dan suffix
ari
İsmin uzaklaşma hâlidir. Genellikle ismi fiile bağlar. Bu eki alan isim cümlede dolaylı tümleç görevinde bulunur ve vurguyu üzerinde taşır.

ist /ˈist/ suffix
isme
yabancı kökenli -izm ile biten isimler bağlı olduğunu ifade eden kelimelerin sonuna getirilen ek.

izm /ˈizm/ suffix
isme
yabancı kökenli ideoloji isimlerinin sonunda olan ek

loji /lo.ˈʒi/ suffix
logi
"„-loji“" eki en genel anlamda bir alanındaki çalışma demektir.

AB abbreviation
UE
(ekonomi, politika) Avrupa Birliği kavramının kısaltması

Adriyatik Denizi /ad.ɾi.ja.ˈtik de.ni.zi/ pn
Laut Adriatik
(denizler) Akdeniz'in İtalya yarımadası ile Balkan yarımadası arasındaki kolu olup çevresinde Arnavutluk, Hırvatistan, İtalya, Karadağ, Slovenya ve Yunanistan bulunur.

Afrikaanca /af.ɾi.ˈkaːn.d͡ʒa/ pn
bahasa Afrikaans
(diller) Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 11 resmî dilinden birisi. Güney Afrika'da daha çok Afrikalıların konuştuğu, Hint-Avrupa dil ailesinden olan Felemenkçeden türemiş dil

Akdeniz pn
Laut Tengah
(denizler) Atlas Okyanusu'na bağlı, kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz

Allah /al.ˈlah/ pn
Allah
(İslâm) İslamiyete göre eşi benzeri olmayan tek yaratıcı

Alman pn
orang Jerman
(milliyetler) Cermen soyundan olan halk ve bu halktan olan kimse

Almanca /al.ˈman.d͡ʒa/ pn
bahasa Jerman
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Germen dilleri kolundan olup Almanya, Avrupa Birliği, Avusturya, Belçika, Danimarka, İsviçre ve Lihtenştayn'da resmî dil veya dillerden biri olarak kullanılan lisan.

Almanya /al.ˈman.ja/ pn
Jerman
(ülkeler) Orta Avrupa'da, Avrupa Birliği üyesi ülke

Amerika Birleşik Devletleri /a.me.ˈɾi.ka biɾ.ɫe.ˈʃik dev.ɫet.ɫe.ɾi/ pn
Amerika Serikat
(ülkeler) Kuzey Amerika'da bir ülke

Amerikan Samoası /a.me.ɾi.ˈcan sa.mo.a.sɯ/ pn
Samoa Amerika
(ülkeler) Güney Pasifik Okyanusu'nda Polinezya'da bulunan Amerika Birleşik Devletleri'ne âit bir ada ülkesi.

Anadolu [ɑ.ˈnɑ.do.lʊ] pn
Anatolia
(coğrafya) Türkiye'nin Asya kıtasındaki topraklarına verilen ad

Andorra /an.ˈdoɾ.ɾa/ pn
Andorra
(ülkeler) Avrupa'da bir mikrodevlet

Ankara /ˈaŋ.ka.ra/ pn
Ankara
(belediyeler) bir büyükşehir belediyesi

Antigua ve Barbuda /an.ˈtiː.ɡu.a ve baɾ.ˈbuː.da/ pn
Antigua dan Barbuda
(ada ülkeleri) Karayip Denizi'nin doğusundaki iki adadan oluşan ülke

Arapça /a.ˈɾap.t͡ʃa/ pn
bahasa Arab arab
(diller) çoğunlukla Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika'da kullanılan, Hami-Sami dil ailesinin Sami koluna mensup dil

Arktik Okyanusu /aɾc.ˈtic oc.ja.nu.ˈsu/ pn
Samudra Arktik
(okyanuslar) Avrasya ve Kuzey Amerika'nın kuzey bölgesinde Kuzey Kutbu'nu kapsayan, buzlarla kaplı okyanus.

Assamca /as.ˈsam.d͡ʒa/ pn
bahasa Assam
(diller) Hint-Avrupa dillerinin Cermen dilleri koluna bağlıdır ve Dünya'nın yaygın lisanlarından biri

Atlas Okyanusu /at.ˈɫas oc.ja.nu.su/ pn
Samudra Atlantik
(okyanuslar) Avrupa ve Afrika kıtalarını Amerika kıtasından ayıran, yan denizleri ile birlikte (Akdeniz, Kuzey Denizi ve Baltık Denizi) yeryüzünün beşte bir alanını kaplayan okyanus.

Avrupa [ɑv.ˈɾu.pɑ] pn
Eropa
(kıtalar) Afrika'nın kuzeyinde, Asya'nın batısında ve Atlas Okyanusu'nun doğusunda bulunan kıta

Avrupa Birliği /av.ˈɾu.pa biɾ.ɫi.ˈ‿i/ pn
Uni Eropa
(Avrupa, politika) Avrupa Toplulukları (AAET, AET, AKÇT) aracılığıyla izlenen hedef ve politikalarla Avrupa Birliği Antlaşması'yla getirilen iki yeni eylem alanının (Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ve Adalet ve İç İşleri Alanında İş Birliği) kapsadığı hedef ve politikaları bir bütün olarak ifade etmek üzere kullanılan kavram

Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi /av.ˈɾu.pa biɾ.ɫi.ˈ‿i baʃ.can.ˈlaɾ kon.se.ˈji/ pn
Dewan Uni Eropa
(Avrupa, hukuk) Avrupa Birliği'nin ülkelerinden birer bakanın katılmasıyla toplanan ve dış politika, yasama ve yönetme belirlemekle vazifeli konsey.

Avrupa Birliği Komisyonu /av.ˈɾu.pa biɾ.ɫi.‿i ko.mis.jo.ˈnu/ pn
Komisi Eropa
(AB, politika) Avrupa Birliği'nin yürütme organı

Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi /av.ˈɾu.pa dev.ɫet ve hy.kʲuː.met baʃ.can.la.ˈɾɯ kon.se.ˈji/ pn
Dewan Eropa
(Avrupa, hukuk) Avrupa Birliği'nin en yüksek siyasî kurumu.

Avrupa Konseyi /av.ˈɾu.pa kon.se.ˈji/ pn
Majelis Eropa
(Avrupa, hukuk) Avrupa çapında insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla 1949'da kurulmuş hükûmetlerarası bir kuruluş.

Avusturya /a.vus.ˈtuɾ.ja/ pn
Austria
(ülkeler) Orta Avrupa'da bağımsızlığını 1955'te ilan etmiş, batıda Lihtenştayn ve İsviçre, güneyde İtalya ve Slovenya, doğuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde Almanya ve Çekya ile komşu olan Avrupa Birliği üyesi ülke.

Avusturyalı /a.vus.ˈtuɾ.ja.ˈlɯ/ pn
tiram
(milliyetler) Kökeni Avusturya olan veya Avusturya vatandaşı olan kimse.

Ay [ˈɑj] pn
bulan
(astronomi) Dünya'nın tek tabii uydusu

Aymaraca /aj.ˈma.ɾa.d͡ʒa/ pn
bahasa Aymara
(diller) Ağırlıklı olarak And Dağları çevresinde yaşayan bir Güney Amerika yerli kavmi ve konuştukları dil

Birleşik Arap Emirlikleri /biɾ.ɫe.ʃik a.ˈɾap e.miɾ.ɫic.ɫe.ɾi/ pn
Uni Emirat Arab
(ülkeler) Arap Yarımadası'nda yedi emirlikten oluşan bir Orta Doğu ülkesi

Birleşik Krallık /biɾ.ɫe.ˈʃik kɾal.lɯc/ pn
Britania Raya
(ülkeler) İngiltere, Galler, İskoçya, Kuzey İrlanda ve Man Adası ülkelerinden oluşan krallık.

Birleşmiş Milletler /ˈbiɾ.ɫeʃ.ˈmiʃ miɫ.ɫet.ˈɫeɾ/ pn
Perserikatan Bangsa-Bangsa
(Birleşmiş Milletler, milletlerarası, politika) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan milletlerarası örgüt

Bosna /ˈbos.na/ pn
Bosnia
(devletler) Bosna-Hersek'in eyaletlerinden biri

Boğdan /ˈbo‿.dan/ pn
Vltava
(coğrafya, tarih) Bugünkü Moldova'ya ve Romanya'nın Moldova'ya komşu bâzı bölümlerine Osmanlıların verdiği ad

Britanya [bɾɪ.ˈtɑn.jɑ] pn
Britania
(adalar) İngiltere, İskoçya, ve Galler'i kapsayan Birleşik Krallık.

Budizm /bu.ˈdizm/ pn
agama Buddha
(Budizm) M.Ö. 5. yüzyılda kuzeydoğu Hindistan'da Siddartha Gautama tarafından kurulmuş, tanrısı olmayan, karma öğretisine dayalı din ve felsefe

Büyük Okyanus /by.ˈjyc oc.ja.nus/ pn
Samudra Pasifik
(okyanuslar) Yeryüzünde bulunan en büyük okyanus

Cezayir pn
Aljazair Aljir
(ülkeler) Kuzey Afrika'da ülke; Afrika'nın Sudan'dan sonra ikinci büyük ülkesi

Dünya /dyn.ˈjaː/ pn
Bumi
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Venüs ile Mars arasında yer alan, Güneş'e yakınlık bakımından üçüncü gezegen

Endonezce /en.do.ˈnez.d͡ʒe/ pn
bahasa Indonesia
(diller) Endonezya'da kullanılan dil

Endonezya /en.do.ˈnez.ja/ pn
Indonesia
(ülkeler) Güneydoğu Asya'da yer alan ada ve takımadalardan oluşan bir ülke.

Eski İngilizce [ɛs.ˈcɪ ɪn.ɡɪ.ˈlɪz.dʒɛ] pn
bahasa Inggris Kuna
(diller) Yaklaşık olarak 1150 yılına kadar Anglosaksonların kullandığı, büyük oranda Cermen etkisi altında kalmış, bugünkü İngilizceden çok farklı İngilizce.

Farsça /ˈfaɾs.t͡ʃa/ pn
Parsi
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dil grubuna ait İran dilleri alt grubunda yer alan dil olup İran'ın resmî dilidir.

Fransızca /fɾan.ˈsɯz.d͡ʒa/ adj
bahasa Perancis
bu dille yazılmış olan

Fransızca /fɾan.ˈsɯz.d͡ʒa/ pn
bahasa Perancis
(diller) Hint-Avrupa dillerinden Fransa'da ve Fransız uygarlığını kabul etmiş ülkelerde kullanılan dil

Galce /ˈɡaɫ.d͡ʒe/ pn
Wales
(diller) Kelt kökenli Galyalıların konuştukları dil

Gana /ˈɡa.na/ pn
Ghana
(ülkeler) Batı Afrika'da bir ülke

Gazze Şeridi /ˈɡaz.ze ʃe.ɾi.ˈdi/ pn
Jalur Gaza
(coğrafya) Filistin'in batısında, Akdeniz kıyısında bir sahil şeridi.

Georgia /ˈd͡ʒoɾ.d͡ʒi.ja/ pn
Georgia
(ABD) Amerika Birleşik Devletleri'nin 50 eyâletinden biri.

Gotça /ˈɡot.t͡ʃa/ adj
bahasa Goth
Gotça yazılmış olan

Gotça /ˈɡot.t͡ʃa/ pn
bahasa Goth
(diller) Gotların konuştuğu, Hint-Avrupa dillerinden ölü bir Cermen dilidir.

Guam /ˈɡu.am/ pn
Guam
(adalar) Mikronezya'da, Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlı özerk ada

Güney Okyanusu /ɡy.ˈnej oc.ja.nu.ˈsu/ pn
Samudra Antartik
(okyanuslar) Antarktika kıtasını çevreleyen su kitlesi. Dünyanın dördüncü büyük ve en son tanımlanmış okyanusu

Güneydoğu Asya /ɡy.ˈney.do.‿u as.ja/ pn
Asia Tenggara
(coğrafya) Asya ile Okyanusya kıtaları arasında bulunan bölge

Güneş /ɡy.ˈneʃ/ pn
hari mata mentari surya
(astronomi) Güneş Sistemi'nin merkezinde yer alan yıldız

Güneş Sistemi /ɡy.ˈneʃ sis.te.mi/ pn
sistem tatasurya
(astronomi) Güneş, gezegenler ve kuyruklu yıldızların meydana getirdikleri yıldız sistemi

Güneş rüzgârı /ɡy.ˈneʃ ɾyz.ɡʲa.ɾɯ/ n
angin matahari
(astronomi, çekirdek fiziği) Güneş'in üst atmosferinden yayılan plazma akımı

Hawaii dili /ha.ˈvaː.iː di.ɫi/ pn
bahasa Hawaii
(diller) Hawaii'ye mahsus bir Polinezya dilidir.

Hawaiili /ha.ˈvaː.iː.ɫi/ pn
bahasa Hawaii
(milletler) Hawaii'de doğmuş ya da oturan kimse

Hint Okyanusu /ˈhint oc.ja.nu.su/ pn
Samudra Hindia
(okyanuslar) Kuzeyde Asya, batıda Afrika ve Arap Yarımadası, doğuda Malezya Yarımadası, Sunda Adaları ve Okyanusya ile çevrili, Dünya'nın üçüncü büyük okyanusu.

Hititçe /hi.ˈtit.t͡ʃe/ adj
Het
(diller) Hititçe yazılmış olan

Hristiyan /hɾis.ti.ˈjan/ adj
Kristen
(İbrahimî dinler) Hristiyanlık dinine ait, onunla ile alakalı

Hristiyan /hɾis.ti.ˈjan/ pn
Kristen
(İbrahimî dinler) İsa'nın dininden olan kimse

Hırvatça /hɯɾ.ˈvat.t͡ʃa/ pn
bahasa Kroasia Kroasia
(diller) Hırvatların Hırvatistan'da konuştuğu Sırp-Hırvatça'nın bir standart çeşidi

Katar /ˈka.taɾ/ pn
Qatar
(ülkeler) Arap Yarımadası'nın kuzeydoğusunda Basra Körfezi'nde bir ülke.

Katolik /ka.to.ˈɫik/ adj
Katolik
(Hristiyanlık) Katolik mezhebinden olan

Katolik /ka.to.ˈɫik/ pn
Katolik
(Hristiyanlık) Katolik Kilisesi'ne bağlı olan kişi

Katoliklik /ka.to.lic.ˈlic/ pn
Katolikisme
(Hristiyanlık) Batı Hristiyan kiliselerince İsa'nın Aziz Petrus'a aktardığı yetkilerin mirasçısı olan papayı dinî başkan olarak tanıyan Hristiyan mezhebi.

Kazak /ka.ˈzak/ pn
dua
(milliyetler) Kazakistan Cumhuriyeti'nde yaşayan Türk soylu halk veya bu halktan olan kimse

Kmerce /ˈkmeɾ.d͡ʒe/ pn
Khmer
(diller) Kamboçya'da konuşulan resmî dil

Konfüçyüsçülük /con.fyt͡ʃ.jys.t͡ʃy.ˈɫyc/ pn
dua
(ahlâk, din, felsefe) Konfüçyüs'ün ahlâk felsefesi.

Korece /ˈko.re.d͡ʒe/ adj
bahasa Korea
Korece yazılmış olan

Korece /ˈko.re.d͡ʒe/ pn
Korea
(diller) Korelilerin Kuzey ve Güney Kore'de konuştuğu, bu ülkelerin resmî dili.

Kudüs /ˈcu.dys/ pn
Yerusalem
(başkentler) İsrail ve Filistin'in başkenti

Kuzey Mariana Adaları /cu.zej ma.ɾi.ˈja.na a.da.la.ɾɯ/ pn
Kepulauan Mariana Utara
(coğrafya) Kuzey Pasifik Okyanusu'nda, Amerika Birleşik Devletleri ile siyasî birlik içerisinde olan adalar topluluğu

Kâbe /ˈkjaː.be/ pn
Ka'bah
(İslâm) Mekke'de bulunan, Müslümanlarca ziyaret ve tavaf edilen en mukaddes caminen ortasındaki küp

Kıbrıs [ˈkɯb.ɾɯs] pn
Siprus
(adalar) Akdeniz'in üçüncü büyük adası.

Laozi /ˈlaː.o.ˈzi/ pn
dua
(ahlâk, din, felsefe) Çinli eğitimci, filozof ve yazar.

Lehçe /ˈɫeh.t͡ʃe/ pn
bahasa Polandia
(diller) Polonya'nın resmî dili

Lihtenştayn [ˈɫɪh.tɛn.ʃtɑjn] pn
Liechtenstein
(ülkeler) Orta Avrupa'da bir mikrodevlet.

Lihtenştayn Prensliği [ˈɫɪh.tɛn.ʃtɑjn pɾɛns.ɫɪ.ˈ‿ɪ] pn
Keharyapatihan Liechtenstein
(ülkeler) Lihtenştayn'ın resmî adı.

Londra /ˈlon.dɾa/ pn
London
(başkentler) İngiltere ve Birleşik Krallık'ın başkenti
(başkentler) İngiltere'nin başkenti

Malayca /ma.ˈlaj.d͡ʒa/ pn
bahasa Melayu
(diller) Malezya'nın resmî dili

Malgaşça /mal.ˈɡaʃ.t͡ʃa/ pn
bahasa Madagaskar
(diller) Madagaskar adasına özgün olan Malgaş halkının millî dili

Man Adası /ˈman a.da.sɯ/ pn
Pulau Man
(BK, coğrafya) Birleşik Krallık'ı meydana getiren ülkelerden biri.

