# translation

lexentry: pol/poszerzać__czasownik__1
written_rep: poszerzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rozšířit
sense_list:
robić coś szerszym, obszerniejszym | (przenośnie, przenośnia) zwiększać zakres czegoś, uzupełniać o coś lub kogoś


lexentry: pol/posłaniec__rzeczownik__1
written_rep: posłaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: posel
sense_list:
(książkowy) albo (podniośle) osoba posłana przez kogoś w celu przekazania wiadomości albo wykonania jakiejś misji


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
written_rep: posługa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ministerstvo
sense_list:
(kościelny) w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią;


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
written_rep: posługa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podání
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wykonanie jakiejś czynności w służbie dla kogoś, okazanie pomocy, obsłużenie kogoś


lexentry: pol/potencjał__rzeczownik__1
written_rep: potencjał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potenciál
sense_list:
tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości | (fizyka, fizyczny) miara energii potrzebnej do przeniesienia jednostkowego ładunku (np. ładunku elektrycznego lub masy) z nieskończoności do danego punktu


lexentry: pol/potencjometr__rzeczownik__1
written_rep: potencjometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potenciometr
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;


lexentry: pol/potoczny__przymiotnik__1
written_rep: potoczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hovorový
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
written_rep: potok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potok
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
written_rep: potok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proud
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sposób połączenia procesów, tak że wyjście jednego jest wejściem drugiego;


lexentry: pol/potop__rzeczownik__1
written_rep: potop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: povodeň
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6–8), jako kara zesłana przez Boga;


lexentry: pol/potop__rzeczownik__1
written_rep: potop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: záplava
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) powódź powstała na rozległych terenach | (przenośnie, przenośnia) duże ilości czegoś


lexentry: pol/potpourri__rzeczownik__1
written_rep: potpourri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: všehochuť
sense_list:
kompozycja zapachowa z suchych i aromatycznych kwiatów, nasion, liści umieszczana w specjalnym ażurowym pojemniczku


lexentry: pol/potylica__rzeczownik__1
written_rep: potylica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: týl
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;


lexentry: pol/potęgowanie__rzeczownik__1
written_rep: potęgowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: umocňování
sense_list:
(matematyka, matematyczny) działanie dwuargumentowe x^y\;, które dla y\; będącego liczbą naturalną, jest równoważne pomnożeniu y\; liczb (elementów) x\; przez siebie;


lexentry: pol/poważny__przymiotnik__1
written_rep: poważny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vážný
sense_list:
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem | o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą | mający uznanie u innych osób | odpowiedzialny, godny zaufania


lexentry: pol/powiedziałeś_A,_powiedz_B__przysłowie__1
written_rep: powiedziałeś A, powiedz B
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: kdo řekne A, musí říct i B
sense_list:
jeśli się coś zaczęło robić, należy rzecz dokończyć; używane w sytuacji, w której ktoś miałby ochotę wycofać się z kontynuowania dalszego działania


lexentry: pol/powietrze__rzeczownik__1
written_rep: powietrze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vzduch
sense_list:
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi; | w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią


lexentry: pol/powietrzny__przymiotnik__1
written_rep: powietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vzdušný
sense_list:
związany z powietrzem, dotyczący powietrza | taki, który odbywa się w powietrzu, na pewnej wysokości


lexentry: pol/powieść__rzeczownik__1
written_rep: powieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: román
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;


lexentry: pol/powiązany__przymiotnik__1
written_rep: powiązany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: příbuzný
sense_list:
mający związek z czymś; zależny od czegoś | mający związek z kimś; będący w kontakcie z kimś; zależny od kogoś


lexentry: pol/powiększać__czasownik__1
written_rep: powiększać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zvětšit
sense_list:
powodować, że obraz czegoś staje się większy pod względem rozmiarów | powodować, że coś staje się większe pod względem rozmiarów, ilości


lexentry: pol/powiększenie__rzeczownik__1
written_rep: powiększenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zvětšení
sense_list:
(fotografia) (optyka, optyczny) (rzeczownik odczasownikowy) od powiększyć | (rzeczownik odczasownikowy) od powiększyć


lexentry: pol/powodzić__czasownik__2
written_rep: powodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: prosperovat
sense_list:
w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością


lexentry: pol/powolny__przymiotnik__1
written_rep: powolny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pomalý
sense_list:
odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli | ociężały w ruchach, mało ruchliwy, denerwująco wolny


lexentry: pol/powrót__rzeczownik__1
written_rep: powrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: návrat
sense_list:
ponowne osiągnięcie tego samego stanu, sytuacji | ponowne przybycie do tego samego miejsca | wznowienie wykonywania czegoś po przerwie


lexentry: pol/powstanie__rzeczownik__1
written_rep: powstanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: povstání
sense_list:
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;


lexentry: pol/powstanie_warszawskie__rzeczownik__1
written_rep: powstanie warszawskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varšavské povstání
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku;


lexentry: pol/powtórka__rzeczownik__1
written_rep: powtórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revize
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) przypomnienie sobie materiału edukacyjnego już przerobionego


lexentry: pol/powództwo__rzeczownik__1
written_rep: powództwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bílý límeček
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek wniesiony do sądu o rozpoczęcie postępowania w jakiejś sprawie; wniesienie sprawy do sądu


lexentry: pol/powódź_błyskawiczna__rzeczownik__1
written_rep: powódź błyskawiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přívalová povodeň
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powódź, która powstaje gdy woda z nawalnych opadów gromadzi się tak szybko, że ziemia nie jest w stanie jej wchłonąć;


lexentry: pol/powój__rzeczownik__1
written_rep: powój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podkroví
sense_list:
(botanika, botaniczny) Convolvulus, liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny powojowatych;


lexentry: pol/pozamałżeński__przymiotnik__1
written_rep: pozamałżeński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mimomanželský
sense_list:
odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania


lexentry: pol/pozbawienie_wolności__rzeczownik__1
written_rep: pozbawienie wolności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uvěznění
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na zamknięciu skazanego w zakładzie karnym


lexentry: pol/pozer__rzeczownik__1
written_rep: pozer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pozér
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) ktoś nieudolnie charakteryzujący się na coś lub kogoś; imitator wzbudzający zażenowanie


lexentry: pol/pozew__rzeczownik__1
written_rep: pozew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bílý límeček
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;


lexentry: pol/poziom__rzeczownik__1
written_rep: poziom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: úroveň
sense_list:
położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny | stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy | stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju


lexentry: pol/poziomka__rzeczownik__1
written_rep: poziomka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lesní jahoda
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;


lexentry: pol/poziomka_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: poziomka pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jahodník obecný
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria vesca L., gatunek rośliny z rodziny różowatych, uprawiana w wielu krajach świata, również w Polsce;


lexentry: pol/poznański__przymiotnik__2
written_rep: poznański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: poznaňský
sense_list:
charakterystyczny dla Poznania lub poznaniaków, mający cechy lub właściwości przypisywane Poznaniowi lub poznaniakom


lexentry: pol/pozostawać__czasownik__1
written_rep: pozostawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zbýt
sense_list:
być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś | być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się | zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś


lexentry: pol/pozwany__rzeczownik__1
written_rep: pozwany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: žalovaný
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo


lexentry: pol/pozycja__rzeczownik__1
written_rep: pozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poloha
sense_list:
(sport, sportowy) miejsce zawodnika | miejsce w jakimś spisie | o urządzeniu: odpowiednie ustawienie działania, tryb działania


lexentry: pol/pozycja__rzeczownik__1
written_rep: pozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postavení
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych


lexentry: pol/pozycja__rzeczownik__1
written_rep: pozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pozice
sense_list:
konkretne ułożenie ludzkiego ciała | położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów


lexentry: pol/pozycja_misjonarska__rzeczownik__1
written_rep: pozycja misjonarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misionářská pozice
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;


lexentry: pol/pozytyw__rzeczownik__1
written_rep: pozytyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pozitivní
sense_list:
(fotografia) otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu


lexentry: pol/pozytywizm__rzeczownik__1
written_rep: pozytywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pozitivizmus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) prąd umysłowy, literacki i społeczny w Polsce w latach 1863–1890, krytykujący romantyzm, propagujący zdobycze nauki i kult pracy


lexentry: pol/pozytywka__rzeczownik__1
written_rep: pozytywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: automatofon
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pudełko lub skrzynka z nakręcanym, mechanicznym instrumentem muzycznym odtwarzającym dźwięki dzięki wypustkom na obrotowym elemencie szarpiącym o zęby metalowego grzebienia;


lexentry: pol/pozywać__czasownik__1
written_rep: pozywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: žalovat
sense_list:
wnosić przeciwko komuś skargę do sądu | wzywać kogoś do stawienia się na procesie jako oskarżony lub świadek


lexentry: pol/połamania_nóg__wykrzyknik__1
written_rep: połamania nóg
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: zlom vaz
sense_list:
życzenie powodzenia wyrażone à rebours, mające zaklinać rzeczywistość; zwykle komuś, kto wychodzi na scenę


lexentry: pol/połonina__rzeczownik__1
written_rep: połonina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polonina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (ekologia, ekologiczny) łąka położona powyżej granicy lasów w Karpatach Wschodnich, w szczególności w Bieszczadach;


lexentry: pol/położnik__rzeczownik__1
written_rep: położnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porodní dědek
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu


lexentry: pol/położyć_lachę__związek_frazeologiczny__1
written_rep: położyć lachę
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: kašlat | mít u prdele | mít v piči
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) zlekceważyć coś, kogoś, nie liczyć się z czymś, kimś, zrezygnować z czegoś, z jakiegoś zamierzenia, zwykle z powodu jakichś przeszkód, trudności


lexentry: pol/pośladek__rzeczownik__1
written_rep: pośladek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hýždě | zadek
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;


lexentry: pol/pośrednictwo__rzeczownik__1
written_rep: pośrednictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prostřednictví
sense_list:
działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron


lexentry: pol/poświęcać__czasownik__1
written_rep: poświęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zasvětit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą | oddawać czemuś uwagę, kierować uwagę na coś, wyrażać zainteresowanie


lexentry: pol/poświęcać__czasownik__2
written_rep: poświęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: zasvětit
sense_list:
zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi | rezygnować z czegoś dla czyjegoś dobra, dla jakiejś sprawy, dla kogoś


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
written_rep: poświęcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obětovat
sense_list:
(książkowy) oddawanie czegoś w ofierze; wyrzeczenie się czegoś dla czyjegoś dobra | (książkowy) pełen bohaterstwa czyn; ofiara | (szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
written_rep: poświęcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: věnování
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonanie obrzędu święcenia poprzez pokropienie czegoś wodą święconą i wypowiedzenie odpowiednich formuł religijnych


lexentry: pol/pożyczka__rzeczownik__1
written_rep: pożyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: půjčka
sense_list:
danie albo wzięcie na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;


lexentry: pol/praca__rzeczownik__1
written_rep: praca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: práce | zaměstnání
sense_list:
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr; | (fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;


lexentry: pol/pracobiorca__rzeczownik__1
written_rep: pracobiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zaměstnanec
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna, którawykonuje pracę na rzecz pracodawcy w oparciu o umowę o pracę i otrzymuje za to wynagrodzenie


lexentry: pol/pracowity__przymiotnik__1
written_rep: pracowity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pracovitý | pracný
sense_list:
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością


lexentry: pol/pragmatyczny__przymiotnik__1
written_rep: pragmatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pragmatický
sense_list:
oparty na przyczynowych związkach wydarzeń | wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść


lexentry: pol/pragmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: pragmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pragmatismus
sense_list:
postawa polegająca na faktycznej ocenie możliwości i podejmowaniu takich działań, które gwarantują skuteczność


lexentry: pol/pragnienie__rzeczownik__1
written_rep: pragnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: žízeň
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;


lexentry: pol/praindoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: praindoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: praindoevropský
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej


lexentry: pol/praktyka__rzeczownik__1
written_rep: praktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praxe
sense_list:
doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej | okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie | wykonywanie zawodu | świadoma i celowa działalność ludzka


lexentry: pol/pranie__rzeczownik__1
written_rep: pranie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praní
sense_list:
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych | czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;


lexentry: pol/pranie_pieniędzy__rzeczownik__1
written_rep: pranie pieniędzy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praní špinavých peněz
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) działania zmierzające do wprowadzenia do legalnego obrotu pieniędzy z nielegalnych źródeł;


lexentry: pol/praojciec__rzeczownik__1
written_rep: praojciec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praotec
sense_list:
pierwszy mężczyzna, który zapoczątkował ludzkość, dany naród lub ród; mężczyzna, którego są one potomstwem


lexentry: pol/prasa__rzeczownik__1
written_rep: prasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tisk
sense_list:
(publikatory) ogół czasopism | (technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;


lexentry: pol/prawa_człowieka__rzeczownik__1
written_rep: prawa człowieka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lidská práva
sense_list:
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;


lexentry: pol/prawa_zwierząt__rzeczownik__1
written_rep: prawa zwierząt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: práva zvířat
sense_list:
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;


lexentry: pol/prawdopodobieństwo__rzeczownik__1
written_rep: prawdopodobieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pravděpodobnost
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1); | szansa, że coś się wydarzy


lexentry: pol/prawdziwych_przyjaciół_poznaje_się_w_biedzie__przysłowie__1
written_rep: prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: v nouzi poznáš přítele
sense_list:
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem


lexentry: pol/prawdę_mówiąc__fraza_partykułowa_wzmacniająca__1
written_rep: prawdę mówiąc
min_sense_num: 01
trans_list: popravdě řečeno
sense_list:
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)


lexentry: pol/prawica__rzeczownik__1
written_rep: prawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pravice
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej; | (przestarzałe, przestarzały) (książkowy) prawa dłoń, prawa ręka


lexentry: pol/prawicowiec__rzeczownik__1
written_rep: prawicowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pravičák
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik prawicy, człowiek o poglądach prawicowych/konserwatywnych


lexentry: pol/prawicowy__przymiotnik__1
written_rep: prawicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pravicový
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy


lexentry: pol/prawidłowy__przymiotnik__1
written_rep: prawidłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: správný
sense_list:
bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą) | zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami | dobrze uformowany, foremny | słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)


lexentry: pol/prawo__rzeczownik__1
written_rep: prawo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: právo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś; | w wyrażeniach przyimkowych: prawa strona | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis, norma prawna


lexentry: pol/prawo_autorskie__rzeczownik__1
written_rep: prawo autorskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autorské právo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa, która chroni twórców i ich oryginalne utwory przed nieuprawnionym wykorzystaniem;


lexentry: pol/prawo_jazdy__rzeczownik__1
written_rep: prawo jazdy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řidičský průkaz
sense_list:
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;


lexentry: pol/prawo_karne__rzeczownik__1
written_rep: prawo karne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trestní právo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół norm prawnych zawierających zakazy i nakazy, których naruszenie jest karalne;


lexentry: pol/prawo_międzynarodowe__rzeczownik__1
written_rep: prawo międzynarodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezinárodní právo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;


lexentry: pol/prawo_pierwszej_nocy__rzeczownik__1
written_rep: prawo pierwszej nocy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: právo první noci
sense_list:
w feudalnej Europie i u niektórych ludów pierwotnych: prawo spędzenia z żoną wasala lub poddanego jej nocy poślubnej;


lexentry: pol/prawosławie__rzeczownik__1
written_rep: prawosławie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pravoslaví
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej);


lexentry: pol/prawosławny__przymiotnik__1
written_rep: prawosławny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pravoslavný | ortodoxní
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia


lexentry: pol/prawoznawca__rzeczownik__1
written_rep: prawoznawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: právní vědec
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) specjalista zajmujący się nauką o prawie


lexentry: pol/prawoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: prawoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: právní věda
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół wiedzy o prawie


lexentry: pol/prawoślaz_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: prawoślaz lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proskurník lékařský
sense_list:
(botanika, botaniczny) Althaea officinalis L., gatunek rośliny zielnej należący do rodziny ślazowatych;


lexentry: pol/prawybory__rzeczownik__1
written_rep: prawybory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primárky | primární volby
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu


lexentry: pol/praxis__rzeczownik__1
written_rep: praxis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praxe
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) rzeczywiste działanie i faktyczny stan rzeczy w opozycji do postulatów i teorii


lexentry: pol/prażyć__czasownik__1
written_rep: prażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: grilovat
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu


lexentry: pol/prebenda__rzeczownik__1
written_rep: prebenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zisk
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (kościelny) część dochodów, które duchowni otrzymują jako wynagrodzenie za pełnione obowiązki;


lexentry: pol/precedens__rzeczownik__1
written_rep: precedens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precedens | precedent
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wcześniejsze zdarzenie, decyzja lub przykład, który służy jako wzór lub podstawa do rozstrzygania podobnych spraw w przyszłości


lexentry: pol/precel__rzeczownik__1
written_rep: precel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preclík
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;


lexentry: pol/predykcja__rzeczownik__1
written_rep: predykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předpověď
sense_list:
(statystyka, statystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) proces przewidywania przyszłych realizacji lub cech statystycznych w zjawiskach losowych


lexentry: pol/preeklampsja__rzeczownik__1
written_rep: preeklampsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preeklampsie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu


lexentry: pol/prefekt__rzeczownik__1
written_rep: prefekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prefekt
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) w niektórych krajach uczeń odpowiedzialny za porządek w klasie i szkole; | (historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik (m.in. naczelnik prowincji, policji miejskiej) w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/prekognicja__rzeczownik__1
written_rep: prekognicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prekognice
sense_list:
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;


lexentry: pol/preludium__rzeczownik__1
written_rep: preludium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předehra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samodzielny, krótki utwór instrumentalny | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu | wprowadzenie, wstęp, początek, zapowiedź czegoś


lexentry: pol/premiera__rzeczownik__1
written_rep: premiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: premiéra
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem


lexentry: pol/prenumerata__rzeczownik__1
written_rep: prenumerata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abonmá
sense_list:
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas


lexentry: pol/preparat__rzeczownik__1
written_rep: preparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preparát
sense_list:
obiekt biologiczny zakonserwowany celem badań lub dydaktyki | substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania


lexentry: pol/preriowy__przymiotnik__1
written_rep: preriowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: prérie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biologia, biologiczny) związany z prerią, dotyczący prerii; rosnący lub bytujący na prerii


lexentry: pol/preskrypcja__rzeczownik__1
written_rep: preskrypcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předpis
sense_list:
(dawniej, dawny) przedawnienie | (dawniej, dawny) przepis prawny, nakaz urzędowy | (językoznawstwo, językoznawczy) wydawanie norm językowych; kodyfikacja normatywna; | wypisywanie, ordynowanie czegoś, (także, też) recepta lekarska


lexentry: pol/preskryptywizm__rzeczownik__1
written_rep: preskryptywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preskriptivismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd głoszący, że funkcją sądów etycznych jest funkcja preskryptywna, nakazująca określone postępowanie; | (językoznawstwo, językoznawczy) dążność do nakreślania norm lub zaleceń językowych z zamiarem wywarcia wpływu na użytkowników języka, aby trzymali się proponowanych środków;


lexentry: pol/pretorianin__rzeczownik__1
written_rep: pretorianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pretorián
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;


lexentry: pol/prezbiter__rzeczownik__1
written_rep: prezbiter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presbyter
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;


lexentry: pol/prezbiterium__rzeczownik__1
written_rep: prezbiterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kněžiště
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;


lexentry: pol/prezerwatywa__rzeczownik__1
written_rep: prezerwatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prezervativ | kondom
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;


lexentry: pol/prezydent__rzeczownik__1
written_rep: prezydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prezident | prezidentka
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;


lexentry: pol/prezydentura__rzeczownik__1
written_rep: prezydentura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prezidentství
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd, tytuł lub funkcja prezydenta


lexentry: pol/proamerykański__przymiotnik__1
written_rep: proamerykański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: proamerický
sense_list:
sprzyjający Stanom Zjednoczonym lub Amerykanom, popierający Stany Zjednoczone i wszystko, co amerykańskie


lexentry: pol/probabilistyczny__przymiotnik__1
written_rep: probabilistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pravděpodobnostní
sense_list:
(matematyka, matematyczny) związany z probabilistyką | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) związany z probabilizmem


lexentry: pol/probacja__rzeczownik__1
written_rep: probacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podmínka
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół instytucji i działań służących resocjalizacji i prewencji kryminalnej;


lexentry: pol/probówka__rzeczownik__1
written_rep: probówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zkumavka
sense_list:
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;


lexentry: pol/procedura__rzeczownik__1
written_rep: procedura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postup
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wydzielona część programu; | określone reguły postępowania w jakiejś sprawie


lexentry: pol/proces__rzeczownik__1
written_rep: proces
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proces
sense_list:
(informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu; | uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie


lexentry: pol/procesja__rzeczownik__1
written_rep: procesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procesí
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;


lexentry: pol/procesor__rzeczownik__1
written_rep: procesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procesor
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;


lexentry: pol/prodiż__rzeczownik__1
written_rep: prodiż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remoska
sense_list:
elektryczne urządzenie do pieczenia w postaci metalowego naczynia z pokrywą z przezroczystym otworem;


lexentry: pol/produkt_krajowy_brutto__rzeczownik__1
written_rep: produkt krajowy brutto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hrubý domácí produkt
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;


lexentry: pol/produktywność__rzeczownik__1
written_rep: produktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: produktivita
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów;


lexentry: pol/profaza__rzeczownik__1
written_rep: profaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profáze
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwsze stadium mitozy, w którym dochodzi m.in. do kondensacji chromatyny i zaniku jąderka;


lexentry: pol/profesjonalny__przymiotnik__1
written_rep: profesjonalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: profesionální
sense_list:
(o uprawiającym jakąś dziedzinę) będący specjalistą, wykonujący swój zawód fachowo (np. personel) | (o uprawianej dziedzinie) uprawiany fachowo jako zawód (np. teatr)


lexentry: pol/profesor__rzeczownik__1
written_rep: profesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profesor
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym; | (edukacja, edukacyjny) nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych;


lexentry: pol/profil__rzeczownik__1
written_rep: profil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obrys
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) kontur, obrys przekroju przedmiotu | linia obwodząca zarys, kontur czegoś


lexentry: pol/profil__rzeczownik__1
written_rep: profil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profil
sense_list:
twarz widziana z boku; także: jej wizerunek; | (informatyka, informatyczny) zbiór ustawień, które dostosowują wygląd ekranu i zachowanie komputera do osobistych preferencji | (geologia, geologiczny) przekrój pionowy ukazujący budowę geologiczną danego odcinka skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/profilaktyka__rzeczownik__1
written_rep: profilaktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kel
sense_list:
środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk


lexentry: pol/progesteron__rzeczownik__1
written_rep: progesteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: progesteron
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) żeński hormon płciowy o wzorze sumarycznym C21H30O2, wytwarzany przez ciałko żółte w celu umożliwienia zagnieżdżenia zarodka w błonie śluzowej macicy, a podczas ciąży przez łożysko w celu jej utrzymania oraz przygotowania gruczołów sutkowych do laktacji;


lexentry: pol/prognoza_pogody__rzeczownik__1
written_rep: prognoza pogody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předpověď počasí
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie;


lexentry: pol/program__rzeczownik__1
written_rep: program
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: program
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań | plan działań


lexentry: pol/program_komputerowy__rzeczownik__1
written_rep: program komputerowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: počítačový program
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu konkretnych zadań;


lexentry: pol/program_telewizyjny__rzeczownik__1
written_rep: program telewizyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: televizní pořad
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;


lexentry: pol/prohibicja__rzeczownik__1
written_rep: prohibicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prohibice
sense_list:
(urzędowy) zakaz prowadzenia działalności społecznie niepożądanej lub szkodliwej, szczególnie zakaz sprzedaży (a także produkcji) alkoholu w danym kraju lub na danym terytorium;


lexentry: pol/projekcja__rzeczownik__1
written_rep: projekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projekce
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;


lexentry: pol/projekt__rzeczownik__1
written_rep: projekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projekt
sense_list:
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu


lexentry: pol/projektor__rzeczownik__1
written_rep: projektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projektor
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) aparat wyświetlający mapę nieba na sklepieniu planetarium; | (technologia, technika, techniczny) aparat do rzutowania obrazów na ekran;


lexentry: pol/prokaina__rzeczownik__1
written_rep: prokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novokain
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny związek organiczny, miejscowy anestetyk stosowany między innymi w stomatologii;


lexentry: pol/prokrastynacja__rzeczownik__1
written_rep: prokrastynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odkládání
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;


lexentry: pol/prokurator__rzeczownik__1
written_rep: prokurator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prokurátor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;


lexentry: pol/prokuratura__rzeczownik__1
written_rep: prokuratura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plná moc
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ ścigający przestępstwa i stojący na straży praworządności;


lexentry: pol/proletariat__rzeczownik__1
written_rep: proletariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proletariát
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo; | (socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją | (socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna


lexentry: pol/proletariusz__rzeczownik__1
written_rep: proletariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proletář
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa; | (historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;


lexentry: pol/prolog__rzeczownik__1
written_rep: prolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prolog
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;


lexentry: pol/promieniowanie_jonizujące__rzeczownik__1
written_rep: promieniowanie jonizujące
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ionizující záření
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (medycyna, medyczny) promieniowanie, którego źródłem są substancje mające zdolność wytwarzania jonów w czasie przenikania przez materię;


lexentry: pol/promień__rzeczownik__1
written_rep: promień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paprsek
sense_list:
wiązka światła wychodząca ze źródła światła; | (fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała


lexentry: pol/promień__rzeczownik__1
written_rep: promień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poloměr
sense_list:
(geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;


lexentry: pol/promotor_wiary__rzeczownik__1
written_rep: promotor wiary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ďáblův advokát
sense_list:
(kościelny) (oficjalnie) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze


lexentry: pol/promulgować__czasownik__1
written_rep: promulgować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rozšiřovat
sense_list:
(dawniej, dawny) ogłaszać, obwieszczać | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogłaszać akt normatywny w dzienniku urzędowym, dokonać promulgacji


lexentry: pol/propaganda__rzeczownik__1
written_rep: propaganda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propaganda
sense_list:
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;


lexentry: pol/propan__rzeczownik__1
written_rep: propan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propan
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/proporcja__rzeczownik__1
written_rep: proporcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proporce
sense_list:
(matematyka, matematyczny) równość dwóch stosunków; | harmonia; właściwy, proporcjonalny stosunek między częściami układu


lexentry: pol/proprium__rzeczownik__1
written_rep: proprium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pořádný
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część liturgii podlegająca zmianie zależnie od kalendarza liturgicznego;


lexentry: pol/prorok__rzeczownik__1
written_rep: prorok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prorok
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;


lexentry: pol/prorokini__rzeczownik__1
written_rep: prorokini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prorokyně | věštkyně
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości


lexentry: pol/prorokować__czasownik__1
written_rep: prorokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: prorokovat
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przewidywać przyszłe wydarzenia | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić proroctwa


lexentry: pol/prosciutto__rzeczownik__1
written_rep: prosciutto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pršut
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowa, suszona szynka włoska, podawana zwykle w postaci cienkich plastrów;


lexentry: pol/prosta__rzeczownik__1
written_rep: prosta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přímka
sense_list:
(geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;


lexentry: pol/prostak__rzeczownik__1
written_rep: prostak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buran
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski


lexentry: pol/prostata__rzeczownik__1
written_rep: prostata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prostata
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;


lexentry: pol/prostownik__rzeczownik__1
written_rep: prostownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: usměrňovač
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) układ lub element elektroniczny zamieniający prąd przemienny na prąd o stałym kierunku (w idealnym przypadku prąd stały);


lexentry: pol/proszek__rzeczownik__1
written_rep: proszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prášek
sense_list:
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek | lekarstwo w formie proszku (1.1)


lexentry: pol/proszek_do_pieczenia__rzeczownik__1
written_rep: proszek do pieczenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prášek do pečiva
sense_list:
(spożywczy) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;


lexentry: pol/proszek_do_prania__rzeczownik__1
written_rep: proszek do prania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prací prášek
sense_list:
(handel, handlowy) mieszanina rozdrobnionych substancji, służąca do usuwania zanieczyszczeń z ubrań;


lexentry: pol/protagonista__rzeczownik__1
written_rep: protagonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protagonista
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami | bojownik, przywódca, prowodyr w walce o jakąś sprawę | najwybitniejszy aktor w zespole | odtwórca głównej roli


lexentry: pol/protekcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: protekcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protekcionismus
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;


lexentry: pol/protektorat__rzeczownik__1
written_rep: protektorat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protektorát
sense_list:
forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);


lexentry: pol/proterozoik__rzeczownik__1
written_rep: proterozoik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proterozoikum | starohory
sense_list:
(geologia, geologiczny) najdłuższy eon geologicznej skali czasu Ziemi, trwający od pojawienia się tlenu w atmosferze do rozwoju złożonych organizmów


lexentry: pol/protestant__rzeczownik__1
written_rep: protestant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protestant
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich


lexentry: pol/protestantyzm__rzeczownik__1
written_rep: protestantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protestantismus | protestantizmus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;


lexentry: pol/proto-__przedrostek__1
written_rep: proto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: pra-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu


lexentry: pol/protokół__rzeczownik__1
written_rep: protokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protokol
sense_list:
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;


lexentry: pol/protoplazma__rzeczownik__1
written_rep: protoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protoplazma
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) półpłynna część komórki otoczona błoną komórkową, składająca się z jądra komórkowego oraz cytoplazmy;


lexentry: pol/prototyp__rzeczownik__1
written_rep: prototyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prototyp
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;


