awy ˈavɨ suffix
sk
…modyfikujący znaczenie przymiotnika, wskazujący na istnienie słabszej relacji znaczeniowej (nieco, trochę, podobny do)
øs
(chemia, chemiczny) (przestarzałe, przestarzały) …tworzący nazwy kationów metali o stopniu utlenienia niższym od kationów, których nazwa kończy się przyrostkiem -owy
(chemia, chemiczny) …tworzący nazwy kwasów o stopniu utlenienia atomu centralnego niższym od kwasów, których nazwa kończy się przyrostkiem -owy

ek ɛk suffix
g
tworzy zdrobnienia rzeczowników rodzaju męskiego

fobia ˈfɔbʲja suffix
fobi
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś

grafia suffix
grafi
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracją

ista suffix
ist
tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu

izm ism̥ suffix
ism
…tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami

logia ˈlɔɟja suffix
logi
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nauką

ość ɔɕʨ̑ suffix
het
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną

sk suffix
sk
… tworzący nazwę miejscowości
… tworzący rzeczowniki rodzaju męskiego

AIDS ɛjts n
aids
(medycyna, medyczny) nabyty zespół niewydolności immunologicznej;

Aaron aˈːrɔ̃n pn
Aron
(biblijny) postać biblijna, brat Mojżesza;
imię męskie;

Abchazja apˈxazʲja pn
Abkhasia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;

Abdiasz pn
Obadias
(biblijny) postać biblijna, prorok;

Abel ˈabɛl pn
Abel
imię męskie;

Abidżan abʲˈiʤ̑ãn ˈabʲiʤ̑ãn pn
Abidjan
(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rządu Wybrzeża Kości Słoniowej;

Abisynia ˌabʲiˈsɨ̃ɲja pn
Abessinia
(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;

Abisynka ˌabʲiˈsɨ̃nka n
abessinierinne
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Abisynii

Abisyńczyk ˌabʲiˈsɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
abessinier
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii

Abraham abˈraxãm pn
Abraham
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Abruzja abˈruzʲja pn
Abruzzo
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych Włoszech nad Morzem Adriatyckim;

Adam ˈadãm pn
Adam
imię męskie;
(biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;

Adelajda ˌadɛˈlajda pn
Adeleide
imię żeńskie;

Adolf ˈadɔlf pn
Adolf
imię męskie;

Adonis aˈdɔ̃ɲis pn
Adonis
(mitologia grecka) urodziwa postać mitologiczna, ukochany Afrodyty;

Adria ˈadrʲja pn
Adriaterhavet
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;

Adrian ˈadrʲjãn pn
Adrian
imię męskie;

Adriatyk aˈdrʲjatɨk pn
Adriaterhavet
(zobacz) Morze Adriatyckie

Adżaria pn
Adsjaria
(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, leżąca nad Morzem Czarnym;

Afganistan ˌavɡãˈɲistãn pn
Afghanistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;

Afganka avˈɡãŋka n
afghaner
obywatelka Afganistanu

Afgańczyk avˈɡãj̃n͇ʧ̑ɨk n
afghaner
obywatel Afganistanu

Afryka ˈafrɨka pn
Afrika
(geografia, geograficzny) trzeci pod względem wielkości kontynent na Ziemi;

Afryka Południowa pn
Sørlige Afrika
(geografia, geograficzny) region Afryki obejmujący południową część tego kontynentu;

Afrykanin ˌafrɨˈkãɲĩn n
afrikaner
mieszkaniec Afryki

Agata aˈɡata pn
Ågot
imię żeńskie;

Aggeusz pn
Haggai
(biblijny) Księga Aggeusza;
imię męskie;

Agnieszka aɟˈɲɛʃka pn
Agnes
imię żeńskie;

Aisne pn
Aisne
(geografia, geograficzny) (administracja) departament w północnej Francji;
(geografia, geograficzny) rzeka we Francji, lewy dopływ rzeki Oise;

Akra ˈakra pn
Accra
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Ghany;

Akropol aˈkrɔpɔl pn
Akropolis
(geografia, geograficzny) wzgórze w Atenach;

Akwizgran aˈkfʲizɡrãn pn
Aachen
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;

Alandczyk n
ålending
mieszkaniec Wysp Alandzkich

Alaska aˈlaska pn
Alaska
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;

Albania alˈbãɲja pn
Albania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;

Albanka alˈbãŋka n
Albansk
kobieta narodowości albańskiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii

Albańczyk alˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
albaner
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości albańskiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii

Albert ˈalbɛrt pn
Albert
imię męskie;

Alberta alˈbɛrta pn
Alberta
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Albi pn
Albi
(geografia, geograficzny) miejscowość na południu Francji, na północny wschód od Tuluzy;

Albin ˈalbʲĩn pn
Albin
imię męskie;

Aldebaran ˌaldɛˈbarãn pn
Aldebaran
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;

Aleksander ˌalɛˈksãndɛr pn
Aleksander Alexander
imię męskie;

Aleksandra ˌalɛˈksãndra pn
Alexandra
(mitologia grecka) (zobacz) Kasandra
imię żeńskie;

Aleksandria ˌalɛˈksãndrʲja pn
Alexandria
(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie leżące nad brzegiem Morza Śródziemnego;

Aleppo aˈlɛpːɔ pn
Aleppo
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;

Alessandria pn
Alexandria
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);

Aleuta n
aleut
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski

Alfred ˈalfrɛt pn
Alfred
imię męskie;

Algier ˈalʲɟɛr pn
Alger
(geografia, geograficzny) stolica Algierii;

Algierczyk alʲˈɟɛrʧ̑ɨk n
algerier
obywatel Algierii

Algieria alʲˈɟɛrʲja pn
Algerie
(geografia, geograficzny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;

Alicja aˈlʲiʦ̑ʲja pn
Alice
imię żeńskie;

Allah ˈalːax pn
Allah
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w islamie;

Alpy ˈalpɨ pn
Alpene
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;

Alpy Górnej Prowansji pn
Alpes-de-Haute-Provence
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Nadmorskie pn
Alpes-Maritimes
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alpy Wysokie pn
Hautes-Alpes
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Alzacja alˈzaʦ̑ʲja pn
Alsace
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;

Amanda ãˈmãnda pn
Amanda
imię żeńskie;

Amazonka ˌãmaˈzɔ̃nka pn
Amazonaselva
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej;

Amelia ãˈmɛlʲja pn
Amalie
imię żeńskie;

Ameryka ãˈmɛrɨka pn
Amerika
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki

Ameryka Południowa ãˈmɛrɨka ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sør-Amerika
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej;

Ameryka Północna ãˈmɛrɨka puwˈnɔʦ̑na pn
Nord-Amerika
(geografia, geograficzny) kontynent położony na półkulach: północnej i zachodniej;

Ameryka Środkowa ãˈmɛrɨka ɕrɔtˈkɔva pn
Mellom-Amerika
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;

Amerykaniec n
yankee
(wariant) (lekceważąco, lekceważący) mieszkaniec Ameryki, zwłaszcza Stanów Zjednoczonych

Amerykanin ˌãmɛrɨˈkãɲĩn n
amerikaner
mieszkaniec Ameryki – kontynentu

Amerykanka ˌãmɛrɨˈkãnka n
amerikaner
obywatelka Stanów Zjednoczonych

Amman ˈãmːãn pn
Amman
(geografia, geograficzny) stolica Jordanii;

Amon ˈãmɔ̃n pn
Amon
bóg egipski;
imię męskie;

Amos ˈãmɔs pn
Amos
(biblijny) postać biblijna, prorok;
imię męskie

Amsterdam ãmˈstɛrdãm pn
Amsterdam
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;

Amur ˈãmur pn
Amur
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Azji;

Anapa pn
Anapa
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;

Anatolia ˌãnaˈtɔlʲja pn
Anatolia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;

Andaluzja ˌãndaˈluzʲja pn
Andalucía
(geografia, geograficzny) kraina w południowej Hiszpanii

Andora ãnˈdɔra pn
Andorra
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;

Andorczyk ãnˈdɔrʧ̑ɨk n
andorraner
obywatel Andory

Andrea ãnˈdrɛa pn
Andrej
imię męskie

Andromacha pn
Andromakhe
(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;

Andromeda ˌãndrɔ̃ˈmɛda pn
Andromeda
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;
imię żeńskie;

Andrzej ˈãnḍʒɛj pn
Anders
imię męskie;

Andy ˈãndɨ pn
Andes
(geografia, geograficzny) góry w Ameryce Południowej;

Angara pn
Angara
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Jeniseju, wypływa z jeziora Bajkał;

Angelika pn
Angelica Angelika
imię żeńskie;

Angielka ãŋʲˈɟɛlka n
Engelskmann
kobieta narodowości angielskiej

Anglia ˈãŋɡlʲja pn
England
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii

Anglik ˈãŋɡlʲik n
engelskmann
mężczyzna narodowości angielskiej

Angola ãŋˈɡɔla pn
Angola
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Angolczyk ãŋˈɡɔlʧ̑ɨk n
angolaner
obywatel Angoli

Anguilla pn
Anguilla
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;

Aniela ãˈɲɛla pn
Angela
imię żeńskie;

Anioł Stróż ˈãɲɔw ˈstruʃ n
skytsengel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;

Ankara ãŋˈkara pn
Ankara
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Turcji;

Anna ˈãnːa pn
Anna
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Antananarywa ˌãntãnãnaˈrɨva pn
Antananarivo
(geografia, geograficzny) stolica Madagaskaru;

Antares ãnˈtarɛs pn
Antares
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;

Antarktyda ˌãntarkˈtɨda pn
Antarktis Antarktika
(geografia, geograficzny) kontynent, na którym znajduje się biegun południowy;

Antarktyka ãnˈtarktɨka pn
Antarktis
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;

Antigua i Barbuda ˌãntʲiˈɡu<sup>w</sup>a ˌi‿barˈbuda pn
Antigua og Barbuda
(geografia, geograficzny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;

Antoni ãnˈtɔ̃ɲi pn
Anton
imię męskie;

Antonia ãnˈtɔ̃ɲja pn
Antonie
imię żeńskie;

Antonina ˌãntɔ̃ˈɲĩna pn
Antonie
imię żeńskie;

Antwerpia ãntˈfɛrpʲja pn
Antwerpen
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Antyle Holenderskie ãnˈtɨlɛ ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲcɛ pn
De nederlandske Antillene
(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;

Anzelm ˈãw̃zɛlm pn
Anselm
imię męskie;

Apeniny ˌapɛ̃ˈɲĩnɨ pn
Apenninene
(geografia, geograficzny) łańcuch górski we Włoszech;

Apulia pn
Puglia
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w południowych Włoszech;

Arab ˈarap n
araber
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości arabskiej;

Arabia aˈrabʲja pn
Arabia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;

Arabia Saudyjska aˈrabʲja sawˈdɨjska pn
Saudi-Arabia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;

Arabka aˈrapka n
araber
kobieta pochodzenia arabskiego, wywodząca się z jednego z krajów świata arabskiego

Aragonia ˌaraˈɡɔ̃ɲja pn
Aragón
(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w północnej Hiszpanii

Archangielsk arˈxãŋʲɟɛlsk pn
Arkhangelsk
(geografia, geograficzny) miasto w północnej części europejskiej Rosji;

Archimedes ˌarxʲĩˈmɛdɛs pn
Arkimedes
(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;

Ardeny pn
Ardennes
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est;

Ares ˈarɛs pn
Ares
(mitologia grecka) bóg wojny;

Argentyna ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃na pn
Argentina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Argentynka ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃ŋka n
Argentina
obywatelka Argentyny

Argentyńczyk ˌarɡɛ̃nˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
argentiner
obywatel Argentyny

Ariadna arʲˈjadna pn
Ariadne
imię żeńskie;

Ariel ˈarʲjɛl pn
Ariel
imię męskie;
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
(biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu

Arkadia arˈkadʲja pn
Arkadia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na Półwyspie Peloponeskim

Arktyka ˈarktɨka pn
Arktis
(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczający biegun północny;

Armenia arˈmɛ̃ɲja pn
Armenia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Armeńczyk arˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
armener
obywatel Armenii

Armoryka pn
Armorica
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;

Aron ˈarɔ̃n pn
Aron
imię męskie;

Artur ˈartur pn
Arthur
imię męskie;

Aruba aˈruba pn
Aruba
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;

Arystoteles ˌarɨstɔˈtɛlɛs pn
Aristoteles
(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,

Asbiest pn
asbest
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierdłowskim, położone na Uralu;

Asklepios asˈklɛpʲjɔs pn
Asklepios
(mitologia grecka) bóg sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrzały, brodaty mężczyzna w długiej szacie, trzymający w ręce laskę owiniętą wężem, utożsamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, córki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;

Astrachań aˈstraxãɲ pn
Astrakhan
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części europejskiej Rosji, położone nad Wołgą, stolica obwodu;

Asturia pn
Asturias
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo

Asyria aˈsɨrʲja pn
Assyria
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii;

Atena aˈtɛ̃na pn
Athene
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;

Ateny aˈtɛ̃nɨ pn
Aten Athen
(geografia, geograficzny) stolica współczesnej Grecji;

Atina pn
Aten
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum;
imię żeńskie

Atlantyk aˈtlãntɨk pn
Atlanterhavet
(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki

Attyka pn
Attika
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;

Augsburg ˈawɡzburk pn
Augsburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

August ˈawɡust pn
august
imię męskie;

Augusta awˈɡusta pn
Augusta
imię żeńskie;

Auksztota pn
Auksjtaitia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie w dorzeczu górnego Niemna, kolebka państwa litewskiego;

Aurora awˈrɔra pn
Aurora
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 94, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1867 r.;
(mitologia rzymska) bogini zorzy porannej, brzasku i świtu, utożsamiana z grecką Eos;
imię żeńskie;

Australia awˈstralʲja pn
Australia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;
(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;

Australia Zachodnia pn
Vest-Australia
(geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;

Australijczyk ˌawstraˈlʲijʧ̑ɨk n
australier
mieszkaniec, obywatel Australii

Australijka ˌawstraˈlʲijka n
australier
mieszkanka, obywatelka Australii

Austria ˈawstrʲja pn
Østerrike
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Austriaczka awstrʲˈjaʧ̑ka n
østers
mieszkanka lub obywatelka Austrii

Austriak ˈawstrʲjak n
østerriker
mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austro-Węgry ˌawstrɔ‿ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Østerrike-Ungarn
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Awinion aˈvʲĩɲɔ̃n pn
Avignon
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji nad Rodanem;

Azerbejdżan ˌazɛrˈbɛjʤ̑ãn pn
Aserbajdsjan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;

Azerbejdżanin ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãɲĩn n
aserbajdsjaner
mieszkaniec lub obywatel Azerbejdżanu

Azerbejdżanka ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãŋka n
aserbajdsjansk
mieszkanka lub obywatelka Azerbejdżanu

Azja ˈazʲja pn
Asia
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi;

Azja Mniejsza ˈazʲja ˈmʲɲɛ̇jʃa pn
Lilleasia
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;

Azja Południowo-Wschodnia n
Sørøst-Asia
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;

Azja Zachodnia pn
Vest-Asia
(geografia, geograficzny) region Azji wyróżniany w geografii historycznej i politycznej;

Azjata aˈzʲjata n
asiat
mieszkaniec kontynentu azjatyckiego

Azjatka aˈzʲjatka n
asiat
mieszkanka Azji

Azory aˈzɔrɨ pn
Azorene
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;

Ałuszta pn
Alusjta
(geografia, geograficzny) miejscowość wypoczynkowa na Krymie;

Baba Jaga ˈbaba ˈjaɡa n
Baba Jaga
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać baśniowa wyobrażana jako brzydka starucha; uosobienie zła

Babilon baˈbʲilɔ̃n pn
Babylon
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

Badenia-Wirtembergia ˌbadɛ̃ɲa‿vʲirtɛ̃mˈbɛrʲɟja pn
Baden-Wurttemberg
(geografia, geograficzny) kraj związkowy w południowej części Niemiec

Bagdad ˈbaɡdat pn
Bagdad
(geografia, geograficzny) stolica Iraku;

Bahamczyk baˈxãmʧ̑ɨk n
bahaman
obywatel Bahamów

Bahamy baˈxãmɨ pn
Bahamas
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;

Bahrajn ˈbaxrajn pn
Bahrain
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

Bahrańczyk baxˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
bahrainar
obywatel Bahrajnu

Baku ˈbaku pn
Baku
(geografia, geograficzny) stolica Azerbejdżanu;

Bali pn
Bali
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich;

Bandżul ˈbãn͇ʤ̑ul pn
Banjul
(geografia, geograficzny) stolica Gambii;

Bangkok ˈbãŋkːɔk pn
Bangkok
(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;

Bangladesz bãŋɡˈladɛʃ pn
Bangladesh
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Banglijczyk n
bangladeshar
obywatel Bangladeszu

Baran ˈbarãn pn
Væren
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Barbados barˈbadɔs pn
Barbados
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

Barbara barˈbara pn
Barbro
imię żeńskie;

Barcelona ˌbarʦ̑ɛˈlɔ̃na pn
Barcelona
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

Bari bari pn
Bari
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

Barnaba barˈnaba pn
Barnabas
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Bartłomiej bartˈwɔ̃mʲjɛ̇j pn
Bartolomeus
imię męskie;

Bask bask n
basker
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

Baskijka baˈsʲcijka n
baskisk
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

Bastia pn
Bastia
(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

Baszkir n
basjkirsk
członek narodu Baszkirów

Bawaria baˈvarʲja pn
Bayern
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bazylea ˌbazɨˈlɛa pn
Basel
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;

Bałkany bawˈkãnɨ pn
Balkan
(geografia, geograficzny) region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

Bałtyk ˈbawtɨk n
Østersjøen
(geografia, geograficzny) Morze Bałtyckie

Beata bɛˈata pn
Beate
imię żeńskie;

Beduin bɛˈdu<sup>j</sup>ĩn n
beduin
(etnografia, etnograficzny) członek koczowniczych lub półkoczowniczych plemion krajów arabskich;

Bejrut ˈbɛjrut pn
Beirut
(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;

Belg bɛlk n
belgier
obywatel Belgii

Belgia ˈbɛlʲɟja n
Belgia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;

Belgijka bɛlʲˈɟijka n
belgiar
obywatelka Belgii

Belgrad ˈbɛlɡrat pn
Beograd
stolica Serbii;

Belial pn
Belial
(biblijny) jeden z upadłych aniołów w judaizmie i chrześcijaństwie;

Belize bɛˈlʲizɛ pn
Belize
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;

Belizeńczyk ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
belizer
obywatel Belize

Beludżystan pn
Balutsjistan
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w południowo-zachodnim Pakistanie;
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Azji;

Belzebub pn
Beelsebul
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;

Benedykt bɛ̃ˈnɛdɨkt pn
Bendik
imię męskie;

Benedykta ˌbɛ̃nɛˈdɨkta pn
Benedikte
imię żeńskie;

Beneluks bɛ̃ˈnɛluks pn
Benelux
(geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;

Beniamin bɛ̃ˈɲjãmʲĩn pn
Benjamin
imię męskie;

Benin ˈbɛ̃ɲĩn pn
Benin
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Benińczyk bɛ̃ˈɲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
beniner
obywatel Beninu

Berber ˈbɛrbɛr n
berber
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;

Bergamo pn
Bergamo
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii;

Berlin ˈbɛrlʲĩn pn
Berlin
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Niemiec;

Bermudy bɛrˈmudɨ pn
Bermuda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);

Bernard ˈbɛrnart pn
Bernhard
imię męskie;

Berno ˈbɛrnɔ pn
Bern
(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;
(geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

Besarabia pn
Bessarabia
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;

Betlejem bɛˈtlɛjɛ̃m pn
Betlehem
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Palestyny;

Bhutan ˈbutãn pn
Bhutan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;

Bhutańczyk buˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
bhutaner
obywatel Bhutanu

Bianka ˈbʲjãŋka pn
Bianca
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Urana;
imię żeńskie;

Białorusin ˌbʲjawɔˈruɕĩn n
hviterusser
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi

Białorusinka ˌbʲjawɔruˈɕĩŋka n
kviterussa
kobieta lub dziewczyna narodowości białoruskiej, obywatelka Białorusi, mieszkanka Białorusi

Białoruś bʲjaˈwɔruɕ n
Hviterussland Kviterussland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Biblia ˈbʲiblʲja n
Bibelen bibel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;

Birma ˈbʲirma pn
Burma
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Bizancjum bʲiˈzãnʦ̑ʲjũm pn
Bysants
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;
termin stosowany przez nowożytnych historyków na określenie cesarstwa bizantyńskiego/cesarstwa bizantyjskiego

Bliski Wschód ˈblʲisʲci ˈfsxut pn
Midtøsten
(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i południowo-zachodniej Azji;

Bliźnięta blʲiʑˈɲɛ̃nta pn
Tvillingene
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Boliwariańska Republika Wenezueli pn
Den bolivianske republikken Venezuela
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wenezueli

Boliwia bɔˈlʲivʲja pn
Bolivia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;

Boliwijczyk ˌbɔlʲiˈvʲijʧ̑ɨk n
bolivianer
obywatel Boliwii

Bolonia bɔˈlɔ̃ɲja pn
Bologna
(geografia, geograficzny) miasto położone między Padem a Apeninami w północnych Włoszech;

Bolzano pn
Bolzano
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech w regionie Trydent-Górna Adyga;

