexentry: pol/szybowiec__rzeczownik__1
written_rep: szybowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svævefly
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;


lexentry: pol/szycie__rzeczownik__1
written_rep: szycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syning
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od szyć, nazwa czynności | (rzeczownik odczasownikowy) od szyć, nazwa efektu czynności


lexentry: pol/szydełko__rzeczownik__1
written_rep: szydełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hæklenål
sense_list:
(rękodzieło, rękodzielniczy) cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych;


lexentry: pol/szyfr__rzeczownik__1
written_rep: szyfr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chiffer | kode
sense_list:
kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;


lexentry: pol/szyna__rzeczownik__1
written_rep: szyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skinne
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej lub pod nią pojazdów lub przedmiotów;


lexentry: pol/szynka__rzeczownik__1
written_rep: szynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skinke
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia | (spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;


lexentry: pol/szynobus__rzeczownik__1
written_rep: szynobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skinnebus
sense_list:
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) lekki szynowy pojazd o napędzie spalinowym obsługujący trasy o niewielkiej liczbie podróżnych;


lexentry: pol/szynszyla__rzeczownik__1
written_rep: szynszyla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chinchilla
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Chinchilla, gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;


lexentry: pol/szyszka__rzeczownik__1
written_rep: szyszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kogle
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;


lexentry: pol/szyć__czasownik__1
written_rep: szyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sy
sense_list:
(krawiectwo) wykonywać odzież, ubrania, także wyszycie, haft na czymś | łączyć brzegi czegoś (np. tkaniny, skóry) za pomocą igły i nici


lexentry: pol/sójka_złowroga__rzeczownik__1
written_rep: sójka złowroga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lavskrige
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii;


lexentry: pol/sól__rzeczownik__1
written_rep: sól
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salt
sense_list:
(spożywczy) chlorek sodu | (chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;


lexentry: pol/sól_kamienna__rzeczownik__1
written_rep: sól kamienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stensalt
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) kopalina, której głównym składnikiem jest skrystalizowany chlorek sodu


lexentry: pol/sól_morska__rzeczownik__1
written_rep: sól morska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: havsalt
sense_list:
(spożywczy) chlorek sodu pozyskany przez odparowanie wody morskiej, stosowany jako przyprawa, konserwant i suplement diety dostarczający mikroelementów


lexentry: pol/sąd__rzeczownik__1
written_rep: sąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domstol | ret
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem


lexentry: pol/sąd__rzeczownik__1
written_rep: sąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ret
sense_list:
(potocznie, potoczny) miejsce, budynek, w którym skład sędziowski rozpatruje pozwy lub akty oskarżenia


lexentry: pol/sążeń__rzeczownik__1
written_rep: sążeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: favn
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramion mężczyzny, czyli około 1,7 m;


lexentry: pol/sędzia__rzeczownik__1
written_rep: sędzia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dommer
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie; | (sport, sportowy) osoba, która pilnuje przestrzegania przepisów w zawodach sportowych


lexentry: pol/sęp__rzeczownik__1
written_rep: sęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grib
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;


lexentry: pol/sępnik_czarny__rzeczownik__1
written_rep: sępnik czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ravnegrib
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coragyps atratus Bechstein, gatunek padlinożernego ptaka z rodziny kondorowatych;


lexentry: pol/sępnik_różowogłowy__rzeczownik__1
written_rep: sępnik różowogłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kalkungrib
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku sępnik różowogłowy (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Cathartes aura Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych, występującego w obu Amerykach;


lexentry: pol/słabeusz__rzeczownik__1
written_rep: słabeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svækling
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) ktoś o słabej konstrukcji psychicznej | (lekceważąco, lekceważący) ktoś słaby fizycznie


lexentry: pol/słabość__rzeczownik__1
written_rep: słabość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svaghed
sense_list:
odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych | skłonność ku czemuś | wybijająca się niedoskonałość, słaba strona | brak odporności na zniszczenie


lexentry: pol/słaby__przymiotnik__1
written_rep: słaby
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: svag
sense_list:
posiadający niewielką siłę fizyczną | niewyraźny, mało intensywny, nieznaczny | uległy, nie posiadający silnej woli, psychiki


lexentry: pol/słodować__czasownik__1
written_rep: słodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: malte
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przeprowadzać kontrolowany proces kiełkowania ziarna w produkcji słodu


lexentry: pol/słodzić__czasownik__1
written_rep: słodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: forsøde
sense_list:
czynić coś słodkim przez dodanie cukru, miodu lub innej słodkiej substancji; nadawać czemuś słodki smak


lexentry: pol/słoik__rzeczownik__1
written_rep: słoik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krukke | glaskrukke
sense_list:
szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych


lexentry: pol/słonecznik__rzeczownik__1
written_rep: słonecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solsikke
sense_list:
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny, Helianthus annuus L. – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna; | (botanika, botaniczny) Helianthus L., rodzaj roślin;


lexentry: pol/słoniowacizna__rzeczownik__1
written_rep: słoniowacizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elefantiasis | elefantsyge
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);


lexentry: pol/słowiański__przymiotnik__1
written_rep: słowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: slavisk
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian | związany ze Słowianami, słowiańszczyzną


lexentry: pol/słowik_rdzawy__rzeczownik__1
written_rep: słowik rdzawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sydlig nattergal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia megarhynchos, gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce;


lexentry: pol/słowik_szary__rzeczownik__1
written_rep: słowik szary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nattergal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia luscinia, gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek, mieszkającego na Półwyspie Skandynawskim, Europie wschodniej i zachodniej Syberii;


lexentry: pol/słownictwo__rzeczownik__1
written_rep: słownictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordforråd
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów


lexentry: pol/słownik__rzeczownik__1
written_rep: słownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordbog
sense_list:
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami; | spis słów z tłumaczeniami na inny język


lexentry: pol/słownik_wyrazów_bliskoznacznych__rzeczownik__1
written_rep: słownik wyrazów bliskoznacznych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: begrebsordbog
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów jakiegoś języka z odniesieniami do wyrazów, wyrażeń i zwrotów połączonych z nimi relacją synonimii


lexentry: pol/słowo__rzeczownik__1
written_rep: słowo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ord
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku; | obietnica, przyrzeczenie


lexentry: pol/słońce__rzeczownik__1
written_rep: słońce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sol
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie | (przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny


lexentry: pol/słuch_absolutny__rzeczownik__1
written_rep: słuch absolutny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absolut gehør
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zdolność rozróżniania bezwzględnej wysokości dźwięku;


lexentry: pol/słuchawka__rzeczownik__1
written_rep: słuchawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hovedtelefon | høretelefon | øretelefon
sense_list:
element lub całość urządzeń emitujących dźwięki, np. aparatu telefonicznego, radia, umożliwiająca słuchanie;


lexentry: pol/słuchawki__rzeczownik__1
written_rep: słuchawki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hovedtelefon | høretelefon | øretelefon
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha


lexentry: pol/słup_ogłoszeniowy__rzeczownik__1
written_rep: słup ogłoszeniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plakatsøjle | reklamesøjle
sense_list:
budowla w kształcie szerokiej, krótkiej kolumny służąca do prezentowania ogłoszeń, afiszy lub reklam w publicznych miejscach;


lexentry: pol/słuszny__przymiotnik__1
written_rep: słuszny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bare
sense_list:
godziwy, duży, uczciwy | sensowny, trafny | taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki | zgodny z prawem, uzasadniony


lexentry: pol/służba__rzeczownik__1
written_rep: służba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tjeneste
sense_list:
służenie komuś | działanie dla jakiejś idei | instytucja powołana do wykonywania pewnej czynności na rzecz społeczeństwa; także praca, dyżur w takiej instytucji | osoby wynajęte do służenia lub zobowiązane do tego (np. z powodu pochodzenia)


lexentry: pol/służba_zdrowia__rzeczownik__1
written_rep: służba zdrowia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sundhedssystem | sundhedsvæsen
sense_list:
(medycyna, medyczny) (administracja) system instytucji i przepisów zajmujących się opieką zdrowotną obywateli


lexentry: pol/słód__rzeczownik__1
written_rep: słód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malt
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;


lexentry: pol/słój__rzeczownik__1
written_rep: słój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ring
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) roczna warstwa przyrostowa drewna widoczna na poprzecznym przekroju pnia


lexentry: pol/tablet__rzeczownik__1
written_rep: tablet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tablet
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie wskazujące służące przede wszystkim do rysowania elementów graficznych na komputerze, używane zamiast myszki komputerowej;


lexentry: pol/tablet__rzeczownik__1
written_rep: tablet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tavlecomputer | tablet | tablet-pc | tabletcomputer | tavle-pc | tablet-PC
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;


lexentry: pol/tabletka__rzeczownik__1
written_rep: tabletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tablet | pille
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka


lexentry: pol/tabularium__rzeczownik__1
written_rep: tabularium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabularium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: archiwum (np. domowe, państwowe, wojskowe, świątynne, miejskie);


lexentry: pol/tacker__rzeczownik__1
written_rep: tacker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hæftepistol
sense_list:
(środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) urządzenie do wbijania spinek, zszywek w twarde podłoże


lexentry: pol/taczka__rzeczownik__1
written_rep: taczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trillebør
sense_list:
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;


lexentry: pol/taekwondo__rzeczownik__1
written_rep: taekwondo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taekwondo
sense_list:
(sport, sportowy) olimpijska dyscyplina sportowa powstała z połączenia tradycyjnej starokoreańskiej sztuki walki i karate;


lexentry: pol/tag__rzeczownik__1
written_rep: tag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tag
sense_list:
(informatyka, informatyczny) znacznik rozpoczynający i kończący tekst i zaznaczający jego odmienną funkcję lub cechy;


lexentry: pol/tagliatelle__rzeczownik__1
written_rep: tagliatelle
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: båndspagetti
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski makaron w kształcie długich, płaskich pasków o grubości ok. 2 mm i blisko 1 cm szerokości;


lexentry: pol/tajemnica_handlowa__rzeczownik__1
written_rep: tajemnica handlowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forretningshemmelighed
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) informacja mająca wartość gospodarczą dla przedsiębiorstwa ze względu na to, że nie jest powszechnie znana lub łatwa do odkrycia


lexentry: pol/tajfun__rzeczownik__1
written_rep: tajfun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tyfon
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/tak__partykuła__1
written_rep: tak
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: ja
sense_list:
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś


lexentry: pol/tak_jest__wykrzyknik__1
written_rep: tak jest
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: javel
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) deklaracja podwładnego względem przełożonego wyrażająca posłuszeństwo, pełne zrozumienie treści polecenia i bezwarunkową obietnicę jego wykonania


lexentry: pol/tak_zwany__przymiotnik__1
written_rep: tak zwany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: såkaldt
sense_list:
…używana przy wprowadzaniu nowego terminu lub gdy jest on nie do końca znany | …używana, gdy narrator chce podkreślić swój dystans do danego pojęcia, zwrotu, wyrażenia, powiedzenia


lexentry: pol/taki__zaimek__1
written_rep: taki
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: sådan
sense_list:
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym | …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu


lexentry: pol/takson__rzeczownik__1
written_rep: takson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: takson
sense_list:
(biologia, biologiczny) jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi;


lexentry: pol/taksonomia__rzeczownik__1
written_rep: taksonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taksonomi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;