lexentry: pol/prowansalski__rzeczownik__1
written_rep: prowansalski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: okcitánština
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/proweniencja__rzeczownik__1
written_rep: proweniencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provenience
sense_list:
(książkowy) pochodzenie (kogoś lub czegoś) i przejawianie charakterystycznych cech uwarunkowanych tym pochodzeniem


lexentry: pol/prowokacja__rzeczownik__1
written_rep: prowokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provokace
sense_list:
podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania | podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody


lexentry: pol/proza__rzeczownik__1
written_rep: proza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: próza
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mowa niewiązana, bez stałych jednostek rytmicznych ani podziału na wersy


lexentry: pol/prozaik__rzeczownik__1
written_rep: prozaik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prozaik
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący utwory prozą, najczęściej powieści i nowele


lexentry: pol/prozodia__rzeczownik__1
written_rep: prozodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prozódie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi


lexentry: pol/pruski__przymiotnik__1
written_rep: pruski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pruský
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Prus lub ich mieszkańców | (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do ludów bałtyjskich, które zamieszkiwały dawne Prusy


lexentry: pol/prymatologia__rzeczownik__1
written_rep: prymatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primatologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;


lexentry: pol/prymityw__rzeczownik__2
written_rep: prymityw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: primitivní
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj figur geometrycznych, z których buduje się inne, bardziej skomplikowane;


lexentry: pol/prymitywny__przymiotnik__1
written_rep: prymitywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: primitivní
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) odznaczającym się niskim poziomem kultury | mający prostą, nieskomplikowaną formę lub budowę


lexentry: pol/prywaciarz__rzeczownik__1
written_rep: prywaciarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soukromník
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lub (pogardliwie, pogardliwy) w PRL prywatny przedsiębiorca, rzemieślnik lub kupiec


lexentry: pol/pryzmat__rzeczownik__1
written_rep: pryzmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hranol | prizma
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (optyka, optyczny) graniastosłup wykonany z przezroczystego materiału, często mający trójkątną podstawę, używany do załamywania, rozszczepiania i odbijania wiązek światła;


lexentry: pol/przebojowy__przymiotnik__1
written_rep: przebojowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hit
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) taki, który jest przebojem - osiągnął sukces na rynku i jest popularny


lexentry: pol/przebój__rzeczownik__1
written_rep: przebój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hit
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych


lexentry: pol/przeciek__rzeczownik__1
written_rep: przeciek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: díra
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej | wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność


lexentry: pol/przecinek__rzeczownik__1
written_rep: przecinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: čárka
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;


lexentry: pol/przeciw-__przedrostek__1
written_rep: przeciw-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: asi
sense_list:
…łączący się zwykle z rzeczownikami, przymiotnikami lub imiesłowami, tworzący wyrazy związane z walką z czymś lub cel działania, także wyrazy o cechach przeciwnych do wyrazu źródłowego


lexentry: pol/przeciw__przyimek__1
written_rep: przeciw
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: proti
sense_list:
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem | … używany do określenia celu działania czegoś | … używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem


lexentry: pol/przeciwciało__rzeczownik__1
written_rep: przeciwciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protilátka
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;


lexentry: pol/przeciwgorączkowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwgorączkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: protihorečnatý
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce


lexentry: pol/przeciwgrzybiczy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwgrzybiczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antimykotikum
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający grzybicy, przeciwdziałający objawom grzybicy, leczący grzybicę


lexentry: pol/przeciwlotniczy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwlotniczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: protiletecký | protiletadlový
sense_list:
służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi


lexentry: pol/przeciwnie__partykuła__1
written_rep: przeciwnie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: naopak
sense_list:
nawiązuje do jakiejś sytuacji lub opinii wprowadzając sąd polemiczny lub zaprzeczający w stosunku do wypowiedzianego wcześniej


lexentry: pol/przeciwnik__rzeczownik__1
written_rep: przeciwnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protivník
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę | ten, kto jest czemuś przeciwny


lexentry: pol/przeciwny__przymiotnik__1
written_rep: przeciwny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: opačný
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie; | znajdujący się naprzeciw czegoś | o sprzecznych z kimś celach | skierowany w odwrotną stronę


lexentry: pol/przeciwpożarowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwpożarowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: protipožární
sense_list:
(urzędowy) (technologia, technika, techniczny) mający związek z przeciwdziałaniem lub gaszeniem pożaru, zabezpieczający przed rozprzestrzenianiem się ognia


lexentry: pol/przeciwprądowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwprądowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: protiproud
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dotyczący rodzaju układu przepływu płynów w urządzeniach przepływowych, m.in. wymiennikach ciepła, w którym płyny poruszają się równolegle do siebie w przeciwnym kierunku


lexentry: pol/przeciwpsychotyczny__przymiotnik__1
written_rep: przeciwpsychotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antipsychotikum
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) w leczeniu zaburzeń psychicznych, psychoz: mający działanie silnie uspokajające poprzez hamowanie aktywności komórek nerwowych gdy w przebiegu choroby występują urojenia, omamy, zaburzenia aktywności / uczuciowości / świadomości


lexentry: pol/przeciwzapalny__przymiotnik__1
written_rep: przeciwzapalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: protizánětlivý
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom


lexentry: pol/przeciąg__rzeczownik__1
written_rep: przeciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: průvan
sense_list:
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami


lexentry: pol/przeciętny__przymiotnik__1
written_rep: przeciętny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: průměrný
sense_list:
niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną | (matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę;


lexentry: pol/przeczyszczający__przymiotnik__1
written_rep: przeczyszczający
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: projímavý
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie


lexentry: pol/przed-__przyimek__1
written_rep: przed-
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: před-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych określający wcześniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem


lexentry: pol/przed__przyimek__1
written_rep: przed
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: před
sense_list:
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności | …służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem | …służący do opisania ruchu w kierunku miejsca znajdującego się przed (1.1) kimś lub czymś


lexentry: pol/przedmiot__rzeczownik__1
written_rep: przedmiot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předmět
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania


lexentry: pol/przedmiotowy__przymiotnik__1
written_rep: przedmiotowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: namítnout
sense_list:
(gramatyka) odnoszący się do przedmiotu czynności, tj. dopełnienia | dotyczący przedmiotu, materialnego wytworu rzeczywistości


lexentry: pol/przedmowa__rzeczownik__1
written_rep: przedmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předmluva
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu


lexentry: pol/przedpotopowy__przymiotnik__1
written_rep: przedpotopowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: předpotopní
sense_list:
(potocznie, potoczny) pochodzący z bardzo odległej epoki | (żartobliwie) przestarzały, staroświecki | pochodzący sprzed potopu, mający miejsce przed potopem


lexentry: pol/przedramię__rzeczownik__1
written_rep: przedramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předloktí
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka


lexentry: pol/przedrostek__rzeczownik__1
written_rep: przedrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prefix
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany przed leksemem, np. morfem przed rdzeniem wyrazu;


lexentry: pol/przedrzeźniacz__rzeczownik__2
written_rep: przedrzeźniacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: drozd mnohohlasý
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Mimidae, północnoamerykański ptak z rzędu wróblowatych potrafiący naśladować usłyszane dźwięki;


lexentry: pol/przedsionek__rzeczownik__1
written_rep: przedsionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předsíň
sense_list:
(architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku | (anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory; | (anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego, w obrębie błędnika;


lexentry: pol/przedsiębiorca__rzeczownik__1
written_rep: przedsiębiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podnikatel
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;


lexentry: pol/przedsiębiorczyni__rzeczownik__1
written_rep: przedsiębiorczyni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podnikatelka
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) kobieta prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo


lexentry: pol/przedstawiać__czasownik__1
written_rep: przedstawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: představit
sense_list:
zapoznawać kogoś z kimś, prezentować komuś kogoś | podawać co do wiadomości, dawać do obejrzenia, do wglądu


lexentry: pol/przedstawiciel__rzeczownik__1
written_rep: przedstawiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zástupce
sense_list:
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś | typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii


lexentry: pol/przedstawiciel_handlowy__rzeczownik__1
written_rep: przedstawiciel handlowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obchodní zástupce
sense_list:
(handel, handlowy) handlowiec odpowiedzialny za pozyskiwanie i obsługę klientów dla przedsiębiorstwa;


lexentry: pol/przedstawicielstwo__rzeczownik__1
written_rep: przedstawicielstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zastoupení
sense_list:
(handel, handlowy) pełnomocnictwo wydane komuś przez przedsiębiorstwo handlowe do występowania w jego interesach | placówka reprezentująca za granicą rząd swego kraju | zespół ludzi wyłonionych spośród określonej grupy, instytucji, itp., upoważniony do reprezentowania jej interesów


lexentry: pol/przedszkolanka__rzeczownik__1
written_rep: przedszkolanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: učitelka mateřská škola
sense_list:
(potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu


lexentry: pol/przedszkole__rzeczownik__1
written_rep: przedszkole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mateřská škola | školka
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;


lexentry: pol/przedtułów__rzeczownik__1
written_rep: przedtułów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předohruď
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przedni, stale bezskrzydły pierścień tułowia owadów;


lexentry: pol/przedwojenny__przymiotnik__1
written_rep: przedwojenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: předválečný
sense_list:
pochodzący sprzed wojny; istniejący, mający miejsce przed wojną; poprzedzający wojnę; zazwyczaj w odniesieniu do II wojny światowej


lexentry: pol/przedłużacz__rzeczownik__1
written_rep: przedłużacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prodlužka
sense_list:
(elektryczność) wyposażone w długi kabel urządzenie zawierające jedno lub więcej gniazd elektrycznych, służące do przedłużania zasięgu między siecią elektryczną a czerpiącymi z niej urządzeniami;


lexentry: pol/przegrywać__czasownik__1
written_rep: przegrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: prohrát
sense_list:
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
written_rep: przegub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formulace
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) ruchome połączenie kości w kończynie, zwykle w odniesieniu do nadgarstka


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
written_rep: przegub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kloub
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi


lexentry: pol/przegłos__rzeczownik__1
written_rep: przegłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přehláska
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana barwy samogłoski pod wpływem otoczenia fonetycznego zachodząca w językach indoeuropejskich;


lexentry: pol/przejęzyczenie__rzeczownik__1
written_rep: przejęzyczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přeřeknutí
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mimowolny błąd językowy na poziomie wytwarzania wypowiedzi, np. w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;


lexentry: pol/przejściówka__rzeczownik__1
written_rep: przejściówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adaptér
sense_list:
(potocznie, potoczny) element umożliwiający podłączenie urządzenia do innego gniazda niż przeznaczenie wtyczki


lexentry: pol/przekabacić__czasownik__1
written_rep: przekabacić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: přemluvit
sense_list:
(potocznie, potoczny) wpłynąć na czyjąś perspektywę i poglądy tak, by zmieniły się na własną korzyść


lexentry: pol/przekaźnik__rzeczownik__1
written_rep: przekaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relé
sense_list:
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;


lexentry: pol/przekrój__rzeczownik__1
written_rep: przekrój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oddíl
sense_list:
abstrakcyjny rysunek techniczny pokazujący przekrój (1.1) przedmiotu, urządzenia lub budowli według pewnej określonej płaszczyzny lub płaszczyzn | widok przedmiotu powstały w wyniku przecięcia


lexentry: pol/przekształcenie__rzeczownik__1
written_rep: przekształcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proměna
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od przekształcić | (matematyka, matematyczny) funkcja, zwykle z interpretacją geometryczną, przekształcająca zbiór na niego samego


lexentry: pol/przekwitanie__rzeczownik__1
written_rep: przekwitanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menopauza
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają


lexentry: pol/przekąska__rzeczownik__1
written_rep: przekąska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svačina
sense_list:
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;


lexentry: pol/przekątna__rzeczownik__1
written_rep: przekątna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagonála
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu


lexentry: pol/przekładnik__rzeczownik__1
written_rep: przekładnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transformátor
sense_list:
(elektryczność) transformator służący do zamiany poziomu napięcia (przekładnik napięciowy) lub prądu (przekładnik prądowy) elektrycznego do mniejszego poziomu, używany do celów automatyki, pomiarów, rozliczeń itp.


lexentry: pol/przelew__rzeczownik__1
written_rep: przelew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: překlad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami;


lexentry: pol/przelew__rzeczownik__1
written_rep: przelew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přenos
sense_list:
(bankowość, bankowy) przeniesienie danej sumy środków pieniężnych z jednego rachunku (konta) na inny


lexentry: pol/przemiana_materii__rzeczownik__1
written_rep: przemiana materii
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: látková výměna
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ogół procesów biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych zachodzących w komórkach żywych


lexentry: pol/przemoc_domowa__rzeczownik__1
written_rep: przemoc domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domácí násilí
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;


lexentry: pol/przemycać__czasownik__1
written_rep: przemycać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pašovat
sense_list:
nielegalnie przewozić ((dawniej, dawny) wywozić) przez granicę państwa towary (w tym zakazane), dewizy bez poddania ich kontroli i ocleniu


lexentry: pol/przemyt__rzeczownik__1
written_rep: przemyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pašeráctví | kontraband | podloudnictví | pašování
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kryminologia, kryminologiczny) proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;


lexentry: pol/przemytnik__rzeczownik__1
written_rep: przemytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pašerák
sense_list:
osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: doprava
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) transportować przy udziale pewnego nośnika (substancji, fali nośnej, itp.).


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: nosit
sense_list:
(fizyka, fizyczny) posiadać określoną właściwość, podlegającą prawom zachowania | (fizyka, fizyczny) w odniesieniu do oddziaływania: być kwantem jego pola | (matematyka, matematyczny) stosować przy obliczaniu kolejnej cyfry wartość zapamiętaną przy obliczaniu cyfry poprzedniej (np. podczas dodawania lub odejmowania)


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: podat
sense_list:
(informatyka, informatyczny) kopiować, następnie usuwając z poprzedniej lokalizacji | o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który się patrzy


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: představit
sense_list:
(biologia, biologiczny) rozszerzać obszar występowania danego gatunku, przemieszczając jego osobniki


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: přenést
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) lokować środki w innym miejscu | (psychologia, psychologiczny) rzutować nieuświadomione myśli, uczucia i wzorce zachowania na psychoterapeutę; | kopiować z jednego egzemplarza, lub nośnika na inny | (elektronika, elektroniczny) przetwarzać, wzmacniać, lub odtwarzać dane pasmo częstotliwości


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: převést
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) udzielać komuś swoich praw, jednocześnie samemu je tracąc


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: transponovat
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przekształcać równanie lub nierówność tak, aby określone wyrażenie znalazło się po drugiej stronie


lexentry: pol/przenosić__czasownik__4
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 04
trans_list: podat
sense_list:
o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który jest skierowane | zmieniać miejsce pobytu | zmieniać szkołę, pracę, lub inne miejsce, do którego regularnie się uczęszcza | zostać umieszczonym w innym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/przenośny__przymiotnik__1
written_rep: przenośny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: přenesený
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny


lexentry: pol/przeor__rzeczownik__1
written_rep: przeor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: převor
sense_list:
(kościelny) zastępca opata | (kościelny) przełożony klasztoru (w niektórych zakonach męskich np. u dominikanów i bonifratrów)


lexentry: pol/przepis__rzeczownik__1
written_rep: przepis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pravidlo | předpis
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) element większego zestawu tekstów wytyczającego prawidłowy przebieg określonej dziedziny działalności ludzkiej


lexentry: pol/przepis__rzeczownik__1
written_rep: przepis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předpis | recept
sense_list:
(medycyna, medyczny) dokument wystawiany przez lekarza dotyczący określonej terapii lub procedury medycznej


lexentry: pol/przepis__rzeczownik__1
written_rep: przepis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recept | předpis
sense_list:
tekst zawierający zbiór wiadomości potrzebnych do zrobienia czegoś, zwłaszcza przyrządzenia potrawy | wypróbowany sposób na osiągnięcie określonego celu


lexentry: pol/przepiórka__rzeczownik__1
written_rep: przepiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: křepelka
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;


lexentry: pol/przepona__rzeczownik__1
written_rep: przepona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bránice
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów


lexentry: pol/przepraszam__wykrzyknik__1
written_rep: przepraszam
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: promiňte
sense_list:
wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność | uprzejme zwrócenie na siebie uwagi


lexentry: pol/przepuklina__rzeczownik__1
written_rep: przepuklina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kýla | hernie
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
written_rep: przepustka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: povolení
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
written_rep: przepustka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propustka
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś


lexentry: pol/przepustnica__rzeczownik__1
written_rep: przepustnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ventil
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) w silniku tłokowym: urządzenie regulujące dopływ powietrza, mieszanki paliwowej, pary wodnej do cylindrów


lexentry: pol/przepuszczalny__przymiotnik__1
written_rep: przepuszczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: propustný
sense_list:
pozwalający na przenikanie promieniowania, np. światła, a będący barierą dla promieniowania z innego zakresu lub innego rodzaju | pozwalający na przepływ gazów lub cieczy, a będący przeszkodą dla innych substancji, w szczególności materii w innym stanie skupienia


lexentry: pol/przepychanka__rzeczownik__1
written_rep: przepychanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hašteření
sense_list:
(potocznie, potoczny) krótka, często impulsywna wymiana zdań, zazwyczaj bez głębszego sensu, oparta na emocjach lub chwilowym napięciu


lexentry: pol/przepychanka__rzeczownik__1
written_rep: przepychanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rvačka
sense_list:
(potocznie, potoczny) próba siłowego dostania się gdzieś lub czasowego zajęcia jakiegoś miejsca, bijąc się o nie z kimś


lexentry: pol/przepływ__rzeczownik__1
written_rep: przepływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proudění
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się jednego miejsca do drugiego | przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;


lexentry: pol/przepływność__rzeczownik__1
written_rep: przepływność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přenosová rychlost
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) ilość bitów transmitowanych w jednostce czasu poprzez kanał komunikacyjny;


lexentry: pol/przerwa_energetyczna__rzeczownik__1
written_rep: przerwa energetyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zakázaný pás
sense_list:
(fizyka, fizyczny) różnica energii między pasmem walencyjnym a pasmem przewodnictwa obserwowana m.in. w izolatorach i półprzewodnikach, wyznaczająca przedział energii, jakiej nie mogą posiadać elektrony w ciele stałym, najczęściej wyrażana w elektronowoltach;


lexentry: pol/przesilenie_letnie__rzeczownik__1
written_rep: przesilenie letnie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letní slunovrat
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego


lexentry: pol/przesilenie_zimowe__rzeczownik__1
written_rep: przesilenie zimowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zimní slunovrat
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;


lexentry: pol/przestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: przestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prostor
sense_list:
(fizyka, fizyczny) miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne; | (geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii; | (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;


lexentry: pol/przestępczość__rzeczownik__1
written_rep: przestępczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kriminalita
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół popełnionych przestępstw | (kryminologia, kryminologiczny) popełnianie przestępstw


lexentry: pol/przestępstwo__rzeczownik__1
written_rep: przestępstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zločin
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;


lexentry: pol/przesunięcie_ku_czerwieni__rzeczownik__1
written_rep: przesunięcie ku czerwieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rudý posuv
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (astronomia, astronomiczny) przesunięcie widma promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez ciało niebieskie w stronę większych długości fal na skutek efektu Dopplera, oddziaływania pola grawitacyjnego lub rozszerzania się wszechświata;


lexentry: pol/przesyłka__rzeczownik__1
written_rep: przesyłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balík
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy


lexentry: pol/przesłanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pocit
sense_list:
główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi


lexentry: pol/przesłuchanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłuchanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: výslech
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego;


lexentry: pol/przetak__rzeczownik__1
written_rep: przetak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řešeto
sense_list:
(dawniej, dawny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj sita gospodarskiego z większymi otworami, służącego do oczyszczania ziarna;


lexentry: pol/przetarg__rzeczownik__1
written_rep: przetarg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tendr
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sposób wyboru wykonawcy usługi lub produktu, polegający na wyborze najkorzystniejszej dla zamawiającego oferty;


lexentry: pol/przetchlinka__rzeczownik__1
written_rep: przetchlinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blizna
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (zoologia, zoologiczny) otwór w skórze lub pancerzu umożliwiający wymianę gazową organizmu z otoczeniem;


lexentry: pol/przetwarzać__czasownik__1
written_rep: przetwarzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zpracovat
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputerowo opracowywać zebrane dane | zmieniać, nadając inne właściwości


lexentry: pol/przewijać__czasownik__1
written_rep: przewijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: skrolovat
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment


lexentry: pol/przewlekła_obturacyjna_choroba_płuc__rzeczownik__1
written_rep: przewlekła obturacyjna choroba płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chronická obstrukční plicní nemoc
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieuleczalna, przewlekła choroba dolnej części układu oddechowego z ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe, związana przede wszystkim z paleniem tytoniu


lexentry: pol/przewodniczka__rzeczownik__1
written_rep: przewodniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: průvodkyně
sense_list:
(turystyka, turystyczny) kobieta zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.


lexentry: pol/przewodnik__rzeczownik__1
written_rep: przewodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: průvodce
sense_list:
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.


lexentry: pol/przewodnik__rzeczownik__2
written_rep: przewodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: průvodce
sense_list:
(turystyka, turystyczny) książka, ulotka, także nagranie audiowizualne, przeznaczone dla turystów, zawierające opis okolicy, ciekawe zabytki, mapy itp.;


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kotrmelec
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonaniu szybkiego obrotu ciała o 360° w płaszczyźnie pionowej


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obrat
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) figura akrobatyczna polegająca na przejściu samolotu z lotu poziomego w stromo wznoszący, następnie nawróceniu i zejściu lotem nurkowym na pierwotną wysokość, ale w kierunku przeciwnym


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revoluce
sense_list:
(książkowy) nagła, gwałtowna zmiana w czymś, radykalny zwrot | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagła zmiana władzy państwowej, często dokonywana przy użyciu wojska


lexentry: pol/przełom__rzeczownik__1
written_rep: przełom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaňon
sense_list:
(geologia, geologiczny) odcinek wąskiej doliny o stromych zboczach, w którym rzeka przedziera się między górami;


lexentry: pol/prześcieradło__rzeczownik__1
written_rep: prześcieradło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prostěradlo
sense_list:
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;


lexentry: pol/przeżuwać__czasownik__1
written_rep: przeżuwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: přežvykovat
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) żuć powtórnie połknięty wcześniej pokarm | (przenośnie, przenośnia) rozmyślać wielokrotnie na ten sam temat; przeżywać coś w sobie nieustannie


lexentry: pol/przy__przyimek__1
written_rep: przy
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: při
sense_list:
…opisujący miejsce, niedaleko którego odbywa się czynność | …opisujący okoliczność | …opisujący orientacyjny czas, okazję | …przyłączający nazwę obiektu, z którym wiążą się charakteryzowane w zdaniu czynności


lexentry: pol/przy_okazji__przysłówek__1
written_rep: przy okazji
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: byť
sense_list:
o czynności jednocześnie podczas wykonywania innej czynności (jako dodatek do czynności przewodniej) | o zdarzeniu podczas innego zdarzenia


lexentry: pol/przybrzeżny__przymiotnik__1
written_rep: przybrzeżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pobřežní
sense_list:
charakterystyczny lub typowy dla terenów w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki | położony, znajdujący się w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki


lexentry: pol/przychodnia__rzeczownik__1
written_rep: przychodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poliklinika
sense_list:
placówka służby zdrowia, w której lekarze różnych specjalności przyjmują chorych, udzielają im porad i w której wykonuje się podstawowe badania


lexentry: pol/przyducha__rzeczownik__1
written_rep: przyducha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypoxie
sense_list:
(wędkarstwo) (rybołówstwo, rybacki) obniżenie zawartości tlenu w wodzie skutkujące m.in. śnięciem ryb;


lexentry: pol/przygodowy__przymiotnik__1
written_rep: przygodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dobrodružný
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiający przygody, perypetie bohaterów


lexentry: pol/przygotowywać__czasownik__1
written_rep: przygotowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: připravovat
sense_list:
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś


lexentry: pol/przygrywka__rzeczownik__1
written_rep: przygrywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předehra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny stanowiący wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu


lexentry: pol/przyimek__rzeczownik__1
written_rep: przyimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předložka
sense_list:
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;


lexentry: pol/przyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: przyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přítel
sense_list:
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach | osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem | (eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym


lexentry: pol/przyjaźń__rzeczownik__1
written_rep: przyjaźń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přátelství
sense_list:
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;


lexentry: pol/przyjemność_po_mojej_stronie__wykrzyknik__1
written_rep: przyjemność po mojej stronie
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: potěšení na mé straně
sense_list:
kurtuazyjna odpowiedź na podziękowanie, prośbę, towarzysząca propozycji albo pojawiająca się przy zapoznawaniu się, która sugeruje, że mówiący cieszy się, że mógł lub będzie mógł zrobić coś dla rozmówcy lub że go poznał


lexentry: pol/przykro_mi__wykrzyknik__1
written_rep: przykro mi
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: zarmoucený
sense_list:
(dosłownie) wyraz współczucia wobec drugiego rozmówcy, zwykle w reakcji na jego nieszczęśliwe okoliczności | (ironicznie) wyraz obojętności wobec drugiego rozmówcy, wypowiadane gdy w rzeczywistości nie jest nam przykro


lexentry: pol/przykry__przymiotnik__1
written_rep: przykry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: odporný
sense_list:
o człowieku: posiadający sposób bycia, który wywołuje u innych nieprzyjemne uczucia | wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe


lexentry: pol/przykuć__czasownik__1
written_rep: przykuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: spoutat
sense_list:
przymocować do czegoś nieruchomego kajdanami lub łańcuchem, odbierając lub ograniczając możliwość poruszania się


lexentry: pol/przykład__rzeczownik__1
written_rep: przykład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: příklad
sense_list:
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem | osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów) | osoba (postępowanie) godne naśladowania


lexentry: pol/przymiotnik_relacyjny__rzeczownik__1
written_rep: przymiotnik relacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vztahové přídavné jméno
sense_list:
(gramatyka) przymiotnik odrzeczownikowy opisujący właściwość danego przedmiotu poprzez związek z rzeczownikiem od którego został utworzony; np.: złoty, drewniany, bawełniany


lexentry: pol/przymiotnikowy__przymiotnik__1
written_rep: przymiotnikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adjektivní
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem


lexentry: pol/przymrozek__rzeczownik__1
written_rep: przymrozek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: želé
sense_list:
spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia


lexentry: pol/przymus__rzeczownik__1
written_rep: przymus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donucení
sense_list:
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś | środki prawne zmuszające do podporządkowania się przepisom lub wyrokowi;


lexentry: pol/przymykać_oko__czasownik__1
written_rep: przymykać oko
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: přimhouřit oko
sense_list:
nie reagować na czyjeś złe działanie; udawać, że się nie widzi; zezwalać komuś na robienie czegoś złego poprzez niekaranie go


lexentry: pol/przynależność__rzeczownik__1
written_rep: przynależność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propojení
sense_list:
należenie do jakiejś organizacji, społeczności, grupy społecznej, bycie członkiem jakiejś grupy, organizacji


lexentry: pol/przynosić__czasownik__1
written_rep: przynosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: přinášet
sense_list:
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce | o pechu lub szczęściu ściągać, przyciągać | odnośnie pieniędzy dawać, powodować (zyski / straty)


lexentry: pol/przynęta__rzeczownik__1
written_rep: przynęta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: návnada
sense_list:
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;


lexentry: pol/przypominać__czasownik__1
written_rep: przypominać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: připomínat
sense_list:
przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś | zwracać komuś uwagę na coś zapomnianego, a ważnego | być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś


lexentry: pol/przypowieść__rzeczownik__1
written_rep: przypowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podobenství
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej


lexentry: pol/przyprawa__rzeczownik__1
written_rep: przyprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koření
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;


lexentry: pol/przyprowadzić__czasownik__1
written_rep: przyprowadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: přivést
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) doprowadzić kogoś do jakiegoś stanu | prowadząc kogoś lub coś, przybyć do danego miejsca


lexentry: pol/przypływ__rzeczownik__1
written_rep: przypływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: příliv
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca


lexentry: pol/przyrznia__rzeczownik__1
written_rep: przyrznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pokosnice
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem


lexentry: pol/przysiad__rzeczownik__1
written_rep: przysiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dřep
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na zmianie pozycji ze stojącej do kucznej wyłącznie za pomocą zgięcia nóg w kolanach


lexentry: pol/przysięga__rzeczownik__1
written_rep: przysięga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přísaha
sense_list:
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;


lexentry: pol/przysmak__rzeczownik__1
written_rep: przysmak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lahůdka
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rzecz, którą ktoś bardzo lubi spożywać, która mu bardzo smakuje


lexentry: pol/przysposobić__czasownik__1
written_rep: przysposobić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adoptovat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjąć do rodziny cudze dziecko, uznając je za swoje


lexentry: pol/przystanek__rzeczownik__1
written_rep: przystanek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zastávka
sense_list:
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść | (kolejnictwo) miejsce na szlaku kolejowym, pozbawione torów dodatkowych, gdzie zatrzymują się pociągi pasażerskie | odpoczynek podczas pokonywania drogi


lexentry: pol/przystanek_na_żądanie__rzeczownik__1
written_rep: przystanek na żądanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zastávka na požádání
sense_list:
miejsce, przy którym środek transportu publicznego zatrzymuje się tylko po zasygnalizowaniu chęci skorzystania z niego lub opuszczenia go przez podróżnego


lexentry: pol/przystawka__rzeczownik__1
written_rep: przystawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předkrm
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;


lexentry: pol/przystojny__przymiotnik__1
written_rep: przystojny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hezký
sense_list:
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne


lexentry: pol/przysłona__rzeczownik__1
written_rep: przysłona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clona
sense_list:
(optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego


lexentry: pol/przysłowie__rzeczownik__1
written_rep: przysłowie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přísloví
sense_list:
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;


