# translation

lexentry: pol/młodociany__rzeczownik__1
written_rep: młodociany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: adolescent
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks pracy) osoba, która ukończyła szesnaście, a nie ukończyła osiemnastu lat


lexentry: pol/młodociany__rzeczownik__1
written_rep: młodociany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: menor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks karny) osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21. roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24. roku życia


lexentry: pol/młodoturek__rzeczownik__1
written_rep: młodoturek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Joves Turc
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;


lexentry: pol/młodziwo__rzeczownik__1
written_rep: młodziwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calostre
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) pierwszy pokarm wydzielany przez gruczoły sutkowe ssaków zaraz po wydaniu potomka na świat;


lexentry: pol/młot__rzeczownik__1
written_rep: młot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martell
sense_list:
(sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem | (technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek


lexentry: pol/młotek__rzeczownik__1
written_rep: młotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martell
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ


lexentry: pol/młyn__rzeczownik__1
written_rep: młyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molí
sense_list:
budynek, w którym zboże miele się na mąkę | maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów


lexentry: pol/młyn_wodny__rzeczownik__1
written_rep: młyn wodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molí hidráulic
sense_list:
budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;


lexentry: pol/młynek__rzeczownik__1
written_rep: młynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molí
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy | (zdrobniale) od: młyn | gra planszowa przeznaczona dla dwóch osób | mały młyn


lexentry: pol/młynek_do_kawy__rzeczownik__1
written_rep: młynek do kawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molinet de cafè
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy


lexentry: pol/młóto__rzeczownik__1
written_rep: młóto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aiguardent de brisa
sense_list:
(spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) odpadki powstałe przy produkcji piwa, używane po wyługowaniu jako pasza dla zwierząt;


lexentry: pol/mżawka__rzeczownik__1
written_rep: mżawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plovisqueig | roina
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;


lexentry: pol/na__przyimek__1
written_rep: na
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: a | sobre
sense_list:
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem


lexentry: pol/na_miejscu__fraza_przyimkowa__1
written_rep: na miejscu
min_sense_num: 03
trans_list: en compte de
sense_list:
… służąca do wskazania, że ktoś stawia siebie w sytuacji innej osoby: gdyby ktoś był kimś innym, w czyimś położeniu


lexentry: pol/na_pohybel__wykrzyknik__1
written_rep: na pohybel
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: a baix
sense_list:
(książkowy) (żartobliwie) wyrażenie silnej dezaprobaty, życzenie komuś zguby, rychłego końca i ewentualnie też cierpienia


lexentry: pol/nabijać__czasownik__3
written_rep: nabijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: imitar
sense_list:
(potocznie, potoczny) oczerniać kogoś śmiechem, kpić z kogoś, ironizować lub żartować z czyichś wad, zachowań lub sytuacji


lexentry: pol/nabożeństwo__rzeczownik__1
written_rep: nabożeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devoció
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szacunek lub zachwyt okazywane komuś lub czemuś, często przesadny


lexentry: pol/nabrzmiewać__czasownik__1
written_rep: nabrzmiewać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: excel·lent
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) stawać się coraz intensywniejszym, silniejszym | powiększać swoją objętość wskutek nagromadzenia płynu lub innej substancji


lexentry: pol/nabycie__rzeczownik__1
written_rep: nabycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adquisició
sense_list:
(handel, handlowy) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskanie prawa majątkowego najczyściejszej prawa własności do jakiegoś dobra


lexentry: pol/nabyć__czasownik__1
written_rep: nabyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adquirir
sense_list:
(książkowy) zdobyć jakąś umiejętność, osiągnąć coś, dojść do czegoś | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (książkowy) wejść w posiadanie czegoś


lexentry: pol/nabój__rzeczownik__1
written_rep: nabój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartutx
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;


lexentry: pol/nabój__rzeczownik__1
written_rep: nabój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: càrrega
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka ładunku miotającego niezbędna do spowodowania wybuchu gazów w lufie, umieszczana oddzielnie w komorze nabojowej za pociskiem


lexentry: pol/nabłonek__rzeczownik__1
written_rep: nabłonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epiteli
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu


lexentry: pol/nachalny__przymiotnik__1
written_rep: nachalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: intrusiu
sense_list:
(potocznie, potoczny) taki, który niegrzecznie domaga się czegoś | (potocznie, potoczny) świadczący o czyimś natręctwie, czyjejś nachalności


lexentry: pol/nacięcie_krocza__rzeczownik__1
written_rep: nacięcie krocza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: episiotomia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;


lexentry: pol/nacjonalistyczny__przymiotnik__1
written_rep: nacjonalistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nacionalista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów


lexentry: pol/nacjonalizacja__rzeczownik__1
written_rep: nacjonalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estatalització
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela;


lexentry: pol/nacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: nacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nacionalisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;


lexentry: pol/naczelny__rzeczownik__1
written_rep: naczelny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: primat
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;


lexentry: pol/naczynie__rzeczownik__1
written_rep: naczynie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vas
sense_list:
(biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)


lexentry: pol/naczynie_włosowate__rzeczownik__1
written_rep: naczynie włosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capil·lar
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) najmniejsze naczynie krwionośne lub limfatyczne, docierające do każdej części ciała


lexentry: pol/nadajnik__rzeczownik__1
written_rep: nadajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transmissor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika


lexentry: pol/nadawca__rzeczownik__1
written_rep: nadawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remitent
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę | ten, kto nadaje komunikat, wiadomość


lexentry: pol/nadbitka__rzeczownik__1
written_rep: nadbitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: separata
sense_list:
(poligrafia) artykuł pochodzący z czasopisma lub pracy zbiorowej wydrukowany osobno z tego samego składu drukarskiego;


lexentry: pol/nadprzewodnictwo__rzeczownik__1
written_rep: nadprzewodnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superconductivitat
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;


lexentry: pol/nadrzędny__przymiotnik__1
written_rep: nadrzędny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: principal
sense_list:
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany


lexentry: pol/nadstępka__rzeczownik__1
written_rep: nadstępka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carlinga
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu;


lexentry: pol/nadtlenek__rzeczownik__1
written_rep: nadtlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peròxid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny zawierający grupę nadtlenkową (O₂²⁻), tj. dwa atomy tlenu połączone wiązaniem pojedynczym


lexentry: pol/nadtlenek_wodoru__rzeczownik__1
written_rep: nadtlenek wodoru
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aigua oxigenada
sense_list:
(chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu;


lexentry: pol/nadwaga__rzeczownik__1
written_rep: nadwaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sobrepès
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;


lexentry: pol/nadwrażliwość__rzeczownik__1
written_rep: nadwrażliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipersensibilitat
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) indywidualna cecha organizmu, która polega na występowaniu nieprawidłowych, nadmiernych reakcji przy kontakcie z jakimś czynnikiem zewnętrznym;


lexentry: pol/nadwzroczność__rzeczownik__1
written_rep: nadwzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipermetropia
sense_list:
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;


lexentry: pol/nafta__rzeczownik__1
written_rep: nafta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: querosè
sense_list:
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;


lexentry: pol/naftalen__rzeczownik__1
written_rep: naftalen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naftalina
sense_list:
(chemia, chemiczny) węglowodór występujący w temperaturze pokojowej w postaci białych i krystalicznych płatków;


lexentry: pol/nagadać__czasownik__1
written_rep: nagadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: antena parabòlica
sense_list:
(potocznie, potoczny) obmówić kogoś przed kimś innym; powiedzieć komuś coś niewłaściwego o kimś innym


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
written_rep: naganiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esquivador
sense_list:
(środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania


lexentry: pol/nagietek__rzeczownik__1
written_rep: nagietek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calèndula
sense_list:
(botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju nagietek (1.1)


lexentry: pol/nagniotek__rzeczownik__1
written_rep: nagniotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: durícia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zrogowacenie naskórka w postaci twardego, wrastającego guzka, powstające głównie na kończynach;


lexentry: pol/nagrobek__rzeczownik__1
written_rep: nagrobek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: làpida
sense_list:
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;


lexentry: pol/nagrywarka__rzeczownik__1
written_rep: nagrywarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brenner
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;


lexentry: pol/nagład__rzeczownik__1
written_rep: nagład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rom
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scophthalmus rhombus L., gatunek morskiej ryby przydennej z rodziny nagładowatych;


lexentry: pol/nagłówek__rzeczownik__1
written_rep: nagłówek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: títol
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w edytorach tekstu, obszar na górnym marginesie strony, mogący zawierać tekst lub grafikę


lexentry: pol/najem__rzeczownik__1
written_rep: najem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lloguer
sense_list:
oddanie komuś albo przyjęcie od kogoś określonej własności za umówioną zapłatę do czasowego użytkowania


lexentry: pol/naklejka__rzeczownik__1
written_rep: naklejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adhesiu
sense_list:
zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;


lexentry: pol/nakręcać__czasownik__1
written_rep: nakręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: esperonar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wpływać na kogoś, sprawiając że nabiera więcej chęci i energii do działania


lexentry: pol/nakręcać__czasownik__1
written_rep: nakręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vent
sense_list:
uruchamiać jakieś urządzenie (lub podtrzymywać jego działanie), kręcąc pokrętłem naciągającym sprężynę wewnątrz tego urządzenia


lexentry: pol/nakładać__czasownik__1
written_rep: nakładać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: imposar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustanowić dla kogoś lub czegoś określony obowiązek albo karę


lexentry: pol/nalewka__rzeczownik__1
written_rep: nalewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infusió
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo


lexentry: pol/nalewka__rzeczownik__1
written_rep: nalewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: licor
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem


lexentry: pol/naleśnik__rzeczownik__1
written_rep: naleśnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crep | crepè
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;


lexentry: pol/nalot__rzeczownik__1
written_rep: nalot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atrapar
sense_list:
(potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.


lexentry: pol/nalot_dywanowy__rzeczownik__1
written_rep: nalot dywanowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bombardeig en estora
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) atak lotniczy z użyciem samolotów bombowych, mający na celu całkowite zniszczenie wyznaczonego terenu;


lexentry: pol/namiot__rzeczownik__1
written_rep: namiot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tenda
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;


lexentry: pol/namiętność__rzeczownik__1
written_rep: namiętność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passió
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką | stan uczuciowy występujący z wielką siłą, w szczególności w odniesieniu do miłości fizycznej


lexentry: pol/nano-__przedrostek__1
written_rep: nano-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: nano-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem


lexentry: pol/nanoelektronika__rzeczownik__1
written_rep: nanoelektronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nanoelectrònica
sense_list:
termin odnoszący się do komponentów elektronicznych (zwykle tranzystorów) opartych na strukturach nanometrowych;


lexentry: pol/nanotechnologia__rzeczownik__1
written_rep: nanotechnologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nanotecnologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) interdyscyplinarna dziedzina nauki zajmująca się tworzeniem i zastosowaniem materiałów oraz urządzeń w skali nanometrycznej (1–100 nm) czyli na poziomie pojedynczych atomów i cząsteczek;


lexentry: pol/napadowa_nocna_hemoglobinuria__rzeczownik__1
written_rep: napadowa nocna hemoglobinuria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemoglobinúria paroxística nocturna
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadkie schorzenie erytrocytów objawiające się brakiem czynników broniących przed ich rozpadem;


lexentry: pol/napalm__rzeczownik__1
written_rep: napalm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: napalm
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;


lexentry: pol/napar__rzeczownik__1
written_rep: napar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infusió
sense_list:
spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;


lexentry: pol/naparstnica__rzeczownik__1
written_rep: naparstnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: didalera
sense_list:
(botanika, botaniczny) Digitalis, rodzaj trujących roślin zielnych z rodziny babkowatych, o dużych, dzwonkowatych kwiatach;


lexentry: pol/napełniać__czasownik__1
written_rep: napełniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: omplir
sense_list:
sprawiać, że coś staje się pełne | wywoływać stany emocjonalne | zajmować wszystkie wolne miejsca, np. w teatrze, na stadionie, na parkingu


lexentry: pol/napierśnik__rzeczownik__1
written_rep: napierśnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuirassa
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz będący częścią zbroi, osłaniającą piersi


lexentry: pol/napięcie__rzeczownik__1
written_rep: napięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voltatge
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia


lexentry: pol/napomykać__czasownik__1
written_rep: napomykać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: donar a entendre
sense_list:
wspominać coś mimochodem, nie wprost, delikatnie zasugerować lub powiedzieć coś krótko i nieformalnie


lexentry: pol/naprawa__rzeczownik__1
written_rep: naprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reparació
sense_list:
doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów | wynagradzanie komuś czegoś


lexentry: pol/naprężenie__rzeczownik__1
written_rep: naprężenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tensió
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) stan pozostawania w stanie pomiędzy dwiema lub więcej siłami, które działają w opozycji do siebie


lexentry: pol/napór__rzeczownik__1
written_rep: napór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pressió
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła nacisku jaką ciecz wywiera na powierzchnię; | (przenośnie, przenośnia) silne oddziaływanie | silna presja fizyczna na coś lub kogoś


lexentry: pol/napęd__rzeczownik__1
written_rep: napęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passeig
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do nadawania ruchu jakiemuś mechanizmowi | coś, co pobudza kogoś lub coś do działania


lexentry: pol/naramiennik__rzeczownik__1
written_rep: naramiennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espatllera
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) umieszczony na ramieniu munduru pasek materiału, służący do zamocowania odznak stopni wojskowych lub innych odznak przynależności;


lexentry: pol/narciarz__rzeczownik__1
written_rep: narciarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esquiador
sense_list:
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo


lexentry: pol/narcyz__rzeczownik__1
written_rep: narcyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narcís
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju narcyz (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat narcyza (1.2) | (botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;


lexentry: pol/narcyzm__rzeczownik__1
written_rep: narcyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narcisisme
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby


lexentry: pol/nard__rzeczownik__1
written_rep: nard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espicanard
sense_list:
(botanika, botaniczny) nazwa roślin z rodzaju kozłek, głównie kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), nardu celtyckiego (Valeriana celtica), a także nardu indyjskiego (Nardostachys Jatamansi), znanych od starożytności, stosowanych do produkcji pachnideł oraz jako składnik mieszanek leczniczych


lexentry: pol/nard__rzeczownik__1
written_rep: nard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pèl caní
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) olejek eteryczny uzyskiwany z nardu (1.2) używany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym


lexentry: pol/narkolepsja__rzeczownik__1
written_rep: narkolepsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narcolèpsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;


lexentry: pol/narodowość__rzeczownik__1
written_rep: narodowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nacionalitat
sense_list:
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;


lexentry: pol/narodowy__przymiotnik__1
written_rep: narodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nacional
sense_list:
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem


lexentry: pol/narodowy_socjalizm__rzeczownik__1
written_rep: narodowy socjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nacionalsocialisme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;


lexentry: pol/narożnik__rzeczownik__1
written_rep: narożnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cantó
sense_list:
(budownictwo) miejsce styku dwóch ścian zewnętrznych | narożna część pomieszczenia lub wydzielonej przestrzeni, np. boiska


lexentry: pol/narracja__rzeczownik__1
written_rep: narracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narració
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sposób wypowiedzi w epickim utworze literackim lub w filmie prezentującej świat przedstawiony;


lexentry: pol/narracyjny__przymiotnik__1
written_rep: narracyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: narratiu
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiający sobą występujące po kolei zdarzenia; stanowiący narrację


lexentry: pol/narta__rzeczownik__1
written_rep: narta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esquí
sense_list:
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;


lexentry: pol/nartnik__rzeczownik__1
written_rep: nartnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teixidor
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodziny Gerridae, nartnikowatych, z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, który potrafi chodzić po powierzchni wody


lexentry: pol/narwal__rzeczownik__1
written_rep: narwal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narval
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Monodon monoceros, duży ssak morski z charakterystycznym pojedynczym, spiralnie skręconym kłem, żyjący w morzach arktycznych;


lexentry: pol/narybek__rzeczownik__1
written_rep: narybek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aleví
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) młode ryby (do ukończenia pierwszego roku życia), które po zużyciu zawartości woreczka żółtkowego rozpoczęły samodzielne zdobywanie pokarmu;


lexentry: pol/narzecze__rzeczownik__1
written_rep: narzecze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialecte
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od języka standardowego; | (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka;


lexentry: pol/narzędzie__rzeczownik__1
written_rep: narzędzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eina
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania; | (informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania


lexentry: pol/nasienie__rzeczownik__1
written_rep: nasienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esperma
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;


lexentry: pol/nasiono__rzeczownik__1
written_rep: nasiono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: llavor
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;


lexentry: pol/nastawa_ołtarzowa__rzeczownik__1
written_rep: nastawa ołtarzowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retaule
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tylna dekoracja ołtarza kościelnego ustawiana na mensie;


lexentry: pol/nasycony__przymiotnik__1
written_rep: nasycony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: saturat
sense_list:
(chemia, chemiczny) mający między atomami węgla oraz między nimi a innymi atomami jedynie wiązania pojedyncze | (chemia, chemiczny) zawierający największą ilość czystej substancji


lexentry: pol/naszpikować__czasownik__1
written_rep: naszpikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: llard
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wprowadzić do wnętrza produktu spożywczego (najczęściej mięsa) kawałki tłuszczu (słoniny) lub inne dodatki smakowe, wbijając je głęboko w strukturę produktu | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) umieścić w tekście, wypowiedzi lub utworze artystycznym nienaturalnie dużą liczbę cytatów, terminów specjalistycznych, zapożyczeń lub innych powtarzających się elementów


lexentry: pol/naszywka__rzeczownik__1
written_rep: naszywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apedaçar
sense_list:
naszyty na odzież (w szczególności na mundur) niewielki kawałek tkaniny z napisem lub znakiem, jako emblemat wyróżniający


lexentry: pol/nasączać__czasownik__1
written_rep: nasączać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: penetrar
sense_list:
wprowadzać ciecz do czegoś tak, aby materiał, substancja lub powierzchnia ją wchłonęła lub była wilgotna


lexentry: pol/natywny__przymiotnik__1
written_rep: natywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indígena
sense_list:
(informatyka, informatyczny) właściwy danemu środowisku informatycznemu, programowi, językowi programowania itd. | rodzimy | taki, jak w warunkach naturalnych


lexentry: pol/nauka__rzeczownik__1
written_rep: nauka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciència
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;


lexentry: pol/nauki_polityczne__rzeczownik__1
written_rep: nauki polityczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: politicologia
sense_list:
nauki zajmujące się problemami dotyczącymi polityki oraz zdobywaniem i sprawowaniem władzy w państwie;


lexentry: pol/nauki_społeczne__rzeczownik__1
written_rep: nauki społeczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciències socials
sense_list:
nauki zajmujące się społeczeństwem, badające z różnych punktów widzenia zjawiska i procesy społeczne;


lexentry: pol/nawa__rzeczownik__1
written_rep: nawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nau
sense_list:
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;


lexentry: pol/nawalić__czasownik__1
written_rep: nawalić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: espatllar-se
sense_list:
(potocznie, potoczny) zawieść w czymś, nie zdołać zrobić czegoś z własnej winy | (potocznie, potoczny) zepsuć się


lexentry: pol/nawet__partykuła__1
written_rep: nawet
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: fins i tot
sense_list:
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją | …wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru


lexentry: pol/nawias__rzeczownik__1
written_rep: nawias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parèntesi
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.; | (termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)


lexentry: pol/nawietrzny__przymiotnik__1
written_rep: nawietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sobrevent
sense_list:
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po stronie, na którą wieje wiatr | (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mający tendencję do samoistnego obracania dzioba w stronę wiatru


lexentry: pol/nawigacja__rzeczownik__1
written_rep: nawigacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navegació
sense_list:
(astronautyka, astronautyczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prowadzenie statku, samolotu lub pojazdu kosmicznego | (astronomia, astronomiczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych


lexentry: pol/nawigator__rzeczownik__1
written_rep: nawigator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navigant
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) oficer na pokładzie statku lub samolotu zajmujący się nawigacją


lexentry: pol/nawracać__czasownik__1
written_rep: nawracać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: convertir
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pobudzać wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary


lexentry: pol/nawyk__rzeczownik__1
written_rep: nawyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: costum
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;


lexentry: pol/nawóz__rzeczownik__1
written_rep: nawóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adob
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;


lexentry: pol/nazarejczyk__rzeczownik__1
written_rep: nazarejczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natzarè
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (dawniej, dawny) Jezus Chrystus | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek sekty judeochrześcijańskiej;


lexentry: pol/nazewnictwo__rzeczownik__1
written_rep: nazewnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onomàstica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ogół nazw własnych, tj. osobowych i miejscowych oraz dział językoznawstwa zajmujący się nimi


lexentry: pol/naziemny__przymiotnik__1
written_rep: naziemny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: terrestre
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) prowadzący tryb życia na powierzchni ziemi, a nie na drzewach czy innych poziomach


lexentry: pol/nazista__rzeczownik__1
written_rep: nazista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nazi
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu


lexentry: pol/nazistowski__przymiotnik__1
written_rep: nazistowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nazi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nazizmem lub nazistami, dotyczący nazizmu lub nazistów


lexentry: pol/nazizm__rzeczownik__1
written_rep: nazizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nazisme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;


lexentry: pol/nałóg__rzeczownik__1
written_rep: nałóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: addicció
sense_list:
(medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;


lexentry: pol/naśladowanie__rzeczownik__1
written_rep: naśladowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imitació
sense_list:
wzorowanie się w postępowaniu, działaniu na zachowaniu innych, postępowanie w sposób podobny jak robią coś inni


lexentry: pol/neandertalczyk__rzeczownik__1
written_rep: neandertalczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neandertal
sense_list:
(paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego; | (przenośnie, przenośnia) (ekspresywnie, ekspresywny) osoba nieokrzesana


lexentry: pol/nefrolog__rzeczownik__1
written_rep: nefrolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nefròleg
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek


lexentry: pol/negacja__rzeczownik__1
written_rep: negacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: negació
sense_list:
zaprzeczenie, przeciwieństwo | (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) zaprzeczenie w logice, symbol odpowiadający słowu „nie”; | odrzucenie, podważanie słuszności


lexentry: pol/negatywny__przymiotnik__1
written_rep: negatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: negatiu
sense_list:
niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy | wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący | stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu)


lexentry: pol/negocjacje__rzeczownik__1
written_rep: negocjacje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: negociació
sense_list:
rozmowy prowadzone przez upoważnionych przedstawicieli dwu lub większej liczby państw, organizacji itp.


lexentry: pol/nekrolog__rzeczownik__1
written_rep: nekrolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esquela
sense_list:
afisz z zawiadomieniem o czyjejś śmierci i terminie pogrzebu | notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;


lexentry: pol/nekromancja__rzeczownik__1
written_rep: nekromancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nigromància
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;


lexentry: pol/nekroza__rzeczownik__1
written_rep: nekroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: necrosi
sense_list:
(biologia, biologiczny) nieodwracalny proces obumierania komórek lub tkanek spowodowany urazem, niedokrwieniem, zakażeniem, toksynami lub innymi czynnikami patologicznymi


lexentry: pol/nektar__rzeczownik__1
written_rep: nektar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nèctar
sense_list:
(botanika, botaniczny) (pszczelarstwo, pszczelarski) słodki sok wydzielany przez kwiaty | (mitologia grecka) napój bogów dający im nieśmiertelność


lexentry: pol/nektarynka__rzeczownik__1
written_rep: nektarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nectarina
sense_list:
(spożywczy) owoc nektarynki (1.1) | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica, Prunus persica var. nectarina odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;


lexentry: pol/neoliberalizm__rzeczownik__1
written_rep: neoliberalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neoliberalisme
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;


lexentry: pol/neopren__rzeczownik__1
written_rep: neopren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neoprè
sense_list:
(chemia, chemiczny) nazwa handlowa syntetycznego kauczuku chloropenowego, który w postaci spienionej jest lekkim i wytrzymałym materiałem stoswanym m.in. do produkcji skafandrów nurkowych;


lexentry: pol/neoproterozoik__rzeczownik__1
written_rep: neoproterozoik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Neoproterozoic
sense_list:
(geologia, geologiczny) ostatnia, najmłodsza era (lub eratem) proterozoiku, trwająca 1000 – 542 milionów lat temu;


lexentry: pol/nerpa__rzeczownik__1
written_rep: nerpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foca marbrada
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Pusa hispida, mała foka o ciemnym futrze z jasnymi kolistymi plamami, żyje w głównie morzach arktycznych;


lexentry: pol/nerw__rzeczownik__1
written_rep: nerw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nervi
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;


lexentry: pol/nerwica__rzeczownik__1
written_rep: nerwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurosi
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;


lexentry: pol/nestorianizm__rzeczownik__1
written_rep: nestorianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nestorianisme
sense_list:
(teologia, teologiczny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;


lexentry: pol/neurastenia__rzeczownik__1
written_rep: neurastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurastènia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;


lexentry: pol/neurobiologia__rzeczownik__1
written_rep: neurobiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurobiologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;


lexentry: pol/neurochirurgia__rzeczownik__1
written_rep: neurochirurgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurocirurgia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;


lexentry: pol/neuroleptyk__rzeczownik__1
written_rep: neuroleptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurolèptic
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic


lexentry: pol/neurolog__rzeczownik__1
written_rep: neurolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuròleg
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego


lexentry: pol/neuron__rzeczownik__1
written_rep: neuron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurona
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;


lexentry: pol/neuroprzekaźnik__rzeczownik__1
written_rep: neuroprzekaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurotransmissor
sense_list:
(biologia, biologiczny) substancja wydzielana przez synapsy komórek nerwowych, która umożliwia przekazywanie sygnałów pomiędzy komórkami nerwowymi


lexentry: pol/neuroróżnorodność__rzeczownik__1
written_rep: neuroróżnorodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurodiversitat
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) termin oznaczający uznawanie i szanowanie wyjątkowych sposobów funkcjonowania mózgu poszczególnych osób, obejmując szereg różnic neurologicznych, w tym ADHD, spektrum autyzmu, dysleksję, synestezję i inne bez patologizowania ich;


lexentry: pol/neutralność__rzeczownik__1
written_rep: neutralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neutralitat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami


lexentry: pol/neutralność_węglowa__rzeczownik__1
written_rep: neutralność węglowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neutralitat de carboni
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) strategia kompensowania emisji dwutlenku węgla przez sekwestrację lub zakup kredytów węglowych;


lexentry: pol/neutrino__rzeczownik__1
written_rep: neutrino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neutrí
sense_list:
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;


lexentry: pol/nibynóżka__rzeczownik__1
written_rep: nibynóżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudòpode
sense_list:
(biologia, biologiczny) specjalna wypustka plazmatyczna o zmiennym kształcie, występująca u niektórych pierwotniaków;


lexentry: pol/nic__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nic
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: res
sense_list:
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu


lexentry: pol/nie__partykuła__1
written_rep: nie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: no
sense_list:
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś | wyraża zakaz | zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów


lexentry: pol/nie_ma_tego_złego,_co_by_na_dobre_nie_wyszło__przysłowie__1
written_rep: nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: no hi ha mal que per bé no vingui no hi ha mal que per bé no vinga
sense_list:
każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany


lexentry: pol/nieagresja__rzeczownik__1
written_rep: nieagresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: no-agressió
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewystępowanie zbrojne jednego państwa przeciwko innemu


lexentry: pol/niebezpieczny__przymiotnik__1
written_rep: niebezpieczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perillós
sense_list:
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego


lexentry: pol/niebieski__przymiotnik__1
written_rep: niebieski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: blau
sense_list:
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/niebo__rzeczownik__1
written_rep: niebo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cel
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie


lexentry: pol/niech_odpoczywa_w_pokoju__wykrzyknik__1
written_rep: niech odpoczywa w pokoju
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: descansi en pau
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolicki akt strzelisty do Boga za zmarłą osobę


lexentry: pol/niecierpek__rzeczownik__1
written_rep: niecierpek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bàlsam
sense_list:
(botanika, botaniczny) Impatiens, rodzaj roślin zielnych z rodziny niecierpkowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju niecierpek (1.1)


lexentry: pol/nieco__przysłówek__1
written_rep: nieco
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: algun
sense_list:
przysłówek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy | w niewielkim stopniu intensywniej


lexentry: pol/nieco__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nieco
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 02
trans_list: algun
sense_list:
zaimek informujący o niewielkiej liczbie (ilości) | zaimek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy


lexentry: pol/nieczułość__rzeczownik__1
written_rep: nieczułość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insensibilitat
sense_list:
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od: nieczuły | odporność na coś, nieodczuwanie czegoś ((na przykład) bólu)


lexentry: pol/nieczystość__rzeczownik__1
written_rep: nieczystość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impuresa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego


lexentry: pol/niedemokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: niedemokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antidemocràtic
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) będący zaprzeczeniem demokracji; inny niż demokratyczny