lexentry: pol/takt__rzeczownik__1
written_rep: takt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: takt
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi; | wyczucie jak należy się zachowywać w danej sytuacji wymagającej opanowania i delikatności;


lexentry: pol/taktyka__rzeczownik__1
written_rep: taktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taktik
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu; | sposób działania według wcześniej przemyślanego planu


lexentry: pol/tal__rzeczownik__1
written_rep: tal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thallium | tallium
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;


lexentry: pol/talerz__rzeczownik__1
written_rep: talerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pladetallerken
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) okrągły element podtrzymujący płytę w odtwarzaczach muzycznych


lexentry: pol/talizman__rzeczownik__1
written_rep: talizman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talisman
sense_list:
(ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;


lexentry: pol/talk-show__rzeczownik__1
written_rep: talk-show
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talk-show | talkshow
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) gatunek programu publicystycznego, w którym jeden lub wielu prowadzących rozmawia w studiu z uczestnikami;


lexentry: pol/tamburyn__rzeczownik__1
written_rep: tamburyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tamburin
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;


lexentry: pol/tampon__rzeczownik__1
written_rep: tampon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tampon
sense_list:
(higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji; | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;


lexentry: pol/tamto__zaimek__1
written_rep: tamto
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: den
sense_list:
odnosi się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako dalsze w sensie umiejscowienia lub wystąpienia w czasie; (rodzaj nijaki) lp od tamten


lexentry: pol/tangens__rzeczownik__1
written_rep: tangens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tangens
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;


lexentry: pol/tango__rzeczownik__1
written_rep: tango
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tango
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, na której opiera się taniec tango (1.1);


lexentry: pol/tani__przymiotnik__1
written_rep: tani
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: billig
sense_list:
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych | niewiele wart | oferujący towary po niskich cenach


lexentry: pol/taniec__rzeczownik__1
written_rep: taniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dans
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;


lexentry: pol/taniec_brzucha__rzeczownik__1
written_rep: taniec brzucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mavedans
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;


lexentry: pol/taoizm__rzeczownik__1
written_rep: taoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daoisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;


lexentry: pol/taon__rzeczownik__1
written_rep: taon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tau
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, mająca ujemny ładunek elektryczny;


lexentry: pol/tapczan__rzeczownik__1
written_rep: tapczan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lægge
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) rodzaj łóżka w formie skrzyni, w którym część, na której się śpi (materac), stanowi jednocześnie wieko pojemnika na pościel;


lexentry: pol/tapeta__rzeczownik__1
written_rep: tapeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tapet
sense_list:
(budownictwo) kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń; | (informatyka, informatyczny) grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera;


lexentry: pol/tapir__rzeczownik__1
written_rep: tapir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tapir
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Tapirus Brisson, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;


lexentry: pol/taran__rzeczownik__1
written_rep: taran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rambuk | murbrækker
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) machina oblężnicza z ciężką kłodą do kruszenia murów i rozbijania bram;


lexentry: pol/taranować__czasownik__1
written_rep: taranować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: banke
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozbijać, niszczyć lub wyważać coś przy użyciu taranu


lexentry: pol/taranować__czasownik__1
written_rep: taranować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stempel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) uderzyć własnym pojazdem, okrętem albo samolotem obiekt wroga w celu jego uszkodzenia albo zniszczenia;


lexentry: pol/tarcie__rzeczownik__1
written_rep: tarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: friktion
sense_list:
(fizyka, fizyczny) rozpraszanie energii wskutek dotykania się dwóch ciał podczas ich względnego ruchu


lexentry: pol/tarcza__rzeczownik__1
written_rep: tarcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skjold
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) obronna część uzbrojenia | (heraldyka, heraldyczny) element herbu w kształcie tarczy (1.1) | (geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych


lexentry: pol/tarczyca__rzeczownik__1
written_rep: tarczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skjoldbruskkirtel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;


lexentry: pol/targi__rzeczownik__1
written_rep: targi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: messe
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych


lexentry: pol/targować__czasownik__2
written_rep: targować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: købslå
sense_list:
(handel, handlowy) prowadzić pertraktacje handlowe w celu uzyskania najdogodniejszej ceny | (potocznie, potoczny) prowadzić spór


lexentry: pol/tarka__rzeczownik__1
written_rep: tarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rivejern
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie


lexentry: pol/tarka__rzeczownik__1
written_rep: tarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaskebræt
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny zbudowany na wzór tarki (1.1) | dawny przyrząd służący do prania ręcznego w formie pofałdowanej płyty


lexentry: pol/tarnina__rzeczownik__1
written_rep: tarnina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slåen
sense_list:
(botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory


lexentry: pol/tarta__rzeczownik__1
written_rep: tarta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syrlig
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);


lexentry: pol/tartrazyna__rzeczownik__1
written_rep: tartrazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tartrazin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;


lexentry: pol/taryfa__rzeczownik__1
written_rep: taryfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarif
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów


lexentry: pol/taser__wykrzyknik__1
written_rep: taser
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: strømpistol
sense_list:
…ostrzegający napastnika o możliwości użycia tasera (1.1) w przypadku niedostosowania się do poleceń służb porządkowych


lexentry: pol/tasiemiec__rzeczownik__1
written_rep: tasiemiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bændelorm
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;


lexentry: pol/tautologia__rzeczownik__1
written_rep: tautologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tautologi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna; | (logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe;


lexentry: pol/tałes__rzeczownik__1
written_rep: tałes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tallit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny żydowski szal modlitewny, biały w czarne lub niebieskie pasy, z frędzlami;


lexentry: pol/taśma_perforowana__rzeczownik__1
written_rep: taśma perforowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hulbånd | hulstrimmel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów;


lexentry: pol/tażin__rzeczownik__1
written_rep: tażin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tagine
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw | arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;


lexentry: pol/tchawica__rzeczownik__1
written_rep: tchawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luftrør
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;


lexentry: pol/teatr__rzeczownik__1
written_rep: teatr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teater
sense_list:
(architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2); | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu); | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji | (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której ludzie zachowują się w dziwny, niespotykany, niecodzienny sposób


lexentry: pol/teatr_anatomiczny__rzeczownik__1
written_rep: teatr anatomiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anatomisk teater
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (medycyna, medyczny) amfiteatralna sala do pokazów sekcji zwłok przeprowadzanych dawniej w celu nauki anatomii;


lexentry: pol/technokracja__rzeczownik__1
written_rep: technokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teknokrati
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy;


lexentry: pol/technologia__rzeczownik__1
written_rep: technologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teknologi
sense_list:
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania | proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś


lexentry: pol/teczka__rzeczownik__1
written_rep: teczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mappe
sense_list:
okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp. | prostokątna torba z uchwytem


lexentry: pol/tefra__rzeczownik__1
written_rep: tefra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tefra
sense_list:
(geologia, geologiczny) materiał osadzony na gruncie będący produktem erupcji wulkanicznej, złożony z materiału piroklastycznego – popiołu wulkanicznego, piasku wulkanicznego, lapilli, a niekiedy bomb wulkanicznych;


lexentry: pol/teistyczny__przymiotnik__1
written_rep: teistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: teistisk
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący teizmu, głoszący istnienie jedynego osobowego Boga


lexentry: pol/tekst__rzeczownik__1
written_rep: tekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tekst
sense_list:
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) słowa towarzyszące muzyce w ramach piosenki lub pieśni, zwykle śpiewane | (termin typograficzny) (drukarstwo, drukarski) w systemie miar typograficznych Didota: stopień czcionki odpowiadający dwudziestu punktom (7,518 mm)


lexentry: pol/tekstura__rzeczownik__1
written_rep: tekstura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tekstur
sense_list:
(informatyka, informatyczny) powierzchnia ścian trójwymiarowych obiektów graficznych; | (technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) struktura wewnętrzna czegoś, rozpatrywana w odniesieniu do charakterystyki i ułożenia składników; ; | (drukarstwo, drukarski) najstarszy krój drukarskiego pisma gotyckiego;


lexentry: pol/tektura__rzeczownik__1
written_rep: tektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karton
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie;


lexentry: pol/tele-__przedrostek__1
written_rep: tele-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: tele-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z działaniem na odległość | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z telewizją


lexentry: pol/teledysk__rzeczownik__1
written_rep: teledysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musikvideo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film ilustrujący pojedynczy utwór muzyczny


lexentry: pol/telegraf__rzeczownik__1
written_rep: telegraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telegraf
sense_list:
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość;


lexentry: pol/telekonferencja__rzeczownik__1
written_rep: telekonferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telekonference
sense_list:
rodzaj konferencji prowadzonej za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych, w której uczestniczą minimum trzy osoby, a przynajmniej jedna z nich uczestniczy zdalnie (na odległość)


lexentry: pol/telemarketer__rzeczownik__1
written_rep: telemarketer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telefonsælger
sense_list:
(handel, handlowy) osoba oferująca sprzedaż czegoś poprzez środki telekomunikacji, najczęściej poprzez rozmowę telefoniczną


lexentry: pol/telemetria__rzeczownik__1
written_rep: telemetria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telemetri
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) technologia umożliwiająca zdalne zbieranie, przesyłanie i analizę danych pomiarowych pochodzących z różnych urządzeń lub systemów


lexentry: pol/teleobiektyw__rzeczownik__1
written_rep: teleobiektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telelinse
sense_list:
(fotografia) (technologia, technika, techniczny) wąskokątny obiektyw fotograficzny o długiej ogniskowej przeznaczony do robienia zdjęć ze znacznej odległości lub z bliska, ale w dużym powiększeniu;


lexentry: pol/teleologia__rzeczownik__1
written_rep: teleologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teleologi
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, który postuluje obranie celu za główny aspekt analizy rzeczywistości i przebiegu zdarzeń;


lexentry: pol/teleportacja__rzeczownik__1
written_rep: teleportacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teleportation
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;


lexentry: pol/telepraca__rzeczownik__1
written_rep: telepraca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: distancearbejde | telearbejde | fjernarbejde
sense_list:
(neologizm) forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej;


lexentry: pol/teleskopowy__przymiotnik__1
written_rep: teleskopowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: teleskopisk
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dotyczący teleskopu, związany z teleskopem | (technologia, technika, techniczny) zbudowany z zachodzących na siebie, rozsuwanych i wsuwanych rur lub walców


lexentry: pol/teletekst__rzeczownik__1
written_rep: teletekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tekst-TV | tekst-tv
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) system opracowany przez BBC, przeznaczony do przesyłania informacji w formie tekstowej razem z sygnałem telewizyjnym, wymagający specjalnego dekodera w odbiorniku;


lexentry: pol/tell__rzeczownik__1
written_rep: tell
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afgøre
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) typ stanowiska archeologicznego w formie ściętego wzgórza utworzonego z nawarstwiających się, wskutek długotrwałego osadnictwa, pozostałości osad ludzkich;


lexentry: pol/tellur__rzeczownik__1
written_rep: tellur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tellur | telur
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;


lexentry: pol/temperament__rzeczownik__1
written_rep: temperament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: temperament
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) charakter człowieka, jego usposobienie, stopień pobudliwości, sposób reagowania itp.