lexentry: pol/przysłowiowy__przymiotnik__1
written_rep: przysłowiowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: příslovečný
sense_list:
dotyczący przysłowia, popularnego frazeologizmu, wskazuje że treść należy rozumieć przenośnie a nie dosłownie


lexentry: pol/przysłówek__rzeczownik__1
written_rep: przysłówek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: příslovce | adverbium
sense_list:
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;


lexentry: pol/przywieźć__czasownik__1
written_rep: przywieźć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: přivést
sense_list:
przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce


lexentry: pol/przyzwoity__przymiotnik__1
written_rep: przyzwoity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: slušný
sense_list:
dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania | porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie | właściwy, stosowny


lexentry: pol/przyzwyczajać__czasownik__1
written_rep: przyzwyczajać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zvykat si
sense_list:
stopniowo powodować przyjmowanie czegoś za zwykłe, a nawet potrzebne; uczyć z czasem traktowania kogoś normalnie albo wywoływać potrzebę obecności tej osoby; kształtować nawyki


lexentry: pol/przyzębie__rzeczownik__1
written_rep: przyzębie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dáseň
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;


lexentry: pol/przędza__rzeczownik__1
written_rep: przędza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: příze
sense_list:
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;


lexentry: pol/próchnica__rzeczownik__1
written_rep: próchnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaz | zubní kaz
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;


lexentry: pol/próżnia__rzeczownik__1
written_rep: próżnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vakuum
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);


lexentry: pol/prąd__rzeczownik__1
written_rep: prąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proud
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych; | (potocznie, potoczny) energia elektryczna | strumień wody


lexentry: pol/prędkość__rzeczownik__1
written_rep: prędkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rychlost
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość skalarna wyrażająca przebytą drogę w jednostce czasu | (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;


lexentry: pol/pręgierz__rzeczownik__1
written_rep: pręgierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pranýř
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznych miastach: słup stojący w miejscu publicznym, do którego przykuwano przestępców, wymierzając im karę np. chłosty;


lexentry: pol/psalm__rzeczownik__1
written_rep: psalm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: žalm
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;


lexentry: pol/pseudo-__przedrostek__1
written_rep: pseudo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: pa-
sense_list:
…pierwszy człon wyrazów złożonych będących nazwami i określeniami osób, rzeczy lub zjawisk, które nie są tym, co udają lub naśladują


lexentry: pol/pseudoanglicyzm__rzeczownik__1
written_rep: pseudoanglicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudoanglicismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone z słów lub zwrotów pochodzących z języka angielskiego, ale niemające swojego odpowiednika w języku angielskim | (językoznawstwo, językoznawczy) zapożyczenie, którego znaczenie znacznie się różni od słowa lub zwrotu z języka angielskiego


lexentry: pol/pseudoefedryna__rzeczownik__1
written_rep: pseudoefedryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudoefedrin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, pochodna fenyloetyloaminy, syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;


lexentry: pol/pseudokod__rzeczownik__1
written_rep: pseudokod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudokód
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu algorytmu w sposób czytelny dla człowieka, zwykle z zachowaniem struktury właściwej językom programowania;


lexentry: pol/pseudolosowy__przymiotnik__1
written_rep: pseudolosowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pseudonáhodný
sense_list:
(statystyka, statystyczny) będący lub związany z danymi generowanymi deterministycznie, jednak z pozoru nieodróżnialnymi od prawdziwie losowych


lexentry: pol/pseudonauka__rzeczownik__1
written_rep: pseudonauka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudověda | pavěda
sense_list:
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;


lexentry: pol/pseudonim__rzeczownik__1
written_rep: pseudonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudonym
sense_list:
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;


lexentry: pol/pseudowyraz__rzeczownik__1
written_rep: pseudowyraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudovýraz
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) twór językowy pozbawiony treści, choć często poprawnie zbudowany, zgodnie z regułami danego języka


lexentry: pol/psiakrew__wykrzyknik__1
written_rep: psiakrew
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: sakra
sense_list:
…powtarzany jako przekleństwo, wyraz raczej bez wulgarnego, czy grubiańskiego wydźwięku, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu lub partykuła emfatyczna (bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić)


lexentry: pol/psianka__rzeczownik__1
written_rep: psianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lilek
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę;


lexentry: pol/psionika__rzeczownik__1
written_rep: psionika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psionika
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (psychologia, psychologiczny) wspólne określenie dla zjawisk paranormalnych;


lexentry: pol/psorka__rzeczownik__1
written_rep: psorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pamprésorka
sense_list:
(potocznie, potoczny) (środowiskowy) (uczniowskie) (lekceważąco, lekceważący) nauczycielka w szkole średniej


lexentry: pol/psychastenia__rzeczownik__1
written_rep: psychastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychastenie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem


lexentry: pol/psychiatra__rzeczownik__1
written_rep: psychiatra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychiatr
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych


lexentry: pol/psychiatria__rzeczownik__1
written_rep: psychiatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychiatrie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;


lexentry: pol/psychoaktywny__przymiotnik__1
written_rep: psychoaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psychoaktivní
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biochemia, biochemiczny) działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne


lexentry: pol/psychoanaliza__rzeczownik__1
written_rep: psychoanaliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychoanalýza
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach | (psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1)


lexentry: pol/psychodelik__rzeczownik__1
written_rep: psychodelik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychedelikum
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) substancja neuroaktywna o działaniu psychodelicznym, wywołująca zwykle odurzenie i wizje, mająca zdolność do wywoływania zmian percepcji, świadomości, sposobu myślenia oraz sposobu odczuwania emocji;


lexentry: pol/psychofarmakologia__rzeczownik__1
written_rep: psychofarmakologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychofarmakologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) gałąź farmakologii zajmująca się badaniem wpływu leków psychoaktywnych na stan psychiczny człowieka;


lexentry: pol/psycholingwistyka__rzeczownik__1
written_rep: psycholingwistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psycholingvistika
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (psychologia, psychologiczny) dziedzina nauki na pograniczu psychologii i językoznawstwa zajmująca się psychologicznymi podstawami funkcjonowania języka;


lexentry: pol/psycholożka__rzeczownik__1
written_rep: psycholożka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psycholožka
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (psychologia, psychologiczny) kobieta, która specjalizuje się w dziedzinie psychologii


lexentry: pol/psychometria__rzeczownik__1
written_rep: psychometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychometrie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) dział psychologii zajmujący się pomiarami zjawisk i wartości psychologicznych jak i ich metodami


lexentry: pol/psychopatia__rzeczownik__1
written_rep: psychopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychopatie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;


lexentry: pol/psychopatologia__rzeczownik__1
written_rep: psychopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychopatologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dziedzina psychologii i psychiatrii, która bada zaburzenia i choroby psychiczne


lexentry: pol/psychopomp__rzeczownik__1
written_rep: psychopomp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychopomp
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę) odprowadzająca lub przenosząca dusze zmarłych do świata pozagrobowego;


lexentry: pol/psychosomatyczny__przymiotnik__1
written_rep: psychosomatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psychosomatický
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało


lexentry: pol/psychoterapia__rzeczownik__1
written_rep: psychoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychoterapie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;


lexentry: pol/psychotropowy__przymiotnik__1
written_rep: psychotropowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psychotropic
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) oddziałujący na ośrodkowy układ nerwowy


lexentry: pol/psychoza__rzeczownik__1
written_rep: psychoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychóza
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;


lexentry: pol/psychoza_poporodowa__rzeczownik__1
written_rep: psychoza poporodowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poporodní psychóza
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) epizody psychozy, występujące nie później niż w 8. tygodniu po porodzie;


lexentry: pol/pszczelarz__rzeczownik__1
written_rep: pszczelarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: včelař
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych


lexentry: pol/pszczoła__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: včela
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;


lexentry: pol/pszczoła_kraińska__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła kraińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kraňka | včela medonosná kraňská
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera carnica, podgatunek pszczół miodnych;


lexentry: pol/pszczoła_miodna__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła miodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: včela medonosná
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera L, popularny gatunek pszczoły produkującej miód;


lexentry: pol/pszenica__rzeczownik__1
written_rep: pszenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pšenice
sense_list:
Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)


lexentry: pol/ptasznik__rzeczownik__2
written_rep: ptasznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tarantule
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pająk z rodziny ptasznikowatych, Theraphosidae


lexentry: pol/pterodaktyl__rzeczownik__1
written_rep: pterodaktyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pterodaktyl
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Pterodactylus, rodzaj wymarłego latającego gada należącego do rzędu pterozaurów, żyjącego w okresie późnej jury


lexentry: pol/ptolemejski__przymiotnik__1
written_rep: ptolemejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ptolemaiovský
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (astronomia, astronomiczny) związany z nauką, poglądami głoszonymi przez Ptolemeusza


lexentry: pol/ptyś__rzeczownik__1
written_rep: ptyś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: větrník
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kulisty wyrób cukierniczy z ciasta parzonego napełnione kremem bezowym lub bitą śmietaną;


lexentry: pol/publicystyka__rzeczownik__1
written_rep: publicystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: publicistika
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jakakolwiek wypowiedź lub tekst polemiczny dotyczący aktualnych wydarzeń i problemów ogłaszany w mediach;


lexentry: pol/publikować__czasownik__1
written_rep: publikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: publikovat
sense_list:
ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać


lexentry: pol/puchacz_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: puchacz zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: výr velký
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo bubo, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych występujący m.in. w Polsce;


lexentry: pol/pudel__rzeczownik__1
written_rep: pudel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pudl
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;


lexentry: pol/puder__rzeczownik__1
written_rep: puder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pudr
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;


lexentry: pol/puginał__rzeczownik__1
written_rep: puginał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dýka
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj sztyletu pochodzenia wschodniego, używany do końca XVI w.;


lexentry: pol/puklerz__rzeczownik__1
written_rep: puklerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pukléř
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wypukła tarcza używana przez piechotę i jezdnych;


lexentry: pol/pula__rzeczownik__1
written_rep: pula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaluž
sense_list:
suma przedmiotów lub pieniędzy do rozdysponowania | w grach losowych: suma nagród, środków do wygrania


lexentry: pol/pulmonolog__rzeczownik__1
written_rep: pulmonolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pneumolog
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób układu oddechowego


lexentry: pol/pulmonologia__rzeczownik__1
written_rep: pulmonologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pneumologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;


lexentry: pol/pulpit__rzeczownik__1
written_rep: pulpit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plocha
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest na tzw. oknach;


lexentry: pol/puls__rzeczownik__1
written_rep: puls
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puls
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca


lexentry: pol/pulsować__czasownik__1
written_rep: pulsować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bit
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) ulegać skurczowi i rozkurczowi i wywoływać tętno | być pełnym ruchu, aktywności


lexentry: pol/puma_płowa__rzeczownik__1
written_rep: puma płowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puma
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku puma płowa (1.1)


lexentry: pol/pumeks__rzeczownik__1
written_rep: pumeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pemza
sense_list:
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;


lexentry: pol/punca__rzeczownik__1
written_rep: punca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: děrovačka
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj małego stalowego pręta, który w połączeniu z młotkiem służy jako narzędzie rzemieślnicze, jubilerskie i cyzelerskie;


lexentry: pol/punk_rock__rzeczownik__1
written_rep: punk rock
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pank
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek rocka charakteryzujący się prostą muzyką i buntowniczymi tekstami;


lexentry: pol/punkt_K__rzeczownik__1
written_rep: punkt K
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kritický bod
sense_list:
(sport, sportowy) punkt na profilu skoczni narciarskiej, według którego ustalane są noty za odległość skoku ;


lexentry: pol/punkt_widokowy__rzeczownik__1
written_rep: punkt widokowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vyhlídka
sense_list:
(turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;


lexentry: pol/puryfikaterz__rzeczownik__1
written_rep: puryfikaterz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: purifikatorium
sense_list:
(kościelny) płócienna ściereczka używana w liturgii katolickiej do rytualnego oczyszczania (puryfikacji) naczyń mszalnych;


lexentry: pol/purytański__przymiotnik__1
written_rep: purytański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: puritánský
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) surowy pod względem obyczajowym i moralnym | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący purytanizmu albo purytanów


lexentry: pol/purée__rzeczownik__1
written_rep: purée
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pyré
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;


lexentry: pol/pustułka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pustułka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poštolka obecná
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;


lexentry: pol/pustynia__rzeczownik__1
written_rep: pustynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poušť
sense_list:
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;


lexentry: pol/puszczyk__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puštík
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;


lexentry: pol/puszczyk_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puštík
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/puszka_Pandory__rzeczownik__1
written_rep: puszka Pandory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pandořina skříňka
sense_list:
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) pojemnik uwalniający nieszczęścia, plagi


lexentry: pol/putinizacja__rzeczownik__1
written_rep: putinizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: putinizace
sense_list:
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zmiany polityczne przynoszące autorytarną władzę i ograniczenia swobód obywatelskich w państwach demokratycznych


lexentry: pol/puzon__rzeczownik__1
written_rep: puzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pozoun | trombón
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;


lexentry: pol/puzzle__rzeczownik__1
written_rep: puzzle
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puzzle
sense_list:
układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;


lexentry: pol/pułapka__rzeczownik__1
written_rep: pułapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: past
sense_list:
urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt | kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć | zasadzka, podstęp


lexentry: pol/pułk__rzeczownik__1
written_rep: pułk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pluk
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;


lexentry: pol/pylon__rzeczownik__1
written_rep: pylon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stožár
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) wieża bramna na planie prostokąta i zwężająca się ku górze; wznoszona parami w starożytnym Egipcie;


lexentry: pol/pysk__rzeczownik__1
written_rep: pysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: čenich
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)


lexentry: pol/pysoń_smukły__rzeczownik__1
written_rep: pysoń smukły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rybička
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Spicara smaris Linnaeus, gatunek niewielkiej ryby słonowodnej z rodziny śródkolcowatych;


lexentry: pol/pytanie_retoryczne__rzeczownik__1
written_rep: pytanie retoryczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řečnická otázka
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi — stosowane by wyrazić powątpiewanie;


lexentry: pol/pył__rzeczownik__1
written_rep: pył
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prach
sense_list:
bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu | (astronomia, astronomiczny) teoretyczna, wyidealizowana forma materii, której równanie stanu odpowiada płynowi o skończonej gęstości ale zerowym ciśnieniu | (technologia, technika, techniczny) substancja mineralna pozostała po procesie spalania albo ścierania, kruszenia substancji stałych;


lexentry: pol/pójdźka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pójdźka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sýček
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Athene noctua, gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/pójść__czasownik__1
written_rep: pójść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chodit
sense_list:
(potocznie, potoczny) potoczyć się, mieć określony przebieg | pieszo udać się w jakąś stronę | poruszając się pieszo opuścić jakieś miejsce | rozpocząć jakąś długotrwałą czynność, wstąpić do jakiejś instytucji, organizacji | udać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności


lexentry: pol/półka__rzeczownik__1
written_rep: półka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: police | polička
sense_list:
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów


lexentry: pol/półksiężyc__rzeczownik__1
written_rep: półksiężyc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: půlměsíc
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1); | Księżyc widziany tylko w części nie większej niż połowa tarczy


lexentry: pol/półkula__rzeczownik__1
written_rep: półkula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polokoule
sense_list:
(geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi; | (geometria) połowa kuli; | (anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;


lexentry: pol/półmisek__rzeczownik__1
written_rep: półmisek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tác
sense_list:
rodzaj płaskiego dużego naczynia, służącego do podawania potraw, przystawek lub przekąsek na stół | zawartość półmiska (1.1)


lexentry: pol/północnomacedoński__przymiotnik__1
written_rep: północnomacedoński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: severomakedonský
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odnoszący się do Macedonii Północnej


lexentry: pol/półpasiec__rzeczownik__1
written_rep: półpasiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pásový opar
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;


lexentry: pol/półprzewodnik__rzeczownik__1
written_rep: półprzewodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polovodič
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;


lexentry: pol/półsamogłoska__rzeczownik__1
written_rep: półsamogłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polosamohláska
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej;


lexentry: pol/półton__rzeczownik__1
written_rep: półton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: půltón
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami we współczesnym zachodnim systemie tonalnym; | (książkowy) jeden z kolorów pośrednich między dwiema barwami podstawowymi


lexentry: pol/półwysep__rzeczownik__1
written_rep: półwysep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poloostrov
sense_list:
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;


lexentry: pol/pączek__rzeczownik__1
written_rep: pączek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koblih | kobliha
sense_list:
(cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;


lexentry: pol/pęcherz__rzeczownik__1
written_rep: pęcherz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: měchýř
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców | (dawniej, dawny) dętka piłki nadmuchiwana powietrzem


lexentry: pol/pęcherzyca__rzeczownik__1
written_rep: pęcherzyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pemfigus
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna powodująca powstawanie pęcherzy na skórze i błonach śluzowych;


lexentry: pol/pęd__rzeczownik__1
written_rep: pęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: výhonek
sense_list:
(botanika, botaniczny) nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców;


lexentry: pol/pędzel__rzeczownik__1
written_rep: pędzel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: štětec
sense_list:
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;


lexentry: pol/pędzel_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: pędzel do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: štětka na holení
sense_list:
(higiena, higieniczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) pędzel używany do wyrabiania i nakładania pianki podczas golenia


lexentry: pol/pękać__czasownik__1
written_rep: pękać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: prasknout
sense_list:
o czymś naciągniętym, napiętym: rozrywać się, najczęściej na dwie części | przestawać być całym na skutek powstania rysy, szczeliny lub otworu


lexentry: pol/pępek__rzeczownik__1
written_rep: pępek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pupek
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;


lexentry: pol/pępowina__rzeczownik__1
written_rep: pępowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pupeční šňůra | pupečník
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze


lexentry: pol/pęseta__rzeczownik__1
written_rep: pęseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinzeta | pinseta
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś


lexentry: pol/płaca_minimalna__rzeczownik__1
written_rep: płaca minimalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minimální mzda
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) prawnie ustalony najniższy dopuszczalny poziom wynagrodzenia pieniężnego za pracę najemną;


lexentry: pol/płakać_nad_rozlanym_mlekiem__czasownik__1
written_rep: płakać nad rozlanym mlekiem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: plakat nad rozlitým mlékem
sense_list:
użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie


lexentry: pol/płaskowyż__rzeczownik__1
written_rep: płaskowyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plošina
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;


lexentry: pol/płaszcz__rzeczownik__1
written_rep: płaszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kabát
sense_list:
(odzieżownictwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;


lexentry: pol/płaszcz__rzeczownik__1
written_rep: płaszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plášť
sense_list:
(heraldyka, heraldyczny) stosowany głównie w herbach monarszych i książęcych, element herbowy w formie płaszcza (1.1) lub peleryny okrywający tarczę herbową, często podbity futrem;


lexentry: pol/płetwa__rzeczownik__1
written_rep: płetwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ploutev
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;


lexentry: pol/płetwa_sterowa__rzeczownik__1
written_rep: płetwa sterowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: šafrán
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zanurzona w wodzie, ruchoma część steru; płat, który dzięki opływającej go wodzie, generuje siłę skręcającą ruch statku;


lexentry: pol/płetwal_błękitny__rzeczownik__1
written_rep: płetwal błękitny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plejtvák obrovský
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal, będącego największym współczesnym zwierzęciem;


lexentry: pol/płeć__rzeczownik__1
written_rep: płeć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pohlaví
sense_list:
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;


lexentry: pol/płonąć__czasownik__1
written_rep: płonąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hořet
sense_list:
być trawionym przez ogień | silnie świecić, błyszczeć, jaśnieć | (przenośnie, przenośnia) odczuwać silne emocje, jak pożądanie, wstyd, chęć zemsty


lexentry: pol/płow__rzeczownik__1
written_rep: płow
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilaf
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z kuchni tatarskiej i uzbeckiej, rodzaj pilawu popularnego również w Rosji


lexentry: pol/płucnica_islandzka__rzeczownik__1
written_rep: płucnica islandzka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pukléřka islandská
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cetraria islandica, krzaczkowaty porost o widlasto rozgałęzionej, wznoszącej się plesze;


lexentry: pol/płucny__przymiotnik__1
written_rep: płucny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plicní | pulmonální
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc


lexentry: pol/płyn_Lugola__rzeczownik__1
written_rep: płyn Lugola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lugolův roztok
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu, do zastosowań leczniczych lub laboratoryjnych;


lexentry: pol/płyta_główna__rzeczownik__1
written_rep: płyta główna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: základní deska
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;


lexentry: pol/pływ__rzeczownik__1
written_rep: pływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odliv
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) cyklicznie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w dużych zbiornikach wodnych spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym Ziemi z Księżycem i Słońcem


lexentry: pol/pływacz_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: pływacz zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bublinatka obecná
sense_list:
(botanika, botaniczny) Utricularia vulgaris L., gatunek rośliny mięsożernej z rodziny pływaczowatych;


lexentry: pol/pływak__rzeczownik__1
written_rep: pływak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plavat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element techniczny mający za zadanie unosić się na wodzie lub innej cieczy


lexentry: pol/płód__rzeczownik__1
written_rep: płód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plod
sense_list:
(biologia, biologiczny) zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju | (przenośnie, przenośnia) dzieło jako wytwór talentu, pracy umysłowej | to, co wydała ziemia


lexentry: pol/płótno__rzeczownik__1
written_rep: płótno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plátno
sense_list:
tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy; | (sztuka) obraz malowany na płótnie (1.2) | (sztuka) tkanina rozpięta na ramie i zagruntowana, przeznaczona do malowania obrazów


lexentry: pol/queer__rzeczownik__1
written_rep: queer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: děsně
sense_list:
osoba nieheteronormatywna lub należąca do mniejszości seksualnej, również taka, której nie obejmuje skrótowiec LGBT – np. aseksualna, poliamoryczna, interpłciowa, niebinarna


lexentry: pol/rabin__rzeczownik__1
written_rep: rabin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rabín
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;


lexentry: pol/rachatłukum__rzeczownik__1
written_rep: rachatłukum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rahat | turecký med
sense_list:
(cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;


lexentry: pol/rachunek__rzeczownik__1
written_rep: rachunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: účet
sense_list:
(handel, handlowy) spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową


lexentry: pol/rachunek_całkowy__rzeczownik__1
written_rep: rachunek całkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: integrální počet
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek;


lexentry: pol/rachunki__rzeczownik__1
written_rep: rachunki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kalkulace
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) (edukacja, edukacyjny) matematyka jako przedmiot w początkowym okresie nauczania


lexentry: pol/racja_stanu__rzeczownik__1
written_rep: racja stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: národní zájem
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nadrzędny interes państwa i narodu, wspólny dla większości obywateli i organizacji działających na rzecz państwa;


lexentry: pol/racjonalista__rzeczownik__1
written_rep: racjonalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: racionalista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik racjonalizmu w filozofii | człowiek, który w swoim postępowaniu kieruje się rozumem, nie emocjami


lexentry: pol/racjonalizacja__rzeczownik__1
written_rep: racjonalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: racionalizace
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny polegający na szukaniu racjonalnych argumentów mających motywować własne czyny i postawy mające źródło w uczuciach i motywach, do których dana osoba nie chce się przed sobą przyznać


lexentry: pol/racjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: racjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: racionalismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu; | (filozofia, filozoficzny) postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.; | preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi)


lexentry: pol/racuch__rzeczownik__1
written_rep: racuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lívanec
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niewielki, pulchny placek z ciasta drożdżowego na zsiadłym mleku, smażony na tłuszczu, jadany na słodko;


lexentry: pol/raczej__przysłówek__1
written_rep: raczej
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: raději
sense_list:
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję | … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia | … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe


lexentry: pol/rad__rzeczownik__1
written_rep: rad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radium | rádium
sense_list:
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;


lexentry: pol/rada__rzeczownik__1
written_rep: rada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rada
sense_list:
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu | zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem | wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji


lexentry: pol/radar__rzeczownik__1
written_rep: radar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;


lexentry: pol/radarowy__przymiotnik__1
written_rep: radarowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: radarový
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z radarem, dotyczący radaru; wykorzystujący radar


lexentry: pol/radian__rzeczownik__1
written_rep: radian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radián
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu;


lexentry: pol/radiator__rzeczownik__1
written_rep: radiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chladič
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia;


lexentry: pol/radioaktywność__rzeczownik__1
written_rep: radioaktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radioaktivita
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma


lexentry: pol/radioastronomiczny__przymiotnik__1
written_rep: radioastronomiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: radioastronomický
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) związany z radioastronomią


lexentry: pol/radiofarmaceutyk__rzeczownik__1
written_rep: radiofarmaceutyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiofarmaka
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) substancja promieniotwórcza używana w leczeniu nowotworów lub scyntygrafii


lexentry: pol/radiologia__rzeczownik__1
written_rep: radiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiologie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nauka o promieniotwórczości i promieniowaniu rentgenowskim | (medycyna, medyczny) dział medycyny wykorzystujący do diagnostyki i leczenia promieniowanie rentgenowskie;


lexentry: pol/radiometr__rzeczownik__1
written_rep: radiometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiometr
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności;


lexentry: pol/radiometria__rzeczownik__1
written_rep: radiometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiometrie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się ilościowymi pomiarami energii promieniowania i wielkości fizycznych z nią związanych;


lexentry: pol/radioteleskop__rzeczownik__1
written_rep: radioteleskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radioteleskop
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;


lexentry: pol/radler__rzeczownik__1
written_rep: radler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ochucený pivo | ovocný pivo | pivní mix | radler
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) napój stanowiący mieszankę jasnego piwa i innego napoju bezalkoholowego;


lexentry: pol/radny__rzeczownik__1
written_rep: radny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radní
sense_list:
(urzędowy) członek rady gminy, rady miasta, rady powiatu lub sejmiku wojewódzkiego wybierany w wyborach samorządowych


lexentry: pol/radon__rzeczownik__1
written_rep: radon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radon
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;


lexentry: pol/radość__rzeczownik__1
written_rep: radość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radost
sense_list:
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski


lexentry: pol/radło__rzeczownik__1
written_rep: radło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rádlo
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie drewniane do spulchniania gleby bez odwracania skiby;


lexentry: pol/ragoût__rzeczownik__1
written_rep: ragoût
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ragú
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typ gęstej potrawy przygotowywanej z kawałków mięsa duszonych w sosie z warzywami i różnymi dodatkami;


lexentry: pol/raj__rzeczownik__1
written_rep: raj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ráj
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci; | (przenośnie, przenośnia) piękne miejsce, gdzie ludzie są szczęśliwi


lexentry: pol/rajca__rzeczownik__1
written_rep: rajca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radní
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) wybieralny członek rady miejskiej, obowiązany dbać o ład i zarządzanie miastem


lexentry: pol/rak_jelita_grubego__rzeczownik__1
written_rep: rak jelita grubego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kolorektální karcinom | rakovina tlustého střeva
sense_list:
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy jelita grubego wywodzący się z nabłonka błony śluzowej jelita grubego, do którego zaliczany jest rak okrężnicy, rak zgięcia esiczo-odbytniczego i rak odbytnicy;


lexentry: pol/rakieta__rzeczownik__1
written_rep: rakieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raketa
sense_list:
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym; | (sport, sportowy) narzędzie służące do gry, odbijania piłki tenisowej | (wojskowość, wojskowy) pocisk zbudowany z głowicy bojowej i urządzenia napędowego z silnikiem rakietowym


lexentry: pol/ramadan__rzeczownik__1
written_rep: ramadan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ramadán
sense_list:
dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1)


lexentry: pol/ramen__rzeczownik__1
written_rep: ramen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ramen
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japoński bulion z makaronem i dodatkami przyrządzany na wiele sposobów;


lexentry: pol/ramienionóg__rzeczownik__1
written_rep: ramienionóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ramenonožec
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Brachiopoda Duméril, żyjący na dnie morza bezkręgowiec o muszli złożonej z dwóch skorupek, grzbietowej i brzusznej;


lexentry: pol/ramię__rzeczownik__1
written_rep: ramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rameno
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego | (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym


lexentry: pol/ramka__rzeczownik__1
written_rep: ramka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rám
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) drewniana konstrukcja zawieszana w ulu, wewnątrz której pszczoły tworzą plaster z wosku | mała rama, obramowanie np. z listewek


lexentry: pol/rana__rzeczownik__1
written_rep: rana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rána
sense_list:
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;


lexentry: pol/ranczo__rzeczownik__1
written_rep: ranczo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ranč
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) w Ameryce Łacińskiej: gospodarstwo wiejskie specjalizujące się w hodowli bydła lub owiec


lexentry: pol/randka__rzeczownik__1
written_rep: randka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rande | schůzka
sense_list:
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu;


lexentry: pol/ranga__rzeczownik__1
written_rep: ranga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balkon
sense_list:
(statystyka, statystyczny) w najprostszej wersji numer kolejny obserwacji statystycznej w próbie po uporządkowaniu obserwacji według wartości jednej ze zmiennych


lexentry: pol/raniuszek__rzeczownik__1
written_rep: raniuszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mlynařík dlouhoocasý
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;


lexentry: pol/ransomware__rzeczownik__1
written_rep: ransomware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vyděračský program
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;


lexentry: pol/rasizm__rzeczownik__1
written_rep: rasizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rasismus | rasizmus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;


lexentry: pol/raszpla__rzeczownik__1
written_rep: raszpla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polorejnok
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squatina squatina Linnaeus, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych; rekin o spłaszczonym ciele i dużych parzystych płetwach;


lexentry: pol/raszysta__rzeczownik__1
written_rep: raszysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rašista
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) pogardliwe określenie na rosyjskiego okupanta na Ukrainie, organizatora, zwolennika lub uczestnika wojny z Ukrainą, postrzeganego jako rosyjski faszysta (nacjonalista)