lexentry: pol/niedobitek__rzeczownik__1
written_rep: niedobitek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supervivent
sense_list:
osoba ocalała z pogromu, ludobójstwa, więzienia, katastrofy naturalnej, itp., zazwyczaj jedna z nielicznych


lexentry: pol/niedochodowy__przymiotnik__1
written_rep: niedochodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: organització sense ànim de lucre
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) z zasady nastawiony nie na osiąganie zysków, ale na realizację celów np. charytatywnych, oświatowych


lexentry: pol/niedojrzały__przymiotnik__1
written_rep: niedojrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: immadur
sense_list:
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie


lexentry: pol/niedokrwienie__rzeczownik__1
written_rep: niedokrwienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isquèmia
sense_list:
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu;


lexentry: pol/niedowład__rzeczownik__1
written_rep: niedowład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parèsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zmniejszenie siły mięśniowej lub ograniczenie zakresu ruchu, bądź częściowa utrata możliwości ruchu;


lexentry: pol/niedożywienie__rzeczownik__1
written_rep: niedożywienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desnutrició
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów;


lexentry: pol/niedźwiedź_himalajski__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź himalajski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ós del Tibet
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus thibetanus Cuvier, duży azjatycki ssak drapieżny z rodziny niedźwiedziowatych;


lexentry: pol/niedźwiedź_polarny__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ós polar | ós blanc
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus Phipps, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;


lexentry: pol/niejednoznaczność__rzeczownik__1
written_rep: niejednoznaczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambigüitat
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co niejednoznaczne, mające więcej niż jedno znaczenie | (książkowy) cecha tego, co niejednoznaczne, ambiwalentne i dwuznaczne


lexentry: pol/nielegał__rzeczownik__1
written_rep: nielegał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: il·legal
sense_list:
(z rosyjskiej terminologii wywiadowczej) agent albo kadrowy pracownik wywiadu („nielegalnego”), który operuje na terytorium obcego państwa pod przykryciem, bez statusu dyplomatycznego


lexentry: pol/nieletni__rzeczownik__1
written_rep: nieletni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: menor
sense_list:
w prawie karnym: osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia


lexentry: pol/niemal__partykuła__1
written_rep: niemal
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: gairebé
sense_list:
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było


lexentry: pol/niemetal__rzeczownik__1
written_rep: niemetal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: no-metall
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego;


lexentry: pol/niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: alemany | alt alemany
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);


lexentry: pol/niemniej_jednak__fraza_spójnikowa__1
written_rep: niemniej jednak
min_sense_num: 01
trans_list: nogensmenys
sense_list:
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu


lexentry: pol/niemobilność__rzeczownik__1
written_rep: niemobilność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: immobilitat
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co niemobilne; trudność wprowadzenia w ruch; brak zdolności do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków


lexentry: pol/nienawidzić__czasownik__1
written_rep: nienawidzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: odiar
sense_list:
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś


lexentry: pol/nieobecny__przymiotnik__1
written_rep: nieobecny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: absent
sense_list:
taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa | (przenośnie, przenośnia) będący myślami gdzie indziej


lexentry: pol/nieobliczalny__przymiotnik__1
written_rep: nieobliczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: incalculable
sense_list:
niedający się przewidzieć lub wytłumaczyć | reagujący w sposób nieoczekiwany | taki, którego nie można obliczyć


lexentry: pol/nieodpowiedzialny__przymiotnik__1
written_rep: nieodpowiedzialny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: irresponsable
sense_list:
taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać


lexentry: pol/niepełnoletniość__rzeczownik__1
written_rep: niepełnoletniość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minoria
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nieposiadanie wieku określonego przez prawo jako wymagany dla pełnoletniości


lexentry: pol/niepoczytalność__rzeczownik__1
written_rep: niepoczytalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bogeria
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) brak możliwości rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych


lexentry: pol/niepoliczalny__przymiotnik__1
written_rep: niepoliczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: incomptable
sense_list:
(o rzeczownikach) taki, który ma tylko liczbę pojedynczą i nie może mieć przedimka nieokreślonego | taki, który nie daje się policzyć


lexentry: pol/nieposłuszeństwo_obywatelskie__rzeczownik__1
written_rep: nieposłuszeństwo obywatelskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desobediència civil
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) świadome złamanie prawa w imię wyższych wartości, walki politycznej lub dobra społeczeństwa;


lexentry: pol/nieprzyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: nieprzyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enemic
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk | ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś


lexentry: pol/nieruchomość__rzeczownik__1
written_rep: nieruchomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: béns immobles
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;


lexentry: pol/nierząd__rzeczownik__1
written_rep: nierząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adulteri
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi


lexentry: pol/nierówny__przymiotnik__1
written_rep: nierówny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: desigual
sense_list:
mający zmienne tempo | niemający równej, gładkiej, jednolitej powierzchni | inny, różniący się pod względem wielkości, siły, natężenia


lexentry: pol/nieskończoność__rzeczownik__1
written_rep: nieskończoność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infinitat
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dowolna liczba kardynalna większa od każdej liczby naturalnej | (matematyka, matematyczny) punkt leżący "na horyzoncie" do którego może dążyć funkcja lub ciąg | (matematyka, matematyczny) właściwość zbioru liczniejszego od każdego zbioru n-elementowego, gdzie n jest liczbą naturalną | brak końca i granic w czasie | brak końca i granic w przestrzeni


lexentry: pol/niesporczak__rzeczownik__1
written_rep: niesporczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tardígrad
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Tardigrada, typ bardzo małych zwierząt bezkręgowych; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z typu niesporczak (1.1)


lexentry: pol/niestabilność__rzeczownik__1
written_rep: niestabilność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inestabilitat
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest chwiejne, niezachowujące równowagi | (odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest niestabilne, zmienne, ulegające częstym wahaniom


lexentry: pol/nieszpułka__rzeczownik__1
written_rep: nieszpułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nespra
sense_list:
(botanika, botaniczny) Mespilus, krzew lub niewielkie drzewko o białych kwiatach i pomarańczowych owocach; w Polsce roślina o charakterze ozdobnym, w cieplejszym klimacie owocodajna | owoc nieszpułki (1.1) nadający się do jedzenia po przemarznięciu


lexentry: pol/nietolerancja__rzeczownik__1
written_rep: nietolerancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intolerància
sense_list:
brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś | negatywne reagowanie organizmu na pokarm, szczepionkę itd.


lexentry: pol/nieudacznik__rzeczownik__1
written_rep: nieudacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fracàs
sense_list:
(potocznie, potoczny) (deprecjatywny) człowiek nieudolny,osoba, której nie wiedzie się; życiowy pechowiec


lexentry: pol/nieważny__przymiotnik__1
written_rep: nieważny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: intranscendent
sense_list:
niemający znaczenia; bez znaczenia; bez wpływu na cokolwiek | o człowieku: mający małe możliwości, niewiele znaczący


lexentry: pol/nieważny__przymiotnik__1
written_rep: nieważny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: invàlid
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bez mocy prawnej | bez istotnego elementu i z tego powodu bez znaczenia


lexentry: pol/niewiadoma__rzeczownik__1
written_rep: niewiadoma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incògnita
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wielkość poszukiwana w równaniu lub nierówności, zwykle oznaczona literą x, y, lub z | coś, o czym nic nie wiemy, nie potrafimy przewidzieć


lexentry: pol/niewierząca__rzeczownik__1
written_rep: niewierząca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incrèdul
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która nie wyznaje żadnej religii, która nie wierzy w istnienie danego Boga


lexentry: pol/niewierzący__imiesłów_przymiotnikowy__1
written_rep: niewierzący
part_of_speech: participleAdjective
min_sense_num: 01
trans_list: incrèdul
sense_list:
(teologia, teologiczny) w kontekście wiary, wyznania: który nie wyznaje żadnej religii, niereligijny


lexentry: pol/niewinność__rzeczownik__1
written_rep: niewinność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: innocència
sense_list:
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu


lexentry: pol/niewolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: niewolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esclavitud | esclavatge
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;


lexentry: pol/niewydolność_serca__rzeczownik__1
written_rep: niewydolność serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fallida cardíaca
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba serca, w sytuacji gdy nie jest ono w stanie pompować krwi tak, by zachować organizm w równowadze metabolicznej


lexentry: pol/niewypał__rzeczownik__1
written_rep: niewypał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fracàs
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś, co się komuś nie udało, choć dobrze się zapowiadało | stara amunicja lub miny, które nie wybuchły


lexentry: pol/niewypłacalność__rzeczownik__1
written_rep: niewypłacalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insolvència
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, kiedy dłużnik nie ma możliwości spłaty swoich zobowiązań z posiadanego majątku;


lexentry: pol/niewątpliwie__przysłówek__1
written_rep: niewątpliwie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: indubtablement
sense_list:
najprawdopodowniej tak jest (taki jest stan rzeczy lub wyrażający daną opinię jest o tym przekonany)


lexentry: pol/niezadowolenie__rzeczownik__1
written_rep: niezadowolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descontentament | insatisfacció
sense_list:
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem


lexentry: pol/niezależność__rzeczownik__1
written_rep: niezależność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: independència
sense_list:
bycie niezależnym od kogoś lub czegoś | (statystyka, statystyczny) brak wpływu jednego zdarzenia losowego na warunkowe prawdopodobieństwo drugiego; | (statystyka, statystyczny) brak wpływu wartości jednej zmiennej losowej na warunkowy rozkład prawdopodobieństwa drugiej;


lexentry: pol/niezależny__przymiotnik__1
written_rep: niezależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: independent
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nienależący do żadnej z rywalizujących partii | niepowiązany, niemający ze sobą związku | samodzielny, niepodporządkowany, niebędący w zależności od nikogo ani niczego


lexentry: pol/niezawodność__rzeczownik__1
written_rep: niezawodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiabilitat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) cecha systemu poprawnie działającego przez wymagany czas; | cecha tego, co nie zawodzi, na czym lub kim można polegać


lexentry: pol/niezgrabny__przymiotnik__1
written_rep: niezgrabny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: maldestre
sense_list:
niezręczny, charakteryzujący się brakiem zręczności; niezdarny, niewprawny | świadczący o braku zręczności


lexentry: pol/niezręczny__przymiotnik__1
written_rep: niezręczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: retret
sense_list:
niemający sprytu, biegłości, znajomości czegoś | niemający zręczności, (także, też) świadczący o braku zręczności


lexentry: pol/niełupka__rzeczownik__1
written_rep: niełupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aqueni
sense_list:
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;


lexentry: pol/nihilizm__rzeczownik__1
written_rep: nihilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nihilisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;


lexentry: pol/nikab__rzeczownik__1
written_rep: nikab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nicab
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) element stroju noszonego przez muzułmanki jako zasłona na twarz (często chusta), lecz nie wymagany przez islam;


lexentry: pol/nikielin__rzeczownik__1
written_rep: nikielin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady arsenków o metalicznym połysku i miedzianoczerwonym kolorze;


lexentry: pol/nikstamalizacja__rzeczownik__1
written_rep: nikstamalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nixtamalització
sense_list:
(spożywczy) proces obróbki ziaren kukurydzy polegający na gotowaniu jej w zasadowej zawiesinie wody wapiennej lub potażu wypłukanego z popiołu drzewnego;


lexentry: pol/nimfa__rzeczownik__1
written_rep: nimfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nimfa
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej i rzymskiej boginka mająca postać pięknej, młodej dziewczyny, będąca uosobieniem sił przyrody | (zoologia, zoologiczny) ostatnie stadium larwalne niektórych pajęczaków i owadów


lexentry: pol/niski__przymiotnik__1
written_rep: niski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: baix
sense_list:
mający mały wymiar w pionie | mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości | oceniany ujemnie w sensie moralnym


lexentry: pol/nisza__rzeczownik__1
written_rep: nisza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fornícula
sense_list:
(architektura, architektoniczny) odrębna część większego pomieszczenia, powstała poprzez załamanie i cofnięcie ściany


lexentry: pol/nisza__rzeczownik__1
written_rep: nisza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nínxol
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby | (geologia, geologiczny) zagłębienie w skale | coś względnie małego, co jest nieco niżej położone w obrębie większej powierzchni | niezajęta i mniejsza część jakiejś dziedziny, postaci przejawu życia


lexentry: pol/niszczyciel__rzeczownik__2
written_rep: niszczyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: destructor
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;


lexentry: pol/nitrogliceryna__rzeczownik__1
written_rep: nitrogliceryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nitroglicerina
sense_list:
(chemia, chemiczny) oleista, wybuchowa ciecz o wzorze sumarycznym C3H5N3O9, używana głównie w produkcji dynamitu oraz jako lek rozszerzający naczynia krwionośne;


lexentry: pol/nitryfikacja__rzeczownik__1
written_rep: nitryfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nitrificació
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) utlenienie amoniaku do azotynów i azotynów do azotanów przeprowadzany przez bakterie nitryfikacyjne;


lexentry: pol/niziołek__rzeczownik__1
written_rep: niziołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitjà
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) istota niskiego wzrostu charakteryzująca się krępą budową ciała i dużymi stopami


lexentry: pol/nizyna__rzeczownik__1
written_rep: nizyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nisina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) wielopierścieniowy peptyd wytwarzany przez bakterię mlekową Lactococcus lactis, mający właściwości antybakteryjne, używany jako konserwant;


lexentry: pol/nić_dentystyczna__rzeczownik__1
written_rep: nić dentystyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fil dental
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) cienki, elastyczny pasek włókna (zazwyczaj nylonowego lub teflonowego), który służy do czyszczenia przestrzeni międzyzębowych;


lexentry: pol/niż__spójnik__1
written_rep: niż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: que
sense_list:
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami


lexentry: pol/noc_Walpurgi__rzeczownik__1
written_rep: noc Walpurgi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nit de walpurgis
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) noc z 30 kwietnia na 1 maja, związana z dawnymi pogańskimi wierzeniami ludowymi (uważano, że tej nocy czarownice zbierają się na sabatach) i obchodzona głównie w krajach Europy Środkowej i Północnej; dziś święto folklorystyczne i towarzyskie


lexentry: pol/nocny__przymiotnik__1
written_rep: nocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nocturn
sense_list:
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy


lexentry: pol/nokturn__rzeczownik__1
written_rep: nokturn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nocturn
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy;


lexentry: pol/nomada__rzeczownik__1
written_rep: nomada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nòmada
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce;


lexentry: pol/nominacja__rzeczownik__1
written_rep: nominacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nomenament
sense_list:
oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie | zgłoszenie kandydatury do nagrody lub stanowiska


lexentry: pol/nominalny__przymiotnik__1
written_rep: nominalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nominal
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wyrażony wartością przypisaną czemuś, ale niekoniecznie zgodną ze stanem rzeczy | (językoznawstwo, językoznawczy) związany z częścią mowy odmieniającą się przez przypadki | istniejący tylko z nazwy dla pełnienia danej funkcji, lecz niekoniecznie realnie ją wykonujący


lexentry: pol/nominał__rzeczownik__1
written_rep: nominał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valor facial
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wyszczególniona na danym papierze wartościowym, monecie, znaczku pocztowym itp.


lexentry: pol/nomogram__rzeczownik__1
written_rep: nomogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: àbac
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykres pozwalający na szybkie wyznaczenie przybliżonej wartości funkcji na podstawie przecięcia się kreślonych linii z jego osiami;


lexentry: pol/nonilion__rzeczownik__1
written_rep: nonilion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quintilió
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna równa 10³⁰ w systemie krótkiej skali (stosowanym w USA i Wielkiej Brytanii)


lexentry: pol/nonkonformizm__rzeczownik__1
written_rep: nonkonformizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inconformisme
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) postawa sprzeciwu wobec zasad, norm i opinii obowiązujących w danym środowisku;


lexentry: pol/nonszalancja__rzeczownik__1
written_rep: nonszalancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despreocupació
sense_list:
bezceremonialne, niedbałe zachowywanie się połączone z lekceważącym stosunkiem do ludzi i przyjętych norm


lexentry: pol/nopal__rzeczownik__1
written_rep: nopal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figuera de moro
sense_list:
(spożywczy) mięsista łodyga różnych gatunków opuncji używana jako produkt spożywczy, tradycyjny składnik z kuchni meksykańskiej


lexentry: pol/nora__rzeczownik__1
written_rep: nora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forat
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) obskurne, podejrzane, zaniedbane mieszkanie lub lokal


lexentry: pol/norka__rzeczownik__1
written_rep: norka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visó
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z każdego z dwóch gatunków z rodziny łasicowatych: norka europejska lub norka amerykańska;


lexentry: pol/norma__rzeczownik__1
written_rep: norma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clau
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dokument standaryzujący działalność badawczą, technologiczną, produkcyjną, usługową;


lexentry: pol/norma__rzeczownik__1
written_rep: norma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: norma
sense_list:
ogólnie przyjęta zasada; | (matematyka, matematyczny) odwzorowanie określane w pierścieniach Euklidesa; | (matematyka, matematyczny) podgrupa rozważana w teorii grup; | (matematyka, matematyczny) przekształcenie rozważane w tzw. przestrzeniach unormowanych; | typowe zachowanie | wyznaczona granica pewnej wielkości, której nie powinno się przekraczać


lexentry: pol/normalizacja__rzeczownik__1
written_rep: normalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: normalització
sense_list:
doprowadzenie czegoś do normalnego stanu | opracowanie i wprowadzenie norm w zakresie danych czynności


lexentry: pol/normalny__przymiotnik__1
written_rep: normalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: normal
sense_list:
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne | zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być


lexentry: pol/normatywny__przymiotnik__1
written_rep: normatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: normatiu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) określający zewnętrzne normy bądź zalecenia językowe | określający obowiązujące normy


lexentry: pol/nornica__rzeczownik__1
written_rep: nornica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talpó
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia


lexentry: pol/nos__rzeczownik__1
written_rep: nos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nas
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt; | dziób samolotu | koniec buta


lexentry: pol/nosiciel__rzeczownik__1
written_rep: nosiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: portador
sense_list:
(medycyna, medyczny) organizm zawierający bakterie, wirusy lub w inny sposób dotknięty chorobą, sam nie cierpiący z powodu jej objawów, lecz mogący nią zarażać;


lexentry: pol/nosić__czasownik__1
written_rep: nosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: portar | dur
sense_list:
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie | fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu


lexentry: pol/nosowy__przymiotnik__1
written_rep: nosowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nasal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) związany z nosem, dotyczący nosa | (fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową


lexentry: pol/notes__rzeczownik__1
written_rep: notes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: llibreta
sense_list:
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;


lexentry: pol/nowela__rzeczownik__1
written_rep: nowela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esmena
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa częściowo zmieniająca albo uzupełniająca obowiązującą ustawę


lexentry: pol/nowela__rzeczownik__1
written_rep: nowela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novel·leta
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki pisany prozą i mający prostą zwięzłej fabule


lexentry: pol/nowelizować__czasownik__1
written_rep: nowelizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: modificar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wprowadzać zmiany lub poprawki do przepisów prawnych


lexentry: pol/nowenna__rzeczownik__1
written_rep: nowenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novena
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie praktyka dewocyjna polegająca na powtarzaniu dziewięciokrotnie, w tych samych odstępach czasu, zwykle przed większymi uroczystościami kościelnymi, specjalnej modlitwy lub modlitw;


lexentry: pol/nowonarodzony__przymiotnik__1
written_rep: nowonarodzony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nounat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nowo narodzony (wyłącznie o Jezusie jako dziecięciu)


lexentry: pol/nowotwór__rzeczownik__1
written_rep: nowotwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tumor
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;


lexentry: pol/nowożytny__przymiotnik__1
written_rep: nowożytny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: modern
sense_list:
od: nowożytność: należący do nowożytności, określający nowożytność, używany w związku z nowożytnością


lexentry: pol/nowy_porządek_świata__rzeczownik__1
written_rep: nowy porządek świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nou ordre mundial
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) teoria spiskowa tłumacząca istotne zmiany w polityce międzynarodowej rzekomą zmową „zakonspirowanej elity globalnej władzy” przejmującej rządzenie państwami;


lexentry: pol/nozologia__rzeczownik__1
written_rep: nozologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nosologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;


lexentry: pol/nośnik__rzeczownik__1
written_rep: nośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: portador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie transportujące coś | coś, co przekazuje, przechowuje, propaguje jakąś treść, informację, ważne wartości | coś, po czym lub w czym coś przepływa, jest przenoszone lub na czym coś się osadza


lexentry: pol/nukleosynteza__rzeczownik__1
written_rep: nukleosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nucleosíntesi
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) proces powstawania jąder atomowych pierwiastków chemicznych z protonów i neutronów, zachodzący w warunkach wysokich temperatur i ciśnień


lexentry: pol/nukleotyd__rzeczownik__1
written_rep: nukleotyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nucleòtid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, podstawowy składnik strukturalny kwasu nukleinowego


lexentry: pol/numer_telefonu__rzeczownik__1
written_rep: numer telefonu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: número de telèfon
sense_list:
(telekomunikacja) unikalny zestaw cyfr służący do identyfikacji i nawiązywania połączenia telefonicznego


lexentry: pol/numerologia__rzeczownik__1
written_rep: numerologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numerologia
sense_list:
(ezoteryka) pseudonauka badająca rzekome profetyczne właściwości i symbolikę liczb oraz ich wpływ na koleje losu;


lexentry: pol/numizmatyka__rzeczownik__1
written_rep: numizmatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numismàtica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem, opisem i klasyfikowaniem monet i medali;


lexentry: pol/nurkowanie__rzeczownik__1
written_rep: nurkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salts
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) szybkie chowanie się w czymś | (rzeczownik odczasownikowy) od nurkować | o samolotach, ptakach szybki lot w dół | pływanie pod wodą; | skakanie do wody


lexentry: pol/nuta__rzeczownik__1
written_rep: nuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nota
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość


lexentry: pol/nutria__rzeczownik__1
written_rep: nutria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: llúdria
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia; | skóra nutrii (1.1) po wyprawieniu


lexentry: pol/nuworysz__rzeczownik__1
written_rep: nuworysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nou-ric
sense_list:
(książkowy) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dorobiła się majątku lub pozycji społecznej, ale nie jest akceptowana przez nowe środowisko


lexentry: pol/nużyca__rzeczownik__1
written_rep: nużyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ronya
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt;


lexentry: pol/nylon__rzeczownik__1
written_rep: nylon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: niló
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch;


lexentry: pol/nypel__rzeczownik__1
written_rep: nypel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mugró
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rurka gwintowana zewnętrznie z dwóch stron, używana jako złączka w połączeniach rurowych; | (technologia, technika, techniczny) tulejka mosiężna z przewężeniem z jednej strony i gwintowanym wewnętrznie kołnierzem z drugiej, łącząca obręcz koła roweru ze szprychą;


lexentry: pol/nów__rzeczownik__1
written_rep: nów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lluna nova
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;


lexentry: pol/o_wiele__przysłówek__1
written_rep: o wiele
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: excessivament
sense_list:
wyraża zauważalną rozbieżność w rzeczywistym natężeniu jakiejś cechy względem oczekiwanego natężenia tej cechy


lexentry: pol/o_wilku_mowa__związek_frazeologiczny__1
written_rep: o wilku mowa
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: no es pot dir mal que no aparegui el animal
sense_list:
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach


lexentry: pol/oaza__rzeczownik__1
written_rep: oaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oasi
sense_list:
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;


lexentry: pol/oba__liczebnikzbiorowy__1
written_rep: oba
part_of_speech: collective
min_sense_num: 01
trans_list: ambdós
sense_list:
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego lub nijakiego; i jeden, i drugi


lexentry: pol/obciachowy__przymiotnik__1
written_rep: obciachowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: carrincló
sense_list:
(potocznie, potoczny) dotyczący obciachu, przynoszący wstyd i kompromitację, przez mówcę uważany za nieatrakcyjny, niemodny lub kiepski


lexentry: pol/obciążenie__rzeczownik__1
written_rep: obciążenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gravamen
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) obarczenie kogoś kwotą do zapłaty | (przenośnie, przenośnia) okoliczność stanowiąca utrudnienie | ciężar spoczywający na kimś lub czymś


lexentry: pol/obcowanie__rzeczownik__1
written_rep: obcowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relacions sexuals
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (seksuologia, seksuologiczny) odbywanie stosunku płciowego | przebywanie z kimś, kontaktowanie się


lexentry: pol/obcęgi__rzeczownik__1
written_rep: obcęgi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alicates
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.


lexentry: pol/obdukcja__rzeczownik__1
written_rep: obdukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autòpsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oględziny zwłok lub osób żywych w celu ustalenia przyczyn śmierci lub rozmiarów doznanych uszkodzeń ciała;


lexentry: pol/obdżektor__rzeczownik__1
written_rep: obdżektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: objector de consciència
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (filozofia, filozoficzny) osoba odmawiająca odbycia obowiązkowej służby wojskowej z powodów religijnych, moralnych lub etycznych;


lexentry: pol/obecny__przymiotnik__1
written_rep: obecny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: present
sense_list:
osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili | dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny


lexentry: pol/obelisk__rzeczownik__1
written_rep: obelisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obelisc
sense_list:
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;


lexentry: pol/oberża__rzeczownik__1
written_rep: oberża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hostal
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg


lexentry: pol/obieg__rzeczownik__1
written_rep: obieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circulació
sense_list:
czynność fizycznego okrążania czegoś | przepływ cieczy, gazu w danym zamkniętym układzie przewodów i zbiorników


lexentry: pol/obiektyw__rzeczownik__1
written_rep: obiektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: objectiu
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia


lexentry: pol/obiektyw_szerokokątny__rzeczownik__1
written_rep: obiektyw szerokokątny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: objectiu gran angular
sense_list:
(fotografia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej, obejmujący większe pole widzenia niż obiektyw standardowy, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości;


lexentry: pol/obiektywizm__rzeczownik__1
written_rep: obiektywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: objectivisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna, która uznaje rzeczywistość obiektywną, tj. istniejącą poza podmiotem poznającym (człowiekiem) i niezależnie od niego


lexentry: pol/obiektywizm__rzeczownik__1
written_rep: obiektywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: objectivitat
sense_list:
głoszenie poglądów lub oceny czegoś zgodnie z faktami, bez wyrażania osobistych przekonań czy doświadczeń


lexentry: pol/objazd__rzeczownik__1
written_rep: objazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desviament
sense_list:
(motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek


lexentry: pol/objętość__rzeczownik__1
written_rep: objętość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volum
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni


lexentry: pol/obligacja__rzeczownik__1
written_rep: obligacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obligació
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;


lexentry: pol/obojętny__przymiotnik__1
written_rep: obojętny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: neutre
sense_list:
(chemia, chemiczny) taki, który nie ma właściwości zasadowych i kwasowych; taki, który nie tworzy związków chemicznych | (fizyka, fizyczny) taki, który nie ma ładunku elektrycznego


lexentry: pol/obol__rzeczownik__1
written_rep: obol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: òbol
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/obrażenie__rzeczownik__1
written_rep: obrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferida
sense_list:
uszkodzenie tkanek lub narządów ciała, np. poprzez złamanie, zranienie, działanie promieniowania itp.


lexentry: pol/obrona__rzeczownik__1
written_rep: obrona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defensa
sense_list:
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją | (wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;


lexentry: pol/obrotnica__rzeczownik__1
written_rep: obrotnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nus de transport
sense_list:
(kolejnictwo) urządzenie służące do zmiany kierunku pojazdu dokonywanej przez obrót platformy, na której pojazd stoi;


lexentry: pol/obrotomierz__rzeczownik__1
written_rep: obrotomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compta-revolucions
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) (motoryzacja) przyrząd mierzący liczbę obrotów danego urządzenia, pojazdu lub maszyny


lexentry: pol/obrotowy__przymiotnik__1
written_rep: obrotowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rotatori
sense_list:
(fizyka, fizyczny) związany z ruchem dookoła osi, obracania | (technologia, technika, techniczny) taki, który może się obracać; obracający się


lexentry: pol/obrońca__rzeczownik__1
written_rep: obrońca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defensor
sense_list:
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.