Mandarin /man.da.ˈɾin/ pn
Putonghua
(diller) Edebiyatta ve resmî işlerde kullanılan Standart Çince.

Marksizm [mɑɾk.ˈsɪzm] pn
marxisme
(ideoloji) Marksçılık

Mağrip /ˈma‿.ɾip/ pn
Maghrib
(coğrafya, tarih) Kuzey Afrika'da bir bölge. Günümüzde dar anlamıyla Tunus, Cezayir, Fas ve Batı Sahra'yı (geniş anlamıyla, Libya ve Moritanya'yı da) içerir

Melhâme-i Kübrâ /mɛɫ.maː.ˈmɛ-i kyb.ɾaː/ pn
Harmagedon
(din, eskatoloji, İslâm) Dinî kaynaklarda Dünya'nın sonu geldiğinde yapılacağı kehanet edilen büyük Kıyâmet muharebesinin ismi.

Monako /mo.ˈna.ko/ pn
Monako
(ülkeler) Güney Avrupa'da bir ülke

Moritanya /mo.ɾi.ˈtan.ja/ pn
Mauritania
(ülkeler) Kuzeybatı Afrika'da ülke.

Müslüman [mys.ly.ˈman] adj
Muslim
(İslâm) İslâm dinine mensup olan

Müslüman [mys.ly.ˈman] pn
Muslim
(İslâm) İslâm dinine mensup olan kimse

Nauru /na.ˈu.ɾu/ pn
Nauru
(ülkeler) Mikronezya'da bulunan Dünya'nın en küçük ada ülkesi

Navahoca /na.ˈva.ho.d͡ʒa/ pn
bahasa Navajo
(diller) A.B.D.'de konuşulmakta olan bir Kızılderili dili

Nepal /ˈne.paɫ/ pn
Nepal
(ülkeler) Güney Asya'da Çin Halk Cumhuriyeti ile Hindistan arasında denize kıyısı olmayan bir ülke

Nepalce /ne.ˈpaɫ.d͡ʒe/ pn
bahasa Nepal
(diller) Nepal'in resmî dili

New Jersey /nʲuː ˈd͡ʒeɾ.siː/ pn
New Jersey
(ABD, eyalet) Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusundaki bir eyaleti.

Nijerya /ni.ˈʒeɾ.ja/ pn
Nigeria
(ülkeler) Batı Afrika'da, Gine Körfezi kıyısında, Benin ile Kamerun arasında yer alan ülke. Başkenti Abuja, en büyük şehri Lagos'tur

Oksitanca /ok.si.ˈtan.d͡ʒa/ pn
Oksitan
(diller) Güney Fransa'daki Oksitanya, İtalya'daki Oksitan Vadisi ve İspanya'daki Aran Vadisi'nde konuşulan Latin dili

Osmanlı İmparatorluğu /os.ˈman.lɯ im.pa.ra.tɔɾ.lu.‿u/ pn
Kesultanan Utsmaniyah
(tarih) XIII. yüzyılda Osman Bey tarafından kurulmuş ve I. Dünya Savaşı'ndan sonra parçalanmış Türk devleti.

Osmanlıca /os.ˈman.lɯ.d͡ʒa/ adj
Usmaniyah
Osmanlıca ile yazılmış olan

Osmanlıca /os.ˈman.lɯ.d͡ʒa/ adv
Usmaniyah
Osmanlıca bir kişinin tavrı ve hareketleri gibi.

Pasifik Okyanusu /pa.si.ˈfic ok.ja.nu.su/ pn
Samudra Pasifik
(okyanuslar) Amerika ve Asya kıtaları arasında yeralan, dünyanın en büyük okyanusu.

Plüton /ˈply.ton/ pn
Pluto
(cüce gezegen) Güneş Sistemi'nde Neptün'den sonra gelen bir cüce gezegen

Putin /ˈpuː.tɪn/ pn
Putin
bir soyadı.

Reykjavík /ˈɾejc.ja.vic/ pn
Reykjavik
(başkentler, İzlanda) İzlanda'nın başkenti

Romanca /ɾo.ˈman.d͡ʒa/ adj
Rom
(diller) Romanca yazılmış olan

Romanca /ɾo.ˈman.d͡ʒa/ adv
Rom
(diller) Romanca yazılan

Romanca /ɾo.ˈman.d͡ʒa/ pn
Rom
(diller) Hint-Avrupa dil ailesine bağlı, Çingenelerin konuştuğu dil

Rumence /ɾu.ˈmen.d͡ʒe/ adj
bahasa Rumania
(diller) Rumence yazılmış olan

Rumence /ɾu.ˈmen.d͡ʒe/ pn
bahasa Rumania
(diller) Romanya'da kullanılan Latin kökenli dil

Rusya /ˈɾus.ja/ pn
Rusia
(ülkeler) Doğu Avrupa ile kuzey Asya'ya yayılmış, yüzölçümü olarak Dünya'nın en büyük, nüfus olarak sekizinci büyük ülkesi

Sabuanca /sa.bu.ˈan.d͡ʒa/ pn
bahasa Cebuano
(diller) Filipinlerin yerli dillerindendir.

Samoa /sa.ˈmo.a/ pn
Samoa
(ülkeler) Güney Pasifik Okyanusu'nda Polinezya'da bulunan adalar topluluğundan oluşan bir ülke

Satürn /ˈsa.tyɾn/ pn
Saturnus
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde halkaları ile bilinen, Güneş'e yakınlık bakımından 6. sıradaki gezegen

Singapur /ˈsin.ɡa.puɾ/ pn
Singapura
(başkentler) Singapur'un başkenti

Tacikçe /taː.ˈd͡ʒcik.t͡ʃe/ pn
bahasa Tajik
(diller) Tacikistan'da yaşayan Taciklerin konuştuğu dil

Tanrı /tɑn.ˈɾɯ/ pn
Tuhan
(İbrâhimî dinler) Kâinat'ta var olan her şeyi yaratan, koruyan, tek ve yüce varlık.

Tayland /ˈtaj.land/ pn
Thailand Muangthai
(ülkeler) Güneydoğu Asya'da bir ülke

Togo /ˈto.ɡo/ pn
Togo
(ülkeler) Batı Afrika'da, Benin ile Gana arasında yer alan ülke

Troçkizm /tɾot͡ʃ.ˈkizm/ pn
trotskyisme
Marksizm'in Troçki'nin bakış açısıyla yorumlanması ve ortaya çıkmış bir ayrımı ifade eder.

Tâbut-u Sekîne /taː.ˈbut.-u se.kiː.ˈne/ pn
Tabut Perjanjian
(İbrahimî dinler) Tevrat'tın Çıkış Kitabı'nda ve Kur'an'da sözü geçen On Emir'in yazılı olduğu sandık

Türkiye /ˈtyɾ.ci.je/ pn
Turki
(ülkeler) Anadolu Yarımadası'nın tamamını ve Trakya'nın küçük bir kısmını kapsayan, başkenti Ankara, en büyük şehri İstanbul, nüfusu itibarıyla 85.279.553 (2023) ve resmî dili de Türkçe olan ülke

Türkiye Cumhuriyeti [ˈtyɾ.ci.jɛ d͡ʒʊm.hʊː.ɾɪ.jɛ.ˈtɪ] pn
Republik Turki
(ülkeler) Türkiye'nin resmî adı

Türkçe /ˈtyɾc.t͡ʃe/ pn
bahasa Turki
(diller) Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin resmî dili

Uygur /uj.ˈɡuɾ/ pn
uighur
(beldeler) Amasya ili Merkez ilçesine bağlı belde
(belediyeler) Amasya ili Merkez ilçesine bağlı belediye
(köyler) Diyarbakır ili Kulp ilçesine bağlı köy
(milletler, Orta Asya) Doğu Türkistan'da yaşayan Türk soylu halk ve bu halktan olan kimse.
(milletler, Orta Asya, tarih) VII. yüzyılda Orta Asya'da büyük bir devlet ve medeniyet kuran Türk milleti ve bu milletten olan kimse

Uygurca /ujˈɡuɾd͡ʒa/ pn
uighur
(diller) Uygurların konuştuğu Türkçe

Vatikan /ˈva.ti.can/ pn
Vatikan
(din, ülke) İtalya'nın Roma şehrinde, Hıristiyanlık dininin Katolik mezhebinin yönetim merkezi olan mikrodevlet

Vatikan Şehir Devleti /ˈva.ti.can ʃe.ˈhiɾ dev.ɫe.ti/ pn
Negara Kota Vatikan
(ülkeler) Dünya'nın hem nüfus, hem de yüzölçümü bakımından en küçük devletinin resmî ismi.

Venüs /ˈve.nys/ pn
Venus
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Merkür ve Dünya arasında yer alan 2. sıradaki ve en parlak gezegen.
(mitoloji) Eski Roma'da güzellik, tanrıçası

Vikimedya /vi.ci.ˈmed.ja/ pn
Wikipedia
(İnternet, Vikimedya) Vikisözlük, Vikipedi gibi muhtelif hür içerikli projeleri bünyesinde barındıran bir organizasyon.

Vikipedi /vi.ci.pe.ˈdi/ pn
Wikipedia
(İnternet, Vikimedya) hür, milletlerarası, birçok dilde ve İnternet üzerinde viki teknolojisi ile ortaklaşa üretilen ücretsiz ansiklopedi

Viyana [vi.ˈjɑ.nɑ] pn
Wina
(Avusturya, eyalet başkentleri) Viyana Eyâleti'nin başkenti

Washington /ˈva.ʃinɡ.ton/ pn
Distrik Columbia
(ABD) Washington, D.C. kavramının kısa şekli (Amerika Birleşik Devletleri'nin federal başkenti ve bölgesi)

Yahudilik /ja.hu.diː.ˈlic/ pn
agama Yahudi
(sosyoloji) Yahudi olma hâli

Yakutça /jaː.ˈcut.t͡sa/ adj
yakut
Yakutça yazılmış olan

Yakutça /jaː.ˈcut.t͡sa/ pn
yakut
(diller) Yakut Türkçesi, Yakutların konuştuğu lehçe

Yunanca /ju.ˈnan.d͡ʒa/ pn
bahasa yunani bahasa Yunani
(diller) Yunan dili

Zerdüştçülük pn
Zoroastrianisme
(din, Zerdüştçülük) M.Ö. VII. yüzyılda Zerdüşt tarafından düzenlendiği ileri sürülen, temel ilkeleri, iyilik (aydınlık) ve kötülük (karanlık) olan din

abdomen apˈdɔmɛn n
perut
(hayvan bilimi) böceklerin ve eklem bacaklıların karın bölgesi

acı [ɑ.ˈd͡ʒɯ] adj
getir
tadı bu vasıfta olan
(mecaz) keskin, hoşa gitmeyen, şiddetli
(mecaz) dokunaklı, incitici, kırıcı, kötü, üzücü

acı [ɑ.ˈd͡ʒɯ] n
nyeri
(fizyoloji) bâzı maddelerin dilde bıraktığı yakıcı his
(psikoloji) herhangi bir dış etken dolayısıyla duyulan rahatsızlık, ızdırap
(mecaz) ölüm, yangın, deprem v.s. olayların meydana getirdiği üzüntü, keder, elem

adab-ı muaşeret /aː.ˈdaː.bɯ mu.aː.ʃe.ˈɾet/ n
etiket
(ahlâk, sosyoloji) bir toplumda veya toplulukta davranışları kontrol etmeye yönelik olan kuralların tamamı.

adalet /a.daː.ˈlɛt/ n
keadilan
(hukuk) Kanunlarla sahip olunan hakların herkes tarafından kullanılmasının sağlanması

adi /aː.ˈdiː/ adj
biasa
kıymetsiz, kötü, sıradan, hiçbir özelliği olmayan
(mecaz) alçak, aşağılık
(mecaz) bayağı

ahtapot /ah.ta.ˈpot/ n
gurita
(zooloji) kafadan bacaklılardan, dokunaçlı mürekkep balığı türü

ajans /a.ˈd͡ʑans/ n
lembaga
(kuruluş) haber toplama, yayma ve üyelerine dağıtma işiyle uğraşan kuruluş
(kuruluş) bu iş kollarının çalıştığı büro
(kuruluş, radyo) radyoda haber bülteni

ak adj
putih
(renkler) ak, beyaz renkte olan

akan yıldız n
meteor bintang beralih
(astronomi) Güneş Sistemi içinde hareket ederken Dünya atmosferinin üst katmanlarına girip sürtünme sonucu ateş külçesi durumuna dönüşen küçük gök cismi

aktivite /ac.ti.vi.ˈte/ n
kegiatan
etkinlik, faallik

aktör /ak.ˈtœɾ/ n
aktor
(meslekler, sanat) rejisör tarafından kendisine verilen rôlü sahnede oynayan, oyunlardaki kahramanları sahnede canlandıran erkek oyuncu

akıl /a.ˈkɯl/ n
akal
anlama, düşünme ve kavrama gücü
düşünce, kanı
nasihat, öğüt, salık verilen yol
(psikoloji) bellek, hafıza

akıllı /a.kɯl.ˈlɯ/ adj
alim
gerçeği iyi gören ve ona göre davranan,
uyanık geçinen

akılsız /a.kɯl.ˈsɯz/ adj
absurd
aklı, gerçeği görüp ona göre davranmayan, anlayışı kıt

akşam yemeği [ɑc.ˈʃɑm je.me.‿i] n
makan malam
çeşitli zenginliği olup günün son yemeği

alacak n
SKS
(ekonomi) bir hesap gereğince daha alınmamış olan para, mal vb. şey, matlup, verecek karşıtı

alem /a.ˈɫɛm/ n
bendera
kubbe, minare, sancak direği v.s. yüksek şeylerin tepesinde bulunan, madenden yapılmış ay yıldız veya lâle şeklinde süs

alev /a.ˈɫev/ n
nyala
kıvılcım
mızrak uçlarına takılan küçük bayrak
sıcaklık
(askeriye) ateş
(yangın) yanan maddelerin veya gazların türlü şekillerdeki ışıklı uzantısı

algoritma /aɫ.ɡo.ˈɾit.ma/ n
algoritme
(bilgisayar bilimi, mantık) Orta Çağ'da ondalık sayı sistemine göre, son zamanlarda ise iyi tanımlanmış kuralların ve işlemlerin adım adım uygulanmasıyla bir sorunun giderilmesi veya bir sonuca en en hızlı bir şekilde ulaşılması işlemi

almak /al.ˈmak/ v
mengambil
koparmak, yolmak

altmışlık /alt.ɯʃ.lɯk/ adj
enam puluh
Altmış yaşında olan veya görünen

am n
memek
(anatomi, jinekoloji, kaba konuşma) kadının cinsel organı, döl yolu, vajina
(kimya) amerikyum elementinin simgesi

an /ˈan/ n
saat
(zaman) zamanın bölünemeyecek kadar kısa parçası

ana /aː.ˈna/ adj
paling penting
asıl, esas
temel

anahtar /a.nah.ˈtaɾ/ n
kunci
(kilit açar) kilitleri açmak ya da kapamak için kullanılan araç

anne /an.ˈne/ n
bunda ibu induk
(aile) Çocuğu olan kadın

anı /a.ˈnɯ/ /aː.ˈnɯ/ n
memoar
geçmişte yaşanmış çeşitli olaylardan belleğin sakladığı her türlü iz, #: eş anlamlısı: hatıra
(edebiyat) bir kişinin kendi yaşadığı veya şahit olduğu olayları, bunlar hakkındaki duygu ve düşüncelerini yazdığı edebî eser

apron n
celemek
(havacılık) Hava meydanlarında uçakların park pozisyonlarını aldıkları, yakıt aldıkları ve uçaklara yüklemenin yapıldığı alanlar.