Bombaj ˈbɔ̃mbaj pn
Mumbai
(geografia, geograficzny) miasto w Indiach;

Bonawentura ˌbɔ̃navɛ̃nˈtura pn
Bonaventura
imię męskie;

Bordeaux bɔrˈdɔ pn
Bordeaux
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania;

Bosfor ˈbɔsfɔr pn
Bosporos
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;

Boston ˈbɔstɔ̃n pn
Boston
(geografia, geograficzny) nazwa kilku miast, miejscowości (i tym podobne, i temu podobne);

Botnik Południowy pn
Bottenhavet
(geografia, geograficzny) południowa część Zatoki Botnickiej na Bałtyku;

Botswana bɔtsˈfãna pn
Botswana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Botswańczyk bɔtsˈfãj̃n͇ʧ̑ɨk n
botswaner
obywatel Botswany

Bośnia i Hercegowina ˈbɔɕɲa ˌi‿xɛrʦ̑ɛɡɔˈvʲĩna pn
Bosnia og Hercegovina Bosnia-Hercegovina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;

Bośniak ˈbɔɕɲak n
bosnier
mieszkaniec Bośni, obywatel Bośni i Hercegowiny

Boże Narodzenie ˈbɔʒɛ ˌnarɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ pn
jul
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;

Brabancja Północna pn
Nord-Brabant
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;

Brandenburg ˈbrãndɛ̃nburk pn
Brandenburg
(geografia, geograficzny) (skrót, skrótowiec, skrótowo) Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;

Brandenburgia pn
Brandenburg
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Bratysława ˌbratɨˈswava pn
Bratislava
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Słowacji;

Brazylia braˈzɨlʲja pn
Brasil
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Brazylijczyk ˌbrazɨˈlʲijʧ̑ɨk n
brasilianer
obywatel Brazylii

Brema ˈbrɛ̃ma pn
Bremen
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

Brenna ˈbrɛ̃nːa n
Brandenburg
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prasłowiańska twierdza nad Hawelą w Brandenburgii;

Bretania brɛˈtãɲja pn
Bretagne
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Bretonka n
bretonsk
mieszkanka Bretanii

Bretończyk n
bretonsk
mieszkaniec Bretanii

Brugia pn
Brugge
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Bruksela bruˈksɛla pn
Brussel
(geografia, geograficzny) stolica Belgii;

Brunei brũˈnɛji pn
Brunei
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Brunejczyk brũˈnɛjʧ̑ɨk n
bruneier
obywatel Brunei

Brygida brɨˈɟida pn
Birgitte
imię żeńskie;

Brytyjczyk brɨˈtɨjʧ̑ɨk n
brite
obywatel Wielkiej Brytanii

Brytyjskie Wyspy Dziewicze brɨˈtɨjsʲcɛ ˈvɨspɨ ʥ̑ɛˈvʲiʧ̑ɛ pn
Britiske Jomfruøyer
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;

Bryzgowia pn
Breisgau
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;

Budapeszt buˈdapɛʃt pn
Budapest
(geografia, geograficzny) (administracja) (urzędowy) stolica Węgier;

Budda ˈbudːa n
Buddha
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) założyciel buddyzmu;

Budziszyn buˈʥ̑iʃɨ̃n pn
Bautzen
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Bukareszt buˈkarɛʃt pn
Bucureşti
(geografia, geograficzny) stolica Rumunii;

Burgas pn
Burgas
(geografia, geograficzny) miasto w Bułgarii nad Morzem Czarnym;

Burgundia burˈɡũndʲja pn
Burgund
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;

Buriacja burʲˈjat͡s.ja pn
Burjatia
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

Burkina Faso burʲˈcĩna ˈfasɔ pn
Burkina Faso
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;

Burundi buˈrũndʲi pn
Burundi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Bułgar ˈbuwɡar n
bulgarer
człowiek narodowości bułgarskiej, obywatel Bułgarii, mieszkaniec Bułgarii

Bułgaria buwˈɡarʲja pn
Bulgaria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;

Bułgarka buwˈɡarka n
bulgar
kobieta lub dziewczyna narodowości bułgarskiej, obywatelka Bułgarii, mieszkanka Bułgarii

Bydgoszcz ˈbɨdɡɔʃʧ̑ pn
Bydgoszcz
(geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;

Byk bɨk pn
Tyren
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii ˈbɨwa ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃ska rɛˈpublʲika ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲji pn
Tidligere Jugoslaviske Republikk Makedonia
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ

Bóg buk n
Gud Herre
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej;

Bóg Ojciec pn
Gud Fader
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: pierwsza osoba Trójcy Świętej;

COBOL ˈkɔbɔl acronym
COBOL
(informatyka, informatyczny) język programowania, stworzony pod koniec lat 50. XX wieku, przeznaczony do zastosowań przemysłowo-handlowych;

Canberra pn
Canberra
(geografia, geograficzny) stolica Australii;

Cannes pn
Cannes
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrzeżu;

Caracas kaˈrakas pn
Caracas
(geografia, geograficzny) stolica Wenezueli;

Carcassonne pn
Carcassonne
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Francji, w Oksytanii

Casablanca pn
Casablanca
(geografia, geograficzny) największe miasto Maroka;

Celina ʦ̑ɛˈlʲĩna pn
Celine
imię żeńskie;

Cerber ˈʦ̑ɛrbɛr pn
Kerberos
(mitologia grecka) trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

Ceres ˈʦ̑ɛrɛs pn
Ceres
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;
(mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

Cesarstwo Rzymskie ʦ̑ɛˈsarstfɔ ˈʒɨ̃msʲcɛ pn
Romerriket
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego;

Chad pn
Tsjad
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) stereotypowy przystojny, młody mężczyzna, mający powodzenie, ale niezbyt rozgarnięty intelektualnie, obiekt kpin w memach
anglosaskie imię męskie

Chanuka n
hanukka
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;

Charon ˈxarɔ̃n pn
Kharon
(mitologia, mitologiczny) przewoźnik dusz zmarłych występujący w mitologii greckiej i etruskiej;
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;

Chartum ˈxartũm pn
Khartoum
(geografia, geograficzny) stolica Sudanu;

Cheronea ˌxɛrɔ̃ˈnɛa pn
Khaironeia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Cheroneja ˌxɛrɔ̃ˈnɛja pn
Khaironeia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;

Chetyta n
hettittisk
(starożytność) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Chicago pn
Chicago
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Chile ˈʧ̑ʲilɛ pn
Chile
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Chilijczyk ʧ̑ʲiˈlʲijʧ̑ɨk n
chilen
obywatel Chile

Chimera xʲĩˈmɛra pn
Kimære
(mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;

Chinka ˈxʲĩŋka n
Kinesisk
kobieta lub dziewczyna narodowości chińskiej, obywatelka lub mieszkanka Chin

Chiny ˈxʲĩnɨ pn
Kina
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Chittyta n
hettittisk
(starożytność) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Chińczyk ˈxʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
kineser
obywatel Chin
osoba narodowości chińskiej;

Chińska Republika Ludowa ˈxʲĩj̃ska rɛˈpublʲika luˈdɔva pn
Folkerepublikken Kina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;

Chopior pn
Khopjor
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, lewy dopływ Donu;

Chorwacja xɔrˈvaʦ̑ʲja n
Kroatia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;

Chorwat ˈxɔrvat n
kroat
człowiek narodowości chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji

Chorwatka xɔrˈvatka n
kroat
kobieta lub dziewczyna narodowości chorwackiej, obywatelka Chorwacji, mieszkanka Chorwacji

Chrystus ˈxrɨstus pn
Kristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł, przydomek Jezusa z Nazaretu;

Cremona pn
Cremona
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, położone w Lombardii, na lewym brzegu Padu, stolica prowincji Cremona (1.2);

Cygan ˈʦ̑ɨɡãn n
sigøyner
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości cygańskiej (romskiej);

Cypr ʦ̑ɨpr̥ pn
Kypros
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego;
(geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;

Cypryjczyk ʦ̑ɨˈprɨjʧ̑ɨk n
kypriot
obywatel Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cypryjka ʦ̑ɨˈprɨjka pn
kypriot
obywatelka Cypru (Republiki Cypryjskiej)

Cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl pn
Passeren
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów na niebie południowym;

Czad ʧ̑at pn
Tsjad
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;

Czarnobyl pn
Tsjernobyl
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;

Czarnogóra ˌʧ̑arnɔˈɡura n
Montenegro
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;

Czarnogórzanin ˌʧ̑arnɔɡuˈʒãɲĩn n
montenegriner
obywatel Czarnogóry

Czarnogórzec ˌʧ̑arnɔˈɡuʒɛʦ̑ n
montenegriner
człowiek narodowości czarnogórskiej, obywatel Czarnogóry, mieszkaniec Czarnogóry

Czech ʧ̑ɛx n
tsjekker
osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;

Czechosłowacja ˌʧ̑ɛxɔswɔˈvaʦ̑ʲja pn
Tsjekkoslovakia
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;

Czechy ˈʧ̑ɛxɨ pn
Tsjekkia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;

Czeczenia ʧ̑ɛˈʧ̑ɛ̃ɲja pn
Tsjetsjenia
(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Czeczenka n
tsjetsjensk
członkini narodu Czeczenów

Czelabińsk ʧ̑ɛˈlabʲĩj̃sk pn
Tsjeljabinsk
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;

Czerwony Krzyż ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ ˈkʃɨʃ pn
Røde Kors
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;

Czeszka ˈʧ̑ɛʃka n
tsjekkisk
osoba płci żeńskiej narodowości czeskiej, obywatelka Czech, mieszkanka Czech

Częstochowa ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈxɔva pn
Częstochowa
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Polski;

DNA dɛ‿ɛ̃n‿ˈa acronym
DNA
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;

Dagestan daˈɡɛstãn n
Dagestan
(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dakar ˈdakar pn
Dakar
(geografia, geograficzny) stolica Senegalu;

Daleki Wschód daˈlɛci ˈfsxut pn
Det fjerne østen
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;

Dalmacja dalˈmaʦ̑ʲja pn
Dalmatia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;

Damaszek dãˈmaʃɛk pn
Damaskus
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Syrii;

Dania ˈdãɲja pn
Danmark
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Daniel ˈdãɲɛl pn
Daniel
imię męskie;

Dariusz ˈdarʲjuʃ pn
Dareios
imię męskie;

Dawid ˈdavʲit pn
David
imię męskie;

Delfin ˈdɛlfʲĩn pn
Delfinen
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór na niebie w pobliżu równika;

Delta Rodanu pn
Bouches-du-Rhône
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;

Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki pn
Den demokratiske sosialistiske republikk Sri Lanka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sri Lanki jako państwa

Diana ˈdʲjãna pn
Diana
(mitologia rzymska) bogini łowów i przyrody, utożsamiana z grecką Artemidą;
imię żeńskie;

Diogenes dʲjɔˈɡɛ̃nɛs pn
Diogenes
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników;
imię męskie;

Dionizos dʲjɔ̇̃ˈɲizɔs pn
Dionysos
(mitologia grecka) bóg latorośli winnej, wina, mistycznego szału, ekstazy, wesołości, sił witalnych natury i form scenicznych, utożsamiany z rzymskim Liberem;

Dionizy dʲjɔ̇̃ˈɲizɨ pn
Dennis
imię męskie;

Dniepr dʲɲɛpr̥ pn
Dnepr
(geografia, geograficzny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;

Dolna Normandia pn
Basse-Normandie
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji;

Dolna Saksonia pn
Niedersachsen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;

Dominik dɔ̃ˈmʲĩɲik pn
Dominica
imię męskie;

Dominika ˌdɔ̃mʲĩˈɲika pn
Dominica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;

Dominikana ˌdɔ̃mʲĩɲiˈkãna pn
Den dominikanske republikk
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Drawa pn
Drava
(geografia, geograficzny) rzeka w północnych Włoszech, południowej Austrii, wschodniej Słowenii i północnej Chorwacji, stanowi część granicy chorwacko-węgierskiej, prawy dopływ Dunaju ;

Drezno ˈdrɛznɔ pn
Dresden
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;

Droga Mleczna ˈdrɔɡa ˈmlɛʧ̑na pn
Melkeveien
(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie

Dubaj ˈdubaj pn
Dubai
(geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie;
(geografia, geograficzny) stolica Dubaju (1.1);

Dublin ˈdublʲĩn pn
Dublin
(geografia, geograficzny) stolica Irlandii;

Duch Święty ˈduxʲ ˈɕfʲjɛ̃ntɨ pn
Den heilage ande
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;

Dunaj ˈdũnaj pn
Donau
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Dunka ˈdũŋka n
danske
kobieta lub dziewczyna narodowości duńskiej lub obywatelka Danii

Duszanbe duˈʃãnbɛ pn
Dusjanbe
(geografia, geograficzny) stolica Tadżykistanu;

Duńczyk ˈdũj̃n͇ʧ̑ɨk n
danske
człowiek narodowości duńskiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii

Dzietrzych ˈʥ̑ɛṭʃɨx pn
dirk
(staropolski) imię męskie

Dzień Zakochanych ˈʥ̑ɛ̇̃ɲ ˌzakɔˈxãnɨx n
Sankt Valentins dag
święto zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu św. Walentego, patrona zakochanych) głównie w Ameryce Północnej, Australii i Europie Zachodniej

Dżalalabad pn
Jalalabad
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul;

Dżibuti ʤ̑ʲiˈbutʲi pn
Djibouti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1);

E-mail pn
sende epost
(informatyka, informatyczny) protokół internetowy przesyłania korespondencji;

Edgar ˈɛdɡar pn
Edgar
imię męskie;

Edward ˈɛdvart pn
Edvard
imię męskie;

Edynburg ɛˈdɨ̃nburk pn
Edinburgh
(geografia, geograficzny) stolica Szkocji,

Edyta ɛˈdɨta pn
Edit
imię żeńskie;

Efez pn
Efesos
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto w Azji Mniejszej;

Egipcjanin ˌɛɟipˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
egypter
mieszkaniec Egiptu

Egipcjanka ˌɛɟipˈʦ̑ʲjãŋka n
egyptisk
mieszkanka Egiptu

Egipt ˈɛɟipt pn
Egypt
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;

Eklezjastes pn
Preikaren
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) Księga Koheleta
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;

Ekwador ɛˈkfadɔr pn
Ecuador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;

Elbrus ˈɛlbrus pn
Elbrus
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Kaukazu;

Eleonora ˌɛlɛɔ̃ˈnɔra pn
Eleonora
imię żeńskie;

Elfryda pn
Elfrid
imię żeńskie;

Elizjum pn
Elyséepalasset
(mitologia grecka) raj, miejsce pośmiertnej egzystencji przeznaczone dla ludzi dobrych;

Elsynor pn
Helsingør
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Helsingør

Elżbieta ɛlʒˈbʲjɛta pn
Elisabeth
imię żeńskie;

Emanuel ˌɛ̃mãˈnu<sup>w</sup>ɛl pn
Immanuel
imię męskie;

Emilia ɛ̃ˈmʲilʲja pn
Emilie
imię żeńskie;

Emma ˈɛ̃mːa pn
Emma
imię żeńskie;

Emmanuel ˌɛ̃mːãˈnu<sup>w</sup>ɛl pn
Immanuel
imię męskie;

Epir pn
Epirus
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;

Erato ɛˈratɔ pn
Erato
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 62, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1860 r.;
(mitologia grecka) driada i wieszczka z Arkadii; kapłanka Pana;
(mitologia grecka) muza poezji miłosnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Erfurt ˈɛrfurt pn
Erfurt
(geografia, geograficzny) miasto w centralnej części Niemiec, stolica Turyngii;

Eryk ˈɛrɨk pn
Erik
imię męskie;

Erytrea ˌɛrɨˈtrɛa pn
Eritrea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;

Erywań ɛˈrɨvãɲ pn
Jerevan
(geografia, geograficzny) stolica Armenii;

Estera ɛˈstɛra pn
Ester
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Estonia ɛˈstɔ̃ɲja pn
Estland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Estonka ɛˈstɔ̃ŋka n
estisk
kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej, obywatelka Estonii

Estończyk ɛˈstɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
ester estlender
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii

Etiopczyk ɛˈtʲjɔpʧ̑ɨk n
etiopier
obywatel Etiopii

Etiopia ɛˈtʲjɔpʲja pn
Etiopia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Etiopka ɛˈtʲjɔpka n
etiopisk
obywatelka Etiopii

Etrusk ˈɛtrusk n
etrusker
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Etruska ɛˈtruska n
etruskisk
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.

Eufrat ˈɛwfrat pn
Eufrat
(geografia, geograficzny) rzeka w Azji, przepływa przez Turcję, Syrię i Irak;

Eupatoria pn
Eupatoria
(geografia, geograficzny) miasto na Krymie, port nad Morzem Czarnym;

Eurazja ɛwˈrazʲja n
Eurasia
(geografia, geograficzny) największy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europę i Azję;

Europa ɛwˈrɔpa pn
Europa
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;
(mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;

Europa Południowa n
Syd-Europa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na południe od Europy Środkowej

Europa Północna n
Nord-Europa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na północ od Europy Środkowej

Europa Wschodnia n
Øst-Europa
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;

Europa Zachodnia ɛwˈrɔpa zaˈxɔdʲɲa pn
Vest-Europa
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;

Europa Środkowa ɛwˈrɔpa ɕrɔtˈkɔva pn
Mellom-Europa Sentral-Europa
(geografia, geograficzny) region w centralnej Europie;

Europejczyk ˌɛwrɔˈpɛjʧ̑ɨk n
europear
mieszkaniec Europy

Euterpe ɛwˈtɛrpɛ pn
Evterpe
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 27, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1853 r.;
(mitologia grecka) muza poezji lirycznej i gry na aulosie, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Ewa ˈɛva pn
Eva
(biblijny) biblijne imię pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;
imię żeńskie;

Ezdrasz ˈɛzdraʃ pn
Esra
imię męskie;

Ezechiel ɛˈzɛxʲjɛl pn
Esekiel
imię męskie;

Ezop ˈɛzɔp pn
Æsop
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;

Fabian ˈfabʲjãn pn
Fabians
imię męskie;

Facebook pn
facebook
(informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) internetowy serwis społecznościowy;

Falklandy falkˈlãndɨ pn
Falklandsøyene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag Falklandów (1.1);

Federacja Rosyjska ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja rɔˈsɨjska pn
Den russiske føderasjon
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji

Federalna Demokratyczna Republika Etiopii pn
Den føderale demokratiske republikken Etiopia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii

Feliks ˈfɛlʲiks pn
Felix
imię męskie;

Fenicjanin ˌfɛ̃ɲiˈʦ̑ʲjä̃ɲĩn n
føniker
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Fenicji

Fenicjanka ˌfɛ̃ɲiˈʦ̑ʲjãŋka n
føniker
(historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Fenicji

Feniks ˈfɛ̃ɲiks pn
føniks
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Ferdynand fɛrˈdɨ̃nãnt pn
Ferdinand
imię męskie;

Fez fɛs pn
Fez
(geografia, geograficzny) miasto w Maroku;

Fidżi ˈfʲiʤ̑ʲi pn
Fiji
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Filadelfia ˌfʲilaˈdɛlfʲja pn
Philadelphia
(geografia, geograficzny) miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania;

Filemon fʲiˈlɛ̃mɔ̃n pn
Filemon
imię męskie;

Filip ˈfʲilʲip pn
Filip
imię męskie;

Filipiny ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ pn
Filippinene
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Fin fʲĩn n
finne
człowiek narodowości fińskiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii

Finka ˈfʲĩnka n
finsk
(etnografia, etnograficzny) kobieta narodowości fińskiej lub obywatelka Finlandii

Finlandia fʲĩnˈlãndʲja pn
Finland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;

Fionia pn
Fyn
(geografia, geograficzny) wyspa Danii, położona między Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią;

Flamand n
flamlender
mężczyzna narodowości flamandzkiej

Flandria ˈflãndrʲja pn
Flandern
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii;
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii

Flora ˈflɔra pn
Flora
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 8;
(mitologia rzymska) bogini wiosny, kwiatów, roślinności w stadium kwitnienia i wszystkiego co rozkwita, utożsamiana z grecką nimfą Chloris;
imię żeńskie;

Florencja flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲja pn
Firenze
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech;

Florencjusz pn
Firenze
imię męskie;

Florentyna pn
Firenze
imię żeńskie;

Fobos ˈfɔbɔs pn
Phobos
(astronomia, astronomiczny) większy i bliższy z dwóch księżyców Marsa;

Franche-Comté n
Franche-Comté
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;

Franciszek frãɲˈʨ̑iʃɛk pn
Frans
imię męskie;

Francja ˈfrãnʦ̑ʲja n
Frankrike
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;

Francuz ˈfrãnʦ̑us n
franskmann
człowiek narodowości francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji

Francuzka frãnˈʦ̑uska n
franskmenn
kobieta lub dziewczyna narodowości francuskiej, obywatelka Francji

Freja ˈfrɛja pn
Frøya
nordycka bogini z rodu wanów asgardskich, bóstwo wegetacji, miłości, płodności, magii i wojny;
imię żeńskie

Fryderyk frɨˈdɛrɨk pn
Fredrik
imię męskie;

Fryzja pn
Frisland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;

Fryzyjka n
frisisk
(etnografia, etnograficzny) mieszkanka Fryzji

Gabon ˈɡabɔ̃n pn
Gabon
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gabriel ˈɡabrʲjɛl pn
Gabriel
imię męskie;