lexentry: pol/obrzezanie__rzeczownik__1
written_rep: obrzezanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circumcisió
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;


lexentry: pol/obrzezać__czasownik__1
written_rep: obrzezać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: circumcidar
sense_list:
(książkowy) u mężczyzn: dokonać zabiegu usunięcia części napletka w celach leczniczych, higienicznych bądź estetycznych, a u żydów, muzułmanów oraz niektórych ludów afrykańskich i australijskich także ze względów rytualnych


lexentry: pol/obrzeże__rzeczownik__1
written_rep: obrzeże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vira
sense_list:
okolice kończącego się zjawiska czy czynności | wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie


lexentry: pol/obrzydliwiec__rzeczownik__1
written_rep: obrzydliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engruna
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba mająca w zwyczaju robienie rzeczy obrzydliwych; osoba oceniana negatywnie, wzbudzająca niesmak lub obrazę, obrzydzenie


lexentry: pol/obrządek__rzeczownik__1
written_rep: obrządek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ritu
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) porządek uroczystych obchodów | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ryt w ramach jednej rodziny liturgicznej


lexentry: pol/obrzęk__rzeczownik__1
written_rep: obrzęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edema
sense_list:
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;


lexentry: pol/obrączka__rzeczownik__1
written_rep: obrączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anella
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba najczęściej wykonana ze szlachetnego metalu w formie kółka bez oczka noszona na palcu


lexentry: pol/obrączka_ślubna__rzeczownik__1
written_rep: obrączka ślubna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anell de noces
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;


lexentry: pol/obręcz__rzeczownik__1
written_rep: obręcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cèrcol
sense_list:
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu; | sztywny pas z połączonymi końcami, opasujący coś


lexentry: pol/obsada__rzeczownik__1
written_rep: obsada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: repartiment
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.


lexentry: pol/obsadzić__czasownik__1
written_rep: obsadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dirigir
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dać rolę w jakimś przedstawieniu, filmie


lexentry: pol/obsesja__rzeczownik__1
written_rep: obsesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obsessió
sense_list:
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności | (psychologia, psychologiczny) objaw choroby (nerwicy lub psychonerwicy), polegający na uporczywych myślach i czynnościach i niemożności uwolnienia się od nich;


lexentry: pol/obstrukcja__rzeczownik__1
written_rep: obstrukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obstrucció
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) trudność z wydaleniem stolca | hamowanie sprawnego przebiegu czegoś


lexentry: pol/oburzający__przymiotnik__1
written_rep: oburzający
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cruel
sense_list:
wywołujący oburzenie, budzący silny gniew lub sprzeciw ze względu na swój skandaliczny lub niemoralny charakter


lexentry: pol/oburzenie__rzeczownik__1
written_rep: oburzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indignació
sense_list:
silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim, niewłaściwym lub niesprawiedliwym zachowaniem


lexentry: pol/obwarzanek__rzeczownik__1
written_rep: obwarzanek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brètzel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;


lexentry: pol/obwoluta__rzeczownik__1
written_rep: obwoluta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tapa del llibre
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) papierowa lub plastikowa ochronna okładka zakładana na właściwą okładkę książki;


lexentry: pol/obycie__rzeczownik__1
written_rep: obycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hàbit
sense_list:
umiejętność właściwego zachowania się | zapoznanie się i przyzwyczajenie się do czegoś wskutek dłuższego stykania się z tym


lexentry: pol/obyczaj__rzeczownik__1
written_rep: obyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: costum
sense_list:
powszechnie przyjęty, tradycyjny sposób postępowania w danych okolicznościach | nawyk, sposób postępowania, zachowania charakterystyczny dla danego człowieka lub zwierzęcia | zazwyczaj w liczbie mnogiej: sposób życia, zasady, którymi ktoś się kieruje


lexentry: pol/obywatel__rzeczownik__1
written_rep: obywatel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciutadà
sense_list:
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;


lexentry: pol/obywatelstwo__rzeczownik__1
written_rep: obywatelstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciutadania
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;


lexentry: pol/obój__rzeczownik__1
written_rep: obój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oboè
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;


lexentry: pol/obóz__rzeczownik__1
written_rep: obóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campament
sense_list:
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje


lexentry: pol/obóz_dla_uchodźców__rzeczownik__1
written_rep: obóz dla uchodźców
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camp de refugiats
sense_list:
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;


lexentry: pol/obóz_koncentracyjny__rzeczownik__1
written_rep: obóz koncentracyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camp de concentració
sense_list:
miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;


lexentry: pol/ocean__rzeczownik__1
written_rep: ocean
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oceà
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi


lexentry: pol/ocelot__rzeczownik__1
written_rep: ocelot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocelot
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju ocelotów (1.1)


lexentry: pol/ocelot_tygrysi__rzeczownik__1
written_rep: ocelot tygrysi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gat tigrat
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus tigrinus Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot tygrysi (1.1)


lexentry: pol/ocelot_wielki__rzeczownik__1
written_rep: ocelot wielki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocelot
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus pardalis Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej, Ameryce Środkowej i południu Ameryki Północnej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot wielki (1.1)


lexentry: pol/ocet__rzeczownik__1
written_rep: ocet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vinagre
sense_list:
(spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;


lexentry: pol/ocet_balsamiczny__rzeczownik__1
written_rep: ocet balsamiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vinagre balsàmic
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty ocet o ciemnej barwie powstający z zagęszczonego moszczu winogronowego poddanego długotrwałemu dojrzewaniu w drewnianych beczkach


lexentry: pol/ocet_winny__rzeczownik__1
written_rep: ocet winny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vinagre de vi
sense_list:
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z wina w procesie fermentacji octowej, w którym stężenie kwasu octowego wynosi zwykle od 6 do 10%


lexentry: pol/ochlokracja__rzeczownik__1
written_rep: ochlokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oclocràcia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;


lexentry: pol/ochrona__rzeczownik__1
written_rep: ochrona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protecció
sense_list:
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu | rzecz, która przed czymś chroni | służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo


lexentry: pol/ochrona_środowiska__rzeczownik__1
written_rep: ochrona środowiska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protecció del medi ambient
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) ogół działań, których celem jest wykorzystanie zasobów środowiska naturalnego ograniczając jednocześnie negatywne wpływy działalności człowieka;


lexentry: pol/ochłap__rzeczownik__1
written_rep: ochłap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desballestar
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek mięsa gorszej jakości lub resztki jedzenia | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) coś o małej wartości, co daje się komuś z łaski lub z pogardą


lexentry: pol/oczko__rzeczownik__1
written_rep: oczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ull
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zawiązek pędu, w stanie spoczynku | (ogrodnictwo, ogrodniczy) pączek w bulwie ziemniaka | kropka na kostce do gry


lexentry: pol/oczodół__rzeczownik__1
written_rep: oczodół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conca
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;


lexentry: pol/oczyszczalnia_ścieków__rzeczownik__1
written_rep: oczyszczalnia ścieków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planta de tractament d'aigües residuals
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół urządzeń i obiektów technologicznych służących do usuwania zanieczyszczeń z odpadów płynnych;


lexentry: pol/oczyszczać__czasownik__1
written_rep: oczyszczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rehabilitar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) odrzucać zarzuty względem kogoś; uniewinniać kogoś; uwalniać od podejrzeń, oskarżeń lub winy


lexentry: pol/oczyszczenie__rzeczownik__1
written_rep: oczyszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catarsi
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne przywrócenie równowagi lub czystości duchowej


lexentry: pol/oczywisty__przymiotnik__1
written_rep: oczywisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: evident
sense_list:
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać


lexentry: pol/oda__rzeczownik__1
written_rep: oda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oda
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee;


lexentry: pol/odaliska__rzeczownik__1
written_rep: odaliska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odalisca
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim


lexentry: pol/odbicie__rzeczownik__1
written_rep: odbicie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: botre
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wyraźny wzrost kursów akcji lub innych aktywów, który nastąpił po okresie spadków


lexentry: pol/odbijacz__rzeczownik__1
written_rep: odbijacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guardafoc
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;


lexentry: pol/odbijać__czasownik__1
written_rep: odbijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: reflectir
sense_list:
o powierzchniach mających właściwości zwierciadła: odtwarzać, dawać obraz czegoś | uderzeniem nadawać inny kierunek czemuś będącemu w ruchu


lexentry: pol/odbiór__rzeczownik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recepció
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego | (fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów


lexentry: pol/odbiór__rzeczownik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recepta
sense_list:
wzięcie czegoś, co jest nasze lub przeznaczone dla nas, a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu)


lexentry: pol/odbiór__wykrzyknik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: més que
sense_list:
słowo używane podczas korzystania z radia na końcu wypowiedzi, aby poinformować rozmówcę o jej zakończeniu


lexentry: pol/odchody__rzeczownik__1
written_rep: odchody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: femta
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stałe pozostałości trawienne i ciekłe, produkty przemiany materii wydalane jako kał i mocz


lexentry: pol/odchylenie__rzeczownik__1
written_rep: odchylenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desviació
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) termin statystyczny, określający np. rozmiar błędu;


lexentry: pol/odchylenie_standardowe__rzeczownik__1
written_rep: odchylenie standardowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desviació estàndard
sense_list:
(statystyka, statystyczny) klasyczna miara zróżnicowania rozkładu zmiennej losowej – pierwiastek kwadratowy wariancji;


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
written_rep: odcinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: episodi
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
written_rep: odcinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segment
sense_list:
(geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;


lexentry: pol/odcisk_palca__rzeczownik__1
written_rep: odcisk palca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empremta
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w kryptografii: krótka sekwencja znaków identyfikująca większą ilość danych | wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby


lexentry: pol/odczyn__rzeczownik__1
written_rep: odczyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reacció
sense_list:
(chemia, chemiczny) charakterystyka substancji uzależniona od stężenia w niej jonów wodoru | (medycyna, medyczny) zaburzenie stanu zdrowia spowodowane reakcją na czynnik zewnętrzny


lexentry: pol/odczytywać__czasownik__1
written_rep: odczytywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: collir
sense_list:
czytać tekst zapisany nieznanymi znakami lub zapisany niewyraźnie | zapoznawać się ze wskazaniami urządzenia pomiarowego


lexentry: pol/oddalać__czasownik__1
written_rep: oddalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desestimar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznać żądania powoda za nieuzasadnione ze względów merytorycznych, z możliwością wniesienia apelacji


lexentry: pol/oddalenie__rzeczownik__1
written_rep: oddalenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rebuig
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznanie żądania powoda za nieuzasadnione ze względów merytorycznych, z możliwością wniesienia apelacji


lexentry: pol/oddychać__czasownik__1
written_rep: oddychać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: respirar
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska


lexentry: pol/oddziaływanie_elektromagnetyczne__rzeczownik__1
written_rep: oddziaływanie elektromagnetyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interacció electromagnètica
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedno z podstawowych oddziaływań obserwowanych między cząstkami, odpowiadające za siły działające między naładowanymi elektrycznie cząstkami i przenoszone przez fotony wymieniane między nimi;


lexentry: pol/oddziaływanie_podstawowe__rzeczownik__1
written_rep: oddziaływanie podstawowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interacció fonamental
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siły, które wyznaczają zachowanie cząstek elementarnych i materii; jedno z podstawowych rodzajów sił rządzących zjawiskami fizycznymi we wszechświecie


lexentry: pol/oddźwięk__rzeczownik__1
written_rep: oddźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eco
sense_list:
(akustyka, akustyczny) dźwięk odbity lub rozproszony; wtórny dźwięk powstający jako odpowiedź na inny dźwięk | (przenośnie, przenośnia) czyjaś odpowiedź na coś


lexentry: pol/odejmowanie__rzeczownik__1
written_rep: odejmowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resta
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych, działanie odwrotne do dodawania; | (rzeczownik odczasownikowy) od odejmować


lexentry: pol/odeon__rzeczownik__1
written_rep: odeon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odèon
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) zadaszona budowla z amfiteatrem, w starożytnej Grecji i Rzymie, w której odbywały się konkursy muzyczne i recytatorskie;


lexentry: pol/odgiętka__rzeczownik__1
written_rep: odgiętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vomitar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elastyczny element zabezpieczjący końcówkę przewodu przed nadmiernym wyginaniem się


lexentry: pol/odgrywać__czasownik__1
written_rep: odgrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: jugada
sense_list:
odtwarzać utwór muzyczny | pełnić w czymś jakąś funkcję, mieć znaczenie | tworzyć jakąś postać w przedstawieniu teatralnym lub filmie


lexentry: pol/odkażać__czasownik__1
written_rep: odkażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desinfectar
sense_list:
niszczyć drobnoustroje chorobotwórcze lub gnilne | usuwać środki szkodliwe dla zdrowia ze skażonych powierzchni


lexentry: pol/odkrycie__rzeczownik__1
written_rep: odkrycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descoberta | descobriment
sense_list:
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej


lexentry: pol/odkurzacz__rzeczownik__1
written_rep: odkurzacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspiradora
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;


lexentry: pol/odkład__rzeczownik__1
written_rep: odkład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esqueix
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) celowo wydzielona przez pszczelarza część plastrów z istniejącej rodziny pszczelej np. w celu utworzenia nowej


lexentry: pol/odlew__rzeczownik__1
written_rep: odlew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dirigir
sense_list:
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy


lexentry: pol/odlewać__czasownik__1
written_rep: odlewać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abocar
sense_list:
oddzielać płyn od cząstek stałych | usuwać płyn z naczynia, lejąc go w jakieś miejsce | wykonywać przedmiot poprzez wlewanie ciekłego surowca do specjalnej formy


lexentry: pol/odlewnia__rzeczownik__1
written_rep: odlewnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foneria
sense_list:
(odlewnictwo, przemysł odlewniczy) zakład przemysłowy lub jego dział, w którym wytwarzane są odlewy;


lexentry: pol/odleżyna__rzeczownik__1
written_rep: odleżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: úlcera per pressió
sense_list:
(medycyna, medyczny) miejscowe uszkodzenie skóry oraz głębiej położonych tkanek, które powstaje w wyniku długotrwałego lub powtarzającego się nacisku na ciało


lexentry: pol/odmieniec_jaskiniowy__rzeczownik__1
written_rep: odmieniec jaskiniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proteu
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Proteus anguinus Laurenti, gatunek płaza ogoniastego zamieszkujący jaskinie na Półwyspie Bałkańskim;


lexentry: pol/odnośnie_do__fraza_przyimkowa__1
written_rep: odnośnie do
min_sense_num: 01
trans_list: quant a
sense_list:
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś


lexentry: pol/odnośnik__rzeczownik__1
written_rep: odnośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expulsió
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element nawigacyjny dokumentu elektronicznego odsyłający do innego dokumentu | przypis opatrzony odnośnikiem (1.1)


lexentry: pol/odnośnik__rzeczownik__1
written_rep: odnośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: referència
sense_list:
znak graficzny w postaci gwiazdki, litery, liczby lub znaku alternatywnego, umieszczony w publikacji, odsyłający czytelnika do opatrzonego takim samym znakiem przypisu


lexentry: pol/odontologia__rzeczownik__1
written_rep: odontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odontologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) nauka badająca budowę, rozwój, fizjologię i patologię zębów


lexentry: pol/odpad__rzeczownik__1
written_rep: odpad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: destruir
sense_list:
pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);


lexentry: pol/odpowiednik__rzeczownik__1
written_rep: odpowiednik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: equivalent
sense_list:
pojęcie, przedmiot lub osoba o podobnych cechach, elementach, mające to samo zastosowanie, mogące pełnić tę samą funkcję


lexentry: pol/odpowiedzialny__przymiotnik__1
written_rep: odpowiedzialny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: responsable
sense_list:
będący przyczyną | kierujący czymś | mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje | poważnie traktujący swoje obowiązki | przeznaczony do pewnej czynności | przeznaczony do poniesienia konsekwencji


lexentry: pol/odprawa_celna__rzeczownik__1
written_rep: odprawa celna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duana
sense_list:
(handel, handlowy) procedura towarzysząca przechodzeniu przez granicę państwową, której towarzyszą wylegitymowanie pasażerów oraz rewizja bagażu;


lexentry: pol/odpukać_w_niemalowane_drewno__związek_frazeologiczny__1
written_rep: odpukać w niemalowane drewno
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: tocar ferro
sense_list:
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
written_rep: odpust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bell
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (kościelny) uroczystość kościelna ku czci patrona danego kościoła połączona z kiermaszem bądź festynem;


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
written_rep: odpust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indulgència
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy;


lexentry: pol/odra__rzeczownik__1
written_rep: odra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xarampió
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;


lexentry: pol/odraczać__czasownik__1
written_rep: odraczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: posposar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalnie przesuwać jakąś sprawę na późniejszy termin


lexentry: pol/odrośl__rzeczownik__1
written_rep: odrośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furgar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) jedna z linii potomstwa, konkretny jej przedstawiciel, także w sensie materialnym w odniesieniu do kierunku rozwoju sztuki, przemysłu itp.


lexentry: pol/odruch__rzeczownik__1
written_rep: odruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reflex
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego | spontaniczna reakcja na coś


lexentry: pol/odrzucać__czasownik__1
written_rep: odrzucać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rebutjar
sense_list:
(medycyna, medyczny) nie przyjmować przeszczepu | wykonywać czynność świadczącą o nieakceptowaniu czegoś


lexentry: pol/odrzut__rzeczownik__1
written_rep: odrzut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recular
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła powstająca podczas nadawania prędkości ciału, skierowana przeciwnie do kierunku ruchu tego ciała


lexentry: pol/odrzutowiec__rzeczownik__1
written_rep: odrzutowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atzabegenc
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;


lexentry: pol/odsiecz__rzeczownik__1
written_rep: odsiecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajuda
sense_list:
pomoc wojskowa dla oblężonej twierdzy lub dla osaczonych własnych oddziałów albo wojsk sojuszniczych;


lexentry: pol/odszkodowanie__rzeczownik__1
written_rep: odszkodowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indemnització | compensació | reparació
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;


lexentry: pol/odszyfrowywać__czasownik__1
written_rep: odszyfrowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: descodificar
sense_list:
czynić informację zapisaną za pomocą szyfru możliwą do odczytania | odczytywać niewyraźny lub trudny do zrozumienia tekst | poznawać wyrażone nie wprost znaczenie utworu lub komunikatu


lexentry: pol/odtrutka__rzeczownik__1
written_rep: odtrutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antídot
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;


lexentry: pol/odwar__rzeczownik__1
written_rep: odwar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decocció
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg wodny z kłączy, korzeni, kory lub ziela, wymagających dłuższego gotowania;


lexentry: pol/odwiedzający__rzeczownik__1
written_rep: odwiedzający
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visitant
sense_list:
osoba, która przychodzi do kogoś lub do jakiegoś miejsca, aby je zobaczyć, spotkać się lub spędzić tam czas


lexentry: pol/odwilż__rzeczownik__1
written_rep: odwilż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desgel
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) ocieplenie w zimie połączone z topnieniem śniegu | (przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) złagodzenie represyjnej polityki władz


lexentry: pol/odwodnienie__rzeczownik__1
written_rep: odwodnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deshidratació
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) niezdrowy stan organizmu powstały jako rezultat utraty wody przez organizm


lexentry: pol/odwołanie__rzeczownik__1
written_rep: odwołanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abellir
sense_list:
pismo zawierające prośbę o ponowne rozpatrzenie sprawy | zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji


lexentry: pol/odwoływać__czasownik__2
written_rep: odwoływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: referència
sense_list:
powoływać się na coś (np. na uprawnienia, uprzednie decyzje), opierać się na czymś (np. na faktach, przykładach)


lexentry: pol/odyniec__rzeczownik__1
written_rep: odyniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verro
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, rzadziej do żubra


lexentry: pol/odzywka__rzeczownik__1
written_rep: odzywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: licitar
sense_list:
(termin karciany) odezwanie się w trakcie licytacji informujące o kolorze i planowanej wysokości gry


lexentry: pol/odłam__rzeczownik__1
written_rep: odłam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fracció
sense_list:
ugrupowanie ludzi powstałe wskutek podziału większej grupy albo wskutek oddzielenia się od większej grupy


lexentry: pol/odświeżać__czasownik__1
written_rep: odświeżać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: refrescar
sense_list:
czynić coś świeżym, rześkim | czynić ponownie świeżym, przywrócić nowy lub nadać pożądany stan czemuś


lexentry: pol/odżywka__rzeczownik__1
written_rep: odżywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complementar
sense_list:
(spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu


lexentry: pol/ofensywa__rzeczownik__1
written_rep: ofensywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burxada
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) atak dużych sił wojska na wielkim obszarze lub na całym froncie | masowe pojawienie się czegoś


lexentry: pol/off-road__przymiotnik__1
written_rep: off-road
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 03
trans_list: tot terreny
sense_list:
(sport, sportowy) (motoryzacja) (środowiskowy) związany z off-roadem (1.1), dotyczący off-roadu (1.1)


lexentry: pol/off-road__rzeczownik__1
written_rep: off-road
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tot terreny
sense_list:
(sport, sportowy) (motoryzacja) sport motorowy polegający na przemierzaniu terenów specjalnym samochodem, ciężarówką, motocyklem lub innym pojazdem, jeżdżąc po nieutwardzonych drogach;


lexentry: pol/offline__przymiotnik__1
written_rep: offline
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: fora de línia
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niezwiązany z siecią internetową, odbywający się poza siecią internetową


lexentry: pol/offset__rzeczownik__1
written_rep: offset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decalatge
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) maszyna drukarska pracująca w technice offsetu (1.1) | (drukarstwo, drukarski) technika druku płaskiego;


lexentry: pol/ofiarny__przymiotnik__1
written_rep: ofiarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sacrificial
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze składaniem ofiar | gotowy do poświęceń, oddany


lexentry: pol/oficer__rzeczownik__1
written_rep: oficer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oficial
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;


lexentry: pol/oficjum__rzeczownik__1
written_rep: oficjum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ofici
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obowiązkowa modlitwa liturgiczna odmawiana przez duchownych i osoby konsekrowane


lexentry: pol/ogier__rzeczownik__1
written_rep: ogier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semental
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec konia i innych koniowatych; | (zootechnika, zootechniczny) niekastrowany samiec wielbłąda


lexentry: pol/oglądactwo__rzeczownik__1
written_rep: oglądactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voyeurisme | escopofília
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie seksualne charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych;


lexentry: pol/ognie_świętego_Elma__rzeczownik__1
written_rep: ognie świętego Elma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foc de Sant Elm
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;


lexentry: pol/ognioodporny__przymiotnik__1
written_rep: ognioodporny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ignífug
sense_list:
niewrażliwy, niepodatny na działanie ognia i wysokich temperatur, mogący jednak ulec zniekształceniu pod ich wpływem


lexentry: pol/ogniotrwały__przymiotnik__1
written_rep: ogniotrwały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: refractari
sense_list:
wytrzymujący bardzo wysokie temperatury, nieulegający stopieniu, rozkładowi ani zniekształceniu w warunkach silnego nagrzania


lexentry: pol/ognisko__rzeczownik__1
written_rep: ognisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: focus
sense_list:
(optyka, optyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie;


lexentry: pol/ogniwo__rzeczownik__1
written_rep: ogniwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pila
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego


lexentry: pol/ogon__rzeczownik__1
written_rep: ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cua
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała; | końcowa część jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
written_rep: ograniczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alleujar
sense_list:
o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
written_rep: ograniczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: limitat
sense_list:
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)


lexentry: pol/ogrodnictwo_partyzanckie__rzeczownik__1
written_rep: ogrodnictwo partyzanckie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agricultura de guerrilla
sense_list:
forma akcji bezpośredniej polegająca na prowadzeniu ogrodnictwa na terenach, do których nie ma się prawa własności, zwykle w przestrzeni publicznej miast;


lexentry: pol/ogrodniczki__rzeczownik__1
written_rep: ogrodniczki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mico
sense_list:
(potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;


lexentry: pol/ogród__rzeczownik__1
written_rep: ogród
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jardí
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;


lexentry: pol/ogród_botaniczny__rzeczownik__1
written_rep: ogród botaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jardí botànic
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;


lexentry: pol/ogród_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: ogród zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hivernacle
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami


lexentry: pol/ogórecznik_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: ogórecznik lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borratja
sense_list:
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;


lexentry: pol/ogórek__rzeczownik__1
written_rep: ogórek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cogombre | pepino
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/ogłoszenie__rzeczownik__1
written_rep: ogłoszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anunci
sense_list:
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu


lexentry: pol/ojciec__rzeczownik__1
written_rep: ojciec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pare
sense_list:
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka); | (biologia, biologiczny) samiec mający potomstwo | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma tytularna zakonników, rzadziej księży; | założyciel, pierwszy przedstawiciel;


lexentry: pol/ojczenasz__rzeczownik__1
written_rep: ojczenasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Parenostre
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”


lexentry: pol/okaz__rzeczownik__1
written_rep: okaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espècimen
sense_list:
egzemplarz mający charakterystyczne cechy swego gatunku, rodzaju itp.; | próbka, egzemplarz przedmiotu lub wyrobu, często w jakimś zbiorze


lexentry: pol/okienko__rzeczownik__1
written_rep: okienko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finestreta
sense_list:
miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci | wydawka w kuchni lub miejsce zwrotu naczyń


lexentry: pol/okiennica__rzeczownik__1
written_rep: okiennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porticó
sense_list:
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;


lexentry: pol/okno__rzeczownik__1
written_rep: okno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finestra
sense_list:
oszklony otwór w ścianie | (informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program | (przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra


lexentry: pol/oko__rzeczownik__1
written_rep: oko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ull
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego | w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;


lexentry: pol/oko_złożone__rzeczownik__1
written_rep: oko złożone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ull compost
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) rodzaj oka występujący u owadów, wijów i niektórych skorupiaków, składające się z tysięcy drobnych omatidiów;


lexentry: pol/okop__rzeczownik__1
written_rep: okop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trinxera
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;


lexentry: pol/okołorostek__rzeczownik__1
written_rep: okołorostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circumfix
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy otaczający leksem, np. morfem otaczający rdzeń;


lexentry: pol/okoń_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: okoń pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perca de riu
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis Linnaeus, drapieżna ryba słodkowodna z rodziny okoniowatych;


lexentry: pol/okra__rzeczownik__1
written_rep: okra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocra
sense_list:
(botanika, botaniczny) Abelmoschus moschatus Medik., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło;


lexentry: pol/okruch__rzeczownik__1
written_rep: okruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engruna
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (o zjawiskach, stanach, uczuciach, informacji) bardzo mała ilość czegoś, pozostałość po czymś | mały, odkruszony kawałek czegoś


lexentry: pol/okrąg__rzeczownik__1
written_rep: okrąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cercle
sense_list:
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu); | kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)


lexentry: pol/okręg__rzeczownik__1
written_rep: okręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrodoniment
sense_list:
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości


lexentry: pol/okręt__rzeczownik__1
written_rep: okręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nau
sense_list:
(potocznie, potoczny) duży statek morski | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;


lexentry: pol/okręt_liniowy__rzeczownik__1
written_rep: okręt liniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navili de línia
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) okręt wojenny wystarczająco duży, by walczyć w linii bojowej;


lexentry: pol/okręt_podwodny__rzeczownik__1
written_rep: okręt podwodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: submarí
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;


lexentry: pol/oksydaza__rzeczownik__1
written_rep: oksydaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxidasa
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym katalizujący przenoszenie atomu wodoru na tlen, tworząc wodę lub nadtlenek wodoru;


lexentry: pol/oksymoron__rzeczownik__1
written_rep: oksymoron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxímoron
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;


lexentry: pol/oksytocyna__rzeczownik__1
written_rep: oksytocyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxitocina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;


lexentry: pol/oktawa__rzeczownik__1
written_rep: oktawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octava
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) strofa składająca się z ośmiu wierszy | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej | przedział czasu równy ośmiu dniom; również ostatni dzień tego okresu


lexentry: pol/oktobas__rzeczownik__1
written_rep: oktobas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octobaix
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy przypominający ogromny kontrabas i grający od niego o oktawę niżej;


lexentry: pol/okularnik__rzeczownik__2
written_rep: okularnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cobra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;


lexentry: pol/okulista__rzeczownik__1
written_rep: okulista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oculista
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu


lexentry: pol/okultyzm__rzeczownik__1
written_rep: okultyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocultisme
sense_list:
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;


lexentry: pol/okupacja__rzeczownik__1
written_rep: okupacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocupació
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium


lexentry: pol/okwiat__rzeczownik__1
written_rep: okwiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periant
sense_list:
(botanika, botaniczny) część kwiatu złożona z kielicha i korony osłaniająca pręciki i słupek lub słupki;


lexentry: pol/okładzina__rzeczownik__1
written_rep: okładzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folre
sense_list:
(górnictwo, górniczy) materiały umiejscawiane za obudową wyrobiska, zabezpieczające jego ściany lub strop


lexentry: pol/okładzina__rzeczownik__1
written_rep: okładzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placa
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wierzchnia warstwa ściany lub innej powierzchni nakładana dla zabezpieczenia jej lub ozdoby


lexentry: pol/olbrzym__rzeczownik__2
written_rep: olbrzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: estrella gegant
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) stadium ewolucji gwiazdy następujące po okresie gwiazdy ciągu głównego; ma średnicę 10-100 razy większą od Słońca i jasność absolutną 100-1000 razy większą od niego;