ara [ɑ.ˈɾɑ] n
menengah
iki olguyu, iki olayı birbirinden ayıran zaman
iki şeyi birbirinden ayıran uzaklık
kişilerin veya toplulukların birbirine karşı olan durumu veya ilgisi
(sinema, tiyatro) bir oyunda, bir filmde izleme esnasında dinlenmek üzere verilen kısa süre
(sosyoloji) iç
(spor) karşılaşmalarda oyuncuların dinlenmek ve taktik almak için kullandıkları süre
(spor) toplu jimnastik dizilmelerinde sıradakilerin birbirlerinden yanlamasına olan uzaklıkları

aracı /a.ɾa.ˈd͡ʒɯ/ n
alat
(meslekler) ara bulucu

araç /a.ˈɾat͡ʃ/ n
alat
kişiler veya cisimler arasında bağlantı sağlayan şey, vasıta

araştırma [ɑ.ɾɑʃ.tɯɾ.ˈmɑ] [ɑ.ɾɑʃ.ˈtɯɾ.mɑ] n
penelitian
(bilim, sanat) bilim ve sanatla ilgili olarak yapılan yöntemli çalışma

arktik /aɾc.ˈtic/ adj
Arktika
(okyanuslar) Kuzey Kutbu'yla alakalı, Kuzey Kutup yakınında olan

armut /aɾ.ˈmut/ n
pir buah pir
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Çiçekleri beyaz, yurdumuzun her yerinde yetişen bir ağaç ve armut ağacın tatlı ve sulu, yumuşak, ufak çekirdekli meyvesi, amıt

arı /a.ˈɾɯ/ n
lebah tawon
(arıcılık, zar kanatlılar) zar kanatlılardan olup tüylü, bal ve bal mumu yapan, iğnesiyle sokan, iki kanatlı uçan böcek

arık /a.ˈɾɯk/ adj
memiringkan
cılız, kuru, sıska, zayıf

arşidük /aɾ.ʃi.ˈdyk/ n
adipati utama
(Avusturya, tarih, sosyoloji) Avusturya'da imparator ailesi prenslerine verilen unvan

asal sayı /a.ˈsal sa.jɯ/ n
bilangan prima
(matematik, sayılar teorisi) Kendisinden ve 1'den başka tam böleni olmayan, 1'den büyük sayma sayısı

asteroit /as.te.ɾo.ˈit/ n
asteroid
(astronomi) yörüngeleri çoğunlukla Mars ile Jüpiter gezegenleri arasında kalan gök cisimleri

at [ˈɑt̪] n
kuda
(atgiller, tek toynaklılar) atgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan

atasözü /a.ˈta.sø.zy/ n
peribahasa
Her atasözü yerleşmiş bir itiyadın, bir âdetin, bir huyun söz biçimine girmesi, böylelikle perçinleşmesi demektir. — N. Hikmet

av /ˈɑv/ n
pencarian
akarsularda, denizde, gölde veya karada evcil olmayan hayvanları vurma veya yakalama işi
bir hayvanın bir başka hayvanı yemek için yakalaması

ay /ˈɑj/ n
bulan
(hicrî takvim) art arda gelen iki yeni ay arasında geçen 29½ günlük süre

ayak [ɑ.ˈjɑk] n
kaki
(anatomi) bacak

ayakkabı /a.ˈjac.ca.bɯ/ n
sepatu kasut
(ayak giyimi) genellikle sokakta giyilen ve altı kösele, lastik v.s. dayanıklı maddelerden yapılan giyecek

aydın /aj.ˈdɯn/ adj
cerah
görgülü, ileri düşünceli, kültürlü, okumuş (kişi)
ışık alan, ışıklı
kolayca anlaşılacak kadar açık (söz veya yazı)

aydınlık /aj.dɯn.ˈlɯc/ adj
cerah
kolay anlaşılacak derecede açık olan
kötülükten uzak, temiz, saf
ışık olan

aydınlık /aj.dɯn.ˈlɯc/ n
cahaya
bir yeri aydınlatan güç, ışık

ayçiçeği /ˈaj.t͡ʃi.t͡ʃe.ˈ‿i/ n
bunga matahari
(birleşikgiller, bitki anatomisi) Bu bitkinin yağ çıkarılan ve çerez olarak da yenilen tohumu

az /ˈaz/ adj
sedikit
güç, kemiyet, nicelik, nitelik, süre, vasıf sayı bakımından eksik

aç [ˈɑt͡ʃ] adj
lapar
(fizyoloji) yemek yemesi gereken
yiyecek bulamayan
gözü doymaz, haris
çok istekli, hevesli

açmamak /ˈɑt͡ʃ.ma.mak/ v
bedah
alanını genişletmemek

açı [ɑ.ˈt͡ʃɯ] n
sudut
(geometri) birbirini kesen iki yüzey veya aynı noktadan çıkan iki yarı doğru arasındaki açıklık

açık [ɑ.ˈt͡ʃɯk] adj
buka
açılmış, kapalı olmayan

açık alan n
kotak
(coğrafya) şehrin gürültüsünden uzak, insanların dinlenebilecekleri çeşitli bitkilerle kaplı ve geniş, kapalı olmayan yer

ağ [ˈɑ‿] n
jaringan
(spor) çaprazlama örgü ile yapılan ve kale direkleri arkasına gerilen örgü

ağabey /a.ˈ‿a.bej/ interjection
adik
saygı ve sevgi göstermek üzere yaşça büyük olan erkeklere söylenen bir seslenme sözü

ağaç /a.ˈ‿at͡ʃ/ n
pohon pokok
(ağaçlar) boyu en az beş metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal, sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün vererek boylanan, hücrelerinin büyük bölümü odunlaşmak bitki anatomisi laşmış olan, uzun ömürlü bitki

ağrı [ɑ‿.ˈɾɯ] n
nyeri
(fizyoloji, psikoloji) vücudun herhangi bir yerinde duyulan şiddetli acı, sancı, veca

aşık /a.ˈʃɯc/ n
asyik
(anatomi) aşık kemiği

bacak /ba.ˈd͡ʒac/ n
kaki betis
(anatomi, primatlar) Vücudun yürümeye yarayan kasıktan tabana kadar olan bölüm, satan
(anatomi, zooloji) Hayvanlarda yürümeye veya atlamaya yarayan organ

bakış /ba.ˈcɯʃ/ n
nampak
bakmak işi

bal [ˈbäɫ̪] n
madu
(arıcılık, yiyecekler) özellikle bal arılarsının bitki ve çiçeklerden topladıkları bal özünden yapıp, kovanlarındaki petek gözlerine doldurdukları, rengi beyazdan esmere kadar değişen tatlı, koyu, sıvı madde

banka /ban.ˈca/ /ˈban.ca/ n
bank
(bankacılık) Bankacılık işleminin yapıldığı yer

barış /ba.ˈɾɯʃ/ n
damai
birbiriyle iyi geçinme, savaşmama, savaşsızlık hâli

bayrak n
bendera
(sembol adları) milletin, belli bir topluluğun veya bir kuruluşun simgesi olarak kullanılan, renk ve biçimle özelleştirilmiş, genellikle dikdörtgen biçiminde kumaş, sancak, alem

bayram /baj.ˈɾam/ n
pesta
(sosyal etkinlik) dinî ya da millî açıdan önemli olduğu için kutlanan günler

bazuka /ba.ˈzu.ca/ n
bazoka
(askeriye, silahlar) Öz itmeli mermi atan, genellikle zırhlı araçlara karşı yakın savaş sırasında kullanılan hafif silah

bağ [ˈbɑ‿] n
buhul
(halk ağzı) düğüm
kebun anggur
(ziraat) bağcılık

baş [ˈbɑʃ] n
kepala
başlangıç

başka /baʃ.ˈca/ adj
beda
bilinenden ayrı, değişik, farklı
nitelik yönünden alışılmışın dışında bir üstünlüğü olan

başka /baʃ.ˈca/ adposition
kecuali
ayrıca, üstelik, bir yana anlamlarında -den başka şeklinde kullanılan söz

beklemek /bek.ɫe.ˈmec/ v
menunggu
bir şeyi, bir kimseyi gözetmek, korumak, muhafaza etmek

bekâr /be.ˈkʲaɾ/ n
selibat
hiç evlenmemiş kişi

beş /ˈbeʃ/ adj
lima
(sayıları) dörtten sonra altıden önce gelen sayma sayısı

bilgisayar [bil.ɟi.sɑ.ˈjɑɾ] n
komputer
(eğitim) bilgisayar dersi

bilim /bi.ˈɫim/ n
ilmu
(bilim) Kâinat'ın veya olayların bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan metotlar ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi

bilinç /bi.ˈɫint͡ʃ/ n
kesadaran
(mecaz) temel bilgi, temel görüş

bir /ˈbiɾ/ adj
satu
(rakamlar, sayılar) sayıların ilki

bir /ˈbiɾ/ n
satu
(rakamlar, sayılar) en küçük sayma sayısı

birim /bi.ˈɾim/ /ˈbi.ɾim/ n
satuan
(fizik) fiziksel niceliklerin ölçülmesinde, ifade edilmesinde ve aynı tür niceliklerin birbiriyle karşılaştırılmasında kullanılan uluslar arası standart büyüklükler

birlik /biɾ.ˈlic/ n
monoid
(matematik) birlik ya da monoid, (iki yönlü) birim elemanı olan bir yarı grup

biyoloji /bi.jo.ɫo.ˈd͡ʑi/ n
biologi
(tabii bilimler) bitki ve hayvanların köken, dağılım, yapı, gelişim, büyüme ve üremelerini inceleyen bilim dalı

blog /ˈbloɡ/ n
blog
(bilişim, İnternet) Teknik bilgi gerektirmeden istedikleri şeyleri istedikleri şekilde yazan insanların oluşturabildikleri, günlüğe benzeyen Web siteleri

blogcu /bloɡ.ˈd͡ʒu/ n
bloger
(bilişim, İnternet) Sık sık blog yazan kimse

bozmak /boz.ˈmac/ v
ganti
(para) yabancı ülke parasını Türk parasına çevirmek

boşanma /bo.ʃan.ˈma/ /bo.ˈʃan.ma/ n
perceraian
(hukuk, sosyoloji) eşlerden birinin boşanma ilamı almasıyla evlilik birliğinin son bulması

boşanmak /bo.ʃan.ˈmac/ v
cerai
dertlerini, yakınmalarını anlatmak
kurtulmak, sıyrılmak

boşanmamak /bo.ˈʃan.ma.mac/ v
cerai
kurtulmamak, sıyrılmamak

bulaşıcı hastalık /bu.la.ʃɯ.ˈd͡ʒɯ has.ta.lɯc/ n
penyakit infeksi
(hastalık) patojenlerle bir canlıdan öbürüne yayılabilen hastalık

bulut /bu.ˈlut/ n
awan mega
(meteoroloji) buz kristalleri, su damlacıkları ya da bunların karışımlarından oluşan, toprağa değmeyen, gözle görülür kütle

bulutlu /bu.lut.ˈlu/ adj
berawan
(meteoroloji) bulutlarla kaplanmış, bulutlanmış

but /ˈbut/ n
paha#Indonesia
(anatomi) insan vücudunun kalça ile diz arasındaki kısmı
hayvanların, arka bacaklarının gövdeye bitişik olan dolgun, etli bölümü

buz dağı /ˈbuz da.‿ɯ/ n
aysberq buzdağı
(oşinografi) Buzul gölleri, denizler ya da okyanuslarda yüzer hâlde olan büyük buz parçası

buğday /bu‿.ˈdaj/ n
gandum
(buğdaygiller, tahıllar) buğdaygillerin, ekmek yapımında taneleri öğütülüp kullanılan örnek bitki

bölüm /bø.ˈɫym/ n
bagian
(aritmetik) bölme işlemi sonunda elde edilen sayı
(biyoloji) canlıların bölümlenmesinde filumların bir araya gelmesiyle oluşan birlik

büyük /by.ˈjyc/ adj
besar
boyutları, benzerlerinden daha fazla olan (müşahhas cisim), küçük karşıtı

cadı avı [d͡ʒɑˈdɯ ɑˈvɯ] n
perburuan penyihir
(tarih) cadı olduğuna inanılan kimselerin yakalanması, yargılanarak veya yargılanmadan cezalandırılması olayı.

cadılık d͡ʒɑdɯˈɫɯk n
sihir
(mitoloji) cadının yaptığı iş, bağıcılık, efsunculuk, afsunculuk, sihirbazlık, büyücülük

cahil /d͡ʒaː.ˈhiɫ/ adj
bebal
öğrenim görmemiş, okumamış

can /ˈd͡ʒan/ n
jiwa
insan ve hayvanlarda yaşamayı sağlayan ve ölümle vücuttan ayrılan madde dışı varlık

cesaret [d͡ʒɛ.sɑː.ˈɾɛt] n
keperkasaan
cüret

cin /ˈd͡ʒin/ n
jiwa
(din) dinî inanışa göre ateşten yaratılmış, duyularla kavranamayan, insanlar gibi irade ve anlama kabiliyetine sahip, ilahî emirlere uymakla yükümlü tutulan yaratık

cisim /d͡ʒi.ˈsim/ n
jenazah
(anatomi) arka, beden, gövde, vücut
(fizik) tabiatta element, bileşik veya bunların karışımları hâllde bulunan, kütlesi ve ağırlığı olan, hislerle idrak edilebilen şey
ladang
(matematik) halka ve öbek gibi soyut bir cebirsel yapı

cop /ˈd͡ʒop/ n
pentungan
kalın, kısa değnek
(silahlar) polislerin kullandığı genellikle lastikten yapılan sopa

cuma /d͡ʒu.ˈma:/ n
Jumat hari Jumat
(haftanın günleri) haftanın perşembeden sonra ve cumartesiden önce gelen beşinci günü

cüce gezegen /d͡ʒy.ˈd͡ʒe ge.ze.ˈgen/ n
planet kerdil
(astronomi, planetoloji) Kendi çekim kuvvetinin etkisiyle şekli yuvarlak ve kütlesi büyük olup bir yıldız sisteminin merkezî yıldızının etrafında dönen, uydu olmayan, fakat yörüngesinde başka gök cisimleri bulunan bir planemo.

cümle /d͡ʒym.ˈɫe/ /ˈd͡ʒym.ɫe/ pronoun
semuanya
(belgisiz adıl): herkes

cüz /ˈd͡ʒyz/ n
bagian
(Kur'an) Kur'an'ın bölünmüş olduğu otuz parçadan her biri

daha /da.ˈha/ adv
namun
kendisinden sonra üçüncü kişi iyelik eki alan bir sıfatla birlikte sözü edilen konuda en önemli durumu belirtmek için kullanılan bir söz
daripada
sıfatların önüne gelerek karşılaştırma ilgisi kurar
masih
şimdiye kadar, henüz

dalga /dal.ˈɡa/ n
alun gelombang
(argo) dalgınlık

dağ /ˈda‿/ n
gunung monto
(coğrafya, jeomorfoloji, tabii bilimler) yer kabuğunun çıkıntılı, eğimli, yüksek yamaçlarıyla çevresine hâkim ve oldukça geniş bir alana yayılan bölümü

defter /def.ˈteɾ/ n
notes
(yazı) genellikle hafif bir kapak içerisinde, yazı yazmak için araya tutturulmuş kâğıt yaprakları

deli /de.ˈɫi/ adj
gila
azgın, coşkun
(psikiyatri) aklî dengesi bozulmuş olan

delil /de.ˈɫiɫ/ n
bukti
insanı aradığı gerçeğe ulaştırabilecek iz

demir yolu /de.ˈmiɾ jo.lu/ n
kereta api
(demir yolu ulaşımı) lokomotif, vagon v.s. demir tekerlekli vasıtaların üzerinde hareket ettiği paralel iki çelik ray döşenerek yapılan bir tür yol

deneme n
persidangan
denemek işi, sınama

denge /deɲ.ˈɟe/ n
ekuilibrium
bir cismin veya insanın devrilmeden durma hâli

deniz /de.ˈniz/ n
laut ծով
(oşinografi) bu su kütlesinin belirli parçası

ders /ˈdæɾs/ n
kuliah
ders bilgisi aktarımı için ayrılan süre

dev /ˈdev/ n
gergasi
masallarda anlatılan boyu çok uzun insana benzer yaratık

devlet /dev.ˈɫet/ n
negara
(hukuk, politika, toplum) toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasî bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık

devre /dev.ˈɾe/ n
rangkaian listrik
(elektrik) elektrik devresi kavramının kısa şekli
(elektronik) elektronik devre kavramının kısa şekli

değişmek /de.‿iʃ.ˈmec/ v
ganti
değiştirmek

dikiş makinesi /di.ˈciʃ ma.ci.ne.si/ n
mesin jahit
Dikiş, dikme işlerinde kullanılan, kol veya elektrik gücüyle çalıştırılan makine.

dil /ˈdiɫ/ n
bahasa
(dil bilimi) çağa, gruba, yazara mahsus kelime hazinesi ve cümle bilgisi
lidah bahasa
(Adana ağzı) anahtar

din /ˈdin/ n
agama
(din bilimi) Tanrı'ya, tabiatüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve ibadeti sistemleştiren toplumsal kurum

diyagram /di.ja.ˈɡɾam/ n
diagram
(botanik) Bir çiçeğin bütün ayrıntılarını gösteren taslak

diyalog /di.ja.ˈloɡ/ n
dialog
hikâye, oyun, roman, v.s. eserlerde iki veya daha çok kimsenin konuşması
karşılıklı konuşma
konuşmaya dayanılarak yazılmış eser
(mecaz) anlaşma, uyum sağlama veya bu yolda çalışma

dizin n
telunjuk
(kitap) bir kitabın veya derginin kişi, konu, yer adı vb. bakımından içindekileri yer numarasıyla belirten ve eserin arkasında yer alan belli bir sıralaması olan liste, endeks, indeks, fihrist
belli bir konuda çıkan kitap ve dergideki yazılarla ilişkiyi sağlayan ve ayrı bir kitap veya süreli yayın biçiminde çıkan eser
kitaplık, belge vb. için düzenlenen belli bir bilginin veya belgenin bulunduğu yeri gösteren düzenli liste

dosya /ˈdos.ja/ n
berkas
(bilişim) bilgisayar dosyası kavramının kısa şekli

doğan [d̪o̞ˈɑn̪] n
alap-alap
(doğangiller) gündüz yırtıcı kuşları (Falconiformes) takımından Falconidae (doğangiller) familyasından Falco cinsini oluşturan yırtıcı kuş türlerinin ortak adı.

doğum [do.ˈ‿ʊm] n
kelahiran
(fizyoloji) doğmak işi
(zaman) bir kişinin doğduğu yıl

dua /du.ˈɑː/ n
salat
(din) yakarış, yalvarış

duvar /du.ˈvɑɾ/ n
dinding
Bir duvar onarılır, öteki çöker, ardından dam akardı. — L. Tekin

dünya /dyn.ˈjaː/ n
dunia
(coğrafya) üzerinde yaşadığımız toprak ve denizler

düzenli /dy.zen.ˈɫi/ adj
atur
düzeni olan, kararlı, yerli yerinde

ebedî /e.be.ˈdiː/ adj
abadi
bengi, namütenahi, ölümsüz, sonsuz

edat /e.ˈdat/ n
partikel
(dil bilimi) tek başına mânâsı olmayan, sonuna geldiği sözle cümledeki diğer kelimeler arasında ilişki kuran kelime

edinme /e.din.ˈme/ n
akuisisi
edinmek işi.