lexentry: pol/raszyzm__rzeczownik__1
written_rep: raszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rašismus
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i system polityczny Federacji Rosyjskiej, rosyjska wojna na Ukrainie i rosyjska okupacja Ukrainy, postrzegane jako przejaw faszyzmu


lexentry: pol/ratel_miodożerny__rzeczownik__1
written_rep: ratel miodożerny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medojed
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mellivora capensis Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych;


lexentry: pol/rating__rzeczownik__1
written_rep: rating
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hodnocení
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) dokonana przez wyspecjalizowaną instytucję ocena wiarygodności kredytowej podmiotu gospodarczego lub państwa i ryzyka inwestycyjnego związanego z określonymi jego papierami wartościowymi bądź jego zdolnością do spłaty swoich zobowiązań w terminie;


lexentry: pol/ratyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: ratyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ratifikace
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy


lexentry: pol/ratyfikować__czasownik__1
written_rep: ratyfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ratifikovat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzać umowę międzynarodową przez organ państwowy


lexentry: pol/raz__rzeczownik__1
written_rep: raz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krát
sense_list:
pojedyncza realizacja czynności | jednostka jakiejś wielkości (podawana jako punkt odniesienia przy jej zwielokrotnianiu)


lexentry: pol/rażący__przymiotnik__1
written_rep: rażący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: do očí bijící
sense_list:
bardzo intensywny, wyraźny w swojej złej cesze; rzucający się w oczy | drażniący wzrok; rzucający się w oczy


lexentry: pol/rdzeń__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jádro
sense_list:
istota czegoś | (informatyka, informatyczny) fizyczna część procesora odpowiedzialna za realizację operacji obliczeniowych; | najważniejszy element reaktora atomowego, w którym umieszczone są pręty paliwowe;


lexentry: pol/rdzeń__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kořen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;


lexentry: pol/rdzeń_kręgowy__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń kręgowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mícha
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała;


lexentry: pol/reakcja__rzeczownik__1
written_rep: reakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reakce
sense_list:
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy | zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce


lexentry: pol/reakcja_chemiczna__rzeczownik__1
written_rep: reakcja chemiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chemická reakce
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja zwana substratem przemienia się w inną substancję zwaną produktem;


lexentry: pol/reaktor__rzeczownik__1
written_rep: reaktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reaktor
sense_list:
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna; | (fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;


lexentry: pol/reaktor_katalityczny__rzeczownik__1
written_rep: reaktor katalityczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katalyzátor výfukových plynů
sense_list:
(motoryzacja) część układu wydechowego wszystkich współczesnych samochodów osobowych spełniająca funkcję pozasilnikowego systemu zmniejszania emisji szkodliwych składników spalin;


lexentry: pol/realgar__rzeczownik__1
written_rep: realgar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: realgár
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu;


lexentry: pol/realistyczny__przymiotnik__1
written_rep: realistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: realistický
sense_list:
oparty na trzeźwym patrzeniu na świat | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) odnoszący się do realizmu


lexentry: pol/reanimacja__rzeczownik__1
written_rep: reanimacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oživování
sense_list:
(medycyna, medyczny) przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania


lexentry: pol/recenzja__rzeczownik__1
written_rep: recenzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recenze
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu


lexentry: pol/recepcja__rzeczownik__1
written_rep: recepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recepce
sense_list:
(hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące | (książkowy) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce


lexentry: pol/recepta__rzeczownik__1
written_rep: recepta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předpis
sense_list:
(medycyna, medyczny) pisemne zlecenie wydania leku | (przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania


lexentry: pol/receptor__rzeczownik__1
written_rep: receptor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: receptor
sense_list:
(biologia, biologiczny) wyspecjalizowana komórka lub jej część odbierająca informacje (bodźce) albo substancje z otoczenia;


lexentry: pol/receptura__rzeczownik__1
written_rep: receptura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formulace
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wykaz składników, wzór, formuła lub przepis, normujący zestaw składników określonego produktu;


lexentry: pol/recital__rzeczownik__1
written_rep: recital
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bod odůvodnění
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) występ artysty muzycznego stanowiący cały program koncertu;


lexentry: pol/recycling__rzeczownik__1
written_rep: recycling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recyklace
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) odzyskiwanie surowców wtórnych i wykorzystywanie ich do produkcji;


lexentry: pol/recydywista__rzeczownik__1
written_rep: recydywista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recidivista
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępca powracający do ponownego popełniania wykroczenia


lexentry: pol/recydywistka__rzeczownik__1
written_rep: recydywistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recidivista
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczyni powracająca do ponownego popełniania wykroczenia


lexentry: pol/reda__rzeczownik__1
written_rep: reda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rejda
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;


lexentry: pol/redagować__czasownik__1
written_rep: redagować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: editovat
sense_list:
opracowywać dany tekst pod względem treści i stylu, na ogół w celu zamieszczenia w druku | kierować redakcją czasopisma, dzieła zbiorowego, decydując ostatecznie o jego treści i formie


lexentry: pol/redakcja__rzeczownik__1
written_rep: redakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: redakce
sense_list:
czynność poprawiania, korygowania tekstu pod względem merytorycznym i stylistycznym | praca osoby kierującej zespołem, który opracowuje i wydaje czasopismo, dzieło zbiorowe | instytucja lub jej dział, który zajmuje się opracowywaniem publikacji, np. czasopism lub książek | miejsce w którym pracują dziennikarze, redaktorzy


lexentry: pol/redaktor__rzeczownik__1
written_rep: redaktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: redaktor
sense_list:
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych


lexentry: pol/redukcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: redukcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: redukcionismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd mówiący, że zrozumienie większego zjawiska można osiągnąć poprzez badanie mniejszej jego części


lexentry: pol/referencja__rzeczownik__1
written_rep: referencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reference
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;


lexentry: pol/referendum__rzeczownik__1
written_rep: referendum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: referendum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;


lexentry: pol/reformacja__rzeczownik__1
written_rep: reformacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reformace
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;


lexentry: pol/refować__czasownik__1
written_rep: refować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: podkasat plachtu
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zmniejszać powierzchnię ożaglowania bez użycia dodatkowych żagli przez częściowe zwijanie lub składanie dolnej części żagla i umocowanie jej za pomocą linek


lexentry: pol/refrakcja__rzeczownik__1
written_rep: refrakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refrakce | lom
sense_list:
(fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;


lexentry: pol/refren__rzeczownik__1
written_rep: refren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refrén
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst


lexentry: pol/regencja__rzeczownik__1
written_rep: regencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regentství
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza sprawowana przez regenta, regentkę


lexentry: pol/regent__rzeczownik__1
written_rep: regent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regent
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;


lexentry: pol/regentka__rzeczownik__1
written_rep: regentka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regentka
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kobieta, która pełni funkcję regenta


lexentry: pol/regiment__rzeczownik__1
written_rep: regiment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pluk
sense_list:
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) pułk cudzoziemskiego zaciągu w wojsku polskim | (wojskowość, wojskowy) odpowiednik polskiego pułku w strukturze sił zbrojnych niektórych krajów


lexentry: pol/region__rzeczownik__1
written_rep: region
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: region
sense_list:
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi


lexentry: pol/regionalizm__rzeczownik__1
written_rep: regionalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oblastní slovo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element mowy charakterystyczny dla danego regionu, niefunkcjonujący na całym obszarze występowania języka; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja rozwoju politycznego współczesnego państwa, która polega na dekoncentracji i decentralizacji władzy państwowej na niższe poziomy systemu politycznego;


lexentry: pol/regresja__rzeczownik__1
written_rep: regresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regrese
sense_list:
(statystyka, statystyczny) zmniejszenie liczby wymiarów danych; w szczególności modelowanie zbioru danych za pomocą funkcji;


lexentry: pol/regulacja__rzeczownik__1
written_rep: regulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regulace
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obejmowanie czego przepisami prawa, normami | (językoznawstwo, językoznawczy) sprawowanie pieczy nad pewnym standardem językowym;


lexentry: pol/regulować__czasownik__1
written_rep: regulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: přizpůsobit
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób


lexentry: pol/rehabilitacja__rzeczownik__1
written_rep: rehabilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rehabilitace
sense_list:
(książkowy) przywrócenie dobrego imienia, dobrej opinii, oczyszczenie z zarzutów | (medycyna, medyczny) przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) unieważnienie wyroku i przywrócenie osobie skazanej niesłusznie utraconych przez nią praw;


lexentry: pol/reinkarnacja__rzeczownik__1
written_rep: reinkarnacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reinkarnace
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;


lexentry: pol/rejestracja__rzeczownik__1
written_rep: rejestracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naložit
sense_list:
(potocznie, potoczny) tabliczka na samochodzie lub innym pojeździe, z numerem identyfikacyjnym; tablica rejestracyjna


lexentry: pol/rejestracja__rzeczownik__1
written_rep: rejestracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přijetí
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zapisywanie sygnału (np. audio lub wideo) za pomocą urządzeń technicznych


lexentry: pol/rejon__rzeczownik__1
written_rep: rejon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rajón
sense_list:
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w ZSRR, a po jego rozpadzie w byłych republikach Rosji, Ukrainie, Białorusi, Azerbejdżanie, Gruzji, Łotwie, Litwie i Mołdawii; | obszar, strefa, określona część


lexentry: pol/rekin__rzeczownik__1
written_rep: rekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: žralok
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;


lexentry: pol/reklama__rzeczownik__1
written_rep: reklama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reklama
sense_list:
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi; | konkretna postać reklamy (1.1), np. plakat


lexentry: pol/reklamacja__rzeczownik__1
written_rep: reklamacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: žaloba
sense_list:
(handel, handlowy) zgłoszenie się ze skargą do producenta, wykonawcy usługi; zwrócenie się w celu przedstawienia wad towaru, usługi;


lexentry: pol/reklamować__czasownik__1
written_rep: reklamować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kritizovat
sense_list:
żądać naprawy, wymiany lub refundacji wadliwego towaru lub źle wykonanej usługi, często w ramach gwarancji lub rękojmi


lexentry: pol/rekolekcje__rzeczownik__1
written_rep: rekolekcje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: útočiště
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną;


lexentry: pol/rekonstrukcja__rzeczownik__1
written_rep: rekonstrukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rekonstrukce | obnova
sense_list:
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana


lexentry: pol/rekreacja__rzeczownik__1
written_rep: rekreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rekreace
sense_list:
odnawianie sił poprzez aktywny wypoczynek lub za pomocą różnych form aktywności fizycznej lub psychicznej


lexentry: pol/rekrutacja__rzeczownik__1
written_rep: rekrutacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nábor
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) nabór żołnierzy do służby wojskowej | przyjmowanie pracowników do zakładów pracy, kandydatów na wyższe uczelnie, kandydatów do szkół itp.;


lexentry: pol/rektascensja__rzeczownik__1
written_rep: rektascensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rektascenze
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych w układzie współrzędnych równikowych równonocnych;


lexentry: pol/rekwizyt__rzeczownik__1
written_rep: rekwizyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rekvizita
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;


lexentry: pol/religia__rzeczownik__1
written_rep: religia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: náboženství
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej; | (edukacja, edukacyjny) przedmiot nauczany w szkole, wpajający uczniom podstawy określonej wiary


lexentry: pol/relikwia__rzeczownik__1
written_rep: relikwia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relikvie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;


lexentry: pol/relikwiarz__rzeczownik__1
written_rep: relikwiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relikviář
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;


lexentry: pol/remake__rzeczownik__1
written_rep: remake
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remake
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty;


lexentry: pol/remibrydż__rzeczownik__1
written_rep: remibrydż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remy
sense_list:
(termin karciany) gra karciana pomiędzy dowolną liczbą uczestników, której celem jest wyłożenie swoich kart na stół; stosuje się starszeństwo koloru takie samo jak w brydżu


lexentry: pol/remis__rzeczownik__1
written_rep: remis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remíza | plichta
sense_list:
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta


lexentry: pol/renesans__rzeczownik__1
written_rep: renesans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: renesance
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI; | (książkowy) odrodzenie się czegoś | (sztuka) (architektura, architektoniczny) styl charakterystyczny dla Europy przełomu XV i XVI wieku


lexentry: pol/renesansowy__przymiotnik__1
written_rep: renesansowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: renesanční
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) dotyczący renesansu, występujący w epoce renesansu; będący w takim stylu


lexentry: pol/reneta__rzeczownik__1
written_rep: reneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reneta
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) grupa późnych odmian uprawnych jabłoni domowej dających owoce o charakterystycznym winno-kwaskowatym smaku i soczystym miąższu; | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jabłko o charakterystycznym winno-kwaskowatym smaku i soczystym miąższu, owoc renety (1.1)


lexentry: pol/renifer__rzeczownik__1
written_rep: renifer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sob
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus Linnaeus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;


lexentry: pol/renkloda__rzeczownik__1
written_rep: renkloda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ryngle
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek śliwy o okrągłych, zielonożółtych, słodkich owocach | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) odmiana śliwki, owoc renklody (1.1)


lexentry: pol/rentgen__rzeczownik__1
written_rep: rentgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: RTG
sense_list:
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) badanie rentgenowskie | (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) zdjęcie rentgenowskie


lexentry: pol/rentgenogram__rzeczownik__1
written_rep: rentgenogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rentgenogram
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) zdjęcie fotograficzne otrzymane na skutek działania promieni rentgenowskich


lexentry: pol/rentgenowski__przymiotnik__1
written_rep: rentgenowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rentgenový
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dotyczący promieni Röntgena | (fizyka, fizyczny) generujący lub wykorzystujący do działania promienie Röntgena | (fizyka, fizyczny) wykonany lub uzyskany za pomocą promieni Röntgena


lexentry: pol/repertuar__rzeczownik__1
written_rep: repertuar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: repertoár
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie


lexentry: pol/reportaż__rzeczownik__1
written_rep: reportaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reportáž
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;


lexentry: pol/repozytorium__rzeczownik__1
written_rep: repozytorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: repozitář
sense_list:
(informatyka, informatyczny) miejsce, z którego wielu użytkownikom udostępniane są pliki lub aplikacje


lexentry: pol/reprodukcja__rzeczownik__1
written_rep: reprodukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reprodukce
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ciągłe odtwarzanie środków produkcji w celu jej kontynuacji | (sztuka) kopia oryginału wykonana maszynowo | odtworzenie | rozmnażanie w celach hodowlanych


lexentry: pol/republika__rzeczownik__1
written_rep: republika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: republika
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;


lexentry: pol/republika_bananowa__rzeczownik__1
written_rep: republika bananowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banánová republika
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) słabe i niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone w niedemokratyczny sposób, zazwyczaj przez dyktatora lub reżim wojskowy;


lexentry: pol/republikanin__rzeczownik__1
written_rep: republikanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: republikán
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik republiki lub republikanizmu, ktoś popierający republikańską formę rządu


lexentry: pol/republikanizm__rzeczownik__1
written_rep: republikanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: republikanismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu


lexentry: pol/resetować__czasownik__1
written_rep: resetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: resetovat
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podawać sygnał zerowania na wejścia rejestrów i sumatora procesora urządzenia komputerowego, tym samym wznawiać jego pracę od początku


lexentry: pol/respirator__rzeczownik__1
written_rep: respirator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: respirátor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;


lexentry: pol/restauracja__rzeczownik__1
written_rep: restauracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: restaurace
sense_list:
(gastronomia) lokal gastronomiczny z obsługą kelnerską, w którym posiłki serwowane są przy stolikach;


lexentry: pol/restrukturyzacja__rzeczownik__1
written_rep: restrukturyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: restrukturalizace
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zmiana struktury czegoś; wprowadzanie zmian w rozmieszczeniu majątku i organizacji zarządzania nim, zwykle w odniesieniu do gospodarki kraju lub przedsiębiorstwa;


lexentry: pol/reszka__rzeczownik__1
written_rep: reszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hlavice
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety


lexentry: pol/reszta__rzeczownik__1
written_rep: reszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zbytek
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną; | elementy, które zostały


lexentry: pol/retikulum_endoplazmatyczne__rzeczownik__1
written_rep: retikulum endoplazmatyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endoplazmatické retikulum
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wewnątrzkomórkowy i międzykomórkowy system kanałów odizolowanych od cytoplazmy podstawowej błonami biologicznymi;


lexentry: pol/retorta__rzeczownik__1
written_rep: retorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: křivule | retorta
sense_list:
(chemia, chemiczny) kuliste naczynie o wydłużonej, zakrzywionej szyjce, najczęściej wykonane ze szkła, używane do destylacji; | (technologia, technika, techniczny) duży, cylindryczny piec, w którym materiał poddawany jest wysokim temperaturom, służący do wypalania węgla drzewnego lub otrzymywania lotniejszych metali;


lexentry: pol/retoryka__rzeczownik__1
written_rep: retoryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řečnictví
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających | (językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy; | (językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako retoryka (1.1)


lexentry: pol/retroaktywny__przymiotnik__1
written_rep: retroaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: retroaktivní
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz


lexentry: pol/retsina__rzeczownik__1
written_rep: retsina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retsina
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;


lexentry: pol/reumatyzm__rzeczownik__1
written_rep: reumatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revmatizmus | revmatismus
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;


lexentry: pol/rewanżyzm__rzeczownik__1
written_rep: rewanżyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revanšismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa polegająca na dążeniu do odwetu na przeciwniku politycznym lub wrogu (za np. utracone ziemie)


lexentry: pol/rewizja__rzeczownik__1
written_rep: rewizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hledat
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia


lexentry: pol/rewizja__rzeczownik__1
written_rep: rewizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odvolání
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd wyższej instancji jako następstwo odwołania od orzeczeń sądu niższej instancji


lexentry: pol/rewolucja__rzeczownik__1
written_rep: rewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revoluce
sense_list:
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem; | (przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany


lexentry: pol/rewolucja_francuska__rzeczownik__1
written_rep: rewolucja francuska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Velká francouzská revoluce
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;


lexentry: pol/rewolucja_październikowa__rzeczownik__1
written_rep: rewolucja październikowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Říjnová revoluce
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zbrojny przewrót dokonany w Rosji w 1917 roku, w którego wyniku władzę w tym kraju przejęli bolszewicy;


lexentry: pol/rewolwerowiec__rzeczownik__1
written_rep: rewolwerowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pistolník
sense_list:
osoba posługująca się zręcznie rewolwerem, biorąca udział w pojedynkach lub napadach, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych za czasów Dzikiego Zachodu


lexentry: pol/rezerwa__rzeczownik__1
written_rep: rezerwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rezerva
sense_list:
zapas czegoś | (wojskowość, wojskowy) oddział lub oddziały wojskowe pozostawione w odwodzie | powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia | ogół obywateli (rezerwistów), którzy mogą być powołani do wojska na okresowe ćwiczenia lub na wypadek wojny


lexentry: pol/rezerwat__rzeczownik__1
written_rep: rezerwat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uchovat
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) objęty ochroną ścisłą teren o szczególnych walorach przyrodniczych lub krajoznawczych


lexentry: pol/rezurekcja__rzeczownik__1
written_rep: rezurekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vzkříšení
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) zmartwychwstanie Chrystusa


lexentry: pol/rezydentny__przymiotnik__1
written_rep: rezydentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: obyvatel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) taki, który jest stale obecny w pamięci operacyjnej, załadowany na stałe podczas pracy komputera


lexentry: pol/reżim__rzeczownik__1
written_rep: reżim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: režim
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy


lexentry: pol/reżyserować__czasownik__1
written_rep: reżyserować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: režirati
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (telewizja, telewizyjny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) opracowywać film, program, przedstawienie albo słuchowisko od pomysłu do postaci końcowej


lexentry: pol/ridbok_górski__rzeczownik__1
written_rep: ridbok górski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bahnivec horský
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Redunca fulvorufula, stadny ssak z rodziny wołowatych, występujący na obszarach pagórkowatych środkowej i południowej Afryki


lexentry: pol/ring__rzeczownik__1
written_rep: ring
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ring
sense_list:
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;


lexentry: pol/roast__rzeczownik__1
written_rep: roast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pražit
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) forma rozrywki scenicznej, polegająca na komediowym szkalowaniu zaproszonego celebryty, pełna wulgaryzmów i głodnych kawałków;


lexentry: pol/robak__rzeczownik__1
written_rep: robak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: červ
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie; | (informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;


lexentry: pol/robinsonada__rzeczownik__1
written_rep: robinsonada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: robinzonáda
sense_list:
(książkowy) utwór literacki o życiu lub podróżach obfitujących w przygody | (książkowy) wyprawa w poszukiwaniu silnych wrażeń, przygód; | (książkowy) życie pełne wyzwań, w trudnych warunkach | (sport, sportowy) charakterystyczne rzucenie się bramkarza całym ciałem poziomo w celu obrony przed niską piłką


lexentry: pol/robić__czasownik__1
written_rep: robić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dělat
sense_list:
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać | zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan


lexentry: pol/robot__rzeczownik__1
written_rep: robot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: robot
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu; | (przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie


lexentry: pol/robota__rzeczownik__1
written_rep: robota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pracovat
sense_list:
(potocznie, potoczny) miejsce, w którym ktoś jest zatrudniony | (potocznie, potoczny) rezultat czyjejś pracy lub działalności


lexentry: pol/robota__rzeczownik__1
written_rep: robota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: práce
sense_list:
(potocznie, potoczny) zespół czynności podejmowanych w celu wykonania czegoś | (potocznie, potoczny) działalność zarobkowa


lexentry: pol/robotnica__rzeczownik__1
written_rep: robotnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dělnice
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezpłodna samica pszczoły, mrówki lub termita, która wykonuje wszystkie prace | kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce


lexentry: pol/rock__rzeczownik__1
written_rep: rock
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rock | rock-and-roll | rokenrol
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;


lexentry: pol/rock_and_roll__rzeczownik__1
written_rep: rock and roll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rock'n'roll
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) wywodzący się od lindy hop taniec towarzyski w metrum 4/4, charakteryzujący się dynamicznością i zastosowaniem figur akrobatycznych | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny lub utwór w tym stylu; podstawowa forma leżąca u fundamentów wszystkich stylów rockowych;


lexentry: pol/rodeo__rzeczownik__1
written_rep: rodeo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodeo
sense_list:
(sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków


lexentry: pol/rodzaj__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rod
sense_list:
(biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny; | (gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;


lexentry: pol/rodzaj__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: žánr
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) podstawowa jednostka klasyfikacji dzieł literackich


lexentry: pol/rodzaj_męski__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj męski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mužský rod
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzaj_nijaki__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj nijaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rod střední | střední rod
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzaj_żeński__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj żeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ženský rod
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzajnik_nieokreślony__rzeczownik__1
written_rep: rodzajnik nieokreślony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurčitý člen
sense_list:
(gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach wieloznacznych (np. nie odnoszących się do konkretnego przedmiotu lub osoby)


lexentry: pol/rodzajnik_określony__rzeczownik__1
written_rep: rodzajnik określony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: určitý člen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych


lexentry: pol/rodzimek__rzeczownik__1
written_rep: rodzimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valoun
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) bryłka czystego metalu znaleziona w skale czy glebie


lexentry: pol/rodzimowierstwo__rzeczownik__1
written_rep: rodzimowierstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodnověří
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń odwołujących się zazwyczaj do tradycji przedchrześcijańskich, system poglądów opierających się na mitologii i wierzeniach lokalnej społeczności, w obrębie danej grupy kulturowej lub etnicznej;


lexentry: pol/rodzimy__przymiotnik__1
written_rep: rodzimy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rodný
sense_list:
(chemia, chemiczny) występujący samodzielnie w naturze | o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju


lexentry: pol/rodzina__rzeczownik__1
written_rep: rodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodina
sense_list:
rodzice wraz z ich dziećmi | (socjologia, socjologiczny) grupa osób, które łączy pokrewieństwo, małżeństwo, powinowactwo lub inne prawo;


lexentry: pol/rodzina_językowa__rzeczownik__1
written_rep: rodzina językowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jazyková rodina
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka;


lexentry: pol/rogacz__rzeczownik__1
written_rep: rogacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roháč obecný
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) jelonek rogacz, największy chrząszcz polski


lexentry: pol/rogacz__rzeczownik__2
written_rep: rogacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: paroháč
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) zdradzany mąż


lexentry: pol/rogal_świętomarciński__rzeczownik__1
written_rep: rogal świętomarciński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svatomartinský rohlík
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) rogal z nadzieniem z białego maku, migdałów i orzechów tradycyjnie przygotowywany w Poznaniu i województwie wielkopolskim na świętego Marcina;


lexentry: pol/rogowiec__rzeczownik__1
written_rep: rogowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rohovec
sense_list:
(geologia, geologiczny) czarna, brunatna lub szara skała osadowa lub przeobrażona, składająca się głównie z krzemionki


lexentry: pol/roić__czasownik__3
written_rep: roić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: hemžit
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wylatywać gromadnie, aby założyć nowe gniazdo


lexentry: pol/rok_galaktyczny__rzeczownik__1
written_rep: rok galaktyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galaktický rok
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) trwający 240 milionów lat okres, w którym Słońce obiega centrum Drogi Mlecznej;


lexentry: pol/rok_szkolny__rzeczownik__1
written_rep: rok szkolny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: školní rok
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia;


lexentry: pol/rok_świetlny__rzeczownik__1
written_rep: rok świetlny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: světelný rok
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;


lexentry: pol/rokitnik__rzeczownik__1
written_rep: rokitnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rakytník řešetlákový
sense_list:
krzew z rodzaju rokitnika (1.1) o podłużnych, srebrzystych liściach i niewielkich, pomarańczowych owocach


lexentry: pol/rokoko__rzeczownik__1
written_rep: rokoko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rokoko
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;


lexentry: pol/rokosz__rzeczownik__1
written_rep: rokosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: povstání
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;


lexentry: pol/rokować__czasownik__1
written_rep: rokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: jednat
sense_list:
prowadzić dyskusję dyplomatyczną mającą doprowadzić do osiągnięcia porozumienia między stronami rozmowy


lexentry: pol/rola__rzeczownik__1
written_rep: rola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: role
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora | funkcja, odpowiedzialność


lexentry: pol/rolada__rzeczownik__1
written_rep: rolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roláda
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto biszkoptowe zawinięte wraz ze słodkim nadzieniem w rulon; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczony kawałek zwiniętego w rulon mięsa z nadzieniem | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wędliny uformowanej w blok


lexentry: pol/rolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: rolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zemědělství
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;


lexentry: pol/romaji__rzeczownik__1
written_rep: romaji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rómadži
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński;


lexentry: pol/romansz__rzeczownik__1
written_rep: romansz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rétorománština
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia;


lexentry: pol/romantyczny__przymiotnik__1
written_rep: romantyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: romantický
sense_list:
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski | związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm


lexentry: pol/romantyzm__rzeczownik__1
written_rep: romantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: romantismus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;


lexentry: pol/ropa_naftowa__rzeczownik__1
written_rep: ropa naftowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ropa
sense_list:
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;


lexentry: pol/roraty__rzeczownik__1
written_rep: roraty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roráty
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim wczesna msza poranna ku czci Najświętszej Maryi Panny odprawiana w adwencie; ; (zobacz) też roraty w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/rosyjska_ruletka__rzeczownik__1
written_rep: rosyjska ruletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruská ruleta
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) postępowanie o wysokim stopniu ryzyka, w którym o powodzeniu decyduje przypadek, a stawką jest życie lub cały majątek | rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;


lexentry: pol/rosyjskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: rosyjskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ruskojazyčný
sense_list:
posługujący się językiem rosyjskim | spisany, stworzony w języku rosyjskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem rosyjskim


lexentry: pol/roszada__rzeczownik__1
written_rep: roszada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rošáda
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;


lexentry: pol/roszczenie__rzeczownik__1
written_rep: roszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nárok
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do żądania od określonej osoby określonego świadczenia lub zaniechania działania;


lexentry: pol/rosół__rzeczownik__1
written_rep: rosół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vývar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;


lexentry: pol/rotacyzm__rzeczownik__1
written_rep: rotacyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotacismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne, polegające na zmianie jakiejś głoski w głoskę „r”


lexentry: pol/rotmistrz__rzeczownik__1
written_rep: rotmistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotmistr
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii, będący odpowiednikiem rangi kapitana;


lexentry: pol/rotor__rzeczownik__1
written_rep: rotor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ruchoma część maszyny lub urządzenia wykonująca ruch obrotowy, wirnik


lexentry: pol/router__rzeczownik__1
written_rep: router
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: router | směrovač
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie sieciowe łączące ze sobą użytkowników różnych sieci, pełniące rolę węzła komunikacyjnego;


lexentry: pol/rower_górski__rzeczownik__1
written_rep: rower górski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horské kolo
sense_list:
(sport, sportowy) rower o szerokich oponach, wyposażony w amortyzację, przeznaczony do jazdy w trudnym, pagórkowatym terenie;


lexentry: pol/rowerowy__przymiotnik__1
written_rep: rowerowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cyklistika
sense_list:
dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów, przeznaczony dla rowerów


lexentry: pol/rozbieżny__przymiotnik__1
written_rep: rozbieżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: divergentní
sense_list:
(fizyka, fizyczny) o świetle cechujące się ujemną zbieżnością; o soczewce powodujący rozbieżność światła | (matematyka, matematyczny) o szeregach, funkcjach nie będący zbieżny, nie mający skończonej granicy | (rzadki, rzadko używany) oddzielny, rozproszony | rozchodzący się z jednego punktu w różne strony; o narastających różnicach


lexentry: pol/rozbitek__rzeczownik__1
written_rep: rozbitek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trosečník
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kogo spotkała katastrofa życiowa | osoba ocalała z katastrofy statku;


lexentry: pol/rozbiór__rzeczownik__1
written_rep: rozbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dělení
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) unicestwienie bytu politycznego państwa poprzez podział jego obszaru na części i włączenie ich w granice innych państw


lexentry: pol/rozbrojenie__rzeczownik__1
written_rep: rozbrojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odzbrojení
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) całkowite usunięcie lub ograniczenie działalności sił zbrojnych albo produkcji wojskowej danego państwa na mocy międzynarodowego porozumienia


lexentry: pol/rozbój__rzeczownik__1
written_rep: rozbój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loupež
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) napad bandycki w celu ograbienia; | (przenośnie, przenośnia) jawna niesprawiedliwość, wyzysk | uprawianie grabieży


lexentry: pol/rozchodnik__rzeczownik__1
written_rep: rozchodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozchodník
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sedum L., rodzaj rośliny z rodziny gruboszowatych, do którego należy od ~280 do ~470 gatunków występujących głównie na półkuli północnej; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju rozchodnik (1.1)


lexentry: pol/rozchodnik_biały__rzeczownik__1
written_rep: rozchodnik biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozchodník bílý
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sedum album gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych naturalnie występujący w północnej Afryce, południowej, środkowej i zachodniej Europie oraz zachodniej Azji;


lexentry: pol/rozchodnik_ostry__rzeczownik__1
written_rep: rozchodnik ostry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozchodník ostrý
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sedum acre L. gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku rozchodnik ostry (1.1)


lexentry: pol/rozciąganie__rzeczownik__1
written_rep: rozciąganie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protahování
sense_list:
(sport, sportowy) trening poprawiający elastyczność ciała i wytrzymałość mięśni, zwiększający zakres ruchów, zapobiegający kontuzjom


lexentry: pol/rozdzielacz__rzeczownik__1
written_rep: rozdzielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: distributor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) przyrząd podłączany do przewodu, który pozwala na doprowadzenie prądu lub sygnału do wielu urządzeń jednocześnie


lexentry: pol/rozdzielać__czasownik__1
written_rep: rozdzielać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oddělit
sense_list:
rozgraniczać różne sprawy, kwestie, rzeczy | różnić ludzi w określonych kwestiach, powodować ich duchowy podział | sprawiać, że różne osoby przestają się kłócić, bić itp.