lexentry: pol/olcha__rzeczownik__1
written_rep: olcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vern
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;


lexentry: pol/oleander__rzeczownik__1
written_rep: oleander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baladre
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
written_rep: olej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oli
sense_list:
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo | (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar


lexentry: pol/olej_palmowy__rzeczownik__1
written_rep: olej palmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oli de palma
sense_list:
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;


lexentry: pol/olejek__rzeczownik__1
written_rep: olejek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: greixar
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu


lexentry: pol/olejek_eteryczny__rzeczownik__1
written_rep: olejek eteryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oli essencial
sense_list:
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;


lexentry: pol/olenek__rzeczownik__1
written_rep: olenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Olenekià
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi, młodszy wiek wczesnego triasu, trwający 249,7 – 245,9 milionów lat temu;


lexentry: pol/olibanum__rzeczownik__1
written_rep: olibanum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encens
sense_list:
(botanika, botaniczny) żywica drzew rodzaju kadzidla (Boswellia) rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/olifant__rzeczownik__1
written_rep: olifant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olifant
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) dawny instrument muzyczny z grupy aerofonów ustnikowych, średniowieczny róg myśliwski i wojenny, wykonany ze zdobionego ciosu słonia, którego używanie było przywilejem stanu rycerskiego;


lexentry: pol/oligarcha__rzeczownik__1
written_rep: oligarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarca
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
written_rep: oligarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarquia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ


lexentry: pol/oligarchiczny__przymiotnik__1
written_rep: oligarchiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oligàrquic
sense_list:
związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów


lexentry: pol/oligopol__rzeczownik__1
written_rep: oligopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligopoli
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;


lexentry: pol/oligosacharyd__rzeczownik__1
written_rep: oligosacharyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligosacàrid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny majacy w swoim składzie kilka merów polisacharydów


lexentry: pol/olimpiada__rzeczownik__1
written_rep: olimpiada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olimpíada
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata; | (sport, sportowy) igrzyska olimpijskie | zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu


lexentry: pol/olimpijski__przymiotnik__1
written_rep: olimpijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: olímpic
sense_list:
taki, który dotyczy Olimpu, geograficznego lub mitycznego | związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie


lexentry: pol/oliwka__rzeczownik__1
written_rep: oliwka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olivera | oliva
sense_list:
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;


lexentry: pol/olszyna__rzeczownik__1
written_rep: olszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vern
sense_list:
(leśnictwo) las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;


lexentry: pol/ombudsman__rzeczownik__1
written_rep: ombudsman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defensor del poble
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;


lexentry: pol/omdlenie__rzeczownik__1
written_rep: omdlenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desmai
sense_list:
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.; | (rzeczownik odczasownikowy) od omdleć


lexentry: pol/omlet__rzeczownik__1
written_rep: omlet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: truita
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;


lexentry: pol/omowy__przymiotnik__1
written_rep: omowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: òhmic
sense_list:
(fizyka, fizyczny) spełniający pierwsze prawo Ohma, taki w którym natężenie płynącego prądu jest wprost proporcjonalne do przyłożonego napięcia;


lexentry: pol/onager__rzeczownik__1
written_rep: onager
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onagre
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;


lexentry: pol/onanizm__rzeczownik__1
written_rep: onanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onanisme
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;


lexentry: pol/onkolog__rzeczownik__1
written_rep: onkolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oncòleg
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych


lexentry: pol/onomastyka__rzeczownik__1
written_rep: onomastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onomàstica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);


lexentry: pol/ontologia__rzeczownik__1
written_rep: ontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ontologia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; | (informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;


lexentry: pol/onyks__rzeczownik__1
written_rep: onyks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ònix
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;


lexentry: pol/oocyt__rzeczownik__1
written_rep: oocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oòcit
sense_list:
(biologia, biologiczny) żeńska komórka płciowa powstająca z oogonium, z której na drodze oogenezy powstaje komórka jajowa;


lexentry: pol/oologia__rzeczownik__1
written_rep: oologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oologia
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością;


lexentry: pol/opad_atmosferyczny__rzeczownik__1
written_rep: opad atmosferyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precipitació
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) dowolny produkt kondensacji pary wodnej opadający z chmur w wyniku przyciągania grawitacyjnego;


lexentry: pol/opal__rzeczownik__1
written_rep: opal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: òpal
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;


lexentry: pol/oparzenie__rzeczownik__1
written_rep: oparzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cremada
sense_list:
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2) | (medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem, działaniem substancji żrących lub prądem elektrycznym; | (rzeczownik odczasownikowy) od oparzyć


lexentry: pol/opera__rzeczownik__1
written_rep: opera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: òpera
sense_list:
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami; | budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);


lexentry: pol/opera_mydlana__rzeczownik__1
written_rep: opera mydlana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culebrot
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem


lexentry: pol/operacja__rzeczownik__1
written_rep: operacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: operació
sense_list:
działania skierowane na wykonanie określonego zadania | (medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny; | (wojskowość, wojskowy) ogół działań bojowych prowadzonych dla osiągnięcia określonego celu; | (wojskowość, wojskowy) zbrojna akcja o charakterze specjalnym


lexentry: pol/operacyjny__przymiotnik__1
written_rep: operacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: operacional
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) związany z określonymi działaniami wojskowymi | związany z wykonaniem określonych zadań


lexentry: pol/operetka__rzeczownik__1
written_rep: operetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opereta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze


lexentry: pol/opiat__rzeczownik__1
written_rep: opiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opiaci
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) psychoaktywny alkaloid opium (np. morfina, kodeina);


lexentry: pol/opiekun__rzeczownik__1
written_rep: opiekun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tutor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem | osoba, która się kimś lub czymś opiekuje


lexentry: pol/opierać__czasownik__1
written_rep: opierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abocar
sense_list:
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać


lexentry: pol/opinia_publiczna__rzeczownik__1
written_rep: opinia publiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opinió pública
sense_list:
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;


lexentry: pol/opona_pajęcza__rzeczownik__1
written_rep: opona pajęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aracnoide
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błona mózgu i rdzenia kręgowego położona między oponą twardą a miękką, której pasma zwane beleczkami tworzą sieć niczym pajęczą


lexentry: pol/oponka__rzeczownik__1
written_rep: oponka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dònut
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem


lexentry: pol/opora__rzeczownik__1
written_rep: opora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donar suport
sense_list:
(dawniej, dawny) rzecz, na której coś lub ktoś się opiera | (książkowy) osoba, na której można się wesprzeć w trudnej sytuacji


lexentry: pol/opornik__rzeczownik__1
written_rep: opornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resistència
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;


lexentry: pol/oportunista__rzeczownik__1
written_rep: oportunista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oportunista
sense_list:
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/oportunistyczny__przymiotnik__1
written_rep: oportunistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oportunista
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z zakażeniem u osobników z obniżoną odpornością | związany z oportunizmem, charakteryzujący się oportunizmem


lexentry: pol/oportunizm__rzeczownik__1
written_rep: oportunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oportunisme
sense_list:
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;


lexentry: pol/opowiadanie__rzeczownik__1
written_rep: opowiadanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narració
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór epicki; | coś, co zostało opowiedziane


lexentry: pol/opozycja__rzeczownik__1
written_rep: opozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oposició
sense_list:
przeciwstawienie, przeciwdziałanie | (astronomia, astronomiczny) przeciwstawne położenie ciał niebieskich względem obserwatora na Ziemi; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej;


lexentry: pol/oprocentowanie__rzeczownik__1
written_rep: oprocentowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taxa
sense_list:
(bankowość, bankowy) (ekonomia, ekonomiczny) procentowa wysokość odsetek od pożyczki lub lokaty w stosunku rocznym


lexentry: pol/oprzyrządowanie__rzeczownik__1
written_rep: oprzyrządowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eina
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji


lexentry: pol/optometrysta__rzeczownik__1
written_rep: optometrysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: optometrista
sense_list:
(medycyna, medyczny) mężczyzna, specjalista medyczny wykonujący pomiary parametrów układu wzrokowego


lexentry: pol/optyk__rzeczownik__1
written_rep: optyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: òptic
sense_list:
rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary | sprzedawca okularów | naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki


lexentry: pol/optyka__rzeczownik__1
written_rep: optyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: òptica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle


lexentry: pol/opuncja__rzeczownik__1
written_rep: opuncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figa de moro
sense_list:
(botanika, botaniczny) Opuntia, roślina z rodziny kaktusowatych o okazałych kwiatach i zielonych soczystych pędach i często jadalnych owocach;


lexentry: pol/opór__rzeczownik__1
written_rep: opór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resistència
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu | akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp. | w lm przeszkody, utrudnienia


lexentry: pol/opłatek__rzeczownik__1
written_rep: opłatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hòstia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;


lexentry: pol/oranżeria__rzeczownik__1
written_rep: oranżeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orangerie
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;


lexentry: pol/oratorium__rzeczownik__1
written_rep: oratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oratori
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna, pozbawiona akcji scenicznej, o tematyce głównie religijnej; | (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część klasztoru przeznaczona na modlitwę; | (pedagogika, pedagogiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce spotkań wychowawczych z dziećmi i młodzieżą w placówkach salezjańskich;


lexentry: pol/orać__czasownik__1
written_rep: orać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: llaurar
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem


lexentry: pol/orbita__rzeczownik__1
written_rep: orbita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: òrbita
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;


lexentry: pol/orbital__rzeczownik__1
written_rep: orbital
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orbital
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce;


lexentry: pol/orchestrion__rzeczownik__1
written_rep: orchestrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orchestrion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj mechanicznej szafy grającej;


lexentry: pol/ordynariusz__rzeczownik__1
written_rep: ordynariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordinari
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;


lexentry: pol/oregano__rzeczownik__1
written_rep: oregano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orenga
sense_list:
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita (Origanum vulgare L.), gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa


lexentry: pol/organella__rzeczownik__1
written_rep: organella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgànul
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;


lexentry: pol/organiczny__przymiotnik__1
written_rep: organiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: orgànic
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący


lexentry: pol/organizacja__rzeczownik__1
written_rep: organizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organització
sense_list:
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów | sposób przygotowywania czegoś, planowania


lexentry: pol/organizacja_pozarządowa__rzeczownik__1
written_rep: organizacja pozarządowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organització no governamental
sense_list:
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;


lexentry: pol/organizm__rzeczownik__1
written_rep: organizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organisme
sense_list:
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; | (medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka | (przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów


lexentry: pol/organy__rzeczownik__1
written_rep: organy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgue
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;


lexentry: pol/orgazm__rzeczownik__1
written_rep: orgazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgasme
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;


lexentry: pol/orgia__rzeczownik__1
written_rep: orgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgia
sense_list:
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia


lexentry: pol/orientacja__rzeczownik__1
written_rep: orientacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orientació
sense_list:
umiejętność rozpoznawania określonych miejsc i kierunków w terenie | ustawienie, pozycja względem jakiegoś punktu odniesienia


lexentry: pol/orientalista__rzeczownik__1
written_rep: orientalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orientalista
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista zajmujący się badaniem krajów Wschodu (Orientu) – ich języków, kultur, historii, religii i społeczeństw


lexentry: pol/ork__rzeczownik__1
written_rep: ork
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orc
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;


lexentry: pol/orkiestra__rzeczownik__1
written_rep: orkiestra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orquestra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;


lexentry: pol/orkisz__rzeczownik__1
written_rep: orkisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espelta
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Hordeum distichon L., jęczmień dwurzędowy, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.1) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.4) | ziarno orkiszu (1.2) | ziarno orkiszu (1.5)


lexentry: pol/orlik_krzykliwy__rzeczownik__1
written_rep: orlik krzykliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: àguila pomerània
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;


lexentry: pol/orlik_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: orlik pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corniol
sense_list:
(botanika, botaniczny) Aquilegia vulgaris L., bylina o ostrodze kwiatu przypominającej szpon orła, z rodziny jaskrowatych;


lexentry: pol/ort__rzeczownik__1
written_rep: ort
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lloc
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) srebrny pieniądz europejski będący w obiegu w XVI–XVIII wieku;


lexentry: pol/ortodoksyjny__przymiotnik__1
written_rep: ortodoksyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ortodox
sense_list:
(o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom | rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny


lexentry: pol/ortodoncja__rzeczownik__1
written_rep: ortodoncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortodontologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) dział stomatologii zajmujący się zapobieganiem i leczeniem wad zgryzu oraz nieprawidłowości ustawienia zębów i szczęk


lexentry: pol/ortografia__rzeczownik__1
written_rep: ortografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortografia
sense_list:
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka


lexentry: pol/ortograficzny__przymiotnik__1
written_rep: ortograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ortogràfic
sense_list:
dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii


lexentry: pol/ortolan__rzeczownik__1
written_rep: ortolan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hortolà
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;


lexentry: pol/ortopedia__rzeczownik__1
written_rep: ortopedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortopèdia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny i specjalizacja lekarska zajmująca się mechanicznymi aspektami schorzeń układu ruchu;


lexentry: pol/orwellowski__przymiotnik__1
written_rep: orwellowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: orwel·lià
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący życia i twórczości George'a Orwella, charakterystyczny, typowy dla Orwella lub jego twórczości, taki jak u Orwella


lexentry: pol/orzech_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzech ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacauet
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/orzechówka__rzeczownik__1
written_rep: orzechówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trencanous
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Nucifraga caryocatactes, ptak o długim, mocnym dziobie, czekoladowobrązowym upierzeniu w białe plamki i ogonie czarnym z zielonkawym lub niebieskawym połyskiem, żywiący się orzechami laskowymi, żołędziami, jarzębiną itp.;


lexentry: pol/orzeczenie__rzeczownik__1
written_rep: orzeczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resolució
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji


lexentry: pol/orzeszek_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzeszek ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacauet
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) jadalne nasiono rośliny strączkowej, dojrzewające pod ziemią, zamknięte w charakterystycznej, chropowatej łupinie;


lexentry: pol/orzesznica__rzeczownik__1
written_rep: orzesznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liró
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Muscardinus Kaup, rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;


lexentry: pol/orzesznik_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: orzesznik jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pacaner
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Carya illinoinensis, gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/orzeł__rzeczownik__1
written_rep: orzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: àguila | àliga
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;


lexentry: pol/orzeł_cesarski__rzeczownik__1
written_rep: orzeł cesarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: àguila imperial oriental
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila heliaca Savigny, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący stepy strefy umiarkowanej od południowo-wschodniej Europy po Bajkał oraz od Bliskiego Wschodu po Azję Środkową;


lexentry: pol/orzeł_przedni__rzeczownik__1
written_rep: orzeł przedni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: àguila daurada | àguila reial
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/orzeźwiający__przymiotnik__1
written_rep: orzeźwiający
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: refrescant
sense_list:
dający poczucie świeżości, przyjemnie pobudzający lub chłodzący; mogący przywracać energię, witalność lub ochłodę


lexentry: pol/osa__rzeczownik__1
written_rep: osa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vespa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;


lexentry: pol/osad__rzeczownik__1
written_rep: osad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sediment
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;


lexentry: pol/osadnictwo__rzeczownik__1
written_rep: osadnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonització
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym;


lexentry: pol/osadnik__rzeczownik__1
written_rep: osadnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colon
sense_list:
osiedlający się na mało zaludnionych terenach; (także, też): taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych


lexentry: pol/oscylować__czasownik__1
written_rep: oscylować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oscil·lar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wykonywać ruch wahadłowy; drgać wokół pewnego punktu równowagi | (przenośnie, przenośnia) wahać się między różnymi wartościami, stanami lub możliwościami


lexentry: pol/oset__rzeczownik__1
written_rep: oset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: card
sense_list:
(botanika, botaniczny) Carduus, rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju ostów (1.1)


lexentry: pol/osiemdziesiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huitanta
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 80 | nazwa liczby 80


lexentry: pol/osiemdziesiątkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huitanta-quatre
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 84 | nazwa liczby 84


lexentry: pol/osiemdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huitanta-dos
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 82 | nazwa liczby 82


lexentry: pol/osiemdziesiątkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huitanta-nou
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 89 | nazwa liczby 89


lexentry: pol/osiemdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huitanta-un
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 81 | nazwa liczby 81


lexentry: pol/osiemdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huitanta-cinc
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 85 | nazwa liczby 85


lexentry: pol/osiemdziesiątkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huitanta-set
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 87 | nazwa liczby 87


lexentry: pol/osiemdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huitanta-sis
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 86 | nazwa liczby 86


lexentry: pol/osiemdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huitanta-tres
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 83 | nazwa liczby 83


lexentry: pol/osiemdziesiątkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huitanta-huit
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 88 | nazwa liczby 88


lexentry: pol/osika__rzeczownik__1
written_rep: osika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trèmol
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa topolowego o drżących liściach,należącego do rodziny wierzbowatech;


lexentry: pol/oskarżyciel__rzeczownik__1
written_rep: oskarżyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acusador
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś | człowiek, który oskarża


lexentry: pol/oskrzele__rzeczownik__1
written_rep: oskrzele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bronqui
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie


lexentry: pol/oskrzelik__rzeczownik__1
written_rep: oskrzelik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bronquíol
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) drobna gałąź oskrzela w obrębie płuca, o średnicy zwykle poniżej 1 mm, niezawierająca chrząstki w ścianie i prowadząca powietrze do pęcherzyków płucnych


lexentry: pol/osmoza__rzeczownik__1
written_rep: osmoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osmosi
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizyka, fizyczny) ruch cząsteczek rozpuszczalnika z obszaru o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do obszaru o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonej przez częściowo przepuszczalną membranę;


lexentry: pol/osnowa__rzeczownik__1
written_rep: osnowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordit
sense_list:
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;


lexentry: pol/osoba__rzeczownik__1
written_rep: osoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persona
sense_list:
(gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych


lexentry: pol/osoba_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: osoba fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: individu
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;


lexentry: pol/osoba_prawna__rzeczownik__1
written_rep: osoba prawna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persona jurídica
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;


lexentry: pol/osobliwość__rzeczownik__1
written_rep: osobliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: singularitat
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stan układu, w którym przynajmniej jeden z parametrów, który go określa, przyjmuje wartości nieskończone


lexentry: pol/osobowość__rzeczownik__1
written_rep: osobowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personalitat
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;


lexentry: pol/ospa_prawdziwa__rzeczownik__1
written_rep: ospa prawdziwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verola
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba zakaźna charakteryzująca się występowaniem plamkowo-grudkowej wysypki mające czarne zabarwienie;


lexentry: pol/ospa_wietrzna__rzeczownik__1
written_rep: ospa wietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varicel·la
sense_list:
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;


lexentry: pol/ostaniec__rzeczownik__1
written_rep: ostaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tossal residual
sense_list:
(geologia, geologiczny) odosobnione wzniesienie będące pozostałością dawnej powierzchni zniszczonej w wyniku wietrzenia, erozji i denudacji;


lexentry: pol/ostateczny__przymiotnik__1
written_rep: ostateczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: darrer
sense_list:
(książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy


lexentry: pol/ostatnie_namaszczenie__rzeczownik__1
written_rep: ostatnie namaszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extremunció
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) namaszczenie chorych;


lexentry: pol/ostentacja__rzeczownik__1
written_rep: ostentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ostentació
sense_list:
(książkowy) demonstracyjny, manifestacyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, na pokaz


lexentry: pol/osteo-__przedrostek__1
written_rep: osteo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: osteo-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kością, kośćcem, tkanką kostną


lexentry: pol/osteopatia__rzeczownik__1
written_rep: osteopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteopatia
sense_list:
metoda medycyny alternatywnej zajmująca się leczeniem zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego


lexentry: pol/osteoporoza__rzeczownik__1
written_rep: osteoporoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteoporosi
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;


lexentry: pol/osteoskleroza__rzeczownik__1
written_rep: osteoskleroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteoesclerosi
sense_list:
(medycyna, medyczny) proces nadmiernego zwiększenia masy kostnej, skutkujący zwiększoną podatnością na złamania;


lexentry: pol/ostroga__rzeczownik__1
written_rep: ostroga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esperó
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;


lexentry: pol/ostrogocki__przymiotnik__1
written_rep: ostrogocki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ostrogot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Ostrogotami, dotyczący Ostrogotów


lexentry: pol/ostrokrzew__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grèvol
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;


lexentry: pol/ostrokrzew_kolczasty__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew kolczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grèvol
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych, o ciemnozielonych, pojedynczych, skórzastych, kolczasto ząbkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i czerwonych, kulistych owocach, uprawianego jako roślina ozdobna i lecznicza;


lexentry: pol/ostrosłup__rzeczownik__1
written_rep: ostrosłup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piràmide
sense_list:
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach bocznych zbiegających się w jednym punkcie;


lexentry: pol/ostrołuk__rzeczownik__1
written_rep: ostrołuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arc apuntat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu;


lexentry: pol/ostry__przymiotnik__1
written_rep: ostry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: picant | esmolat
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący


lexentry: pol/ostryga__rzeczownik__1
written_rep: ostryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ostra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/ostrzał__rzeczownik__1
written_rep: ostrzał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coure
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie


lexentry: pol/osuwisko__rzeczownik__1
written_rep: osuwisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esllavissada
sense_list:
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;


lexentry: pol/oszałamiać__czasownik__1
written_rep: oszałamiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: atordir
sense_list:
wywierać silne wrażenie | wywoływać stan częściowej utraty przytomności; wprowadzać w stan zamroczenia


lexentry: pol/oszczep__rzeczownik__1
written_rep: oszczep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: javelina
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie; | (sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__1
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: decebre
sense_list:
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów | mówić komuś nieprawdę, kłamać


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__2
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: decebre
sense_list:
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry


lexentry: pol/oszustwo__rzeczownik__1
written_rep: oszustwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engany
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;


lexentry: pol/osęk__rzeczownik__1
written_rep: osęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rampugoll
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) długi drąg (drewniany lub metalowy) zakończony charakterystycznym metalowym hakiem, ostrzem lub rodzajem wideł


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
written_rep: osłaniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: escut
sense_list:
swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
written_rep: osłaniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: protegir
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym


lexentry: pol/ot__partykuła__1
written_rep: ot
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: acabar de
sense_list:
…podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania


lexentry: pol/otoczenie__rzeczownik__1
written_rep: otoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambient
sense_list:
zbiór elementów, które nie wchodzą w skład danego systemu, organizacji, itp., jednak mają na niego wpływ


lexentry: pol/otoczenie__rzeczownik__1
written_rep: otoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entorn
sense_list:
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron | (matematyka, matematyczny) dowolny zbiór, który zawiera zbiór otwarty, zawierający dany punkt; | ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący


lexentry: pol/otologia__rzeczownik__1
written_rep: otologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otologia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;


lexentry: pol/otręby__rzeczownik__1
written_rep: otręby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segó
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako wartościowa pasza treściwa lub dodawane do potraw;


lexentry: pol/otwarcie__rzeczownik__1
written_rep: otwarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: obertura
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów; | uroczystość założenia, uruchomienia czegoś


lexentry: pol/otwarty__przymiotnik__1
written_rep: otwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: obert
sense_list:
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony | o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji; | o sklepie: czynny, działający | ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami | (informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy | o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć


lexentry: pol/otyłość__rzeczownik__1
written_rep: otyłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obesitat
sense_list:
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;


lexentry: pol/otępienie__rzeczownik__1
written_rep: otępienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demència
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) postępujące zaburzenie funkcji poznawczych, zwłaszcza pamięci, myślenia i orientacji, na skutek zmian w ośrodkowym układzie nerwowym


lexentry: pol/oud__rzeczownik__1
written_rep: oud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ud
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (zobacz) ud | (środowiskowy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica agaru o charakterystycznym zapachu, stosowana w perfumiarstwie


lexentry: pol/outing__rzeczownik__1
written_rep: outing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forada
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) mówienie, często publiczne, o czyjejś orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej bez zgody tej osoby;


lexentry: pol/outsourcing__rzeczownik__1
written_rep: outsourcing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: externalització
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) zlecanie zadań, usług lub procesów zewnętrznej firmie zamiast wykonywania ich wewnątrz przedsiębiorstwa; powierzenie zadań podwykonawcy;


lexentry: pol/owad__rzeczownik__1
written_rep: owad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insecte
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;


lexentry: pol/owal__rzeczownik__1
written_rep: owal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oval
sense_list:
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę; | kontur przypominający tę krzywą


lexentry: pol/owczarek__rzeczownik__1
written_rep: owczarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastor
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach


lexentry: pol/owies__rzeczownik__1
written_rep: owies
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civada | avena
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;


lexentry: pol/owoc__rzeczownik__1
written_rep: owoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fruita | fruit
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo


lexentry: pol/owsik__rzeczownik__1
written_rep: owsik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxiür
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Enterobius vermicularis, owsik ludzki, nicień pasożytujący w jelicie człowieka;


lexentry: pol/owulacja__rzeczownik__1
written_rep: owulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovulació
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;


lexentry: pol/oz__rzeczownik__1
written_rep: oz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escara
sense_list:
(geologia, geologiczny) wał lub silnie wydłużony pagórek, powstały wskutek osadzania piasku i żwiru przez płynące wody polodowcowe;


lexentry: pol/ozdobnik__rzeczownik__1
written_rep: ozdobnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ornament
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki upiększające, dające urozmaicenie, ożywiające, uzupełniające melodię


lexentry: pol/ołtarz__rzeczownik__1
written_rep: ołtarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altar | ara
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;


lexentry: pol/oś__rzeczownik__1
written_rep: oś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eix
sense_list:
centralna linia danego układu | (matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy; | (technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;


lexentry: pol/ośrodek__rzeczownik__1
written_rep: ośrodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centre
sense_list:
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie | środkowy, centralny punkt czegoś | środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia


lexentry: pol/ośrodkowy_układ_nerwowy__rzeczownik__1
written_rep: ośrodkowy układ nerwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema nerviós central
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część układu nerwowego odbierająca i przetwarzająca bodźce docierające do organizmu ze środowiska i wytwarzane przez narządy wewnętrzne;


lexentry: pol/oświadczyny__rzeczownik__1
written_rep: oświadczyny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proposta
sense_list:
tradycyjne, oficjalne wyrażenie chęci zawarcia małżeństwa, które zazwyczaj obejmuje zaproszenie do ślubu jednej osoby przez drugą


lexentry: pol/oświecenie__rzeczownik__1
written_rep: oświecenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segle de les llums
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) okres w kulturze europejskiej od końca XVII w., związany z dominacją idei oświeceniowych;


lexentry: pol/ożenek__rzeczownik__1
written_rep: ożenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boda
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (regionalizm, regionalny) zawarcie małżeństwa przez mężczyznę; poślubienie kobiety


lexentry: pol/pa__wykrzyknik__1
written_rep: pa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: adeu
sense_list:
(potocznie, potoczny) wyraz używany przy pożegnaniu z bliską osobą bądź dzieckiem, a także przez dzieci


lexentry: pol/paca__rzeczownik__1
written_rep: paca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clatellada
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (budownictwo) narzędzie murarskie w formie krótkiej deski z rękojeścią do wyrównywania zaprawy na murze


lexentry: pol/pachwina__rzeczownik__1
written_rep: pachwina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engonal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda


lexentry: pol/pacyfikał__rzeczownik__1
written_rep: pacyfikał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pau
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;


lexentry: pol/paczka__rzeczownik__1
written_rep: paczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paquet
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem; | (handel, handlowy) zawartość małego opakowania


lexentry: pol/padaczka__rzeczownik__1
written_rep: padaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epilèpsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;


lexentry: pol/padać__czasownik__1
written_rep: padać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ploure | nevar
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)


lexentry: pol/paella__rzeczownik__1
written_rep: paella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paella
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;


lexentry: pol/pagaj__rzeczownik__1
written_rep: pagaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pala
sense_list:
(środowiskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krótkie wiosło z jednym piórem, służące do wiosłowania bez użycia dulki, np. w kanadyjce


lexentry: pol/pager__rzeczownik__1
written_rep: pager
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cercapersones
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;


lexentry: pol/pagoda__rzeczownik__1
written_rep: pagoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pagoda
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia buddyjska o architekturze pagody (1.1)