Gagauzja pn
Gagauzia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii;

Gaja ˈɡaja pn
Gaia
(mitologia grecka) kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi;

Galia ˈɡalʲja pn
Gallia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie

Galicia pn
Galicia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii

Galicja ɡaˈlʲiʦ̑ʲja pn
Galicia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

Galilea ˌɡalʲiˈlɛa pn
Galilea
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

Galisyjczyk n
galisisk
mieszkaniec Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

Galisyjka n
galisisk
mieszkanka Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

Gambia ˈɡãmbʲja pn
Gambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gambijczyk ɡãmˈbʲijʧ̑ɨk n
gambier
obywatel Gambii

Gandawa ɡãnˈdava pn
Gent
(geografia, geograficzny) miasto w Belgii;

Ganges ˈɡãŋɡɛs pn
Ganges
(geografia, geograficzny) rzeka w Indiach;

Garonna ɡaˈrɔ̃nːa pn
Garonne
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-zachodniej Francji;

Gałacz pn
Galați
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju;

Gdańsk ɡdãj̃sk pn
Gdańsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Polsce, stolica województwa pomorskiego;

Gdynia ˈɡdɨ̃ɲa pn
Gdynia
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;

Geldria pn
Gelderland
(geografia, geograficzny) (administracja) największa prowincja Holandii, jej stolicą jest Arnhem;

Gelendżyk pn
Gelendzjik
miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, popularny kurort na kaukaskim wybrzeżu Morza Czarnego;

Genesis pn
Første Mosebok
(biblijny) Księga Rodzaju

Genewa ɡɛ̃ˈnɛva pn
Genève
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;
(administracja) (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;

Genua ɡɛ̃ˈnu<sup>w</sup>a pn
Genova
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, stolica regionu Liguria;

Georgia pn
Georgia
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;

Germania ɡɛrˈmãɲja pn
Tyskland
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna nazwa ziem na wschód od Renu i na północ od Dunaju;

Germanin n
tyskar
(etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy;

Gertruda ɡɛrˈtruda pn
Gjertrud
imię żeńskie;

Getynga pn
Göttingen
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Ghana ˈɡãna pn
Ghana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Akrze;

Gibraltar ɟiˈbraltar pn
Gibraltar
(geografia, geograficzny) skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego

Gioconda pn
Mona Lisa
(sztuka) kobieta sportretowana na słynnym obrazie Leonarda da Vinci

Goa pn
Goa
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;

Gomora pn
Gomorra
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;

Gornoałtajsk pn
Gorno-Altajsk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, stolica Republiki Ałtaju;

Grecja ˈɡrɛʦ̑ʲja pn
Hellas
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Greczynka ɡrɛˈʧ̑ɨ̃nka n
Hellener
osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

Grek ɡrɛk n
greker
człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grenada ɡrɛ̃ˈnada pn
Grenada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Grenadyjczyk ˌɡrɛ̃naˈdɨjʧ̑ɨk n
grenadier
obywatel Grenady

Grenadyny pn
Grenadinene
(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich położonych między wyspami Saint Vincent i Grenadą;

Grenlandia ɡrɛ̃nˈlãndʲja pn
Grønland
(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

Grenoble pn
Grenoble
(geografia, geograficzny) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Gruzin ˈɡruʑĩn n
georgiar
osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji

Gruzja ˈɡruzʲja pn
Georgia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Grzegorz ˈɡʒɛɡɔʃ pn
Gregers
imię męskie;

Guam ˈɡu<sup>w</sup>ãm pn
Guam
(geografia, geograficzny) wyspa w Oceanii;

Guernsey pn
Guernsey
(geografia, geograficzny) wyspa w Europie;

Gujana ɡuˈjãna pn
Guyana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

Gujana Francuska ɡuˈjãna frãnˈʦ̑uska pn
Fransk Guyana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;

Guria pn
Guria
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji

Gwadelupa ˌɡvadɛˈlupa pn
Guadeloupe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;

Gwatemala ˌɡvatɛ̃ˈmala pn
Guatemala
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;

Gwatemalczyk ˌɡvatɛ̃ˈmalʧ̑ɨk n
guatamalaner
obywatel Gwatemali

Gwatemalka ˌɡvatɛ̃ˈmalka n
guatemalan
obywatelka Gwatemali

Gwinea ɡvʲĩˈnɛa pn
Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;
(geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;

Gwinea Bissau ɡvʲĩˈnɛa ˈbʲisːaw pn
Guinea-Bissau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;

Gwinea Równikowa ɡvʲĩˈnɛa ˌruvʲɲiˈkɔva pn
Ekvatorial-Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Gwinejczyk ɡvʲĩˈnɛjʧ̑ɨk n
ekvatorialguineaner
obywatel Gwinei Równikowej

Góra Stołowa ˈɡura stɔˈwɔva pn
Bordet
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Góry Skaliste ˈɡurɨ skaˈlʲistɛ pn
Rocky Mountains
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w Ameryce Północnej;

Góry Skandynawskie pn
Kjølen
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w zachodniej i północnej części Półwyspu Skandynawskiego, ciągnący się wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, na terytorium Norwegii, Szwecji i częściowo Finlandii;

HIV xʲif acronym
hiv
(medycyna, medyczny) wirus wywołujący AIDS;

Habakuk pn
Habakuk
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

Hadrian ˈxadrʲjãn pn
Adrian
imię męskie;

Haga ˈxaɡa pn
Haag
(geografia, geograficzny) miasto w Holandii;

Haitańczyk ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
haitiar
obywatel Haiti

Haiti xaˈ<sup>j</sup>itʲi pn
Haiti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;

Halle ˈxalɛ pn
hall
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej części Niemiec, w Saksonii-Anhalcie, położone nad Soławą;

Hamburg ˈxãmburk pn
Hamburg
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;

Hanna ˈxãnːa pn
Hanna
imię żeńskie;

Hanower pn
Hannover
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii;

Hawaje xaˈvajɛ pn
Hawaii
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;

Hebrajczyk n
hebraisk
(biblijny) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim

Helena xɛˈlɛ̃na pn
Helene
(oficjalnie) (urzędowy) imię żeńskie;

Hellen n
Hellener
inne określenie Greka, nazwa używana zwłaszcza w odniesieniu do starożytności

Helsinki xɛlˈsʲĩnʲci pn
Helsingfors
(geografia, geograficzny) stolica Finlandii;

Henryk ˈxɛ̃nrɨk pn
Henrik
imię męskie;

Henryka xɛ̃nˈrɨka pn
Henrikke
imię żeńskie;

Hesja ˈxɛsʲja n
Hessen
(geografia, geograficzny) kraj związkowy i kraina historyczna w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Wiesbaden;

Hetyta n
hettittisk
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;

Hezbollah xɛzˈbɔlːax n
Hizbollah
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów;

Hiady ˈxʲjadɨ pn
Hyadene
(astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Hindus ˈxʲĩndus n
inder
obywatel Indii

Hiob xʲjɔp pn
Job
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Hispanoameryka pn
Hispanoamerika
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) hiszpańskojęzyczne kraje Ameryki;

Hiszpan ˈxʲiʃpãn n
spanjol spanier
człowiek narodowości hiszpańskiej, obywatel Hiszpanii, mieszkaniec Hiszpanii

Hiszpania xʲiʃˈpãɲja pn
Spania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;

Hiszpanka xʲiʃˈpãnka n
spansk
kobieta lub dziewczyna narodowości hiszpańskiej, obywatelka Hiszpanii, mieszkanka Hiszpanii

Hokkaido n
Hokkaido
(geografia, geograficzny) wyspa nad Oceanem Spokojnym, druga pod względem wielkości wyspa Japonii;

Holandia xɔˈlãndʲja pn
Nederland Holland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Holandia Południowa pn
Zuid-Holland
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;

Holandia Północna pn
Noord-Holland
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem;

Holender xɔˈlɛ̃ndɛr n
nederlender
człowiek narodowości holenderskiej, obywatel Holandii, mieszkaniec Holandii

Holenderka ˌxɔlɛ̃nˈdɛrka n
nederlandsk
kobieta lub dziewczyna narodowości holenderskiej, obywatelka Holandii, mieszkanka Holandii

Homer ˈxɔ̃mɛr pn
Homer
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;

Honduras xɔ̃nˈduras pn
Honduras
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Hongkong ˈxɔ̃ŋkːɔ̃ŋk pn
Hongkong
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;

Hugo ˈxuɡɔ pn
Hugo
imię męskie;

Hugon pn
Hugo
imię męskie;

Hun n
hun
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek koczowniczego ludu, który ok. 370 r. najechał Europę;

Hydra ˈxɨdra pn
Hydra
(astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie;
(astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona;
(mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę;
Vannslangen
(geografia, geograficzny) główne miasto na wyspie Hydra (1.4)
(geografia, geograficzny) wyspa należąca do archipelagu Wysp Sarońskich;

Hypnos ˈxɨpnɔs pn
Hypnos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie snu utożsamiany z rzymskim Somnusem;
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 14827;

ISIS n
ISIS
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Państwo Islamskie

Ida ˈida pn
Ida
imię żeńskie;

Imperium Rzymskie pn
Romerriket
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego

Indiana ĩnˈdʲjãna pn
Indiana
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych ze stolicą w Indianapolis;

Indianin ĩnˈdʲjä̃ɲĩn n
indiansk
czerwonoskóry, rdzenny mieszkaniec obu Ameryk, zaliczany do rasy żółtej;

Indie ˈĩndʲjɛ pn
India
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Indie Zachodnie pn
Karibia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) zbiorcza nazwa wysp leżących między Morzem Karaibskim a Oceanem Atlantyckim;

Indonezja ˌĩndɔ̃ˈnɛzʲja pn
Indonesia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;

Indonezyjczyk ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjʧ̑ɨk n
indonesisk
obywatel Indonezji

Ingeborga pn
Embjörg
imię żeńskie;

Ingria pn
Ingermanland
kraina historyczna leżąca nad brzegiem Zatoki Fińskiej, na południe od Karelii a na wschód od Estonii, obecnie w granicach administracyjnych Rosji

Internet ĩnˈtɛrnɛt pn
Internett
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa;

Io ˈi<sup>j</sup>ɔ pn
Io
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 85;
(mitologia grecka) kapłanka Hery w Argos, córka Inachosa, jedna z kochanek Zeusa;
(astronomia, astronomiczny) trzeci co do wielkości księżyc Jowisza;

Irak ˈirak pn
Irak
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Irakijczyk ˌiraˈcijʧ̑ɨk n
iraker
obywatel Iraku

Iran ˈirãn pn
Iran
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Irańczyk iˈrãj̃n͇ʧ̑ɨk n
iraner
obywatel Iranu

Irena iˈrɛ̃na pn
Iren Irene
imię żeńskie;

Iris ˈirʲis pn
Iris
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 7;
(mitologia grecka) bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów do ludzi;

Irkuck pn
Irkutsk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Irlandczyk irˈlãnṭʧ̑ɨk n
ire
osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; (także, też) mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandia irˈlãndʲja pn
Irland Republikken Irland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Irlandia Północna irˈlãndʲja puwˈnɔʦ̑na pn
Nord-Irland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;

Iryda iˈrɨda pn
Iris
imię żeńskie;

Iryjczyk n
ire
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Irlandii pochodzenia celtyckiego

Islamska Republika Iranu pn
Den islamske republikk Iran
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa

Islandczyk isˈlãnṭʧ̑ɨk n
islending
człowiek narodowości islandzkiej, obywatel Islandii, mieszkaniec Islandii

Islandia isˈlãndʲja pn
Island
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;

Islandka isˈlãntka n
islending
kobieta lub dziewczyna narodowości islandzkiej, obywatelka Islandii

Itaka iˈtaka pn
Ithaka
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;

Iwona iˈvɔ̃na pn
Yvonne
imię żeńskie;

Iworyjczyk ˌivɔˈrɨjʧ̑ɨk n
ivorian
obywatel Wybrzeża Kości Słoniowej

Izaak iˈzaːk pn
Isak
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Izabela ˌizaˈbɛla pn
Isabella
imię żeńskie;

Izajasz iˈzajaʃ pn
Esaias
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion biblijnych;

Izrael izˈraɛl pn
Israel
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;

Izraelczyk ˌizraˈɛlʧ̑ɨk n
israeler
obywatel lub mieszkaniec współczesnego państwa Izrael

Izraelita ˌizraɛˈlʲita n
israeler
(starożytność) przedstawiciel narodu żydowskiego w epoce Starego Testamentu;

Iżewsk pn
Izjevsk
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Udmurcji, położona nad rzeką Iż, dopływem Kamy;

Iżora pn
Izjora
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Newy;

J jɔt ˈlʲistʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈjãna ˌɛvãŋˈɡɛlʲja ˈvɛdwuc ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈjãna abbreviation
N.N.
= (biblijny) Ewangelia według świętego Jana

Jadwiga jadˈvʲiɡa pn
Hedvig
imię żeńskie;

Jakub ˈjakup pn
Jakob
imię męskie;
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów;

Jakób pn
Jakob
(historia, historyczny, historycznie) Jakub

Jamajczyk jãˈmajʧ̑ɨk n
jamaicaner
obywatel Jamajki

Jamajka jãˈmajka pn
Jamaica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo położone na Jamajce (1.1)
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;

Jan jãn pn
Johannes Johan
imię męskie;

Jan Kowalski n
Ola Nordmann
ktoś typowy, przeciętny, anonimowy obywatel

Jan Mayen ˈjãn ˈmajɛ̃n pn
Jan Mayen
(geografia, geograficzny) wyspa w Arktyce, należąca do Norwegii;

Jangcy pn
Chang Jiang
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) najdłuższa rzeka Chin i Azji;

Janina jä̃ˈɲĩna pn
Johanna
imię żeńskie;

Jankes n
yankee
(pogardliwie, pogardliwy) albo (żartobliwie) Amerykanin

Janus ˈjãnus pn
Janus
(mitologia, mitologiczny) staroitalski bóg o dwóch twarzach;
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Japonia jaˈpɔ̃ɲja pn
Japan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Japonka jaˈpɔ̃nka n
japansk
kobieta lub dziewczyna narodowości japońskiej, obywatelka, mieszkanka Japonii

Japończyk jaˈpɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
japaner
osoba narodowości japońskiej, obywatel, mieszkaniec Japonii

Jawa ˈjava pn
Java
(geografia, geograficzny) wyspa z Dżakartą (stolicą Indonezji);

Jałta ˈjawta pn
Jalta
(geografia, geograficzny) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;

Jekaterynburg pn
Jekaterinburg
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;

Jemen ˈjɛ̃mɛ̃n pn
Jemen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;

Jemeńczyk jɛ̃ˈmɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
jemenitt
obywatel Jemenu

Jena ˈjɛ̃na pn
Jena
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, nad rzeką Soławą;

Jenisej jɛ̇̃ˈɲisɛj pn
Jenisej
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Jeremiasz jɛˈrɛ̃mʲjaʃ pn
Jeremias
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jerozolima ˌjɛrɔzɔˈlʲĩma ˌjɛrɔˈzɔlʲĩma pn
Jerusalem
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;

Jeruzalem jɛˈruzalɛ̃m pn
Jerusalem
(podniośle) (geografia, geograficzny) Jerozolima;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny synonim nieba, miejsca przebywania z Bogiem w przyszłym życiu;

Jerycho jɛˈrɨxɔ pn
Jeriko
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;

Jerzy ˈjɛʒɨ pn
Jørgen Georg
imię męskie;

Jesse ˈjɛsːɛ pn
Isai
(biblijny) postać biblijna;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jessentuki pn
Jessentuki
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji, w Kraju Stawropolskim, na przedgórzu Wielkiego Kaukazu;

Jezioro Aralskie jɛ̇ˈʑɔrɔ aˈralsʲcɛ pn
Aralsjøen
(geografia, geograficzny) zanikające, bezodpływowe, słone jezioro w Kazachstanie i Uzbekistanie;

Jezioro Bodeńskie pn
Bodensjøen
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;

Jezioro Genewskie pn
Genfersjøen
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;

Jezu interjection
Kristus
(potocznie, potoczny) wyraża zdenerwowanie, zdziwienie lub przerażenie

Jezus ˈjɛzus pn
Jesus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) centralna postać chrześcijaństwa;

Jezus Chrystus ˈjɛzus ˈxrɨstus pn
Jesus Kristus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie imię Syna Bożego;

Joachim jɔˈaxʲĩm pn
Joacim
imię męskie;

Joanna jɔˈãnːa pn
Johanna
imię żeńskie;

Joel ˈjɔɛl pn
Joel
(biblijny) Księga Joela;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Jonasz ˈjɔ̃naʃ pn
Jonas
imię męskie;

Jonatan jɔ̃ˈnatãn pn
Jonatan
imię męskie;

Jordan ˈjɔrdãn pn
Jordan
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;

Jordania jɔrˈdãɲa pn
Jordan
(geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Bliskim Wschodzie ze stolicą w Ammanie;

Jowisz ˈjɔvʲiʃ pn
Jupiter
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;

Jozue jɔˈzu<sup>w</sup>ɛ pn
Josva
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Juda ˈjuda pn
Juda
imię męskie; imię biblijne;
(administracja) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo na Bliskim Wschodzie;
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Judea, nazwa krainy;

Judasz pn
Judas
(biblijny) (zobacz) Judasz Iskariota;

Judea juˈdɛa pn
Judea
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;

Judyta juˈdɨta pn
Judith
imię żeńskie;

Jugosławia ˌjuɡɔˈswavʲja pn
Jugoslavia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;

Julia ˈjulʲja pn
Julie
imię żeńskie;

Julian ˈjulʲjãn pn
Julian
imię męskie;

Jutlandia pn
Jylland
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;

Józef ˈjuzɛf pn
Josef
imię męskie;

Józefina ˌjuzɛˈfʲĩna pn
Josefine
imię żeńskie;

Jędrzej ˈjɛ̃nḍʒɛj pn
Andrej
imię męskie;

K-pop n
K-pop
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) południowokoreańska odmiana muzyki popularnej inspirowanej stylem zachodnim;

KM ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ ‿ka‿ˈɛ̃m acronym
hk
= (fizyka, fizyczny) koń mechaniczny (jednostka)

Kaaba pn
Kaba
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia w Mekce, najważniejsze miejsce kultu w islamie;

Kabowerdeńczyk ˌkabɔvɛrˈdɛ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
kappverdar
(rzadki, rzadko używany) mieszkaniec Wysp Zielonego Przylądka

Kabul ˈkabul pn
Kabul
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Afganistanu;

Kabylia kaˈbɨlʲja pn
Kabylia
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii

Kachetia pn
Kakheti
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi;

Kaczinka n
Kachin
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej stan Kaczin w północnej Mjanmie;

Kaczor Donald ˈkaʧ̑ɔr ˈdɔ̃nalt pn
Donald Duck
bohater filmów animowanych;

Kadyks ˈkadɨks pn
Cádiz
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Kafarnaum pn
Kapernaum
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kain pn
Kain
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;

Kair ˈka<sup>j</sup>ir pn
Kairo
(geografia, geograficzny) stolica Egiptu;

Kalabria kaˈlabrʲja n
Calabria
(geografia, geograficzny) (administracja) region w południowych Włoszech;

Kalifornia ˌkalʲiˈfɔrʲɲja pn
California
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kaliningrad pn
Kaliningrad
(geografia, geograficzny) (administracja) Królewiec, miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

Kaliopa kaˈlʲjɔpa pn
Kalliope
(mitologia grecka) muza poezji epicznej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Kalkuta kalˈkuta pn
Calcutta
(geografia, geograficzny) miasto w delcie Gangesu w północno-wschodnich Indiach, stolica stanu Bengal Zachodni;

Kalmar ˈkalmar pn
akkar
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;

Kambodża kãmˈbɔʤ̑a pn
Kambodsja
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodżanin ˌkãmbɔˈʤ̑ãɲĩn n
kambodsjaner
mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

Kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n pn
Kameleonen
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Kamerun kãˈmɛrũn pn
Kamerun
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kameruńczyk ˌkãmɛˈrũj̃n͇ʧ̑ɨk n
kamerunar
obywatel lub mieszkaniec Kamerunu

Kamil ˈkãmʲil pn
Kamil
imię męskie;

Kamila kãˈmʲila pn
Camilla
imię żeńskie;

Kampania kãmˈpãɲja pn
Campania
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowych Włoszech;

Kanada kãˈnada pn
Canada
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Kanadyjczyk ˌkãnaˈdɨjʧ̑ɨk n
canadier
obywatel Kanady

Kanał Panamski ˈkãnaw pãˈnãmsʲci n
Panamakanalen
(geografia, geograficzny) sztuczny kanał wodny łączący Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym;

Kanał Sueski ˈkãnaw suˈ<sup>w</sup>ɛsʲci n
Suezkanalen
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;

Kandahar kãnˈdaxar pn
Kandahar
(geografia, geograficzny) miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand;

Kandałaksza pn
Kandalaksja
(geografia, geograficzny) miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1);

Kapadocja pn
Kappadokia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

Kapitol kaˈpʲitɔl pn
Capitol
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) siedziba Kongresu Stanów Zjednoczonych;

Kapsztad ˈkapʃtat pn
Cape Town
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Republice Południowej Afryki;

Kapua kaˈpu<sup>w</sup>a pn
Capua
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, położone na południe od Rzymu nad rzeką Volturno;