lexentry: pol/rozedma__rzeczownik__1
written_rep: rozedma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emfyzém | rozedma
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba płuc polegająca na zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych przez nieprawidłowe powiększanie się ich skutkujące ich niszczeniem;


lexentry: pol/rozegrać__czasownik__2
written_rep: rozegrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: hrát
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przebiec w określonych scenariuszem warunkach


lexentry: pol/rozejm__rzeczownik__1
written_rep: rozejm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: příměří
sense_list:
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami


lexentry: pol/rozeta__rzeczownik__1
written_rep: rozeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozeta
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ornament o układzie koncentrycznym, w kształcie stylizowanego rozwiniętego kwiatu, także centralna kompozycja ozdabiająca plafon lub sufit | (botanika, botaniczny) zespół liści pędu ułożonych na jednym poziomie u części roślin o krótkiej łodydze, tuż nad powierzchnią ziemi; | (dawniej, dawny) (hutnictwo, hutniczy) zbierana z wierzchu rudy skorupka miedziana, wyprażona i wytopiona z odtleniaczem kwarcowym, stopiona powtórnie z węglem | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) intarsja wokół otworu rezonansowego w instrumentach szarpanych


lexentry: pol/rozeta__rzeczownik__1
written_rep: rozeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: růže
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej;


lexentry: pol/rozgrzeszenie__rzeczownik__1
written_rep: rozgrzeszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozhřešení
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/rozgwiazda__rzeczownik__1
written_rep: rozgwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hvězdice
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;


lexentry: pol/rozkład__rzeczownik__1
written_rep: rozkład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozdělení
sense_list:
(statystyka, statystyczny) określenie prawdopodobieństw przyjmowania określonych wartości przez zmienną losową;


lexentry: pol/rozkład_normalny__rzeczownik__1
written_rep: rozkład normalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: normální rozdělení
sense_list:
(statystyka, statystyczny) najczęściej spotykany w statystyce rodzaj ciągłego rozkładu prawdopodobieństwa zmiennej losowej zależnej od wielu drobnych i niepowiązanych ze sobą czynników, którego funkcja gęstości opisana jest wzorem \tfrac{1}{\sigma\sqrt{2\pi}}\exp(-\tfrac{(x-\mu)^2}{2\sigma^2}), gdzie σ to odchylenie standardowe, a μ to średnia;


lexentry: pol/rozkład_prawdopodobieństwa__rzeczownik__1
written_rep: rozkład prawdopodobieństwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozdělení pravděpodobnosti
sense_list:
(statystyka, statystyczny) opis prawdopodobieństwa przybierania przez zmienną losową poszczególnych wartości ze zbioru wszystkich możliwych;


lexentry: pol/rozkładać__czasownik__1
written_rep: rozkładać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rozložit
sense_list:
(biologia, biologiczny) powodować rozkład biologiczny | (chemia, chemiczny) powodować rozpad chemiczny


lexentry: pol/rozluźnić__czasownik__1
written_rep: rozluźnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: uvolnit
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) uczynić mniej spiętym, gęstym lub tłocznym | (przenośnie, przenośnia) uczynić swobodniejszym, mniej rygorystycznym | uczynić luźnym


lexentry: pol/rozmówki__rzeczownik__1
written_rep: rozmówki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialog
sense_list:
niewielka książeczka zawierająca podstawowe zwroty używane w typowych sytuacjach, pomocna w nauce języka obcego lub w porozumiewaniu się za granicą; także: dialogi zawarte w takiej książeczce


lexentry: pol/rozporządzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozporządzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nařízení
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy;


lexentry: pol/rozproszony__przymiotnik__1
written_rep: rozproszony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: roztroušený
sense_list:
taki, który przyjmuje bezładne rozmieszczenie, na wszystkie strony; taki, którego elementy rozmieściły się daleko od siebie


lexentry: pol/rozpuszczalność__rzeczownik__1
written_rep: rozpuszczalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozpustnost
sense_list:
(chemia, chemiczny) maksymalna liczba gramów substancji rozpuszczonej w 100 g rozpuszczalnika: przy określonej temperaturze, ciśnieniu (w przypadku gazów) i rodzaju rozpuszczalnika;


lexentry: pol/rozpuszczony__przymiotnik__1
written_rep: rozpuszczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: rozmazlený
sense_list:
o dziecku: rozpieszczony, dostający od rodziców wszystko, co chce lub dopuszczający się nieposłuszeństwa


lexentry: pol/rozpuścić__czasownik__1
written_rep: rozpuścić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rozpustit
sense_list:
sporządzić roztwór dwóch lub więcej substancji, zwykle o różnym stanie skupienia | wywołać zmianę stanu skupienia, topnienie czegoś


lexentry: pol/rozrusznik_serca__rzeczownik__1
written_rep: rozrusznik serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kardiostimulátor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) aparat wszczepiany w ciało chorego, służące do elektrycznego pobudzania mięsienia sercowego


lexentry: pol/rozrzutny__przymiotnik__1
written_rep: rozrzutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rozhazovačný
sense_list:
wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa


lexentry: pol/rozstrzygnięcie__rzeczownik__1
written_rep: rozstrzygnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osada
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) akt administracyjny, wynik stosowania normy prawa administracyjnego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) część aktu prawnego, np. decyzji administracyjnej lub postanowienia, zawierająca najważniejsze elementy tego aktu | (rzeczownik odczasownikowy) od rozstrzygnąć


lexentry: pol/rozszerzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozszerzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přípona
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przyrostek nazwy pliku, zwykle trzyliterowy, wskazujący jego rodzaj; | (technologia, technika, techniczny) moduł pozwalający na zwiększenie funkcjonalności urządzenia


lexentry: pol/roztocz__rzeczownik__2
written_rep: roztocz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: roztoč
sense_list:
(arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;


lexentry: pol/roztrzaskać__czasownik__1
written_rep: roztrzaskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: drtit
sense_list:
silnym uderzeniem lub rzutem o twardą powierzchnię sprawić, że coś rozpada się na wiele drobnych kawałków


lexentry: pol/roztwór__rzeczownik__1
written_rep: roztwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roztok
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;


lexentry: pol/rozum__rzeczownik__1
written_rep: rozum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozum
sense_list:
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;


lexentry: pol/rozumny__przymiotnik__1
written_rep: rozumny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rozumný
sense_list:
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia


lexentry: pol/rozwiązanie__rzeczownik__1
written_rep: rozwiązanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řešení
sense_list:
załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania | (matematyka, matematyczny) wynik


lexentry: pol/rozwiązywać__czasownik__1
written_rep: rozwiązywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vyřešit
sense_list:
dochodzić do wyniku zadania, testu | szukać odpowiedzi na zagadkę | szukać sposobu usunięcia problemu


lexentry: pol/rozwój__rzeczownik__1
written_rep: rozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozvoj
sense_list:
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu | następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy | proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami


lexentry: pol/rozładować__czasownik__1
written_rep: rozładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: průtok
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem


lexentry: pol/rozładować__czasownik__1
written_rep: rozładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vyprázdnit se
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zlikwidować gęstą atmosferę, usunąć napięcie, złagodzić konflikt lub trudną sytuację


lexentry: pol/roślina__rzeczownik__1
written_rep: roślina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rostlina
sense_list:
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;


lexentry: pol/rośliny__rzeczownik__1
written_rep: rośliny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rostlina
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Plantae L., królestwo organizmów eukariotycznych i autotroficznych w domenie eukariontów;


lexentry: pol/rubel__rzeczownik__1
written_rep: rubel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rubl
sense_list:
(jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;


lexentry: pol/ruch_oporu__rzeczownik__1
written_rep: ruch oporu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odboj
sense_list:
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;


lexentry: pol/ruch_uliczny__rzeczownik__1
written_rep: ruch uliczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doprava
sense_list:
ogół pojazdów i pieszych poruszających się drogami publicznymi, szczególnie w kontekście jego uciążliwości i negatywnych następstw


lexentry: pol/rudzik__rzeczownik__1
written_rep: rudzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: červenka
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;


lexentry: pol/rujnować__czasownik__1
written_rep: rujnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ruinovat
sense_list:
burzyć, niszczyć, doprowadzać do ruiny | doprowadzać do katastrofy finansowej | niszczyć czyjeś zdrowie fizyczne lub psychiczne


lexentry: pol/ruletka__rzeczownik__1
written_rep: ruletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruleta
sense_list:
gra hazardowa polegająca na obstawianiu, na którym polu obracającej się tarczy zatrzyma się poruszająca się kulka; | obrotowa tarcza podzielona na ponumerowane pola, używana do gry w ruletkę (1.1)


lexentry: pol/rumianek__rzeczownik__1
written_rep: rumianek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heřmánek
sense_list:
(botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;


lexentry: pol/rumowisko__rzeczownik__1
written_rep: rumowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suť
sense_list:
(geologia, geologiczny) nagromadzenie odłamków skalnych powstałych w wyniku oddziaływania zjawisk atmosferycznych na skały | (geologia, geologiczny) odłamki skalne przenoszone nurtem rzeki | nagromadzenie odłamków i fragmentów muru po zawaleniu się budynku


lexentry: pol/rumpel__rzeczownik__1
written_rep: rumpel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kormidelní páka
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci dźwigni przymocowanej do płetwy sterowej


lexentry: pol/rupia__rzeczownik__1
written_rep: rupia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rupie
sense_list:
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;


lexentry: pol/rurociąg__rzeczownik__1
written_rep: rurociąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potrubí
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;


lexentry: pol/rusałka_admirał__rzeczownik__1
written_rep: rusałka admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babočka admirál
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vanessa atalanta, gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rusałka_pawik__rzeczownik__1
written_rep: rusałka pawik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babočka paví oko
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais io L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych, o dużych, wielokolorowych plamkach na końcach skrzydeł („pawie oczka”);


lexentry: pol/rusałka_pokrzywnik__rzeczownik__1
written_rep: rusałka pokrzywnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babočka kopřivová
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais urticae L., gatunek pospolitego motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rusycysta__rzeczownik__1
written_rep: rusycysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rusista
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (językoznawstwo, językoznawczy) znawca języka, literatury i kultury rosyjskiej


lexentry: pol/rusyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: rusyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rusifikace
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) narzucanie lub proces przyjmowania języka i kultury rosyjskiej;


lexentry: pol/rusztowanie__rzeczownik__1
written_rep: rusztowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lešení
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;


lexentry: pol/ruta__rzeczownik__1
written_rep: ruta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: routa
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna


lexentry: pol/rwa_kulszowa__rzeczownik__1
written_rep: rwa kulszowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: houser
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe tworzące nerw kulszowy;


lexentry: pol/ryba__rzeczownik__1
written_rep: ryba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ryba
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie; | (spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;


lexentry: pol/rybie_oko__rzeczownik__1
written_rep: rybie oko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: objektiv rybí oko
sense_list:
(fotografia) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej i szerokim polu widzenia, 180-220°;


lexentry: pol/rybosom__rzeczownik__1
written_rep: rybosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ribozom
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;


lexentry: pol/rybołów_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: rybołów zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orlovec říční
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, gatunek ptaka z rodziny rybołowów występujący również w Polsce;


lexentry: pol/rycerstwo__rzeczownik__1
written_rep: rycerstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galantnost
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;


lexentry: pol/rycerz__rzeczownik__1
written_rep: rycerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rytíř | vítěz
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;


lexentry: pol/rycina__rzeczownik__1
written_rep: rycina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gravírování
sense_list:
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi


lexentry: pol/rycina__rzeczownik__1
written_rep: rycina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tisknout
sense_list:
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) każda odbitka graficzna z matrycy lub płyta wykonywana dowolną techniką np. stalorytu lub miedziorytu;


lexentry: pol/rydz__rzeczownik__1
written_rep: rydz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lnička
sense_list:
(dawniej, dawny) (botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista z gatunku Camelina sativa (L.) Crantz, lnicznik siewny


lexentry: pol/rygiel__rzeczownik__1
written_rep: rygiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: šroub
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla


lexentry: pol/rylec__rzeczownik__1
written_rep: rylec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: škrábanec
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) narzędzie kamienne, zwykle krzemienne, używane przez ludzi pierwotnych do obróbki innych materiałów


lexentry: pol/rym__rzeczownik__1
written_rep: rym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rým
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach


lexentry: pol/rynek__rzeczownik__1
written_rep: rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trh
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze; | wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;


lexentry: pol/rynek_pieniężny__rzeczownik__1
written_rep: rynek pieniężny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peněžní trh
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rynek transakcji krótkoterminowych o terminie realizacji nie dłuższym niż rok;


lexentry: pol/rynek_pracy__rzeczownik__1
written_rep: rynek pracy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trh práce
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przepływów zasobów ludzkich regulowany negocjacjami pracodawców i pracobiorców w zakresie warunków zatrudnienia i wynagrodzenia;


lexentry: pol/rynna__rzeczownik__1
written_rep: rynna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rokle
sense_list:
(geologia, geologiczny) długie i wąskie wgłębienie powstające na skutek ruchu lodowca, lądolodu bądź spływającej wody;


lexentry: pol/rynologia__rzeczownik__1
written_rep: rynologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rinologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) diagnostyka i leczenie chorób nosa oraz zatok przynosowych;


lexentry: pol/rysik__rzeczownik__1
written_rep: rysik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stylus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) narzędzie kształtem zwykle przypominające długopis, służące do obsługiwania urządzeń wyposażonych w ekran dotykowy;


lexentry: pol/rysopis__rzeczownik__1
written_rep: rysopis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: popsání
sense_list:
opis szczegółów wyglądu człowieka (twarzy, znaków szczególnych itp.) używany zazwyczaj do ułatwiania odnajdywania osób poszukiwanych, zaginionych


lexentry: pol/rysunek_techniczny__rzeczownik__1
written_rep: rysunek techniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narýsování
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rysunek zawierający informacje o działaniu, wykonaniu elementów oraz montażu przedstawianego obiektu;


lexentry: pol/ryt__rzeczownik__1
written_rep: ryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ritus
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (antropologia, antropologiczny) ustalony obrządek | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z obrządków w rodzinie liturgicznej;


lexentry: pol/rytm__rzeczownik__1
written_rep: rytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rytmus
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu; | określony porządek powtarzający się okresowo


lexentry: pol/rytuał__rzeczownik__1
written_rep: rytuał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rituál | obřad
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;


lexentry: pol/rywalizacja__rzeczownik__1
written_rep: rywalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rivalita
sense_list:
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka | ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie


lexentry: pol/ryzosfera__rzeczownik__1
written_rep: ryzosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rhizosféra
sense_list:
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) przestrzeń obejmująca glebę w zasięgu korzeni roślin wraz z zasiedlającymi ją organizmami;


lexentry: pol/ryś_euroazjatycki__rzeczownik__1
written_rep: ryś euroazjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rys ostrovid
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx lynx Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Europie i Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ryś euroazjatycki (1.1)


lexentry: pol/ryś_kanadyjski__rzeczownik__1
written_rep: ryś kanadyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rys kanadský
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx canadensis Kerr, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkującego Alaskę, Góry Skaliste i Krainę Wielkich Jezior; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ryś kanadyjski (1.1)


lexentry: pol/ryś_rudy__rzeczownik__1
written_rep: ryś rudy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rys červený
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/ryż__rzeczownik__1
written_rep: ryż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rýže
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; | (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)


lexentry: pol/rzeczniczka__rzeczownik__1
written_rep: rzeczniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zástupkyně
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję


lexentry: pol/rzecznik__rzeczownik__1
written_rep: rzecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mluvčí
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;


lexentry: pol/rzeczownik__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podstatné jméno
sense_list:
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;


lexentry: pol/rzeczownik_odczasownikowy__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik odczasownikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerundium
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu; w niektórych językach może występować również w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub imiesłowu przymiotnikowego czynnego;


lexentry: pol/rzeczownik_własny__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik własny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proprium
sense_list:
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego


lexentry: pol/rzeczowy__przymiotnik__1
written_rep: rzeczowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: věcný
sense_list:
odnoszący się do rzeczy (a nie osób) | dotyczący treści (a nie strony formalnej) | wolny od emocji, uprzedzeń


lexentry: pol/rzemieślnik__rzeczownik__1
written_rep: rzemieślnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řemeslník
sense_list:
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)


lexentry: pol/rzemiosło__rzeczownik__1
written_rep: rzemiosło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řemeslo
sense_list:
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności


lexentry: pol/rzepa__rzeczownik__1
written_rep: rzepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vodnice
sense_list:
(spożywczy) jarzyna z korzenia rzepy (1.2) | (botanika, botaniczny) roślina z podgatunku rzepy (1.1)


lexentry: pol/rzepak__rzeczownik__1
written_rep: rzepak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řepka
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;


lexentry: pol/rzepka__rzeczownik__1
written_rep: rzepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: čéška
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka


lexentry: pol/rzesza__rzeczownik__1
written_rep: rzesza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: říše
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) duże państwo powstałe z połączenia mniejszych jednostek


lexentry: pol/rzeźba__rzeczownik__1
written_rep: rzeźba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sochařství | socha
sense_list:
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;


lexentry: pol/rzeżucha__rzeczownik__1
written_rep: rzeżucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řeřicha
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni; | (botanika, botaniczny) niejadalna roślina zielna z rodziny kapustowatych (Cardamine L.);


lexentry: pol/rzodkiew__rzeczownik__1
written_rep: rzodkiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ředkev
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rzodkwi (1.2)


lexentry: pol/rzodkiewka__rzeczownik__1
written_rep: rzodkiewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ředkvička
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bulwa rzodkiewki (1.1)


lexentry: pol/rzucać_perły_przed_wieprze__czasownik__1
written_rep: rzucać perły przed wieprze
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: házet perly sviním
sense_list:
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien


lexentry: pol/rzut__rzeczownik__1
written_rep: rzut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hod | vrh
sense_list:
wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą


lexentry: pol/rzut_dyskiem__rzeczownik__1
written_rep: rzut dyskiem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hod diskem
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;


lexentry: pol/rzut_młotem__rzeczownik__1
written_rep: rzut młotem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hod kladivem
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;


lexentry: pol/rzut_oszczepem__rzeczownik__1
written_rep: rzut oszczepem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hod oštěpem
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;


lexentry: pol/rzutnik__rzeczownik__1
written_rep: rzutnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projektor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyświetlania slajdów, np. filmów lub prezentacji


lexentry: pol/rzygacz__rzeczownik__1
written_rep: rzygacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chrlič
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;


lexentry: pol/rzymski__przymiotnik__1
written_rep: rzymski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: římský
sense_list:
odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu | odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu


lexentry: pol/rzymskokatolicki__przymiotnik__1
written_rep: rzymskokatolicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: římskokatolický
sense_list:
związany z katolicyzmem i katolikami obrządku łacińskiego, dotyczący katolicyzmu i katolików obrządku łacińskiego


lexentry: pol/rząd__rzeczownik__1
written_rep: rząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vláda
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;


lexentry: pol/rzęsa__rzeczownik__1
written_rep: rzęsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řasa
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;


lexentry: pol/róg__rzeczownik__1
written_rep: róg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roh
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego; | (anatomia, anatomiczny) część kości gnykowej; część rdzenia kręgowego | materiał pozyskiwany z rogów (1.1) i kopyt niektórych zwierząt


lexentry: pol/róg__rzeczownik__1
written_rep: róg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roh | rohovina
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;


lexentry: pol/równanie_stanu__rzeczownik__1
written_rep: równanie stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stavovou rovnicí
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) równanie termodynamiczne opisujące stan substancji;


lexentry: pol/równik__rzeczownik__1
written_rep: równik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rovník
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;


lexentry: pol/równik_niebieski__rzeczownik__1
written_rep: równik niebieski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nebeský rovník
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) okrąg wielki zawarty w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu sfery niebieskiej;


lexentry: pol/równoległościan__rzeczownik__1
written_rep: równoległościan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rovnoběžnostěn
sense_list:
(geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);


lexentry: pol/równoległy__przymiotnik__1
written_rep: równoległy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paralelní
sense_list:
(geometria) o prostych, półprostych, odcinkach, wektorach: mające ten sam kierunek | (geometria) o płaszczyznach, półpłaszczyznach: mające ten sam kierunek prostych prostopadłych | odbywający się, dziejący się w tym samym czasie | podobny pod jakimś względem do czegoś innego


lexentry: pol/równoleżnik__rzeczownik__1
written_rep: równoleżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rovnoběžka
sense_list:
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;


lexentry: pol/równonoc__rzeczownik__1
written_rep: równonoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rovnodennost
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;


lexentry: pol/równonoc_jesienna__rzeczownik__1
written_rep: równonoc jesienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podzimní rovnodennost
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;


lexentry: pol/równonoc_wiosenna__rzeczownik__1
written_rep: równonoc wiosenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jarní rovnodennost
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;


lexentry: pol/równouprawnienie__rzeczownik__1
written_rep: równouprawnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rovnoprávnost
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw


lexentry: pol/równość__rzeczownik__1
written_rep: równość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rovnost
sense_list:
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć) | (matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=) | cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)


lexentry: pol/róża__rzeczownik__1
written_rep: róża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: růže
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych; | kwiat róży (1.1) | (medycyna, medyczny) bakteryjna choroba skóry wywołana przez paciorkowce ropne; | przedmiot przypominający różę (1.2)


lexentry: pol/róża_dzika__rzeczownik__1
written_rep: róża dzika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: růže šípková | psí růže
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rosa canina L., gatunek rośliny z rodziny różowatych; krzew dziko rosnący o złożonych, ostro ząbkowanych, zielonych liściach, kolczastych łodygach i pięciopłatkowych, różowych lub białawych kwiatach oraz wydłużonych, czerwonych owocach;


lexentry: pol/róża_herbaciana__rzeczownik__1
written_rep: róża herbaciana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: růže čajová | čajovka
sense_list:
(botanika, botaniczny) odmiana róży zazwyczaj o bladożółtych kwiatach, wydzielających zapach podobny do zapachu herbaty


lexentry: pol/różaniec__rzeczownik__1
written_rep: różaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: růženec
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nabożeństwo, odprawiane najczęściej w październiku, podczas którego odmawia się wspólnie różaniec (1.2)


lexentry: pol/różdżka__rzeczownik__1
written_rep: różdżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kouzelný proutek
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty


lexentry: pol/ręczny__przymiotnik__1
written_rep: ręczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ruční
sense_list:
o narzędziach, przyrządach: uruchamiany za pomocą rąk, nieautomatyczny | wykonany ręką, rękami; powstały z pracy rąk (bez użycia maszyn)


lexentry: pol/ręka__rzeczownik__1
written_rep: ręka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruka
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców, dłoń;


lexentry: pol/ręka_rękę_myje__fraza_zdaniowa__1
written_rep: ręka rękę myje
min_sense_num: 01
trans_list: ruka ruku myje
sense_list:
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy


lexentry: pol/rękopis__rzeczownik__1
written_rep: rękopis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rukopis
sense_list:
(książkowy) tekst utworu (lub inny tekst) pisany ręcznie; | (książkowy) maszynopis autorski przed publikacją


lexentry: pol/sabotaż__rzeczownik__1
written_rep: sabotaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sabotáž
sense_list:
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;


lexentry: pol/sacharoza__rzeczownik__1
written_rep: sacharoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacharóza
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) disacharyd składający się z cząsteczek glukozy i fruktozy połączonych wiązaniem glikozydowym; C12H22O11;


lexentry: pol/sadysta__rzeczownik__1
written_rep: sadysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sadista
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia


lexentry: pol/sadystyczny__przymiotnik__1
written_rep: sadystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sadistický
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki | cechujący się sadyzmem, okrucieństwem


lexentry: pol/sadyzm__rzeczownik__1
written_rep: sadyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sadismus
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera;


lexentry: pol/sadz__rzeczownik__1
written_rep: sadz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sádka
sense_list:
(rybołówstwo, rybacki) skrzynia z otworami służąca do przechowywania żywych ryb w miejscu przepływu wody


lexentry: pol/sadzić__czasownik__1
written_rep: sadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sázet
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła


lexentry: pol/sadzonka__rzeczownik__1
written_rep: sadzonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: série
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu


lexentry: pol/saficki__przymiotnik__1
written_rep: saficki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sapfický
sense_list:
(książkowy) związany z safizmem, miłością lesbijską, dotyczący miłości lesbijskiej | związany z Safoną, dotyczący Safony


lexentry: pol/sakrament__rzeczownik__1
written_rep: sakrament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svátost
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;


lexentry: pol/sakramentarz__rzeczownik__1
written_rep: sakramentarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sakramentář
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dawna księga liturgiczna w użyciu przed powstaniem mszału;


lexentry: pol/sala__rzeczownik__1
written_rep: sala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sál
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ludzie zebrani w sali (1.1) | przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;


lexentry: pol/sala_gimnastyczna__rzeczownik__1
written_rep: sala gimnastyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tělocvična
sense_list:
(sport, sportowy) (edukacja, edukacyjny) przestronne pomieszczenie wykorzystywane do ćwiczeń fizycznych, gier, itp.