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__2
written_rep: pajac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: titella
sense_list:
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka


lexentry: pol/pakiet__rzeczownik__1
written_rep: pakiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paca
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu; | kilka rzeczy spakowanych razem


lexentry: pol/pakt__rzeczownik__1
written_rep: pakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pacte
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym


lexentry: pol/palatalizacja__rzeczownik__1
written_rep: palatalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palatalització
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) zjawisko wymowy polegające na zmiękczaniu spółgłoski, czyli na dodawaniu artykulacji środkowopodniebiennej, pod wpływem sąsiadującej z nią samogłoski;


lexentry: pol/palczatka_cytrynowa__rzeczownik__1
written_rep: palczatka cytrynowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herba llimona
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu;


lexentry: pol/palec__rzeczownik__1
written_rep: palec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dit
sense_list:
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy | część rękawiczki przykrywająca palce (1.1)


lexentry: pol/paleolit__rzeczownik__1
written_rep: paleolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paleolític
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;


lexentry: pol/paleta__rzeczownik__1
written_rep: paleta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lloret de raquetes
sense_list:
(sztuka) zakres kolorów charakterystyczny dla danego artysty-malarza, stylu lub szkoły malarskiej | znormalizowana drewniana platforma ułatwiająca przeładunek towarów;


lexentry: pol/pali__rzeczownik__1
written_rep: pali
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pali
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) martwy język średnioindyjski z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, mający duże podobieństwo do języka wedyjskiego i sanskrytu klasycznego, jeden z prakrytów używany w tekstach buddyjskich


lexentry: pol/palilalia__rzeczownik__1
written_rep: palilalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palilàlia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab;


lexentry: pol/palimpsest__rzeczownik__1
written_rep: palimpsest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palimpsest
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;


lexentry: pol/palindrom__rzeczownik__1
written_rep: palindrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palíndrom
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);


lexentry: pol/palisada__rzeczownik__1
written_rep: palisada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palissada
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych


lexentry: pol/palladianizm__rzeczownik__1
written_rep: palladianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arquitectura pal·ladiana | pal·ladianisme
sense_list:
(sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach;


lexentry: pol/palma__rzeczownik__1
written_rep: palma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palmera
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;


lexentry: pol/palnik__rzeczownik__1
written_rep: palnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foc
sense_list:
(potocznie, potoczny) element grzewczy kuchenki elektrycznej | część kuchenki gazowej, w której wytwarza się płomień, na której stawia się naczynia do gotowania


lexentry: pol/pamflet__rzeczownik__1
written_rep: pamflet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pamflet
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji


lexentry: pol/pamiętnik__rzeczownik__1
written_rep: pamiętnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: examen
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) albumik do umieszczania wierszy, aforyzmów, pamiątkowych wpisów itp., zwykle używany przez dzieci w wieku szkolnym


lexentry: pol/pamięć_USB__rzeczownik__1
written_rep: pamięć USB
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: llapis de memòria
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;


lexentry: pol/pamięć__rzeczownik__1
written_rep: pamięć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memòria
sense_list:
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.; | (informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane; | fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości


lexentry: pol/pan__rzeczownik__1
written_rep: pan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: senyor | amo
sense_list:
z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy | feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca


lexentry: pol/panarabizm__rzeczownik__1
written_rep: panarabizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panarabisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna głosząca zjednoczenie wszystkich ludów arabskojęzycznych;


lexentry: pol/pancernik__rzeczownik__2
written_rep: pancernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cuirassat
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
written_rep: pancerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armadura
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym;


lexentry: pol/panczenlama__rzeczownik__1
written_rep: panczenlama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Panchen Lama
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy;


lexentry: pol/pandeizm__rzeczownik__1
written_rep: pandeizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pandeisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;


lexentry: pol/pandka_ruda__rzeczownik__1
written_rep: pandka ruda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panda petit
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ailurus fulgens F. Cuvier, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny pandkowatych, zamieszkujący górskie lasy Azji, żywiący się głównie bambusem;


lexentry: pol/panegiryk__rzeczownik__1
written_rep: panegiryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panegíric
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;


lexentry: pol/panel__rzeczownik__1
written_rep: panel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comissió
sense_list:
(budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię | (technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny | (technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami | publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk


lexentry: pol/panew__rzeczownik__1
written_rep: panew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelvis
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (dawniej, dawny) spore, płytkie naczynie metalowe, w postaci misy, patelni lub kociołka, służące do gotowania, smażenia, warzenia itp.;


lexentry: pol/pangermanizm__rzeczownik__1
written_rep: pangermanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pangermanisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nacjonalistyczna doktryna polityczna postulująca zjednoczenie wszystkich ludów germańskich;


lexentry: pol/panierka__rzeczownik__1
written_rep: panierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apallissar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina produktów do obtaczania smażonego mięsa, ryb, warzyw lub grzybów


lexentry: pol/panislamizm__rzeczownik__1
written_rep: panislamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panislamisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna religijno-polityczna, która głosi potrzebę zjednoczenia wszystkich wyznawców islamu;


lexentry: pol/panna__rzeczownik__1
written_rep: panna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donzella
sense_list:
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)


lexentry: pol/panna_cotta__rzeczownik__1
written_rep: panna cotta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panacota
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) delikatny deser kuchni włoskiej zrobiony ze śmietany podgrzanej z żelatyną i różnymi dodatkami;


lexentry: pol/pannacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: pannacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pannacionalisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odmiana nacjonalizmu dążąca do zjednoczenia wszystkich blisko związanych kulturowo, na ogół sąsiadujących narodów i grup etnicznych;


lexentry: pol/panpsychizm__rzeczownik__1
written_rep: panpsychizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panpsiquisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi


lexentry: pol/panseksualizm__rzeczownik__1
written_rep: panseksualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pansexualitat
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (seksuologia, seksuologiczny) postrzeganie wszelkich zjawisk w świecie przez pryzmat seksualny; | (seksuologia, seksuologiczny) pociąg do osób niezależnie od ich płci, bądź tożsamości płciowej


lexentry: pol/panslawizm__rzeczownik__1
written_rep: panslawizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paneslavisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;


lexentry: pol/panteizm__rzeczownik__1
written_rep: panteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panteisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;


lexentry: pol/panteon__rzeczownik__1
written_rep: panteon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panteó
sense_list:
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom; | ogół bogów jakiejś religii;


lexentry: pol/pantera_mglista__rzeczownik__1
written_rep: pantera mglista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantera nebulosa
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis nebulosa Griffith, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w południowo-wschodniej Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku pantera mglista (1.1)


lexentry: pol/pantera_śnieżna__rzeczownik__1
written_rep: pantera śnieżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lleopard de les neus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;


lexentry: pol/pantograf__rzeczownik__1
written_rep: pantograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantògraf
sense_list:
przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń; | przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe;


lexentry: pol/pantomima__rzeczownik__1
written_rep: pantomima
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mímica
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;


lexentry: pol/papiamento__rzeczownik__1
written_rep: papiamento
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papiament
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język kreolski holenderskich wysp karaibskich, powstały na bazie portugalskiego i hiszpańskiego;


lexentry: pol/papier__rzeczownik__1
written_rep: papier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paper
sense_list:
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; | (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument


lexentry: pol/papier_wartościowy__rzeczownik__1
written_rep: papier wartościowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efecte
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;


lexentry: pol/papier_ścierny__rzeczownik__1
written_rep: papier ścierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paper de vidre
sense_list:
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;


lexentry: pol/papieros__rzeczownik__1
written_rep: papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cigarreta | cigarret
sense_list:
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;


lexentry: pol/papież__rzeczownik__1
written_rep: papież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;


lexentry: pol/papirus__rzeczownik__1
written_rep: papirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papir
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu; | materiał pisarski, wyrabiany z włókien papirusu (1.1); | zwój lub dokument spisany na papirusie (1.2)


lexentry: pol/paprotnik_samczy__rzeczownik__1
written_rep: paprotnik samczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falguera mascle
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dryopteris filix-mas L., gatunek paproci z rodziny nerecznicowatych o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/paproć__rzeczownik__1
written_rep: paproć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falguera
sense_list:
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z kladu monilofitów; | (botanika, botaniczny) roślina z klasy paproci (1.1)


lexentry: pol/papryka__rzeczownik__1
written_rep: papryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pebrot
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa; | (spożywczy) jarzyna z owocu papryki (1.1);


lexentry: pol/papuga__rzeczownik__1
written_rep: papuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lloro | papagai
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych; | (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1)


lexentry: pol/papużka_falista__rzeczownik__1
written_rep: papużka falista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periquito
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;


lexentry: pol/par__rzeczownik__1
written_rep: par
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: par
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek francuskiej izby wyższej parlamentu w latach 1814–1848 | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek brytyjskiej izby wyższej parlamentu (Izby Lordów)


lexentry: pol/para__rzeczownik__1
written_rep: para
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parell
sense_list:
dwa przedmioty stanowiące komplet | określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części


lexentry: pol/para__rzeczownik__1
written_rep: para
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vapor | baf
sense_list:
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym; | (potocznie, potoczny) woda w stanie zawiesiny kropel w powietrzu


lexentry: pol/parabola__rzeczownik__1
written_rep: parabola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paràbola
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;


lexentry: pol/parada__rzeczownik__1
written_rep: parada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desfilada
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) uroczysty przegląd wojsk połączony z defiladą; | efektowny przemarsz z udziałem wielu osób;


lexentry: pol/paradoks__rzeczownik__1
written_rep: paradoks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradoxa
sense_list:
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy | zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią


lexentry: pol/paradoksalny__przymiotnik__1
written_rep: paradoksalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paradoxal
sense_list:
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny


lexentry: pol/paradygmat__rzeczownik__1
written_rep: paradygmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradigma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki; | (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;


lexentry: pol/paradyz__rzeczownik__1
written_rep: paradyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradís
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;


lexentry: pol/parafia__rzeczownik__1
written_rep: parafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parròquia
sense_list:
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;


lexentry: pol/parafina__rzeczownik__1
written_rep: parafina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parafina
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwna, bezwonna substancja z grupy węglowodorów nasyconych, nierozpuszczalna w wodzie, biała i woskowata w stanie stałym, łatwopalna w stanie ciekłym, stosowana w przemyśle (np. do wyrobu świec), kosmetyce i laboratoriach


lexentry: pol/paragon__rzeczownik__1
written_rep: paragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rebut
sense_list:
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar


lexentry: pol/paragraf__rzeczownik__1
written_rep: paragraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: article
sense_list:
podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §;


lexentry: pol/paralelizm__rzeczownik__1
written_rep: paralelizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paral·lelisme
sense_list:
równoczesne pojawianie się, występowanie dwóch lub więcej elementów podobnych do siebie w jakichś aspektach


lexentry: pol/parametr__rzeczownik__1
written_rep: parametr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paràmetre
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca właściwości czegoś (np. równania, rozkładu, urządzenia, procesu technologicznego, materiału, itp.) | (informatyka, informatyczny) wartość lub zmienna przekazywana do podprogramu podczas jego wywoływania, pozwalająca na sterowanie jego zachowaniem lub uzyskanie jego wyników;


lexentry: pol/paranoja__rzeczownik__1
written_rep: paranoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paranoia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;


lexentry: pol/parapet__rzeczownik__1
written_rep: parapet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lleixa de finestra
sense_list:
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia


lexentry: pol/paraplegia__rzeczownik__1
written_rep: paraplegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paraplegia
sense_list:
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;


lexentry: pol/parapsychologia__rzeczownik__1
written_rep: parapsychologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parapsicologia
sense_list:
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę;


lexentry: pol/pardwa_szkocka__rzeczownik__1
written_rep: pardwa szkocka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perdiu d'Escòcia
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus scotica, podgatunek pardwy mszarnej, występujący na Wyspach Brytyjskich


lexentry: pol/pareidolia__rzeczownik__1
written_rep: pareidolia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pareidolia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) błąd poznawczy polegający na dopatrywaniu się znanych kształtów w przypadkowych szczegółach;


lexentry: pol/paremiologia__rzeczownik__1
written_rep: paremiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paremiologia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nauka o przysłowiach zajmująca się ich pochodzeniem, znaczeniem oraz porównywaniem ich wersji w różnych językach;


lexentry: pol/pareo__rzeczownik__1
written_rep: pareo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pareo
sense_list:
prostokątna, kwadratowa lub trójkątna chusta z cienkiej tkaniny noszona jako część damskiego stroju plażowego, zawiązywana zwykle na biodrach i noszona jako spódnica lub zawiązywana na szyi i noszona jako sukienka


lexentry: pol/parestezja__rzeczownik__1
written_rep: parestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parestèsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;


lexentry: pol/parias__rzeczownik__1
written_rep: parias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pària
sense_list:
człowiek uważany w jakiejś grupie za gorszego, pogardzany | w Indiach: człowiek należący do jednej z najniższych kast lub będący poza systemem kastowym;


lexentry: pol/park__rzeczownik__1
written_rep: park
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parc
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;


lexentry: pol/parlament__rzeczownik__1
written_rep: parlament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlament
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;


lexentry: pol/parmezan__rzeczownik__1
written_rep: parmezan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parmesà
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;


lexentry: pol/parodia__rzeczownik__1
written_rep: parodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paròdia
sense_list:
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;


lexentry: pol/paroksytoniczny__przymiotnik__1
written_rep: paroksytoniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: planer
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) charakteryzujący się akcentowaniem wyrazów na przedostatniej sylabie, mający akcent na przedostatniej sylabie


lexentry: pol/paroksyzm__rzeczownik__1
written_rep: paroksyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paroxisme
sense_list:
(medycyna, medyczny) nasilenie się choroby | (przenośnie, przenośnia) napad żalu, gniewu lub śmiechu


lexentry: pol/paronim__rzeczownik__1
written_rep: paronim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parònim
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz kojarzący się z innym ze względu na podobieństwo brzmienia, ale odmienny pod względem znaczeniowym;


lexentry: pol/paronomazja__rzeczownik__1
written_rep: paronomazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paronomàsia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zestawienie wyrazów podobnie brzmiących o różnych znaczeniach;


lexentry: pol/parsek__rzeczownik__1
written_rep: parsek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parsec
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (jednostka miary) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku;


lexentry: pol/parsować__czasownik__1
written_rep: parsować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: analitzar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dokonywać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jego struktury i dalszego przetwarzania;


lexentry: pol/partacz__rzeczownik__1
written_rep: partacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barroer
sense_list:
(potocznie, potoczny) kiepski pracownik (zwłaszcza rzemieślnik), wykonujący niefachowo, niedbale, niechlujnie swoją pracę


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
written_rep: partia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partit
sense_list:
(zobacz) partia polityczna | (szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz


lexentry: pol/partia_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: partia polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partit polític
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;


lexentry: pol/partycja__rzeczownik__1
written_rep: partycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partició
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wydzielona część dysku fizycznego umożliwiająca utworzenie dysku logicznego;


lexentry: pol/partykuła__rzeczownik__1
written_rep: partykuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partícula
sense_list:
(gramatyka) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;


lexentry: pol/partytura__rzeczownik__1
written_rep: partytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guió
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) egzemplarz sztuki teatralnej, opatrzony komentarzami reżysera lub inscenizatora odnośnie wystawienia dzieła


lexentry: pol/partytura__rzeczownik__1
written_rep: partytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partitura
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szczegółowy zapis nutowy całości utworu muzycznego z założenia przeznaczony do wykonywania przez wiele instrumentów, uporządkowanych według powszechnie przyjętej kolejności jedna partia pod drugą;


lexentry: pol/paruzja__rzeczownik__1
written_rep: paruzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parusia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: ponowne przyjście Chrystusa na świat,


lexentry: pol/parweniusz__rzeczownik__1
written_rep: parweniusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nou ric
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która dostała się do wyższych sfer i nieudolnie próbuje je naśladować


lexentry: pol/parzydełko__rzeczownik__1
written_rep: parzydełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cnidòcit
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) wyspecjalizowana komórka występująca u zwierząt z typu parzydełkowców (Cnidaria), służąca do obrony i ataku


lexentry: pol/parzydełkowiec__rzeczownik__1
written_rep: parzydełkowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cnidari
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel typu parzydełkowców, tj. wodnych organizmów posiadających specjalne komórki parzące służące do obrony i zdobywania pokarmu


lexentry: pol/parzystokopytne__rzeczownik__1
written_rep: parzystokopytne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Artiodàctil
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Artiodactyla Owen, rząd ssaków łożyskowych, posiadających dwa wyraźnie większe palce – trzeci i czwarty – zakończone racicami;


lexentry: pol/parzystość__rzeczownik__1
written_rep: parzystość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paritat
sense_list:
(fizyka, fizyczny) własność zmiany znaku funkcji falowej lub pola kwantowego przy zmianie znaku jednego z jej argumentów;


lexentry: pol/parów__rzeczownik__1
written_rep: parów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barranc
sense_list:
(geografia, geograficzny) wąska, płaskodenna dolina o niezbyt stromych, najczęściej porośniętych zboczach;


lexentry: pol/parówka__rzeczownik__1
written_rep: parówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salsitxa de Viena
sense_list:
(spożywczy) tania kiełbasa z przemielonej masy mięsno-kostno-tłuszczowej, spożywana zwykle na gorąco;


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
written_rep: pas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinturó | trinxa
sense_list:
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;


lexentry: pol/pas_planetoid__rzeczownik__1
written_rep: pas planetoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinturó d'asteroides
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;


lexentry: pol/pas_startowy__rzeczownik__1
written_rep: pas startowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pista
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów


lexentry: pol/pasat__rzeczownik__1
written_rep: pasat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alisi
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika;


lexentry: pol/paschał__rzeczownik__1
written_rep: paschał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciri pasqual
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca poświęcona w Wigilię Paschalną z charakterystycznymi greckimi literami Α i Ω (alfa i omega);


lexentry: pol/pasek__rzeczownik__1
written_rep: pasek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinturó
sense_list:
lekki i wąski pas na biodrach lub w talii noszony w celach ozdobnych lub dla przytrzymania odzieży, także do noszenia zegarka, bagażu itp.


lexentry: pol/paserstwo__rzeczownik__1
written_rep: paserstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manipulació
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na skupie, przechowywaniu lub sprzedaży rzeczy kradzionych;


lexentry: pol/pasjans__rzeczownik__1
written_rep: pasjans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solitari
sense_list:
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;


lexentry: pol/pasmanteria__rzeczownik__1
written_rep: pasmanteria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merceria
sense_list:
sklep z odzieżowymi elementami wykończeniowymi | wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki)


lexentry: pol/pasmo_górskie__rzeczownik__1
written_rep: pasmo górskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serralada
sense_list:
(geografia, geograficzny) ciąg gór ułożonych w jednej linii lub w jednym kierunku, tworzących wyraźnie wydzieloną jednostkę krajobrazową, o wspólnej genezie geologicznej, podobnej budowie i ciągłości grzbietów;


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__1
written_rep: pasożyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paràsit
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__2
written_rep: pasożyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: paràsit
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/pasożytnictwo__rzeczownik__1
written_rep: pasożytnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parasitisme
sense_list:
negatywny typ zależności między żywicielem a pasożytem, gdy pasożyt żyje kosztem gospodarza i działa na jego szkodę, równocześnie nie mogąc bez niego utrzymać się przy życiu


lexentry: pol/pasta_do_butów__rzeczownik__1
written_rep: pasta do butów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: betum
sense_list:
(chemia, chemiczny) półpłynna substancja służąca do nabłyszczania, impregnacji i poprawiania wyglądu obuwia;


lexentry: pol/pasta_do_zębów__rzeczownik__1
written_rep: pasta do zębów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dentifrici | pasta de dents
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;


lexentry: pol/pastel__rzeczownik__1
written_rep: pastel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastís
sense_list:
(sztuka) obraz namalowany pastelami (1.1) | (sztuka) technika malowania pastelem (1.1); | barwa pastelowa | środek rysunkowy i malarski w postaci miękkiego sztyftu, kredki lub ołówka;


lexentry: pol/pasternak__rzeczownik__1
written_rep: pasternak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xirivia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny


lexentry: pol/pasteryzować__czasownik__1
written_rep: pasteryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pasteuritzar
sense_list:
(spożywczy) eliminować zawarte w produkcie spożywczym drobnoustroje powodujące jego psucie poprzez ogrzewanie tego produktu przez pewien czas w wystarczająco wysokiej temperaturze


lexentry: pol/pasterz__rzeczownik__1
written_rep: pasterz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastor
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun | (zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu


lexentry: pol/pastisz__rzeczownik__1
written_rep: pastisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastitx
sense_list:
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;


lexentry: pol/pastorał__rzeczownik__1
written_rep: pastorał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bàcul
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;


lexentry: pol/pastorałka__rzeczownik__1
written_rep: pastorałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nadala
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) lekki utwór o tematyce związanej z Bożym Narodzeniem; także: widowisko sceniczne o takiej tematyce;


lexentry: pol/pasy__rzeczownik__1
written_rep: pasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinturó
sense_list:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) urządzenie mocujące pasażera do fotela lub łóżka, np. w samochodzie lub samolocie


lexentry: pol/pasza__rzeczownik__1
written_rep: pasza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paixà
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik wojskowy lub cywilny w Imperium Osmańskim; także tytuł tego dostojnika;


lexentry: pol/paszczak__rzeczownik__1
written_rep: paszczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gall
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku paszczaków (1.2) | (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Zeus faber Linnaeus, gatunek ryb z rodziny piotroszowatych;


lexentry: pol/pasztet__rzeczownik__1
written_rep: pasztet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paté
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka


lexentry: pol/pasztet_strasburski__rzeczownik__1
written_rep: pasztet strasburski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foie gras
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;


lexentry: pol/pasztetowa__rzeczownik__1
written_rep: pasztetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: botifarra blanca
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski, głównie do smarowania kanapek; pasztet z podrobów i resztek mięsnych w formie kiełbasy;


lexentry: pol/pat__rzeczownik__1
written_rep: pat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empat
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;


lexentry: pol/patat__rzeczownik__1
written_rep: patat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moniato
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych o jadalnych bulwach, rosnąca w rejonie międzyzwrotnikowym


lexentry: pol/patentować__czasownik__1
written_rep: patentować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: patentar
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) poddawać stal specjalnej obróbce cieplnej w celu zwiększenia właściwości plastycznych | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskiwać lub wydawać patent


lexentry: pol/patio__rzeczownik__1
written_rep: patio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pati
sense_list:
(architektura, architektoniczny) niewielki dziedziniec wewnątrz domu, z wejściami do pomieszczeń, często z krużgankami, zwykle w architekturze hiszpańskiej i portugalskiej;


lexentry: pol/patogen__rzeczownik__1
written_rep: patogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patogen
sense_list:
(medycyna, medyczny) czynnik chorobotwórczy; czynnik (np. drobnoustrój) zdolny wywołać dane schorzenie


lexentry: pol/patologia__rzeczownik__1
written_rep: patologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patologia
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób | (socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa | (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu żywego organizmu


lexentry: pol/patologiczny__przymiotnik__1
written_rep: patologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: patològic
sense_list:
(medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby | (przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością | (socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
written_rep: patriarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patriarca
sense_list:
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów | (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych | (przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie


lexentry: pol/patrol__rzeczownik__1
written_rep: patrol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patrulla
sense_list:
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerzy, nieformalny zastęp harcerski utworzony ad hoc | (wojskowość, wojskowy) grupa rozpoznania, ubezpieczenia i kontroli; | (wojskowość, wojskowy) zadanie dokonywania rekonesansu | obchód pilnowanego terenu


lexentry: pol/patrologia__rzeczownik__1
written_rep: patrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patrologia
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teologia, teologiczny) nauka zajmująca się życiem i twórczością Ojców Kościoła oraz piśmiennictwem starochrześcijańskim;


lexentry: pol/patronimik__rzeczownik__1
written_rep: patronimik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patronímic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwisko lub przydomek utworzony na podstawie imienia, urzędu lub zawodu przodka płci męskiej, zwłaszcza ojca


lexentry: pol/patyczek_do_szaszłyków__rzeczownik__1
written_rep: patyczek do szaszłyków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: broqueta
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaostrzony, drewniany patyk używany do nabijania mięsa i innych składników szaszłyka


lexentry: pol/paulista__rzeczownik__1
written_rep: paulista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paulí
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego przez bł. Jakuba Alberione;


lexentry: pol/paw__rzeczownik__1
written_rep: paw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paó
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) samiec pawia (1.2) | (ornitologia, ornitologiczny) gatunek hodowanych w parkach ptaków z rodzaju Pavo i Afropavo, z dużym, kolorowym ogonem;


lexentry: pol/pawian__rzeczownik__1
written_rep: pawian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babuí | papió
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;


lexentry: pol/pazur__rzeczownik__1
written_rep: pazur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urpa
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;


lexentry: pol/pałac__rzeczownik__1
written_rep: pałac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palau
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka | (architektura, architektoniczny) okazały budynek użyteczności publicznej


lexentry: pol/pałeczka__rzeczownik__1
written_rep: pałeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testimoni
sense_list:
(sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej


lexentry: pol/pański__przymiotnik__1
written_rep: pański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: presumptuós
sense_list:
charakterystyczny dla zachowania lub wyglądu szlachcica, arystokraty, bogacza | odnoszący się do pana – szlachcica, arystokraty, bogacza


lexentry: pol/państwo__rzeczownik__1
written_rep: państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;


lexentry: pol/państwo_policyjne__rzeczownik__1
written_rep: państwo policyjne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estat policia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, w którym władza centralna sprawuje niemal całkowitą kontrolę nad życiem obywateli, stosując surowe środki przymusu, nadzoru i represji, często ograniczając swobody obywatelskie, wolność słowa i opozycję polityczną;


lexentry: pol/państwowy__przymiotnik__1
written_rep: państwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: estatal
sense_list:
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem


lexentry: pol/pańszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: pańszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: servitud
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;


lexentry: pol/paź__rzeczownik__1
written_rep: paź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patge
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;


lexentry: pol/pchli_targ__rzeczownik__1
written_rep: pchli targ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mercat de carrer
sense_list:
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi sprzedawanymi tanio, okazyjnymi artykułami dla kolekcjonerów;


lexentry: pol/pchnięcie_kulą__rzeczownik__1
written_rep: pchnięcie kulą
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: llançament de pes
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;


lexentry: pol/pchła__rzeczownik__1
written_rep: pchła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puça
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__1
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedal
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__2
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: marieta | culer
sense_list:
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści


lexentry: pol/pediatria__rzeczownik__1
written_rep: pediatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pediatria
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;


lexentry: pol/peeling__rzeczownik__1
written_rep: peeling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exfoliació
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) technika kosmetyczna polegająca na złuszczaniu lub ścieraniu martwego naskórka


lexentry: pol/pektyna__rzeczownik__1
written_rep: pektyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pectina
sense_list:
(tylko w liczbie mnogiej) (biochemia, biochemiczny) mieszanina cukrów pochodzenia roślinnego, mająca właściwości żelujące;


lexentry: pol/pelota__rzeczownik__1
written_rep: pelota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilota basca
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj tenisa popularnego wśród Basków, rozgrywanego na boisku ze ścianą, o którą odbijana jest piłka;


lexentry: pol/penalizować__czasownik__1
written_rep: penalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: penalitzar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznawać pewne działanie za przestępstwo i wyznaczać kary dla tych, którzy popełniliby je


lexentry: pol/pendżabski__rzeczownik__1
written_rep: pendżabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: panjabi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoaryjski język używany przez 28 milionów osób zamieszkujących historyczną krainę Pendżab na pograniczu indyjsko-pakistańskim


lexentry: pol/pensjonat__rzeczownik__1
written_rep: pensjonat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pensió
sense_list:
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;


lexentry: pol/pentan__rzeczownik__1
written_rep: pentan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentà
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;


lexentry: pol/pentekostalizm__rzeczownik__1
written_rep: pentekostalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentecostalisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie, charakteryzujący się uprzywilejowaną rolą Ducha Świętego;


lexentry: pol/performancja__rzeczownik__1
written_rep: performancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: realització
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;


lexentry: pol/perfumiarz__rzeczownik__1
written_rep: perfumiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perfumer
sense_list:
osoba zajmująca się tworzeniem kompozycji zapachowych używanych w perfumach czy kosmetykach, kompozytor zapachowy;


lexentry: pol/perfumy__rzeczownik__1
written_rep: perfumy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perfum
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk


lexentry: pol/pergamin__rzeczownik__1
written_rep: pergamin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pergamí
sense_list:
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;


lexentry: pol/pergola__rzeczownik__1
written_rep: pergola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pèrgola
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;


lexentry: pol/perimenopauza__rzeczownik__1
written_rep: perimenopauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perimenopausa
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) kilkuletni okres przejściowy poprzedzający menopauzę


lexentry: pol/period__rzeczownik__1
written_rep: period
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: període
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie


lexentry: pol/perkal__rzeczownik__1
written_rep: perkal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: percala
sense_list:
(włókiennictwo) gęsta, lekka i trwała tkanina bawełniana o matowej powierzchni, wykorzystywana głównie do pościeli i odzieży


lexentry: pol/perkozek__rzeczownik__1
written_rep: perkozek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabusset
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Tachybaptus ruficollis, najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce;


lexentry: pol/perkołyska__rzeczownik__1
written_rep: perkołyska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heliornis
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny perkołysek (Heliornithidae), zamieszkujący głównie lasy tropikalne w strefie równikowej;