lexentry: pol/temperatura__rzeczownik__1
written_rep: temperatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: temperatur
sense_list:
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał; | wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali | (potocznie, potoczny) gorączka


lexentry: pol/temperatura_wrzenia__rzeczownik__1
written_rep: temperatura wrzenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kogepunkt
sense_list:
(fizyka, fizyczny) temperatura, w której prężność pary cieczy równa się ciśnieniu zewnętrznemu i w której ciecz wrze;


lexentry: pol/ten_się_śmieje,_kto_się_śmieje_ostatni__przysłowie__1
written_rep: ten się śmieje, kto się śmieje ostatni
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: den der ler sidst, ler bedst
sense_list:
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały


lexentry: pol/tenis__rzeczownik__1
written_rep: tenis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tennis
sense_list:
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;


lexentry: pol/tenis_stołowy__rzeczownik__1
written_rep: tenis stołowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bordtennis
sense_list:
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;


lexentry: pol/tenis_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: tenis ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tennis
sense_list:
(sport, sportowy) gra sportowa rozgrywana na korcie, w której zawodnicy (jedna osoba lub para) odbijają piłkę rakietą tak, by przeszła nad siatką i wylądowała na polu przeciwnika — utrudniając mu jej odbicie


lexentry: pol/teokracja__rzeczownik__1
written_rep: teokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teokrati
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ustrój państwowy, w którym najwyższa władza należy do duchowieństwa; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, w którym panuje teokracja (1.1)


lexentry: pol/teolog__rzeczownik__1
written_rep: teolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teolog
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii


lexentry: pol/teologia__rzeczownik__1
written_rep: teologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teologi
sense_list:
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie teologii (1.1) | (teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);


lexentry: pol/teoremat__rzeczownik__1
written_rep: teoremat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: læresætning
sense_list:
(logika, logiczny) twierdzenie pochodne, który występuje w obrębie systemu dedukcyjnego i jest wyprowadzone za pomocą wnioskowania dedukcyjnego z aksjomatów tego systemu


lexentry: pol/teoria__rzeczownik__1
written_rep: teoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teori
sense_list:
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu; | (potocznie, potoczny) abstrakcja, nie mająca odniesienia do praktyki | (potocznie, potoczny) teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi) | (potocznie, potoczny) teoretyczna (w przeciwieństwie do praktycznej) część nauczania bądź egzaminu


lexentry: pol/teoria_spiskowa__rzeczownik__1
written_rep: teoria spiskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konspirationsteori | sammensværgelsesteori
sense_list:
próba wyjaśnienia danej kwestii istnieniem spisku wpływowych grup, odrzucająca oficjalne dowody naukowe i ustalone fakty;


lexentry: pol/teoria_strun__rzeczownik__1
written_rep: teoria strun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strengteori
sense_list:
(fizyka, fizyczny) teoria, według której podstawowym budulcem materii nie są cząstki w postaci punktu, lecz struny;


lexentry: pol/teoria_względności__rzeczownik__1
written_rep: teoria względności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relativitetsteori
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni;


lexentry: pol/teorioliczbowy__przymiotnik__1
written_rep: teorioliczbowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: talteoretisk
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykorzystujący dorobek teorii liczb, opierający się na teorii liczb, dotyczący teorii liczb


lexentry: pol/terabajt__rzeczownik__1
written_rep: terabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 gigabajtom;


lexentry: pol/tercjarz__rzeczownik__1
written_rep: tercjarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tertiær
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek jednego z katolickich stowarzyszeń świeckich, tzw. „zakonów tercjarskich” (zakonów trzecich);


lexentry: pol/teren__rzeczownik__1
written_rep: teren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: område
sense_list:
pewien określony obszar ziemi | (przenośnie, przenośnia) dziedzina czyjejś aktywność | obszar będący w sferze czyichś wpływów, zainteresowania czy działania


lexentry: pol/terenowy__przymiotnik__1
written_rep: terenowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ager
sense_list:
(motoryzacja) o pojeździe: przystosowany do jazdy w terenie, poza szosami | taki, który działa poza biurem, „w terenie” | związany z terenem, dotyczący terenu


lexentry: pol/terminal__rzeczownik__1
written_rep: terminal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terminal
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, umożliwiający zdalne korzystanie z innego komputera | (informatyka, informatyczny) urządzenie do zdalnego sterowania komputerem; | (lotnictwo, lotniczy) (marynarka) (kolejnictwo) część lotniska, portu itp., gdzie samoloty, statki, autobusy itp. zaczynają lub kończą podróż


lexentry: pol/termistor__rzeczownik__1
written_rep: termistor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termistor
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;


lexentry: pol/termoakustyczny__przymiotnik__1
written_rep: termoakustyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: termoakustisk
sense_list:
(fizyka, fizyczny) związany z powstawaniem i rozchodzeniem się fal akustycznych wywoływanych miejscowymi zmianami temperatury w ośrodku materialnym albo badaniem tych fal


lexentry: pol/termoakustyka__rzeczownik__1
written_rep: termoakustyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termoakustik
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nauka badająca powstawanie i rozchodzenie się fal akustycznych wywoływanych miejscowymi zmianami temperatury w ośrodku materialnym;


lexentry: pol/termodynamika__rzeczownik__1
written_rep: termodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termodynamik | varmelære
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;


lexentry: pol/termoplastyczny__przymiotnik__1
written_rep: termoplastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: termoplastisk
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) o tworzywie sztucznym dającym się przetwarzać, kształtować dowolną liczbę razy pod wpływem ogrzewania, bez ulegania rozkładowi chemicznemu


lexentry: pol/termostat__rzeczownik__1
written_rep: termostat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termostat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do utrzymywania pewnej stałej temperatury w zamkniętej przestrzeni;


lexentry: pol/terpentyna__rzeczownik__1
written_rep: terpentyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terpentin
sense_list:
(chemia, chemiczny) łatwopalna ciecz o intensywnym zapachu, będąca mieszaniną terpenów; składnik żywic drzew i krzewów iglastych;


lexentry: pol/terroryzm__rzeczownik__1
written_rep: terroryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terrorisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;


lexentry: pol/test__rzeczownik__1
written_rep: test
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: test
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) egzamin, sprawdzian | próba podejmowana, aby uzyskać odpowiedź na postawione pytania


lexentry: pol/testament__rzeczownik__1
written_rep: testament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testamente
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;


lexentry: pol/testosteron__rzeczownik__1
written_rep: testosteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testosteron
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;


lexentry: pol/tetrahydrokannabinol__rzeczownik__1
written_rep: tetrahydrokannabinol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetrahydrocannabinol
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kannabinoidów o wzorze sumarycznym C21H30O2; główna substancja psychoaktywna zawarta w konopiach;


lexentry: pol/tetralogia__rzeczownik__1
written_rep: tetralogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetralogi
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: przedstawienie teatralne składające się z czterech utworów jednego autora wystawianych jeden po drugim; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki składający się z czterech części


lexentry: pol/tetrapylon__rzeczownik__1
written_rep: tetrapylon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetrapylon
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach;


lexentry: pol/tetroda__rzeczownik__1
written_rep: tetroda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetrode
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) lampa elektronowa posiadająca cztery elektrody: anodę, dwie siatki i katodę;


lexentry: pol/teurgia__rzeczownik__1
written_rep: teurgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teurgi
sense_list:
(ezoteryka) rytuał zmuszający bogów lub bóstwa do działania zgodnie z wolą odprawiającego dany rytuał lub jego zleceniodawcy;


lexentry: pol/thatcheryzm__rzeczownik__1
written_rep: thatcheryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thatcherisme
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) liberalna polityka gospodarcza prowadzona przez Margaret Thatcher, premiera Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990, cechująca się m.in. ograniczaniem roli państwa i związków zawodowych w gospodarce;


lexentry: pol/theremin__rzeczownik__1
written_rep: theremin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: theremin
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten;


lexentry: pol/think_tank__rzeczownik__1
written_rep: think tank
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tænketank
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja non-profit lub sztab ekspertów, zajmujący się analizami i doradztwem;


lexentry: pol/tiamina__rzeczownik__1
written_rep: tiamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiamin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) egzogenny związek organiczny niezbędny m.in. w prawidłowym metabolizmie komórkowym zaliczany do witamin z grupy B;


lexentry: pol/tik__rzeczownik__1
written_rep: tik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spjæt
sense_list:
(medycyna, medyczny) powtarzający się mimowolny skurcz jednego lub kilku mięśni (najczęściej twarzy)


lexentry: pol/tinktura__rzeczownik__1
written_rep: tinktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tinktur
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) alkoholowy roztwór preparatów lekarskich


lexentry: pol/tipi__rzeczownik__1
written_rep: tipi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tipi
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) stożkowaty namiot złożony z żerdzi pokrytej skórami zwierząt, budowany kiedyś przez Indian Ameryki Północnej;


lexentry: pol/tiramisu__rzeczownik__1
written_rep: tiramisu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiramisu
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser złożony z warstw biszkoptu nasączonych espresso i, niekiedy, alkoholem, przełożony kremem z mascarpone, jaj i cukru;


lexentry: pol/tiul__rzeczownik__1
written_rep: tiul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tyl
sense_list:
(włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;


lexentry: pol/tkactwo__rzeczownik__1
written_rep: tkactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vævning
sense_list:
(włókiennictwo) dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;


lexentry: pol/tkanka_tłuszczowa__rzeczownik__1
written_rep: tkanka tłuszczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fedtvæv
sense_list:
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu;


lexentry: pol/tlenek__rzeczownik__1
written_rep: tlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxid | ilte
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;


lexentry: pol/tlenek_węgla__rzeczownik__1
written_rep: tlenek węgla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulilte
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;


lexentry: pol/to_znaczy__spójnik__1
written_rep: to znaczy
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: dvs. | det vil sige
sense_list:
łączy równorzędne części zdania lub zdania współrzędne, pozostające w relacji równoważności; ma za zadanie uściślić, o czym jest mowa


lexentry: pol/toaletka__rzeczownik__1
written_rep: toaletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toiletbord
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) stolik z lustrem i miejscem na przybory do makijażu, robienia fryzury itp.