Karaczi kaˈraʧ̑ʲi pn
Karachi
(geografia, geograficzny) największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju;

Karaiby ˌkaraˈ<sup>j</sup>ibɨ pn
Karibien
(geografia, geograficzny) rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Karelka n
karelsk
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię;

Karol ˈkarɔl pn
Karl
imię męskie;

Karolina ˌkarɔˈlʲĩna pn
Karoline
imię żeńskie;

Karolina Południowa pn
Sør-Carolina
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych;

Karpaty karˈpatɨ pn
Karpatene
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w środkowej Europie;

Kartagina ˌkartaˈɟĩna pn
Karthago
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

Kartagińczyk ˌkartaˈɟĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
kartagisk
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Kartaginy

Karyntia pn
Kärnten
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

Kaszmir ˈkaʃmʲir pn
Kashmir
(geografia, geograficzny) region na subkontynencie indyjskim

Kaszub ˈkaʃup n
kasjubisk
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel Słowian z północy Polski;

Katalonia ˌkataˈlɔ̃ɲja pn
Catalonia
(geografia, geograficzny) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katalończyk ˌkataˈlɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
katalansk
osoba płci męskiej narodowości katalońskiej, mieszkaniec Katalonii

Katar ˈkatar pn
Qatar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katarzyna ˌkataˈʒɨ̃na pn
Katarina
imię żeńskie;

Katowice ˌkatɔˈvʲiʦ̑ɛ pn
Katowice
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Polsce, stolica województwa śląskiego;

Kaukaz ˈkawkas pn
Kaukasus
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w zachodniej Azji;

Kazach ˈkazax n
kazakh
osoba narodowości kazachskiej;

Kazachstan kaˈzaxstãn pn
Kasakhstan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

Kenia ˈkɛ̃ɲja pn
Kenya
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kenijczyk kɛ̃ˈɲijʧ̑ɨk n
kenyaner
obywatel lub mieszkaniec Kenii

Kercz pn
Kertsj
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na wschodzie Półwyspu Krymskiego, nad Cieśniną Kerczeńską;

Kijów ˈcijuf pn
Kiev Kyiv
(geografia, geograficzny) miasto nad Dnieprem, stolica Ukrainy;

Kineszma pn
Kinesjma
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie iwanowskim, nad Wołgą;

Kirgistan cirʲˈɟistãn pn
Kirgisistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Kiribati ˌcirʲiˈbatʲi pn
Kiribati
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;

Kisłowodzk pn
Kislovodsk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w Kraju Stawropolskim;

Klio ˈklʲi<sup>j</sup>ɔ pn
Kleio
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 84, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1865 r.;
(geografia, geograficzny) grecka wieś w północnej części Lesbos
(mitologia grecka) jedna z nereid, córka Nereusa i Doris
(mitologia grecka) muza historii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
imię żeńskie

Kneset n
Knesset
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament Izraela

Kolonia kɔˈlɔ̃ɲja pn
Köln
(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

Kolumbia kɔˈlũmbʲja pn
Colombia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Kolumbia Brytyjska kɔˈlũmbʲja brɨˈtɨjska pn
Britisk Columbia
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Kolumbijczyk ˌkɔlũmˈbʲijʧ̑ɨk n
colombian
obywatel Kolumbii

Komisja Europejska kɔ̃ˈmʲisʲja ˌɛwrɔˈpɛjska n
Europakommisjonen
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ wykonawczy Unii Europejskiej;

Komory kɔ̃ˈmɔrɨ pn
Komorene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Kompleta n
kompletorium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;

Konakry kɔ̃ˈnakrɨ pn
Conakry
(geografia, geograficzny) stolica Gwinei;

Konfederacja Szwajcarska pn
Det sveitsiske eidssambandet
(oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;

Konfucjusz pn
Confucius
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) chiński filozof;

Kongijczyk kɔ̃ŋʲˈɟijʧ̑ɨk n
kongolesisk
obywatel Demokratycznej Republiki Konga
obywatel Konga

Kongo ˈkɔ̃ŋɡɔ pn
Kongo
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Afryce;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Konrad ˈkɔ̃nrat pn
Conrad
imię męskie;

Konstancja kɔ̃w̃ˈstãnʦ̑ʲja pn
Konstanse
imię żeńskie;

Konstantyn kɔ̃w̃ˈstãntɨ̃n pn
Konstantin
imię męskie;

Konstantyna pn
Konstantin
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Algierii;

Konstantynopol ˌkɔ̃w̃stãntɨ̃ˈnɔpɔl pn
Konstantinopel
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Stambułu;

Kopciuszek pn
Askepott
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

Kopenhaga ˌkɔpɛ̃nˈxaɡa pn
København
(geografia, geograficzny) stolica Danii;

Koran ˈkɔrãn pn
Koranen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga islamu;

Kordoba kɔrˈdɔba n
Córdoba
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

Korea Południowa kɔˈrɛa ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sør-Korea
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Korea Północna kɔˈrɛa puwˈnɔʦ̑na pn
Nord-Korea
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Koreańczyk ˌkɔrɛˈãj̃n͇ʧ̑ɨk n
koreaner
obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

Kornel ˈkɔrnɛl pn
Kornelius
imię męskie;

Korneliusz kɔrˈnɛlʲjuʃ pn
Kornelius
imię męskie;

Kornwalia pn
Cornwall
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;

Kornwalijczyk n
kornisk
mieszkaniec Kornwalii

Korona Południowa kɔˈrɔ̃na ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Den sørlige krone
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów znajdujący się na południowej półkuli nieba;

Korsyka kɔrˈsɨka pn
Korsika
(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

Korsykanin n
Korsika
mieszkaniec Korsyki

Korynt pn
Korint
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo

Kosma ˈkɔsma pn
Kosmas
imię męskie;

Kosowo kɔˈsɔvɔ pn
Kosovo
(geografia, geograficzny) częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kostaryka ˌkɔstaˈrɨka pn
Costa Rica
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Kostarykanin ˌkɔstarɨˈkãɲĩn n
costaricaner
obywatel Kostaryki

Kowno pn
Kaunas
drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Kozak ˈkɔzak n
kosakk
(historia, historyczny, historycznie) członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

Koziorożec ˌkɔʑɔˈrɔʒɛʦ̑ pn
Steinbukken
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Kościan ˈkɔɕʨ̑ãn pn
omkostning
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce;

Kościół ˈkɔɕʨ̑uw pn
kirke
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;

Kraj Basków ˈkraj ˈbaskuf pn
Baskerland
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1);

Kraj Sudetów ˈkraj suˈdɛtuf pn
Sudetenland
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Czechach, sudeckoniemieckie pogranicze Czech zamieszkiwane do 1946 roku przez Niemców sudeckich;

Kraków ˈkrakuf pn
Kraków
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie małopolskim, dawna stolica Polski;

Krasnodar pn
Krasnodar
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;

Krasnojarsk krasˈnɔjarsk pn
Krasnojarsk
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na Syberii, stolica Kraju Krasnojarskiego;

Kreta ˈkrɛta pn
Kreta
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Śródziemnym;

Krym krɨ̃m pn
Krim
(geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;

Krystian ˈkrɨstʲjãn pn
Kristian
imię męskie;

Krystyna krɨˈstɨ̃na pn
Kristine
imię żeńskie;

Krzysztof ˈkʃɨʃtɔf pn
Kristoffer
imię męskie;

Krzysztofor pn
Kristoffer
(rzadki, rzadko używany) imię męskie

Krzyż Południa ˈkʃɨʃ pɔˈwudʲɲa pn
Sørkorset
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów;

Królestwo Bahrajnu pn
Kongedømmet Bahrain
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;

Królestwo Belgii pn
Kongeriket Belgia
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Belgii

Królestwo Norwegii pn
Kongeriket Norge
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Norwegii jako państwa;

Królestwo Szwecji kruˈlɛstfɔ ˈʃfɛʦ̑ʲji pn
Kongeriket Sverige
(geografia, geograficzny) państwo w Europie północnej

Królewiec pn
Kaliningrad
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

Księstwo Andory pn
Fyrstedømmet Andorra
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa

Księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ pn
Månen
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;

Ku Klux Klan n
Ku Klux Klan
(historia, historyczny, historycznie) (społeczny) działające w różnych latach amerykańskie rasistowskie organizacje terrorystyczne;

Kuba ˈkuba pn
Cuba
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach;
(geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;

Kubańczyk kuˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
cubaner kubaner
obywatel Kuby

Kubuś Puchatek ˈkubuɕ puˈxatɛk n
Ole Brumm
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać misia z książek i filmów stworzona przez Alana Alexandra Milne'a;

Kujawy kuˈjavɨ pn
Kujavia
(geografia, geograficzny) kraina w środkowej Polsce;

Kuma pn
Kuma
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji płynąca we wschodniej części Przedkaukazia;

Kura pn
Kura
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka płynąca przez Turcję, Gruzję i Azerbejdżan, uchodzi małą deltą do Morza Kaspijskiego;

Kurdystan pn
Kurdistan
(geografia, geograficzny) górzysta kraina w południowo-zachodniej Azji zamieszkana przez Kurdów;

Kurlandia pn
Kurland
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Łotwy na półwyspie nad Bałtykiem;

Kuwejt ˈkuvɛjt pn
Kuwait
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;
(geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);

Kwedlinburg pn
Quedlinburg
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Quedlinburg, miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;

LGBT acronym
LHBT
= (społeczny) lesbijki, geje, osoby biseksualne i transpłciowe – jako zbiorowość;

LSD ɛl‿ɛz‿ˈdɛ ɛl‿ɛz‿ˈdʲi acronym
sur
organiczny związek chemiczny, psychodelik o silnym działaniu halucynogennym;

La Manche pn
Den engelske kanal
(geografia, geograficzny) kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji;

Lahaur pn
Lahore
(geografia, geograficzny) miasto we wschodnim Pakistanie, stolica prowincji Pendżab;

Lankijczyk lãŋʲˈcijʧ̑ɨk n
srilanker
obywatel Sri Lanki

Laon pn
Laon
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Francji;

Laos ˈlaɔs pn
Laos
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Laotańczyk ˌlaɔˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
laot
obywatel Laosu

Laponia laˈpɔ̃ɲja pn
Laponia
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;

Laponka n
samisk
kobieta narodowości lapońskiej

Latakia pn
Lattakia
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Laura ˈlawra pn
Laura
imię żeńskie;

Laurenty pn
Lars
imię męskie

Lazurowe Wybrzeże ˌlazuˈrɔvɛ vɨˈbʒɛʒɛ pn
Rivieraen
(geografia, geograficzny) region turystyczny w Prowansji, na odcinku wybrzeża Morza Śródziemnego we Francji od Cassis po granicę z Włochami;

Lejda pn
Leiden
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa u wybrzeża Morza Północnego;

Leningrad lɛ̃ˈɲĩŋɡrat pn
Leningrad
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991

Leon ˈlɛɔ̃n pn
Leo
imię męskie;

Lesotho lɛˈsɔtɔ pn
Lesotho
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Leto ˈlɛtɔ pn
Leto
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 68;
(mitologia grecka) matka Apollina i Artemidy;

Lew lɛf pn
Løven
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;

Lewant ˈlɛvãnt pn
Levanten
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);

Lewi pn
Levi
(biblijny) postać biblijna, protoplasta lewitów;

Lhasa ˈlasa pn
Lhasa
(geografia, geograficzny) miasto w Chinach, stolica Tybetańskiego Regionu Autonomicznego;

Liban ˈlʲibãn pn
Libanon
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;

Libańczyk lʲiˈbãj̃n͇ʧ̑ɨk n
libaneser
obywatel Libanu

Liberia lʲiˈbɛrʲja pn
Liberia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libia ˈlʲibʲja pn
Libya
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Libijczyk lʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
libyar
obywatel Libii

Lidia ˈlʲidʲja pn
Lydia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej;
imię żeńskie;

Liechtenstein ˈlixtɛnʂtajn pn
Liechtenstein
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;

Liguria lʲiˈɡurʲja pn
Liguria
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w zachodnich Włoszech;

Lille pn
Lille
(geografia, geograficzny) miasto we Francji;

Lima ˈlʲĩma pn
Lima
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Peru;

Limburgia pn
Limburg
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w południowo-wschodniej Holandii;
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-wschodniej Belgii;
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodnich Niderlandach, obecnie podzielona między Belgię i Holandię;

Lipnik ˈlʲipʲɲik pn
Leipzig
(historia, historyczny, historycznie) dawny majątek w Gdańsku;

Lipsk lʲipsk pn
Leipzig
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, w Saksonii;

Lisek ˈlʲisɛk pn
Reven
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Litwa ˈlʲitfa pn
Litauen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;

Litwin ˈlʲitfʲĩn n
litauer
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości litewskiej, obywatel Litwy, mieszkaniec Litwy

Liwia ˈlʲivʲja pn
Libya
imię żeńskie;

Lizbona lʲizˈbɔ̃na pn
Lisboa
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;

Loara lɔˈara pn
Loire
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
(geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego;

Lombardia lɔ̃mˈbardʲja pn
Lombardia
(geografia, geograficzny) (administracja) region w północnych Włoszech ze stolicą w Mediolanie;

Londyn ˈlɔ̃ndɨ̃n pn
London
(geografia, geograficzny) stolica Wielkiej Brytanii;

Los Angeles pn
Los Angeles
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia;

Lotaryngia ˌlɔtaˈrɨ̃ŋʲɟja pn
Lorraine
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;

Lozanna lɔˈzãnːa pn
Lausanne
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;

Lubeka pn
Lübeck
(geografia, geograficzny) miasto hanzeatyckie, w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn;

Lublana luˈblãna pn
Ljubljana
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Słowenii;

Lublin ˈlublʲĩn pn
Lublin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Lubelszczyzny i województwa lubelskiego;

Lucerna luˈʦ̑ɛrna pn
Luzern
(geografia, geograficzny) (administracja) kanton w Szwajcarii, którego stolicą jest Lucerna (1.1);
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad Jeziorem Czterech Kantonów;

Lucjan ˈluʦ̑ʲjãn pn
Lukian
imię męskie;

Ludwik ˈludvʲik pn
Ludvig
imię męskie;

Luksemburczyk ˌluksɛ̃mˈburʧ̑ɨk n
luxembourgsk
obywatel Luksemburga

Luksemburg luˈksɛ̃mburk pn
Luxembourg Luxemburg
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Lwów lvuf pn
Lviv
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie;

Lyon lʲjɔ̃n pn
Lyon
(geografia, geograficzny) miasto we Francji nad Rodanem i Saoną;

L’Aquila pn
L’Aquila
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;

MILF mʲilf n
MILF
(wulgarnie, wulgaryzm) atrakcyjna kobieta około czterdziestki

MKOl acronym
IOK
= (sport, sportowy) Międzynarodowy Komitet Olimpijski

Macedonia ˌmaʦ̑ɛˈdɔ̃ɲja pn
Makedonia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Maciej ˈmaʨ̑ɛ̇j pn
Mathias
imię męskie;

Madagaskar ˌmadaˈɡaskar pn
Madagaskar
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Madagaskarczyk ˌmadaɡaˈskarʧ̑ɨk n
madagasser
obywatel Madagaskaru

Madryt ˈmadrɨt pn
Madrid
(geografia, geograficzny) stolica Hiszpanii;

Magda ˈmaɡda pn
Grete
imię żeńskie;

Magdalena ˌmaɡdaˈlɛ̃na pn
Magdalena
imię żeńskie;

Magdeburg maɡˈdɛburk pn
Magdeburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

Maghreb ˈmaɡrɛp n
Maghreb
(geografia, geograficzny) region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Magnus ˈmaɡnus pn
Magnus
imię męskie;

Mahomet maˈxɔ̃mɛt pn
Muhammed
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;

Majorka pn
Mallorca
(geografia, geograficzny) największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Majotta maˈjɔtːa n
Mayotte
(geografia, geograficzny) wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

Makau ˈmakaw pn
Macao
(geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

Malachiasz pn
Malaki
(biblijny) imię męskie;

Malawi maˈlavʲi pn
Malawi
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Malawijczyk ˌmalaˈvʲijʧ̑ɨk n
malawiar
obywatel Malawi

Malediwczyk ˌmalɛˈdʲifʧ̑ɨk n
maldiv
obywatel Malediwów

Malediwy ˌmalɛˈdʲivɨ pn
Maldivene
(geografia, geograficzny) państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malezja maˈlɛzʲja pn
Malaysia
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Malgasz pn
madagasser
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec Madagaskaru

Mali ˈmalʲi pn
Mali
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

Malmö ˈmalmɛ pn
Malmö
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Malta ˈmalta pn
Malta
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Maltanka malˈtãŋka n
maltesar
obywatelka Malty

Maltańczyk malˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
Maltesisk
obywatel Malty

Malwiny malˈvʲĩnɨ pn
Falklandsøyane
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;

Mandżuria mãn͇ˈʤ̑urʲja pn
Mandsjuria
(geografia, geograficzny) kraina na północnym wschodzie Chin;

Manitoba ˌmãɲiˈtɔba pn
Manitoba
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Maraton pn
Marathon
miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e.;

Marche pn
Marche
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;

Marcin ˈmarʲʨ̑ĩn pn
Martin
imię męskie;

Marek ˈmarɛk pn
Markus
imię męskie;

Maria ˈmarʲja pn
Maria
imię żeńskie;

Mariany Północne marʲˈjãnɨ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
Nord-Marianene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;

Marokańczyk ˌmarɔˈkãj̃n͇ʧ̑ɨk n
marokkaner
obywatel Maroka

Maroko maˈrɔkɔ pn
Marokko
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;

Marrakesz marˈːakɛʃ pn
Marrakech
(geografia, geograficzny) duże miasto na południu Maroka;

Mars mars pn
Mars
(astronomia, astronomiczny) czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Marsjanin marˈsʲjä̃ɲĩn n
marsboer
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec Marsa

Marsylia marˈsɨlʲja pn
Marseille
(geografia, geograficzny) miasto portowe w południowej części Francji;

Marta ˈmarta pn
Marta
imię żeńskie;

Martyna pn
Martine
imię żeńskie;

Martynika ˌmartɨ̃ˈɲika pn
Martinique
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach

Maryja maˈrɨja pn
Maria
(teologia, teologiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) Matka Boża;

Maryna maˈrɨ̃na pn
Marine
imię żeńskie;

Maskareny pn
Maskarenane
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim, na wschód od Madagaskaru;

Mateusz maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Matteus Mathias
imię męskie;

Matylda maˈtɨlda pn
Mathilde
imię żeńskie;

Mauretania ˌmawrɛˈtãɲja pn
Mauritania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

Mauretańczyk ˌmawrɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
mauritanier
obywatel Mauretanii

Mauritius mawˈrʲitʲjus pn
Mauritius
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;

Mazowsze maˈzɔfʃɛ pn
Masovia
(geografia, geograficzny) kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Mazury pn
Masuria
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce;

Małgorzata ˌmawɡɔˈʒata pn
Margareta Margrethe
imię żeńskie;

Małgośka n
Grete
poufała forma imienia Małgorzata

Małopolska ˌmawɔˈpɔlska pn
Lille-Polen
(geografia, geograficzny) kraina na południu Polski;

Mediolan mɛˈdʲjɔlãn pn
Milano
(geografia, geograficzny) miasto w północnych Włoszech będące stolicą Lombardii;

Meduza pn
Medusa
(mitologia grecka) jedna z gorgon z mitologii grecka, potwór o kobiecej postaci i wężowych włosach, którego spojrzenie miało zabijać;

Mefistofeles pn
Mefistofeles
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) upadły anioł;

Mekka pn
Mekka
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej;

Meklemburgia-Pomorze Przednie pn
Mecklenburg-Vorpommern
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy Niemiec, położony w ich północno-wschodniej części, obejmuje historyczną Meklemburgię i Pomorze Przednie;

Mekong ˈmɛkɔ̃ŋk pn
Mekong
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Azji;

Meksyk ˈmɛksɨk pn
Mexico
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Meksykanin ˌmɛksɨˈkãɲĩn n
meksikaner
obywatel Meksyku

Melanezja ˌmɛlãˈnɛzʲja pn
Melanesia
(geografia, geograficzny) zachodnia część Oceanii;

Melar pn
Mälaren
(geografia, geograficzny) jezioro położone w środkowej Szwecji, na zachód od Sztokholmu;

Melchizedek pn
Melkisedek
(biblijny) imię męskie;

Melpomena ˌmɛlpɔ̃ˈmɛ̃na pn
Melpomene
(mitologia grecka) muza tragedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Merkury mɛrˈkurɨ pn
Merkur
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;

Mesyna pn
Messina
(geografia, geograficzny) miastowe Włoszech położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską;

Metz pn
Metz
(geografia, geograficzny) miasto we Francji;

Mezopotamia ˌmɛzɔpɔˈtãmʲja pn
Mesopotamia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;

Mia pn
Mia
anglosaskie imię żeńskie

Miami maˈjãmʲi pn
Miami
(geografia, geograficzny) duże miasto na Florydzie;

Michał ˈmʲixaw pn
Mikael
imię męskie;

Micheasz pn
Mika
(rzadki, rzadko używany) imię męskie

Michigan pn
Michigan
(geografia, geograficzny) (administracja) stan Stanów Zjednoczonych Ameryki, leżący na Środkowym Zachodzie, w regionie Wielkich Jezior;

Miczuryńsk pn
Mitsjurinsk
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Rosji, w obwodzie tambowskim;