lexentry: pol/salamandra_plamista__rzeczownik__1
written_rep: salamandra plamista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mlok skvrnitý
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Salamandra salamandra Linnaeus, jaszczurka o krępym ciele i czarnym ubarwieniu z żółtymi plamami, z wilgotną i błyszczącą skórą;


lexentry: pol/salami__rzeczownik__1
written_rep: salami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salám
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;


lexentry: pol/salceson__rzeczownik__1
written_rep: salceson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tlačenka
sense_list:
(spożywczy) rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz;


lexentry: pol/salicylowy__przymiotnik__1
written_rep: salicylowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: salicylový
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z kwasem salicylowym; zawierający ten kwas


lexentry: pol/saling__rzeczownik__1
written_rep: saling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: šiřitel
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pozioma rozpórka umocowana do masztu na pewnej wysokości, przeciwdziałająca wyginaniu się masztu pod wpływem naprężeń;


lexentry: pol/salomonowy_wyrok__rzeczownik__1
written_rep: salomonowy wyrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: šalamounské rozhodnutí
sense_list:
decyzja mądra, sprawiedliwa, często zaskakująca rozwiązaniem, kończąca spór w sposób uwzględniający interesy wszystkich stron


lexentry: pol/salsa__rzeczownik__1
written_rep: salsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salsa
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) latynoamerykański taniec towarzyski o pochodzeniu karaibskim, tańczony do melodii salsy (1.2); | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zimny, często pikantny, sos ze zmiksowanych lub posiekanych warzyw albo owoców; specjalność kuchni meksykańskiej; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj muzyki o pochodzeniu karaibskim, w metrum 4/4, z rozbudowaną sekcją rytmiczną, bogatą sekcją dętą, rytmem wystukiwanym na klawesach oraz melodią wygrywaną zwykle na pianinie w zapętlonych frazach;


lexentry: pol/samarski__przymiotnik__1
written_rep: samarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: samarský
sense_list:
dotyczący Samary albo pochodzący z niej (miasta) | wykonywany, wytwarzany na sposób taki jak w Samarze


lexentry: pol/samba__rzeczownik__1
written_rep: samba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samba
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) szybki taniec brazylijski; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do samby (1.1)


lexentry: pol/samobieżny__przymiotnik__1
written_rep: samobieżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: automobil
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (o maszynach (i tym podobne, i temu podobne)) taki, który się porusza samodzielnie, za pomocą własnego silnika


lexentry: pol/samochód__rzeczownik__1
written_rep: samochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auto | automobil | vůz
sense_list:
(motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/samochód_dostawczy__rzeczownik__1
written_rep: samochód dostawczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dodávka
sense_list:
(motoryzacja) odmiana samochodu osobowego lub lekkiego ciężarowego przeznaczona do przewozu niezbyt dużych ładunków


lexentry: pol/samochód_osobowy__rzeczownik__1
written_rep: samochód osobowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osobní auto
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, silnikowy, o dopuszczalnej całkowitej masie do 3500 kg, zdolny do przewożenia do dziewięciu osób i niewielkiego bagażu;


lexentry: pol/samodzierżawie__rzeczownik__1
written_rep: samodzierżawie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samoděržaví
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza absolutna w carskiej Rosji;


lexentry: pol/samogwałt__rzeczownik__1
written_rep: samogwałt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masturbace
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) zaspokajanie popędu płciowego poprzez stymulację własnych narządów płciowych


lexentry: pol/samogłoska__rzeczownik__1
written_rep: samogłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samohláska
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;


lexentry: pol/samolot__rzeczownik__1
written_rep: samolot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letadlo | letoun
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;


lexentry: pol/samorząd__rzeczownik__1
written_rep: samorząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organizace
sense_list:
(administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny


lexentry: pol/samowar__rzeczownik__1
written_rep: samowar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samovar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;


lexentry: pol/samowiedza__rzeczownik__1
written_rep: samowiedza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sebereflexe
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) wiedza zdobyta podczas nabywania doświadzeń i poznawania samego siebie;


lexentry: pol/samowyzwalacz__rzeczownik__1
written_rep: samowyzwalacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samospoušť
sense_list:
(fotografia) mechanizm lub funkcjonalność oprogramowania aparatu fotograficznego pozwalająca na wyzwolenie spustu samoczynnie po określonym czasie;


lexentry: pol/sanacja__rzeczownik__1
written_rep: sanacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanace
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (polski) obóz zwolenników Józefa Piłsudskiego, którzy poparli dokonany przez niego przewrót majowy w 1926 r.; | (historia, historyczny, historycznie) (polski) okres rządów Józefa Piłsudskiego po przewrocie majowym | (książkowy) uzdrowienie czegoś, np. stosunków politycznych i życia publicznego, w jakimś kraju


lexentry: pol/sandacz__rzeczownik__1
written_rep: sandacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: candát
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;


lexentry: pol/sandał__rzeczownik__1
written_rep: sandał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandál
sense_list:
(obuwnictwo, obuwniczy) rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;


lexentry: pol/sandałowiec__rzeczownik__1
written_rep: sandałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: santal
sense_list:
(botanika, botaniczny) Santalum, wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje


lexentry: pol/sandhi__rzeczownik__1
written_rep: sandhi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandhi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiany zachodzące w głoskach (upodobnienia) na granicach morfemów (wewnętrzne) lub wyrazów (zewnętrzne);


lexentry: pol/saneczkarstwo__rzeczownik__1
written_rep: saneczkarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saně
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;


lexentry: pol/sangria__rzeczownik__1
written_rep: sangria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sangria
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny hiszpański chłodny napój o krwistoczerwonej barwie, przygotowywany z wina i owoców wzmacnianych mocniejszym alkoholem;


lexentry: pol/sanitariusz__rzeczownik__1
written_rep: sanitariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ošetřovatel
sense_list:
(medycyna, medyczny) pracownik medyczny sprawujący czynności pomocnicze podczas opieki nad chorymi; | (wojskowość, wojskowy) żołnierz, którego zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych


lexentry: pol/sankcja__rzeczownik__1
written_rep: sankcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sankce
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa


lexentry: pol/sankcjonować__czasownik__1
written_rep: sankcjonować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sankce
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) autorytatywnie zatwierdzać, nadawać moc prawną lub urzędową


lexentry: pol/sanki__rzeczownik__1
written_rep: sanki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sáně
sense_list:
małe sanie do zaprzęgu | (sport, sportowy) niewielki pojazd do sportowego lub rekreacyjnego zjeżdżania z góry po śniegu


lexentry: pol/sanktuarium__rzeczownik__1
written_rep: sanktuarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svatyně | sanktuárium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;


lexentry: pol/sanskryt__rzeczownik__1
written_rep: sanskryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanskrt
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;


lexentry: pol/saper__rzeczownik__1
written_rep: saper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sapér
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;


lexentry: pol/sardela__rzeczownik__1
written_rep: sardela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ančovička
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;


lexentry: pol/sardynka__rzeczownik__1
written_rep: sardynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sardinka
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie lub produkt spożywczy z sardynek (1.1)


lexentry: pol/sarkoidoza__rzeczownik__1
written_rep: sarkoidoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sarkoidóza
sense_list:
(medycyna, medyczny) uogólniona choroba ziarniniakowa, najczęściej zajmująca węzły chłonne wnękowe i płuca


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__1
written_rep: satelita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: družice
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__1
written_rep: satelita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: satelit | družice
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego; | (fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__2
written_rep: satelita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: satelit | družice
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki


lexentry: pol/satyr__rzeczownik__1
written_rep: satyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: satyr
sense_list:
(mitologia grecka) grecki bożek płodności o koźlich nogach; | (przenośnie, przenośnia) rozpustny mężczyzna


lexentry: pol/satyra__rzeczownik__1
written_rep: satyra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: satira
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;


lexentry: pol/sauna__rzeczownik__1
written_rep: sauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sauna
sense_list:
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;


lexentry: pol/sawanna__rzeczownik__1
written_rep: sawanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: savana
sense_list:
(geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;


lexentry: pol/sałatka_Cezar__rzeczownik__1
written_rep: sałatka Cezar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salát Caesar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka, której głównymi składnikami są sałata rzymska, grzanki i parmezan, a często także grillowany kurczak;


lexentry: pol/sałatka__rzeczownik__1
written_rep: sałatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salát
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;


lexentry: pol/sałatka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: sałatka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bramborový salát
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki i majonez;


lexentry: pol/scena__rzeczownik__1
written_rep: scena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scéna
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji; | (przenośnie, przenośnia) publiczna awantura, kłótnia


lexentry: pol/scena__rzeczownik__1
written_rep: scena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scéna | jeviště
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;


lexentry: pol/scenariusz__rzeczownik__1
written_rep: scenariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scénář
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;


lexentry: pol/scenarzysta__rzeczownik__1
written_rep: scenarzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scenárista
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe;


lexentry: pol/scenarzystka__rzeczownik__1
written_rep: scenarzystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scenáristka
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) kobieta pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe


lexentry: pol/sceniczny__przymiotnik__1
written_rep: sceniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: scénický
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący sceny lub teatru


lexentry: pol/sceptycyzm__rzeczownik__1
written_rep: sceptycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skepticismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;


lexentry: pol/schabowy__rzeczownik__1
written_rep: schabowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: vepřový řízek
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet schabowy (1.1); czasem też o filecie z kurczaka przyrządzanym w podobny sposób;


lexentry: pol/schemat__rzeczownik__1
written_rep: schemat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schéma
sense_list:
przygotowany do powielania wzór | uproszczony rysunek złożonego układu, urządzenia, obiektu lub organizmu


lexentry: pol/schistosomatoza__rzeczownik__1
written_rep: schistosomatoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schistosomóza
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny;


lexentry: pol/schizma__rzeczownik__1
written_rep: schizma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schizma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;


lexentry: pol/schizofrenia__rzeczownik__1
written_rep: schizofrenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schizofrenie
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;


lexentry: pol/schody__rzeczownik__1
written_rep: schody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schody | schodiště
sense_list:
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;


lexentry: pol/scholastyka__rzeczownik__1
written_rep: scholastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scholastika
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) nauka uprawiana na średniowiecznych uniwersytetach;


lexentry: pol/schowek__rzeczownik__1
written_rep: schowek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podložka
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami


lexentry: pol/scjentologia__rzeczownik__1
written_rep: scjentologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scientologie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna Kościoła scjentologicznego, ruchu religijnego założonego w 1951 r. w USA jako alternatywa dla psychologii;


lexentry: pol/scyntygrafia__rzeczownik__1
written_rep: scyntygrafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scintigrafie
sense_list:
(medycyna, medyczny) obrazowa metoda diagnostyczna polegająca na graficznym przedstawieniu rozpadu wprowadzonych do organizmu radioizotopów;


lexentry: pol/scypuł__rzeczownik__1
written_rep: scypuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samet
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) meszkowaty naskórek, którym pokryte jest poroże jeleniowatych podczas wyrastania;


lexentry: pol/secesja__rzeczownik__1
written_rep: secesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: secese
sense_list:
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;


lexentry: pol/sedan__rzeczownik__1
written_rep: sedan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sedan
sense_list:
(motoryzacja) rodzaj trójbryłowego, zamkniętego nadwozia samochodu osobowego, z wyraźnie oddzielonym przedziałem silnikowym i bagażowym;


lexentry: pol/sedymentacja__rzeczownik__1
written_rep: sedymentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sedimentace
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) osadzanie się na dnie naczynia cząstek ciała stałego rozproszonego w cieczy


lexentry: pol/segregator__rzeczownik__1
written_rep: segregator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: šanon
sense_list:
(biurowość, biurowy) pojemnik lub mebel z wieloma szufladkami lub przegródkami ułatwiający przechowywanie i przeszukiwanie dokumentów bądź innych przedmiotów;


lexentry: pol/sejm__rzeczownik__1
written_rep: sejm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sejm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z izb parlamentu w Polsce, Litwie i Łotwie;


lexentry: pol/sejsmograf__rzeczownik__1
written_rep: sejsmograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seizmograf
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/sejsmostetoskop__rzeczownik__1
written_rep: sejsmostetoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stetoskop
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) przyrząd w formie słuchawek stosowany do podsłuchiwania i lokalizowania podziemnych prac minerskich prowadzonych przez nieprzyjaciela


lexentry: pol/sekciarski__przymiotnik__1
written_rep: sekciarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sektářský
sense_list:
dotyczący sekt religijnych | zasklepiający się w obrębie wąskiej grupy, najczęściej politycznej lub ideologicznej


lexentry: pol/sekcja__rzeczownik__1
written_rep: sekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oddíl
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element składowy, część urządzenia mająca określony zakres działania | (wojskowość, wojskowy) część plutonu | dział urzędu, organizacji, towarzystwa, związku itp.


lexentry: pol/sekcja__rzeczownik__1
written_rep: sekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pitva
sense_list:
(medycyna, medyczny) operacyjne badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny zgonu lub w celach naukowo-badawczych


lexentry: pol/sekcja_zwłok__rzeczownik__1
written_rep: sekcja zwłok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekce
sense_list:
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;


lexentry: pol/sekretarka__rzeczownik__1
written_rep: sekretarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekretářka
sense_list:
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów


lexentry: pol/sekretarz__rzeczownik__1
written_rep: sekretarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekretář
sense_list:
pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej


lexentry: pol/sekretarz__rzeczownik__2
written_rep: sekretarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: sekretář
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;


lexentry: pol/seks__rzeczownik__1
written_rep: seks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pohlavní styk
sense_list:
ogół spraw i czynności związanych z zaspokajaniem popędu płciowego; | seksapil, atrakcyjność seksualna


lexentry: pol/seks_oralny__rzeczownik__1
written_rep: seks oralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orální sex
sense_list:
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami


lexentry: pol/seksta__rzeczownik__1
written_rep: seksta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sexta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dźwiękami równa ośmiu lub dziewięciu półtonom;


lexentry: pol/sekstant__rzeczownik__1
written_rep: sekstant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sextant
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;


lexentry: pol/sekstet__rzeczownik__1
written_rep: sekstet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sextet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na sześć instrumentów lub sześć głosów; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół sześciu muzyków lub śpiewaków;


lexentry: pol/seksualność__rzeczownik__1
written_rep: seksualność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sexualita | pohlavnost | sexuálnost
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;


lexentry: pol/seksuolog__rzeczownik__1
written_rep: seksuolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sexuolog
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń seksualnych


lexentry: pol/sekularyzacja__rzeczownik__1
written_rep: sekularyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekularizace
sense_list:
(kościelny) przejście osoby duchownej do stanu świeckiego | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie majątków spod władzy kościelnej pod władzę świecką | (socjologia, socjologiczny) proces polegający na osłabianiu się wpływów kleru, kościołów lub religii na życie społeczne i upowszechnienie się świeckiego modelu życia


lexentry: pol/sekunda__rzeczownik__1
written_rep: sekunda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekunda
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty; | (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/3600 stopnia;


lexentry: pol/sekundant__rzeczownik__1
written_rep: sekundant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekundant
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi


lexentry: pol/sekwencja__rzeczownik__1
written_rep: sekwencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sled
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) jednostka kompozycyjna filmu lub przedstawienia, stanowiąca zamknięty fragment akcji


lexentry: pol/sekwoja__rzeczownik__1
written_rep: sekwoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekvoj
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj olbrzymich i długowiecznych drzew z rodziny cyprysowatych, występujących w górach Ameryki Północnej;


lexentry: pol/selektywny__przymiotnik__1
written_rep: selektywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: selektivní
sense_list:
reagujący, działający tylko na pewne bodźce z pominięciem innych; zależny od pewnych, ściśle określonych bodźców, sytuacji


lexentry: pol/semafor__rzeczownik__1
written_rep: semafor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semafor
sense_list:
(kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przy torze kolejowym w postaci słupa z poprzecznym ramieniem i światłami;


lexentry: pol/semantyczny__przymiotnik__1
written_rep: semantyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sémantický
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych | (informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania


lexentry: pol/semantyka__rzeczownik__1
written_rep: semantyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sémantika
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych | (filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) dział semiotyki zajmujący się badaniem związków między wyrażeniami językowymi a rzeczywistością | (informatyka, informatyczny) związki między instrukcjami, wyrażeniami itp. języka programowania a znaczeniem programu rozumianym jako zachowanie się komputera, systemu itp.


lexentry: pol/seminarium__rzeczownik__1
written_rep: seminarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seminář
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny, w którym przygotowują się kandydaci na duchownych


lexentry: pol/sen__rzeczownik__1
written_rep: sen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sen
sense_list:
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1) | (przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste


lexentry: pol/sen__rzeczownik__1
written_rep: sen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spánek | spaní
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości


lexentry: pol/sen_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: sen zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hibernace
sense_list:
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;


lexentry: pol/senat__rzeczownik__1
written_rep: senat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: senát
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) organ władzy w systemie politycznym starożytnego Rzymu; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu; | (edukacja, edukacyjny) kolegialny organ uczelni;


lexentry: pol/sencha__rzeczownik__1
written_rep: sencha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: senča
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj japońskiej zielonej herbaty przygotowywanej bez mielenia liści;


lexentry: pol/sens__rzeczownik__1
written_rep: sens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smysl
sense_list:
wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu | właściwość jakiejś idei, czynności, przedmiotu, sprawiająca, że jest użyteczny, wartościowy, uzasadniony | sposób rozumienia czegoś


lexentry: pol/sentencja__rzeczownik__1
written_rep: sentencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odsoudit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) najważniejsza część wyroku lub decyzji administracyjnej, zawierająca rozstrzygnięcie sprawy


lexentry: pol/separacja__rzeczownik__1
written_rep: separacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: separace
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozłączenie małżonków bez ich prawa wstępowania w nowy związek małżeński | (książkowy) oddzielenie od czegoś


lexentry: pol/separatysta__rzeczownik__1
written_rep: separatysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: separatista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik separatyzmu; osoba dążaca do oddzielenia się, wyodrębnienia się z jakiejś grupy


lexentry: pol/separatystyczny__przymiotnik__1
written_rep: separatystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: separatistický
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi


lexentry: pol/separatyzm__rzeczownik__1
written_rep: separatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: separatismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;


lexentry: pol/separować__czasownik__1
written_rep: separować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oddělit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylać wspólnotę małżeństwa wraz z zablokowaniem możliwości wstępowania w nowy związek małżeński | oddzielać od czego lub kogo


lexentry: pol/seppuku__rzeczownik__1
written_rep: seppuku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harakiri
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tradycyjny japoński rytuał samobójstwa poprzez rozpłatanie mieczem lub sztyletem wnętrzności


lexentry: pol/ser__rzeczownik__1
written_rep: ser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sýr
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;


lexentry: pol/serbski__rzeczownik__1
written_rep: serbski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: srbština | srbský
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;


lexentry: pol/serbsko-chorwacki__rzeczownik__1
written_rep: serbsko-chorwacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: srbochorvatský
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język południowosłowiański, używany w Serbii, Czarnogórze, Chorwacji i BiH;


lexentry: pol/serce__rzeczownik__1
written_rep: serce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: srdce
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości | (przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś | przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt | (przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej


lexentry: pol/serdeczny__przymiotnik__1
written_rep: serdeczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: srdečný
sense_list:
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć


lexentry: pol/serduszkować__czasownik__2
written_rep: serduszkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: srdíčkovat
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczać lub reagować na komentarz, post, wiadomość, zdjęcie, itd. symbolem serduszka (❤), wyrażając w ten sposób aprobatę


lexentry: pol/serenada__rzeczownik__1
written_rep: serenada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serenáda
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym;


lexentry: pol/serologia__rzeczownik__1
written_rep: serologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sérologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina nauk medycznych, część immunologii, zajmująca się interakcją pomiędzy antygenami i przeciwciałami;


lexentry: pol/serotonina__rzeczownik__1
written_rep: serotonina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serotonin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;


lexentry: pol/serwilizm__rzeczownik__1
written_rep: serwilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: servilita
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności;


lexentry: pol/serwis__rzeczownik__1
written_rep: serwis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podat
sense_list:
(sport, sportowy) odbicie piłki na pole przeciwnika w momencie rozpoczęcia lub wznowienia gry (w siatkówce, tenisie, badmintonie, ping-pongu itp.)


lexentry: pol/serwis__rzeczownik__1
written_rep: serwis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: služba
sense_list:
(informatyka, informatyczny) moduł oprogramowania świadczący usługi dla innych modułów | obsługa w zakresie napraw i konserwacji czegoś | warsztat i zespół osób wykonujący takie usługi


lexentry: pol/sesja__rzeczownik__1
written_rep: sesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sezení
sense_list:
(fotografia) spotkanie przeznaczone na robienie serii zdjęć | posiedzenie poświęcone określonej sprawie | powtarzający się cyklicznie okres, w którym odbywają się posiedzenia, obrady, itp.


lexentry: pol/sesterc__rzeczownik__1
written_rep: sesterc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sestercius
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) ważna rzymska moneta rozmienna i obrachunkowa, czwarta część denara;


lexentry: pol/set__rzeczownik__1
written_rep: set
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: série
sense_list:
(sport, sportowy) partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa | gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart


lexentry: pol/sewdalinka__rzeczownik__1
written_rep: sewdalinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sevdalinka
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) odmiana ludowej pieśni miłosnej wykształcona w średniowieczu na obszarze Bośni i Hercegowiny


lexentry: pol/sezon__rzeczownik__1
written_rep: sezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: období
sense_list:
(handel, handlowy) pora roku | (telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza


lexentry: pol/sezon__rzeczownik__1
written_rep: sezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sezóna
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych | okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp.


lexentry: pol/sfinks__rzeczownik__1
written_rep: sfinks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sfinga
sense_list:
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;


lexentry: pol/sgraffito__rzeczownik__1
written_rep: sgraffito
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sgrafito
sense_list:
(sztuka) technika dekoracyjna (najczęściej ścian) polegająca na tworzeniu ozdobnego wzoru poprzez zdrapywanie warstw tynku;


lexentry: pol/siatka__rzeczownik__1
written_rep: siatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: siť
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) (zobacz) siatkówka | (sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej, wodnej i w hokeju: osłona boków i tyłu bramki | (sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części | o drobnych, przecinających się liniach rysujących się na czymś | przedmiot wykonany z siatki (1.1), np. torba na zakupy (), siatka na włosy, siatka na ryby, ogrodzenie | rodzaj ażurowej plecionki ze sznurka, drutu, nici | układ czegoś, podporządkowany jakiejś zasadzie | układ krzyżujących się ze sobą linii, np. ulic lub przewodów | zorganizowana grupa ludzi prowadzących tajną działalność


lexentry: pol/siatkówka__rzeczownik__1
written_rep: siatkówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volejbal | odbíjená
sense_list:
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;


lexentry: pol/siebie__zaimek__1
written_rep: siebie
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: se
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem


lexentry: pol/siedem_grzechów_głównych__rzeczownik__1
written_rep: siedem grzechów głównych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sedm hlavních hříchů
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;


lexentry: pol/siedemdziesiątka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sedmdesát
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 70 | nazwa liczby 70


lexentry: pol/siedemdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pětasedmdesát
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 75 | nazwa liczby 75


lexentry: pol/siedmiobolesny__przymiotnik__1
written_rep: siedmiobolesny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sedmibolestný
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kultem Matki Bożej Bolesnej | przeżywający siedem boleści


lexentry: pol/siedzieć__czasownik__1
written_rep: siedzieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sedět
sense_list:
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach | (potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności | (potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu


lexentry: pol/sieja__rzeczownik__1
written_rep: sieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síh
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Coregonus, srebrzysta, przybrzeżna ryba bałtycka żyjąca również w niektórych jeziorach;


lexentry: pol/siekacz__rzeczownik__1
written_rep: siekacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: řezák
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu


lexentry: pol/siekiera__rzeczownik__1
written_rep: siekiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekera | sekyra
sense_list:
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska


lexentry: pol/siemię_lniane__rzeczownik__1
written_rep: siemię lniane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lněné semeno
sense_list:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego


lexentry: pol/sierp__rzeczownik__1
written_rep: sierp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: srp
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;


lexentry: pol/sierpik__rzeczownik__1
written_rep: sierpik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: srpek
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu z kwiatami, które wyrastają na szypułkach tylko po jednej stronie głównego pędu;


lexentry: pol/sierpówka__rzeczownik__1
written_rep: sierpówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hrdlička zahradní
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia decaocto Frivaldszky, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/sierżant__rzeczownik__1
written_rep: sierżant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: četař | seržant
sense_list:
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;


lexentry: pol/sieć__rzeczownik__1
written_rep: sieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síť
sense_list:
w go: sposób łapania kamieni polegający na odcięciu im jednym ruchem wszystkich dróg ucieczki; | siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ; | (potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet | grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję | połączone ze sobą urządzenia, współpracujące ze sobą; grupa osób współpracujących przy czymś


lexentry: pol/sikora_bogatka__rzeczownik__1
written_rep: sikora bogatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sýkora koňadra
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;


lexentry: pol/sikora_modra__rzeczownik__1
written_rep: sikora modra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sýkora modřinka
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus, niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/sildenafil__rzeczownik__1
written_rep: sildenafil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sildenafil
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy selektywnych inhibitorów fosfodiesterazy typu 5, stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji oraz w pierwotnym nadciśnieniu płucnym;


lexentry: pol/silikon__rzeczownik__1
written_rep: silikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silikon
sense_list:
(chemia, chemiczny) niepalny, syntetyczny związek polimerowy zawierający połączone atomy krzemu i węgla (w postaci grup alkilowych lub arylowych), cechujący się odpornością chemiczną, termiczną i na promieniowanie UV;


lexentry: pol/silnia__rzeczownik__1
written_rep: silnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faktoriál
sense_list:
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;


lexentry: pol/silnik__rzeczownik__1
written_rep: silnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;


lexentry: pol/silnik_turbośmigłowy__rzeczownik__1
written_rep: silnik turbośmigłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proudovrtulový motor
sense_list:
(mechanika) (lotnictwo, lotniczy) rodzaj napędu statku powietrznego (samolotu, śmigłowca), wykorzystujący turbinę gazową do poruszania zewnętrznego śmigła napędowego


lexentry: pol/silos__rzeczownik__1
written_rep: silos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silažní věž
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych;


lexentry: pol/simens__rzeczownik__1
written_rep: simens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: siemens
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka przewodności elektrycznej w układzie SI, odwrotność oma;


lexentry: pol/singel__rzeczownik__2
written_rep: singel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: singl
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótkie wydawnictwo muzyczne zawierające jeden lub więcej utworów zazwyczaj zapowiadające i promujące album;


lexentry: pol/sinus__rzeczownik__1
written_rep: sinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sinus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;


lexentry: pol/sio__wykrzyknik__1
written_rep: sio
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: kšá
sense_list:
(potocznie, potoczny) wykrzyknik o znaczeniu „oddalcie się!”, używany zwłaszcza wobec ptaków, także innych zwierząt, czasem wobec dzieci


lexentry: pol/siostra__rzeczownik__1
written_rep: siostra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sestra | ségra
sense_list:
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki


lexentry: pol/sistrum__rzeczownik__1
written_rep: sistrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistrum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) starożytny obrzędowy instrument muzyczny związany z kultem bogini Izydy;


lexentry: pol/sitcom__rzeczownik__1
written_rep: sitcom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sitkom
sense_list:
serial komediowy, w którym dominuje tzw. humor sytuacyjny, z podkładanym śmiechem niewidocznej publiczności;


lexentry: pol/sitwa__rzeczownik__1
written_rep: sitwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partička
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) grupa osób wzajemnie się wspierających i wykorzystujących swoje pozycje społeczne dla prywatnych interesów, wbrew interesowi ogółu


lexentry: pol/się__zaimek__1
written_rep: się
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: se
sense_list:
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków


lexentry: pol/siła__rzeczownik__1
written_rep: siła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síla
sense_list:
energia, zdolność do wysiłku | (fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami; | zdolność oddziaływania, wywierania wpływu


lexentry: pol/siła_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: siła wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vyšší moc
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec;


lexentry: pol/siłowanie_na_rękę__rzeczownik__1
written_rep: siłowanie na rękę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: páka
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy używając siły i techniki próbują, przy odpowiednich zasadach, przeciągnąć rękę przeciwnika w dół;


lexentry: pol/siłownia__rzeczownik__1
written_rep: siłownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strojovna
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pomieszczenie na statku, w którym znajdują się maszyny wytwarzające energię mechaniczną;


lexentry: pol/siły_powietrzne__rzeczownik__1
written_rep: siły powietrzne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letectvo
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) siły zbrojne przeznaczone do odpierania agresji powietrznej przeciwnika lub prowadzenia ataku z powietrza;


lexentry: pol/skaber__rzeczownik__1
written_rep: skaber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astronom
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Astroscopus Brevoort, ryba morska z rodziny skaberowatych, występująca u wybrzeży obu Ameryk


lexentry: pol/skakać__czasownik__1
written_rep: skakać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: skákat
sense_list:
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)


lexentry: pol/skala__rzeczownik__1
written_rep: skala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: měřítko
sense_list:
(geografia, geograficzny) (technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych; | (książkowy) wielkość, zakres czegoś


lexentry: pol/skalar__rzeczownik__2
written_rep: skalar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: skalár
sense_list:
(fizyka, fizyczny) każda wielkość fizyczna wyrażona przez pojedynczą liczbę i mająca wymiar fizyczny; | (matematyka, matematyczny) w algebrze liniowej to element ustalonego ciała, nad którym zbudowany jest dowolny moduł;


lexentry: pol/skald__rzeczownik__1
written_rep: skald
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skald
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staroskandynawski poeta i śpiewak, autor i zbieracz wierszy o bohaterach, ich zwycięstwach, miłości;


lexentry: pol/skalny__przymiotnik__1
written_rep: skalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: skalní
sense_list:
(biologia, biologiczny) żyjący wśród skał | dotyczący skały | właściwy terenom pokrytym skałami | zrobiony ze skały


lexentry: pol/skamieniałość__rzeczownik__1
written_rep: skamieniałość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zkamenĕlina
sense_list:
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;


lexentry: pol/skandaliczny__przymiotnik__1
written_rep: skandaliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: skandální
sense_list:
stanowiący skandal, mający cechy skandalu | taki, który wywołuje oburzenie, zgorszenie i przynosi wstyd


lexentry: pol/skaner__rzeczownik__1
written_rep: skaner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skener
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu kreskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej;


lexentry: pol/skanować__czasownik__1
written_rep: skanować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: skenovat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czytać wartości punkt po punkcie | wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera


lexentry: pol/skarbonka__rzeczownik__1
written_rep: skarbonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pokladnička | prasátko
sense_list:
specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;


lexentry: pol/skarga__rzeczownik__1
written_rep: skarga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: žaloba
sense_list:
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt oskarżenia prywatnego w procesie karnym lub powództwo w sprawie cywilnej | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) środek odwoławczy przysługujący stronom i innym uczestnikom postępowania przed określonym organem, zmierzający do zmiany lub uchylenia orzeczenia tego organu | obwinianie kogoś o coś


lexentry: pol/skauting__rzeczownik__1
written_rep: skauting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skauting
sense_list:
(książkowy) system wychowania młodzieży oraz ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w latach 1907–1908 przez Roberta Baden-Powella w Wielkiej Brytanii, ujęty w formę organizacji i rozpowszechniony w wielu krajach


lexentry: pol/skała__rzeczownik__1
written_rep: skała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skála
sense_list:
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok


lexentry: pol/skałka__rzeczownik__1
written_rep: skałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pazourek
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krzemień w dawnej broni palnej używany do krzesania ognia


lexentry: pol/skejt__rzeczownik__1
written_rep: skejt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruslař
sense_list:
(slangowo) osoba uprawiająca sporty ekstremalne, zwykle członek subkultury osób jeżdżących na deskorolkach, rolkach, hulajnogach lub rowerach BMX, w zimie na snowboardzie, rzadziej B-boy tańczący breakdance


lexentry: pol/skeleton__rzeczownik__1
written_rep: skeleton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kostlivec
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu | (sport, sportowy) jednoosobowe sanki sportowe, na których zawodnik leży na brzuchu;


lexentry: pol/skimmer__rzeczownik__1
written_rep: skimmer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sběračka
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie dokonujące nielegalnego skopiowania paska magnetycznego karty płatniczej


lexentry: pol/skinąć__czasownik__1
written_rep: skinąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: klímat
sense_list:
uczynić ruch głową lub ręką na znak czegoś, zwłaszcza na znak zgody, przyzwolenia, powitania lub pożegnania;


lexentry: pol/sklep_kolonialny__rzeczownik__1
written_rep: sklep kolonialny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koloniál
sense_list:
(dawniej, dawny) sklep zaopatrzony w towary spożywcze (jak kawa, herbata, ryż, przyprawy) sprowadzane z zamorskich krajów, głównie z kolonii


lexentry: pol/sklepienie__rzeczownik__1
written_rep: sklepienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klenba
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;


lexentry: pol/skoczek__rzeczownik__2
written_rep: skoczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: jezdec
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;


lexentry: pol/skojarzenie__rzeczownik__1
written_rep: skojarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konotace
sense_list:
połączenie ze sobą wrażeń, wyobrażeń i innych zjawisk psychicznych w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych z nich powoduje uświadomienie sobie innych


lexentry: pol/skok_o_tyczce__rzeczownik__1
written_rep: skok o tyczce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skok o tyči
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;


lexentry: pol/skok_w_dal__rzeczownik__1
written_rep: skok w dal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skok daleký
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy


lexentry: pol/skok_wzwyż__rzeczownik__1
written_rep: skok wzwyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skok do výšky
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;


lexentry: pol/skoki_narciarskie__rzeczownik__1
written_rep: skoki narciarskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skoky na lyžích
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy rywalizują o wykonanie najdłuższego skoku na nartach;


lexentry: pol/skomleć__czasownik__1
written_rep: skomleć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kničet
sense_list:
o zwierzętach (głównie psowatych) wydawać wysokie dźwięki odbierane jako żałosne proszenie, strach stworzenia, poddanie się albo wyrażanie uległości


lexentry: pol/skopiec__rzeczownik__1
written_rep: skopiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skopec
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek radykalnej sekty prawosławnej powstałej w osiemnastowiecznej Rosji, praktykującej kastrację i mastektomię;


lexentry: pol/skopolamina__rzeczownik__1
written_rep: skopolamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skopolamin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek antycholinergiczny, alkaloid tropanowy występujący naturalnie w niektórych roślinach z rodziny psiankowatych (np. bieluń, lulek czarny, pokrzyk wilcza jagoda)


lexentry: pol/skoro__spójnik__1
written_rep: skoro
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: až | jakmile | když
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) spójnik służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś


lexentry: pol/skoro__spójnik__1
written_rep: skoro
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: jestliže | pokud
sense_list:
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego


lexentry: pol/skorupa__rzeczownik__1
written_rep: skorupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krunýř
sense_list:
twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu | (zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.