lexentry: pol/toast__rzeczownik__1
written_rep: toast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skål
sense_list:
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu


lexentry: pol/toczeń__rzeczownik__1
written_rep: toczeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lupus
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba autoimmunologiczna z grupy chorób reumatycznych atakująca skórę, naczynia krwionośne i narządy wewnętrzne[potrzebne źródło]


lexentry: pol/toffi__rzeczownik__1
written_rep: toffi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flødekaramel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciągnący się cukierek mleczny | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa przypominająca tofi (1.1), stosowana jako nadzienie do ciast


lexentry: pol/tofucznica__rzeczownik__1
written_rep: tofucznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rørtofu
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wegańskie danie przypominające jajecznicę, lecz bazujące na pokruszonym tofu zamiast jajek


lexentry: pol/toga__rzeczownik__1
written_rep: toga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toga
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) długa szata męska, drapowana i zarzucana na lewe ramię, noszona w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/tokarka__rzeczownik__1
written_rep: tokarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drejebænk
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;


lexentry: pol/token__rzeczownik__1
written_rep: token
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minde
sense_list:
(informatyka, informatyczny) elektroniczny generator kodów jednorazowych do uwierzytelniania transakcji internetowych;


lexentry: pol/toksyczność__rzeczownik__1
written_rep: toksyczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toksicitet
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cecha związków chemicznych polegająca na powodowaniu zaburzeń funkcji lub śmierci komórek, organów lub organizmów po dostaniu się w ich pobliże;


lexentry: pol/toksykologia__rzeczownik__1
written_rep: toksykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toksikologi
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (toksykologia) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;


lexentry: pol/tolerancja__rzeczownik__1
written_rep: tolerancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tolerance
sense_list:
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne; | (technologia, technika, techniczny) dopuszczalny błąd pomiaru lub wykonania jakiejś wielkości;


lexentry: pol/tolerować__czasownik__1
written_rep: tolerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tolerere | tåle
sense_list:
o organizmie: nie ponosić szkody w wyniku działania określonych bodźców | traktować kogoś lub coś z wyrozumiałością; (także, też) godzić się na obecność jakiejś osoby mimo braku aprobaty dla niej


lexentry: pol/toluen__rzeczownik__1
written_rep: toluen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toluen
sense_list:
(chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C7H8, bezbarwna, łatwopalna ciecz używana często jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/tombola__rzeczownik__1
written_rep: tombola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tombola
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) zabawa polegająca na loterii liczbowej, gdzie nagrodami są głównie przedmioty, a nie pieniądze


lexentry: pol/ton__rzeczownik__1
written_rep: ton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tone
sense_list:
(książkowy) charakter wypowiedzi | dźwięk odpowiadający określonej częstotliwości drgań akustycznych; | zasady obowiązujące w jakiejś dziedzinie, szczególnie w kwestii zachowania


lexentry: pol/tonacja__rzeczownik__1
written_rep: tonacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toneart
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa lub molowa, w której wykonywany jest dany utwór muzyczny | (językoznawstwo, językoznawczy) zabarwienie uczuciowe wypowiedzi


lexentry: pol/tonsura__rzeczownik__1
written_rep: tonsura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tonsur
sense_list:
krąg skóry wygolony na ciemieniu, czasami tak duży, że pozostaje jedynie wąskie pasmo włosów wokół głowy;


lexentry: pol/top__rzeczownik__1
written_rep: top
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: top
sense_list:
(potocznie, potoczny) krótka damska bluzka, nierozpinana, zwykle dopasowana, bez rękawów lub z krótkimi rękawkami i bez kołnierzyka | (potocznie, potoczny) szczyt popularności, sławy, wysokie miejsce w jakiejś hierarchii, czołowa pozycja


lexentry: pol/topaz__rzeczownik__1
written_rep: topaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topas
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego topazu (1.1)


lexentry: pol/topinambur__rzeczownik__1
written_rep: topinambur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jordskok
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) słonecznik bulwiasty, Helianthus tuberosus L., gatunek rośliny z rodziny astrowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z bulw topinamburu (1.1)


lexentry: pol/topless__rzeczownik__1
written_rep: topless
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topløs
sense_list:
rodzaj ubrania, najczęściej damski kostium plażowy lub kąpielowy bez górnej części zasłaniającej piersi


lexentry: pol/topnienie__rzeczownik__1
written_rep: topnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smeltning
sense_list:
(fizyka, fizyczny) proces przechodzenia ciała ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury;


lexentry: pol/topografia__rzeczownik__1
written_rep: topografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topografi
sense_list:
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map; | ukształtowanie terenu, zespół cech jakiegoś terenu;


lexentry: pol/topola__rzeczownik__1
written_rep: topola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poppel | poppeltræ
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., wysokie drzewo należące do rodziny wierzbowatych, mające sercowate liście i wiatropylne kwiaty;


lexentry: pol/topologia__rzeczownik__1
written_rep: topologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topologi
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział geometrii badający właściwości geometryczne, które nie zmieniają się przy przekształceniach takich jak rozciąganie, skręcanie albo obroty;


lexentry: pol/toponim__rzeczownik__1
written_rep: toponim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stednavn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);


lexentry: pol/toponimia__rzeczownik__1
written_rep: toponimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toponymi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się badaniem znaczenia i pochodzenia nazw geograficznych, dział onomastyki;


lexentry: pol/topór__rzeczownik__1
written_rep: topór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: økse
sense_list:
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;


lexentry: pol/torba__rzeczownik__1
written_rep: torba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taske
sense_list:
opakowanie wykonane ze skóry lub tworzywa sztucznego, używane do przechowywania lub transportu przedmiotów, często wyposażone w uchwyty lub paski


lexentry: pol/torbacz__rzeczownik__1
written_rep: torbacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pungdyr
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel ssaków, u których w wyniku ewolucji wykształciła się torba lęgowa


lexentry: pol/torbiel__rzeczownik__1
written_rep: torbiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyste
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologiczna przestrzeń w ciele wypełniona płynem, stanowiąca miękki guz w kształcie błoniastego woreczka;


lexentry: pol/torebka__rzeczownik__1
written_rep: torebka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: håndtaske
sense_list:
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni


lexentry: pol/torf__rzeczownik__1
written_rep: torf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tørv
sense_list:
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;


lexentry: pol/torfowisko_wysokie__rzeczownik__1
written_rep: torfowisko wysokie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: højmose
sense_list:
(geografia, geograficzny) teren podmokły porośnięty mchami, torfowcami itp., zasilany głównie przez opady, o odczynie kwaśnym;


lexentry: pol/tornado__rzeczownik__1
written_rep: tornado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tornado
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna; | (przenośnie, przenośnia) coś gwałtownego, żywiołowego


lexentry: pol/tornister__rzeczownik__1
written_rep: tornister
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tornyster
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) rodzaj usztywnianego plecaka noszonego przez uczniów klas młodszych | (wojskowość, wojskowy) czworokątna sztywna torba noszona na plecach;


lexentry: pol/torpeda__rzeczownik__1
written_rep: torpeda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torpedo
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu;


lexentry: pol/torpedować__czasownik__1
written_rep: torpedować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: torpedere
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) utrudniać, uniemożliwiać wykonanie czegoś | (wojskowość, wojskowy) (marynarka) niszczyć, zatapiać okręt torpedą


lexentry: pol/tort__rzeczownik__1
written_rep: tort
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagkage
sense_list:
(cukiernictwo) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;


lexentry: pol/tortura__rzeczownik__1
written_rep: tortura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tortur
sense_list:
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje; | (przenośnie, przenośnia) cierpienie, męczarnia, udręka, męka, duży dyskomfort


lexentry: pol/torturować__czasownik__1
written_rep: torturować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tortere | torturere
sense_list:
zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji


lexentry: pol/tost__rzeczownik__1
written_rep: tost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toast
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) podana na ciepło kromka pieczywa opieczona w specjalnym urządzeniu, (na przykład) tosterze;


lexentry: pol/totalitarystyczny__przymiotnik__1
written_rep: totalitarystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: totalitær
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany, zgodny z totalitaryzmem, właściwy totalitaryzmowi


lexentry: pol/totalitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: totalitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: totalitarisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;


lexentry: pol/totem__rzeczownik__1
written_rep: totem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: totem
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;


lexentry: pol/towarzystwo__rzeczownik__1
written_rep: towarzystwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selskab
sense_list:
obecność przy kimś | organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach | grupa osób, znajomi


lexentry: pol/tożsamość__rzeczownik__1
written_rep: tożsamość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: identitet
sense_list:
cechy, właściwości, dane konkretnej osoby, pozwalające określić, stwierdzić, zidentyfikować tę osobę


lexentry: pol/tracheotomia__rzeczownik__1
written_rep: tracheotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trakeotomi
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na rozcięciu tchawicy, zwykle w celu zapewnienia dopływu powietrza do płuc;


lexentry: pol/tradycyjny__przymiotnik__1
written_rep: tradycyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: traditionel
sense_list:
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją


lexentry: pol/trafiła_kosa_na_kamień__przysłowie__1
written_rep: trafiła kosa na kamień
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: tyv tror, at hver mand stjæler
sense_list:
osoba preferująca ostre metody działania trafiła w końcu na kogoś, kto potraktował ją identycznie lub jeszcze gorzej; ktoś trafił na osobę (np. przeciwnika) godną / równą sobie


lexentry: pol/tragarz__rzeczownik__1
written_rep: tragarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bærer
sense_list:
osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki


lexentry: pol/tragedia__rzeczownik__1
written_rep: tragedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tragedie
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi; | ogromne nieszczęście budzące rozpacz


lexentry: pol/tragiczny__przymiotnik__1
written_rep: tragiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tragisk
sense_list:
pełen smutku, nieszczęścia lub rozpaczy | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący tragedii (utworu)


lexentry: pol/tragikomedia__rzeczownik__1
written_rep: tragikomedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tragikomedie
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii; | (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której współwystępują elementy tragiczne, smutne i komiczne, zabawne


lexentry: pol/traktat__rzeczownik__1
written_rep: traktat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traktat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.


lexentry: pol/traktor__rzeczownik__1
written_rep: traktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traktor
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;


lexentry: pol/traktura__rzeczownik__1
written_rep: traktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: handling
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mechanizm w organach przenoszący ruch klawiszy na wentyle otwierające dopływ powietrza do piszczałek;


lexentry: pol/tralka__rzeczownik__1
written_rep: tralka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baluster
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pionowy element balustrady, który podtrzymuje poręcz, w formie profilowanego słupka z kamienia lub drewna


lexentry: pol/trampolina__rzeczownik__1
written_rep: trampolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trampolin
sense_list:
(informatyka, informatyczny) kod umożliwiający funkcji zagnieżdżonej dostęp do lokalnych zmiennych bieżącej funkcji; | (sport, sportowy) pochyło ustawiona deska z podpórką, służąca do odbijania się przy skokach gimnastycznych | (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci sprężystej siatki rozpiętej na dużej ramie, służący do wykonywania ewolucji akrobatycznych w powietrzu;


lexentry: pol/tran__rzeczownik__1
written_rep: tran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiskeolie
sense_list:
(chemia, chemiczny) (zoologia, zoologiczny) płynny tłuszcz pozyskiwany z tkanki tłuszczowej zwierząt morskich;


lexentry: pol/trans__rzeczownik__1
written_rep: trans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trance
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pełne poświęcenie się danej czynności powodujące brak kontaktu z otoczeniem | stan obniżonej świadomości;


lexentry: pol/trans__rzeczownik__2
written_rep: trans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: trans | transperson
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) osoba transpłciowa, nie identyfikująca się z płcią nadaną przy urodzeniu


lexentry: pol/transfobia__rzeczownik__1
written_rep: transfobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transfobi
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych;


lexentry: pol/transformata__rzeczownik__1
written_rep: transformata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omdanne
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wynik transformacji, wynik przekształcenia operandu pod wpływem działania operatora;


lexentry: pol/transfuzja__rzeczownik__1
written_rep: transfuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transfusion
sense_list:
(medycyna, medyczny) wprowadzanie do naczynia krwionośnego pacjenta krwi lub jej składników pochodzenia zewnętrznego


lexentry: pol/transgenderyzm__rzeczownik__1
written_rep: transgenderyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transkønnethed
sense_list:
forma tożsamości płciowej polegająca na psychicznej identyfikacji osoby z płcią biologicznie odmienną, połączona z dążeniem do zmiany płci zgodnie z tym poczuciem


lexentry: pol/transkluzja__rzeczownik__1
written_rep: transkluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transklusion
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sposób zaimportowania fragmentów innych dokumentów w systemie hipertekstowym;


lexentry: pol/transkrypcja__rzeczownik__1
written_rep: transkrypcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transskription
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos | zapisywanie tekstu w innym systemie pisma


lexentry: pol/translacja__rzeczownik__1
written_rep: translacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forflyttelse
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces w biosyntezie białka polegający na utworzeniu łańcucha peptydowego na podstawie sekwencji aminokwasów powstałej w wyniku transkrypcji;