Mikołaj mʲiˈkɔwaj pn
Nils
imię męskie;

Mikronezja ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲja pn
Mikronesia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2);
(geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;

Miluza pn
Mulhouse
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Francji, w Alzacji;

Minorka pn
Menorca
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;

Miriam ˈmʲirʲjãm pn
Miriam
imię żeńskie;

Missouri mʲiˈzurʲi pn
Missouri
(administracja) (geografia, geograficzny) jeden ze stanów w Stanach Zjednoczonych;
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Północnej, prawy dopływ Missisipi;

Mińsk mʲĩj̃sk pn
Minsk
(geografia, geograficzny) stolica Białorusi;

Mjanma pn
Burma
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Południowej Azji, Birma;

Modena mɔˈdɛ̃na pn
Modena
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Modlitwa Pańska pn
Fader vår
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) modlitwa, której Chrystus nauczył apostołów;

Moguncja mɔˈɡũnʦ̑ʲja pn
Mainz
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech nad Renem;

Mojżesz ˈmɔjʒɛʃ pn
Moses
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;
imię męskie;

Mojżeszowy possessiveAdjective
mosaikk
(przestarzałe, przestarzały) (gwara, gwarowe) taki, który należy do Mojżesza

Monachium mɔ̃ˈnaxʲjũm pn
München
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monako mɔ̃ˈnakɔ pn
Monaco
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

Mongolia mɔ̃ŋˈɡɔlʲja pn
Mongolia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;

Mongoł ˈmɔ̃ŋɡɔw n
mongol
obywatel Mongolii, członek nacji mongolskiej

Monika mɔ̃ˈɲika pn
Monika
imię żeńskie;

Montreal mɔ̃nˈtrɛal pn
Montreal
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec;

Montserrat pn
Montserrat
(geografia, geograficzny) masyw górski w Katalonii;
(geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;
klasztor benedyktynów w masywie górskim Montserrat (1.1) w Katalonii;

Morawy mɔˈravɨ pn
Mähren
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;

Morze Adriatyckie ˈmɔʒɛ ˌadrʲjaˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
Adriaterhavet
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;

Morze Azowskie ˈmɔʒɛ aˈzɔfsʲcɛ pn
Asovhavet
(geografia, geograficzny) część Morza Czarnego znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji;

Morze Barentsa ˈmɔʒɛ baˈrɛ̃ntsa pn
Barentshavet
(geografia, geograficzny) morze w Oceanie Arktycznym;

Morze Bałtyckie ˈmɔʒɛ bawˈtɨʦ̑ʲcɛ pn
Østersjøen
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone na szelfie kontynentalnym w północnej Europie;

Morze Białe ˈmɔʒɛ ˈbʲjawɛ pn
Kvitsjøen
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Półwyspem Kolskim a wybrzeżem północnej Rosji;

Morze Czarne ˈmɔʒɛ ˈʧ̑arnɛ pn
Svartehavet
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze na granicy Azji i Europy;

Morze Czerwone ˈmɔʒɛ ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɛ pn
Raudehavet
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Afryką, a Półwyspem Arabskim;

Morze Egejskie ˈmɔʒɛ ːˈɡɛjsʲcɛ pn
Egeer havet
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego;

Morze Irlandzkie ˈmɔʒɛ irˈlãnʦ̑ʲcɛ pn
Irskesjøen
(geografia, geograficzny) morze śródlądowe między Irlandią i Wielką Brytanią;

Morze Karaibskie ˈmɔʒɛ ˌkaraˈ<sup>j</sup>ipsʲcɛ pn
Det karibiske hav
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Kaspijskie ˈmɔʒɛ kasˈpʲijsʲcɛ pn
Kaspihavet
(geografia, geograficzny) bezodpływowe słone jezioro w Azji i Europie;

Morze Martwe ˈmɔʒɛ ˈmartfɛ pn
Dødehavet
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;

Morze Południowochińskie ˈmɔʒɛ ˌpɔwudʲɲɔvɔˈxʲĩj̃sʲcɛ pn
Sørkinahavet
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne w zachodniej części Oceanu Spokojnego;

Morze Północne ˈmɔʒɛ puwˈnɔʦ̑nɛ pn
Nordsjøen
(geografia, geograficzny) morze przy północnych brzegach Europy, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Tyrreńskie ˈmɔʒɛ tɨrˈːɛ̃j̃sʲcɛ pn
Tyrrenhavet
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;

Morze Wattowe pn
vadehavet
(geografia, geograficzny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;

Morze Śródziemne ˈmɔʒɛ ɕrudʲˈʑɛ̃mnɛ pn
Middelhavet
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;

Morze Żółte ˈmɔʒɛ ˈʒuwtɛ pn
Gulehavet
(geografia, geograficzny) odnoga Oceanu Spokojnego między Koreą a wybrzeżem chińskim;

Moskwa ˈmɔskfa pn
Moskva
(geografia, geograficzny) stolica Rosji;

Mount Everest pn
Mount Everest
(geografia, geograficzny) najwyższy szczyt Ziemi, ośmiotysięcznik położony w Himalajach;

Moza ˈmɔza pn
Maas
(geografia, geograficzny) rzeka w Europie;

Mozambijczyk ˌmɔzãmˈbʲijʧ̑ɨk n
mosambiker
obywatel Mozambiku

Mozambik mɔˈzãmbʲik pn
Mosambik
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Mołdawa pn
Moldau
(geografia, geograficzny) rzeka w północno-wschodniej Rumunii, prawy dopływ Seretu;

Mołdawia mɔwˈdavʲja pn
Moldova
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

Mt maˈtɛ<sup>w</sup>uʃ ɛ̃m‿ˈtɛ ˌɛvãŋˈɡɛlʲja ˈvɛdwuc ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˌmatɛˈ<sup>w</sup>uʃa abbreviation
Evangeliet etter Matteus
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ewangelia według świętego Mateusza, Ewangelia Mateusza, Mateusz

Mucha ˈmuxa pn
Moskva
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Murmańsk ˈmurmãj̃sk pn
Murmansk
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego;

Murzyn ˈmuʒɨ̃n n
neger
(etnografia, etnograficzny) człowiek czarnoskóry

Myanmar pn
Burma
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma

Myszka Miki ˈmɨʃka ˈmʲici pn
Mikke Mus
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya;

NATO ˈnatɔ acronym
NATO
Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego;

NN ɛ̃n‿ˈɛ̃n acronym
Ola Nordmann
osoba o niezidentyfikowanej tożsamości

NRD ɛ̃n‿ɛr‿ˈdɛ acronym
DDR
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna

Naddniestrze nadˈdʲɲɛsṭʃɛ pn
Transnistria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;

Nadrenia Północna-Westfalia pn
Nordrhein-Westfalen
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy Niemiec, leżący w ich zachodniej części;

Nadrenia-Palatynat ˌnadrɛ̃ɲa‿palaˈtɨ̃nat pn
Rheinland-Pfalz
(geografia, geograficzny) kraj związkowy Republiki Federalnej Niemiec;

Nahum pn
Nahum
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię męskie;

Nairobi ˌna<sup>j</sup>iˈrɔbʲi pn
Nairobi
(geografia, geograficzny) stolica Kenii;

Nalczyk pn
Naltsjik
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, stolica Republiki Kabardyjsko-Bałkarskiej;

Namibia nãˈmʲibʲja pn
Namibia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Namibijczyk ˌnãmʲiˈbʲijʧ̑ɨk n
namibier
obywatel Namibii

Namur pn
Namur
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1);
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;

Nancy pn
Nancy
(geografia, geograficzny) miasto nad rzeką Meurthe we wschodniej Francji;

Nankin ˈnãŋʲcĩn pn
Nanjing
(geografia, geograficzny) miasto w Chinach, port nad dolną Jangcy, dawna stolica;

Nantes pn
Nantes
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;

Narwa pn
Narva
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);

Natalia naˈtalʲja pn
Natalie
imię żeńskie;

Natalis pn
jul
(rzadki, rzadko używany) imię męskie

Natanael ˌnatãˈnaɛl pn
Natanael
(rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion biblijnych;

Nauru naˈ<sup>w</sup>uru pn
Nauru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);

Nauruańczyk ˌna<sup>w</sup>uruˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk n
nauruer
obywatel Nauru

Nawakszut naˈvakʃut pn
Nouakchott
(geografia, geograficzny) stolica Mauretanii;

Nawarra naˈvarːa pn
Navarra
(geografia, geograficzny) (administracja) wspólnota autonomiczna w Hiszpanii
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad Zatoką Biskajską, niegdyś samodzielne królestwo, obecnie podzielona między Francję i Hiszpanię;

Ndżamena n͇ʤ̑ãˈmɛ̃na pn
N’Djamena
(geografia, geograficzny) stolica Czadu;

Neapol nɛˈapɔl pn
Napoli
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;

Nehemiasz pn
Nehemja
(biblijny) imię męskie

Nepal ˈnɛpal pn
Nepal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Nepalczyk nɛˈpalʧ̑ɨk n
nepaler
obywatel Nepalu

Neptun ˈnɛptũn pn
Neptun
(mitologia rzymska) bóg morza, rybaków i żeglarzy, utożsamiany z greckim Posejdonem;
(astronomia, astronomiczny) ósma według oddalenia od Słońca (najdalsza) planeta Układu Słonecznego;

New Jersey n
New Jersey
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na północno-wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych;

Niasa pn
Malawi
(geografia, geograficzny) jezioro należące do grupy Wielkich Jezior Afrykańskich, położone w południowo-wschodniej Afryce;

Nicea ɲiˈʦ̑ɛa pn
Nice
(geografia, geograficzny) portowe miasto w południowo-wschodniej Francji nad Morzem Śródziemnym;

Niderlandczyk n
nederlandsk
mieszkaniec Niderlandów

Niderlandy ˌɲidɛrˈlãndɨ pn
Nederland
(geografia, geograficzny) (książkowy) (rzadki, rzadko używany) Holandia

Niedziela Palmowa ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla palˈmɔva n
palmesøndag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;

Niemcy ˈɲɛ̃mʦ̑ɨ pn
Tyskland
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Niemiec ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ n
tysker
człowiek narodowości niemieckiej

Niemiecka Republika Demokratyczna ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ka rɛˈpublʲika ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑na pn
Tyske Demokratiske Republikk
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;

Niemka ˈɲɛ̃mka n
tysker
kobieta lub dziewczyna narodowości niemieckiej, obywatelka Niemiec

Nieniec pn
nenetsisk
przedstawiciel ludu samojedzkiego, zamieszkującego północno-zachodnią Syberię

Niger ˈɲiɡɛr pn
Niger
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;

Nigerczyk ɲiˈɡɛrʧ̑ɨk n
nigerar
obywatel Nigru

Nigeria ɲiˈɡɛrʲja pn
Nigeria
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;

Nigeryjczyk ˌɲiɡɛˈrɨjʧ̑ɨk n
nigerianer
obywatel Nigerii

Nikaragua ˌɲikaraˈɡu<sup>w</sup>a pn
Nicaragua
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Środkowej;

Nikaraguańczyk ˌɲikaraɡuˈ<sup>w</sup>ãj̃n͇ʧ̑ɨk n
nicaraguan
obywatel Nikaragui

Nil ɲil pn
Nilen
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;

Nina ˈɲĩna pn
Nina
imię żeńskie;

Nix ɲiks pn
Nix
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Plutona;

Noe ˈnɔɛ pn
Noah
(biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Noemi pn
No'omi
imię żeńskie;

Normandia nɔrˈmãndʲja pn
Normandie
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;

Norweg ˈnɔrvɛk n
nordmann
człowiek narodowości norweskiej, obywatel Norwegii, mieszkaniec Norwegii

Norwegia nɔrˈvɛɟja pn
Norge
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;

Norweżka nɔrˈvɛʃka n
nordmann
kobieta lub dziewczyna narodowości norweskiej lub obywatelka Norwegii

Norymberga ˌnɔrɨ̃mˈbɛrɡa pn
Nürnberg
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, położone we Frankonii;

Nowa Fundlandia ˈnɔva fũnˈdlãndʲja pn
Newfoundland
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;

Nowa Gwinea ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Ny-Guinea
(geografia, geograficzny) wyspa Oceanii;

Nowa Kaledonia ˈnɔva ˌkalɛˈdɔ̃ɲja pn
Ny-Caledonia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;

Nowa Południowa Walia pn
New South Wales
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Australii;

Nowa Szkocja ˈnɔva ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
Nova Scotia
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowa Zelandia ˈnɔva zɛˈlãndʲja pn
New Zealand Ny-Zealand
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Nowe Delhi ˈnɔvɛ ˈdɛlʲi pn
Ny Delhi
(geografia, geograficzny) stolica Indii;

Noworosja n
Novorossija
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.;

Noworosyjsk pn
Novorossijsk
(geografia, geograficzny) miasto portowe w Kraju Krasnodarskim, w Rosji, nad Morzem Czarnym;

Nowosybirsk ˌnɔvɔˈsɨbʲirsk pn
Novosibirsk
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji położone na środkowej Syberii, nad Obem;

Nowozelandczyk ˌnɔvɔzɛˈlãnṭʧ̑ɨk n
newzealender
obywatel Nowej Zelandii

Nowy Brunszwik ˈnɔvɨ ˈbrũw̃ʃfʲik pn
New Brunswick
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Nowy Jork ˈnɔvɨ ˈjɔrk pn
New York
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych;

Nowy Orlean ˈnɔvɨ ɔrˈlɛãn pn
New Orleans
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;

Nowy Rok ˈnɔvɨ ˈrɔk n
Nyttår nyttår
święto obchodzone pierwszego stycznia w kalendarzu gregoriańskim

Nowy Testament ˈnɔvɨ tɛˈstãmɛ̃nt pn
Det nye testamente
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;

Nubia ˈnubʲja pn
Nubia
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;

Nubijczyk n
nubier
mieszkaniec Nubii

Nunavut pn
Nunavut
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Nuuk pn
Godthåb
(geografia, geograficzny) stolica Grenlandii;

OK ɔ‿ˈkɛj adj
alt i orden
(potocznie, potoczny) w porządku, dobry

OK ɔ‿ˈkɛj adv
alt i orden
(potocznie, potoczny) w porządku, dobrze

OK ɔ‿ˈkɛj interjection
alt i orden
(potocznie, potoczny) oznaczający zgodę

ONZ ɔ‿ɛ̃n‿ˈzɛt acronym
FN
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Narodów Zjednoczonych

Ob ɔp pn
Ob
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie nowosybirskim;
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;

Ocean Arktyczny ɔˈʦ̑ɛãn arkˈtɨʧ̑nɨ pn
Nordishavet
(geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi;

Ocean Atlantycki ɔˈʦ̑ɛãn ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci pn
Atlanterhavet
(geografia, geograficzny) jeden z oceanów Ziemi położony pomiędzy Amerykami a Europą i Afryką;

Ocean Indyjski ɔˈʦ̑ɛãn ĩnˈdɨjsʲci pn
Indiahavet
(geografia, geograficzny) trzeci co do wielkości ocean Ziemi;

Ocean Spokojny ɔˈʦ̑ɛãn spɔˈkɔjnɨ pn
Stillehavet
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) największy oraz najgłębszy ocean na Ziemi;

Oceania ˌɔʦ̑ɛˈãɲja n
Oseania
(geografia, geograficzny) grupa wysp na Pacyfiku, uznawanych czasem za osobny kontynent;

Odessa pn
Odessa
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, położone nad Morzem Czarnym;

Odra ˈɔdra pn
Oder
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, Polsce i Niemczech;

Odyseja ˌɔdɨˈsɛja pn
Odysseen
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny epos grecki przypisywany Homerowi;

Ofelia ɔˈfɛlʲja pn
Ophelia
imię żeńskie;

Ofiarowanie Pańskie n
kyndelsmesse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie, upamiętniające ofiarowanie Jezusa Chrystusa w Świątyni Jerozolimskiej (w 40. dniu od jego narodzin);

Oise pn
Oise
(geografia, geograficzny) (geografia, geograficzny) departament w północnej Francji;
(geografia, geograficzny) rzeka w Belgii i północnej Francji, prawy dopływ Sekwany;

Ojcze nasz ˈɔjʧ̑ɛ ˈnaʃ pn
Fader vår
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”;

Oksford ˈɔksfɔrt pn
Oxford
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Anglii, stolica hrabstwa Oxfordshire;

Olaf ˈɔlaf pn
Olav
imię męskie;

Oliwia ɔˈlʲivʲja pn
Olivia
imię żeńskie;

Oman ˈɔ̃mãn pn
Oman
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;

Omsk pn
Omsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;

Organizacja Narodów Zjednoczonych ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja naˈrɔduv ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɨx pn
forente nasjoner
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;

Orinoko n
Orinoco
(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;

Orion ˈɔrʲjɔ̃n pn
Orion
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy;

Orlean pn
Orléans
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Francji, nad Loarą;

Ormianin ɔrˈmʲjä̃ɲĩn pn
armener
osoba narodowości ormiańskiej

Osetia Południowa ɔˈsɛtʲja ˌpɔwudʲˈɲɔva pn
Sør-Ossetia
(geografia, geograficzny) część Gruzji, która ogłosiła niepodległość;

Oslo ˈɔslɔ pn
Oslo
(geografia, geograficzny) stolica Norwegii;

Ostatnia Wieczerza ɔˈstatʲɲa vʲjɛˈʧ̑ɛʒa pn
Det siste måltid
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;

Ottawa ɔtˈːava pn
Ottawa
(geografia, geograficzny) stolica Kanady;

Ozeasz pn
Hoseas
(biblijny) Księga Ozeasza;
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Ozyrys ɔˈzɨrɨs pn
Osiris
(mitologia egipska) staroegipski bóg śmierci i odrodzonego życia, wielki sędzia zmarłych;
(astronomia, astronomiczny) planeta spoza Układu Słonecznego;

Ołtarz ˈɔwtaʃ pn
Altaret
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

PI pɛ‿ˈi acronym
ISIS
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Państwo Islamskie

Pad pat pn
Po
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północnych Włoszech;

Padwa ˈpadva pn
Padova
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech;

Pafos pn
Pafos
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na południowo-zachodnim wybrzeżu Cypru;

Pakistan paˈcistãn pn
Pakistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Pakistańczyk ˌpaciˈstãj̃n͇ʧ̑ɨk n
pakistaner
obywatel Pakistanu

Palau ˈpalaw pn
Palau
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;

Palermo paˈlɛrmɔ pn
Palermo
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, na Sycylii;

Palestyna ˌpalɛˈstɨ̃na pn
Palestina
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;

Palestynka ˌpalɛˈstɨ̃ŋka n
palestinar
mieszkanka Palestyny

Palestyńczyk ˌpalɛˈstɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
palestiner
mieszkaniec Palestyny

Pan pãn pn
Herre
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie
Pan
(mitologia grecka) bóg pasterzy, przedstawiany jako człowiek z koźlimi nogami i rogami;

Panama pãˈnãma pn
Panama
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Panamczyk pãˈnãmʧ̑ɨk n
panaman
obywatel Panamy

Pandora pãnˈdɔra n
Pandora
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;

Pangea pãŋˈɡɛa pn
Pangea
(geologia, geologiczny) superkontynent, który powstał w permie i rozpadł się w jurze;

Pani personalPronoun
din
druga osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński, oficjalna pisana forma grzecznościowa pani jako odpowiednik Ty

Panna ˈpãnːa pn
Jomfruen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;

Panonia pãˈnɔ̃ɲja pn
Pannonia
(starożytność) (geografia, geograficzny) prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem;

Papeete pn
Papeete
(geografia, geograficzny) stolica Polinezji Francuskiej, położona na wyspie Tahiti wchodzącej w skład Wysp Towarzystwa;

Papua-Nowa Gwinea paˈpu<sup>w</sup>a ˈnɔva ɡvʲĩˈnɛa pn
Papua Ny-Guinea
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;

Paragwaj paˈraɡvaj pn
Paraguay
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Południowej;

Paragwajczyk ˌparaˈɡvajʧ̑ɨk n
paraguayaner
obywatel Paragwaju

Parlament Europejski parˈlãmɛ̃nt ˌɛwrɔˈpɛjsʲci n
Europaparlamentet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;

Parma ˈparma pn
Parma
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);

Paryż ˈparɨʃ pn
Paris
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;

Pas Kuipera ˈpas ˌku<sup>j</sup>iˈpɛra pn
Kuiperbeltet
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;

Pasawa pn
Passau
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią;

Pascha ˈpasxa pn
påske
Wielkanoc we wschodnich Kościołach chrześcijańskich;

Patagonia ˌpataˈɡɔ̃ɲja pn
Patagonia
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w południowej części Ameryki Południowej;

Patrycja paˈtrɨʦ̑ʲja pn
Patricia
imię żeńskie;

Patryk ˈpatrɨk pn
Patrik
imię męskie;

Paw paf pn
påfugl
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Paweł ˈpavɛw pn
Pål
imię męskie;

Państwo Izrael pn
Staten Israel
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa

Państwo Watykańskie pn
Vatikanstaten
(geografia, geograficzny) miasto-państwo w Europie Południowej;

Państwo Środka n
Kina
(książkowy) (peryfrastyczny) Chiny

Pekin ˈpɛcĩn pn
Beijing Pekin
(geografia, geograficzny) stolica Chin;