lexentry: pol/skorupiak__rzeczownik__1
written_rep: skorupiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: korýš
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp


lexentry: pol/skosić__czasownik__1
written_rep: skosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pokosit
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) ściąć rośliny, zwykle zbiorowo, kosą lub przy użyciu jakiejś maszyny


lexentry: pol/skotopaska__rzeczownik__1
written_rep: skotopaska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idyla
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staropolska nazwa sielanki


lexentry: pol/skowyczeć__czasownik__1
written_rep: skowyczeć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kňourat
sense_list:
o ludziach: jęczeć, skarżyć się żałośnie | o psie lub innym ssaku psowatym: wydawać urywane, żałosne dźwięki


lexentry: pol/skołowany__przymiotnik__1
written_rep: skołowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: mající závrať
sense_list:
(potocznie, potoczny) odczuwający zamęt, pozbawiony właściwego rozeznania w danej sytuacji; zdezorientowany


lexentry: pol/skończony__przymiotnik__1
written_rep: skończony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: konečný
sense_list:
(matematyka, matematyczny) nieosiągający plus/minus nieskończoności | (matematyka, matematyczny) o liczbie elementów wyrażonej liczbą naturalną;


lexentry: pol/skrajna_lewica__rzeczownik__1
written_rep: skrajna lewica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultralevicový
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee lewicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;


lexentry: pol/skrajna_prawica__rzeczownik__1
written_rep: skrajna prawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultrapravice
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;


lexentry: pol/skreczować__czasownik__1
written_rep: skreczować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: poškrabat
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) obracać płytą winylową w celu uzyskania efektów dźwiękowych | (sport, sportowy) w tenisie ziemnym: poddać mecz bez walki


lexentry: pol/skrobać__czasownik__1
written_rep: skrobać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: poškrabat
sense_list:
(potocznie, potoczny) drapać coś lub po czymś | trąc czymś ostrym, zdrapywać wierzchnią warstwę czegoś


lexentry: pol/skrobia__rzeczownik__1
written_rep: skrobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: škrob
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;


lexentry: pol/skrupulatny__przymiotnik__1
written_rep: skrupulatny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: akurátní
sense_list:
drobiazgowo, pedantycznie dokładny | wykonywany z drobiazgową, pedantyczną dokładnością, wyjątkowo dokładnie


lexentry: pol/skrypt__rzeczownik__1
written_rep: skrypt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skript
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) podręcznik lub zbiór notatek studenckich zawierający najważniejsze informacje z wykładów | (informatyka, informatyczny) zestaw poleceń zapisanych w języku programowania, który automatyzuje pewne czynności albo wykonuje określone zadania | (przestarzałe, przestarzały) (książkowy) napisany dokument lub zapis czegoś


lexentry: pol/skryptorium__rzeczownik__1
written_rep: skryptorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skriptorium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pomieszczenie klasztorne lub zamkowe, w którym przepisywano księgi i dokumenty


lexentry: pol/skrzele__rzeczownik__1
written_rep: skrzele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: žábra
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie;


lexentry: pol/skrzydło__rzeczownik__1
written_rep: skrzydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: křídlo
sense_list:
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie; | część samolotu tworząca siłę nośną; | część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach | boczna część budynku, wydzielona z głównej części; | (wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku; | (sport, sportowy) prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy


lexentry: pol/skrzynia_biegów__rzeczownik__1
written_rep: skrzynia biegów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: převodovka
sense_list:
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia mocy wytwarzanej przez silnik napędzający pojazd lub inną maszynę;


lexentry: pol/skrzyp_polny__rzeczownik__1
written_rep: skrzyp polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přeslička rolní
sense_list:
(botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;


lexentry: pol/skrzypce__rzeczownik__1
written_rep: skrzypce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: housle
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;


lexentry: pol/skrót__rzeczownik__1
written_rep: skrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zkratka
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;


lexentry: pol/skrótowiec__rzeczownik__1
written_rep: skrótowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akronym | akronymum
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;


lexentry: pol/skunks__rzeczownik__1
written_rep: skunks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skunk
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;


lexentry: pol/skuteczny__przymiotnik__1
written_rep: skuteczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: platný
sense_list:
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt


lexentry: pol/skuter__rzeczownik__1
written_rep: skuter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skútr
sense_list:
(motoryzacja) jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;


lexentry: pol/skąd__zaimek__1
written_rep: skąd
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: odkud
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch | …służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch


lexentry: pol/skądinąd__partykuła__1
written_rep: skądinąd
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: kromě
sense_list:
…używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją


lexentry: pol/skąpiradło__rzeczownik__1
written_rep: skąpiradło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamoun
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś, kto stroni od wydawania pieniędzy


lexentry: pol/składka__rzeczownik__1
written_rep: składka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: příspěvek
sense_list:
(urzędowy) (administracja) obowiązkowa opłata związana z przynależnością do jakiejś organizacji lub instytucji najczęściej opłacana w regularnych odstępach czasu


lexentry: pol/składka__rzeczownik__1
written_rep: składka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sbírka
sense_list:
sposób opłacenia czegoś przez wiele osób, służącego wszystkim tym osobom, gdy każda z nich ponosi część kosztu (zwykle równą)


lexentry: pol/składnia__rzeczownik__1
written_rep: składnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syntax
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw reguł określających budowę poprawnych wyrażeń w języku programowania | (językoznawstwo, językoznawczy) dział lingwistyki badający reguły konstrukcji zdań; | (językoznawstwo, językoznawczy) funkcja wyrazu w zdaniu | (językoznawstwo, językoznawczy) zestaw reguł rządzących budową zdań w danym języku


lexentry: pol/slajd__rzeczownik__1
written_rep: slajd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klouzačka
sense_list:
(fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;


lexentry: pol/slalom__rzeczownik__1
written_rep: slalom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slalom
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami


lexentry: pol/slang__rzeczownik__1
written_rep: slang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slang
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;


lexentry: pol/slawizm__rzeczownik__1
written_rep: slawizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slavismus | slavizmus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z któregoś języka słowiańskiego;


lexentry: pol/smak__rzeczownik__1
written_rep: smak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chuť
sense_list:
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)


lexentry: pol/smalec__rzeczownik__1
written_rep: smalec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sádlo
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa;


lexentry: pol/smar__rzeczownik__1
written_rep: smar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lubrikant
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów;


lexentry: pol/smarować__czasownik__1
written_rep: smarować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: namazat
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) pokrywać coś substancją płynną lub półpłynną | (potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) gryzmolić, pisać


lexentry: pol/smartfon__rzeczownik__1
written_rep: smartfon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chytrý telefon | smartphone
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;


lexentry: pol/smażyć__czasownik__1
written_rep: smażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: smažit
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia


lexentry: pol/smerf__rzeczownik__1
written_rep: smerf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: šmoula
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;


lexentry: pol/smutna_prawda__rzeczownik__1
written_rep: smutna prawda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smutná pravda
sense_list:
stan rzeczy, fakt, który kogoś rozczarowuje, z którym niełatwo się pogodzić; niepożądane realia – takie, które ktoś chciałby aby były inne


lexentry: pol/smycz__rzeczownik__1
written_rep: smycz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vodítko
sense_list:
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;


lexentry: pol/smyczek__rzeczownik__1
written_rep: smyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smyčec
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;


lexentry: pol/snajper__rzeczownik__1
written_rep: snajper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odstřelovač
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;


lexentry: pol/snop__rzeczownik__1
written_rep: snop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snop
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wiązka, strumień | (rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;


lexentry: pol/snopowiązałka__rzeczownik__1
written_rep: snopowiązałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vazač
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do zautomatyzowanego koszenia zboża, traw nasiennych i rzepaku, układania skoszonego materiału w snopy i wiązania ich sznurkiem;


lexentry: pol/snowboard__rzeczownik__1
written_rep: snowboard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snowboard
sense_list:
(sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;


lexentry: pol/snowboarding__rzeczownik__1
written_rep: snowboarding
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snowboarding
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu zimowego, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;


lexentry: pol/snoza__rzeczownik__1
written_rep: snoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loučka
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) beleczka układana poziomo w gnieździe, od której pszczoły odbudowują plaster


lexentry: pol/sobie__zaimek__1
written_rep: sobie
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: se
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem


lexentry: pol/soból__rzeczownik__1
written_rep: soból
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sobol
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;


lexentry: pol/sobą__zaimek__1
written_rep: sobą
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: samotný
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi narzędnikiem


lexentry: pol/socjaldemokrata__rzeczownik__1
written_rep: socjaldemokrata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociální demokrat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityk socjaldemokratyczny, zwolennik socjaldemokracji


lexentry: pol/socjaldemokratka__rzeczownik__1
written_rep: socjaldemokratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociální demokratka
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityczka socjaldemokratyczna, zwolenniczka socjaldemokracji


lexentry: pol/socjaldemokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: socjaldemokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sociálnědemokratický
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z socjaldemokracją lub socjaldemokratami


lexentry: pol/socjalizm__rzeczownik__1
written_rep: socjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: socialismus | socializmus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);


lexentry: pol/socjolekt__rzeczownik__1
written_rep: socjolekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociolekt
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu środowiskowym; | (językoznawstwo, językoznawczy) zespół jednostek językowych (zwykle leksykalnych) o podłożu środowiskowym;


lexentry: pol/socjologia__rzeczownik__1
written_rep: socjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociologie
sense_list:
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;


lexentry: pol/socjopata__rzeczownik__1
written_rep: socjopata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociopat
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) mężczyzna przejawiający psychopatię – osobowość dyssocjalną


lexentry: pol/socjopatia__rzeczownik__1
written_rep: socjopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociopatie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości podobne do psychopatii, przejawiające się nierespektowaniem podstawowych norm moralnych oraz wzorców zachowań w społeczeństwie;


lexentry: pol/socyniański__przymiotnik__1
written_rep: socyniański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sociniánský
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) dotyczący doktryn Fausta Socyna


lexentry: pol/soczewka__rzeczownik__1
written_rep: soczewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: čočka
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne; | (optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;


lexentry: pol/soczewka_kontaktowa__rzeczownik__1
written_rep: soczewka kontaktowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kontaktní čočka
sense_list:
soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka, służąca najczęściej do korygowania wad wzroku, rzadziej w celach opatrunkowych lub kosmetycznych;


lexentry: pol/soja__rzeczownik__1
written_rep: soja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sója
sense_list:
(botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz;


lexentry: pol/sokolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: sokolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sokolnictví
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy


lexentry: pol/sokół__rzeczownik__1
written_rep: sokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sokol
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;


lexentry: pol/sokół_wędrowny__rzeczownik__1
written_rep: sokół wędrowny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sokol stěhovavý
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco peregrinus, duży ptak drapieżny z podrodziny sokołów spotykany na niemal wszystkich kontynentach (poza Antarktydą), rzadki w Polsce;


lexentry: pol/solarium__rzeczownik__1
written_rep: solarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solárium
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gabinet kosmetyczny świadczący usługi z użyciem solarium (1.1) | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stanowisko, kabina do opalania się światłem innym niż słoneczne


lexentry: pol/solidny__przymiotnik__1
written_rep: solidny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: solidní
sense_list:
o osobie, pracowniku, instytucji: sumienny, dokładny, godny zaufania, dobrze wypełniający swoje obowiązki


lexentry: pol/solilokwium__rzeczownik__1
written_rep: solilokwium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samomluva
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) monolog sceniczny, stosowany w dramacie; zob. też solilokwium w Wikipedii


lexentry: pol/solipsyzm__rzeczownik__1
written_rep: solipsyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solipsismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;


lexentry: pol/solista__rzeczownik__1
written_rep: solista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sólista
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk wykonujący utwór muzyczny lub śpiewający pojedynczo


lexentry: pol/soliter__rzeczownik__1
written_rep: soliter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tasemnice
sense_list:
(medycyna, medyczny) (zoologia, zoologiczny) tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt;


lexentry: pol/solniczka__rzeczownik__1
written_rep: solniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slánka
sense_list:
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;


lexentry: pol/somnolencja__rzeczownik__1
written_rep: somnolencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ospalost
sense_list:
(medycyna, medyczny) senność będąca pierwszym stadium zaburzeń świadomości m.in. w zatruciach oraz urazach mózgu;


lexentry: pol/sonata__rzeczownik__1
written_rep: sonata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonáta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;


lexentry: pol/sonda__rzeczownik__1
written_rep: sonda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonda
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bezzałogowy statek kosmiczny wykorzystywany do eksplorowania miejsc w kosmosie, gdzie bezpośredni dostęp człowieka jest niemożliwy; | przyrząd w postaci liny z ciężarkiem wykorzystywany do pomiaru głębokości akwenu


lexentry: pol/sonet__rzeczownik__1
written_rep: sonet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonet
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;


lexentry: pol/sorgo__rzeczownik__1
written_rep: sorgo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: čirok
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sorghum, roślina trawiasta pochodząca z Afryki, licznie uprawiana w biednych krajach jako zboże;


lexentry: pol/sortować__czasownik__1
written_rep: sortować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: třídit
sense_list:
dzielić na grupy według przyjętych kryteriów | układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości


lexentry: pol/sos__rzeczownik__1
written_rep: sos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omáčka
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;


lexentry: pol/sos_sojowy__rzeczownik__1
written_rep: sos sojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sójová omáčka
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej;


lexentry: pol/sos_tatarski__rzeczownik__1
written_rep: sos tatarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tatarská omáčka
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostry sos przyrządzany zwykle z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i drobno pokrojonych ogórków marynowanych lub kiszonych;


lexentry: pol/sos_teriyaki__rzeczownik__1
written_rep: sos teriyaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terijaki
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos o słodkawo-winnym smaku stosowany głównie w kuchni japońskiej, np. jako marynata do mięs lub ryb, produkowany z sosu sojowego, cukru, wina ryżowego i przypraw (m.in. imbiru)


lexentry: pol/sosna__rzeczownik__1
written_rep: sosna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borovice | sosna
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;


lexentry: pol/sosnowate__rzeczownik__1
written_rep: sosnowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borovicovité
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinaceae Lindl., rodzina drzew i krzewów należąca do rzędu sosnowców;


lexentry: pol/sosnowy__przymiotnik__1
written_rep: sosnowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: borovice
sense_list:
będący częścią sosny | odnoszący się do sosny, mający związek z sosną | składający się z sosny | wykonany z drewna lub innej części sosny


lexentry: pol/sowa__rzeczownik__1
written_rep: sowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sova
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;


lexentry: pol/sowa_śnieżna__rzeczownik__1
written_rep: sowa śnieżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sovice sněžní
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/sowietolog__rzeczownik__1
written_rep: sowietolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sovětolog
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalista w dziedzinie sowietologii


lexentry: pol/sowietyzacja__rzeczownik__1
written_rep: sowietyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sovětizace
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) narzucanie radzieckiego systemu politycznego przez Związek Radziecki krajom od niego zależnym


lexentry: pol/sozologia__rzeczownik__1
written_rep: sozologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: environmentalistika
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka i dyscyplina studiów o ochronie środowiska przyrodniczego przed destrukcyjnym wpływem cywilizacji;


lexentry: pol/sołtys__rzeczownik__1
written_rep: sołtys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: šoltys
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel feudała stojący na czele wsi lokowanej na prawie niemieckim


lexentry: pol/spad__rzeczownik__1
written_rep: spad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krvácet
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) obszar druku, który wychodzi poza krawędź ostatecznej publikacji;


lexentry: pol/spadająca_gwiazda__rzeczownik__1
written_rep: spadająca gwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: padající hvězda
sense_list:
(finanse, finansowy) w giełdowej analizie technicznej: świeca z małym korpusem i długim górnym cieniem | (przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) meteor


lexentry: pol/spadek__rzeczownik__1
written_rep: spadek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dědictví
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;


lexentry: pol/spadkobierca__rzeczownik__1
written_rep: spadkobierca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dědic
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś


lexentry: pol/spadochron__rzeczownik__1
written_rep: spadochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: padák
sense_list:
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał


lexentry: pol/spadochroniarz__rzeczownik__1
written_rep: spadochroniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parašutista
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem


lexentry: pol/spadówa__wykrzyknik__1
written_rep: spadówa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: kliď se
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie


lexentry: pol/spadź__rzeczownik__1
written_rep: spadź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medovice
sense_list:
gęsta, słodka ciecz składająca się z wydzieliny mszyc i czerwców oraz soków roślinnych, występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew;


lexentry: pol/spalić_za_sobą_mosty__czasownik__1
written_rep: spalić za sobą mosty
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: spálit za sebou všechny mosty
sense_list:
(książkowy) uniemożliwić sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zerwać z kimś lub z czymś nieodwołalnie


lexentry: pol/spalony__rzeczownik__1
written_rep: spalony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ofsajd
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej


lexentry: pol/spaniel__rzeczownik__1
written_rep: spaniel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: španěl
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach


lexentry: pol/spasanie__rzeczownik__1
written_rep: spasanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: škrábanec
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) bezpośrednie zjadanie organizmów żywych | (rolnictwo, rolniczy) karmienie / tuczenie zwierząt


lexentry: pol/spać__czasownik__1
written_rep: spać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: spát
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości | (eufemistycznie) mieć stosunek płciowy


lexentry: pol/specjalna_operacja_wojskowa__rzeczownik__1
written_rep: specjalna operacja wojskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: speciální vojenská operace
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie rosyjskiej operacji na Ukrainie w lutym 2022 r.


lexentry: pol/specjalność__rzeczownik__1
written_rep: specjalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: specialita
sense_list:
czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością | dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej


lexentry: pol/specjalny__przymiotnik__1
written_rep: specjalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: speciální
sense_list:
odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby | mający szczególne, wyjątkowe właściwości


lexentry: pol/specyfik__rzeczownik__1
written_rep: specyfik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relativní
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja działająca leczniczo na organizm


lexentry: pol/spedytor__rzeczownik__1
written_rep: spedytor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dopravce
sense_list:
(transport, transportowy) osoba lub firma organizująca i nadzorująca transport towarów, pośrednicząca między nadawcą a przewoźnikiem;


lexentry: pol/spektrometria__rzeczownik__1
written_rep: spektrometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spektrometrie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział spektroskopii zajmujący się pomiarami długości fali promieniowania elektromagnetycznego w widmach optycznych oraz natężenia promieniowania o różnych długościach fali;


lexentry: pol/spekulacja__rzeczownik__1
written_rep: spekulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hazardní hra
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) nieuczciwe przedsięwzięcie, wykupywanie i odsprzedaż z dużym zyskiem towarów, na które popyt przewyższa podaż


lexentry: pol/spekulatywny__przymiotnik__1
written_rep: spekulatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: spekulativní
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z ryzykownym inwestowaniem w celu osiągnięcia szybkiego zysku | (filozofia, filozoficzny) oparty na czysto intelektualnych rozważaniach, bez poparcia w praktyce; oderwany od rzeczywistości | dotyczący przypuszczeń, domysłów lub rozważań bez oparcia w pewnych faktach


lexentry: pol/spermatozoid__rzeczownik__1
written_rep: spermatozoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spermie
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin


lexentry: pol/spełniać__czasownik__1
written_rep: spełniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: naplnit
sense_list:
(matematyka, matematyczny) po podstawieniu do formy zdaniowej (np. równania), dawać w wyniku prawdę | być zgodnym z wymaganiami


lexentry: pol/spirala__rzeczownik__1
written_rep: spirala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spirála
sense_list:
(matematyka, matematyczny) krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego


lexentry: pol/spoina__rzeczownik__1
written_rep: spoina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kloub
sense_list:
(budownictwo) wypełniona zaprawą szczelina między płytkami ceramicznymi, cegłami lub innymi materiałami budowlanymi


lexentry: pol/spoina__rzeczownik__1
written_rep: spoina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svářet
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) miejsce połączenia dwóch zespawanych metalowych fragmentów konstrukcji


lexentry: pol/spoisty__przymiotnik__1
written_rep: spoisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: soudržný
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) dobrze zorganizowany w kontekście myśli i treści | zbity w całość; nie dający się łatwo rozdzielić


lexentry: pol/spojler__rzeczownik__1
written_rep: spojler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spoiler
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uwaga ujawniająca komuś istotne fragmenty fabuły książki lub filmu, psująca w ten sposób przyjemność ich czytania lub oglądania; | (motoryzacja) element nadwozia pojazdu, który polepsza własności aerodynamiczne;


lexentry: pol/spojrzenie__rzeczownik__1
written_rep: spojrzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pohled
sense_list:
skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś | punkt widzenia, pogląd


lexentry: pol/spojówka__rzeczownik__1
written_rep: spojówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spojivka
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;


lexentry: pol/spokojność__rzeczownik__1
written_rep: spokojność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klidný
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (dawniej, dawny) poczucie bezpieczeństwa, brak obaw, lęków | (przestarzałe, przestarzały) życie bez wojny, pokojowe warunki życia


lexentry: pol/sponsor__rzeczownik__1
written_rep: sponsor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sponzor
sense_list:
osoba, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp. | (potocznie, potoczny) o mężczyźnie, który ma utrzymankę


lexentry: pol/sport__rzeczownik__1
written_rep: sport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sport
sense_list:
(sport, sportowy) forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;


lexentry: pol/spotykać__czasownik__2
written_rep: spotykać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: potkávat se
sense_list:
być parą w nieformalnym związku | chodzić na spotkania z kimś | mieć na swojej drodze, mieć do czynienia z kimś lub czymś


lexentry: pol/spowiedź__rzeczownik__1
written_rep: spowiedź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zpověď
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia


lexentry: pol/społeczeństwo__rzeczownik__1
written_rep: społeczeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: společnost
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;


lexentry: pol/sprawa__rzeczownik__1
written_rep: sprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kauza
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne


lexentry: pol/sprawczość__rzeczownik__1
written_rep: sprawczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agentura
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) zdolność jednostki do skutecznego oddziaływania na otoczenie


lexentry: pol/sprawdzian__rzeczownik__1
written_rep: sprawdzian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zkouška
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie | kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test


lexentry: pol/sprawiedliwy__przymiotnik__1
written_rep: sprawiedliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: spravedlivý
sense_list:
o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości | o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością


lexentry: pol/sprawozdawczy__przymiotnik__1
written_rep: sprawozdawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: účetnictví
sense_list:
dotyczący sprawozdania lub sprawozdawcy, związany ze sporządzaniem lub składaniem sprawozdania, stanowiący sprawozdanie


lexentry: pol/spread__rzeczownik__1
written_rep: spread
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: namazat
sense_list:
(finanse, finansowy) różnica między oferowanym przez instytucję finansową (np. bank) kursem sprzedaży a kursem kupna;


lexentry: pol/sprint__rzeczownik__1
written_rep: sprint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sprint
sense_list:
(potocznie, potoczny) szybki bieg | (sport, sportowy) bieg na krótkich dystansach (grupa dyscyplin sportowych);


lexentry: pol/sprzężenie_zwrotne__rzeczownik__1
written_rep: sprzężenie zwrotne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zpětná vazba
sense_list:
reakcja układu funkcjonalnego na efekt jego własnego działania, który to efekt wpływa na wydajność układu w kolejnych rundach działania;


lexentry: pol/sprężyna__rzeczownik__1
written_rep: sprężyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pružina
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;


lexentry: pol/sprężysty__przymiotnik__1
written_rep: sprężysty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: elastický
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zdolny do powrotu do wyjściowego kształtu po ustaniu działania siły odkształcającej


lexentry: pol/spudłować__czasownik__1
written_rep: spudłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chybět
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) strzeliwszy, rzuciwszy lub uderzywszy czymś, nie trafić do celu; chybić


lexentry: pol/spust__rzeczownik__1
written_rep: spust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spoušť
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;


lexentry: pol/spycharka__rzeczownik__1
written_rep: spycharka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buldozer
sense_list:
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi


lexentry: pol/spójnik__rzeczownik__1
written_rep: spójnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spojka
sense_list:
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;


lexentry: pol/spójność__rzeczownik__1
written_rep: spójność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koheze
sense_list:
(chemia, chemiczny) przyciąganie się wzajemne atomów lub cząsteczek określonej substancji na skutek działania sił wewnętrznych


lexentry: pol/spójny__przymiotnik__1
written_rep: spójny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: souvislý
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o zbiorze w przestrzeni metrycznej, figurze geometrycznej, grafie posiadający drogę od każdego punktu / wierzchołka grafu do każdego innego, przebiegającą w całości wewnątrz; (potocznie, potoczny) składający się z jednego kawałka | jednolity, tworzący jedną całość, zwarty


lexentry: pol/spółdzielnia__rzeczownik__1
written_rep: spółdzielnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: družstvo
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków; | (potocznie, potoczny) siedziba spółdzielni (1.1) lub miejsce prowadzenia przez nią działalności


lexentry: pol/spółgłoska__rzeczownik__1
written_rep: spółgłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: souhláska
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;


lexentry: pol/spółgłoska_zwarto-szczelinowa__rzeczownik__1
written_rep: spółgłoska zwarto-szczelinowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afrikáta
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) rodzaj spółgłoski, w której podczas artykulacji zachodzą dwie fazy: faza zwarcia i faza szczelinowa


lexentry: pol/spółka__rzeczownik__1
written_rep: spółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: společnost
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;


lexentry: pol/spółka_z_ograniczoną_odpowiedzialnością__rzeczownik__1
written_rep: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: společnost s ručením omezeným
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka kapitałowa, której wspólnicy odpowiadają wobec wierzycieli jedynie do wysokości swoich udziałów;


lexentry: pol/spółka_zależna__rzeczownik__1
written_rep: spółka zależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dceřiná společnost
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, której minimum 50 procent akcji lub udziałów jest własnością innej spółki lub innego podmiotu


lexentry: pol/spóźniony__przymiotnik__1
written_rep: spóźniony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: opožděný
sense_list:
mający miejsce, przybywający, udzielany za późno | mający opóźnienie, przybywający po wyznaczonym terminie


lexentry: pol/spędzać__czasownik__1
written_rep: spędzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: trávit
sense_list:
być w towarzystwie kogoś | przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas | wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś


lexentry: pol/spławik__rzeczownik__1
written_rep: spławik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plavec
sense_list:
(wędkarstwo) mały pływak wędkarski przyczepiony na żyłce, służący do regulacji głębokości umieszczenia przynęty oraz sygnalizacji brania;


lexentry: pol/spłonka__rzeczownik__1
written_rep: spłonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roznětka
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (technologia, technika, techniczny) mały ładunek wybuchowy inicjujący wybuch właściwego materiału wybuchowego;


lexentry: pol/spłuczka__rzeczownik__1
written_rep: spłuczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fleš
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem


lexentry: pol/squash__rzeczownik__1
written_rep: squash
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: squash
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;


lexentry: pol/sranie_w_banię__wykrzyknik__1
written_rep: sranie w banię
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: kecy
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/srebrnik__rzeczownik__1
written_rep: srebrnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stříbrný
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj rośliny z rodziny srebrnikowatych; | (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) każda dawna moneta srebrna