lexentry: pol/translator__rzeczownik__2
written_rep: translator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: oversætter
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program wykonujący tłumaczenie (translację) kodu źródłowego na kod wynikowy | (technologia, technika, techniczny) urządzenie dokonujące tłumaczeń w sposób automatyczny


lexentry: pol/transliteracja__rzeczownik__1
written_rep: transliteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: translitteration
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;


lexentry: pol/transliterować__czasownik__1
written_rep: transliterować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: translitterere
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywać tekst pisany w pewnym alfabecie przy użyciu liter innego alfabetu


lexentry: pol/transmutacja__rzeczownik__1
written_rep: transmutacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transmutation
sense_list:
(chemia, chemiczny) przekształcenie jednego pierwiastka chemicznego w inny | (historia, historyczny, historycznie) w alchemii: przemiana metalu nieszlachetnego w złoto lub w srebro, następująca pod wpływem kamienia filozoficznego


lexentry: pol/transparent__rzeczownik__1
written_rep: transparent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transparent
sense_list:
duża płachta tkaniny, papieru lub tablica z napisem lub rysunkiem o treści propagandowej lub reklamowej | obraz na materiale transparentnym, oświetlany od tyłu


lexentry: pol/transpłciowy__przymiotnik__1
written_rep: transpłciowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: transkønnet
sense_list:
taki, którego tożsamość płciowa jest inna niż płeć ustalona przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych


lexentry: pol/transsubstancjacja__rzeczownik__1
written_rep: transsubstancjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transsubstantiation
sense_list:
(teologia, teologiczny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;


lexentry: pol/transzeja__rzeczownik__1
written_rep: transzeja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skyttegrav
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) odkryty, wąski rów wykopany wzdłuż linii frontu, łączący w jednolity system inne elementy fortyfikacji (okopy, schrony itp.), ułatwiający skryte manewry wzdłuż frontu;


lexentry: pol/tranzycja__rzeczownik__1
written_rep: tranzycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mutation
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) zmiana prawidłowych nukleotydów w DNA na inne w ramach jednej grupy zasad azotowych


lexentry: pol/tranzycja__rzeczownik__1
written_rep: tranzycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overgang
sense_list:
(medycyna, medyczny) proces korekty płci obejmujący zmianę roli społecznej i wizerunku, medyczną diagnostykę, terapię hormonalną zabiegi chirurgiczne oraz zmianę oznaczenia płci prawnej


lexentry: pol/tranzycja__rzeczownik__1
written_rep: tranzycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tradition
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ustne przekazywanie tajemnic i prawd wiary pochodzących od ustnego nauczania Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/tranzyt__rzeczownik__1
written_rep: tranzyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passage
sense_list:
przewóz, przesyłanie, przejazd osób lub rzeczy przez obszar jakiegoś państwa w drodze do innego państwa


lexentry: pol/trap__rzeczownik__1
written_rep: trap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fælde
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek hip-hopu z mocnym basem, szybkimi hi-hatami i mrocznym klimatem;


lexentry: pol/trapez__rzeczownik__1
written_rep: trapez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trapez
sense_list:
(geometria) czworokąt, który posiada co najmniej jedną parę równoległych boków; | (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;


lexentry: pol/trasować__czasownik__1
written_rep: trasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: togvej
sense_list:
(informatyka, informatyczny) stanowić połączenie różnych sieci komputerowych i wyznaczać trasę przepływu pakietów w nich


lexentry: pol/trauma__rzeczownik__1
written_rep: trauma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traume | trauma
sense_list:
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciała lub organu wskutek obrażenia ciała | (psychologia, psychologiczny) zmiana w psychice powstała wskutek gwałtownego, ciężkiego przeżycia


lexentry: pol/traumatolog__rzeczownik__1
written_rep: traumatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traumatolog
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalista zajmujący się leczeniem schorzeń narządów ruchu, stawów, wiązadeł, a czasami także mięśni, ścięgien oraz kości uszkodzonych w skutek urazu


lexentry: pol/traumatologia__rzeczownik__1
written_rep: traumatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traumatologi
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;


lexentry: pol/traumatyczny__przymiotnik__1
written_rep: traumatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: traumatisk
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z traumą – uszkodzeniem organizmu | (psychologia, psychologiczny) związany z traumą, ciężkim przeżyciem


lexentry: pol/trawa__rzeczownik__1
written_rep: trawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: græs
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) marihuana


lexentry: pol/trawers__rzeczownik__1
written_rep: trawers
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: at traversere
sense_list:
(geografia, geograficzny) pokonywanie zbocza góry w poprzek lub w skos | (lotnictwo, lotniczy) (marynarka) poruszanie się statku lub samolotu w tym kierunku


lexentry: pol/trawestować__czasownik__1
written_rep: trawestować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: travestere
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przerabiać poważny utwór literacki na komiczny, satyryczny; przerabiać czyjąś wypowiedź na żartobliwą, dopasowując ją do innej, zabawnej sytuacji


lexentry: pol/trawienie__rzeczownik__1
written_rep: trawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fordøjelse
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;


lexentry: pol/trawieniec__rzeczownik__1
written_rep: trawieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abomasum
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział;


lexentry: pol/trebusz__rzeczownik__1
written_rep: trebusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blide
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo;


lexentry: pol/tren__rzeczownik__1
written_rep: tren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slæb
sense_list:
(książkowy) ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego;


lexentry: pol/trener__rzeczownik__1
written_rep: trener
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: træner | coach
sense_list:
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;


lexentry: pol/trening__rzeczownik__1
written_rep: trening
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: træning
sense_list:
(sport, sportowy) proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca; | ćwiczenia z zakresu jakichś kompetencji, umiejętności


lexentry: pol/trenować__czasownik__1
written_rep: trenować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: træne
sense_list:
podnosić czyjeś umiejętności | (sport, sportowy) kierować rozwojem sprawności fizycznej sportowca | (sport, sportowy) ćwiczyć celem poprawienia swojej sprawności w danej dyscyplinie | podnosić swoje umiejętności


lexentry: pol/tresować__czasownik__1
written_rep: tresować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dressere
sense_list:
(potocznie, potoczny) uczyć kogoś metodą rygoru, nakazów, zakazów, kar | uczyć zwierzęta samodzielnego wykonywania konkretnych czynności


lexentry: pol/treść__rzeczownik__1
written_rep: treść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indhold
sense_list:
(medycyna, medyczny) zawartość przewodu pokarmowego; głównie w połączeniu „treść pokarmowa/żołądkowa” | to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki


lexentry: pol/triak__rzeczownik__1
written_rep: triak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triac
sense_list:
(elektryczność) element elektroniczny trójwyprowadzeniowy (dwie anody i bramka), przewodzący lub zatrzymujący prąd elektryczny w obu kierunkach, zależnie od napięcia na bramce;


lexentry: pol/triceratops__rzeczownik__1
written_rep: triceratops
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triceratops
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Triceratops, rodzaj roślinożernego dinozaura żyjącego w epoce późnej kredy na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju triceratops (1.1)


lexentry: pol/trichotillomania__rzeczownik__1
written_rep: trichotillomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trikotillomani
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;


lexentry: pol/triera__rzeczownik__1
written_rep: triera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triere
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, z prostym ożaglowaniem rejowym;


lexentry: pol/trimaran__rzeczownik__1
written_rep: trimaran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trimaran
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;


lexentry: pol/triolet__rzeczownik__1
written_rep: triolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triol
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma stroficzna wiersza, składająca się z ośmiu wersów i dwóch rymów;


lexentry: pol/tripod__rzeczownik__1
written_rep: tripod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stativ
sense_list:
(fotografia) (astronomia, astronomiczny) (zobacz) [[trójnóg, statyw]] | (wędkarstwo) (zobacz) trójnóg


lexentry: pol/triskelion__rzeczownik__1
written_rep: triskelion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triskele
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) występujący w wielu wariantach, wielokulturowy symbol lub ornament złożony z trzech jednakowych elementów – ramion, spiral, meandrów itp.;


lexentry: pol/triumf__rzeczownik__1
written_rep: triumf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sejrsceremoni
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: uroczysty wjazd zwycięskiego wodza do Rzymu; | (przestarzałe, przestarzały) (termin karciany) atut | radość ze zwycięstwa, sukcesu | wspaniałe zwycięstwo, sukces | zwycięstwo jednej idei nad drugą


lexentry: pol/trochej__rzeczownik__1
written_rep: trochej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trokæ
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) stopa metryczna złożona z dwóch sylab: długiej i krótkiej;


lexentry: pol/trockistowski__przymiotnik__1
written_rep: trockistowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: trotskistisk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z trockizmem, dotyczący trockizmu lub trockistów


lexentry: pol/trockizm__rzeczownik__1
written_rep: trockizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trotskisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;


lexentry: pol/trojanizować__czasownik__1
written_rep: trojanizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: trojanisere
sense_list:
(informatyka, informatyczny) umieszczać w zaufanym oprogramowaniu złośliwy kod, przekształcając je w konia trojańskiego


lexentry: pol/troll__rzeczownik__1
written_rep: troll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trold
sense_list:
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi;


lexentry: pol/trolling__rzeczownik__1
written_rep: trolling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trolling
sense_list:
(wędkarstwo) kontrowersyjna metoda łowienia drapieżnych ryb polegająca na ciągnięciu przynęty przyczepionej do żyłki lub linki za łódką


lexentry: pol/tropik__rzeczownik__1
written_rep: tropik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: troperne
sense_list:
(geografia, geograficzny) gorąca i wilgotna strefa klimatyczna na Ziemi położona między zwrotnikami;


lexentry: pol/tropizm__rzeczownik__1
written_rep: tropizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tropisme
sense_list:
(biologia, biologiczny) ruchy wzrostowe roślin lub ich części oraz ruchy niższych zwierząt pod wpływem działania bodźców, wykonywane przez organizm w kierunku źródła bodźców (tropizm dodatni) lub w stronę przeciwną (tropizm ujemny); zdolność organizmów do wykonywania takich ruchów;


lexentry: pol/troposfera__rzeczownik__1
written_rep: troposfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: troposfære
sense_list:
(geofizyka) najniższa warstwa atmosfery Ziemi, która znajduje się bezpośrednio nad powierzchnią planety i rozciąga się do wysokości około 8–18 km, w zależności od szerokości geograficznej (najniższa nad biegunami, najwyższa nad równikiem)


lexentry: pol/trubadur__rzeczownik__1
written_rep: trubadur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: troubadour | trubadur
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak; | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) poeta, pieśniarz wędrowny


lexentry: pol/trupia_czaszka__rzeczownik__1
written_rep: trupia czaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dødningehoved
sense_list:
schematyczny rysunek ludzkiej czaszki, często nad skrzyżowanymi piszczelami, będący symbolem śmierci


lexentry: pol/truskawka__rzeczownik__1
written_rep: truskawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jordbær
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)


lexentry: pol/truteń__rzeczownik__1
written_rep: truteń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drone
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;


lexentry: pol/trutka__rzeczownik__1
written_rep: trutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gift
sense_list:
(potocznie, potoczny) pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników


lexentry: pol/trwały__przymiotnik__1
written_rep: trwały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: holdbar
sense_list:
taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność


lexentry: pol/trwoga__rzeczownik__1
written_rep: trwoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ubehag
sense_list:
coś strasznego, przerażającego, koszmarnego, niebezpiecznego (np. rzecz, sytuacja, pora, żywioł czy zjawisko)