Peloponez ˌpɛlɔˈpɔ̃nɛs pn
Peloponnes
(geografia, geograficzny) półwysep w Grecji między Morzem Jońskim a Morzem Egejskim;

Pentateuch pn
Mosebøkene
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę

Pers pɛrs n
persisk
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Persji (dzisiejszego Iranu)

Persefona pn
Persephone
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;

Persja ˈpɛrsʲja pn
Persia
(historia, historyczny, historycznie) dawna nazwa Iranu;

Peru ˈpɛru pn
Peru
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;

Perugia pn
Perugia
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, stolica Umbrii;

Peruwiańczyk ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
peruan
obywatel Peru

Peszawar pn
Peshawar
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Pakistanie;

Peterhof pn
Peterhof
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską;

Pełczyce pɛwˈʧ̑ɨʦ̑ɛ pn
rav
(geografia, geograficzny) miasto w województwie zachodniopomorskim;

Piatigorsk pn
Pjatigorsk
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu;

Piemont ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt pn
Piemonte
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Pierre pʲjɛr pn
Peder
imię męskie Piotr

Pierwszy Maja ˈpʲjɛrfʃɨ ˈmaja n
første mai
(potocznie, potoczny) (zobacz) Święto Pracy

Pigmej n
pygme
(etnografia, etnograficzny) członek ludu afrykańskiego;

Pikardia pʲiˈkardʲja pn
Picardie
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;

Pinokio pn
Pinocchio
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) bohater powieści Carla Collodiego;

Piotr pʲjɔtr̥ pn
Peter Peder Petter
imię męskie;

Pireneje ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ pn
Pyreneene Pyreneane
(geografia, geograficzny) łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pismo ˈpʲismɔ n
Bibelen
(skrót, skrótowiec, skrótowo) Pismo Święte, Biblia

Pismo Święte n
Hellige Skriften
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Biblia

Pitagoras ˌpʲitaˈɡɔras pn
Pythagoras
(filozofia, filozoficzny) (matematyka, matematyczny) grecki matematyk i filozof;

Piza pn
Pisa
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

Pięcioksiąg pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔ̇cɕɔ̃ŋk pn
Mosebøkene
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę

Pięćdziesiątnica n
pinse
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory

Platon ˈplatɔ̃n pn
Platon
(historia, historyczny, historycznie) grecki filozof;

Plejady plɛˈjadɨ pn
Pleiadene
(astronomia, astronomiczny) otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

Pliniusz pn
Plinius
imię męskie

Pluton ˈplutɔ̃n pn
Pluto
(mitologia rzymska) bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;

Podgorica ˌpɔdɡɔˈrʲiʦ̑a pn
Podgorica
(geografia, geograficzny) stolica Czarnogóry;

Podlasie pɔdˈlaɕɛ n
Podlasie
(geografia, geograficzny) kraina na wschodzie Polski;

Podole pɔdˈɔlɛ pn
Podolia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze dzisiejszej zachodniej Ukrainy oraz w Republice Mołdawii na lewym brzegu Dniestru;

Polak ˈpɔlak n
polakk
(etnografia, etnograficzny) obywatel Polski, mieszkaniec Polski, osoba narodowości polskiej;

Polihymnia ˌpɔlʲiˈxɨ̃mʲɲja pn
Polyhymnia
(mitologia grecka) muza poezji sakralnej i hymnicznej oraz pantomimy, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Polinezja ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja pn
Polynesia
(geografia, geograficzny) część Oceanii;

Polinezja Francuska ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja frãnˈʦ̑uska pn
Fransk Polynesia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Polinezyjczyk n
polynesier
mieszkaniec Polinezji

Polka ˈpɔlka n
polakk
obywatelka Polski, przedstawicielka narodu polskiego

Polska ˈpɔlska pn
Polen
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;

Pomorze pɔ̃ˈmɔʒɛ pn
Pommern
(geografia, geograficzny) region w północnej części Polski i Niemiec nad Morzem Bałtyckim;

Pont pn
Pontos
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;

Port-au-Prince pn
Port-au-Prince
(geografia, geograficzny) stolica Haiti;

Portorykańczyk n
puertoricaner
mieszkaniec Portoryka

Portoryko ˌpɔrtɔˈrɨkɔ pn
Puerto Rico
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, stowarzyszone ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;

Portugalczyk ˌpɔrtuˈɡalʧ̑ɨk n
portugiser
człowiek narodowości portugalskiej, obywatel Portugalii, mieszkaniec Portugalii

Portugalia ˌpɔrtuˈɡalʲja pn
Portugal
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;

Portugalka ˌpɔrtuˈɡalka n
Portugisisk
kobieta narodowości portugalskiej

Posejdon pɔˈsɛjdɔ̃n pn
Poseidon
(mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;

Poti pn
Poti
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;

Poznań ˈpɔznãɲ pn
Posen
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Wielkopolski;

Południe pɔˈwudʲɲɛ n
syd
(geografia, geograficzny) kraje leżące na południu Europy (głównie Włochy, Hiszpania, Grecja i Portugalia)
sør
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki, państwo istniejące w latach 1860-1865

Praga ˈpraɡa pn
Praha
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Czech;

Prometeusz pn
Prometeus
(mitologia grecka) tytan, opiekun ludzi, dla których to wykradł bogom olimpijskim ogień;
(astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;

Prusy ˈprusɨ n
Preussen
(historia, historyczny, historycznie) państwo położone w Europie Środkowo-Wschodniej

Psy Gończe ˈpsɨ ˈɡɔ̃j̃n͇ʧ̑ɛ pn
jakthundene
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Puchar ˈpuxar pn
Begeret
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Putrajaya pn
Putrajaya
(geografia, geograficzny) miasto w Malezji;

Północ ˈpuwnɔʦ̑ n
nord
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie

Półwysep Antarktyczny pn
Antarktishalvøya
(geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;

Półwysep Apeniński puwˈvɨsɛp ˌapɛ̃ˈɲĩj̃sʲci pn
Appenninerhalvøya
(geografia, geograficzny) półwysep południowoeuropejski otoczony przez akweny Morza Śródziemnego;

Półwysep Arabski puwˈvɨsɛp aˈrapsʲci pn
Arabia
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;

Półwysep Skandynawski pn
Skandinavia
(geografia, geograficzny) półwysep w Europie Północnej;

Płowdiw pn
Plovdiv
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Bułgarii, położone nad rzeką Maricą;

Quebec n
Québec
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Québec n
Québec
miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec

Ra ra pn
Ra
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroegipski bóg słońca;

Rachela raˈxɛla pn
Rakel
(rzadki, rzadko używany) imię żeńskie;

Rafał ˈrafaw pn
Raffel
imię męskie;

Rajmund ˈrajmũnt pn
Raymond
imię męskie;

Rak rak pn
Krepsen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;

Ratyzbona pn
Regensburg
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Niemczech, w Bawarii, położone nad Dunajem;

Rebeka rɛˈbɛka pn
Rebekka
(biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Izaaka;
imię żeńskie;

Regina rɛˈɟĩna pn
Regine
imię żeńskie;

Ren rɛ̃n pn
Rhinen
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Renata rɛ̃ˈnata pn
Renate
imię żeńskie;

Rennes pn
Rennes
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania;

Republika Armenii pn
Republikken Armenia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;

Republika Azerbejdżanu pn
Republikken Aserbajdsjan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;

Republika Beninu pn
Republikken Benin
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu

Republika Bułgarii pn
Republikken Bulgaria
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Bułgarii;

Republika Chińska pn
Republikken Kina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa

Republika Cypryjska pn
Republikken Kypros
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;

Republika Czeska rɛˈpublʲika ˈʧ̑ɛska pn
Den tsjekkiske republikk
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)

Republika Dominikańska pn
Den dominikanske republikk
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;

Republika Estońska pn
Republikken Estland
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Estonii;

Republika Federalna Niemiec rɛˈpublʲika ˌfɛdɛˈralna ˈɲɛ̃mʲjɛʦ̑ pn
Forbundsrepublikken Tyskland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;

Republika Francuska pn
Republikken Frankrike
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Francji jako państwa;

Republika Ghany pn
Republikken Ghana
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ghany

Republika Grecka pn
Den hellenske republikk
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;

Republika Haiti pn
Republikken Haiti
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Haiti, państwa na Karaibach

Republika Indonezji pn
Republikken Indonesia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Indonezji jako państwa

Republika Irlandii pn
Republikken Irland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Irlandii

Republika Islandii pn
Republikken Island
(nieoficjalnie, nieoficjalny) (zobacz) Islandia

Republika Kazachstanu pn
Kasakhstan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa

Republika Konga rɛˈpublʲika ˈkɔ̃ŋɡa pn
Republikken Kongo
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państw w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;

Republika Litewska pn
Litauen
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;

Republika Paragwaju pn
Republikken Paraguay
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Paragwaju

Republika Portugalska pn
Republikken Portugal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;

Republika Południowej Afryki rɛˈpublʲika ˌpɔwudʲˈɲɔvɛj ˈafrɨci pn
Sør-Afrika
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Serbii pn
Republikken Serbia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;

Republika Turcji pn
Republikken Tyrkia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa

Republika Węgierska pn
Republikken Ungarn
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Węgier w latach 1989 – 2012

Republika Włoska pn
den italienske republikk
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa oficjalna Włoch

Republika Zielonego Przylądka rɛˈpublʲika ˌʑɛlɔ̃ˈnɛɡɔ pʃɨˈlɔ̃ntka pn
Kapp Verde
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Republika Łotewska pn
Republikken Latvia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Łotwy jako państwa;

Republika Środkowoafrykańska rɛˈpublʲika ˌɕrɔtkɔvɔafrɨˈkãj̃ska pn
Den sentralafrikanske republikk
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;

Rijad ˈrʲijat pn
Riyadh
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

Robert ˈrɔbɛrt pn
Robert
imię męskie;

Rodan ˈrɔdãn pn
Rhône
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji;

Roger ˈrɔɡɛr pn
Roar
imię męskie

Roksana rɔˈksãna pn
Roxana
imię żeńskie;

Roland ˈrɔlãnt pn
Roland
imię męskie;

Rom rɔ̃m n
Roma
(etnografia, etnograficzny) członek romskiej grupy etnicznej;

Roma ˈrɔ̃ma pn
Roma
(geografia, geograficzny) nazwa kilku miast w różnych państwach świata
(mitologia rzymska) bogini Rzymu i tradycyjne uosobienie państwa rzymskiego;
imię żeńskie;

Roman ˈrɔ̃mãn pn
roman
imię męskie;

Romeo pn
Romeo
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię bohatera dramatu Szekspira

Rosja ˈrɔsʲja pn
Russland
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;

Rosjanin rɔˈsʲjä̃ɲĩn n
russer
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości rosyjskiej, obywatel Rosji, mieszkaniec Rosji;

Rosjanka rɔˈsʲjãŋka n
russer
obywatelka Rosji

Rotterdam pn
Rotterdam
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Holandii, w prowincji Holandia Południowa;

Rudolf ˈrudɔlf pn
Rudolf
imię męskie;

Rumun ˈrũmũn n
rumener
człowiek narodowości rumuńskiej, obywatel Rumunii, mieszkaniec Rumunii

Rumunia rũˈmũɲja pn
Romania
(geografia, geograficzny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;

Rut ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈrut pn
Ruth Rut
imię żeńskie;

Rwanda ˈrvãnda pn
Rwanda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;

Rwandyjczyk rvãnˈdɨjʧ̑ɨk n
rwander
obywatel Rwandy

Ryby ˈrɨbɨ pn
Fiskene
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

Ryga ˈrɨɡa pn
Riga
(geografia, geograficzny) stolica Łotwy;

Ryn rɨ̃n pn
Rhinen
(geografia, geograficzny) miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Ryszard ˈrɨʃart pn
Richard Rikard
imię męskie;

Rzeczpospolita Polska ˌʒɛʧ̑pɔˈspɔlʲita ˈpɔlska pn
Republikken Polen
oficjalna nazwa państwa polskiego;

Rzesza ˈʒɛʃa n
rike
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii;

Rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ pn
Bildehoggaren
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Rzym ʒɨ̃m pn
Roma
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch;
(historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie;
(przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego

Rzymianin ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
romar
(starożytność) obywatel starożytnego państwa rzymskiego

Saara ˈsara pn
Saarland
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec;

Sabaudia pn
Savoie
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;

Sahara Zachodnia saˈxara zaˈxɔdʲɲa pn
Vest-Sahara
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;

Saint Lucia pn
Saint Lucia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie;
(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;

Saint Vincent i Grenadyny pn
Saint Vincent og Grenadinene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;

Saint-Denis pn
St. Denis
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto francuskiej wyspy Reunion;

Saksonia saˈksɔ̃ɲja pn
Sachsen
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i kraj związkowy w Niemczech;

Saksonia-Anhalt pn
Sachsen-Anhalt
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w Niemczech, ze stolicą w Magdeburgu;

Salomon saˈlɔ̃mɔ̃n pn
Salomo
(biblijny) prorok biblijny i król Izraela słynący z mądrości;
imię męskie;

Salwador salˈvadɔr pn
El Salvador
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;

Salwadorczyk ˌsalvaˈdɔrʧ̑ɨk n
salvadoraner
obywatel Salwadoru

Salzburg ˈzalʣ̑burk pn
Salzburg
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);

Samarkanda pn
Samarkand
(geografia, geograficzny) miasto w Uzbekistanie;

Samoa sãˈmɔa pn
Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;

Samoa Amerykańskie sãˈmɔa ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲcɛ pn
Amerikansk Samoa
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii;

Samos ˈsãmɔs pn
Samos
(geografia, geograficzny) grecka wyspa na Morzu Egejskim, u wybrzeży Azji Mniejszej;

Samuel sãˈmu<sup>w</sup>ɛl pn
Samuel
imię męskie;

San Marino ˈsãn maˈrʲĩnɔ pn
San Marino
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Sana ˈsãna pn
Sanaá
(geografia, geograficzny) stolica Jemenu;

Sanmaryńczyk ˌsãnmaˈrɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
sanmariner
obywatel San Marino

Sara ˈsara pn
Sara
(biblijny) postać biblijna, żona patriarchy Abrahama;
imię żeńskie;

Saragossa ˌsaraˈɡɔsːa pn
Zaragoza
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Hiszpanii;

Sarajewo ˌsaraˈjɛvɔ pn
Sarajevo
(geografia, geograficzny) stolica Bośni i Hercegowiny;

Sardynia sarˈdɨ̃ɲja pn
Sardinia
(geografia, geograficzny) duża włoska wyspa na Morzu Śródziemnym;

Sardyńczyk sarˈdɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
sardisk
mieszkaniec Sardynii lub osoba płci męskiej pochodząca z Sardynii

Saturn ˈsaturn pn
Saturn
(mitologia rzymska) bóg rolnictwa i zasiewów;
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego;

Saudyjczyk sawˈdɨjʧ̑ɨk n
saudiaraber
obywatel Arabii Saudyjskiej

Saul sawl pn
Saul
(biblijny) postać biblijna, król Izraela
imię męskie;

Scytia ˈsʦ̑ɨtʲja pn
Skytia
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca część Ukrainy;

Sebastian sɛˈbastʲjãn pn
Sebastian
imię męskie;

Sekwana sɛˈkfãna pn
Seinen
(geografia, geograficzny) rzeka w północnej Francji, przepływająca przez Paryż;

Senegal sɛ̃ˈnɛɡal pn
Senegal
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;

Septuaginta pn
Septuaginta
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;

Serb sɛrp n
serber
człowiek narodowości serbskiej, mieszkaniec Serbii

Serbia ˈsɛrbʲja pn
Serbia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;

Serbia i Czarnogóra ˈsɛrbʲja ˌi‿ʧ̑arnɔˈɡura pn
Serbia og Montenegro
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;

Serbka ˈsɛrpka n
serber
kobieta lub dziewczyna narodowości serbskiej, obywatelka Serbii, mieszkanka Serbii

Serbołużyczanin n
Lusatianske Serber
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zachodniosłowiańskiego zamieszkującego Łużyce

Sergiusz ˈsɛrʲɟuʃ pn
Sergej
imię męskie;

Seszele sɛˈʃɛlɛ pn
Seychellene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;

Set sɛt pn
Set
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców;
(mitologia egipska) demoniczne bóstwo egipskie, pan pustyń i chaosu;

Seul ˈsɛ<sup>w</sup>ul pn
Seoul
(geografia, geograficzny) stolica Korei Południowej;

Sewastopol pn
Sevastopol
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Półwyspu Krymskiego;

Sewilla sɛˈvʲilːa pn
Sevilla
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Andaluzji;

Sfederowane Stany Mikronezji ˌsfɛdɛrɔˈvãnɛ ˈstãnɨ ˌmʲikrɔ̃ˈnɛzʲji pn
Mikronesiaføderasjonen
(geografia, geograficzny) państwo w Oceanii;

Sfinks n
Sfinksen
(mitologia grecka) stwór z głową niewieścią i tułowiem lwa żyjący pod Tebami;

Siena ˈsʲjɛ̃na pn
Siena
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone w Toskanii; stolica prowincji Siena (1.2);

Sierra Leone ˈsʲjɛrːa lɛˈɔ̃nɛ pn
Sierra Leone
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;

Singapur sʲĩŋˈɡapur pn
Singapore
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;

Singapurczyk ˌsʲĩŋɡaˈpurʧ̑ɨk n
singaporer
obywatel Singapuru

Skandynawia ˌskãndɨ̃ˈnavʲja n
Skandinavia
(geografia, geograficzny) region północnej Europy obejmujący kraje Danię, Norwegię i Szwecję;

Skałosz ˈskawɔʃ pn
Peder
(rzadki, rzadko używany) imię męskie, odpowiednik greckiego Πέτρος (Petro, Piotr)

Skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n pn
Skorpionen
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;

Smok smɔk pn
Dragen
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Soczi ˈsɔʧ̑ʲi pn
Sotsji
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, położone w Kraju Krasnodarskim, nad Morzem Czarnym;

Sofia ˈsɔfʲja pn
Sofia
(geografia, geograficzny) stolica Bułgarii;

Sofoniasz pn
Sefanias
(biblijny) imię męskie;

Sogdiana pn
Sogdia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;

Sokrates sɔˈkratɛs pn
Sokrates
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof;
imię męskie;

Somalia sɔ̃ˈmalʲja pn
Somalia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;

Somalijczyk ˌsɔ̃maˈlʲijʧ̑ɨk n
somalier
obywatel Somalii

Sparta ˈsparta pn
Sparta
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;
(geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

Spira pn
Speyer
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;

Sri Dźajawardanapura Kotte ˈsrʲi ˌʥ̑äjavardãnaˈpura ˈkɔtːɛ pn
Kotte
(geografia, geograficzny) stolica Sri Lanki;

Sri Lanka ˈsrʲi ˈlãnka pn
Sri Lanka
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;

Stalin pn
Stalin
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;

Stambuł ˈstãmbuw pn
Istanbul
(geografia, geograficzny) największe miasto Turcji, leżące nad Bosforem, na dwóch kontynentach;

Stany Zjednoczone ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ pn
Forente Stater
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stany Zjednoczone Ameryki ˈstãnɨ ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ãˈmɛrɨci pn
Amerikas forente stater
(geografia, geograficzny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;

Stefan ˈstɛfãn pn
Stefan
imię męskie;

Stolica Apostolska stɔˈlʲiʦ̑a ˌːpɔˈstɔlska pn
Den hellige stol
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan

Stolica Święta pn
Den hellige stol
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim

Strasburg pn
Strasbourg
(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica Alzacji;

Strefa Gazy ˈstrɛfa ˈɡazɨ pn
Gazastripa
część Autonomii Palestyńskiej na wybrzeżu śródziemnomorskim;

Strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ pn
Skytten
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

Stuttgart pn
Stuttgart
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;

Styks pn
Styx
(mitologia grecka) główna rzeka Hadesu;

Suazi pn
Swaziland
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;

Suazyjczyk ˌsu<sup>w</sup>aˈzɨjʧ̑ɨk n
eswatinier
obywatel Suazi

Sudan ˈsudãn pn
Sudan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudan Południowy ˈsudãn ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ pn
Sør-Sudan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;

Sudańczyk suˈdãj̃n͇ʧ̑ɨk n
sudaner
mieszkaniec Sudanu, obywatel Sudanu albo Sudanu Południowego

Sudety suˈdɛtɨ pn
Sudetene
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;

Sumatra sũˈmatra pn
Sumatra
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich;

Sund pn
Øresund
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Bałtyckie z Morzem Północnym przez cieśniny Kattegat i Skagerrak, oddzielająca duńską Zelandię od szwedzkiej Skanii;

Sura pn
Sura
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Wołgi;

Surinam suˈrʲĩnãm pn
Surinam
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;

Svalbard ˈsfalbart pn
Svalbard
(geografia, geograficzny) archipelag arktyczny, prowincja Norwegii;

Syberia sɨˈbɛrʲja pn
Sibir
(geografia, geograficzny) azjatycka część Rosji;

Sycylia sɨˈʦ̑ɨlʲja pn
Sicilia
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;

Sycylijczyk ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijʧ̑ɨk n
sicilianer
mieszkaniec Sycylii, osoba pochodząca z Sycylii

Sydney pn
Sydney
(geografia, geograficzny) największe miasto Australii;

Sydon ˈsɨdɔ̃n pn
Sidon
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;

Sylwester sɨlˈvɛstɛr pn
nyttårsaften
imię męskie;