ek /ˈec/ n
imbuhan
bir şeyin eksiğini tamamlamak için ona katılan parça
iki borunun birbirine birleştirildiği yer
sonradan katılan, yapılan, dikilen, yapıştırılan parçanın belli olan yeri
(dil bilimi) kelime türetmek veya kelimenin görevini belirtmek için kullanılan, başa, sona veya kelime içine eklenebilen, bağımlı dil bilgisi ögeleri
(medya) bir gazete veya derginin günlük yayımından ayrı ve ücretsiz olarak verdiği parça

eklem /ec.ˈlem/ n
sendi
(anatomi) vücut kemiklerinin uç uca veya kenar kenara gelip birleştiği yer

ekleme /ec.ɫe.ˈmi/ n
penambahan
eklemek işi

ekmek [ɛc.ˈmɛc] n
roti
(hamur işleri, yiyecekler) tahıl unundan yapılmış hamurun fırında, saçda veya tandırda pişirilmesiyle yapılan yiyecek

el /ˈeɫ/ n
tangan
(anatomi) kolun bilekten parmak uçlarına kadar olan, tutma veya iş yapmaya yarayan kısmı

el arabası /ˈeɫ a.ɾa.ba.sɯ/ n
kereta
(taşıtlar) elle sürülen, taş, toprak v.s. nakletmeye yarayan, tek dinginli ve iki kollu, küçük araba

elektrik devresi /e.ɫec.ˈtɾic dev.ɾe.ˈsi/ n
rangkaian listrik
(elektrik) direnç, kondansatör, iletim hatları, güç kaynağı ve anahtarlar gibi çeşitli devre elemanlarının bir araya gelerek oluşturduğu devre.

elektron mikroskobu /e.ɫek.ˈtɾon mik.ɾos.ko.bu/ n
mikroskop elektron
(ölçü aletleri) normal ışık yerine bir elektron demeti ile çalışan ve bir milyon kere net büyütebilen özel mikroskop

elektronik /ˈe.ˈɫec.tɾo.ˈnic/ adj
elektronik
(fizik) elektron temeline dayanan, elektronla ilgili

elektronik /ˈe.ˈɫec.tɾo.ˈnic/ n
elektronik
(elektronik) serbest elektronların hareketinin denetimini konu edinen bilim dalı

elektronik devre elemanı /ˈe.ˈɫec.tɾo.ˈnic dev.ˈɾe e.ɫe.ma.nɯ/ n
komponen elektronik
(elektronik) elektrik devresinin çalışmasını sağlayan parça

elli /eɫ.ˈɫi/ n
lima puluh
(sayı adları) elli birden önce, kırk dokuzdan sonra gelen sayma sayısı

emin /e.ˈmin/ adj
aman
güvenli
kesinlik bildirmek için kullanılır.

en /ˈen/ n
lebar
bir yüzeyde boy sayılan iki kenar arasındaki uzaklık
(halk ağzı) hayvanlara veya eşyaya vurulan damga, işaret

er /ˈeɾ/ n
prajurit
(askeriye) ihtiyaçları devlet tarafından karşılanan rütbesiz asker, nefer
atlet
(fizyoloji) iyi bilen, kabiliyetli kimse, atlet
laki-laki
(primatlar) adam, erkek

erkek /æɾ.ˈcec/ n
pria laki-laki
(aile) koca
(biyoloji) sperma oluşturan organizma
(biyoloji, eşey) insan, hayvan ve bitkilerin dişiyi dölleyecek cinsten olanı
(primatlar) yetişkin adam

eser /e.ˈsæɾ/ n
kerja
Yüzünde biraz önceki elemden, kızgınlıktan, çaresizlikten eser yoktu. — A. Kulin

et /ˈet/ n
daging
(anatomi) hayvan ve insanlarda deri ile kemik arasındaki kas ve yağdan oluşan tabaka
(gıdalar) genel tanımıyla bir hayvanın dokularının yiyecek olarak kullanılması
(meyveler) meyvenin kısım

etmek /et.ˈmec/ v
buat
birini bir şeyden mahrum bırakmak

etnomerkezci [ˈɛt.no.mɛɾ.kɛz.ˈd͡ʒɪ] n
etnosentrisme
(politika, psikoloji, sosyoloji) etnomerkezcilikten yana olan kimse

etnomerkezcilik [ˈɛt.no.mɛɾ.kɛz.d͡ʒɪ.ˈɫɪk] n
etnosentrisme
(politika, psikoloji, sosyoloji) bir ferdin tanımadığı gruplara karşı peşin hükmü

ev /ˈev/ n
rumah
(iskân, mimarlık) yalnız bir ailenin oturabileceği şekilde yapılmış bina
(iskân, mimarlık) bir kimsenin veya ailenin içinde yaşadığı yer

evlilik /ev.ɫi.ˈɫic/ n
perkawinan
(aile, evlilik) evli olma hâli

eyalet /ˈe.ja.ˈɫet/ n
negara bagian
(coğrafya, politika) Federâl devletlerde eyalet başkanı, üniter devletlerde valilerce yönetilen ve yönetim bakımından bir tür bağımsızlığı olan büyük il.

eğmek /e‿.ˈmec/ v
haluan
düz olan bir şeyi eğik hâle getirmek

eş /ˈeʃ/ n
mitra
birlikte yaşayan dişi ve erkek hayvandan her biri
kuma, ortak
gundik
(oyunlar) ikişer kişilik topluluklarla oynanan oyunda ortak oynayan iki kişiden her birinin öbürüne göre hâli

eş /ˈeʃ/ pronoun
bahkan
birbirinin aynı olan veya birbirine çok benzeyen iki şeyden her biri, benzeri

falçata /fal.ˈt͡ʃa.ta/ n
pemangkas
(aletler) maket bıçağı
(aletler, kunduracılık) eğri kunduracı bıçağı

fare /faː.ˈɾe/ n
tikus
(bilişim) bilgisayara komut vermek için kullanılan elektronik ve mekanik özellikleri olan donanım
tikus mouse komputer
(kemiriciler) kemiriciler (Rodentia) takımının Myomorpha alt takımından, başta ev faresi (Mus musculus) olmak üzere çok sayıda küçük memelinin ortak adı

fay /ˈfaj/ n
sesaran
(jeoloji) Yer kabuğunu oluşturan kayaçların bir yüzey boyunca kırılması ve oluşan iki parçanın birbirine göre nispî olarak yer değiştirmesi

film /ˈfilm/ n
film
camlara yapıştırılarak içerinin görünmesini engelleyen bir tür ince yaprak
(fotoğrafçılık, radyografi, sinemacılık) resim çekmek için kullanılan, selülozdan, saydam, bükülebilir şerit
(sinema) bir oyunun bütününü taşıyan şerit veya şeritlerin bütünü
(sinema) sinemalarda gösterilen eser

fiyat fiˈjat n
harga
(ticaret) alım veya satımda bir şeyin para karşılığındaki değeri, eder, paha

galaksi /ɡa.ɫak.ˈsi/ n
galaksi
(astronomi) milyonlarca yıldızdan, yıldız kümelerinden bulutsu ve gaz bulutlarından oluşmuş, Samanyolu gibi bağımsız gök cismi

gayrimenkûl /ˈɡaj.ɾi.men.ˈcuɫ/ n
lahan yasan
taşınmaz mal

gel /ˈɡæɫ/ v
datang
gelmek (eylem) sözcüğünün dilek-emir kipi basit ikinci tekil şahıs olumlu çekimi

gelin /ɡe.ˈɫin/ /ˈɡe.ɫin/ n
pengantin
(aile) aileye evlenme yoluyla girmiş olan kadın
(aile, düğün) evlenmek için süslenmiş kız ya da yeni evlenmiş kadın

geliştirmek gełiʃtiɾˈmec v
memperbaiki
gelişmesini sağlamak, gelişmesine yol açmak

gelmek [ɡɛɫ.ˈmɛc] v
datang
bir şeye sonradan inanmak, doğruluğuna hak vermek, eğilim göstermek, kabul etmek
izlemek, takip etmek

general /ɡe.ne.ˈɾaɫ/ n
jenderal
(askeriye) Kara ve hava kuvvetlerinde albaylıktan sonra gelen ve mareşalliğe kadar olan yüksek rütbeli subaylara verilen genel ad

geniş /ɡe.ˈniʃ/ adj
besar
eni çok olan

gerçek /ɟeɾ.t͡ʃec/ n
kebenaran
(felsefe) yalan olmayan, doğru olan şey, doğru, hakikat

getirmek /ɡe.tiɾ.ˈmec/ v
bawa membawa
bildirmek, iletmek

gezegen /ɡe.ze.ˈɡen/ n
planit
(planetoloji) bir yıldız çevresinde dolanan, ondan aldıkları ışığı yansıtan, kütle çekimiyle yuvarlaklaşmış ve yörüngesini çekimiyle temizlemiş olan gök cismi

girmek /ɡiɾ.ˈmec/ v
masuk
detaylara inmek, incelemek

gitmek [ɡɪt.ˈmɛc] v
pergi
geçmek
pulang
(fizyoloji) ölmek

gitmemek [ˈgɪt.mɛ.mɛc] v
lenyap
bir yere ulaşmamak için konum değiştirmemek

go /ˈɡo/ n
go
(masa oyunu) Siyah ve beyaz taşlarla oynanan bir tür Japon kökenli masa oyunu.

grev /ˈɡɾev/ n
pemogokan
(çalışma, işçi hakları) iş bırakımı, işi bırakma

grup /ˈɡɾup/ n
kelompok
görüşleri, çıkarları bir olan kimseler bütünü, ekip
ortak özellikleri olan varlıklar, nesneler bütünü
(askeriye) çeşitli sınıf veya birliklere bağlı elemanların, belirli bir taktik görevi gerçekleştirmek üzere, tek komutanın emri altında birleştirilmesinden oluşan kıta topluluğu
(matematik) birleşme, birim eleman ve her elemanı için her iki yönde bir ters elemanı olup üzerinde bir ikili işlem tanımlı küme
(sosyoloji) küme

gâvur [ɟɑ.ˈʋuɾ] adj
kafir
(mecaz) acımasız, merhametsiz

görev n
tugas
bir cismin veya kişinin yaptığı iş
işlev
resmî iş
kişiye veya kurula verilen özel amaçlı iş
(dil bilimi) bir cümlede bir dil biriminin öbür birimlerle ilişkisi aracılığıyla yerine getirdiği iş
(fizyoloji) organ veya hücrenin yaptığı iş
(matematik) değerin başka değerlerle olan ilişkisi

göt /ˈɟøt/ n
ngentot
anüs
alt taraf, dip
kaba et, kıç, popo
güç veya yüreklilik

gövde /ɡøv.ˈde/ n
awak
bir şeyin asıl bölümü
kesilmiş hayvanın, sakatatı alındıktan sonraki hâli
(anatomi) insan bedeninde baş, kol ve bacaklar dışında kalan bölüm
(anatomi) hayvanlarda baş, ayak ve kuyruktan geri kalan bölüm
(bitki anatomisi) ağaç ve bitkilerin dallarının dışında kalan ana bölümü
(dil bilimi) köklere getirilerek elde edilen kelime
(mimarlık) minarenin bir bölümü

göz /ˈɟøz/ n
mata
(anatomi) basar, görme organı

gözlük /ɡøz.ˈlyc/ n
kacamata
(optik) görme bozukluğu olan gözlerin daha iyi görmesine veya gözleri korumaya yarayan, bir çerçeveye yerleştirilmiş çift camdan oluşan araç.

göç /ˈɡøt͡ʃ/ n
migrasi
(nakliyat) taşınma sırasında götürülen ev eşyaları
(sosyoloji) ekonomik, toplumsal, siyasi sebeplerle bireylerin veya toplulukların bir ülkeden başka bir ülkeye, bir yerleşim yerinden başka bir yerleşimyerine gitme işi
(sosyoloji) evden eve taşınma, nakil
(zooloji) kuşların, geyiklerin, yarasaların, bazı balık ve böceklerin mevsim, iklim, besin miktarı vb.ne göre çevre değiştirmeleri

gün [ˈɟʏn̪] n
hari
(zaman) çağ, devir
(zaman) gündüz

gündüz /ɡyn.ˈdyz/ n
hari
(zaman) günün sabahtan akşama kadar süren aydınlık bölümü

güneş /ɟy.ˈneʃ/ n
surya mentari hari mata
(termodinamik) Güneş'in yaydığı ısı ve ışık, güneş ışınlarının ve ısısının etkilediği ortam

günlük /ɡyn.ˈlyc/ adj
harian
her gün yapılan, her gün yayımlanan, her gün çıkan

günlük /ɡyn.ˈlyc/ n
buku harian
günü gününe tutulan hatıra
dupa
tütsü için kullanılan çeşit ağaç sakızı

güzellik /ɡy.zeɫ.ˈɫic/ n
kecantikan
güzel olan bir kişinin niteliği

güç /ˈɡyt͡ʃ/ n
kekuatan tenaga
ahlâk, düşünce ve fizik yönünden etki yapabilme veya etkiye direnebilme yeteneği
bir cihazın, mekanizmanın iş yapabilme vasfı
bir olaya yol açan her türlü hareket
büyük etkinliği ve önemi olan vasıf
millet, ordu v.s.'nin askerî, ekonomik ve endüstriyel potansiyeli
mutlak, sınırsız nitelik
yeterliliğini ve güvenilirliğini kanıtlamış kişi
(coğrafya) akarsuyun aşındırma ve taşıma kabiliyeti
(elektrik, fizik) birim zamanda yapılan iş
(politika) askerî, ekonomik, siyâsî v.s. bakımdan etki ve önemi büyük olan devlet ya da devletler topluluğu
(ziraat) toprağın verimlilik kabiliyeti

haber /ha.ˈbeɾ/ n
berita
(İslâm) İslâm Peygamberi, sahabeler, tabiin ve tebeut tabiin hakkındaki rivayetler

hac /ˈhad͡ʒ/ n
ziarah
(din) Genellikle tek tanrılı dinlerde kutsal olarak tanınan yerlerin o dinden olanlarca yılın belli aylarında ziyaret edilmesi
haji
(İslâm) İslâm'ın beş şartından biri olan ve Müslümanlarca zilhicce ayında Mekke'de yapılan Kâbe'yi ziyaret ve tavaf ibadeti.

hac etmek /ˈhad͡ʒ et.mec/ v
ziarah
(din) hacılık görevini yerine getirmek

hacet /haː.ˈd͡ʒet/ n
kebutuhan
herhangi bir şey için lüzumlu olma
perlu
ihtiyaç duyulan veya lüzumlu şey
harapan
(din) Tanrı'dan yerine getirilmesi beklenen dilek

hadis /ha.ˈdis/ n
hadis
(Ehl-i Sünnet) İslâm Peygamberi'inin söz veya davranışları

hak /ˈhac/ n
keadilan
kişilerin hukuk düzenince korunan menfaatleri
(hukuk) adalet, önen, türe, ülev

hane /haː.ˈne/ n
rumah
(hukuk, mimarlık) ev, konut

hasta /has.ˈta/ adj
sakit
(hastalık) hastalık, kaza veya yaralanma dolayısıyla fizik veya ruh sağlığı bozulmuş ve tedavi edilmesi gereken

hastalık /has.ta.ˈlɯk/ n
penyakit
(patoloji) organizmada birtakım değişikliklerin ortaya çıkmasıyla sağlığın bozulması hâli
(psikoloji) ruh sağlığının bozulması hâli

hat /ˈhat/ n
garis
biçim, şekil
çizgi
hudut, sınır
kanal
yüzü biçimlendiren çizgi veya kırışıklık
(askeriye) savunma veya saldırma amacıyla bir araya getirilmiş asker dizisi
(elektrik mühendisliği) elektrik akımı taşıyan tel veya kablo sistemi
(telefonculuk) bağlantı
(ulaşım) ulaşım sağlayan bir taşıtın uğradığı yerlerin bütünü, yol, geçek
(yazı) yazı

hayat /ha.ˈjat/ n
kehidupan
bir kimsenin tarihî biyografisi, hayat hikâyesi
hayat şekli, içinde yaşanılan şartların bütünü

hayır /ha.ˈjɯɾ/ /ˈha.jɯɾ/ adposition
tidak
yok, öyle değil, olmaz, anlamlarında onamama, inkâr bildiren bir söz

haç /ˈhat͡ʃ/ n
salib
(din) Hristiyanlığın sembolü

herkes [ɦæɾ̪ʲ.cʰɛs̪] pronoun
di mana
(belgisiz adıl): insanların bütünü, cümle âlem, her biri, kâinat

hesap /he.ˈsap/ n
kira
oranlama, tahmin
akun
(bankacılık, ekonomi) bankadaki işlemlerin yapılabilmesi için kişi, kurum ve kuruluşlar adına düzenlenen çizelge
bon
(ekonomi) ödenecek ücretin dökümünü ve tutarını gösteren kâğıt, hesap pusulası, adisyon
aritmetika
(aritmetik) aritmetik işlem

hidrokarbon /ˈhid.ɾo.kaɾ.bon/ n
hidrokarbon
(organik bileşikler) karbon ve hidrojen bileşiği

hoş /ˈhoʃ/ adj
bagus
beğenilen, hisleri okşayan, zevk veren

hoş geldiniz /ˈhoʃ ɡeɫ.di.niz/ interjection
selamat datang
Gelen kişilerin gelmesinden hoşluk duyulduğunu, yani o kişilerin istendiğini anlatır kişileri karşılamak için kullanılan selamlama ünlemi.