lexentry: pol/ssak__rzeczownik__1
written_rep: ssak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: savec
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;


lexentry: pol/ssać__czasownik__1
written_rep: ssać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sát
sense_list:
(eufemistycznie) (grubiański, grubiańsko) robić fellatio, mieć stosunek oralny | o niemowlętach i młodych zwierzętach pić mleko z piersi matki | pić wyciągając z czegoś płyn ustami | powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu | trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem


lexentry: pol/stacja__rzeczownik__1
written_rep: stacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stanice
sense_list:
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją


lexentry: pol/stacja_kolejowa__rzeczownik__1
written_rep: stacja kolejowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: železniční stanice | nádraží | stanice
sense_list:
(kolejnictwo) miejsce przyjazdu, postoju i odjazdu pociągów, zwykle wyposażone w perony i budynki, w których mieszczą się kasy, poczekalnie, przechowalnie bagażu itp.;


lexentry: pol/stacja_telewizyjna__rzeczownik__1
written_rep: stacja telewizyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: televizní stanice
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) zespół pomieszczeń wraz z aparaturą do nadawania, przekazywania i odbierania sygnałów telewizyjnych;


lexentry: pol/stado__rzeczownik__1
written_rep: stado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stádo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej; | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) duża liczba ludzi (nawet nietworzących grupy)


lexentry: pol/stajenka__rzeczownik__1
written_rep: stajenka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opisovat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model żłóbka betlejemskiego, zwykle z figurkami


lexentry: pol/stajnia_Augiasza__rzeczownik__1
written_rep: stajnia Augiasza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Augiášův chlév
sense_list:
coś zaniedbanego, zapuszczonego, zabałaganionego, co możliwe jest do uporządkowania jedynie największym wysiłkiem


lexentry: pol/stalagnat__rzeczownik__1
written_rep: stalagnat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stalagnát
sense_list:
(geologia, geologiczny) mający kształt kolumny naciek jaskiniowy powstały z połączenia stalagmitu ze stalaktytem;


lexentry: pol/stalinista__rzeczownik__1
written_rep: stalinista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stalinista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik Józefa Stalina, stalinizmu lub członek stalinowskiego aparatu władzy


lexentry: pol/stalinistka__rzeczownik__1
written_rep: stalinistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stalinistka
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka Józefa Stalina, stalinizmu lub członkini stalinowskiego aparatu władzy


lexentry: pol/stalinizm__rzeczownik__1
written_rep: stalinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stalinismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;


lexentry: pol/stalinowski__przymiotnik__1
written_rep: stalinowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stalinistický
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany ze stalinizmem albo z postacią radzieckiego przywódcy Józefa Stalina


lexentry: pol/stalker__rzeczownik__1
written_rep: stalker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stopař
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia


lexentry: pol/stalownia__rzeczownik__1
written_rep: stalownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocelárna
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (hutnictwo, hutniczy) dział huty zajmujący się wytapianiem stali


lexentry: pol/stan__rzeczownik__1
written_rep: stan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stav
sense_list:
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój | (administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;


lexentry: pol/stan_cywilny__rzeczownik__1
written_rep: stan cywilny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodinný stav
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół cech określających osobę fizyczną w świetle obowiązujących norm prawa cywilnego;


lexentry: pol/stan_wojenny__rzeczownik__1
written_rep: stan wojenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stanné právo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa;


lexentry: pol/stan_wyjątkowy__rzeczownik__1
written_rep: stan wyjątkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: výjimečná situace
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek wewnętrznych zagrożeń państwa;


lexentry: pol/standardowy__przymiotnik__1
written_rep: standardowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: standardní
sense_list:
zgodny z określonym standardem, normą (i tym podobne, i temu podobne) | typowy, przeciętny, mało oryginalny


lexentry: pol/starczowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: starczowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presbyopie
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;


lexentry: pol/staro-cerkiewno-słowiański__rzeczownik__1
written_rep: staro-cerkiewno-słowiański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staroslověnština
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język południowosłowiański, będący najstarszym literackim językiem słowiańskim;


lexentry: pol/starofrancuski__rzeczownik__1
written_rep: starofrancuski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: starofrancouzština
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii;


lexentry: pol/staroruski__rzeczownik__1
written_rep: staroruski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: staroruština
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) obecnie wymarły wschodniosłowiański język używany na Rusi między X a XV wiekiem;


lexentry: pol/starożytność__rzeczownik__1
written_rep: starożytność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antika | starověk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres dziejów najstarszych cywilizacji od około 4000 roku p.n.e. do schyłku V wieku n.e.;


lexentry: pol/stary__przymiotnik__1
written_rep: stary
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: starý
sense_list:
mający wiele lat, niemłody | nieaktualny, nieważny | o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia


lexentry: pol/starzenie__rzeczownik__1
written_rep: starzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stárnutí
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) zmiana właściwości materiału z upływem czasu;


lexentry: pol/statek_powietrzny__rzeczownik__1
written_rep: statek powietrzny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letadlo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) urządzenie zdolne do unoszenia się i poruszania w powietrzu, które może być używane do transportu ludzi, ładunków lub celów specjalnych (np. wojskowych, badawczych, ratowniczych)


lexentry: pol/statut__rzeczownik__1
written_rep: statut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stanova
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny stanowiący zbiór przepisów dotyczących podmiotu prawa publicznego lub prywatnego;


lexentry: pol/statystyka__rzeczownik__1
written_rep: statystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: statistika
sense_list:
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych; | wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów


lexentry: pol/statyw__rzeczownik__1
written_rep: statyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stativ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) podstawa, najczęściej w postaci trójnogu ze składanymi nogami, wykonana z metalu lub drewna, służąca do stabilizowania mocowanych na niej przyrządów, np. aparatu fotograficznego, kamery, urządzeń geodezyjnych


lexentry: pol/staw__rzeczownik__1
written_rep: staw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rybník | jezírko | pleso
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;


lexentry: pol/stawonóg__rzeczownik__1
written_rep: stawonóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: členovec
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;


lexentry: pol/staza__rzeczownik__1
written_rep: staza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zaškrcovadlo
sense_list:
(środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie


lexentry: pol/stać__czasownik__1
written_rep: stać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stát
sense_list:
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach | o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych | (potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym) | o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać | znajdować się w jakimś miejscu


lexentry: pol/stała__rzeczownik__1
written_rep: stała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konstanta
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) symbol, któremu przyporządkowana jest pewna niezmienna wartość;


lexentry: pol/stebnować__czasownik__1
written_rep: stebnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: peřina
sense_list:
(krawiectwo) szyć ozdobnie widocznym ściegiem po wierzchu materiału, tworząc pojedynczą, nieprzerwaną linię


lexentry: pol/stechiometria__rzeczownik__1
written_rep: stechiometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stechiometrie
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się ilościowymi relacjami między substancjami uczestniczącymi w reakcjach chemicznych;


lexentry: pol/stek__rzeczownik__1
written_rep: stek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: steak
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;


lexentry: pol/stela__rzeczownik__1
written_rep: stela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stéla
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) (sztuka) w starożytności wolno stojąca płyta upamiętniająca czyny władcy


lexentry: pol/stelmach__rzeczownik__1
written_rep: stelmach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kolář
sense_list:
(dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik, który zajmuje się wyrobem kół i innych części wozów, powozów, bryczek, sań itp.


lexentry: pol/stempel__rzeczownik__1
written_rep: stempel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: razítko
sense_list:
przyrząd, który służy do odbijania wzoru lub tekstu; | znak odbity przez stempel (1.1) na papierze, w laku


lexentry: pol/stenografia__rzeczownik__1
written_rep: stenografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: těsnopis
sense_list:
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;


lexentry: pol/step__rzeczownik__1
written_rep: step
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: step
sense_list:
(geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior; | (choreografia, choreograficzny) rodzaj tańca;


lexentry: pol/ster__rzeczownik__1
written_rep: ster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kormidlo
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;


lexentry: pol/stereotyp__rzeczownik__1
written_rep: stereotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stereotyp
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych; | (poligrafia) rodzaj matrycy drukarskiej do druku wypukłego


lexentry: pol/sterowiec__rzeczownik__1
written_rep: sterowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vzducholoď
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd;


lexentry: pol/steryd__rzeczownik__1
written_rep: steryd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: steroid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) lipid zbudowany z czterech pierścieni węglowych, odpowiedzialny za przepływ krwi, regulujący przemianę materii, zachowania seksualne, przyrost tkanek lub pełniący inną określoną funkcję;


lexentry: pol/sterylizacja__rzeczownik__1
written_rep: sterylizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sterilizace
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) niszczenie drobnoustrojów i ich zarodników za pomocą czynników fizycznych i chemicznych przeprowadzane w celach antyseptycznych, do konserwacji produktów żywnościowych itp.; | (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pozbawianie płodności (zwykle podczas zabiegu chirurgicznego) przy jednoczesnym zachowaniu czynności hormonalnej gruczołów płciowych


lexentry: pol/stigma__rzeczownik__1
written_rep: stigma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blizna
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana w języku greckim; w greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 6; jest ligaturą liter sigma i tau;


lexentry: pol/sto_lat__wykrzyknik__1
written_rep: sto lat
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ať žije
sense_list:
życzenia pomyślnego i długiego życia w dobrej kondycji składane najczęściej z okazji urodzin, rocznic i uroczystych wydarzeń


lexentry: pol/stoa__rzeczownik__1
written_rep: stoa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoicismus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) starogrecka wydłużona hala kolumnowa, którą zamykała z tyłu ściana, często zdobiona malowidłami;


lexentry: pol/stochastyczny__przymiotnik__1
written_rep: stochastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stochastický
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek


lexentry: pol/stocznia__rzeczownik__1
written_rep: stocznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loděnice
sense_list:
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;


lexentry: pol/stodoła__rzeczownik__1
written_rep: stodoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stodola
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.


lexentry: pol/stoicyzm__rzeczownik__1
written_rep: stoicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoicismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starogrecka szkoła filozoficzna kładąca nacisk na wewnętrzną dyscyplinę moralną, wypełnianie obowiązków które na nas spadły oraz odcięciu się od emocji i zdarzeń zewnętrznych, w celu osiągnięcia szczęścia;


lexentry: pol/stojak__rzeczownik__1
written_rep: stojak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stojan
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać


lexentry: pol/stok__rzeczownik__1
written_rep: stok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svah | sráz
sense_list:
(geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem


lexentry: pol/stolarz__rzeczownik__1
written_rep: stolarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: truhlář | stolař
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;


lexentry: pol/stolec__rzeczownik__1
written_rep: stolec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: židle
sense_list:
(dawniej, dawny) tron monarchy, biskupa | (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odchody ludzkie lub zwierzęce


lexentry: pol/stolica__rzeczownik__1
written_rep: stolica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hlavní město
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;


lexentry: pol/stolik__rzeczownik__1
written_rep: stolik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stůl
sense_list:
(gastronomia) stół z siedzeniami przygotowany dla klientów w restauracji, barze | (termin karciany) w brydżu: karty partnera rozgrywającego, rozłożone na stole i widoczne dla wszystkich


lexentry: pol/stomatolog__rzeczownik__1
written_rep: stomatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stomatolog
sense_list:
lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób zębów, przyzębia, języka, błony śluzowej i innych tkanek jamy ustnej


lexentry: pol/stomatologia__rzeczownik__1
written_rep: stomatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stomatologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, dziedzina zajmująca się funkcjonowaniem, patologiami i leczeniem zębów, przyzębia, błony śluzowej jamy ustnej, stawu skroniowo-żuchwowego człowieka;


lexentry: pol/stonka__rzeczownik__1
written_rep: stonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandelinka
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say)


lexentry: pol/stonka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: stonka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandelinka bramborová
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;


lexentry: pol/stonoga__rzeczownik__1
written_rep: stonoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stonožka
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Oniscus, skorupiak żyjący w szczelinach, piwnicach;


lexentry: pol/stoper__rzeczownik__1
written_rep: stoper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoper
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) urządzenie do mierzenia odstępu czasu z dokładnością do ułamków sekundy


lexentry: pol/stopień__rzeczownik__1
written_rep: stopień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stupeň
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury | (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;


lexentry: pol/stopień_najwyższy__rzeczownik__1
written_rep: stopień najwyższy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superlativ
sense_list:
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy


lexentry: pol/stopień_wyższy__rzeczownik__1
written_rep: stopień wyższy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komparativ
sense_list:
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś


lexentry: pol/stopka__rzeczownik__1
written_rep: stopka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zápatí
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w edytorach tekstu, obszar na dolnym marginesie strony, mogący zawierać tekst lub grafikę


lexentry: pol/stopniowanie__rzeczownik__1
written_rep: stopniowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stupňování
sense_list:
(gramatyka) odmienianie przymiotników lub przysłówków przez stopnie, pozwalające różnicować nasilenie danej cechy


lexentry: pol/stos__rzeczownik__1
written_rep: stos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zásobník
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu;


lexentry: pol/stosunek_przerywany__rzeczownik__1
written_rep: stosunek przerywany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: přerušovaná soulož
sense_list:
(medycyna, medyczny) stosunek płciowy, podczas którego dochodzi do wyjścia członka z pochwy przed wytryskiem nasienia


lexentry: pol/stosunek_płciowy__rzeczownik__1
written_rep: stosunek płciowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pohlavní styk
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;


lexentry: pol/stowarzyszenie__rzeczownik__1
written_rep: stowarzyszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sdružení
sense_list:
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;


lexentry: pol/stołek__rzeczownik__1
written_rep: stołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stolička
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) niewielkie jednosobowe, niskie, twarde siedzisko bez oparcia, zazwyczaj na kilku nogach


lexentry: pol/stracciatella__rzeczownik__1
written_rep: stracciatella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stračatela
sense_list:
(spożywczy) (cukiernictwo) rodzaj włoskich lodów na bazie mleka z wiórkami czekolady; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska zupa na bazie bulionu z dodatkiem parmezanu i ubitego jajka;


lexentry: pol/strajk__rzeczownik__1
written_rep: strajk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stávka
sense_list:
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;


lexentry: pol/straszny__przymiotnik__1
written_rep: straszny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hrozný
sense_list:
(potocznie, potoczny) taki, który jest bardzo intensywny, duży | okropny, nieprzyjemny | taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny


lexentry: pol/strateg__rzeczownik__1
written_rep: strateg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stratég
sense_list:
znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi | (historia, historyczny, historycznie) w cesarstwie bizantyjskim dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego; | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca w armii lub flocie; | osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami


lexentry: pol/strategia__rzeczownik__1
written_rep: strategia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strategie
sense_list:
ogólny plan działań, szerszy od taktyki | (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy definiujący rodzinę wymiennych algorytmów


lexentry: pol/stratowulkan__rzeczownik__1
written_rep: stratowulkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stratovulkán
sense_list:
(geologia, geologiczny) wzniesienie powstałe w wyniku zgromadzenia się na przemian magmy i innych materiałów wydobywających się z wnętrza wulkanu;


lexentry: pol/straż__rzeczownik__1
written_rep: straż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hlídka
sense_list:
pilnowanie, strzeżenie niebezpieczeństwem | osoba albo grupa osób strzegąca lub pilnująca kogoś, czegoś


lexentry: pol/straż_graniczna__rzeczownik__1
written_rep: straż graniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pohraniční stráž
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) formacja mundurowa administracji państwowej powołana do ochrony granic; | (wojskowość, wojskowy) jednostka lub grupa funkcjonariuszy straży granicznej (1.1)


lexentry: pol/straż_pożarna__rzeczownik__1
written_rep: straż pożarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hasičský sbor
sense_list:
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;


lexentry: pol/strażnica__rzeczownik__1
written_rep: strażnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strážnice
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub zespół budynków, w którym stacjonował pododdział ochraniający przydzielony odcinek granicy państwowej w Polsce


lexentry: pol/strażnica__rzeczownik__1
written_rep: strażnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strážní věž | špačkárna
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż;


lexentry: pol/strażnik_dostępu__rzeczownik__1
written_rep: strażnik dostępu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrátná
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) w prawodawstwie europejskim to firma z branży cyfrowek, która będąc dominującym podmiotem na rynku stosuje nieuczciwe praktyki ograniczające konkurencyjność i dostęp do tego rynku


lexentry: pol/strefa_erogenna__rzeczownik__1
written_rep: strefa erogenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erotogenní zóna
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) fragment ciała, który reaguje na dotyk podnieceniem seksualnym;


lexentry: pol/strefa_wolnocłowa__rzeczownik__1
written_rep: strefa wolnocłowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bezcelní zóna
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ograniczony teren, na którym składowane towary są zwolnione z opłat celnych;


lexentry: pol/stretching__rzeczownik__1
written_rep: stretching
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protahování
sense_list:
(sport, sportowy) zestaw ćwiczeń fizycznych polegający na rozciąganiu mięśni celem ich uelastycznienia


lexentry: pol/stroik__rzeczownik__1
written_rep: stroik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paprsek
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach


lexentry: pol/stroić__czasownik__1
written_rep: stroić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ladit
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun | doprowadzać do stanu gotowości czy najlepszego porządku


lexentry: pol/strona__rzeczownik__1
written_rep: strona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strana
sense_list:
umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jedna z osób będąca sygnatariuszem umowy lub występująca jako podmiot w procesie; | (matematyka, matematyczny) w algebrze: jedna z dwóch zależności w równaniu lub nierówności rozdzielić znakiem równości lub nierówności | uczestnik wojny, także sporu, kłótni, negocjacji, rozmów, umowy, małżeństwa, itp.


lexentry: pol/strona_internetowa__rzeczownik__1
written_rep: strona internetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: www stránka
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;


lexentry: pol/stronnictwo__rzeczownik__1
written_rep: stronnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hůl
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowane ugrupowanie o wspólnych poglądach, działające wspólnie dla osiągnięcia określonych celów


lexentry: pol/strop__rzeczownik__1
written_rep: strop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strop
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) poziomy element konstrukcyjny budynku, najczęściej rozdzielający dwie kondygnacje;


lexentry: pol/strudel__rzeczownik__1
written_rep: strudel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: štrúdl | závin
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła;


lexentry: pol/strug__rzeczownik__1
written_rep: strug
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoblík
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna


lexentry: pol/strukturalizm__rzeczownik__1
written_rep: strukturalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strukturalismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (sztuka) interdyscyplinarny nurt filozoficzno-naukowy zajmujący się analizą struktury zjawisk, a nie ich genezą ani funkcją;


lexentry: pol/struna__rzeczownik__1
written_rep: struna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: struna
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;


lexentry: pol/strup__rzeczownik__1
written_rep: strup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strup
sense_list:
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;


lexentry: pol/strusia_polityka__rzeczownik__1
written_rep: strusia polityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pštrosí politika
sense_list:
sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji


lexentry: pol/strych__rzeczownik__1
written_rep: strych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: půda
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;


lexentry: pol/strzebla_potokowa__rzeczownik__1
written_rep: strzebla potokowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: střevle
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Phoxinus phoxinus Linnaeus, ryba rzeczna o wrzecionowatym ciele, żyjąca stadnie w płytkich wodach;


lexentry: pol/strzec_jak_oka_w_głowie__czasownik__1
written_rep: strzec jak oka w głowie
part_of_speech: verb
sense_list: strzec kogoś, czegoś bardzo troskliwie
min_sense_num: 01
trans_list:
chovat jako oko v hlavě | chránit jako oko v hlavě | opatrovat jako oko v hlavě | střežit jako oko v hlavě


lexentry: pol/strzelanka__rzeczownik__1
written_rep: strzelanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: střílečka
sense_list:
(gry komputerowe) gatunek gier cyfrowych, których rozgrywka opiera się na pokonywaniu przeciwników za pomocą broni palnej;


lexentry: pol/strzemię__rzeczownik__1
written_rep: strzemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: třmen
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;


lexentry: pol/strzykawka__rzeczownik__1
written_rep: strzykawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: injekční stříkačka | stříkačka
sense_list:
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;


lexentry: pol/strzyżak_sarni__rzeczownik__1
written_rep: strzyżak sarni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kloš jelení
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lipoptena cervi, gatunek owada z rzędu muchołówek żywiący się krwią; | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z gatunku strzyżak sarni (1.1)


lexentry: pol/strzyżoń__rzeczownik__1
written_rep: strzyżoń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: střízlík
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce Środkowej i Południowej


lexentry: pol/strzyżyczek__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: střízlík
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Belize, Gwatemali, Hondurasie i Meksyku


lexentry: pol/strzyżyk__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: střízlík
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały wędrowny ptak z rodziny strzyżyków, podobny do wróbla, zamieszkujący Amerykę Północną i Eurazję


lexentry: pol/strzyżyk_karoliński__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyk karoliński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: střízlík karolinský
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Thryothorus ludovicianus Latham, gatunek ptaka z rodziny strzyżyków;


lexentry: pol/strzyżyki__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: střízlík
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Troglodytidae Swainson, rodzina ptaków z rzędu wróblowych, obejmująca gatunki występujące w Ameryce i Eurazji;


lexentry: pol/strój__rzeczownik__1
written_rep: strój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ladění
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiednie ustawienie gitary lub innego instrumentu muzycznego


lexentry: pol/strój_równomiernie_temperowany__rzeczownik__1
written_rep: strój równomiernie temperowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rovnoměrná temperatura
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (rzadki, rzadko używany) każdy strój oparty na równym podziale oktawy na dowolną liczbę części | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strój skali dzielący oktawę na 12 równych półtonów;


lexentry: pol/studio__rzeczownik__1
written_rep: studio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: studio
sense_list:
pomieszczenie przeznaczone do nagrań dźwiękowych, audycji radiowych, telewizyjnych lub filmowych itp.


lexentry: pol/studiować__czasownik__1
written_rep: studiować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: studovat
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach | uważnie czytać, zgłębiać temat | wpatrywać się uważnie


lexentry: pol/stulejka__rzeczownik__1
written_rep: stulejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fimóza
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia;


lexentry: pol/stwórca__rzeczownik__1
written_rep: stwórca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stvořitel
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek boga, któremu przypisuje się stworzenie wszechświata lub ludzi;


lexentry: pol/styczna__rzeczownik__1
written_rep: styczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tečna
sense_list:
(geometria) linia prosta mająca punkt wspólny z krzywą lub powierzchnią, nieprzecinająca jej w tym punkcie;


lexentry: pol/stycznik__rzeczownik__1
written_rep: stycznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stykač
sense_list:
(elektryczność) urządzenie elektromechaniczne do zamykania i przerywania obwodów elektrycznych średniej mocy;


lexentry: pol/styl__rzeczownik__1
written_rep: styl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sloh | styl
sense_list:
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej | zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.


lexentry: pol/styl_życia__rzeczownik__1
written_rep: styl życia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: životní styl
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje;


lexentry: pol/stylistyka__rzeczownik__1
written_rep: stylistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stylistika
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dział nauki zajmujący się opisem i analizą stylów językowych


lexentry: pol/stóg__rzeczownik__1
written_rep: stóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dát na hromadu
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) duży stos siana, rzadziej słomy lub zboża, układany zazwyczaj wokół ustawionego pionowo drąga w kształt stożka lub kopuły


lexentry: pol/stół__rzeczownik__1
written_rep: stół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stůl | deska
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;


lexentry: pol/stęp__rzeczownik__1
written_rep: stęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chodit
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) czterotaktowy, najwolniejszy chód konia, osła i muła; | (zoologia, zoologiczny) czterotaktowy wzór chodu zwierzęcia czworonożnego;


lexentry: pol/stępka__rzeczownik__1
written_rep: stępka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kýl
sense_list:
(marynarka) (technologia, technika, techniczny) główna, podłużna belka konstrukcyjna umieszczona w osi na dnie kadłuba statku wodnego;


lexentry: pol/stężenie_normalne__rzeczownik__1
written_rep: stężenie normalne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: normalita
sense_list:
(chemia, chemiczny) liczba gramorównoważników substancji w roztworze odniesiona do jednostki objętości;


lexentry: pol/subiektywny__przymiotnik__1
written_rep: subiektywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: subjektivní
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego | stronniczy, odznaczający się subiektywizmem


lexentry: pol/subkontynent__rzeczownik__1
written_rep: subkontynent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subkontinent
sense_list:
(geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;


lexentry: pol/subkultura__rzeczownik__1
written_rep: subkultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subkultura
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;


lexentry: pol/subskrybować__czasownik__1
written_rep: subskrybować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: předplatit
sense_list:
(urzędowy) zobowiązywać się do kupna czegoś, np. akcji, publikacji | skorzystać, korzystać z subskrypcji


lexentry: pol/substancja__rzeczownik__1
written_rep: substancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: látka
sense_list:
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)


lexentry: pol/subsydium__rzeczownik__1
written_rep: subsydium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subvence
sense_list:
(urzędowy) pomoc finansowa udzielona osobie prawnej, jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej przeznaczona na konkretny rodzaj działalności


lexentry: pol/subwoofer__rzeczownik__1
written_rep: subwoofer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subwoofer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) głośnik służący do odtwarzania dźwięków o bardzo małych częstotliwościach;


lexentry: pol/suchogrzybek_oprószony__rzeczownik__1
written_rep: suchogrzybek oprószony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hřib sametový
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Xerocomellus pruinatus (Fr.) Šutara, gatunek grzyba jadalnego z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/suchy_zębodół__rzeczownik__1
written_rep: suchy zębodół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suché lůžko
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) powikłanie po ekstrakcji zęba związane z zapaleniem zakończeń nerwowych znajdujących się w zębodole;


lexentry: pol/sudoku__rzeczownik__1
written_rep: sudoku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sudoku
sense_list:
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;


lexentry: pol/sufler__rzeczownik__1
written_rep: sufler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suflér
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba podpowiadająca aktorom tekst roli na próbach i podczas przedstawień w sposób niewidoczny dla widza;


lexentry: pol/sufrażystka__rzeczownik__1
written_rep: sufrażystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sufražetka
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działaczka walcząca o prawa wyborcze dla kobiet na przełomie XIX i XX wieku (głównie w krajach anglosaskich);


lexentry: pol/sugerować__czasownik__1
written_rep: sugerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: navrhnout
sense_list:
czynić aluzję | podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie | stanowić poszlakę dla jakiegoś wniosku


lexentry: pol/sugilit__rzeczownik__1
written_rep: sugilit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sugilit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rzadki minerał z gromady krzemianów, przyjmujący barwy w odcieniach różu i fioletu, wykorzystywany w jubilerstwie;


lexentry: pol/suita__rzeczownik__1
written_rep: suita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suita
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;


lexentry: pol/suka__rzeczownik__1
written_rep: suka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anton
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (slangowo) samochód policyjny, szczególnie przeznaczony do przewozu więźniów


lexentry: pol/sukienka__rzeczownik__1
written_rep: sukienka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: šaty
sense_list:
(krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;


lexentry: pol/sukka__rzeczownik__1
written_rep: sukka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suka
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prowizoryczna budowla stawiana na żydowskie święto Sukkot, Święto Szałasów


lexentry: pol/sukkub__rzeczownik__1
written_rep: sukkub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: succubus
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) rodzaj mitycznego demona pod postacią pięknej kobiety kuszącego erotycznie mężczyzn we śnie;


lexentry: pol/suknia__rzeczownik__1
written_rep: suknia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: šaty
sense_list:
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;


lexentry: pol/sukulent__rzeczownik__1
written_rep: sukulent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sukulent
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina przystosowana do życia na gorących półpustyniach, posiadająca grube mięsiste pędy bądź liście, służące do gromadzenia wody;


lexentry: pol/sumak__rzeczownik__1
written_rep: sumak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: škumpa
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rhus, rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku


lexentry: pol/sumeryjski__przymiotnik__1
written_rep: sumeryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sumerský
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków


lexentry: pol/sumienie__rzeczownik__1
written_rep: sumienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svědomí
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło;


lexentry: pol/superbohater__rzeczownik__1
written_rep: superbohater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superhrdina
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pozytywny bohater literacki, filmowy lub komiksowy posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;


lexentry: pol/superksiężyc__rzeczownik__1
written_rep: superksiężyc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superměsíc
sense_list:
(potocznie, potoczny) (astronomia, astronomiczny) księżyc w pełni, obserwowany w syzygijnym perygeum;


lexentry: pol/supernowa__rzeczownik__1
written_rep: supernowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supernova
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazda, której jasność gwałtownie wzrosła na skutek wybuchowego odrzucenia przez nią swoich zewnętrznych warstw;


lexentry: pol/supersymetria__rzeczownik__1
written_rep: supersymetria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supersymetrie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) hipotetyczne posiadanie przez każdą cząstkę elementarną odpowiednika różniącego się od niej całkowitością spinu;


lexentry: pol/superżywność__rzeczownik__1
written_rep: superżywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superpotravina
sense_list:
(neologizm) żywność pochodzenia roślinnego o wysokiej wartości odżywczej ((na przykład) wysokiej zawartości polifenoli lub antyoksydantów) mająca korzystne działanie na zdrowie


lexentry: pol/suport__rzeczownik__1
written_rep: suport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: předkapela | předskokan | support
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) solista lub zespół muzyczny rozgrzewający publiczność, którego występ poprzedza wyjście na scenę gwiazdy koncertu;


lexentry: pol/supraporta__rzeczownik__1
written_rep: supraporta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supraporta
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjny element w formie malowidła, płaskorzeźby lub sztukaterii umieszczony ponad drzwiami;


lexentry: pol/surfing__rzeczownik__1
written_rep: surfing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: surfing
sense_list:
(sport, sportowy) ślizganie się na specjalnie przystosowanej do tego desce unoszącej się na fali morskiej;