Sylwia ˈsɨlvʲja pn
Sylvia
imię żeńskie;

Symferopol ˌsɨ̃w̃fɛˈrɔpɔl pn
Simferopol
(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, stolica Republiki Autonomicznej Krymu;

Syrakuzy pn
Siracusa
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii;

Syria ˈsɨrʲja pn
Syria
(geografia, geograficzny) kraj w Azji;

Syriusz ˈsɨrʲjuʃ pn
Hundestjernen
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;

Syryjczyk sɨˈrɨjʧ̑ɨk n
syrar
obywatel Syrii lub mieszkaniec Syrii

Szaweł pn
Saulus
(biblijny) pierwotne imię apostoła Pawła

Szczecin ˈʃʧ̑ɛʨ̑ĩn pn
Szczecin
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Sziraz pn
Syrah
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Szkocja ˈʃkɔʦ̑ʲja pn
Skottland
(geografia, geograficzny) część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

Szkot ʃkɔt n
skotte
mieszkaniec Szkocji

Szkotka ˈʃkɔtka n
skotte
mieszkanka Szkocji

Szoszon n
shoshone
(etnografia, etnograficzny) członek indiańskiego plemienia z Ameryki Północnej;

Sztokholm ˈʃtɔkxɔlm pn
Stockholm
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Szwecji;

Szwabia ˈʃfabʲja pn
Schwaben
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;

Szwajcar ˈʃfajʦ̑ar n
sveitser
obywatel Szwajcarii

Szwajcaria ʃfajˈʦ̑arʲja pn
Sveits
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

Szwecja ˈʃfɛʦ̑ʲja pn
Sverige
(geografia, geograficzny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

Szwed ʃfɛt n
svenske
człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

Szwedka ˈʃfɛtka n
svensk kvinne
kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji

Szymon ˈʃɨ̃mɔ̃n pn
Simon
imię męskie;

Słowacja swɔˈvaʦ̑ʲja pn
Slovakia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie Środkowej;

Słowak ˈswɔvak n
slovak
człowiek narodowości słowackiej, obywatel Słowacji, mieszkaniec Słowacji;

Słowenia swɔˈvɛ̃ɲja pn
Slovenia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;

Słoweniec swɔˈvɛ̃ɲɛʦ̑ n
slovener
człowiek narodowości słoweńskiej, obywatel Słowenii, mieszkaniec Słowenii

Słowianin swɔˈvʲjä̃ɲĩn n
Slav
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;

T-shirt n
t-skjorte
(odzieżownictwo) koszulka z krótkim rękawem;

TV acronym
TV
= telewizja

Tadżyk ˈtaʤ̑ɨk n
tadsjikisk språk
obywatel Tadżykistanu

Tadżykistan ˌtaʤ̑ɨˈcistãn pn
Tadsjikistan
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Taganrog pn
Taganrog
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;

Tajlandczyk tajˈlãnṭʧ̑ɨk n
thailender
obywatel Tajlandii

Tajlandia tajˈlãndʲja pn
Thailand
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Tajwan ˈtajvãn n
Taiwan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;

Talia ˈtalʲja pn
Thaleia
(mitologia grecka) muza komedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Tallin ˈtallʲĩn pn
Tallinn
(geografia, geograficzny) stolica Estonii;

Tambow pn
Tambov
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;

Tamiza tãˈmʲiza pn
Themsen
(geografia, geograficzny) rzeka w południowej Anglii;

Tanatos tãˈnatɔs pn
Thanatos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors;

Tanganika pn
Tanganyika
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga;
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;
(geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;

Tangier ˈtãŋʲɟɛr pn
Tanger
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;

Tanzania tãw̃ˈzãɲja n
Tanzania
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

Tara ˈtara pn
tara
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;

Tarent ˈtarɛ̃nt pn
Taranto
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

Tartus pn
Tartus
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Tasmania tasˈmãɲja pn
Tasmania
(geografia, geograficzny) wyspa u wybrzeża Australii;

Taszkent ˈtaʃkɛ̃nt pn
Tasjkent
(geografia, geograficzny) stolica Uzbekistanu;

Tatar ˈtatar n
tatarisk
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec narodowości tatarskiej;

Tbilisi ˌtbʲiˈlʲisʲi pn
Tbilisi
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Gruzji;

Teheran tɛˈxɛrãn pn
Teheran
(geografia, geograficzny) stolica Iranu;

Teneryfa pn
Tenerife
(geografia, geograficzny) hiszpańska wyspa w archipelagu Wysp Kanaryjskich;

Teodor tɛˈɔdɔr pn
Theodor
imię męskie;

Teodoryk pn
Didrik
(rzadki, rzadko używany) imię męskie;

Teofil tɛˈɔfʲil pn
Teofilos
imię męskie;

Terek pn
Terek
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na Przedkaukaziu, płynąca przez Rosję i Gruzję, uchodząca deltą do Morza Kaspijskiego;

Teresa tɛˈrɛsa pn
Therese
imię żeńskie;

Terpsychora ˌtɛrpsɨˈxɔra pn
Terpsikhore
(mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Terytoria Północno-Zachodnie ˌtɛrɨˈtɔrʲja ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿zaˈxɔdʲɲɛ pn
Nordvestterritoria
(geografia, geograficzny) jedno z trzech terytoriów kanadyjskich;

Tesalia tɛˈsalʲja pn
Thessalia
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Grecji;

Tessyn pn
Ticino
(geografia, geograficzny) (rzadki, rzadko używany) Ticino, kanton w Szwajcarii;

Tetyda tɛˈtɨda pn
Thetis
(mitologia grecka) nimfa; córka Nereusa i żona Peleusa; matka Achillesa; jedna z nereid;

Tezeusz tɛˈzɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Thesevs
(mitologia grecka) heros ateński i pogromca Minotaura, syn Egeusza (albo Posejdona) i Ajtry;

Timbuktu pn
Bokn
(geografia, geograficzny) miasto w Mali, nad rzeką Niger;

Timor Wschodni ˈtʲĩmɔr ˈfsxɔdʲɲi pn
Øst-Timor
(geografia, geograficzny) państwo w Azji;

Tirsa pn
Tirsa
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Samarii, stanowisko archeologiczne;

Tiumeń pn
Tjumen
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą;

Tobiasz ˈtɔbʲjaʃ pn
Tobias
imię męskie;

Togo ˈtɔɡɔ pn
Togo
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;

Tokio ˈtɔcɔ pn
Tokyo
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Japonii;

Toledo pn
Toledo
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Hiszpanii;

Tomasz ˈtɔ̃maʃ pn
Thomas
imię męskie;

Tomsk pn
Tomsk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe położone w syberyjskiej części Rosji, nad rzeką Tom;

Tonga ˈtɔ̃ŋɡa pn
Tonga
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;

Tora ˈtɔra pn
Thora
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;

Toskania tɔˈskãɲja pn
Toscana
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;

Toskanka n
Toscana
mieszkanka Toskanii

Tracja pn
Thrakia
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

Trewir pn
Trier
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;

Tripoli trʲiˈpɔlʲi pn
Tripoli
(geografia, geograficzny) miasto w Libii

Troja ˈtrɔja pn
Troja
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;

Trydent pn
Trento
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina w północnych Włoszech;

Trynidad pn
treenighet
(geografia, geograficzny) wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;

Trynidad i Tobago trɨ̃ˈɲidat ˌi‿tɔˈbaɡɔ pn
Trinidad og Tobago
(geografia, geograficzny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;

Trypolis trɨˈpɔlʲis pn
Tripoli
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii;

Trzeci Świat ˈṭʃɛʨ̑i ˈɕfʲjat n
den tredje verden
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) XX wiek grupa państw nienależąca ani do bloku kapitalistycznego (pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych), ani do komunistycznego (ZSRR)
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie;

Trójca Święta ˈtrujʦ̑a ˈɕfʲjɛ̃nta pn
treenighet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;

Tulon pn
Toulon
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;

Tuluza tuˈluza pn
Toulouse
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji, położone nad Garonną;

Tunezja tũˈnɛzʲja pn
Tunisia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Tunis ˈtũɲis pn
Tunis
(geografia, geograficzny) stolica Tunezji;

Turcja ˈturʦ̑ʲja pn
Tyrkia
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;

Turek ˈturɛk n
Tyrker
osoba narodowości tureckiej lub obywatel Turcji

Turkmen ˈturkmɛ̃n n
turkmen
obywatel Turkmenistanu

Turkmenistan ˌturkmɛ̃ˈɲistãn pn
Turkmenistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;

Turyn ˈturɨ̃n pn
Torino
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnich Włoszech nad rzeką Pad; stolica Piemontu;

Turyngia tuˈrɨ̃ŋʲɟja pn
Thüringen
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;

Tuvalu tuˈvalu pn
Tuvalu
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;

Tuwalczyk tuˈvalʧ̑ɨk n
tuvaler
obywatel Tuvalu

Tyberiusz tɨˈbɛrʲjuʃ pn
Tiberius
imię męskie;

Tybet ˈtɨbɛt pn
Tibet
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej;
kraj na Wyżynie Tybetańskiej

Tybetanka ˌtɨbɛˈtãnka n
tibetanar
mieszkanka Tybetu

Tybetańczyk ˌtɨbɛˈtãj̃n͇ʧ̑ɨk n
tibetaner
mieszkaniec Tybetu, Tybetańskiego Regionu Autonomicznego

Tymoteusz ˌtɨ̃mɔˈtɛ<sup>w</sup>uʃ pn
Timoteus
imię męskie;

Tyrol ˈtɨrɔl pn
Tirol
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;

Tytan ˈtɨtãn pn
titan
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna;

Tytus ˈtɨtus pn
Titus
imię męskie;

UE u‿ˈɛ acronym
EU
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska

USA u‿ɛs‿ˈa acronym
USA
= (angielski) United States of America → Stany Zjednoczone Ameryki;

Udine pn
Udine
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;

Uganda uˈɡãnda pn
Uganda
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;

Ugandyjczyk ˌuɡãnˈdɨjʧ̑ɨk n
ugander
obywatel Ugandy

Ukraina ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩna pn
Ukraina
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;

Ukrainiec ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩɲɛʦ̑ n
ukrainer
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości ukraińskiej, obywatel Ukrainy, mieszkaniec Ukrainy

Układ Słoneczny ˈukwat swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ pn
solsystem
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;

Uljanowsk pn
Uljanovsk
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą;

Ulm ulm pn
Ulm
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Unia Europejska ˈũɲja ˌɛwrɔˈpɛjska pn
Den europeiske union Europeiske Union
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja zrzeszająca 27 państw europejskich;

Uran ˈurãn pn
Uranus
(astronomia, astronomiczny) siódma według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Urania uˈrãɲja pn
Urania
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.;
(mitologia grecka) jedna z okeanid
(mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;
(mitologia grecka) przydomek Afrodyty

Uranos uˈrãnɔs pn
Uranos
(mitologia grecka) bóg i uosobienie nieba; syn i mąż Gai;

Uri n
Uri
(geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii położony w środkowej części kraju;

Urlyk pn
Ulrik
imię męskie

Urszula urˈʃula pn
Ursula
imię żeńskie;

Urugwaj uˈruɡvaj pn
Uruguay
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;

Urugwajczyk ˌuruɡˈvajʧ̑ɨk n
uruguayaner
obywatel Urugwaju

Uzbek ˈuzbɛk n
usbeker
(etnografia, etnograficzny) członek narodu Uzbeków;
(przestarzałe, przestarzały) obywatel Uzbekistanu

Uzbekistan ˌuzbɛˈcistãn pn
Usbekistan
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Ułan Bator ˈuwãn ˈbatɔr pn
Ulan Bator
(geografia, geograficzny) stolica Mongolii;

Valletta pn
Valletta
(geografia, geograficzny) stolica Malty;

Vancouver vãŋˈkuvɛr pn
Vancouver
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie;
(geografia, geograficzny) miasto w USA w stanie Waszyngton;

Victoria pn
Viktoria
(geografia, geograficzny) stolica Seszeli;

Vienne pn
Wien
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania;
(geografia, geograficzny) miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère;
(geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Francji, lewy dopływ Loary;

WC vu‿ˈʦ̑ɛ n
dass
ubikacja

WNP vu‿ɛ̃n‿ˈpɛ acronym
SUS
= Wspólnota Niepodległych Państw;

Waga ˈvaɡa pn
Vekten Vekta
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

Wagadugu pn
Ouagadougou
(geografia, geograficzny) stolica Burkiny Faso;

Waldemar valˈdɛ̃mar pn
Valdemar Waldemar
imię męskie;

Walencja vaˈlɛ̃nʦ̑ʲja pn
Valencia
(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii;

Walenty vaˈlɛ̃ntɨ pn
Falentin
imię męskie;

Waleria pn
Valeria
imię żeńskie;

Walhalla n
Valhall
(mitologia, mitologiczny) w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju

Walia ˈvalʲja pn
Wales
(geografia, geograficzny) jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walijczyk vaˈlʲijʧ̑ɨk n
waliser
mieszkaniec Walii

Walonia pn
Vallonien
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Belgii

Warkocz Bereniki ˈvarkɔʤ̑ ˌbɛrɛ̃ˈɲici pn
Berenikes hår
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego;

Warszawa varˈʃava pn
Warszawa
(geografia, geograficzny) stolica Polski, największe polskie miasto;

Wasza Wysokość n
Deres Majestet
zwrot grzecznościowy w stosunku do osoby z rodziny królewskiej lub książęcej

Watykan vaˈtɨkãn pn
Vatikanstaten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;

Wawrzyn pn
Lars
imię męskie

Wawrzyniec vavˈʒɨ̃ɲɛʦ̑ pn
Lafranz
imię męskie;

Wenecja vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja pn
Venezia
(geografia, geograficzny) miasto we Włoszech, wcześniej również państwo;

Wenecja Euganejska vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲja ˌɛwɡãˈnɛjska pn
Veneto
(geografia, geograficzny) region we Włoszech;

Wener pn
Vänern
(geografia, geograficzny) jezioro w południowo-zachodniej części Szwecji;

Wenezuela ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛla pn
Venezuela
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;

Wenezuelczyk ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlʧ̑ɨk n
venezuelan
obywatel lub mieszkaniec Wenezueli

Wenus ˈvɛ̃nus pn
Venus
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie;
(mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;

Werona pn
Verona
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;

Weronika ˌvɛrɔ̃ˈɲika pn
Veronika Veronica
imię żeńskie;

Wersal ˈvɛrsal pn
Versailles
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;

Wesołych Świąt vɛˈsɔwɨxʲ ˈɕfʲjɔ̃nt interjection
god jul
…używana do życzenia komuś miłych świąt Bożego Narodzenia

Wetter ˈvɛtːɛr pn
Vättern
(geografia, geograficzny) jezioro w południowej Szwecji, drugie co do wielkości w tym kraju;

Wezuwiusz vɛˈzuvʲjuʃ pn
Vesuv
(geografia, geograficzny) wulkan we Włoszech;

Wełtawa vɛwˈtava pn
Moldau
(geografia, geograficzny) rzeka w Czechach, lewobrzeżny dopływ Łaby;

Wiedeń ˈvʲjɛdɛ̃ɲ pn
Wien
(geografia, geograficzny) stolica Austrii;

Wielka Brytania ˈvʲjɛlka brɨˈtãɲja pn
Storbritannia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie;
(geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;

Wielkanoc vʲjɛlˈkãnɔʦ̑ n
påske
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;

Wielki Czwartek n
skjærtorsdag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;

Wielki Piątek ˈvʲjɛlʲci ˈpʲjɔ̃ntɛk n
langfredag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;

Wielki Post ˈvʲjɛlʲci ˈpɔst n
faste
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;

Wielki Wybuch ˈvʲjɛlʲci ˈvɨbux pn
Big Bang
(astronomia, astronomiczny) model powstania Wszechświata;

Wielki Wóz pn
Karlsvognen
(astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;

Wielkie Jeziora Północnoamerykańskie pn
De store sjøer
(geografia, geograficzny) grupa pięciu jezior w Ameryce Północnej na pograniczu Kanady i USA;

Wielkie Księstwo Luksemburga pn
Storhertugdømmet Luxembourg
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;

Wielkopolska ˌvʲjɛlkɔˈpɔlska n
Stor-Polen
(geografia, geograficzny) kraina w środkow-o-zachodniej Polsce;

Wientian ˈvʲjɛ̃ntʲjãn pn
Vientiane
(geografia, geograficzny) stolica Laosu;

Wietnam ˈvʲjɛtnãm pn
Vietnam
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Wietnamczyk vʲjɛtˈnãmʧ̑ɨk n
vietnameser
(etnografia, etnograficzny) obywatel Wietnamu, mieszkaniec Wietnamu, osoba narodowości wietnamskiej

Wietnamka vʲjɛtˈnãmka n
Vietnamesisk
obywatelka Wietnamu, mieszkanka Wietnamu, kobieta narodowości wietnamskiej

Wigilia vʲiˈɟilʲja pn
julaften
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;

Wikipedia ˌvʲiciˈpɛdʲja pn
Wikipedia
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wikisłownik ˌvʲiciˈswɔvʲɲik pn
Wikiordboken Wiktionary
(neologizm) wolny internetowy wielojęzyczny słownik, który każdy może edytować;

Wikiźródła ˌvʲiciʑˈrudwa pn
Wikikilden
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;

Wiktor ˈvʲiktɔr pn
Viktor
imię męskie;

Wiktoria vʲikˈtɔrʲja pn
Viktoria
(mitologia rzymska) bogini i uosobienie zwycięstwa, utożsamiana z grecką Nike;
imię żeńskie;

Wilhelm ˈvʲilxɛlm pn
Vilhelm
imię męskie;

Wilk vʲilk pn
Ulven
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Wilno ˈvʲilnɔ pn
Vilnius
(geografia, geograficzny) stolica Litwy;

Wioletta pn
Viola
imię żeńskie;

Wisznu ˈvʲiʃnu pn
Vishnu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu

Wisła ˈvʲiswa pn
Wisła
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Polsce;

Wit vʲit pn
Vittus
imię męskie;

Wodnik ˈvɔdʲɲik pn
vannmann
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego;
(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;

Wojwodina pn
Vojvodina
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;

Wolne Hrabstwo Burgundii pn
Franche-Comté
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;

Woroneż pn
Voronesj
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad rzeką o tej samej nazwie;
(geografia, geograficzny) rzeka, lewy dopływ Donu;

Wołchow pn
Volkhov
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w zachodniej Rosji europejskiej, przepływająca przez obwody nowogrodzki i leningradzki, wypływa z jeziora Ilmen i uchodzi do jeziora Ładoga;

Wołga ˈvɔwɡa pn
Volga
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;

Wołoszczyzna pn
Valakia
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii;

Wołyń ˈvɔwɨ̃ɲ pn
Volhynia
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;

Woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a pn
Kusken
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Wrocław ˈvrɔʦ̑waf pn
Wrocław
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;

Wspólnota Niepodległych Państw fspulˈnɔta ˌɲɛpɔˈdlɛɡwɨx ˈpãj̃stf pn
SUS
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;

Wyborg pn
Vyborg
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie leningradzkim, leżące na Przesmyku Karelskim;

Wybrzeże Kości Słoniowej vɨˈbʒɛʒɛ ˈkɔɕʨ̑i swɔ̃ˈɲɔvɛj pn
Elfenbenskysten
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;

Wyspa Bouveta pn
Bouvetøya
(geografia, geograficzny) niezamieszkana wyspa wulkaniczna na południowym Oceanie Atlantyckim stanowiąca terytorium zależne Norwegii;

Wyspa Świętej Heleny ˈvɨspa ˈɕfʲjɛ̃ntɛj xɛˈlɛ̃nɨ pn
Saint Helena
(geografia, geograficzny) wyspa wulkaniczna na Oceanie Atlantyckim

Wyspy Cooka ˈvɨspɨ ˈkuka pn
Cookøyene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;

Wyspy Kanaryjskie ˈvɨspɨ ˌkãnaˈrɨjsʲcɛ pn
Kanariøyene
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej;
(geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)

Wyspy Marshalla ˈvɨspɨ marˈʃala pn
Marshalløyene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;

Wyspy Owcze ˈvɨspɨ ˈɔfʧ̑ɛ pn
Færøyene
(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Morzu Norweskim;
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)

Wyspy Salomona ˈvɨspɨ ˌsalɔ̃ˈmɔ̃na pn
Salomonøyene
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Oceanii ze stolicą w Honiara;

Wyspy Świętego Tomasza i Książęca ˈvɨspɨ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ tɔ̃ˈmaʃa ˌi‿cɕɔ̃w̃ˈʒɛ̃nʦ̑a pn
São Tomé og Príncipe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;

Węgier ˈvɛ̃ŋʲɟɛr n
ungar
człowiek narodowości węgierskiej, obywatel Węgier, mieszkaniec Węgier

Węgierka vɛ̃ŋʲˈɟɛrka n
Ungarsk
osoba płci żeńskiej narodowości węgierskiej, obywatelka Węgier, mieszkanka Węgier

Węgry ˈvɛ̃ŋɡrɨ pn
Ungarn
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Władykaukaz pn
Vladikavkaz
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;

Włoch vwɔx n
italiener
człowiek narodowości włoskiej, obywatel Włoch, mieszkaniec Włoch

Włochy ˈvwɔxɨ pn
Italia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;

Włoszka ˈvwɔʃka n
italiener
kobieta lub dziewczyna narodowości włoskiej, obywatelka Włoch