hoşa gitmek [ho.ˈʃɑ ɡɪt.mɛc] v
menemukan
beğenilmek, bir kişiden veya bir şeyden hoşlanmak

hoşa gitmemek [ho.ˈʃɑ ˈɡɪt.mɛ.mɛc] v
menemukan
beğenilmek, bir kişiden veya bir şeyden hoşlanmamak

hukuk /hu.ˈcuc/ n
benar
haklar
atur
(bilim) toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen kanunların bütünü ve bu yasaları konu alan bilim

hâl /ˈhɑɫ/ n
keadaan
bir şeyin içinde bulunduğu şartların veya taşıdığı vasıfların hepsi

hükûmet /hy.kʲuː.ˈmet/ n
pemerintah
(politika) Genellikle bir devlet olan düzenli bir topluluğu yöneten sistem veya insan grubudur.

hırsız /hɯɾ.ˈsɯz/ n
pencuri
oltadaki asıl iğnenin yanına takılan özel iğne
(hukuk) başkasının malını çalan kimse, uğru

hıyar /hɯ.ˈjaɾ/ n
mentimun ketimun
(kabakgiller, meyveler, sebzeler) kabakgillerden, uzun, iri meyveli, sürüngen, otsu bitkinin ürünü

ibadet /i.baː.ˈdet/ n
sembah
(din) Dinin emirlerini yerine getirme

ibadethane /i.baː.det.haː.ˈne/ n
rumah ibadah
(din, mimarlık) ibadet edilen bina

ideoloji /i.de.o.ɫo.ˈʒi/ n
ideologi
(felsefe, politika) Felsefî, sosyolojik ya da idarî bir doktrin oluşturan, ideal olarak da kabul edilebilen, kişi ve kurumların davranışlarına yön veren düşünceler bütünü

ifade /i.faː.de/ n
air muka
bir duyguyu yüz aracılığıyla anlatan belirtilerin bütünü
deyiş, söyleyiş
(dil bilimi) anlatım
(felsefe) dışa vurum
(hukuk) tanık ve sanıkların olay hakkında yargı organlarına yaptıkları sözlü açıklama
(matematik) herhangi bir değere eşitlenmemiş ya da bir değerle sınırlandırılmamış matematiksel cümle

iki /i.ˈci/ adj
dua
(matematik) en küçük ve tek çift sayı olan asal sayı
(sayılar) birden sonra üçten önce gelen sayma sayısı

iki /i.ˈci/ n
dua
(sayılar) birden sonra gelen sayının adı

ikon /i.ˈkon/ n
ikon
(bilgisayar) Bilgisayarda kullanılacak herhangi bir programı simgeleyen küçük resim
(Ortodoksluk) Ortodokslarda İsa, Meryem veya ermişlerin tahta üzerine mumlu ve yumurtalı boyalarla yapılmış dinî içerikli resimleri

iktisat /ic.ti.ˈsat/ n
ekonomi
(ekonomi) ekonomi

ilişki [ɪ.lɪʃ.ˈkɪ] n
hubungan
bağlantı

ilkbahar ˈilkbahar n
musim semi musim bunga
(meteoroloji, mevsimler) kuzey yarım kürede 21 mart - 22 haziran, arası zaman aralığı, bahar, erken bahar, evvel bahar, ilkyaz

ilke /iɫ.ˈke/ n
prinsip
davranış kuralı
temel bilgi
temel düşünce, temel inanç
öge, unsur
(mantık) her türlü tartışmanın dışında sayılan öncül
(metafizik) bilimsel metotta nesnel gerçeğin belirgin özelliklerinin ve kanunların genelleştirilmesi ile elde edilen ve insana hem teorik çalışmalarında, hem de uygulama faaliyetlerinde yol gösteren genel dayanak noktası

imkân /im.ˈkʲan/ n
kemungkinan
yararlanılan uygun şart veya hâl

imparator /im.pa.ra.ˈtɔɾ/ n
kaisar
(monarşi) Bir imparatorluğu yöneten kimse

imparatorluk /im.pa.ra.tɔɾ.ˈluc/ n
kekaisaran
(monarşi) imparator olma durumu veya unvanı

imza /im.ˈzaː/ n
tanda tangan
imzalama işi

insan [ɪn̪ʲˈs̪ɑn̪] n
manusia
(primatlar) Bulunduğu coğrafyaya göre toplum hâlinde yaşama ihtiyacıyla oluşturduğu kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve beraberinde gelişen konuşma kabiliyeti olan, Kâinat'ı bütün olarak kavrayabilme sonucunda iradesi doğrultusunda değiştirebilme gereğini duyabilen, değiştirebilen ve şekillendirebilen kendini tanımlayabilen, eylemleri kabaca coğrafya, maruz ya da hakim kaldığı çevre, temelde bulunan kalıtımsal özelliklerlerce çeşitlenen canlı

ip /ˈip/ n
dawai
(dokuma) ipek, keten, naylon, pamuk, yün v.s. dokuma maddelerinin uzun, ince liflerinden her biri veya bu liflerin birlikte bükülmüş ve çekilmiş hâli, iplik, urgan
(mecaz) asarak öldürme cezası

irade /i.raː.ˈde/ n
kemauan
buyruk, emir
dilek, istek
(felsefe, psikoloji) bir şeyi yapıp yapmamaya karar verme gücü

is /ˈis/ n
jelaga
(kimya) dumanın değdiği yerde bıraktığı kara leke

isim /i.ˈsim/ n
nama kata benda
anılacak değer, önem
bir konuyu sürekli ve tekrar tekrar anlatış
herkesçe tanınmış veya işitilmiş olma hâli
kişiyi, bir şeyyi açıklamaya, anlatmaya, bildirmeye, tanımlamaya yarayan kelime ya da kelimeler
nâm
(dil bilimi) Canlı ve cansız varlıkları, duygu ve düşüncelere, çeşitli durumları bildiren kelime
(mecaz) kişi, şahıs

istemci /is.tem.ˈd͡ʒi/ n
klien
(bilişim, yazılım) Doğrudan bilgisayara yüklenen, bir sunucu ile haberleşen bilgisayar uygulaması.

isteme /is.te.ˈme/ /is.ˈte.me/ n
hendak
istemek işi

istemek /is.te.ˈmec/ v
mau hendak menginginkan
arzulamak, istek duymak

ittifak /it.ti.ˈfac/ n
persekutuan
anlaşma, bağlaşma, uyuşma
belirli bir amaca ve hedefe ulaşmak için çıkarların uyuşması sonucunda belirli kesimler arasında oluşturulan birlik, beraberlik grubu

iyi /i.ˈji/ adj
baik bagus
hayırlı, iyilik, uğurlu haber getiren

iyi /i.ˈji/ adv
baik
istenilen, beğenilen, yerinde, yararlı, uygun bir biçimde

iyi /i.ˈji/ n
baik
(öğretim) öğrencinin değerlendirilmesinde kullanılan orta ile pekiyi arasındaki not

iş /ˈiʃ/ n
kerja pekerjaan
geçim temin etmek için herhangi bir sahada yapılan çalışma, meslek
(ticaret) alışveriş; ticarî anlaşma
(fizik) bir kuvvetin uygulama noktasını hareket ettirirken harcadığı güç

işletim sistemi /iʃ.ɫe.ˈtim sis.te.mi/ n
sistem operasi
(bilişim) Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden temel sistem işlemlerinden ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

jeoloji /ʒe.o.lo.ˈʒi/ n
geologi
(jeoloji) Yer yuvarlağının birleşimini, evrimini, yapısını inceleyen bilim

jul /ˈd͡ʑuɫ/ n
joule
(ölçü birimleri) bir cisim üzerine uygulanan bir nevtonluk kuvvetin uygulama noktasını, kendi doğrultusunda bir metre değiştiren iş birimi

kabiliyet /kaː.bi.ɫi.ˈjet/ n
kemampuan
Kişinin bir şeyi anlama veya yapabilme vasfı

kabir /ca.ˈbiɾ/ n
kubur
(ölüm) mezar

kabul etmek /ka.ˈbuː.ɫet.mec/ v
menerima
tasdik etmek, onaylamak

kabul etmemek /ka.buɫ ˈet.me.mec/ v
menolak
tasdik etmemek, onaylamamak

kader /ka.ˈdeɾ/ n
takdir
(İslâm) ezelî takdir

kadın /ka.ˈdɯn/ n
wanita perempuan
(primatlar) erişkin dişi insan, evlenmiş kız

kafa /ca.ˈfa/ n
kepala
(anatomi) insanın başı

kakao /ka.ˈka.o/ n
kakao
(botanik) İki çeneklilerden Amerika'nın sıcak bölgelerinde yetişen bir ağaç
(botanik) Bu ağacın meyvesinin çekirdeği
(gastronomi) Bu çekirdeklerin öğütülmesiyle elde edilen toz
(içecekler) Bu tozdan su veya sütle hazırlanan içecek

kalp /ˈkaɫp/ n
jantung
(anatomi) akciğerlerin arasında, göğüs boşluğunda bulunan kanı akciğerlere oradan gelen temiz kanı da vücuda pompalayan organ, yürek
penyakit jantung
(kardiyoloji) kalp hastalığı

kan /ˈcan/ n
darah
(anatomi) atardamar ve toplardamarların içinde dolaşarak hücrelerde anabolizma, katabolizma vazifelerini sağlayan plazma ve yuvarlardan oluşmuş kırmızı renkli sıvı

kandil /kan.ˈdiɫ/ n
candela
(Ehl-i Sünnet, Osmanlılar) kandil gecesi

kanun /kaː.ˈnun/ n
hukum
(tabii bilimler) Bilimde çok sayıda deney ve gözlemlerden sonra, aynı şartlarda aynı sonuçları verdiği kesin olarak belirlenen durum

kap [ˈkɑp] n
cangkir
(kaplar, mutfak eşyaları) içi gaz, sıvı ya da katı herhangi bir maddeyi alabilen oyuk cisim

kapa çeneni ca.ˈpa t͡ʃe.ne.ni interjection
diam
(argo) kabaca birine susmasını söyleyen ünlem

kapalı /ka.pa.ˈlɯ/ adj
mendung
açılmamış, kapanmış olan

kapı [kɑ.ˈpɯ] n
pintu
(mimarlık) bir yere girip çıkarken geçilen ve açılıp kapanma düzeni olan duvar veya bölme açıklığı ve bu açıklıktaki açılıp kapanan kanat

kara [kɑ.ˈɾɑ] adj
hitam
(renkler) kara renkte olan, kara renkli

karanlık /ka.ɾan.ˈlɯc/ adj
gelap
kanunlara, töreye, yasalara uygun olmayan
karışık

karar /ka.ˈɾaɾ/ n
keputusan
(hukuk) herhangi bir durum için tartışılarak verilen kesin hüküm, yargı

karbon /kaɾ.ˈbon/ n
karbon zat arang
(elementler, organik kimya) Atom numarası 6 olan bir kimyasal element

kasa /ka.ˈsa/ n
brankas
(mobilya) para veya değerli eşya saklamaya yarayan çelik dolap
(bankacılık, ticaret) ticarethanelerde para alınıp verilen yer
bâzı oyunlarda oyunu yönetme veya para karşılığında fiş verme işi
vagon, kamyon veya traktörün yük taşımak için şasiye bağlanmış üst bölümünü oluşturan parça
tahta veya sentetik maddelerden yapılmış, dört köşe, sağlam ambalaj parçası, sandık
basımcılıkta dizgi harflerinin konulduğu gözlerden oluşan tabla
varlıklı kişinin harcamalarını yapan kimse
(mimarlık) kapı ve pencerelerin sabit olarak tutturulduğu asıl çerçeve
(spor) birbiri üzerine istif edilerek yüksekliği ayarlanabilen atlama aracı, atlama beygiri

kasım /ka.ˈsɯm/ /ˈka.sɯm/ n
November november
(aylar) yılın 30 gün süren on birinci ayı

katar /ka.ˈtaɾ/ n
iring-iringan
bir arada giden veya uçan hayvan dizisi.
(demir yolu) tren
(ulaşım) taşıt dizisi

kaynak /kaj.ˈnac/ n
mata air
iki metal veya yapay parçayı ısıl yolla birleştirme yöntemi, kaynaştırıp yapıştırma işi

kaz /ˈkaz/ n
angsa
(ördekgiller, perde ayaklılar) Perde ayaklılardan, uzun, beyaz veya gri boyunlu, karada ve suda yaşayan, uçan, yabanî veya evcil kuş

kazak /ka.ˈzak/ n
dua
(giyim) baştan geçirilerek giyilen, genellikle kollu, örme üst elbisesi

kelime /ce.ɫi.ˈme/ n
kata
(dil bilimi) mânâlı ses veya ses birliği

ki /ˈki/ conjunction
agar
anlam bakımından birbirleriyle ilgili cümleleri birbirine bağlayan söz
bâzı kelimelerin sonuna bir ek gibi eklenerek birtakım zarflar, yeni edatlar oluşturan bir söz: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, sanki gibi
iki cümlede anlatılan durumların uyuşmazlığını bildiren bir söz
ikinci cümledeki yargının birincideki hareketin yapılışı sırasında görülerek şaşıldığını bildiren söz
öyle, o kadar, o denli v.s.'den sonra, kullanıldığı cümleye güç katan söz
özneyi, tümleci güçlendirerek cümlenin temel bölümüne bağlayan söz
soru cümlesinin sonuna getirildiğinde şüphe veya endişe anlatan bir söz
yakınma, kınama v.s. duygular anlatmak için bir cümlenin sonuna getirilen bir söz

kilise kiliˈse n
gereja
(Hristiyanlık, mimarlık) Hristiyanlarca ibadethane olarak kullanılan ve bâzı dinî törenlerin gerçekleştirildiği bina

kim /ˈkim/ pronoun
siapa
(belgisiz adıl): "Hangi kişi?" mânâsında cümlede, özne, tümleç, nesne, yüklem görevinde kullanılan bir kelime

kitap /ki.ˈtap/ n
buku kitab
(edebiyat) ciltli ve ciltsiz olarak bir araya getirilmiş, basılı veya yazılı kâğıt yaprakların bütünü

kişi /ci.ˈʃi/ n
orang
(primatlar) erkek

kişniş /ciʃ.ˈniʃ/ n
ketumbar
(botanik) Maydanozgillerden yaprakları maydanozu andıran, 20-60 cm yükseklikte, tüysüz, bir yıllık ve otsu bir bitki.
(baharatlar) Bu bitkinin baharat olarak kullanılan kurutulmuş meyvesi veya tohumu.

kod /ˈkod/ n
huruf
(dil bilimi, yazı) harf

kol /ˈkol/ n
lengan
(anatomi, zooloji) dana, kuzu, koyun v.s.'nde ön ayağın üst bölümü

konmak v
negara
yolculukta geceyi geçirmek için bir yerde kalmak, konuk olmak

konsey /kon.ˈsej/ n
dewan
bazı sorunları görüşüp tartışmak için toplanan meclis
heyet, kurul

kort /ˈcoɾt/ n
gelanggang
(tenis) tenis oynanan alan

koruma /ko.ɾu.ˈma/ /ko.ˈɾu.ma/ n
lindung
Korumak işi

kova [ko.ˈvɑ] n
ember
(kaplar) genellikle su veya sulu şeyler taşımaya, denizden veya kuyudan su çekmeye yarayan üstünden kulplu kap

koyu /ko.ˈju/ adj
merah
Daha eski zamanda koyu bir Türkçe taraftarıymış. — A. Ş. Hisar

kral /ˈk(ɯ)ɾɑl/ n
raja
Şimdiki adı konserve kralı olan birisi ile tanıştım. — Aka Gündüz

kum /ˈcum/ n
pasir
(jeoloji, madencilik) silisli kütlelerin, kayaların, doğal etkenlerle parçalanarak ufalanmasından oluşan, deniz kıyısı, dere yatağı v.s. yerlerde çok bulunan, ufak, sert tanecikler

kurum /ku.ˈɾum/ n
institusi
kendini büyük ve önemli gösterme davranışı
(hukuk) aile, evlilik, mülkiyet, ortaklık gibi köklü bir yapıyı içeren, genellikle devletle ilişkisi olan yapı veya birlik
(kimyasal süreçler) ocak bacalarında biriken veya çevrede savrulan kalın is

kuvvet /kuv.ˈvet/ n
kekuatan
(fizik) fizikî vektörel kemiyet, fizikî güç

kuyu /ku.ˈju/ n
lubang
su tabakasına varıncaya kadar derinliğine kazılan, genellikle silindir şeklinde, çevresine duvar örülen, suyundan yararlanılan çukur

kuzen /cu.ˈzen/ n
sepupu
(aile) erkek yeğen, amca, dayı, hala veya teyzenin erkek çocuğu.

kuzin /cu.ˈzin/ n
sepupu
(aile) kız yeğen, amca, dayı, hala veya teyzenin kız çocuğu.