lexentry: pol/tryb__rzeczownik__1
written_rep: tryb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;


lexentry: pol/tryb__rzeczownik__1
written_rep: tryb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tilstand
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) molowa lub durowa wersja akordu, tonacji, lub gamy | procedura lub ustalony wariant jej wykonania


lexentry: pol/tryb_orzekający__rzeczownik__1
written_rep: tryb orzekający
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indikativ
sense_list:
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający neutralny lub obiektywny stosunek mówiącego do podawanych faktów;


lexentry: pol/tryb_samolotowy__rzeczownik__1
written_rep: tryb samolotowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flytilstand
sense_list:
(telekomunikacja) tryb pracy telefonu komórkowego, w którym przestaje on wysyłać i odbierać sygnały radiowe;


lexentry: pol/tryb_łączący__rzeczownik__1
written_rep: tryb łączący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konjunktiv
sense_list:
(gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość;


lexentry: pol/trybalizm__rzeczownik__1
written_rep: trybalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stammementalitet
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych


lexentry: pol/trybula__rzeczownik__1
written_rep: trybula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kørvel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Anthriscus, rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych, o wiotkich, pierzastych liściach przypominających nać pietruszki, o zapachu anyżku;


lexentry: pol/tryftong__rzeczownik__1
written_rep: tryftong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trelyd
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek


lexentry: pol/trygonometria__rzeczownik__1
written_rep: trygonometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trigonometri
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;


lexentry: pol/trylogia__rzeczownik__1
written_rep: trylogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trilogi
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów


lexentry: pol/trymestr__rzeczownik__1
written_rep: trymestr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kvartal
sense_list:
(urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach


lexentry: pol/trytytka__rzeczownik__1
written_rep: trytytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kabelbinder
sense_list:
(środowiskowy) elastyczna obejma z tworzywa sztucznego z mechanizmem zębatkowo-zapadkowym stosowana np. do spinania wiązek kabli elektrycznych lub mocowania kołpaków;


lexentry: pol/trzcina__rzeczownik__1
written_rep: trzcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rør
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;


lexentry: pol/trzcina_cukrowa__rzeczownik__1
written_rep: trzcina cukrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sukkerrør
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;


lexentry: pol/trzciniak_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: trzciniak zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drosselrørsanger
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus arundinaceus Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny trzciniaków;


lexentry: pol/trzeba__czasownik__1
written_rep: trzeba
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: der måtte skulle burde | det være nødvendig at | man du måtte skulle burde
sense_list:
…tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej


lexentry: pol/trzeciorzędowy__przymiotnik__1
written_rep: trzeciorzędowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tertiær
sense_list:
(chemia, chemiczny) o alkoholach: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i trzema innymi atomami węgla | (chemia, chemiczny) o aminach: o trzech grupach alkilowych lub arylowych bezpośrednio związanych z atomem azotu | (chemia, chemiczny) o solach: będąca pochodną aminy trzeciorzędowej | zaklasyfikowany do trzeciego rzędu


lexentry: pol/trzewikodziób__rzeczownik__1
written_rep: trzewikodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: træskonæb
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;


lexentry: pol/trzeźwość__rzeczownik__1
written_rep: trzeźwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ædruelighed
sense_list:
cecha tego, co jest trzeźwe, rozsądne, rzeczowe; cecha tego, kto jest trzeźwy, rozsądny, rzeczowy | stan umysłu wolny od zamroczenia alkoholem


lexentry: pol/trzmiel__rzeczownik__1
written_rep: trzmiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humlebi
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;


lexentry: pol/trzmielina__rzeczownik__1
written_rep: trzmielina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benved
sense_list:
(botanika, botaniczny) Euonymus L., rodzaj roślin krzewiastych, drzew lub pnączy z rodziny dławiszowatych;


lexentry: pol/trznadel__rzeczownik__1
written_rep: trznadel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gulspurv
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu


lexentry: pol/trznadel_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: trznadel zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gulspurv
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;


lexentry: pol/trzymać__czasownik__1
written_rep: trzymać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: holde
sense_list:
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać | ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję | pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji | zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić


lexentry: pol/trójkąt__rzeczownik__1
written_rep: trójkąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trekant | triangel
sense_list:
(geometria) wielokąt mający trzy boki; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką;


lexentry: pol/trójskok__rzeczownik__1
written_rep: trójskok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trespring
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;


lexentry: pol/trąba__rzeczownik__1
written_rep: trąba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tuba
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia


lexentry: pol/trąba_powietrzna__rzeczownik__1
written_rep: trąba powietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hvirvelstorm
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o dużej sile niszczącej;


lexentry: pol/trąbka__rzeczownik__1
written_rep: trąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trompet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;


lexentry: pol/trądzik_różowaty__rzeczownik__1
written_rep: trądzik różowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosacea
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;


lexentry: pol/tukan__rzeczownik__1
written_rep: tukan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tukan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ramphastos Linnaeus, barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie;


lexentry: pol/tuleja__rzeczownik__1
written_rep: tuleja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bøsning
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmów i maszyn w kształcie wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca


lexentry: pol/tulipan__rzeczownik__1
written_rep: tulipan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tulipan
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;


lexentry: pol/tumba__rzeczownik__1
written_rep: tumba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grav
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) grobowiec w formie kamiennej skrzyni lub trumny przykrytej płytą, zazwyczaj z rzeźbionym wizerunkiem zmarłego;


lexentry: pol/tundra__rzeczownik__1
written_rep: tundra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tundra
sense_list:
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;


lexentry: pol/tunel__rzeczownik__1
written_rep: tunel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tunnel
sense_list:
(budownictwo) budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.; | (informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;


lexentry: pol/turbina__rzeczownik__1
written_rep: turbina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turbine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;


lexentry: pol/turbulencja__rzeczownik__1
written_rep: turbulencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turbulens
sense_list:
chaotycznie poruszające się wiry i strumienie powietrza w atmosferze ziemskiej | ruch cieczy lub gazu, w którym tory poszczególnych elementów cieczy lub gazu przecinają się ze sobą w chaotyczny sposób


lexentry: pol/turbulentny__przymiotnik__1
written_rep: turbulentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: turbulent
sense_list:
(fizyka, fizyczny) mający charakter turbulencji | (przenośnie, przenośnia) obfitujący w niespodziewane zdarzenia i wolty w swoim stanie


lexentry: pol/turkawka__rzeczownik__1
written_rep: turkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turteldue
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia turtur, średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;


lexentry: pol/turkus__rzeczownik__1
written_rep: turkus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turkis
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej; | barwa, zielony odcień cyjanu;


lexentry: pol/turkusowy__przymiotnik__1
written_rep: turkusowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: turkis
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem


lexentry: pol/turnikiet__rzeczownik__1
written_rep: turnikiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drejekors
sense_list:
bramka obrotowa ze skrzydłami obracającymi się wokół jednej osi, służąca do ograniczenia liczby osób przechodzącej przez nią jednocześnie; kołowrót


lexentry: pol/turystyka__rzeczownik__1
written_rep: turystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turisme
sense_list:
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych; | (przenośnie, przenośnia) wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach nie związanych z wypoczynkiem


lexentry: pol/turystyka_aborcyjna__rzeczownik__1
written_rep: turystyka aborcyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abortturisme
sense_list:
podróżowanie z kraju o restrykcyjnych przepisach aborcyjnych do tego, w którym są one łagodniejsze w celu wykonania aborcji;


lexentry: pol/tusz_do_rzęs__rzeczownik__1
written_rep: tusz do rzęs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mascara
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka


lexentry: pol/twarda_woda__rzeczownik__1
written_rep: twarda woda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hårdt vand
sense_list:
(chemia, chemiczny) woda zawierająca w sobie dużą ilość rozpuszczonych minerałów, szczególnie soli wapnia i magnezu; w której środki myjące trudno się pienią;


lexentry: pol/twardo__przysłówek__1
written_rep: twardo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: bestemt
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) w sposób bezwzględny i surowy | (przenośnie, przenośnia) w sposób zdecydowany; z upartością


lexentry: pol/twardy__przymiotnik__1
written_rep: twardy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hård
sense_list:
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem | o koniecznościach, warunkach (i tym podobne, i temu podobne) wymagający wyrzeczeń lub trudu


lexentry: pol/twaróg__rzeczownik__1
written_rep: twaróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kvark
sense_list:
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego


lexentry: pol/twierdza__rzeczownik__1
written_rep: twierdza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borg
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;


lexentry: pol/tworzywo_sztuczne__rzeczownik__1
written_rep: tworzywo sztuczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plast
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) materiał łatwy w przetwórstwie, zbudowany z polimerów nie występujących w naturze, a wytworzonych przez człowieka


lexentry: pol/tworzyć__czasownik__1
written_rep: tworzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: skabe
sense_list:
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)


lexentry: pol/tydzień__rzeczownik__1
written_rep: tydzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uge
sense_list:
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; | każdy okres siedmiu dni


lexentry: pol/tygiel__rzeczownik__1
written_rep: tygiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smeltedigel
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd.


lexentry: pol/tygrys__rzeczownik__1
written_rep: tygrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiger
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;


lexentry: pol/tygrys_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: tygrys azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiger
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/tylda__rzeczownik__1
written_rep: tylda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tilde
sense_list:
(termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą | (termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka, którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część


lexentry: pol/tylny__przymiotnik__1
written_rep: tylny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bagside
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) o głosce: taka, której artykulacja odbywa się w głębi jamy ustnej | znajdujący się z tyłu czegoś


lexentry: pol/tym__przysłówek__1
written_rep: tym
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 02
trans_list: jo
sense_list:
im … tym … – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej | …wskazujący na większy stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy w podanych okolicznościach


lexentry: pol/tymianek__rzeczownik__1
written_rep: tymianek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timian
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;


lexentry: pol/tynk__rzeczownik__1
written_rep: tynk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puds
sense_list:
(budownictwo) powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.