lexentry: pol/perkusyjny__przymiotnik__1
written_rep: perkusyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: percussió
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: wymagający uderzania do wydobycia dźwięku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odnoszący się do perkusji


lexentry: pol/perliczka__rzeczownik__1
written_rep: perliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gallina de guinea
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;


lexentry: pol/perlit__rzeczownik__1
written_rep: perlit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perlita
sense_list:
(geologia, geologiczny) minerał, wieloskładnikowa skała pochodzenia wulkanicznego, zawierająca kilka procent wody;


lexentry: pol/permakultura__rzeczownik__1
written_rep: permakultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permacultura
sense_list:
(ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;


lexentry: pol/peron__rzeczownik__1
written_rep: peron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andana | pujador
sense_list:
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego


lexentry: pol/peronizm__rzeczownik__1
written_rep: peronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peronisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;


lexentry: pol/personalizm__rzeczownik__1
written_rep: personalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personalisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nurt w fiozofii stawiajacy w centrum osobę ludzką oraz jej godność, wolność, niezależność i niepowtarzalność;


lexentry: pol/personel__rzeczownik__1
written_rep: personel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personal
sense_list:
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji


lexentry: pol/personifikacja__rzeczownik__1
written_rep: personifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personificació
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;


lexentry: pol/personifikować__czasownik__1
written_rep: personifikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: personificar
sense_list:
nadawać cechy ludzkie zwierzętom, rzeczom, zjawiskom lub pojęciom abstrakcyjnym | przedstawiać coś jako ucieleśnione w konkretnej osobie


lexentry: pol/perspektywa__rzeczownik__1
written_rep: perspektywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perspectiva
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) odległość w czasie potrzebna do właściwego ocenienia jakichś zjawisk | (sztuka) metoda odwzorcowania figury geometrycznej na płaszczyźnie za pomocą prostych rzutujących o wspólnym wierzchołku


lexentry: pol/perspektywa__rzeczownik__1
written_rep: perspektywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vista
sense_list:
(informatyka, informatyczny) widok bazodanowy | (przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia | daleki widok


lexentry: pol/persymona__rzeczownik__1
written_rep: persymona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caqui
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju persymona (1.1) | (spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc persymony (1.2) | (botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;


lexentry: pol/peryfiton__rzeczownik__1
written_rep: peryfiton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perífiton
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół drobnych organizmów roślinnych i zwierzęcych przytwierdzonych do podłoża czasowo lub na stałe


lexentry: pol/peryfrastyczny__przymiotnik__1
written_rep: peryfrastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perifràstic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) określający coś za pomocą peryfrazy


lexentry: pol/peryhelium__rzeczownik__1
written_rep: peryhelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periheli
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;


lexentry: pol/perypetia__rzeczownik__1
written_rep: perypetia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peripècia
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zmiana w losach bohaterów utworu | zdarzenie zmieniające sytuację


lexentry: pol/perystyl__rzeczownik__1
written_rep: perystyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peristil
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (starożytność) dziedziniec lub ogród wewnętrzny otoczony kolumnadą; | (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (starożytność) kolumnada otaczająca dziedziniec lub ogród


lexentry: pol/perła__rzeczownik__1
written_rep: perła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perla
sense_list:
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)


lexentry: pol/pestka__rzeczownik__1
written_rep: pestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerro
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono


lexentry: pol/pesto__rzeczownik__1
written_rep: pesto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pesto
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos z utartych orzechów i świeżych jarzyn z oliwą, w klasycznej wersji z orzeszków piniowych i bazylii;


lexentry: pol/pestycyd__rzeczownik__1
written_rep: pestycyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pesticida | plaguicida
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;


lexentry: pol/pesymista__rzeczownik__1
written_rep: pesymista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pessimista
sense_list:
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy


lexentry: pol/pesymistyczny__przymiotnik__1
written_rep: pesymistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pessimista
sense_list:
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia


lexentry: pol/petrochemiczny__przymiotnik__1
written_rep: petrochemiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: petroquímic
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego


lexentry: pol/petycja__rzeczownik__1
written_rep: petycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petició
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;


lexentry: pol/pewien__zaimek__1
written_rep: pewien
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: cert
sense_list:
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś


lexentry: pol/pewny__przymiotnik__1
written_rep: pewny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cert
sense_list:
nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi | o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie


lexentry: pol/pełnia__rzeczownik__1
written_rep: pełnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lluna plena | pleniluni
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część


lexentry: pol/pełnoletni__przymiotnik__1
written_rep: pełnoletni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: major d'edat
sense_list:
mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny


lexentry: pol/pełnoletniość__rzeczownik__1
written_rep: pełnoletniość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: majoria d'edat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;


lexentry: pol/pełnomocnictwo__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poder
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę


lexentry: pol/pełnomocnik__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: representant
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu


lexentry: pol/pełzacz_leśny__rzeczownik__1
written_rep: pełzacz leśny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raspinell pirinenc
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Certhia familiaris L., gatunek niewielkiego ptaka z rodziny pełzaczy, spotykanego zwykle w starych lasach iglastych i mieszanych


lexentry: pol/pełzać__czasownik__1
written_rep: pełzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: arrossegar-se
sense_list:
o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zachowywać się w sposób szczególnie uległy


lexentry: pol/pełzać__czasownik__1
written_rep: pełzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: reptar
sense_list:
o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża | o roślinach rozrastać się po podłożu


lexentry: pol/phishing__rzeczownik__1
written_rep: phishing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pesca
sense_list:
(informatyka, informatyczny) typ oszustwa w którym przestępca podszywa się pod inną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia poufnych informacji, np. haseł;


lexentry: pol/pianino__rzeczownik__1
written_rep: pianino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piano
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;


lexentry: pol/piasek__rzeczownik__1
written_rep: piasek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sorra
sense_list:
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;


lexentry: pol/pidżin__rzeczownik__1
written_rep: pidżin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pidgin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczony język kontaktowy, który powstaje wtedy, gdy spotykają się grupy ludzi mówiących różnymi językami i muszą się porozumieć, ale nie mają wspólnego języka


lexentry: pol/piecuszek__rzeczownik__2
written_rep: piecuszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: busquereta vulgar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;


lexentry: pol/pieczętować__czasownik__1
written_rep: pieczętować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: segellar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ostatecznie coś potwierdzać, przesądzać | opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć


lexentry: pol/pieczęć__rzeczownik__1
written_rep: pieczęć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segell
sense_list:
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności | środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu


lexentry: pol/pieg__rzeczownik__1
written_rep: pieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piga
sense_list:
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);


lexentry: pol/piegża__rzeczownik__1
written_rep: piegża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tallarol
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;


lexentry: pol/piekarnia__rzeczownik__1
written_rep: piekarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fleca | forn de pa
sense_list:
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki | sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze


lexentry: pol/piekarnik__rzeczownik__1
written_rep: piekarnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forn
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;


lexentry: pol/piekielny__przymiotnik__1
written_rep: piekielny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: infernal
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) o dużej intensywności, cholerny | dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
written_rep: piekło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infern
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi; | (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień


lexentry: pol/pielgrzymować__czasownik__1
written_rep: pielgrzymować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: peregrinar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć


lexentry: pol/pielucha__rzeczownik__1
written_rep: pielucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolquer
sense_list:
(higiena, higieniczny) niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt


lexentry: pol/pielęgniarz__rzeczownik__1
written_rep: pielęgniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infermer
sense_list:
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych


lexentry: pol/pielęgnować__czasownik__1
written_rep: pielęgnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: assistir malalts
sense_list:
dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych | dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską


lexentry: pol/pieniężny__przymiotnik__1
written_rep: pieniężny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monetari
sense_list:
w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi | wypłacany lub płacony w pieniądzach | wyrażony w pieniądzach


lexentry: pol/pieprz_kajeński__rzeczownik__1
written_rep: pieprz kajeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caiena
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bardzo ostra przyprawa otrzymywana ze świeżych lub suszonych owoców papryki odmiany Cayenne;


lexentry: pol/pieprzyca_siewna__rzeczownik__1
written_rep: pieprzyca siewna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morritort
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lepidium sativum, roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;


lexentry: pol/pierdu-pierdu__wykrzyknik__1
written_rep: pierdu-pierdu
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: bola
sense_list:
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/piernik__rzeczownik__1
written_rep: piernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pa de gingebre
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrel
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej; | (matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: element
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;


lexentry: pol/pierwiastek_chemiczny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek chemiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: element químic
sense_list:
(chemia, chemiczny) taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze; | (chemia, chemiczny) zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;


lexentry: pol/pierwiastek_sześcienny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek sześcienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrel cúbica
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która podniesiona do trzeciej potęgi, daje liczbę pierwiastkowaną


lexentry: pol/pierwiosnek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiosnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primavera
sense_list:
(botanika, botaniczny) Primula L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju pierwiosnek (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat pierwiosnka (1.2)


lexentry: pol/pierwiosnek_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: pierwiosnek lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cucut
sense_list:
(botanika, botaniczny) Primula veris L., gatunek rośliny z rodziny pierwiosnkowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku pierwiosnek lekarski (1.1)


lexentry: pol/pierwiosnek_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiosnek zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mosquiter
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus collybita Vieillot, gatunek drobnego ptaka wędrownego z rodziny świstunek;


lexentry: pol/pierworództwo__rzeczownik__1
written_rep: pierworództwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primogenitura
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego | bycie pierworodnym synem


lexentry: pol/pierwsza_pomoc__rzeczownik__1
written_rep: pierwsza pomoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primers auxilis
sense_list:
(medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;


lexentry: pol/pierwszeństwo__rzeczownik__1
written_rep: pierwszeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prioritat
sense_list:
prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś


lexentry: pol/pierwszorzędowy__przymiotnik__1
written_rep: pierwszorzędowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bàsic
sense_list:
(chemia, chemiczny) o alkoholu: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i jednym innym atomem węgla | (chemia, chemiczny) o aminie: o jednej grupaie alkilowej lub arylowej bezpośrednio związanej z atomem azotu | (chemia, chemiczny) o soli: będąca pochodną aminy pierwszorzędowej | zaklasyfikowany do pierwszego rzędu


lexentry: pol/pieróg__rzeczownik__1
written_rep: pieróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandonguilla
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;


lexentry: pol/pierś__rzeczownik__1
written_rep: pierś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pit
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia | (anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu


lexentry: pol/pierścień__rzeczownik__1
written_rep: pierścień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anell
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem; | krąg naokoło czegoś


lexentry: pol/pierścień__rzeczownik__1
written_rep: pierścień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anell planetari
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pierścień (1.2) składający się z cząsteczek pyłu i innych małych cząstek krążących dookoła planety w obszarze o kształcie dysku;


lexentry: pol/pies_domowy__rzeczownik__1
written_rep: pies domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ca
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego; | (zoologia, zoologiczny) osobnik z gatunku pies domowy (1.1)


lexentry: pol/pies_gończy__rzeczownik__1
written_rep: pies gończy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rastrejador
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) pies wykorzystywany głównie do tropienia i pogoni za zwierzyną, posługujący się przede wszystkim węchem


lexentry: pol/pies_policyjny__rzeczownik__1
written_rep: pies policyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gos policia
sense_list:
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby


lexentry: pol/pieta__rzeczownik__1
written_rep: pieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pietat
sense_list:
(ikonografia, ikonograficzny) (sztuka) forma przedstawienia rzeźbiarskiego lub malarskiego sceny pasyjnej z martwym Chrystusem na kolanach opłakującej go matki;


lexentry: pol/pietruszka__rzeczownik__1
written_rep: pietruszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: julivert
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;


lexentry: pol/pietyzm__rzeczownik__1
written_rep: pietyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pietisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.;


lexentry: pol/piewik__rzeczownik__1
written_rep: piewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cigala
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) duży latający owad z rodziny piewikowatych (Cicadidae Batsch), występujący w ciepłych krajach


lexentry: pol/pień_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: pień mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tronc de l'encèfal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dolna część mózgowia, która łączy mózg z rdzeniem kręgowym i kontroluje podstawowe, niezbędne życiowo funkcje


lexentry: pol/pieśń__rzeczownik__1
written_rep: pieśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cançó
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;


lexentry: pol/pigment__rzeczownik__1
written_rep: pigment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigment
sense_list:
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor | (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb


lexentry: pol/pigmentacja__rzeczownik__1
written_rep: pigmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigmentació
sense_list:
(biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach


lexentry: pol/pigułka__rzeczownik__1
written_rep: pigułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: píndola
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie


lexentry: pol/pigwa__rzeczownik__1
written_rep: pigwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: codony | codonyer
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory | (botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;


lexentry: pol/pijawka__rzeczownik__1
written_rep: pijawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sangonera
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic; | (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych


lexentry: pol/pika__rzeczownik__1
written_rep: pika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pica
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;


lexentry: pol/pikador__rzeczownik__1
written_rep: pikador
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: picador
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) konny uczestnik korridy, który kłuje byka piką osłabiając w ten sposób mięśnie jego karku, czym powoduje obniżenie pozycji rogów do poziomu mulety


lexentry: pol/pikinier__rzeczownik__1
written_rep: pikinier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piquer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);


lexentry: pol/piksel__rzeczownik__1
written_rep: piksel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: píxel | pícsel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);


lexentry: pol/pilaster__rzeczownik__1
written_rep: pilaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilastra
sense_list:
(architektura, architektoniczny) filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;


lexentry: pol/pilaw__rzeczownik__1
written_rep: pilaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilaf
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/pilnik__rzeczownik__1
written_rep: pilnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: llima
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;


lexentry: pol/pilot__rzeczownik__1
written_rep: pilot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilot
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem


lexentry: pol/pilotować__czasownik__1
written_rep: pilotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conduir
sense_list:
(motoryzacja) jechać na przodzie potencjalnie niebezpiecznych pojazdów, ostrzegając i zabezpieczając innych użytkowników drogi


lexentry: pol/pilotować__czasownik__1
written_rep: pilotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pilotar
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przeprowadzać statek wodny przez obszar trudny do żeglugi | prowadzić statek powietrzny


lexentry: pol/pinakiel__rzeczownik__1
written_rep: pinakiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinacle
sense_list:
(architektura, architektoniczny) mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami;


lexentry: pol/pingwin__rzeczownik__1
written_rep: pingwin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pingüí
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;


lexentry: pol/pingwiny__rzeczownik__1
written_rep: pingwiny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pingüí
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Spheniscidae Bonaparte, rodzina ptaków z rzędu pingwinów (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Sphenisciformes Sharpe, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;


lexentry: pol/pinia__rzeczownik__1
written_rep: pinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pi pinyer
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus pinea L., drzewo z rodziny sosnowatych, charakterystyczne dla krajów śródziemnomorskich;


lexentry: pol/piniata__rzeczownik__1
written_rep: piniata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piñata
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) kula lub zabawka wypełniona słodyczami wykonywana tradycyjnie w krajach latynoskich w okresie Bożego Narodzenia i zawieszana pod sufitem, którą dzieci okładają kijem, aby dostać się do jej zawartości;


lexentry: pol/piorun__rzeczownik__1
written_rep: piorun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: llamp
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;


lexentry: pol/piorunochron__rzeczownik__1
written_rep: piorunochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parallamps
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;


lexentry: pol/piosenka__rzeczownik__1
written_rep: piosenka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cançó
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;


lexentry: pol/piperazyna__rzeczownik__1
written_rep: piperazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piperazina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) heterocykliczny związek organiczny o wzorze sumarycznym C4H10N2;


lexentry: pol/pipeta__rzeczownik__1
written_rep: pipeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pipeta
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;


lexentry: pol/piracić__czasownik__1
written_rep: piracić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: piratejar
sense_list:
(potocznie, potoczny) niezgodnie z prawem kopiować, odtwarzać, lub rozpowszechniać pewne dzieło, utwór, program komputerowy lub inną własność intelektualną


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
written_rep: piractwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirateria
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia piractwa (1.1-2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku


lexentry: pol/piramida__rzeczownik__1
written_rep: piramida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piràmide
sense_list:
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona; | (architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej


lexentry: pol/pirat__rzeczownik__1
written_rep: pirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirata
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;


lexentry: pol/pirat_drogowy__rzeczownik__1
written_rep: pirat drogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xofer dolent
sense_list:
osoba, która podczas jazdy samochodem w znaczący sposób ignoruje i przekracza przepisy kodeksu drogowego, stwarzając zagrożenie dla siebie i innych użytkowników drogi


lexentry: pol/piroksen__rzeczownik__1
written_rep: piroksen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piroxè
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) skała z grupy minerałów skałotwórczych, występujących w barwach od białej do żółtawej, zielonej lub czarnej, zawierających krzemiany wapnia, sodu, litu, magnezu, żelaza i/lub glinu;


lexentry: pol/piroliza__rzeczownik__1
written_rep: piroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piròlisi
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;


lexentry: pol/pirostilpnit__rzeczownik__1
written_rep: pirostilpnit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirostilpnita
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, o czerwonej lub czerwonobrunatnej barwie i diamentowym połysku;


lexentry: pol/pirotechnika__rzeczownik__1
written_rep: pirotechnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirotècnia
sense_list:
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;


lexentry: pol/pirydyna__rzeczownik__1
written_rep: pirydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piridina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezbarwny, organiczny, heterocykliczny związek chemiczny o nieprzyjemnym zapachu;


lexentry: pol/pisarz__rzeczownik__1
written_rep: pisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escriba
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna starożytnego Egiptu osób wykształconych, posługujących się pismem;


lexentry: pol/pisarz__rzeczownik__1
written_rep: pisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escriptor
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;


lexentry: pol/pisać__czasownik__1
written_rep: pisać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: escriure
sense_list:
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium | tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma | tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę


lexentry: pol/pismo__rzeczownik__1
written_rep: pismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escriptura
sense_list:
sposób pisania | zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;


lexentry: pol/pismo_klinowe__rzeczownik__1
written_rep: pismo klinowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuneïforme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny system pisma składający się z kombinacji znaków odciskanych na glinianych tabliczkach za pomocą rylca, powstały ok. IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii;


lexentry: pol/pistacja__rzeczownik__1
written_rep: pistacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: festuc
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pistacia L., drzewo z rodziny nanerczowatych;


lexentry: pol/pistacja_właściwa__rzeczownik__1
written_rep: pistacja właściwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pistatxer
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku pistacja właściwa (1.1)


lexentry: pol/pistolet_maszynowy__rzeczownik__1
written_rep: pistolet maszynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subfusell
sense_list:
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,


lexentry: pol/piszczałka__rzeczownik__1
written_rep: piszczałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tub
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część składowa wielu instrumentów muzycznych | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument muzyczny w postaci długiej, wąskiej rurki z otworami z boku


lexentry: pol/piszczałkowy__przymiotnik__1
written_rep: piszczałkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: barra vertical
sense_list:
składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami


lexentry: pol/pita__rzeczownik__1
written_rep: pita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pita
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/piwonia__rzeczownik__1
written_rep: piwonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peònia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych; | (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju piwonii (1.1) | kwiat piwonii (1.2)


lexentry: pol/pizza__rzeczownik__1
written_rep: pizza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pizza
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;


lexentry: pol/pióro__rzeczownik__1
written_rep: pióro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ploma
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek; | przyrząd do pisania


lexentry: pol/pióro_i_wpust__rzeczownik__1
written_rep: pióro i wpust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encadellat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) bezgwoździowe połączenie ciesielskie, w którym wypukły profil jednej części (pióro) wchodzi w zagłębienie (wpust) drugiej części


lexentry: pol/pięciolinia__rzeczownik__1
written_rep: pięciolinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentagrama
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;


lexentry: pol/piędź__rzeczownik__1
written_rep: piędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pam
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);


lexentry: pol/piękno__rzeczownik__1
written_rep: piękno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bellesa
sense_list:
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;


lexentry: pol/piętro__rzeczownik__1
written_rep: piętro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pis
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej


lexentry: pol/pięćdziesiątkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquanta-quatre
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 54 | nazwa liczby 54


lexentry: pol/pięćdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquanta-dos
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 52 | nazwa liczby 52


lexentry: pol/pięćdziesiątkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquanta-nou
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 59 | nazwa liczby 59


lexentry: pol/pięćdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquanta-un
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 51 | nazwa liczby 51


lexentry: pol/pięćdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquanta-cinc
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 55 | nazwa liczby 55


lexentry: pol/pięćdziesiątkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquanta-set
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 57 | nazwa liczby 57


lexentry: pol/pięćdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquanta-sis
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 56 | nazwa liczby 56


lexentry: pol/pięćdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquanta-tres
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 53 | nazwa liczby 53


lexentry: pol/pięćdziesiątkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquanta-huit
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 58 | nazwa liczby 58


lexentry: pol/pięściak__rzeczownik__1
written_rep: pięściak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bifaç
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) paleolityczne narzędzie przeważnie z krzemienia lub twardej skały mające kształt migdałowaty, sercowaty lub owalny;


lexentry: pol/piła_łańcuchowa__rzeczownik__1
written_rep: piła łańcuchowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motoserra
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mechaniczne służące do cięcia drewna, wyposażone w obracający się łańcuch z zębami, który tnie materiał


lexentry: pol/piłka__rzeczownik__1
written_rep: piłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilota
sense_list:
(sport, sportowy) kulisty lub owalny przedmiot, wykonany ze skóry lub gumy, często wypełniony powietrzem, wykorzystywany w sporcie lub do zabawy


lexentry: pol/piłka_do_metalu__rzeczownik__1
written_rep: piłka do metalu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serra de metalls
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ręczne narzędzie z brzeszczotem zamocowanym na ramie, służąca do cięcia metalowych przedmiotów


lexentry: pol/piłka_nożna__rzeczownik__1
written_rep: piłka nożna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futbol
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika; | (sport, sportowy) piłka używana do gry w piłkę nożną (1.1)


lexentry: pol/piłka_ręczna__rzeczownik__1
written_rep: piłka ręczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: handbol
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/piłkarzyki__rzeczownik__1
written_rep: piłkarzyki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futbolí
sense_list:
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;


lexentry: pol/piłkowany__przymiotnik__1
written_rep: piłkowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: que fá serra
sense_list:
(botanika, botaniczny) posiadający krawędź z ostro zakończonymi, pochylonymi, drobnymi wcięciami i klapkami


lexentry: pol/piżmowół__rzeczownik__1
written_rep: piżmowół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bou mesquer
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;


lexentry: pol/placebo__rzeczownik__1
written_rep: placebo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placebo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;


lexentry: pol/placek_ziemniaczany__rzeczownik__1
written_rep: placek ziemniaczany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creps de patata
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa przygotowywana ze startych ziemniaków smażonych na tłuszczu;


lexentry: pol/placówka__rzeczownik__1
written_rep: placówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pivot
sense_list:
zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego


lexentry: pol/plafon__rzeczownik__1
written_rep: plafon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sostre
sense_list:
(architektura, architektoniczny) sufit ozdobiony sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym; | (sztuka) malowidło na tynku, płótnie lub dekoracja stiukowa zajmujące centralną część sufitu lub sklepienia


lexentry: pol/plagiator__rzeczownik__1
written_rep: plagiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plagiari
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka lub osoba przypisująca sobie prawa autorskie do utworu, którego nie jest autorem


lexentry: pol/plama__rzeczownik__1
written_rep: plama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taca
sense_list:
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś | część powierzchni jakiegoś przedmiotu różniąca się kolorem lub walorem od tła


lexentry: pol/plamka_ślepa__rzeczownik__1
written_rep: plamka ślepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: punt cec
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) niewrażliwy na światło obszar siatkówki oka kręgowców, w którym nerw wzrokowy opuszcza gałkę oczną i biegnie w stronę mózgu;


lexentry: pol/planeta__rzeczownik__1
written_rep: planeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planeta
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;


lexentry: pol/planetarium__rzeczownik__1
written_rep: planetarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planetari
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;


lexentry: pol/planetoida__rzeczownik__1
written_rep: planetoida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asteroide
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną;


lexentry: pol/planować__czasownik__1
written_rep: planować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: planejar
sense_list:
zamierzać | obmyślać sekwencje i warianty czynności do wykonania w przyszłości | tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy


lexentry: pol/plansza__rzeczownik__1
written_rep: plansza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagrama
sense_list:
(książkowy) tablica, arkusz sztywnego papieru z tekstem, rysunkiem, wykresem itp., służące do zobrazowania jakiegoś tematu


lexentry: pol/plansza__rzeczownik__1
written_rep: plansza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tauler
sense_list:
(książkowy) karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach


lexentry: pol/plantan__rzeczownik__1
written_rep: plantan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plantatge
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana skrobiowa banana, zdatnego do spożywania po obróbce termicznej


lexentry: pol/plask__rzeczownik__1
written_rep: plask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bufetejar
sense_list:
(potocznie, potoczny) dźwięk plaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego


lexentry: pol/plasować__czasownik__1
written_rep: plasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: apostar
sense_list:
(dawniej, dawny) umieszczać kogoś lub coś w określonym miejscu | (sport, sportowy) kierować piłkę w dokładnie określone miejsce | umieszczać na określonym miejscu w klasyfikacji


lexentry: pol/plastyczny__przymiotnik__1
written_rep: plastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plàstic
sense_list:
mający wyraźnie zarysowane kontury i kształty, sprawiający wrażenie trójwymiarowości | mający związek z twórczością malarza, rzeźbiarza, grafika itp. | określenie ciała stałego, oznaczające łatwość zmiany jego kształtu


lexentry: pol/platan__rzeczownik__1
written_rep: platan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plàtan
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Platanus, wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowatych;


lexentry: pol/platforma__rzeczownik__1
written_rep: platforma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andana
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) dziedzina wspólnego działania | nadwozie ciężarowe pojazdu, przyczepa lub wagon kolejowy z pomostem ładunkowym bez ścian | płaska pozioma powierzchnia czegoś


lexentry: pol/plazma__rzeczownik__1
written_rep: plazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plasma
sense_list:
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;


lexentry: pol/plaża__rzeczownik__1
written_rep: plaża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: platja
sense_list:
(turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;


lexentry: pol/plebania__rzeczownik__1
written_rep: plebania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rectoria
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny


lexentry: pol/plebejski__przymiotnik__1
written_rep: plebejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plebeu
sense_list:
związany z polskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy | związany z rzymskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy


lexentry: pol/plebejusz__rzeczownik__1
written_rep: plebejusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plebeu
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) człowiek zaliczany do plebsu, grupy społecznej nie posiadającej szlachectwa | (historia, historyczny, historycznie) człowiek zaliczany do plebsu, rzymskiej klasy społecznej


lexentry: pol/plebiscyt__rzeczownik__1
written_rep: plebiscyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plebiscit
sense_list:
(publikatory) powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy


lexentry: pol/plemię__rzeczownik__1
written_rep: plemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribu
sense_list:
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;


lexentry: pol/pleonazm__rzeczownik__1
written_rep: pleonazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pleonasme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;


lexentry: pol/pleśń__rzeczownik__1
written_rep: pleśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: floridura
sense_list:
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych;


lexentry: pol/plinta__rzeczownik__1
written_rep: plinta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basament
sense_list:
(architektura, architektoniczny) mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej


lexentry: pol/pliszka__rzeczownik__1
written_rep: pliszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuereta
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należący do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;


lexentry: pol/plomba__rzeczownik__1
written_rep: plomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precinte
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zabezpieczający zawierający znak właścicieli lub nadawców;


lexentry: pol/plotka__rzeczownik__1
written_rep: plotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rumor
sense_list:
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;


lexentry: pol/plurale_tantum__rzeczownik__1
written_rep: plurale tantum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plurale tantum
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;


lexentry: pol/pluskwa__rzeczownik__1
written_rep: pluskwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xinxa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;


lexentry: pol/pluskwiak__rzeczownik__1
written_rep: pluskwiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xinxa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;


lexentry: pol/pluszcz__rzeczownik__1
written_rep: pluszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merla d'aigua
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cinclus Borkhausen, rodzaj ptaka z rodziny pluszczy, spotykany w okolicach wartkich strumieni


lexentry: pol/plutokracja__rzeczownik__1
written_rep: plutokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plutocràcia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi


lexentry: pol/plątanina__rzeczownik__1
written_rep: plątanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laberint
sense_list:
jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg


lexentry: pol/po-__przyimek__1
written_rep: po-
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: post-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych określający późniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem


lexentry: pol/po__przyimek__1
written_rep: po
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: a
sense_list:
o rozpoznawaniu: według | w danym języku | …służący do tworzenia wyrażeń, w których część przed przyimkiem ma miejsce ze strony określonej przez część za przyimkiem


lexentry: pol/po__przyimek__1
written_rep: po
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: després
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności


lexentry: pol/po__przyimek__1
written_rep: po
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: més que
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch


lexentry: pol/po_drodze__przysłówek__1
written_rep: po drodze
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: de camí
sense_list:
o miejscu tak, że bezproblemowe jest dotarcie do określonego miejsca na trasie między dwoma innymi punktami


lexentry: pol/pobieda__rzeczownik__1
written_rep: pobieda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: victòria
sense_list:
(motoryzacja) samochód radzieckiej marki GAZ M-20 Pobieda popularnej na przełomie lat 40. i 50. XX w.