kâfir /kjaː.ˈfiɾ/ n
kafir
(İslâm) Müslüman olmayan kimse

kâr [ˈkʲɑɾ] n
faedah
(ekonomi) alışveriş işlerinin sağladığı para kazancı

kâse /kʲaː.ˈse/ n
mangkok
(kaplar) cam, çini, toprak v.s.'den yapılmış derince çanak

kâğıt /kʲa.ˈ‿ɯt/ n
kertas
(kâğıt endüstrisi, matbaacılık) genellikle nemli ağaç lifleri veya otların bezlerinden elde edilen selüloz hamuru hâline getirilmiş türlü bitkisel maddelerden yapılan, yazı yazmaya, baskı yapmaya, bir şey sarmaya yarayan kuru, ince yaprak

köken n
akar
asıl, soy
bir şeyin çıktığı, dayandığı sebep, şekil, temel veya yer
tulumbacı hortumlarının uç kısmındaki sarı maden sap
(botanik) kabak, karpuz, kavun v.s. gibi bitkilerin toprak üstünde yayılan dalları
(ticaret) bir malın üretildiği veya yapıldığı, alındığı, getirildiği yer

kömür /cø̞.ˈmyɾ/ n
batubara
(organik kimya, petroloji) karbonlu maddelerin kapalı ve havasız yerlerde için için yanmasından veya çok uzun süre derin toprak katmanları altında kalıp birtakım kimyasal değişmelere uğramasından oluşan, bitkisel kaynaklı, içinde yüksek oranda karbon bulunan, siyah renkli katı bir fosil yakıt

köpek cœpec n
anjing
(köpekgiller, evcil hayvanlar) köpekgiller (Canidae) familyasından görünüş ve büyüklükleri farklı, yüzden fazla evcil ırkı olan etçil hayvan, it, gölbez

kör /ˈcøɾ/ adj
buta
arkası tıkalı olan veya işlek olmayan
az aydınlık veren
duyarlığını yitirmiş
keskinliği yeterli olmayan
kötü
olguları sezme ve kavrama yetisi, dikkati olmayan
(fizyoloji) âmâ, görme engelli

körük n
puputan
ateşi canlandırmak için kullanılan araç

kültür /cyl.ˈtyɾ/ n
budaya
topluma veya halk topluluğuna mahsus düşünce ve sanat eserlerinin bütünü
(toplum) tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde meydana gelen bütün maddî ve manevî değerlerle bunları meydana getirmede, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine hakimiyetin ölçüsünü gösteren araçların bütünü

küme /ky.ˈme/ n
himpunan
birbirine benzer veya aynı cinsten olan şeylerin oluşturduğu bütün
tümsek biçimindeki yığın
(askeriye) tomar
(eğitim) bir sınıfta öğrencilerin, belli bir eğitim ve öğretim amacıyla bir süre için oluşturdukları takım veya öbek
(matematik) matematiksel anlamda tanımsız kavram
(spor) durum ve nitelikleri göz önünde bulundurularak belli sayıdaki takımdan oluşturulan alt grup
(spor) koşularda, kendiliğinden oluşan yarışçı gruplarının her biri

küresel ısınma /cy.ɾe.ˈseɫ ɯ.sɯn.ma/ n
pemanasan global
(çevre koruma) Dünya'nın fosil yakıtları kullanımında dolayı ısının sürekli artması.

küçük /ky.ˈt͡ʃyc/ adj
kecil
boyutları, benzerlerininkinden daha ufak olan
değersiz, ehemmiyetsiz, kıymetsiz, önemsiz
geri aşamada
kısık, parlak olmayan
niceliği az olan
niteliği aşağı olan
yaşı daha az olan

kır n
abu-abu
(coğrafya) şehir ve kasabaların dışında kalan, çoğu boş ve geniş yer, taşra

kısaltma /cɯ.salt.ˈma/ n
singkatan
kısaltmak işi

kız /ˈkɯz/ n
anak perempuan
(eşey, primatlar) dişi cinsten çocuk ya da genç

labirent /ɫa.bi.ˈɾent/ n
labirin
çıkış yeri kolaylıkla bulunamayacak kadar karışık koridorları olan yapı
içinden çıkılması güç veya imkânsız durum, sorun

lav /ˈlav/ n
lahar
(volkanoloji) Yanardağların püskürmesi ile yeryüzüne çıkan, planemonun derinliklerinden gelen, soğuyunca katılaşan erimiş, kızgın maddeler

lehçe /ˈɫeh.t͡ʃe/ n
dialek
konuşma tarzı
(dil bilimi) bir dilin bölgesel, siyasî ya da tarihî sebeplerden dolayı ses, yapı ve söz dizimi özellikleriyle ayrılan kolu

lezbiyen [lɛʐ.bɪ.ˈjɛn] adj
lesbi lesbian
lezbiyenlik ile ilgili

lezbiyen [lɛʐ.bɪ.ˈjɛn] n
lesbian
(cinsellik, sosyoloji) bir kadının diğer bir kadına ruhî, fizikî ve hissî ilgi duyması

limon /ɫi.ˈmon/ n
jeruk nipis limau
(sedef otugiller, meyveler) Turunçgillerden, 3–5 m yükseklikte, kışın yapraklarını dökmeyen, beyaz çiçekli bir ağaç ve bu ağacın sarı renkli, kabuğu kokulu, suyu ekşi meyvesi

maalesef [mɑːleˈsef] adv
sayangnya
ne yazık ki

magma /ˈmaɡ.ma/ n
magma
(volkanoloji) Yer'in içinde, hamur veya sıvı kıvamında gazlarla doymuş olarak bulunan eriyik.

mahkeme /mah.ke.ˈme/ n
pengadilan
(hukuk) bir hâkimden veya bazen savcı ve hâkimlerden oluşan bir kurulun yargı görevini yerine getirdikleri yer
(hukuk) yargılama

makas /ma.ˈcas/ n
gunting
(aletler) bir eksen çevresinde dönebilecek şekilde çapraz eklemlenmiş, birbirine bakan yüzleri keskin iki çelik lamadan oluşmuş, arasına yerleştirilen herhangi bir şeyi kesmeye yarayan alet

makine /ma.ˈci.ne/ n
mesin
bir alet veya taşıtın hareket etmesini sağlayan mekanizma

makine dili /ma.ˈci.ne di.ɫi/ n
bahasa mesin
(bilgisayar dili) bir işlemcinin anladığı programlama dili

makine mühendisliği /ma.ˈci.ne my.hen.dis.ɫi.‿i/ n
teknik mesin
(mühendislik) mekanik sistemlerin tasarım, analiz, imalat ve bakımı için mühendislik fiziği ve mühendislik matematiği ilkelerini malzeme bilimi ile birleştiren bir mühendislik dalı, temel fizik prensipleri ve malzeme teknolojileri kullanarak mekanik sistemlerin tasarım, analiz, imalat ve bakımı ile ilgili çalışmalar yapan ve fiziksel olay ve durumları matematiksel olarak modellemek suretiyle problemlere analitik çözümler sunabilen mühendislik disiplini

mana /maː.ˈnaː/ n
arti
bâzı bitkilerde, hayvanlarda, insanlarda ve tabiat unsurlarında alışılmışın dışında birtakım belirtiler ve fonksiyonlarla kendini gösteren dinî, esrarengiz ve büyüleyici güç
(felsefe) kelimeden, sözden, davranış veya vâkıadan anlaşılan şey, bunların hatırlattığı cisim veya fikir
(halk ağzı) zaman
(mimarlık) ağaç kazık

masa [mɑ.ˈsɑ] n
meja
(mobilya) ayaklar veya bir destek üzerine oturtulmuş tabladan oluşan mobilya

matematik [mɑ.tɛ.mɑ.ˈtɪk] n
matematika
(öğretim) matematik dersi kavramının kısa şekli

mektup /mek.ˈtup/ n
surat
(bilgi bilimi, posta, yazı) bir şey haber vermek, sormak, istemek veya hisleri bildirmek için birine çoğunlukla posta yoluyla gönderilen zarfa konulmuş yazılı kâğıdı

mekân /me.ˈkʲan/ n
antariksa
(iskân) ev, yurt

meleke /me.ɫe.ˈke/ n
fakultas
tekrarlama sonucu kazanılan yatkınlık
(denizcilik) yelken makarası
(felsefe, psikoloji) insanda bulunan, bir şey yapabilme kabiliyeti

memleket /mem.ɫe.ˈcet/ n
negara
(coğrafya) devletin hakimiyeti altında bulunan toprakların bütünü
(coğrafya) iklim ve üretim bakımından ele alınan bölge

menzil /men.ˈzil/ n
stasiun
bir merminin ulaşabildiği uzaklık
iki konak arasındaki uzaklık

mercek /meɾ.ˈd͡ʒec/ n
lensa
(optik) içinden geçen paralel ışınları düzenli bir şekilde birbirine yaklaştıran veya birbirinden uzaklaştıran, camdan veya ışık kırıcı herhangi bir maddeden yapılmış, genellikle küresel yüzeylerle sınırlanmış şeffaf cisim

merci /meɾ.ˈd͡ʒiː/ n
lembaga
başvurulacak yer veya makam

merhaba /ˈmær.hɑ.bɑː/ interjection
hallo ucapan memberi salam
günaydın veya hoş geldiniz anlamlarında bir esenleşme veya selamlaşma sözü, selam

merhamet /meɾ.ha.ˈmet/ n
pinta
(din) bir kişinin veya bir başka canlının karşılaştığı kötü durumdan dolayı duyulan üzüntü, acıma

merkez /meɾ.ˈkez/ n
pusat
belirli bir yerin ortası
biçim, şekil, tarz
bir işin öğretildiği yer
bir işin yoğun olarak yapıldığı yer
bölgenin veya kuruluşun yönetim yeri
(geometri) bâzı çokgenlerde köşegenlerin veya kapalı eğrinin kesişme noktası
(geometri) dairenin veya bir küre yüzeyinin her noktasından aynı uzaklıkta bulunan iç nokta, özek
(toplum) polis karakolu

merkezî /meɾ.ke.ˈziː/ adj
pusat
merkezde olan, merkezi oluşturan

merkezîleşme /meɾ.ke.ziː.ɫeʃ.ˈme/ /meɾ.ke.ziː.ˈɫeʃ.me/ n
pemusatan
merkezîleşmek işi

merkezîleştirme /meɾ.ke.ziː.ɫeʃ.tir.ˈme/ /meɾ.ke.ziː.ɫeʃ.ˈtir.me/ n
pemusatan
merkezîleştirmek işi

meslek /mes.ˈɫek/ n
pekerjaan
(meslekler) belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş

meydan muharebesi /mej.ˈdan mu.haː.ɾe.be.si/ n
pertarungan
(askeriye) Bir muharebede kat'î sonuç almak için düşmana karşı bütün güçlerle yüklenilen ölüm kalım savaşı

meyve n
buah buah-buahan
(bitki anatomisi, yiyecekler) Çiçeğin dişi organının döllenme sonucunda farklılaşıp yumurtalığın gelişmesiyle meydana gelen ve tohumları taşıyan organa denir

mezar /me.ˈzaɾ n
kubur
(ölüm) ölünün gömülü olduğu yer

mezhep /mez.ˈhep/ n
mazhab
(din) Dinde tutulan yol, anlayış ve ibadet yolu
(din) Dinin birbirine göre görüş farklılıkları olan kolları

mezra /mez.ˈɾaː/ n
kampung
(coğrafya) Kırsalda birkaç evden oluşan en küçük yerleşim birimi

meşgul /meʃ.ɡul/ adj
sibuk
çalışır, kullanılır hâlde olan, dolu

mikrop n
mikrob
(mikrobiyoloji) Mikroskopla görülebilen, çürümeye, hastalıklara ve mayalanmaya yol açan tek hücreli canlı

mikroskop /mik.ɾos.ˈkop/ n
mikroskop
(optik, ölçü aletleri) mercek düzeneği yardımıyla küçük cisimleri büyütüp daha belirgin hâle getirmeye veya çıplak gözle görülmeyenleri göstermeye yarayan alet

mil /ˈmiɫ/ n
debu
(jeoloji) selin sürükleyip getirdiği çok küçük taneli çamurlaşmış kum ve toprak karışımı
mil
(ölçüm, ulaşım) Karada 1609, denizde 1852 m olarak kabul edilen bir uzaklık ölçü birimi

millî /miɫ.ˈɫiː/ adj
nasional
milletle ilgili, millete mahsus

model /mo.ˈdeɫ/ n
model
örnek olmaya değer kimse veya şey
(moda) manken

muharebe /mu.haː.ɾe.ˈbe/ n
perang
(askeriye) savaşta yapılan çarpışmalardan her biri
(mecaz) güçlü tartışma

mutfak /mut.ˈfak/ n
dapur
(mutfak, odalar) yemek pişirilen yer

mutluluk n
kebahagiaan
(felsefe, ruh bilimi) bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli olarak ulaşılmaktan duyulan kıvanç durumu, mut, ongunluk, kut, saadet, bahtiyarlık

mücevher /my.d͡ʒev.ˈheɾ/ n
permata
(takılar) değerli süs eşyası

mühendis /my.hen.ˈdis/ n
insinyur
(meslekler, mühendislik) insanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı yol, köprü, bina gibi bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kişi

mühim /my.ˈhim/ adj
penting
ehemmiyetli, önemli

mühimmat /my.him.ˈmat/ n
amunisi
(silahlar) cephane, sepane

mükâfat /my.kʲaː.ˈfaːt/ n
ganjaran
başarı karşılığında verilen hediye
değerlendirici, sevindirici tavır
(ekonomi) iyiliğe karşılık olarak verilen hediye

mürekkep n
tinta
(malzemeler) yazı yazmak, desen çizmek veya basmak içinkullanılan, türlü renklerde sıvı madde

müvekkil /my.vek.ˈkiɫ/ n
klien
Heceleme: Birini kendine vekil olarak seçen kimse.

neden /ne.ˈden/ adv
mengapa
bir olayı doğuran başka bir olayı sormak için kullanılan söz

neden /ne.ˈden/ n
alasan
bir olayı ve durumu gerektiren, doğuran başka olay veya durum
(felsefe) varlığı veya olayı etkileyen, oluşturan, doğuran şey

nevton /ˈnʲy.ton/ n
newton
(fizik, mühendislik) SI birim sisteminde, kütlesi 1 kg olan cisme saniye karede 1 m'lik bir ivme veren güç birimi

niyaz [nɪ.ˈjɑz] n
minta
(din) Yalvarma, yakarma

niçin /ˈni.t͡ʃin/ adv
kenapa
hangi amaçla, hangi sebeple

nüfus /ny.fus/ n
populasi
(toplum bilimi) ülkede, bölgede, evde belirli bir anda yaşayanların oluşturduğu toplam sayı, popülasyon

obsidiyen /ob.si.di.ˈjen/ n
obsidian
(madenler) Ekstrüzif magmatik bir kaya olarak meydana gelen tabii volkanik bir cam formu.

oda /o.ˈda/ n
kamar ruang
(meslekler) serbest meslek [adam]]larını içinde toplayan resmî birlik
(mimarlık) evin veya herhangi bir yapının oturma, çalışma, yatma gibi işlere yarayan, banyo, salon, giriş v.s. dışında kalan, bir veya birden fazla çıkışı olan bölmesi, göz
(tarih) yeniçeri kışlası

okul /o.ˈkul/ n
sekolah
bir okuldaki öğrenci ve görevlilerin bütünü

okuma /o.cu.ˈma/ /o.ˈcu.ma/ n
kemampuan membaca
okumak işi

okumak /o.cu.ˈmac/ v
membaca baca
bir konuyu öğrenmek için okulda, bir öğretmenin yanında veya yazılı şeyler üzerinde çalışmak, öğrenim görmek
bir yazıyı meydana getiren harf ve işaretlere bakıp bunları çözümlemek veya seslendirmek

okuryazarlık [o.ˈcuɾ.ja.zaɾ.ˈlɯc] n
literasi
(eğitim) okuryazar olma hâli

okyanus /oc.ja.ˈnus/ n
samudra samudera
(coğrafya, oşionografi) Kıtaları birbirinden ayıran deniz

okyanus bilimi /oc.ja.ˈnus bi.ɫi.mi/ n
oseanografi
(bilim, tabii bilimler) Denizleri ve okyanusları inceleyen bilim dalı

olay /o.ˈlaj/ n
kejadian
ortaya çıkan, oluşan durum, ilgiyi çeken veya çekebilecek vasıfta olan her türlü iş
(bilişim) bir eylemin gerçekleştiğini, mesela bir tuşa basıldığını ya da fareyle tıklanıldığını bildiren yazılım iletisi
(felsefe) önemli tarihî olgu

olma /ol.ˈma/ /ˈol.ma/ n
adalah
olmak işi

olmak /oɫ.ˈmac/ v
ada
meydana gelmek, varlık kazanmak

on beş /ˈon beʃ/ adj
lima belas
(sayılar) on altıdan önce, on dörtten sonra gelen sayı

ordu /oɾˈdu/ n
angkatan darat
(askeriye) Bir devletin silahlı kuvvetleri
tentara
(askeriye) En büyük askerî birlik

organizasyon /oɾ.ɡa.ni.zas.ˈjon/ n
organisasi
devlet, idare, toplum v.s.'nin düzenleniş şekli
düzenleme
düzenli bir grubun üyelerinin tamamı
(hükûmet) kurum, teşkilat

orijinal oɾiʒiˈnal adj
orisinal
alışılagelenden daha değişik, şaşırtıcı nitelikte olan
fabrikası tarafından yapılan, taklit olmayan (araç ve gereç)
otantik
özgün, ibdai

orospu çocuğu n
bajingan
(argo, kaba konuşma) birilerine hakaret etmek amacıyla kullanılan, annesinin hayat kadını olduğunu îmâ eden söz

oruç /o.ˈɾut͡ʃ/ n
puasa
(İslâm) Müslümanların genelde yılda bir ay süresince (Ramazan) niyetlenip, tan yeri ağarmaya başlamasından günbatımına kadar günahlardan uzak durarak hiçbir şey yemeden, içmeden ve cinsî ilişkiye girmeden yaptığı farz ibadet.