lexentry: pol/tyran__rzeczownik__1
written_rep: tyran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tyran
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) udzielny władca starożytnej polis greckiej, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie; | (przenośnie, przenośnia) człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę


lexentry: pol/tyrania__rzeczownik__1
written_rep: tyrania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tyranni
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze


lexentry: pol/tyranizować__czasownik__1
written_rep: tyranizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fin
sense_list:
(książkowy) narzucać komuś własną wolę w sposób brutalny i bezwzględny, niepozwalając na sprzeciw lub tłumiąc go


lexentry: pol/tytan__rzeczownik__1
written_rep: tytan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: titan
sense_list:
(książkowy) człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie | (mitologia grecka) każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; (także, też) ich potomkowie;


lexentry: pol/tytuł__rzeczownik__1
written_rep: tytuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: titel
sense_list:
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów; | zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja


lexentry: pol/tęcza__rzeczownik__1
written_rep: tęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regnbue
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;


lexentry: pol/tęczówka__rzeczownik__1
written_rep: tęczówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iris | regnbuehinde
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;


lexentry: pol/tężec__rzeczownik__1
written_rep: tężec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stivkrampe
sense_list:
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca


lexentry: pol/tło__rzeczownik__1
written_rep: tło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baggrund
sense_list:
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan | (przenośnie, przenośnia) okoliczności, sytuacja, w której rozgrywają się jakieś wydarzenia | podłoże, na którym eksponowany jest dany element


lexentry: pol/tłoczyć__czasownik__2
written_rep: tłoczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: fremtvinge
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (hydraulika, hydrauliczny) przeciskać substancje ciekłe lub gazowe z jednego miejsca do innego


lexentry: pol/tłok__rzeczownik__1
written_rep: tłok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stempel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;


lexentry: pol/tłokowy__przymiotnik__1
written_rep: tłokowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stempel
sense_list:
od: tłok (tylko w znaczeniu: „element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię”)


lexentry: pol/tłuczek__rzeczownik__1
written_rep: tłuczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pistil
sense_list:
narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy


lexentry: pol/tłumaczenie__rzeczownik__1
written_rep: tłumaczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oversættelse
sense_list:
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku | (rzeczownik odczasownikowy) od tłumaczyć – przekładanie na inny język


lexentry: pol/tłumik__rzeczownik__1
written_rep: tłumik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dæmper
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wkładany do wylotu instrumentu dętego, który tłumi dźwięk, zmieniając jego natężenie i barwę


lexentry: pol/tłumik__rzeczownik__1
written_rep: tłumik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lyddæmper
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału; | (motoryzacja) podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej


lexentry: pol/tłumić__czasownik__1
written_rep: tłumić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dæmpe
sense_list:
(o emocjach, uczuciach, odczuciach) powstrzymywać, hamować, nie dawać upustu; starać się nie okazywać uczuć | ograniczać, zmniejszać nasilenie czegoś


lexentry: pol/tłumić__czasownik__1
written_rep: tłumić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: slå ned
sense_list:
(o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów


lexentry: pol/tłumok__rzeczownik__1
written_rep: tłumok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bundt
sense_list:
(potocznie, potoczny) duży, nieforemny pakunek; rzeczy spakowane, zwykle prowizorycznie w płachtę, w koc itp.


lexentry: pol/tłusty__przymiotnik__1
written_rep: tłusty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fed
sense_list:
zawierający dużo tłuszczu | (pejoratywnie, pejoratywny) o człowieku lub zwierzęciu: otyły | (drukarstwo, drukarski) gruby, pogrubiony | pokryty tłuszczem albo będący w dotyku jak tłuszcz


lexentry: pol/tłusty_czwartek__rzeczownik__1
written_rep: tłusty czwartek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hvide tirsdag
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;


lexentry: pol/tłuszcz__rzeczownik__1
written_rep: tłuszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fedt
sense_list:
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym; | (biologia, biologiczny) (potocznie, potoczny) tkanka tłuszczowa składająca się w dużym stopniu z tłuszczów (1.1)


lexentry: pol/tłuszcz__rzeczownik__1
written_rep: tłuszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fedt | fedtstof
sense_list:
(chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;


lexentry: pol/ubezpieczenie__rzeczownik__1
written_rep: ubezpieczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forsikring
sense_list:
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne


lexentry: pol/ubezpieczenie_na_życie__rzeczownik__1
written_rep: ubezpieczenie na życie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: livsforsikring
sense_list:
(urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;


lexentry: pol/ubój_rytualny__rzeczownik__1
written_rep: ubój rytualny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rituel slagtning
sense_list:
w judaizmie i islamie metoda zabicia zwierzęcia gospodarskiego poprzez przecięcie przełyku i arterii jednym cięciem noża bez uprzedniego ogłuszenia, prowadząca do śmierci przez wykrwawienie


lexentry: pol/uchatka__rzeczownik__1
written_rep: uchatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: søløve
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otaria Péron, rodzaj drapieżnego ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych występujący u południowych wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/uchwała__rzeczownik__1
written_rep: uchwała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beslutning
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;


lexentry: pol/ucieczka__rzeczownik__1
written_rep: ucieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flugt
sense_list:
szybkie opuszczenie lub opuszczanie jakiegoś miejsca w celu uniknięcia realnego lub domniemanego niebezpieczeństwa


lexentry: pol/uczta__rzeczownik__1
written_rep: uczta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gave
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciekawe wydarzenie, zazwyczaj o charakterze kulturalnym; bardzo przyjemne przeżycie estetyczne, duchowe


lexentry: pol/uczucie__rzeczownik__1
written_rep: uczucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: følelse
sense_list:
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu


lexentry: pol/uderzyć__czasownik__2
written_rep: uderzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: slå
sense_list:
zadać sobie cios ręką lub czymś trzymanym w ręku | zetknąć się gwałtownie jakąś częścią ciała z czymś


lexentry: pol/udziałowiec__rzeczownik__1
written_rep: udziałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aktieejer
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba z udziałem w przedsięwzięciu finansowym


lexentry: pol/uformować__czasownik__1
written_rep: uformować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: forme
sense_list:
nadać formę | powołać do istnienia | ustawić grupę w danym porządku | wyrobić w kimś lub czymś określone przymioty lub postawy


lexentry: pol/ugniatać__czasownik__1
written_rep: ugniatać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ælte
sense_list:
gniotąc, oddziaływać na kogoś lub na coś, powodować zmianę kształtu, obniżenie czegoś; gniotąc, nadawać kształt czemuś


lexentry: pol/ugryzienie__rzeczownik__1
written_rep: ugryzienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bid
sense_list:
czynność polegająca na chwyceniu zębami i zaciśnięciu szczęki, zwykle w celu zadania bólu, obrony lub spożycia pokarmu


lexentry: pol/ujgurski__rzeczownik__1
written_rep: ujgurski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: uigur
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach;


lexentry: pol/ujęcie__rzeczownik__1
written_rep: ujęcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: begyndelse
sense_list:
fragment filmu nakręcony bez wyłączania kamery | sposób przedstawienia czegoś na zdjęciu, obrazie itp.


lexentry: pol/ukończyć__czasownik__1
written_rep: ukończyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afslutte | fuldføre | færdiggøre
sense_list:
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości | przerobić w całości materiał/program kursu/szkoły i zdać wymagane egzaminy


lexentry: pol/ukośnik__rzeczownik__1
written_rep: ukośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skråstreg
sense_list:
(termin typograficzny) znak pisarski w postaci ukośnej kreski, używany głównie do oddzielania od siebie słów lub znaków;


lexentry: pol/ukrainizacja__rzeczownik__1
written_rep: ukrainizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ukrainisering
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) przyswajanie lub narzucanie kultury ukraińskiej i języka ukraińskiego; | nadawanie czemuś ukraińskiego charakteru lub właściwości


lexentry: pol/ukrywać__czasownik__1
written_rep: ukrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gemme
sense_list:
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim


lexentry: pol/ukulele__rzeczownik__1
written_rep: ukulele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ukulele
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny, odmiana gitary o małych rozmiarach;


lexentry: pol/ukwiał__rzeczownik__1
written_rep: ukwiał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: søanemone
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;


lexentry: pol/układ_krążenia__rzeczownik__1
written_rep: układ krążenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kredsløbssystem
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) układ organizmu, złożony z dwóch układów: krwionośnego i chłonnego;


lexentry: pol/układ_nerwowy__rzeczownik__1
written_rep: układ nerwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nervesystem
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;


lexentry: pol/układ_okresowy__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periodiske system
sense_list:
(chemia, chemiczny) zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;


lexentry: pol/układ_okresowy_pierwiastków__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy pierwiastków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periodiske system
sense_list:
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;


lexentry: pol/układ_planetarny__rzeczownik__1
written_rep: układ planetarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solsystem | planetsystem
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;


lexentry: pol/układ_przeciwpoślizgowy__rzeczownik__1
written_rep: układ przeciwpoślizgowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antiblokeringssystem
sense_list:
(motoryzacja) układ stosowany w pojazdach mechanicznych w celu uniknięcia blokowania kół w trakcie hamowania;


lexentry: pol/układ_scalony__rzeczownik__1
written_rep: układ scalony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: integreret kredsløb
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) zamknięty w obudowie układ elektroniczny, gotowy do umieszczenia w innym układzie;


lexentry: pol/układ_trawienny__rzeczownik__1
written_rep: układ trawienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fordøjelsessystem
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół narządów, których funkcja polega na przyjmowaniu pokarmu, trawieniu, wchłanianiu go i wydalaniu odpadów;


lexentry: pol/układ_współrzędnych__rzeczownik__1
written_rep: układ współrzędnych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koordinatsystem
sense_list:
(geometria) funkcja przypisująca każdemu punktowi zestaw liczb zwanych współrzędnymi, pozwalający ten punkt jednoznacznie identyfikować;


lexentry: pol/układ_zbiorowy__rzeczownik__1
written_rep: układ zbiorowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overenskomst
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) układ określający warunki pracy, zawierany między związkami zawodowymi i pracodawcami


lexentry: pol/ul_wielokorpusowy__rzeczownik__1
written_rep: ul wielokorpusowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magasin
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) konstrukcja służąca jako pomieszczenie dla pszczół składająca się z pojedynczych elementów


lexentry: pol/ulga__rzeczownik__1
written_rep: ulga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lettelse
sense_list:
poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu | (ekonomia, ekonomiczny) zmniejszenie podatków, opłat


lexentry: pol/ulica__rzeczownik__1
written_rep: ulica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gade
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;


lexentry: pol/ulotny__przymiotnik__1
written_rep: ulotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: flygtig
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały


lexentry: pol/ultimatum__rzeczownik__1
written_rep: ultimatum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultimatum
sense_list:
(dyplomacja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;


lexentry: pol/ultradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: ultradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultralyd
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);


lexentry: pol/ultrasonografia__rzeczownik__1
written_rep: ultrasonografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultralyd
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) metoda obrazowania organów wewnętrznych przy pomocy ultradźwięków;


lexentry: pol/umami__rzeczownik__1
written_rep: umami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: umami
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jeden z pięciu podstawowych smaków, smak kwasu glutaminowego występującego w białku;


lexentry: pol/umiarkowany__przymiotnik__1
written_rep: umiarkowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: moderat
sense_list:
o poglądach: pośredni między radykalnym a zachowawczym | taki, który nie jest ani zbyt duży, ani zbyt mały | umiejący zachować umiar


lexentry: pol/umieralność__rzeczownik__1
written_rep: umieralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dødelighed
sense_list:
(demografia, demograficzny) stosunek liczby zgonów w określonej jednostce czasu do ogółu mieszkańców danego obszaru;


lexentry: pol/umowa__rzeczownik__1
written_rep: umowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aftale
sense_list:
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;


lexentry: pol/umowa_o_pracę__rzeczownik__1
written_rep: umowa o pracę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ansættelsesaftale
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa zawarta między pracodawcą a pracownikiem, w której pracownik zobowiązuje się do wykonywania dla pracodawcy określonej pracy za określonym wynagrodzeniem;


lexentry: pol/umundurowanie__rzeczownik__1
written_rep: umundurowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uniformere
sense_list:
mundury noszone przez członków danej organizacji | prawnie wyznaczony strój członków danej organizacji;


lexentry: pol/uncja__rzeczownik__1
written_rep: uncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unse
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;


lexentry: pol/unia__rzeczownik__1
written_rep: unia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: union
sense_list:
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;


lexentry: pol/uniewinnianie__rzeczownik__1
written_rep: uniewinnianie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frifindelse
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzekanie przez sąd, że ktoś jest niewinny, uwalnianie go od zarzutów


lexentry: pol/uniwersytet__rzeczownik__1
written_rep: uniwersytet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: universitet
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych


lexentry: pol/unosić__czasownik__1
written_rep: unosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beslaglægge
sense_list:
(dawniej, dawny) o uczuciach, doznaniach: kogoś owładnąć, ugłaskać, udobruchać, ułaskawić, ukrócić, ułagodzić, okiełznać, uśmierzyć, powściągnąć, zmiękczyć


lexentry: pol/unosić__czasownik__1
written_rep: unosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bortføre
sense_list:
zabierać kogoś, coś ze sobą; uchodzić z kimś, z czymś; zagarniać coś z sobą, porywać, ponieść, przenosić, zanosić na inne miejsce


lexentry: pol/ununoctium__rzeczownik__1
written_rep: ununoctium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununoctium
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);


lexentry: pol/ununpentium__rzeczownik__1
written_rep: ununpentium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununpentium
sense_list:
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moskow (symbol Mc);


lexentry: pol/upadać__czasownik__1
written_rep: upadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: falde
sense_list:
momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą | opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół | tracić na znaczeniu, kończyć się niepowodzeniem


lexentry: pol/upadłość__rzeczownik__1
written_rep: upadłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insolvens
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niewypłacalność, niemożność wywiązywania się z przyjętych zobowiązań przez dłużnika


lexentry: pol/upcykling__rzeczownik__1
written_rep: upcykling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: upcycling
sense_list:
ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;


lexentry: pol/update__rzeczownik__1
written_rep: update
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opdatere
sense_list:
(informatyka, informatyczny) aktualizacja danych w komputerze lub program umożliwiający aktualizację innego programu do nowej wersji


lexentry: pol/updatować__czasownik__1
written_rep: updatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: opdatere
sense_list:
(informatyka, informatyczny) aktualizować dane w komputerze lub aktualizować program komputerowy do nowszej wersji


lexentry: pol/upełnomocniać__czasownik__1
written_rep: upełnomocniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: give udstede meddele fuldmagt
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upoważniać kogoś, aby podejmował czynności urzędowe lub prawne w czyimś imieniu


lexentry: pol/upośledzać__czasownik__1
written_rep: upośledzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: handikap
sense_list:
doprowadzać do upośledzenia, naruszać sprawność funkcjonowania czegoś | stawiać w gorszej sytuacji, utrudniać lub uniemożliwiać działanie czegoś


lexentry: pol/uprzemysłowienie__rzeczownik__1
written_rep: uprzemysłowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: industrialisering
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zwiększenie udziału przemysłu w gospodarce narodowej | (historia, historyczny, historycznie) (społeczny) proces przejścia społeczeństwa rolniczego do przemysłowego | proces zwiększenia możliwości wytwórczych kraju poprzez rozwinięcie produkcji w fabrykach


lexentry: pol/uprząż__rzeczownik__1
written_rep: uprząż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seletøj
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś | (zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu


lexentry: pol/uran_zubożony__rzeczownik__1
written_rep: uran zubożony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forarmet uran
sense_list:
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;


lexentry: pol/urażać__czasownik__1
written_rep: urażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gøre ondt
sense_list:
naruszać wrażliwe, bolące miejsce przez dotknięcie lub przez silniejszy bodziec | wyrządzać przykrość


lexentry: pol/urbanizacja__rzeczownik__1
written_rep: urbanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urbanisering
sense_list:
wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu;


lexentry: pol/urdu__rzeczownik__1
written_rep: urdu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urdu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;


lexentry: pol/urlop_macierzyński__rzeczownik__1
written_rep: urlop macierzyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barsel | barselsorlov
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop płatny przysługujący kobiecie, będącej w trakcie zatrudnienia, w związku z urodzeniem dziecka


lexentry: pol/urlop_ojcowski__rzeczownik__1
written_rep: urlop ojcowski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barsel
sense_list:
(potocznie, potoczny) urlop, z którego korzysta ojciec noworodka lub niemowlęcia w celu sprawowania nad nim opieki | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop udzielany ojcu dziecka w wymiarze do 2 tygodni, przysługujący do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia albo urlop udzielany ojcu dziecka przysposobionego


lexentry: pol/urna__rzeczownik__1
written_rep: urna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stemmeboks
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy


lexentry: pol/urojenie__rzeczownik__1
written_rep: urojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrangforestilling
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw wytwórczy psychozy, zaburzenie treści myślenia polegające na nierzeczywistym osądzie, błędnym przekonaniu, niepodlegającym logicznej argumentacji


lexentry: pol/urologia__rzeczownik__1
written_rep: urologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urologi
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;


lexentry: pol/urozmaicić__czasownik__1
written_rep: urozmaicić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: varierer
sense_list:
sprawić, że coś jest atrakcyjniejsze poprzez wprowadzenie rozmaitych elementów; uczynić różnorodnym, a przez to ciekawszym


lexentry: pol/urząd__rzeczownik__1
written_rep: urząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myndlighed | væsen
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;


lexentry: pol/urzędnik__rzeczownik__1
written_rep: urzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embedsmand
sense_list:
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;


lexentry: pol/uskok__rzeczownik__1
written_rep: uskok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trin ned
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) obniżenie wysokości dźwięku między sylabami lub wyrazami języka tonalnego, w IPA oznaczane symbolem ꜜ [od 1969]


lexentry: pol/ustawa__rzeczownik__1
written_rep: ustawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lov
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);


lexentry: pol/ustawodawczy__przymiotnik__1
written_rep: ustawodawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lovgivende
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw


lexentry: pol/ustawodawstwo__rzeczownik__1
written_rep: ustawodawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lovgivning
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całokształt ustaw, przepisów oraz uregulowań prawnych dotyczących danej dziedziny życia, w określonym państwie


lexentry: pol/ustnik__rzeczownik__1
written_rep: ustnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mundstykke
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza; | część aparatu służącego nurkowi do oddychania | część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia


lexentry: pol/ustrój__rzeczownik__1
written_rep: ustrój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regime
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowanej władzy publicznej w państwie, zbiór zasad określających funkcjonowanie państwa i społeczeństwa


lexentry: pol/usypiać__czasownik__1
written_rep: usypiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aflive | slå ned
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) przeprowadzać eutanazję zwierzęcia poprzez podanie mu odpowiedniego środka


lexentry: pol/uszczelniać__czasownik__1
written_rep: uszczelniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: slagter
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynić szczelnym; powodować ścisłe przyleganie elementów czegoś poprzez wypełnienie luk


lexentry: pol/usługobiorca__rzeczownik__1
written_rep: usługobiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kunde
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna korzystająca z usług


lexentry: pol/utleniać__czasownik__1
written_rep: utleniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ilte | oxidere
sense_list:
(chemia, chemiczny) powodować reakcję chemiczną poprzez łączenie z tlenem lub innym utleniaczem, który przyjmuje elektrony oddawane przez dany pierwiastek (zatem wzrasta wartościowość tego pierwiastka)


lexentry: pol/utopia__rzeczownik__1
written_rep: utopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: utopi
sense_list:
pomysł, którego nie można zrealizować; coś nierealnego | (filozofia, filozoficzny) nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego


lexentry: pol/utrwalać__czasownik__1
written_rep: utrwalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bevidne
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zapisywać na nośniku celem późniejszego odczytania lub odtworzenia


lexentry: pol/utylitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: utylitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: utilitarisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, którego główna myśl definiuje moralność i etykę czynu jako wypadkowe jego pozytywnych i negatywnych skutków;


lexentry: pol/uwertura__rzeczownik__1
written_rep: uwertura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ouverture
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;


lexentry: pol/uzależnienie__rzeczownik__1
written_rep: uzależnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afhængighed
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem


lexentry: pol/uzdolnienie__rzeczownik__1
written_rep: uzdolnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evne
sense_list:
zespół cech umożliwiających komuś wykonywanie działania w danej dziedzinie na niezwykłym, wysokim poziomie


lexentry: pol/uzdrowiciel__rzeczownik__1
written_rep: uzdrowiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: healer
sense_list:
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił


lexentry: pol/uznawać__czasownik__1
written_rep: uznawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: befinde
sense_list:
stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym | stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy


lexentry: pol/uzębienie__rzeczownik__1
written_rep: uzębienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dentition
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) zestaw wszystkich zębów u danego osobnika;


lexentry: pol/ułamek__rzeczownik__1
written_rep: ułamek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brøk
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)


lexentry: pol/ułaskawienie__rzeczownik__1
written_rep: ułaskawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benådning
sense_list:
(potocznie, potoczny) dokument, którego podpisanie skutkuje ułaskawieniem (1.1) | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;


lexentry: pol/uśmiech__rzeczownik__1
written_rep: uśmiech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smil
sense_list:
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;


lexentry: pol/variétés__rzeczownik__1
written_rep: variétés
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: variete | varieté
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) rodzaj przedstawienia rozrywkowego składającego się z różnych form scenicznych: piosenek, monologów, tańców i popisów akrobatycznych | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) teatr (instytucja) wystawiający variétés (1.1)


lexentry: pol/vintage__rzeczownik__1
written_rep: vintage
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: årgang
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie wina, które pochodzi ze zbiorów z jednego roku; | (sztuka) styl w modzie, muzyce i sztukach użytkowych, który nawiązuje do przeszłości, łącząc minione style ze współczesnymi;


lexentry: pol/volapük__rzeczownik__1
written_rep: volapük
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volapyk
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dziewiętnastowieczny język sztuczny oparty na łacinie, niemieckim, francuskim i angielskim;


lexentry: pol/w_górę__przysłówek__1
written_rep: w górę
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: op
sense_list:
określenie kierunku powyżej czegoś | (hydrologia, hydrologiczny) w kierunku źródła | (ekonomia, ekonomiczny) wzrastając, zwiększając swoją wartość


lexentry: pol/w_imię_Ojca_i_Syna,_i_Ducha_Świętego__wykrzyknik__1
written_rep: w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: i Faderens og Sønnens og Helligåndens navn | i Faderens, Sønnens og Helligåndens navn
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wezwanie rozpoczynające modlitwę


lexentry: pol/w_porządku__wykrzyknik__1
written_rep: w porządku
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: i orden
sense_list:
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe


lexentry: pol/w_przeciwnym_razie__fraza_spójnikowa__1
written_rep: w przeciwnym razie
min_sense_num: 01
trans_list: ellers
sense_list:
łączy dwie części wypowiedzi, sugerując, że jeśli coś nie będzie spełnione, to wyniknie z tego coś często nieprzychylnego


lexentry: pol/w_zasadzie__fraza_partykułowa__1
written_rep: w zasadzie
min_sense_num: 01
trans_list: egentlig | i princippet | i grunden
sense_list:
…komunikuje iż wyrażony sąd jest bliski rzeczywistości mimo pewnych przesłanek przemawiających przeciwko


lexentry: pol/w_zasięgu_ręki__przysłówek__1
written_rep: w zasięgu ręki
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: indenfor rækkevidde
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś jest łatwo dostępne, łatwo osiągalne | coś jest w pobliżu, niedaleko, na wyciągnięcie ramienia


lexentry: pol/wachlarz__rzeczownik__1
written_rep: wachlarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vifte
sense_list:
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto; | (przenośnie, przenośnia) skala, rozpiętość, różnorodność


lexentry: pol/wachta__rzeczownik__1
written_rep: wachta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vagt
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) grupa marynarzy pełniących służbę | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) służba pełniona przez marynarza na statku