lexentry: pol/poborowy__rzeczownik__1
written_rep: poborowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: recluta
sense_list:
(administracja) (wojskowość, wojskowy) mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej


lexentry: pol/pochodna__rzeczownik__1
written_rep: pochodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derivada
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny pochodzący od innego związku; | (matematyka, matematyczny) granica ilorazu zmiany wartości funkcji i przyrostu zmiennej niezależnej tej funkcji, gdy przyrost ten dąży do określonej wartości;


lexentry: pol/pochodnia__rzeczownik__1
written_rep: pochodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atxa
sense_list:
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;


lexentry: pol/pochrzyn__rzeczownik__1
written_rep: pochrzyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nyam
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dioscorea L., rodzaj tropikalnych pnączy z rodziny pochrzynowatych, wytwarzających jadalne (po obróbce termicznej) bulwy;


lexentry: pol/pocisk__rzeczownik__1
written_rep: pocisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bala | projectil
sense_list:
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;


lexentry: pol/pocisk_manewrujący__rzeczownik__1
written_rep: pocisk manewrujący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: míssil de creuer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;


lexentry: pol/poczesny__przymiotnik__1
written_rep: poczesny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: prominent
sense_list:
(książkowy) o wysokim poważaniu, będący u szczytu hierarchii ważności, też: świadczący o tych cechach


lexentry: pol/poczta__rzeczownik__1
written_rep: poczta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correu | correus
sense_list:
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1) | instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp.


lexentry: pol/poczta_głosowa__rzeczownik__1
written_rep: poczta głosowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bústia de veu
sense_list:
(telekomunikacja) usługa sieci telefonicznych umożliwiająca dzwoniącemu nagranie wiadomości głosowej, a abonentowi późniejszy jej odbiór;


lexentry: pol/pocztówka__rzeczownik__1
written_rep: pocztówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postal
sense_list:
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;


lexentry: pol/poczucie__rzeczownik__1
written_rep: poczucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seny
sense_list:
świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś


lexentry: pol/poczucie_winy__rzeczownik__1
written_rep: poczucie winy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penediment
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół przykrych uczuć w stosunku do siebie, które powstają w wyniku negatywnej oceny własnego postępowania;


lexentry: pol/poczwarka__rzeczownik__1
written_rep: poczwarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pupa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;


lexentry: pol/początkujący__przymiotnik__1
written_rep: początkujący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: començar
sense_list:
nieposiadający dużego doświadczenia; taki, który zaczyna zdobywać doświadczenie lub wiedzę w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/pod__przyimek__1
written_rep: pod
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: sota
sense_list:
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia | …wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia


lexentry: pol/podanie__rzeczownik__1
written_rep: podanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conte
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść o przeszłości przekazywana w ustnej formie z pokolenia na pokolenie;


lexentry: pol/podatek__rzeczownik__1
written_rep: podatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impost | taxa
sense_list:
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy;


lexentry: pol/podatek_od_wartości_dodanej__rzeczownik__1
written_rep: podatek od wartości dodanej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impost sobre el valor afegit
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) podatek od towarów i usług doliczany do ich ceny na kolejnych etapach ich tworzenia w zależności od kwoty, o jaką kolejne podmioty biorące udział w procesie tworzenia zwiększą ich wartość


lexentry: pol/podaż__rzeczownik__1
written_rep: podaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abastiment
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku;


lexentry: pol/podbiał_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: podbiał pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pota de cavall
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tussilago farfara L., niska bylina z rodziny astrowatych o złocistożółtych kwiatach;


lexentry: pol/podburzać__czasownik__1
written_rep: podburzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: estimular
sense_list:
wzbudzać w kimś wrogość i nakłaniać do czynnego sprzeciwu lub buntu przeciwko ustalonemu porządkowi, konkretnym osobom bądź instytucjom


lexentry: pol/podczas__przyimek__1
written_rep: podczas
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: durant
sense_list:
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności


lexentry: pol/podczaszy__rzeczownik__1
written_rep: podczaszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coper
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) nadworny urzędnik książęcy lub królewski próbujący napoje przed podaniem ich władcy; początkowo pomocnik albo zastępca cześnika;


lexentry: pol/podczerwień__rzeczownik__1
written_rep: podczerwień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infraroig
sense_list:
(optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;


lexentry: pol/podczerwony__przymiotnik__1
written_rep: podczerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: infraroig
sense_list:
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi


lexentry: pol/poddasze__rzeczownik__1
written_rep: poddasze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadamunt
sense_list:
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych


lexentry: pol/podejrzany__przymiotnik__1
written_rep: podejrzany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sospitós
sense_list:
taki, którego się o coś podejrzewa, posądzony o coś | budzący podejrzenia; niepewnego pochodzenia, o niepewnych intencjach itp.


lexentry: pol/podejrzany__rzeczownik__1
written_rep: podejrzany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: sospitós
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty


lexentry: pol/podenco__rzeczownik__1
written_rep: podenco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coniller
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) grupa śródziemnomorskich ras psów dawniej wykorzystywanych do polowania na króliki


lexentry: pol/podeszwa__rzeczownik__1
written_rep: podeszwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planta del peu
sense_list:
(obuwnictwo, obuwniczy) dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami | (potocznie, potoczny) spodnia część stopy


lexentry: pol/podgrzybek__rzeczownik__1
written_rep: podgrzybek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cep bai
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grzyb z rodziny borowikowatych z dawnego rodzaju Xerocomus;


lexentry: pol/podgrzybek_brunatny__rzeczownik__1
written_rep: podgrzybek brunatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cep bai
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Imleria badia, gatunek gatunek grzybów z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/podkast__rzeczownik__1
written_rep: podkast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pòdcast
sense_list:
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja w formie radiowej umieszczona w internecie z kanałem RSS umożliwiającym subskrybowanie przez słuchaczy


lexentry: pol/podkreślać__czasownik__1
written_rep: podkreślać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: subratllar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) kłaść w wypowiedzi nacisk na pewien fakt | zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę


lexentry: pol/podkład__rzeczownik__1
written_rep: podkład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empat
sense_list:
(kolejnictwo) element toru szynowego w postaci belki drewnianej, stalowej lub żelbetowej, ułożonej poprzecznie pod szynami


lexentry: pol/podkładka__rzeczownik__1
written_rep: podkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volandera
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji


lexentry: pol/podmiot__rzeczownik__1
written_rep: podmiot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subjecte
sense_list:
(gramatyka) wyraz lub fraza określająca wykonawcę lub odbiorcę czynności; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś


lexentry: pol/podmorski__przymiotnik__1
written_rep: podmorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: submarí
sense_list:
leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza


lexentry: pol/podnawka__rzeczownik__1
written_rep: podnawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rémora
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny podnawek (Echeneidae) z aparatem przyssawkowym na grzbiecie, którym przyczepia się do dużych zwierząt morskich lub okrętów;


lexentry: pol/podnosić_do_kwadratu__czasownik__1
written_rep: podnosić do kwadratu
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: elevar al quadrat
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sprawiać, że coś jest bardziej nasilone, niż zwykle | (matematyka, matematyczny) mnożyć pewną liczbę przez samą siebie


lexentry: pol/podnóżek__rzeczownik__1
written_rep: podnóżek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reposapeus
sense_list:
mebel lub element jakiegoś układu, na którym można wygodnie oprzeć nogi, zmniejszając ich obciążenie


lexentry: pol/podobać_się__czasownik__1
written_rep: podobać się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agradar | plaure
sense_list:
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym


lexentry: pol/podobieństwo__rzeczownik__1
written_rep: podobieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: similitud
sense_list:
zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami | (matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów;


lexentry: pol/podobno__modulant__1
written_rep: podobno
min_sense_num: 01
trans_list: suposadament
sense_list:
wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje


lexentry: pol/podobny__przymiotnik__1
written_rep: podobny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: similar
sense_list:
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd | (geometria) mający swoje części w proporcji do części innej figury;


lexentry: pol/podologia__rzeczownik__1
written_rep: podologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podologia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego;


lexentry: pol/podpieracz_ścian__rzeczownik__1
written_rep: podpieracz ścian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erísim
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nie tańcząca na imprezach, nie mająca ochoty na włączanie się do działań grupy


lexentry: pol/podpisanie__rzeczownik__1
written_rep: podpisanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signatura
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od podpisać | nazwa czynności składania podpisu pod dokumentem, zwłaszcza uroczyście i publicznie


lexentry: pol/podprogowy__przymiotnik__1
written_rep: podprogowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: subliminar
sense_list:
znajdujący się pod progiem; mający wartość/ilość/natężenie itp. niższe niż poziom będący lub uznany za granicę czegoś


lexentry: pol/podpuszczka__rzeczownik__1
written_rep: podpuszczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quall
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;


lexentry: pol/podpułkownik__rzeczownik__1
written_rep: podpułkownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tinent coronel
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;


lexentry: pol/podrażnienie__rzeczownik__1
written_rep: podrażnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irritació
sense_list:
(medycyna, medyczny) powierzchniowy stan zapalny wywołany przez czynnik drażniący | (psychologia, psychologiczny) stan wywołanego czymś, przez kogoś zdenerwowania


lexentry: pol/podrodzina__rzeczownik__1
written_rep: podrodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subfamília
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) subfamilia, takson (grupa taksonomiczna) pośredni pomiędzy rodziną a rodzajem;


lexentry: pol/podrywać__czasownik__1
written_rep: podrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: caçar
sense_list:
(potocznie, potoczny) zagadywać inną osobę i starać się zainteresować ją sobą w celach romantycznych lub erotycznych; uwodzić


lexentry: pol/podrząd__rzeczownik__1
written_rep: podrząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subordre
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa od rzędu; grupa powstała z podzielenia rzędu na niższe;


lexentry: pol/podrzędnik__rzeczownik__1
written_rep: podrzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subordinar
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element składniowo podrzędny w stosunku do innego elementu (np. w składni: zdanie podrzędne)


lexentry: pol/podróżniczek__rzeczownik__2
written_rep: podróżniczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cotxa blava
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;


lexentry: pol/poduszka_powietrzna__rzeczownik__1
written_rep: poduszka powietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coixí de seguretat
sense_list:
(motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;


lexentry: pol/podwyżka__rzeczownik__1
written_rep: podwyżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: augmentar
sense_list:
cena, o którą zostało podwyższone uposażenie | podniesienie się ceny, kosztu | podniesienie wysokości uposażenia


lexentry: pol/podwzgórze__rzeczownik__1
written_rep: podwzgórze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipotàlem
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kluczowa część mózgu, fragment międzymózgowia (położona pod wzgórzem), jeden z najważniejszych ośrodków regulacyjnych w organizmie, łączący układ nerwowy z układem dokrewnym, co warunkuje utrzymanie homeostazy


lexentry: pol/podwójny_podbródek__rzeczownik__1
written_rep: podwójny podbródek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papada
sense_list:
warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominającą podbródek


lexentry: pol/podzbiór__rzeczownik__1
written_rep: podzbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subconjunt
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór zawarty w innym zbiorze; zbiór którego wszystkie elementy należą do innego zbioru


lexentry: pol/podziemie__rzeczownik__1
written_rep: podziemie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clandestí
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zbrojna lub polityczna organizacja działająca w ukryciu, przeciw urzędującej władzy


lexentry: pol/podłoga__rzeczownik__1
written_rep: podłoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terra | sòl
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże


lexentry: pol/podły__przymiotnik__1
written_rep: podły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: baix
sense_list:
pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę


lexentry: pol/podświadomość__rzeczownik__1
written_rep: podświadomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subconscient
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;


lexentry: pol/poemat__rzeczownik__1
written_rep: poemat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oda
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dłuższy utwór pisany wierszem opisujący ciąg wątków lub refleksji


lexentry: pol/poezja__rzeczownik__1
written_rep: poezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poesia
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką


lexentry: pol/poganin__rzeczownik__1
written_rep: poganin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pagà
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)


lexentry: pol/poganka__rzeczownik__1
written_rep: poganka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pagana
sense_list:
kobieta wyznająca religię inną niż jedna z dużych, monoteistycznych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)


lexentry: pol/pogaństwo__rzeczownik__1
written_rep: pogaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paganisme
sense_list:
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych


lexentry: pol/pogrzebacz__rzeczownik__1
written_rep: pogrzebacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burxa, furga
sense_list:
narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku;


lexentry: pol/pogróżka__rzeczownik__1
written_rep: pogróżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amenaça
sense_list:
groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.


lexentry: pol/pogłębiarka__rzeczownik__1
written_rep: pogłębiarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dragatge
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka pływająca przeznaczona do pogłębiania akwenów morskich lub śródlądowych;


lexentry: pol/poimek__rzeczownik__1
written_rep: poimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: posposició
sense_list:
(gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;


lexentry: pol/poinsecja__rzeczownik__1
written_rep: poinsecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flor de Nadal
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Euphorbia pulcherrima, gatunek rośliny krzewiastej z rodziny wilczomleczowatych, hodowanej w celach ozdobnych;


lexentry: pol/pointylizm__rzeczownik__1
written_rep: pointylizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puntillisme
sense_list:
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;


lexentry: pol/pojazd__rzeczownik__1
written_rep: pojazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vehicle
sense_list:
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych; | (potocznie, potoczny) samochód


lexentry: pol/pojeb__rzeczownik__1
written_rep: pojeb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: follador
sense_list:
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek działający irracjonalnie, idiotycznie; ktoś „pojebany” lub kogo „pojebało”


lexentry: pol/pojechać__czasownik__1
written_rep: pojechać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agradar molt
sense_list:
(potocznie, potoczny) o środkach lokomocji, transportu: wyruszyć w drogę w jakimś kierunku; odjechać z miejsca, gdzie się zatrzymał


lexentry: pol/pojedynek__rzeczownik__1
written_rep: pojedynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duel
sense_list:
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów


lexentry: pol/pojemnik__rzeczownik__1
written_rep: pojemnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contenidor
sense_list:
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje


lexentry: pol/pojemność__rzeczownik__1
written_rep: pojemność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacitat
sense_list:
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić | (elektryczność) zdolność ciała do gromadzenia ładunku elektrycznego;


lexentry: pol/pokazywać__czasownik__1
written_rep: pokazywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: demostrar
sense_list:
demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności | wskazywać w jakimś kierunku


lexentry: pol/pokazywać__czasownik__1
written_rep: pokazywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: indicar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach pomiarowych: wskazywać wartość wielkości mierzonej


lexentry: pol/poker__rzeczownik__1
written_rep: poker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pòquer
sense_list:
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;


lexentry: pol/pokolenie__rzeczownik__1
written_rep: pokolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: generació
sense_list:
członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci) | grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku | grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń | okres czasu równy wiekowi ludzi w którym zazwyczaj mają dzieci


lexentry: pol/pokora__rzeczownik__1
written_rep: pokora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humilitat
sense_list:
świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom


lexentry: pol/pokos__rzeczownik__1
written_rep: pokos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andana
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pas, wał skoszonej roślinności, zwykle zboża lub trawy;


lexentry: pol/pokrewieństwo__rzeczownik__1
written_rep: pokrewieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afinitat
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) odczuwane podobieństwo poglądów i charakteru do kogoś | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związek między dwiema tonacjami lub akordami; ; | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) podobieństwo właściwości


lexentry: pol/pokrywać__czasownik__1
written_rep: pokrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: versionar
sense_list:
(handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części | (zootechnika, zootechniczny) zapładniać


lexentry: pol/pokrzywa__rzeczownik__1
written_rep: pokrzywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortiga
sense_list:
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju pokrzywa (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami


lexentry: pol/pokrzywa_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pokrzywa zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortigar
sense_list:
(botanika, botaniczny) Urtica dioica L., gatunek pospolitej rośliny z rodziny pokrzywowatych, o zdolnościach parzących i wielu właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/pokrętło__rzeczownik__1
written_rep: pokrętło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mànec
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechaniczny element urządzenia do włączania, wyłączania i regulowania czegoś za pomocą obrotów


lexentry: pol/pokuta__rzeczownik__1
written_rep: pokuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penitència
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;


lexentry: pol/pokój__rzeczownik__1
written_rep: pokój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pau
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę | (przestarzałe, przestarzały) spokój


lexentry: pol/pokładełko__rzeczownik__1
written_rep: pokładełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oviscapte
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) narząd w postaci cienkiej wydłużonej rureczki, służący do składania jaj, występujący u samic wielu gatunków owadów, pajęczaków i niektórych ryb;


lexentry: pol/pokłon__rzeczownik__1
written_rep: pokłon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reverència
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach; | niskie pochylenie głowy lub całego tułowia na znak oddania czci


lexentry: pol/polacca__rzeczownik__1
written_rep: polacca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pollacra
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) śródziemnomorski dwumasztowiec lub trójmasztowiec z ożaglowaniem typu łacińskiego lub skośnego;


lexentry: pol/polaryzacja__rzeczownik__1
written_rep: polaryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polarització
sense_list:
(fizyka, fizyczny) kierunek wychylenia punktów ośrodka materialnego lub pola, w których rozprzestrzenia się fala; | (fizyka, fizyczny) podział elementów układu na zbiory o przeciwstawnych właściwościach; | (socjologia, socjologiczny) podział społeczności na grupy o skrajnie przeciwstawnych poglądach;


lexentry: pol/polatucha__rzeczownik__1
written_rep: polatucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esquirol volador
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę;


lexentry: pol/pole__rzeczownik__1
written_rep: pole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camp
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) część ziemi przeznaczona pod uprawę; | (fizyka, fizyczny) obszar działania sił;


lexentry: pol/pole_karne__rzeczownik__1
written_rep: pole karne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: àrea de penal
sense_list:
(sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad


lexentry: pol/pole_namiotowe__rzeczownik__1
written_rep: pole namiotowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: càmping
sense_list:
(turystyka, turystyczny) teren specjalnie przystosowany do biwakowania pod namiotami, dostępny dla turystów;


lexentry: pol/polecony__rzeczownik__1
written_rep: polecony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recomanat
sense_list:
(potocznie, potoczny) przesyłka rejestrowana, przyjęta za potwierdzeniem nadania i doręczana adresatowi za pokwitowaniem odbioru


lexentry: pol/poler__rzeczownik__1
written_rep: poler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amarrador
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pachołek na nabrzeżu lub na pokładzie statku, do którego mocuje się cumy i szpringi;


lexentry: pol/poli-__przedrostek__1
written_rep: poli-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: poli-
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wąski, lecz względnie wysoki zakres tolerancji na dany czynnik | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś


lexentry: pol/poliamoria__rzeczownik__1
written_rep: poliamoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poliamor
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;


lexentry: pol/polichromia__rzeczownik__1
written_rep: polichromia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: policromat
sense_list:
(sztuka) rodzaj barwnego malowidła naściennego | (sztuka) rodzaj malarskiego zdobnictwa rzeźb i rzemiosła


lexentry: pol/polichóralność__rzeczownik__1
written_rep: polichóralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estil policoral
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika komponowania, która polega na dialogowaniu między sobą dwóch lub więcej chórów;


lexentry: pol/policja__rzeczownik__1
written_rep: policja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: policia
sense_list:
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.; | (potocznie, potoczny) budynek policji (1.1) | (potocznie, potoczny) grupa policjantów


lexentry: pol/policzalny__przymiotnik__1
written_rep: policzalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: comptable
sense_list:
(o rzeczownikach) taki, który może mieć liczbę większą niż pojedyncza i mieć przedimek nieokreślony | taki, który daje się policzyć


lexentry: pol/polifenol__rzeczownik__1
written_rep: polifenol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polifenol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny zawierający przynajmniej dwie grupy hydroksylowe przyłączone do pierścienia aromatycznego, występujący w roślinach i wykazujący działanie przeciwutleniające i zmniejszające ryzyko wystąpienia chorób układu krwionośnego i raka;


lexentry: pol/polifonia__rzeczownik__1
written_rep: polifonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polifonia
sense_list:
faktura muzyczna, w której co najmniej dwa głosy prowadzone są równocześnie i niezależnie od siebie;


lexentry: pol/poligon__rzeczownik__1
written_rep: poligon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polígon
sense_list:
(geodezja, geodezyjny) obszar ograniczony liniami prostymi | (przestarzałe, przestarzały) (geometria) wielobok


lexentry: pol/polimer__rzeczownik__1
written_rep: polimer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polímer
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;


lexentry: pol/polimeryzacja__rzeczownik__1
written_rep: polimeryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polimerització
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces chemiczny, w wyniku którego ze związków o małej masie cząsteczkowej (monomerów) powstają związki o dużej masie cząsteczkowej (polimery);


lexentry: pol/polimorfizm__rzeczownik__1
written_rep: polimorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polimorfisme
sense_list:
(biologia, biologiczny) zjawisko szczególnego zróżnicowania budowy osobników i przystosowania do pełnienia określonych ról w społeczeństwie;


lexentry: pol/poliptyk__rzeczownik__1
written_rep: poliptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: políptic
sense_list:
(sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;


lexentry: pol/polis__rzeczownik__1
written_rep: polis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polis
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) typ organizacji państwa w starożytnej Grecji, który obejmował ośrodek miejski wraz z przyległymi obszarami;


lexentry: pol/polisyndeton__rzeczownik__1
written_rep: polisyndeton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polisíndeton
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na łączeniu wielu części wypowiedzi tym samym spójnikiem;


lexentry: pol/poliszynel__rzeczownik__1
written_rep: poliszynel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: putxinel·li
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) typ komicznej postaci z francuskiego commedia dell'arte – z garbem, w charakterystycznej czarnej masce z haczykowatym nosem;


lexentry: pol/politeista__rzeczownik__1
written_rep: politeista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: politeista
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający politeizm, wierzący w wielu bogów


lexentry: pol/politeistka__rzeczownik__1
written_rep: politeistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: politeista
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta wyznająca politeizm, wierząca w wielu bogów


lexentry: pol/polityka__rzeczownik__1
written_rep: polityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: política
sense_list:
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;


lexentry: pol/polny__przymiotnik__1
written_rep: polny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: escamot
sense_list:
związany z polem walki, dotyczący pola walki | związany z polem, dotyczący pola, znajdujący się w polu


lexentry: pol/polo__rzeczownik__1
written_rep: polo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polo
sense_list:
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;


lexentry: pol/polonez__rzeczownik__1
written_rep: polonez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polonesa
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta na polonezie (1.1);


lexentry: pol/pomarańczowy__przymiotnik__1
written_rep: pomarańczowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: taronja
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (spożywczy) dotyczący owoców pomarańczy, zawierający owoce pomarańczy, zrobiony z owoców pomarańczy; (także, też) przypominający je w smaku, zapachu lub wyglądzie


lexentry: pol/pomarańczowy__przymiotnik__2
written_rep: pomarańczowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: taronja | carabassa
sense_list:
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;


lexentry: pol/pomidor_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: pomidor zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tomaquera
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Solanum lycopersicum L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych, uprawiany dla owoców;


lexentry: pol/pomidorowy__przymiotnik__1
written_rep: pomidorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tomaquera
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z owoców pomidora, składający się w większej części z pomidorów


lexentry: pol/pomniejszać__czasownik__1
written_rep: pomniejszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: disminuir
sense_list:
czynić coś mniejszym w rozmiarach, liczbie, natężeniu | czynić mniej znaczącym; uznawać za mniej wartościowego


lexentry: pol/pomnik_przyrody__rzeczownik__1
written_rep: pomnik przyrody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monument natural
sense_list:
okaz przyrody (drzewo, skała itp.) prawnie chroniony ze względu na jego walory przyrodnicze, estetyczne lub historyczne;


lexentry: pol/pomocnictwo__rzeczownik__1
written_rep: pomocnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accessori
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umyślne przestępstwo lub wykroczenie polegające na ułatwieniu innej osobie popełnienia czynu zabronionego;


lexentry: pol/pomologia__rzeczownik__1
written_rep: pomologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pomologia
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) dział sadownictwa, nauka o właściwościach drzew i krzewów owocowych;


lexentry: pol/pomorski__przymiotnik__1
written_rep: pomorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pomerani
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Pomorza; pochodzący z Pomorza;


lexentry: pol/pompa_ciepła__rzeczownik__1
written_rep: pompa ciepła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bomba de calor
sense_list:
(fizyka, fizyczny) teoretyczna maszyna cieplna, która wymusza przepływ ciepła z obszaru o niższej temperaturze do obszaru o temperaturze wyższej;


lexentry: pol/pompka__rzeczownik__1
written_rep: pompka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flexió
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę;


lexentry: pol/pomyje__rzeczownik__1
written_rep: pomyje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engrut
sense_list:
(potocznie, potoczny) mało intensywny w smaku napój lub posiłek płynny | (potocznie, potoczny) niesmaczne jedzenie | brudna woda pozostająca po umyciu naczyń


lexentry: pol/pomysłowość__rzeczownik__1
written_rep: pomysłowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ingeniositat
sense_list:
dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej


lexentry: pol/pomyśleć__czasownik__1
written_rep: pomyśleć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pensar
sense_list:
myśleć przez jakiś czas, zastanawiając się nad czymś | wziąć coś pod uwagę, zadbać o coś, zająć się czymś | zdać sobie sprawę z czegoś, uświadomić sobie coś


lexentry: pol/poncz__rzeczownik__1
written_rep: poncz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ponx
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, herbaty,cukru, soku owocowego i przypraw;


lexentry: pol/ponczo__rzeczownik__1
written_rep: ponczo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ponxo
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) wierzchnie okrycie z czworobocznego kawałka tkaniny z wyciętym pośrodku otworem na głowę, pierwotnie noszone przez Indian w Ameryce Łacińskiej;


lexentry: pol/pond__rzeczownik__1
written_rep: pond
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bassa
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) jednostka siły odpowiadająca jednemu gramowi


lexentry: pol/pontyfik__rzeczownik__1
written_rep: pontyfik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pontífex
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) papież lub inny wyższy duchowny | (starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnym Rzymie, który należał do kolegium czuwającego nad formalną stroną kultu religijnego;


lexentry: pol/pontyfikalny__przymiotnik__1
written_rep: pontyfikalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pontifical
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze sprawowanymi przez papieża lub biskupa obrzędami, liturgią


lexentry: pol/pontyfikat__rzeczownik__1
written_rep: pontyfikat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pontificat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd sprawowany przez pontyfika w starożytnym Rzymie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa;


lexentry: pol/pontyfikał__rzeczownik__1
written_rep: pontyfikał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pontifical
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna używana przez katolickich biskupów;


lexentry: pol/pop__rzeczownik__1
written_rep: pop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacerdot
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan Cerkwi prawosławnej lub greckokatolickiej;


lexentry: pol/pop__rzeczownik__2
written_rep: pop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: pop
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej, rytmiczna i melodyjna, wykorzystująca zwykle instrumenty elektroniczne


lexentry: pol/poporodowy__przymiotnik__1
written_rep: poporodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: postpart
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) następujący po porodzie, związany z okresem po porodzie


lexentry: pol/poprawka__rzeczownik__1
written_rep: poprawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esmena
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego


lexentry: pol/poprawność_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: poprawność polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correcció política
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;


lexentry: pol/poprawny__przymiotnik__1
written_rep: poprawny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: correcte
sense_list:
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę


lexentry: pol/poprawny_politycznie__przymiotnik__1
written_rep: poprawny politycznie
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: políticament correcte
sense_list:
unikający wyrażeń oraz postępowania mogących być postrzeżonymi jako godzące w jakąś grupę ludzi, zwłaszcza marginalizowaną społecznie


lexentry: pol/poprzeczka__rzeczownik__1
written_rep: poprzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: travesser
sense_list:
(sport, sportowy) belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce | (sport, sportowy) poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki


lexentry: pol/poprzez__przyimek__1
written_rep: poprzez
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: mitjançant
sense_list:
…dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś


lexentry: pol/poprzysiąc__czasownik__1
written_rep: poprzysiąc
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: prometre solemnement
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) solennie postanowić lub obiecać | (książkowy) postanowić pod przysięgą


lexentry: pol/popularny__przymiotnik__1
written_rep: popularny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: popular
sense_list:
taki, który jest powszechnie używany; znany ogółowi społeczeństwa, cieszący się uznaniem; ceniony | taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu


lexentry: pol/populista__rzeczownik__1
written_rep: populista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: populista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne


lexentry: pol/populistyczny__przymiotnik__1
written_rep: populistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: populista
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic


lexentry: pol/populizm__rzeczownik__1
written_rep: populizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: populisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;


lexentry: pol/popychadło__rzeczownik__1
written_rep: popychadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estoreta
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) osoba wykorzystywana w społeczności lub miejscu pracy


lexentry: pol/popyt__rzeczownik__1
written_rep: popyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demanda
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie


lexentry: pol/popęd__rzeczownik__1
written_rep: popęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antull
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wektorowa wielkość fizyczna określająca działanie siły w danym przedziale czasu | nieopanowana potrzeba czegoś, nagła chęć


lexentry: pol/popęd__rzeczownik__1
written_rep: popęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passeig
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) wewnętrzny mechanizm motywacyjny, uwarunkowany biologicznie, służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb i przetrwaniu organizmu


lexentry: pol/por__rzeczownik__1
written_rep: por
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porro
sense_list:
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;


lexentry: pol/pora_deszczowa__rzeczownik__1
written_rep: pora deszczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estació humida
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) jedna z dwóch pór roku w klimacie podzwrotnikowym charakteryzująca się bardzo dużymi opadami atmosferycznymi;


lexentry: pol/pora_roku__rzeczownik__1
written_rep: pora roku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estació
sense_list:
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;


lexentry: pol/porażenie_mózgowe__rzeczownik__1
written_rep: porażenie mózgowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paràlisi cerebral
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie ruchu spowodowane uszkodzeniem lub niedorozwojem obszarów mózgu odpowiedzialnych za ruch


lexentry: pol/porażenie_prądem_elektrycznym__rzeczownik__1
written_rep: porażenie prądem elektrycznym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrocució
sense_list:
(medycyna, medyczny) (elektryczność) nagły przepływ prądu elektrycznego przez ciało żywego organizmu;


lexentry: pol/porcelana__rzeczownik__1
written_rep: porcelana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porcellana
sense_list:
materiał ceramiczny służący do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób; | wyroby z porcelany (1.1) w ogólności


lexentry: pol/pornokracja__rzeczownik__1
written_rep: pornokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pornocràcia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;


lexentry: pol/poronienie__rzeczownik__1
written_rep: poronienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avortament
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;


lexentry: pol/porost__rzeczownik__1
written_rep: porost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liquen
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;


lexentry: pol/port__rzeczownik__1
written_rep: port
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: port
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych; | (potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1)


lexentry: pol/portable__przymiotnik__1
written_rep: portable
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: portable
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o programie: przeznaczony dla przenośnych pamięci masowych, nie wymagający instalowania


lexentry: pol/portal__rzeczownik__1
written_rep: portal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: portal
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ozdobne obramowanie otworu drzwiowego; | (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (fantasy) (ezoteryka) bezpośrednie przejście do innego świata, rzeczywistości, wymiaru lub miejsca | (informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce;


lexentry: pol/porter__rzeczownik__1
written_rep: porter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bastaix
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) styl piwa charakteryzujący się ciemną barwą i wysoką zawartością ekstraktu oraz alkoholu;


lexentry: pol/portfel__rzeczownik__1
written_rep: portfel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartera
sense_list:
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)


lexentry: pol/portret__rzeczownik__1
written_rep: portret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retrat
sense_list:
(sztuka) dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób | (przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)


lexentry: pol/portret_pamięciowy__rzeczownik__1
written_rep: portret pamięciowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retrat robot
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;


lexentry: pol/portugalski__przymiotnik__1
written_rep: portugalski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: portuguès
sense_list:
odnoszący się do państwa Portugalia lub Portugalczyków, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią lub Portugalczykami


lexentry: pol/portugalskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: portugalskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lusòfon
sense_list:
posługujący się językiem portugalskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem portugalskim | spisany, stworzony w języku portugalskim


lexentry: pol/portulaka_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: portulaka pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verdolaga
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Portulaca oleracea L. rozprzestrzeniony na całej kuli ziemskiej gatunek rośliny jednorocznej z rodziny portulakowatych;


lexentry: pol/porwanie__rzeczownik__1
written_rep: porwanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segrest
sense_list:
działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)


lexentry: pol/porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grosella
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych; | (spożywczy) owoc porzeczki (1.1)


lexentry: pol/poród__rzeczownik__1
written_rep: poród
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: part
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;


lexentry: pol/porównanie__rzeczownik__1
written_rep: porównanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comparació
sense_list:
konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego; | (rzeczownik odczasownikowy) od porównać


lexentry: pol/pospolity__przymiotnik__1
written_rep: pospolity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: comú
sense_list:
jeden z wielu, zwyczajny | wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany


lexentry: pol/post-__przedrostek__1
written_rep: post-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: post-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający występowanie po czymś lub bycie późniejszą formą czegoś


lexentry: pol/post__rzeczownik__1
written_rep: post
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dejuni
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek; | czas obowiązywania postu (1.1)


lexentry: pol/post_scriptum__rzeczownik__1
written_rep: post scriptum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postdata
sense_list:
zakończenie listu z uwagami na inny temat lub luźno związanymi z samą treścią listu, oddzielone wyraźnie od głównej części;


lexentry: pol/postanowienie__rzeczownik__1
written_rep: postanowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auto
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie proceduralne wydawane przez sądy lub organy administracji, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty;


lexentry: pol/postawić__czasownik__1
written_rep: postawić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: erecte
sense_list:
podnieść do góry, przywrócić lub nadać komuś lub czemuś postawę stojącą | wybudować, wznieść jakąś budowlę, konstrukcję | zbudować coś na czyjąś cześć


lexentry: pol/postać_literacka__rzeczownik__1
written_rep: postać literacka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figura
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjna osoba świata przedstawionego w dowolnym dziele literackim;


lexentry: pol/postmodernizm__rzeczownik__1
written_rep: postmodernizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postmodernisme
sense_list:
(sztuka) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) XX-wieczny ruch artystyczny, kulturowy i filozoficzny odrzucający modernistyczny sposób myślenia;


lexentry: pol/postprodukcja__rzeczownik__1
written_rep: postprodukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postproducció
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.


lexentry: pol/postrach__rzeczownik__1
written_rep: postrach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ansietat
sense_list:
stan ogarniającego strachu, wzbudzanego przez kontakt z czymś lub kimś nieprzyjemnym lub niosącym zagrożenie


lexentry: pol/postulat__rzeczownik__1
written_rep: postulat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postulat
sense_list:
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu; | (oficjalnie) żądanie, wniosek, propozycja, życzenie


lexentry: pol/postępowanie__rzeczownik__1
written_rep: postępowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actuació
sense_list:
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)


lexentry: pol/posunięcie__rzeczownik__1
written_rep: posunięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commoure
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych


lexentry: pol/poszerzać__czasownik__1
written_rep: poszerzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: eixamplar
sense_list:
robić coś szerszym, obszerniejszym | (przenośnie, przenośnia) zwiększać zakres czegoś, uzupełniać o coś lub kogoś


lexentry: pol/posłaniec__rzeczownik__1
written_rep: posłaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missatger
sense_list:
(książkowy) albo (podniośle) osoba posłana przez kogoś w celu przekazania wiadomości albo wykonania jakiejś misji


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
written_rep: posługa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ministeri
sense_list:
(kościelny) w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią;


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
written_rep: posługa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: servei
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wykonanie jakiejś czynności w służbie dla kogoś, okazanie pomocy, obsłużenie kogoś


lexentry: pol/potencjał__rzeczownik__1
written_rep: potencjał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potencial
sense_list:
(fizyka, fizyczny) miara energii potrzebnej do przeniesienia jednostkowego ładunku (np. ładunku elektrycznego lub masy) z nieskończoności do danego punktu | tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości


lexentry: pol/potoczny__przymiotnik__1
written_rep: potoczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: col·loquial
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
written_rep: potok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rierol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;


lexentry: pol/potop__rzeczownik__1
written_rep: potop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diluvi
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) powódź powstała na rozległych terenach | (przenośnie, przenośnia) duże ilości czegoś | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6–8), jako kara zesłana przez Boga;


lexentry: pol/potpourri__rzeczownik__1
written_rep: potpourri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: popurri
sense_list:
kompozycja zapachowa z suchych i aromatycznych kwiatów, nasion, liści umieszczana w specjalnym ażurowym pojemniczku


lexentry: pol/potrzask__rzeczownik__1
written_rep: potrzask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cep
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu;


lexentry: pol/potrzeszcz__rzeczownik__1
written_rep: potrzeszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruixidell
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza calandra, mały ptak z rodziny trznadlowatych o niepozornym szarym upierzeniu;


lexentry: pol/potykać__czasownik__2
written_rep: potykać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: ensopegada
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) popełniać błąd, postępować niesłusznie | zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się


lexentry: pol/potylica__rzeczownik__1
written_rep: potylica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: occípit
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;


lexentry: pol/potępiać__czasownik__1
written_rep: potępiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: condemnar
sense_list:
nie pochwalać, ganić kogoś, uznawać kogoś winnym | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) skazywać na potępienie, skazywać na piekło


lexentry: pol/poważny__przymiotnik__1
written_rep: poważny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: seriós
sense_list:
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem | o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą | mający uznanie u innych osób | odpowiedzialny, godny zaufania


lexentry: pol/powietrze__rzeczownik__1
written_rep: powietrze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aire
sense_list:
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi; | w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią


lexentry: pol/powieść__rzeczownik__1
written_rep: powieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novel·la
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;


lexentry: pol/powieść_graficzna__rzeczownik__1
written_rep: powieść graficzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: còmic
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wielowątkowy dłuższy utwór literacki wydany w formie komiksu;


lexentry: pol/powikłanie__rzeczownik__1
written_rep: powikłanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complicació
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie stanowiące następstwo jakiejś innej choroby, operacji lub sytuacji wymagającej interwencji medycznej


lexentry: pol/powinien__czasownikmodalny__1
written_rep: powinien
part_of_speech: modal
min_sense_num: 01
trans_list: deure
sense_list:
musieć | wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił | wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie


lexentry: pol/powiązany__przymiotnik__1
written_rep: powiązany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: relacionat
sense_list:
mający związek z czymś; zależny od czegoś | mający związek z kimś; będący w kontakcie z kimś; zależny od kogoś


lexentry: pol/powiększać__czasownik__1
written_rep: powiększać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: allargar
sense_list:
powodować, że coś staje się większe pod względem rozmiarów, ilości | powodować, że obraz czegoś staje się większy pod względem rozmiarów


lexentry: pol/powodzić__czasownik__2
written_rep: powodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: prosperar
sense_list:
w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością


lexentry: pol/powstanie__rzeczownik__1
written_rep: powstanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aixecament | insurrecció | sublevació
sense_list:
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;


lexentry: pol/powtórka__rzeczownik__1
written_rep: powtórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revisió
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) przypomnienie sobie materiału edukacyjnego już przerobionego


lexentry: pol/powództwo__rzeczownik__1
written_rep: powództwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escaure
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek wniesiony do sądu o rozpoczęcie postępowania w jakiejś sprawie; wniesienie sprawy do sądu


lexentry: pol/powój_polny__rzeczownik__1
written_rep: powój polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corretjola
sense_list:
(botanika, botaniczny) Convolvulus arvensis L., gatunek byliny z rodziny powojowatych uznawanej za chwast;


lexentry: pol/poza__rzeczownik__1
written_rep: poza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actitud
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) stanowisko lub zachowanie w danej sytuacji, zwykle mające na celu demonstracyjne okazanie niechęci lub niezadowolenia | postawa, stan ciała w danej chwili


lexentry: pol/pozamałżeński__przymiotnik__1
written_rep: pozamałżeński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: extramatrimonial
sense_list:
odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania


lexentry: pol/pozbawienie_wolności__rzeczownik__1
written_rep: pozbawienie wolności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empresonament
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na zamknięciu skazanego w zakładzie karnym


lexentry: pol/pozew__rzeczownik__1
written_rep: pozew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escaure
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;


lexentry: pol/poziomka__rzeczownik__1
written_rep: poziomka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maduixa de bosc
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc poziomki (1.1)


lexentry: pol/poziomka_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: poziomka pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maduixa de bosc
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria vesca L., gatunek rośliny z rodziny różowatych, uprawiana w wielu krajach świata, również w Polsce;


lexentry: pol/pozostawać__czasownik__1
written_rep: pozostawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: quedar-se
sense_list:
być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś | być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się | zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś


lexentry: pol/pozwany__rzeczownik__1
written_rep: pozwany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: demandat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo


lexentry: pol/pozycja__rzeczownik__1
written_rep: pozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ubicació
sense_list:
położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów


lexentry: pol/pozycja_misjonarska__rzeczownik__1
written_rep: pozycja misjonarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: posició del missioner
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;


lexentry: pol/pozytyw__rzeczownik__1
written_rep: pozytyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: positiu
sense_list:
(fotografia) otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu


lexentry: pol/pozytywizm__rzeczownik__1
written_rep: pozytywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: positivisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) prąd umysłowy, literacki i społeczny w Polsce w latach 1863–1890, krytykujący romantyzm, propagujący zdobycze nauki i kult pracy


lexentry: pol/pozytywka__rzeczownik__1
written_rep: pozytywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capsa de música
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pudełko lub skrzynka z nakręcanym, mechanicznym instrumentem muzycznym odtwarzającym dźwięki dzięki wypustkom na obrotowym elemencie szarpiącym o zęby metalowego grzebienia;


lexentry: pol/pozytywny__przymiotnik__1
written_rep: pozytywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: positiu
sense_list:
przynoszący korzyści | przychylnie nastawiony | z potwierdzoną obecnością w badaniu | kierujący się wartościami budzącymi szacunek; o wysokich walorach


lexentry: pol/połamania_nóg__wykrzyknik__1
written_rep: połamania nóg
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: molta merda!
sense_list:
życzenie powodzenia wyrażone à rebours, mające zaklinać rzeczywistość; zwykle komuś, kto wychodzi na scenę


lexentry: pol/położnik__rzeczownik__1
written_rep: położnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tocòleg
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu


lexentry: pol/południowiec__rzeczownik__1
written_rep: południowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habitant del sud
sense_list:
osoba z południa, z krajów na południu | (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) osoba z południowych stanów USA, zwłaszcza w kontekście wojny secesyjnej


lexentry: pol/pośladek__rzeczownik__1
written_rep: pośladek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natja
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;


lexentry: pol/pośrednictwo__rzeczownik__1
written_rep: pośrednictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intermediació
sense_list:
działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
written_rep: poświęcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dedicatòria
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonanie obrzędu święcenia poprzez pokropienie czegoś wodą święconą i wypowiedzenie odpowiednich formuł religijnych


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
written_rep: poświęcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacrificar-se
sense_list:
(książkowy) pełen bohaterstwa czyn; ofiara | (szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.


lexentry: pol/pożyczka__rzeczownik__1
written_rep: pożyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: préstec
sense_list:
danie albo wzięcie na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;


lexentry: pol/praca__rzeczownik__1
written_rep: praca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feina
sense_list:
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;


lexentry: pol/pracobiorca__rzeczownik__1
written_rep: pracobiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empleada
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna, którawykonuje pracę na rzecz pracodawcy w oparciu o umowę o pracę i otrzymuje za to wynagrodzenie


lexentry: pol/pracowity__przymiotnik__1
written_rep: pracowity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: laboriós
sense_list:
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością


lexentry: pol/pracownia__rzeczownik__1
written_rep: pracownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laboratori
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) odpowiednio urządzone pomieszczenie do prowadzenia badań i doświadczeń naukowych


lexentry: pol/pragmatyczny__przymiotnik__1
written_rep: pragmatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pragmàtic
sense_list:
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść


lexentry: pol/pragmatyka__rzeczownik__1
written_rep: pragmatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pragmàtica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający użycie języka w konkretnych sytuacjach komunikacyjnych oraz zależność znaczenia wypowiedzi od kontekstu


lexentry: pol/pragmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: pragmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pragmatisme
sense_list:
postawa polegająca na faktycznej ocenie możliwości i podejmowaniu takich działań, które gwarantują skuteczność


lexentry: pol/pragnienie__rzeczownik__1
written_rep: pragnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: set
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;


lexentry: pol/praindoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: praindoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indoeuropeu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej


lexentry: pol/praktyka__rzeczownik__1
written_rep: praktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pràctica
sense_list:
świadoma i celowa działalność ludzka | doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej | okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie | wykonywanie zawodu


lexentry: pol/pranie_pieniędzy__rzeczownik__1
written_rep: pranie pieniędzy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blanqueig de diners
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) działania zmierzające do wprowadzenia do legalnego obrotu pieniędzy z nielegalnych źródeł;


lexentry: pol/prasa__rzeczownik__1
written_rep: prasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: premsa
sense_list:
(publikatory) ogół czasopism | (technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;


lexentry: pol/prawa_człowieka__rzeczownik__1
written_rep: prawa człowieka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drets humans
sense_list:
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;


lexentry: pol/prawa_zwierząt__rzeczownik__1
written_rep: prawa zwierząt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drets dels animals
sense_list:
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;


lexentry: pol/prawdopodobieństwo__rzeczownik__1
written_rep: prawdopodobieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: probabilitat
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1); | szansa, że coś się wydarzy


lexentry: pol/prawica__rzeczownik__1
written_rep: prawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dreta
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej;


lexentry: pol/prawicowiec__rzeczownik__1
written_rep: prawicowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dretana
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik prawicy, człowiek o poglądach prawicowych/konserwatywnych


lexentry: pol/prawicowy__przymiotnik__1
written_rep: prawicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dreter
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy


lexentry: pol/prawo__rzeczownik__1
written_rep: prawo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dret
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis, norma prawna | w wyrażeniach przyimkowych: prawa strona


lexentry: pol/prawo_autorskie__rzeczownik__1
written_rep: prawo autorskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dret d'autor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa, która chroni twórców i ich oryginalne utwory przed nieuprawnionym wykorzystaniem;


lexentry: pol/prawo_jazdy__rzeczownik__1
written_rep: prawo jazdy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permís de conduir
sense_list:
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;


lexentry: pol/prawo_karne__rzeczownik__1
written_rep: prawo karne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dret penal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół norm prawnych zawierających zakazy i nakazy, których naruszenie jest karalne;


lexentry: pol/prawo_międzynarodowe__rzeczownik__1
written_rep: prawo międzynarodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dret internacional
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;


lexentry: pol/prawo_publiczne__rzeczownik__1
written_rep: prawo publiczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dret públic
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego;


lexentry: pol/prawo_zwyczajowe__rzeczownik__1
written_rep: prawo zwyczajowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dret consuetudinari
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zbiór stosowanych norm prawnych ukształtowanych w toku historii i uważanych przez jakąś społeczność lub grupę za obowiązujące;


lexentry: pol/prawosławie__rzeczownik__1
written_rep: prawosławie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortodoxa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej);


lexentry: pol/prawosławny__przymiotnik__1
written_rep: prawosławny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ortodox
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia


lexentry: pol/prawoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: prawoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jurisprudència
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół wiedzy o prawie


lexentry: pol/prawoślaz_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: prawoślaz lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altea | malví
sense_list:
(botanika, botaniczny) Althaea officinalis L., gatunek rośliny zielnej należący do rodziny ślazowatych;


lexentry: pol/praxis__rzeczownik__1
written_rep: praxis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praxi
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) rzeczywiste działanie i faktyczny stan rzeczy w opozycji do postulatów i teorii


lexentry: pol/prażyć__czasownik__1
written_rep: prażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rostir
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu


lexentry: pol/prebenda__rzeczownik__1
written_rep: prebenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prebenda
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (kościelny) część dochodów, które duchowni otrzymują jako wynagrodzenie za pełnione obowiązki;


lexentry: pol/precedens__rzeczownik__1
written_rep: precedens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precedent
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wcześniejsze zdarzenie, decyzja lub przykład, który służy jako wzór lub podstawa do rozstrzygania podobnych spraw w przyszłości


lexentry: pol/precesja__rzeczownik__1
written_rep: precesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precessió
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ruch osi obrotu Ziemi na skutek przyciągania przez Księżyc i Słońce | (fizyka, fizyczny) zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała;


lexentry: pol/predykcja__rzeczownik__1
written_rep: predykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: predicció
sense_list:
(statystyka, statystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) proces przewidywania przyszłych realizacji lub cech statystycznych w zjawiskach losowych


lexentry: pol/preeklampsja__rzeczownik__1
written_rep: preeklampsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preeclàmpsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu


lexentry: pol/prefiksacja__rzeczownik__1
written_rep: prefiksacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prefixió
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dodawanie prefiksów do tematów wyrazowych i tworzenie w ten sposób nowych wyrazów


lexentry: pol/prekariat__rzeczownik__1
written_rep: prekariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precariat
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;


lexentry: pol/prekognicja__rzeczownik__1
written_rep: prekognicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precognició
sense_list:
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;


lexentry: pol/preludium__rzeczownik__1
written_rep: preludium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preludi
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samodzielny, krótki utwór instrumentalny | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu | wprowadzenie, wstęp, początek, zapowiedź czegoś


lexentry: pol/premia__rzeczownik__1
written_rep: premia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plus
sense_list:
dodatkowe wynagrodzenie pracownika, będące nagrodą za jego pracę | w niektórych grach: dodatkowe punkty lub inna nagroda za wykonanie zadania niebędącego celem gry


lexentry: pol/premiera__rzeczownik__1
written_rep: premiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrena
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem


lexentry: pol/prenumerata__rzeczownik__1
written_rep: prenumerata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subscripció
sense_list:
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas


lexentry: pol/preparat__rzeczownik__1
written_rep: preparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preparació
sense_list:
obiekt biologiczny zakonserwowany celem badań lub dydaktyki | substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania


lexentry: pol/prepozyt__rzeczownik__1
written_rep: prepozyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prebost
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zastępcy przełożonego w niektórych zakonach


lexentry: pol/prequel__rzeczownik__1
written_rep: prequel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preqüela
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór ukazujący wydarzenia fabuły wcześniejszy w stosunku do reszty serii;


lexentry: pol/preriowy__przymiotnik__1
written_rep: preriowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: praderia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biologia, biologiczny) związany z prerią, dotyczący prerii; rosnący lub bytujący na prerii


lexentry: pol/prerogatywa__rzeczownik__1
written_rep: prerogatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prerrogativa
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególne uprawnienie wynikające z piastowanego stanowiska


lexentry: pol/preskrypcja__rzeczownik__1
written_rep: preskrypcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recepta
sense_list:
(dawniej, dawny) przedawnienie | (dawniej, dawny) przepis prawny, nakaz urzędowy | (językoznawstwo, językoznawczy) wydawanie norm językowych; kodyfikacja normatywna; | wypisywanie, ordynowanie czegoś, (także, też) recepta lekarska


lexentry: pol/preskryptywny__przymiotnik__1
written_rep: preskryptywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: prescriptiu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) formułujący zewnętrzne normy bądź zalecenia językowe | dyktujący prawidła, metody bądź sposoby postępowania


lexentry: pol/prestidigitator__rzeczownik__1
written_rep: prestidigitator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prestidigitador
sense_list:
człowiek pokazujący sztuczki sprawiające wrażenie magicznych, oparte głównie na zręczności i umiejętności odwracania uwagi


lexentry: pol/presupozycja__rzeczownik__1
written_rep: presupozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pressuposició
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ukryte wstępne założenie, wymagane żeby dane zdanie miało w danym kontekście logiczny sens; | (psychologia, psychologiczny) metoda sugerowania ukrytych treści za pomocą takich zdań


lexentry: pol/pretensja__rzeczownik__1
written_rep: pretensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pretensió
sense_list:
przesadnie wysokie mniemanie o sobie; nieuzasadnione przypisywanie sobie zalet | roszczenie zgłaszane przez kogoś do czegoś; wymaganie, żądanie


lexentry: pol/pretorianin__rzeczownik__1
written_rep: pretorianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pretorià
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;


lexentry: pol/prezbiter__rzeczownik__1
written_rep: prezbiter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prevere
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;


lexentry: pol/prezbiterium__rzeczownik__1
written_rep: prezbiterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presbiteri
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;


lexentry: pol/prezerwatywa__rzeczownik__1
written_rep: prezerwatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condó | preservatiu
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;


lexentry: pol/prezydent__rzeczownik__1
written_rep: prezydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: president
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;


lexentry: pol/prezydentura__rzeczownik__1
written_rep: prezydentura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presidència
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd, tytuł lub funkcja prezydenta


lexentry: pol/prion__rzeczownik__1
written_rep: prion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prió
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nieprawidłowo pofałdowane białko mające zdolność do samodzielnego rozprzestrzeniania się poprzez zmianę struktury innych białek, wywołujące u zwierząt i ludzi choroby neurodegeneracyjne;


lexentry: pol/probabilistyczny__przymiotnik__1
written_rep: probabilistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: probabilístic
sense_list:
(matematyka, matematyczny) związany z probabilistyką | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) związany z probabilizmem


lexentry: pol/probiotyk__rzeczownik__1
written_rep: probiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: probiòtic
sense_list:
podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej;


lexentry: pol/probówka__rzeczownik__1
written_rep: probówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tub d'assaig
sense_list:
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;


lexentry: pol/proces__rzeczownik__1
written_rep: proces
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procés
sense_list:
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie | (informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu;


lexentry: pol/procesja__rzeczownik__1
written_rep: procesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: processió
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;


lexentry: pol/procesor__rzeczownik__1
written_rep: procesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: processador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;


lexentry: pol/procesować__czasownik__2
written_rep: procesować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: litigar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prowadzić proces sądowy, dochodzić roszczeń w sądzie


lexentry: pol/producent__rzeczownik__1
written_rep: producent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: productor
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej


lexentry: pol/produkcja__rzeczownik__1
written_rep: produkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: producció
sense_list:
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów | ogół tego, co zostało wyprodukowane


lexentry: pol/produkt__rzeczownik__1
written_rep: produkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: producte
sense_list:
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa | (chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej | (matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego; | rezultat pracy twórczej | w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku; | (lekceważąco, lekceważący) o osobie uznanej za ukształtowaną w wyniku pewnego procesu


lexentry: pol/produkt_krajowy_brutto__rzeczownik__1
written_rep: produkt krajowy brutto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: PIB
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;


lexentry: pol/produktywność__rzeczownik__1
written_rep: produktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: productivitat
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów; | cecha tego, co produktywne; cecha tych, którzy są produktywni


lexentry: pol/profaza__rzeczownik__1
written_rep: profaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profase
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwsze stadium mitozy, w którym dochodzi m.in. do kondensacji chromatyny i zaniku jąderka;


lexentry: pol/profesjonalny__przymiotnik__1
written_rep: profesjonalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: professional
sense_list:
(o uprawiającym jakąś dziedzinę) będący specjalistą, wykonujący swój zawód fachowo (np. personel) | (o uprawianej dziedzinie) uprawiany fachowo jako zawód (np. teatr)


lexentry: pol/profil__rzeczownik__1
written_rep: profil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contorn
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) kontur, obrys przekroju przedmiotu | linia obwodząca zarys, kontur czegoś


lexentry: pol/profilaktyka__rzeczownik__1
written_rep: profilaktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profilaxi
sense_list:
środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk


lexentry: pol/profilaktyka_przedekspozycyjna__rzeczownik__1
written_rep: profilaktyka przedekspozycyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profilaxi preexposició
sense_list:
(medycyna, medyczny) lek, kuracja stosowana profilaktycznie przed ekspozycją, narażeniem na czynnik chorobotwórczy wywołujący AIDS


lexentry: pol/progesteron__rzeczownik__1
written_rep: progesteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: progesterona
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) żeński hormon płciowy o wzorze sumarycznym C21H30O2, wytwarzany przez ciałko żółte w celu umożliwienia zagnieżdżenia zarodka w błonie śluzowej macicy, a podczas ciąży przez łożysko w celu jej utrzymania oraz przygotowania gruczołów sutkowych do laktacji;


lexentry: pol/prognatyczny__przymiotnik__1
written_rep: prognatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: prògnat
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) o nadmiernie wysuniętej do przodu szczęce (lub szczękach)


lexentry: pol/prognatyzm__rzeczownik__1
written_rep: prognatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prognatisme
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) silne wysunięcie do przodu szczęki (lub szczęk), cecha gatunkowa lub nieprawidłowość anatomiczna


lexentry: pol/prognoza_pogody__rzeczownik__1
written_rep: prognoza pogody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pronòstic meteorològic
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie;


lexentry: pol/program__rzeczownik__1
written_rep: program
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: programa
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań | plan działań