oruç tutmak /o.ˈɾut͡ʃ tut.mak/ v
puasa
(İslâm) Oruç ibadetini yerine getirmek

otel /o.ˈteɫ/ n
hotel
(mimarlık, oteller) yolcu ve turistlere geceleme imkânı sağlamak, bunun yanında yemek, eğlence v.s. hizmetleri sunmak amacıyla kurulmuş işletme

oğul /o.ˈ‿ul/ n
anak laki-laki
bâzı kelimelerin anlamını pekiştirmek için kullanılan söz
(aile, primatlar) erkek evlat
(arıcılık) bir ana arıyla birlikte kovandan ayrılan, yeni yetişmiş arı topluluğu

para n
uang duit
(ekonomi) devletçe bastırılan, üzerinde kıymeti yazılı kâğıt veya metalden ödeme aracı

paradoks /pa.ɾa.ˈdoks/ n
paradoks
(felsefe, mantık) Kendi içinde çelişkiliymiş gibi görünen, mantıksal olarak hem doğruluğu, hem de yanlışlığı kanıtlanabilen önerme, çatışkı

parlamento n
dewan perwakilan
(politika) başlıca görevi yasama, devlet bütçesini çıkarma, hükûmeti denetleme olan ve üyeleri halkoyu ile belirli bir süre için seçilen meclis veya meclisler, yasama kurulu, yasama meclisi, yasama organı

parmak /paɾ.ˈmac/ n
jari
bir işe karışmış olma ilgisi
(anatomi) insanda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, oynak, uzunca organların her biri
(eskimiş, ölçü birimleri) arşının yirmi dörtte biri
(ölçü birimleri) 1,25 inç (2,54 cm)'ye denk gelen uzunluk birimi

parti n
pesta
bir bütünün parçası

pazar /pa.ˈzaɾ/ n
Ahad Minggu
(haftanın günleri) cumartesi ile pazartesi arasındaki gün

peygamber [pɛj.ɡɑm.ˈbɛɾ] n
nabi
(İbrahimî dinler) İnsanlara Allah'ın emirlerini bildiren, onları Allah yoluna, dîne çağıran kimse

peynir /pej.ˈniɾ/ n
keju
(mandıracılık, yiyecekler) Maya ile katılaştırılarak sütten yapılan ve birçok türü olan besin

pil /ˈpiɫ/ n
baterai
(elektrik) kimyasal enerjinin depolanması ve elektrik enerjisine çevrilmesini sağlayan mekanizma

post /ˈpost/ n
bersembunyi
bâzı deyimlerde "can" anlamında kullanılan söz
makam
tüylü hayvan derisi
üzerine oturmak için tüyü ile beraber kurutulmuş veya tabaklanmış hayvan derisi
(İslâm) tarikatlarda şeyhlik makamı

posta /pos.ˈta/ /ˈpos.ta/ n
kontor pos
(iletişim) posta servisi aracılığıyla nakledilen mektup veya paket

posta kodu /ˈpos.ta ko.du/ n
kodepos
(postacılık) Gönderilerin alıcılara daha kolay ulaştırılmasını sağlamak için kullanılan kod.

programlama dili /pɾoɡ.ɾam.la.ˈma di.ɫi/ n
bahasa pemrograman
(bilişim) bilgisayarları çalıştırmak için yazılan sun'î dil

protokol /pɾo.to.ˈcoɫ/ n
protokol
Bir toplantı, oturum, soruşturma sonunda imzalanan belge
Diplomatlar arasında yapılan anlaşma tutanağı
Diplomatlıkta, devletler arasındaki ilişkilerde geçen yazışmalarda, resmî törenlerde, devlet başkanları ile onların temsilcileri arasındaki görüşmelerde uygulanan kurallar
Resmî ilişkilerde ve işlemlerde ciddiyet

psikoloji /ˈpsi.ko.ɫo.ˈd͡ʑi/ n
psikologi
bir grubu, bir bireyi belirleyen hareket etme, düşünme, duygulanma biçimlerinin bütünü
(edebiyat) herhangi bir edebiyat ürününde, kişilerin kişiliklerini belirleyen duyuş, düşünüş, davranış biçimi
(sosyal bilimler) düşünme, duyum, heyecan v.s. vak'aları ve bunların kanunlarını inceleyen bilim

radyo /ˈrad.jo/ n
radio
(elektronik, radyo) radyo istasyonunun yayınlarını alan araç

radyo teleskobu /ˈrad.jo te.ɫes.co.bu/ n
teleskop radio
(astronomi) A Radyo dalgalarını inceleyen parabol antenli teleskop.

reddetme /ˈɾed.det.me/ n
penolakan
reddetmek işi

reddetmek /ˈɾed.det.mec/ v
menolak
çürütmek, yalanlamak

ruh /ˈɾuh/ n
ruh
Lâkin oyunun ruhunu anlamak mümkün değil. — M. Ş. Esendal
Bazısı ruh koklatır, bazısı alnına sirke sürer, bazısı kollarını, bileklerini ovuşturur. — H. R. Gürpınar

rüzgâr /ɾyz.ˈɡʲaɾ/ n
angin
(denizcilik, meteoroloji) havanın yer değiştirmesiyle oluşan esinti

saadetli /sa.aː.det.ˈɫi/ adj
beruntung
mutlu

saat n
meteran
(ölçü aletleri) günün hangi anı olduğunu gösteren alet

sahiplik /saː.hip.ˈlic/ n
kerasukan
sahip olma hâli

samuray /sa.ˈmu.ɾaj/ n
samurai
(askeriye, Japonya, tarih) Japon derebeyinin hizmetindeki savaşçı

sancak [s̪änˈd͡ʒɑkʰ] n
bendera
bayrak

sandık /san.ˈdɯk/ n
dada
İçerisine takım eşyaları koyabilmek amacıyla genellikle ahşap yapılan büyükçe, kutu biçiminde bir cisim

saray /saˈɾaj/ n
istana
(devlet, mimarlık) hükümdarların veya devlet başkanlarının oturduğu büyük bina
(kamu, mimarlık) kamu işlerinin yürütüldüğü büyük bina
ihtişamlı, iyi zevkle döşenmiş bina
devlet başkanı ve çevresi

savaş /sɑ.ˈvɑʃ/ n
perang
kavga, mücadele, uğraşma

sayı /sa.ˈjɯ/ n
angka
(aritmetik, matematik) sayma, ölçme, tartma v.s. işlerin sonunda bulunan birimlerin kaç olduğunu bildiren söz

sağanak /sa.‿a.ˈnac/ n
hujan lebat
ânî, art arda veya şiddetli oluşan hareketler
(meteoroloji) birdenbire başlayan, genellikle kısa süren şiddetli yağmur

sen [ˈsɛn] pronoun
kamu engkau
(kişi adılı): ikinci tekil şahısı gösteren söz

sepet /se.ˈpet/ n
bakul
(kaplar) kamış, saz ince dal veya tellerden hasır şeklinde örülerek yapılan, genellikle sapı olan, eşya ve yiyecek taşımak için kullanılan kap

seçenek /se.t͡ʃe.ˈnek/ n
opsi
birinin yerine seçilebilecek bir başka yol

seçim /se.ˈt͡ʃim/ n
pemilihan
seçme işi

seçmen /set͡ʃ.ˈmen/ n
pemilih
(hukuk) Seçimde oy verme hakkı olan kimse.

sika adj
reliabel
güvenilir, itimada şayan

sinek [sɪ.ˈnɛk] n
lalat laler
(çift kanatlılar) Çift kanatlı uçan böceklerin genel ismi

sinir /si.ˈniɾ/ n
saraf
kas kirişi ve zarı
herhangi bir şey, bir olay karşısında tepki gösterme duyarlığı ve kişinin ruhî niteliği
rahatsız edici, hastalık derecesine varan aşırı hassasiyet
Şablon:dil=tr duyu ve hareket uyarılarını beyinden organlara, organlardan beyne ileten beyazımsı teller ve bu tellerin oluşturduğu demet

sinir sistemi [siniɾ sistɛmi] n
sistem saraf
(nöroloji, organ sistemleri) yüksek yapılı organizmalarda organizmanın yaşadığı ortama uymasını, çeşitli organların iş birliği durumunda çalışmasını sağlayan, sinir hücreleri, sinirler ve sinir merkezinden oluşan sistem

sirk /ˈsiɾc/ n
sirkus
Eğitilmiş hayvanların ve cambazların gösteri yaptıkları genellikle büyük çadır içindeki kapalı yer

sistem /sis.ˈtem/ n
sistem
metot, yol, yöntem

sofra /sof.ˈɾa/ n
meja
(mutfak eşyaları) masa, sini v.s. şeylerin, yemek yemek üzere hazırlanmış hâli

son /ˈson/ n
akhir
bir şeyin en arkadan gelen bölümü

sorumluluk n
tanggung jawab
kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi, mesuliyet

sosyal bilim /sos.ˈjaɫ bi.ɫim/ n
ilmu pengetahuan sosial
(sosyoloji) toplum olaylarını, insanın sosyal ve kültürel faaliyetlerini inceleyen bilimlerin ortak adı

sosyoloji /sos.jo.ɫo.ˈd͡ʑi/ n
sosiologi
(bilim) toplumun oluşum, işleyiş ve gelişim kanunlarını inceleyen bilim dalı

sunucu /su.nu.ˈd͡ʒu/ n
peladen
(bilişim, yazılım) Kullanıcıların erişebileceği, kullanımına veya paylaşımına açık kaynakları barındıran bilgisayar uygulaması.

sözleşme /søz.ɫeʃ.ˈme/ /søz.ˈɫeʃ.me/ n
kontrak
sözleşmek işi

sözlük /søz.ˈɫyk/ n
kamus
(kitap) bir dilin bütün veya belli bir çağda kullanılmış kelime ve deyimlerini alfabe sırasına göre alarak tanımlarını yapan, açıklayan, başka dillerdeki karşılıklarını veren eser

sünnet [syn.ˈnɛt] n
khitan
(İslâm, Musevilik, tıp) erkek çocukta, erkeklik organının ucundaki derinin çepeçevre kesilmesi

süreklilik /sy.ɾec.ɫi.ˈɫic/ n
kontinuitas
sürekli olma, kesintisiz olarak sürüp gitme durumu, devamlılık

sürüngen /sy.ɾyn.ˈɡen/ adj
binatang
(omurgalılar, sürüngenler) sürünerek giden

sürüngen /sy.ɾyn.ˈɡen/ n
reptil
(sürüngenler) omurgalı hayvan

sütyen /syt.ˈjen/ n
beha
(iç giyim) Kadınların göğüslerini dik tutup dolgun göstermek için kullandıkları, saten, dantel v.s. kumaşlardan yapılan iç çamaşırı

sıfat /sɯ.ˈfat/ n
kata sifat
(dil bilimi) bir ismi, kemiyet, vasıf, yer, sıra v.s. bakımından niteleyen, belirten kelime

sınır /sɯ.ˈnɯɾ/ n
ambang
son, uç
perbatasan
(coğrafya, politika) iki komşu devletin topraklarını birbirinden ayıran çizgi

sırt /ˈsɯɾt/ n
punggung
bir şeyin üstü, üst bölümü
kesici araçların kesmeyen kenarı
(Andırın, Düziçi ağzı) elbise
(anatomi, primatlar) insanlarda boyundan bele kadar uzanan üst bölüm, üstü
(anatomi, zooloji) omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm
(coğrafya) dağların veya tepelerin üst bölümü
(dikiş) dikilmiş veya ciltlenmiş kitaplarda dikişin bulunduğu bölüm

tabut /ta.ˈbut/ n
peti jenazah peti mati
Ölünün mezarlığa götürülürken içine konulduğu sandık
İçine yumurta konan uzun sandık

takdir /tac.ˈdiɾ/ n
nasib
takdirname kavramının kısa şekli

takip /taː.ˈkip/ n
jejak
izinden gitme, riayet etme, uyma

takvim /tac.ˈvim/ n
tanggal kalender
yapılacak bir işin türlü merhalelerini zamana bağlı olarak gösteren program.
(yazı) bir yılın günerini, aylarını, sayılı günlerini gösteren, değişik şekillerde yapılmış çizelge veya defter.
(zaman) zamanı yıllara, aylara ve günlere ayıran metot.

takımyıldız /ta.ˈcɯm.jɯl.dɯz/ n
konstelasi
(astronomi) gök küresinin ayrıldığı seksen sekiz parselden her biri

tam sayı /ˈtam sa.jɯ/ n
bilangan bulat
(aritmetik, matematik) bir bütünü oluşturan tekler için kararlaşmış bulunan sayı

tamir /taː.ˈmiɾ/ n
perbaikan
tamirat, onarma, onarım

tank n
tank
(taşıtlar, askeriye) zırhlı ve silahlı, tekerlekleri paletli, motorlu savaş taşıtı

tanrı /tɑn.ˈɾɯ/ n
dewa
(din) çok tanrıcılıkta var olduğuna inanılan insanüstü varlıklardan her biri

tanımlık /t̪ʰä.nɯm.ˈɫ̪ɯk/ n
artikel kata sandang
(dil bilimi) Almanca, Arapça, Fransızca, Yunanca gibi bâzı dillerde kelimelerin başına ya da sonuna eklenerek eklendiği kelimeyi belirli yapan ek ya da kelime

tapınak /ta.pɯ.ˈnac/ n
kuil
(din, mimarlık) içinde ibadet edilen, tapınılan bina

tarih /taː.ˈɾih/ n
sejarah
(bilim, tarih) milletleri, toplumları, kuruluşları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kurduğu medeniyeti inceleyen bilim

tatlı /tat.ˈlɯ/ adj
manis
(mecaz) insanı çeken, göze, kulağa hoş gelen, rahatlatan, dinlendiren, sevindiren

tatlı /tat.ˈlɯ/ adv
manis
hoşa gidecek bir şekilde, tatlılıkla

tatlı /tat.ˈlɯ/ n
disert
(şekerlemeler) şekerle, şekerleme
(yiyecekler) şekerli şeylerle yapılan yiyecek

teknoloji /tek.no.ɫo.ˈd͡ʑi/ n
teknologi
Aslına yönelerek meseleyi kavramaya çalıştığımızda insan ve teknoloji arasındaki ilişki son çağların bir olayı değildir. — İ. Özel

teleskop /te.ɫes.ˈkop/ n
teleskop
(astronomi, optik) uzağı büyüterek gösteren optik alet

tema /ˈte.ma/ n
tema
ana konu, asıl konu, temel motif

temsilci /tem.siɫ.ˈd͡ʒi/ n
wakil
(meslekler) hak ve görev bakımından birinin veya bir topluluğun adına davranan kişi, mümessil

teori /te.o.ˈɾi/ n
teori
(bilim) Uygulamalardan bağımsız olarak ele alınan soyut bilgi
(bilim) İradeli bir şekilde tertiplenmiş birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kanunların ve kuralların tamamı

tercüme /teɾ.d͡ʒy.ˈme/ n
terjemahan
(çeviri bilimi, edebiyat) çeviri

tercüme etmek /teɾ.d͡ʒy.ˈme et.mec/ v
menerjemahkan
tercüme etme işi

tercüme etmemek /teɾ.d͡ʒy.me ˈet.me.mec/ v
alih bahasa
tercüme etmeme işi

tesettür /te.set.ˈtyɾ/ n
hijab
(İslâm) kadınların kapalı bir şekilde giyinmesi

teslis /tes.ˈɫis/ n
Tritunggal
(din, Hristiyanlık) Tek Tanrı'nın üçlü tabiatı

ton /ˈton/ n
nada
(renkler) bir rengin koyuluk veya açıklık derecesi

un n
tepung
(yiyecekler) öğütülmek toz haline getirilmiş tahıl ve diğer gıda maddeleri

uygulama /uj.ɡu.la.ˈma/ /uj.ɡu.ˈla.ma/ n
administrasi
kuramsal bilgiyi, ilkeyi, düşünceyi herhangi bir alanda hayata tatbik etme, tatbik
uygulamak işi

uzayzaman /u.ˈzaj.za.ˈman/ n
ruang waktu
(astronomi, fizik) uzay ile zamanı uzay-zaman sürekliliği olarak isimlendirilen yapıda birleştiren matematik model

uç /ˈut͡ʃ/ adj
ekstrem
bir şeye gereğinden çok fazla bağlanan, önem veren

uç /ˈut͡ʃ/ n
ujung
bir şeyin baş veya son noktası
bir şeyin başı, tepesi
bir şeyin kenarı
bir uzaklığın son noktası
dış kenar
genellikle uzun nesnenin incelerek biten son ve sivri noktası
(tarih) Türk devletlerinde genellikle sınır boylarındaki eyalet ve sancak

uçak [ʊ.ˈtʃak] n
pesawat terbang
(havacılık) Kanatları ile havanın kaldırma kuvvetini kullanıp havada hareket eden taşıma aracı

vadi /vaː.ˈdiː/ n
lembah
(coğrafya, haritacılık) iki dağ arasındaki geçit
(mecaz) alan, yol, tarz

vakit /va.ˈcit/ n
waktu
(zaman) zaman

var olmak /ˈvaː.ɾol.mac/ v
hidup
mevcut olmak, sağ olmak, yaşamak

vatandaş /va.tan.ˈdaʃ/ n
rakyat
(sosyoloji) bir ülke olan politik kurumların bir parçası olan kişi

vatandaşlık /va.tan.daʃ.ˈlɯc/ n
kewarganegaraan
(hukuk, sosyoloji) bir ülkeye ait olan politik kurumların bir parçası olma hâli

ve /ˈve/ conjunction
dan
İki kelime ya da iki cümle arasına girerek aralarında ön ve arkadaki cümlenin şart olduğunu anlatan söz

veli /veˈliː/ n
santa
(din) aziz, eren, ermiş, evliya
wali
(hukuk) öğrencinin ebeveyni veya yasal sorumluluğunu üstlenen kişi

veri /ve.ˈɾi/ n
data
(bilişim) kavram, komut veya olguların iletişim, işlem ve yorum için elverişli şeklî gösterimi

vermek /veɾ.ˈmec/ v
beri memberi
elinde, üzerinde veya yakınında olan bir şeyi birisine eriştirmek, iletmek

vlog /ˈvloɡ/ n
blog
(bilişim, İnternet) video logu

volkanoloji /vol.ca.no.lo.ˈʒi/ n
vulkanologi
(volkanoloji) Volkanları inceleyen jeolojinin bir kolu.

yakın [ja.ˈkɯn] [ˈjak.ɯn] adj
dekat
erişmesi, olması zaman bakımından yaklaşmış olan

yalan [jɑ.ˈlɑn] adj
keliru
uydurma

yalan [jɑ.ˈlɑn] n
kebohongan
(ahlâk) kasten doğru olmayarak söylenen, gerçeğe uymayan söz

yalancı [jɑ.lɑn.ˈd͡ʒɯ] n
pembohong
(ahlâk) yalan söylemeyi huy edinmiş olan kişi

yanardağ [jɑ.ˈnɑɾ.dɑː] n
gunung berapi
(coğrafya, volkanoloji) Magmanın yer içinden lav olarak yüzeye çıktığı veya geçmişte çıkmış olduğu, genellikle koni şeklinde, tepesinde bir püskürme ağzı bulunan dağ

yapay zekâ /ja.ˈpaj ze.kʲaː/ n
kecerdasan artifisial
(bilişim) Bilgisayar kontrolündeki bir robotun çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyeti

yapmak /jap.ˈmac/ v
buat
çıkarmak, salgılamak

yapmamak /ˈjap.ma.mac/ v
bikin
çıkarmamak, salgılamamak

yapı /ja.ˈpɯ/ n
struktur
bütünün bir araya getirilişinde uyulan sistem
canlı bir varlığın beden veya ruh özelliklerinin tamamı
meydana getirme, oluşturma, ortaya konulma, yapma
(felsefe) unsurlarıyla somut bağımlılığı olan bütün
(fizik, kimya) öğecik ile özdeciklerin, eksicik ya da öğeciklerden oluşma şekli
(mimarlık) barınmak veya başka amaçlarla kullanılmak için yapılmış her türlü mimarlık eseri
(mühendislik) yapılmakta olan konut, yol, köprü v.s. inşaatı
(sosyoloji) parçaları ve unsurları arasında kanuna uygunluk, durağan bağlar ve karşılıklı ilişkiler bulunan sistem veya bütün

yapım /ja.ˈpɯm/ n
pembangunan
konstrüksiyon, imal, inşa, yapma işi

yatak /ja.ˈtak/ n
tempat tidur ranjang
dinlenme, istirahat, uyuma v.s. amaçlarla üzerine veya içine yatılan eşya, döşek

yavru /jav.ˈɾu/ n
bayi
(aile, primatlar) Çocuk
anak anjing
(hayvanlar) Hayvanın yaş olarak küçüğü, yeni doğmuş hayvan

yazılım /ja.zɯ.ˈlɯm/ n
perangkat lunak
(bilişim, programlama) değişik ve muhtelif görevler yapma için tasarlanmış elektronik cihazların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarının bütünü.

yeme [jɛ.ˈmɛ] [ˈjɛ.mɛ] n
pemakanan
yemek işi

yer /ˈjæɾ/ n
tempat
bir şeyin, bir kişinin kapladığı veya kaplayabileceği boşluk

yol /ˈjol/ n
jalan
(ulaşım) genellikle yerleşim alanlarını birbirine bağlamak için düzeltilerek açılmış ulaşım şeridi

yoğun bakım ünitesi jo.ˈ‿un ba.ˈcɯm y.ni.te.ˈsi n
ruang perawatan intensif
(biyomedikal, tıp) yoğun bakım yapılan ünite

yurt /ˈjuɾt/ n
tanah air
bakıma ve barınmaya muhtaç bir grup insanın oturduğu, yetiştirildiği veya bakıldığı kurum
bir şeyin ilk veya çok yetiştirildiği yer
diyar
sahip olunan arazi, emlâk
(coğrafya) memleket
(eğitim, iskân) öğrencilerin kaldığı, barındığı yer
(iskân) göçebe Türklerin oturduğu çadır
(iskân) yörüklerin yazın veya kışın oturdukları yer
(sosyoloji) bir halkın üzerinde yaşadığı, kültürünü oluşturduğu toprak parçası

yüz /ˈjyz/ n
muka
(anatomi) başın ön tarafındaki deri kaplı bölge, ağız, alın, burun, çene, göz, yanağı ve bulunduğu ön bölüm

yıldız /jɯl.ˈdɯz/ n
bintang
(astronomi) çekirdeğinde füzyon sonucunda açığa çıkan enerjiyi uzaya ışınıyan gök cisimlerinden her biri

yıldızlararası /jɯl.dɯz.ˈlaɾ.a.ɾa.ˈsɯ/ adj
lintas bintang
(astronomi) Güneş Sistemi'nin dışında, Samanyolu ya da başka galaksilerin içinde.

zaman [z̪äˈmɑn̪] n
waktu
(dil bilimi) fiillerin belirttikleri zaman kavramı
(felsefe, fizik, zaman) bir işin, bir oluşun içinde geçtiği, geçeceği veya geçmekte olduğu süre

zamir /za.ˈmiɾ/ n
kata ganti
(dil bilimi) belirsizlik, dönüşlülük, işaret, sual ve şahıs kavramları vererek varlıkların yerini tutan kelime

zayıf /za.ˈjɯf/ adj
lemah
enerjisi, etkisi, yoğunluğu az olan
eti, yağı az olan, sıska, cılız, arık
görevini yapacak yeterli gücü olmayan
(mecaz) bilgi yönünden yeterli olmayan, kabiliyetsiz, yeteneksiz
(mecaz) çok az
(mecaz) dayanıklılığı, sağlamlığı olmayan
(mecaz) kişilik ve ruhî yönden gereği kadar güçlü olmayan
(mecaz) güvenilir, itimada şayan olmayan
(mecaz) mühim, önemli olmayan

zehir /ze.ˈhiɾ/ n
racun
(zehirler) organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde

zehirlemek /ze.hiɾ.ɫe.ˈmek/ v
racun
Öldürmek gayesiyle gıdalara zehir katmak

zekâ /ze.ˈkʲaː/ n
kecerdasan
(psikoloji) İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri idrak, yargılama ve sonuç çıkarma kabiliyetlerinin tamamı

zombi [ˈʐɔmbi] n
zombi
hortlak

Çağatayca [t͡ʃɑ.‿ɑ.ˈtɑj.d͡ʒɑ] adj
Chagatai
Çağataycayla yazılmış olan

Çağatayca [t͡ʃɑ.‿ɑ.ˈtɑj.d͡ʒɑ] pn
Chagatai
(diller) Adını Cengiz'in ikinci oğlu Çağatay'dan alan, Doğu Türkçesinin XV. yüzyılda oluşan yazı dili

Çin /ˈt͡ʃin/ pn
Tiongkok China Cina
(ülkeler) Asya'da komünistlikle idare edilen ve nüfus sayımlarına göre Dünya'nın en kalabalık nüfuslu ülkesi.
(ülkeler) Tayvan

âdemelması /aː.ˈdem.eɫ.ma.sɯ/ n
jakun
(anatomi) gırtlak çıkıntısı, kalkan kıkırdağı üzerinde ve boynun ön tarafında bulunan çıkıntıya verilen ad

âdet /aː.ˈdet/ n
datang bulan
(biyoloji, fizyoloji, jinekoloji) menstrüasyon

âlem /aː.ˈɫɛm/ pronoun
di mana
(belgisiz adıl): başkaları, herkes

çarşamba /t͡ʃɑɾ.ʃɑm.ˈbɑˈ/ n
Rabu hari rabu
(haftanın günleri) haftanın salıdan sonra ve perşembeden önce gelen üçüncü günü

çay /ˈt͡ʃaj/ n
teh
(içecekler) Çay bitkisinin demlenmesi sonucu yapılan soğuk veya sıcak içecek

çember /t͡ʃem.ˈbeɾ/ n
lingkaran
denk, fıçı, sandık v.s.'nin dağılmaması için üzerlerine geçirilen dayanıklı bir cisimden kuşak
(basketbol) içinden topun geçmesiyle sayı kazanılan ağlı demir halka
(geometri) merkez denilen sabit bir noktadan aynı uzaklık ve düzlemdeki noktalar kümesinin oluşturduğu kapalı eğri
(geometri) bu şekle getirilmiş katı cisimlerin çevresi
(giyim) başörtüsü, yazma, yemeni
(mecaz) aşılması, çözümü güç durum
(oyuncak) çocukların çevirip arkasından koştukları tekerlek şeklindeki oyuncak

çene /t͡ʃe.ˈne/ n
dagu rahang
(anatomi) canlılarda baş bölümünde yer alan, kemik veya kıkırdak ile desteklenen, altlı üstlü dişleri taşıyan ve ağzın kapanıp açılmasını sağlayan kasları üzerinde barındıran iki parçaya verilen ad

çimen /t͡ʃi.ˈmen/ n
halaman rumput
Kendiliğinden yetişmiş çim

çiçek n
bunga kembang
(bitki anatomisi) bitkilerin, üreme organlarını ve çoğunlukla bunları çevreleyen taç yapraklarını barındıran, güzel renkli ve güzel kokulu kısımları

çok /ˈt͡ʃoc/ adj
banyak
değer, derece, kemiyet, nicelik, güç, sayı v.s. bakımından büyük ve aşırı olan

çok /ˈt͡ʃoc/ adv
amat
aşırı şekilde, fazla

çorba /t͡ʃoɾ.ˈba/ n
sup
(yemekler) sebze, tahıl, et v.s. ile hazırlanan sıcak, sulu içecek

çoğul /t͡ʃo.ˈ‿ul/ n
bentuk jamak
(dil bilimi) çokluk

çözüm /t͡ʃø.ˈzym/ n
solusi
Problemin çözülmesinden alınan sonuç

çıkmak /t͡ʃɯc.ˈmac/ v
luar
ayrılmak, sıyrılmak
olmak, oluşmak, teşekkül etmek
berangkat
bitmek, büyümek, sürmek
berjalan-jalan
(sosyoloji) flört etmek

ölü dil /ø.ˈɫy diɫ/ n
bahasa mati
(dil bilimi) Günümüzde kullanılmayan, konuşulmayan, elimizde yalnızca belgeleri olan dil.

örnek /øɾ.ˈnec/ n
contoh
benzeri yapılacak olan, benzetilmek istenen şey, model
bir düşünceyi, kuralı, gözlemi veya savı desteklemek ve açıklamak amacıyla ileri sürülen söz, yapılan davranış, misal
bir şeyin benzeri, kopyası, tıpkısı
durum ve niteliği benimsenmeye değer kimse veya şey
(anatomi, biyoloji, botanik, üretim) incelemek veya denemek üzere insan ve hayvan vücudunun, bitkinin veya nesnenin herhangi bir yerinden alınan doku parçası
(kimya) bir maddenin bütün özelliklerini içeren küçük bölümü

üfürükçü /y.fy.ɾyk.ˈt͡ʃy/ n
dukun
okuyup üfleyerek hastalıkları iyileştirdiğine inanılan kimse

ümit /y.ˈmit/ n
harapan
ümit etmekten doğan emniyet hissi

ümitsizlik /y.mit.siz.ˈɫic/ n
keputusasan
ümitsiz olma hâli

üniversite /y.ni.veɾ.si.ˈte/ n
universitas
(mimarlık, öğretim) bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim, öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan bir yükseköğretim kurumu

üç /ˈyt͡ʃ/ adj
tiga
(sayılar) ikiden sonra dörtten önce gelen sayma sayısı

üçgen n
segitiga
(geometri) üç kenarı olan geometrik şekil

İngiliz [ˈɪɲ.ɟɪ.lɪz] pn
orang Inggris
(milliyetler) İngiltere halkından olan kimse

İngilizce [ɪn.ɡɪ.ˈɫɪz.dʒɛ] pn
bahasa Inggris bahasa inggris
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinden İngiltere'de ve biraz farklı şekliyle Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Kanada ve İngiliz uygarlığını benimsemiş olan ülkelerde kullanılan, İngilizlerin konuştuğu dil

İrlandaca /iɾ.ˈlan.da.d͡ʒa/ pn
Irlandia
(diller) İrlandalıların konuştuğu dil

İskoç İngilizcesi /ˈis.koˈt͡ʃ in.ɡi.ɫiz.d͡ʒe.si/ pn
dua
(diller) Eski İngilizce'nin kuzey lehçelerinden türemiş, bir zamanlar İskoçya'nın bâzı yörelerinde, şimdi ise özellikle orta ve kuzeydoğu ve güney bölgelerinde konuşulan, İngilizceye yakın bir Cermen dili

İslâm /is.ˈɫam/ pn
Islam
(İbrahimî din) Allah’ın insanlara İslâm Peygamberi vasıtasıyla gönderdiğine inanılan İbrahimî din.

İslâmcılık /is.ɫam.d͡ʒɯ.ˈlɯc/ pn
islamisme
(İslâm) İslâmcı olma hâli.

İstanbul /is.ˈtan.bul/ pn
Istambul
(belediyeler) büyükşehir belediyesi
(şehirler) Marmara Bölgesi'nde yer alan, (2000 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre) Türkiye'nin en büyük şehri ve en büyük ili

İsviçre /is.ˈvit͡ʃ.ɾe/ pn
Swiss
(ülkeler) Orta Avrupa’da Alp Dağları'nda yer alan ve denize kıyısı bulunmayan bir ülke

İzlanda /iz.ˈlan.da/ pn
Islandia
(ülkeler) Kuzey Atlas Okyanusu'nda bir ada ülkesi

ıkınmak v
dorong
Herhangi bir nedenle soluğunu içinde tutarak kendini zorlamak.
Kabızlık veya doğum sırasında kasları zorlayarak soluğunu tutmak.

ırk /ˈɯɾk/ n
ras
(sosyoloji) irsî olarak ortak fizikî ve fizyolojik özelliklere sahip insanlar topluluğu

ısınmak /ɯ.sɯn.ˈmac/ v
memanaskan
(mecaz) yadırgamaz olmak, hoşlanır olmak, alışmak, benimsemek

ışık /ɯ.ˈʃɯc/ n
cahaya
(optik) sıcak bir kaynaktan çıkan, dalga boyu 400-750 nm olup gözle görülebilen elektromanyetik dalga

ışıl ışıl /ɯ.ˈʃɯl ɯ.ʃɯl/ adj
brilian
ışıltılı, parıltılı

ışıl ışıl /ɯ.ˈʃɯl ɯ.ʃɯl/ adv
brilian
parlak ve titrek ışık saçarak

şablon /ʃab.ɫon/ n
templat
Değişik alanlarda düzeltme, belirleme, ölçme, denetleme işlerinde kullanılan ve işlevine göre yapısı değişen cihaz
Üzerindeki harf ve şekillerin çevre çizgileri kalem ucu girecek biçimde oyuk olan, bu çizgilerden kalemle istenilen biçim elde edilen, metal ya da plastikten cetvel
(mecaz) Körü körüne, üzerinde hiç düşünmeden onaylanan, öykünülen, çok kez yinelendiğinden kabul görmüş, basmakalıp örnek

şahin /ʃaː.ˈhin/ n
elang
(atmacagiller) Atmacagillerden (Accipitridae) 50-55 cm uzunluğunda, Avrupa ve Asya'nın çalılık, dağ ve ormanlarında yaşayan yırtıcı kuş.

şahıs /ʃa.ˈhɯs/ n
orang
(dil bilimi) kişi
(primatlar) kişi, zat

şair /ʃaː.ˈˤiɾ/ n
penyair
(edebiyat bilimi, meslekler) şiir söyleyen veya yazan kimse

şap /ˈʃap/ n
tawas
(kimya) Alüminyum ve potasyum sülfatından veya amonyum alüminyum sülfatından oluşan, sıcak suda eriyen, tadı buruk, antiseptik tuz.

şarap /ʃa.ˈɾap/ n
anggur minum
(alkollü içecekler) üzüm veya başka meyve sularını türlü yöntemlerle mayalandırarak elde edilen alkollü içki

şehir /ʃe.ˈhiɾ/ n
kota
(yerleşim birimleri) Nüfusunun çoğu ticaret, sanayi, hizmet veya yönetimle ilgili işlerle uğraşan, genellikle tarımsal etkinliklerin olmadığı yerleşim alanı

şehir devleti /ʃe.ˈhiɾ dev.ɫe.ti/ n
negara kota
(tarih) Genellikle bir tane şehirden, kasabalar ve köylerden meydana gelen, kendi içinde ve dışında siyasal ve ekonomik olarak bağımsız, bir hükümdar tarafından ya da Cumhuriyet rejimi ile yönetilen bağımsız bir devlet.

şerit /ʃe.ˈɾit/ n
jalur
(kumaş) dar, uzun dokuma veya kumaş parçası

şey /ˈʃej/ n
barang benda
eşya, hâl, iş, madde, olay, söz v.s.'nin yerine kullanılan, belirsiz mânâsı olan bir kelime

şiir /ʃi.ˈiɾ/ n
puisi
Burada herkes kendi gönlünden olduğu kadar bu tabiatın içinden gelen bir şiiri dinler. — A. Ş. Hisar

şirket [ʃiɾ.cʰɛt̪] n
perusahaan
(hukuk, ekonomi) iktisadî ve sosyal birleşme sonunda meydana gelen işletme

şömine n
perapian
(yangın, mimarlık) odalarda, genellikle duvar kenarlarında tuğla veya taştan yapılmış, bacası olan yer, ocak