York pn
York
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Anglii;

ZSRR ˌzɛt‿ɛs‿ɛr‿ˈɛr acronym
SSSR USSR
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich

Zachariasz zaˈxarʲjaʃ pn
Sakarias Sakarja
imię męskie;

Zachary pn
Sakarja
(rzadki, rzadko używany) imię męskie

Zachodni Brzeg zaˈxɔdʲɲi ˈbʒɛk pn
Vestbredden
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;

Zagrzeb ˈzaɡʒɛp pn
Zagreb
(geografia, geograficzny) stolica Chorwacji;

Zair ˈza<sup>j</sup>ir pn
Zaire
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa rzeki Kongo
(historia, historyczny, historycznie) Demokratyczna Republika Konga

Zalew Szczeciński pn
Oderlagunen
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką, od północy ograniczony wyspami Rugią i Wolinem;

Zalew Wiślany pn
Wisłalagunen
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;

Zambia ˈzãmbʲja pn
Zambia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;

Zatoka Bengalska zaˈtɔka bɛ̃ŋˈɡalska pn
Bengalbukta
(geografia, geograficzny) zatoka nad Oceanem Indyjskim;

Zatoka Biskajska zaˈtɔka bʲiˈskajska pn
Biscayabukten
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;

Zatoka Fińska zaˈtɔka ˈfʲĩj̃ska pn
Finskebukta
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego między Estonią, Rosją i Finlandią;

Zatoka Genueńska pn
Genovabukten
(geografia, geograficzny) zatoka na północnym skraju Morza Liguryjskiego;

Zatoka Gwinejska pn
Guineabukta
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;

Zatoka Meksykańska zaˈtɔka ˌmɛksɨˈkãj̃ska n
Mexicogolfen
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;

Zatoka Niemiecka pn
Tyskebukta
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona u wybrzeży Niemiec, Danii i Holandii

Zatoka Ryska pn
Rigabukten
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego pomiędzy Łotwą a Estonią;

Zelandia zɛˈlãndʲja pn
Sjælland
(geografia, geograficzny) wyspa Danii;
Zeeland
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii;

Ziemia ˈʑɛ̃mʲja pn
jorden Jorden
(astronomia, astronomiczny) trzecia pod względem oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Zimbabwe zʲĩmˈbabvɛ pn
Zimbabwe
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;

Zimbabweńczyk n
zimbabwar
mieszkaniec Zimbabwe

Zjednoczone Emiraty Arabskie ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ ˌɛ̃mʲiˈratɨ aˈrapsʲcɛ pn
De forente arabiske emirater
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji;

Zjednoczone Królestwo ˌzʲjɛdnɔˈʧ̑ɔ̃nɛ kruˈlɛstfɔ pn
Det forente kongerike Storbritannia og Nord-Irland
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Zofia ˈzɔfʲja pn
Sofia Sofie
imię żeńskie;

Zurych pn
Zürich
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Szwajcarii;

Zuzanna zuˈzãnːa pn
Susanne
imię żeńskie;

Związek Australijski pn
Commonwealth of Australia
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Australii jako państwa

Związek Radziecki ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk raˈʥ̑ɛʦ̑ʲci pn
Sovjetunionen
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;

Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨx rɛˈpublʲik raˈʥ̑ɛʦ̑ʲcix pn
Unionen av Sovjetiske Sosialistrepublikker Unionen av sosialistiske rådsrepublikker
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;

a a conjunction
og
…uzupełniania
…objaśnień
…przeciwstawności
…wynikania

a a particle
men
…wzmacniająca

a cappella adj
a cappella
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu;

a cappella adv
a cappella
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez akompaniamentu

a kysz a‿ˈkɨʃ interjection
trekk unna
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)

a priori adv
a priori
uprzedzając fakty;

a psik a‿ˈpʲɕik interjection
atsjo
…naśladująca dźwięk wydawany podczas kichania

abaka aˈbaka n
sjakkel
(włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;

abakus aˈbakus n
abacus
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;

abazja aˈbazʲja n
abasi
(medycyna, medyczny) utrata możliwości chodzenia, przeważnie na skutek schorzeń systemu nerwowego;

abażur aˈbaʒur n
lampeskjerm
osłona na lampę lub świecznik, tłumiąca zbyt jaskrawe światło

abbé n
abbed
tytuł honorowy we francuskim Kościele katolickim;

abdest ˈabdɛst n
voodoo
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;

abdykacja ˌabdɨˈkaʦ̑ʲja n
abdikasjon
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej

abdykować ˌabdɨˈkɔvaʨ̑ v
abdisere
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji

abecadlarz ˌabɛˈʦ̑adlaʃ n
indeks
(przestarzałe, przestarzały) skorowidz

abecadło ˌabɛˈʦ̑adwɔ n
abc
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku

abecedariusz ˌabɛʦ̑ɛˈdarʲjuʃ n
indeks
skorowidz

aberracja ˌabɛrˈraʦ̑ʲja ˌabɛrˈːaʦ̑ʲja n
avvik
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem;
(erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość;

abiogeneza ˌabʲjɔɡɛ̃ˈnɛza n
abiogenese
(biologia, biologiczny) spontaniczne powstawanie życia z materii nieożywionej;

abiotyczny ˌabʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
abiotisk
nieożywiony

abisyński ˌabʲiˈsɨ̃j̃sʲci adj
abessinsk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Abisynią ((współcześnie) Etiopia)

ablatyw abˈlatɨf n
ablativ
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;

abolicjonista ˌabɔlʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
abolisjonist
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej
zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa

abolicjonizm ˌabɔlʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
abolisjonisme
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;

abonament ˌabɔ̃ˈnãmɛ̃nt n
abonnement
regularna odgórna opłata za otrzymywanie książek lub czasopism
engangssum
regularna opłata za korzystanie z usługi (np. internetu);

abonent aˈbɔ̃nɛ̃nt n
abonnent
osoba płacąca stałą opłatę, abonament;

abonować ˌabɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
abonnere
korzystać z abonamentu – usługi otrzymywania produktu w zamian za uiszczanie regularnej opłaty

aborcja aˈbɔrʦ̑ʲja n
abort
(medycyna, medyczny) zabieg przerwania ciąży; sztuczne wywołanie poronienia;

abrakadabra ˌabrakaˈdabra interjection
abrakadabra
słowo nieokreślonego znaczenia, rzekoma magiczna formuła;

abrakadabra ˌabrakaˈdabra n
abrakadabra
(przenośnie, przenośnia) coś niezrozumiałego; wypowiedź bezsensowna lub zagmatwana

abrewiacja ˌabrɛˈvʲjaʦ̑ʲja n
forkortelse
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów

abrewiatura ˌabrɛvʲjaˈtura n
forkortelse
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skrót zapisu muzycznego

absces ˈapsʦ̑ɛs n
abcess
(medycyna, medyczny) ropień

absolut apˈsɔlut n
absolutt
to, co istniało samo przez się, absolutny duch, Bóg;

absolutny ˌapsɔˈlutnɨ adj
absolutt
(filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad
całkowity, zupełny, bezwzględny
niekwestionowany

absolutyzm ˌapsɔˈlutɨsm̥ n
absolutisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchia nieograniczona;

absolwent apˈsɔlvɛ̃nt n
elev
osoba, która ukończyła szkołę, uczelnię, kurs;

absolwować ˌapsɔlˈvɔvaʨ̑ v
tilgi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać absolucji, rozgrzeszenia

absorbować ˌapsɔrˈbɔvaʨ̑ v
absorbere
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie
(przenośnie, przenośnia) całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś

absorpcja apˈsɔrpʦ̑ʲja n
absorpsjon
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą;

abstrakcja apsˈtrakʦ̑ʲja n
abstraksjon
(sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością;
coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania
nierealny pogląd
pojęcie ogólne
proces tworzenia pojęć ogólnych;

abstrakcyjny ˌapstrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
abstrakt
nie mający związku z rzeczywistością

abstynent apsˈtɨ̃nɛ̃nt n
avholdsfolk
osoba nie pijąca napojów alkoholowych
avholdsmann
osoba wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś

absurd ˈapsurt n
absurditet
nonsens, coś bez logicznego uzasadnienia

absurdalność n
absurditet
cecha tego, co jest absurdalne, niedorzeczność

absurdalny ˌapsurˈdalnɨ adj
absurd
(potocznie, potoczny) ogromny
nie podlegający logicznemu wyjaśnieniu

absynt ˈapsɨ̃nt n
absint
(spożywczy) nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach aromatycznych;

absyntowy adj
absint
związany z absyntem; zawierający absynt

abugida n
abugida
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet sylabiczny

abuzywny adj
grov
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) naruszający zasady współżycia społecznego, stanowiący nadużycie, zawierający zakazane zapisy

acetamid ˌaʦ̑ɛˈtãmʲit n
acetamid
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;

aceton aˈʦ̑ɛtɔ̃n n
aceton
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;

acetonowy adj
aceton
(chemia, chemiczny) związany z acetonem, zawierający aceton

acetylen ˌaʦ̑ɛˈtɨlɛ̃n n
acetylen
(chemia, chemiczny) (zobacz) etyn

acetylocholina n
acetylkolin
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;

ach ax interjection
ai
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie

achillesowy adj
Akilles
mający związek z mitycznym Achillesem

achromatyczny adj
akromatisk
(fizyka, fizyczny) o układzie optycznym: niedający rozczepienia na barwy widmowe

achterdek n
poopdekk
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pokład rufowy;

acz aʧ̑ conjunction
om enn
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się

aczkolwiek aʧ̑ˈkɔlvʲjɛk conjunction
selv om
… wprowadzający treść przeciwstawną lub znacznie się różniącą

adadżio aˈdaʤ̑ʲjɔ n
visdomsord
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;

adamaszek ˌadãˈmaʃɛk n
damask
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej

adaptacja ˌadapˈtaʦ̑ʲja n
tilpasning
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków;
(psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji
dostosowanie się organów do sytuacji
efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1)
przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka

adaptować ˌadapˈtɔvaʨ̑ v
anpasse
(biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska
innrede
dostosować/dostosowywać utwór literacki, np. do pokazania go na ekranie, na scenie
tilpasse
dostosować/dostosowywać do innego użytku

addycja n
tillegg
(biologia, biologiczny) mutacja polegająca na wstawieniu jednej lub większej liczby zasad
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;

adekwatny ˌadɛˈkfatnɨ adj
adekvat
dokładnie czemuś odpowiadający

adiabatyczny adj
adiabatisk
(fizyka, fizyczny) taki, który przebiega bez wymiany ciepła z otoczeniem

adidas aˈdʲidas n
joggesko
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) (obuwnictwo, obuwniczy) but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)

administracyjny ˌadmʲĩɲistraˈʦ̑ɨjnɨ adj
administrativ
związany z administracją i administrowaniem

administrator ˌadmʲĩɲiˈstratɔr n
administrator
osoba zarządzająca czymś
(informatyka, informatyczny) osoba lub grupa osób nadzorująca system komputerowy lub sieć komputerową, zwykle też przydzielająca ich użytkownikom konta i prawa dostępu

administrować ˌadmʲĩɲiˈstrɔvaʨ̑ v
administrere
sprawować zarząd, kierować jakąś wyodrębnioną dziedziną działalności

admiracja n
beundring
(książkowy) (dawniej, dawny) przejaw podziwu i uwielbienia dla kogoś lub czegoś

admiralicja ˌadmʲiraˈlʲiʦ̑ʲja n
admiralitetet
władze naczelne marynarki wojennej

admiralski adj
admiral
związany ze stanowiskiem admirała, należący do admirała

admirał adˈmʲiraw n
admiral
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty;
(marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych

admitancja n
admittans
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;

adopcja aˈdɔpʦ̑ʲja n
adopsjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawne uznanie obcego dziecka za własne;

adoptować ˌadɔpˈtɔvaʨ̑ v
adoptere
dokonywać / dokonać adopcji

adorator ˌadɔˈratɔr n
beundrer
mężczyzna zabiegający o względy kobiety

adorować ˌadɔˈrɔvaʨ̑ v
tilbe
uwielbiać kogoś, zachwycać się kimś, otaczać go uwielbieniem

adrenalina ˌadrɛ̃naˈlʲĩna n
adrenalin
(fizjologia, fizjologiczny) hormon wydzielany w sytuacjach zagrożenia i stresu;

adres ˈadrɛs n
adresse
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka

adres mailowy n
e-postadresse
(informatyka, informatyczny) adres poczty elektronicznej

adresat aˈdrɛsat n
adressat
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp.

adresować ˌadrɛˈsɔvaʨ̑ v
sende
odnosić się, zwracać się do określonej osoby lub grupy
umieszczać adres na liście, przesyłkę

adware n
reklameprogram
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów;
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;

adwent ˈadvɛ̃nt n
advent
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej

adwentysta ˌadvɛ̃nˈtɨsta n
adventist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty

adwersarz adˈvɛrsaʃ n
motstander
(przestarzałe, przestarzały) oponent, rywal

adwokat adˈvɔkat n
advokat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;

adwokat diabła adˈvɔkad ˈdʲjabwa n
djevelens advokat
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze

aerodrom ˌaɛˈrɔdrɔ̃m n
flyplass
(przestarzałe, przestarzały) lotnisko, szczególnie trawiaste

aerodynamiczny ˌaɛrɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
aerodynamisk
(fizyka, fizyczny) związany z aerodynamiką

aerodynamika ˌaɛrɔdɨ̃ˈnãmʲika n
aerodynamikk
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów;

aerofagia ˌaɛrɔˈfaɟja n
aerofagi
(medycyna, medyczny) zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;

aeroplan ˌaɛˈrɔplãn n
fly
(przestarzałe, przestarzały) samolot

aerożel ˌaɛˈrɔʒɛl n
aerogel
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;

afarski adj
afar
(etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) dotyczący Afaru lub jego mieszkańców

afarski n
afar
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Afarze;

afazja aˈfazʲja n
afasi
(medycyna, medyczny) zaburzenia mowy lub rozumienia mowy na skutek uszkodzenia mózgu;

afekcja aˈfɛkʦ̑ʲja n
affeksjon
(dawniej, dawny) afekt, skłonność ku komu lub czemu

afekt ˈafɛkt n
kjærleik
(przestarzałe, przestarzały) namiętność, silne uczucie

afektowany ˌafɛktɔˈvãnɨ adj
affektert
przesadny, sztuczny

afera aˈfɛra n
butikk
wydarzenie, które wywołało skandal;

afereza ˌafɛˈrɛza n
subtraksjon
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik głoski lub głosek w wyrazie;
(medycyna, medyczny) zabieg uzyskiwania koncentratu płytek krwi lub białych krwinek;

afganiec avˈɡãɲɛʦ̑ n
afghaner
(lekceważąco, lekceważący) Afgańczyk
(potocznie, potoczny) z rosyjskiego: radziecki weteran wojny w Afganistanie

afganistański ˌavɡãɲiˈstãj̃sʲci adj
afghansk
odnoszący się do Afganistanu (państwa na Środkowym Wschodzie)

afgański avˈɡãj̃sʲci adj
afghansk
odnoszący się do Afgańczyków lub Afganistanu

afiks ˈafʲiks n
affiks
(gramatyka) morfem będący częścią składową wyrazu, różny od rdzenia, zrostek;

afisz ˈafʲiʃ n
stangskudd
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej

aforyzm aˈfɔrɨsm̥ n
aforisme
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;

afrikaans n
afrikaans
(językoznawstwo, językoznawczy) język afrykanerski

afro ˈafrɔ n
afro
rodzaj fryzury w formie kuli z napuszonych, drobno skręconych loczków;

afroamerykański adj
afroamerikansk
dotyczący Afroamerykanów, czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych

afrykanerski ˌafrɨkãˈnɛrsʲci n
afrikaans
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy germańskich, używany w południowej Afryce;

afrykański ˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
afrikansk
związany z Afryką, dotyczący Afryki, zamieszkujący Afrykę

agat ˈaɡat n
agat
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;

agawa aˈɡava n
agave
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;

agenda aˈɡɛ̃nda n
agenda
terminarz
ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie

agent ˈaɡɛ̃nt n
agent
pracownik wywiadu
przedstawiciel jakiejś firmy
tajny pracownik policji lub służb specjalnych
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, autonomiczna jednostka wykorzystywana w programowaniu agentowym;
czynnik w jakiejś reakcji lub procesie (anglicyzm językowy)

agnostycyzm ˌaɡnɔˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
agnostisisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;

agonia aˈɡɔ̃ɲja n
dødskamp
(przenośnie, przenośnia) pogorszenie się stanu czegoś prowadzące do upadku
stan bezpośrednio poprzedzający zgon;

agora aˈɡɔra n
loppemarked
(urbanistyka, urbanistyczny) plac targowy lub hala targowa we współczesnej Grecji

agorafobia ˌaɡɔraˈfɔbʲja n
agorafobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;

agoryzm n
agorisme
bojkot państwa; zwłaszcza motywowany libertarianizmem lewoskrętnym i dążący do anarchistycznej rewolucji

agrafka aˈɡrafka n
splint
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;

agrest ˈaɡrɛst n
stikkelsbær
(spożywczy) owoc agrestu (1.1)
(botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;

agresywny ˌaɡrɛˈsɨvnɨ adj
aggressiv
zachowujący się wrogo, napastliwie
(finanse, finansowy) stosujący ryzykowną strategię lub złożony z ryzykownych aktywów

agronom aˈɡrɔ̃nɔ̃m n
agronom
specjalista zajmujący się agronomią;

aha ˈaxa interjection
aha
…wyrażenie potwierdzenia/zrozumienia
…wyrażenie przypomnienia

aikido ajˈcidɔ n
aikido
japońska sztuka samoobrony;

ailurofobia ˌajlurɔˈfɔbʲja n
ailurofobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed kotami;

aj aj interjection
au da
…oznajmiający ból lub zaskoczenie

ajran n
ayran
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;

ajwar n
ajvar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bałkańska pasta przyrządzana z papryki, bakłażanów i pomidorów;

akacja aˈkaʦ̑ʲja n
akasie
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)

akademia ˌakaˈdɛ̃mʲja n
akademi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe
(edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa;

akademicki ˌakadɛ̃ˈmʲiʦ̑ʲci adj
akademisk
(edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów
zgodny z określonymi, utartymi wzorami

akadyjski adj
akkadisk
dotyczący Akadu lub/i państwa akadyjskiego

akadyjski n
akkadisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;

akapit aˈkapʲit n
avsnitt
fragment tekstu rozpoczynający się od nowego wiersza;

akceleracja n
akselerasjon
przyspieszenie

akcent ˈakʦ̑ɛ̃nt n
aksent
(językoznawstwo, językoznawczy) specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową
aksent, betoning
(termin typograficzny) znak diakrytyczny oznaczający m.in. akcent (1.1)
aksentuere
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;
betoning
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;

akcentowanie ˌakʦ̑ɛ̃ntɔˈvãɲɛ n
aksentuering
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania

akcentować ˌakʦ̑ɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
aksentuere
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu
(przenośnie, przenośnia) podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk

akceptacja ˌakʦ̑ɛpˈtaʦ̑ʲja n
aksept
wyrażenie zgody

akceptant n
akseptant
(ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;

akceptor n
akseptant
(chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;

akceptowalny ˌakʦ̑ɛptɔˈvalnɨ adj
antakelig
możliwy do zaakceptowania, do przyjęcia

akceptować ˌakʦ̑ɛpˈtɔvaʨ̑ v
akseptere
aprobować coś

akcja ˈakʦ̑ʲja n
aksje
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);

akcjonariusz ˌakʦ̑ʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ n
aksjonær
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel akcji spółki akcyjnej;

aklamacja ˌaklãˈmaʦ̑ʲja n
akklamasjon
jednogłośny wybór, uznanie czegoś

akolita ˌakɔˈlʲita n
assistent
(kościelny) osoba, której udzielono posługi akolitatu;

akompaniament ˌakɔ̃mpãˈɲãmɛ̃nt n
akkompagnement
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii;

akompaniator ˌakɔ̃mpãˈɲatɔr n
akkompagnatør
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonawca akompaniamentu

akompaniować ˌakɔ̃mpãˈɲɔvaʨ̑ v
akkompagnere
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło

akonto aˈkɔ̃ntɔ n
forskudd
(ekonomia, ekonomiczny) zadatek na spłatę z tytułu należności

akord ˈakɔrt n
akkord note
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;

akordeon ˌakɔrˈdɛɔ̃n n
trekkspill
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

akrobata ˌakrɔˈbata n
akrobat
człowiek wykonujący akrobacje, zwykle w cyrku lub sporcie

akrofobia ˌakrɔˈfɔbʲja n
akrofobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk wysokości;

akromegalia n
akromegali
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;

akronim aˈkrɔ̃ɲĩm n
akronym
(językoznawstwo, językoznawczy) skrótowiec;

akrostych n
akrostikon
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;

akroterion n
akroterion
(architektura, architektoniczny) dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu

aksamit aˈksãmʲit n
fløyel
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;

aksamitny ˌaksãˈmʲitnɨ adj
fløyel
wykonany z aksamitu

aksjomat akˈsʲjɔ̃mat n
aksiom
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;

akson ˈaksɔ̃n n
akson
(biologia, biologiczny) nitkowate przedłużenie komórki nerwowej;

akt akt n
handling
czyn, działanie
mynt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) część sztuki teatralnej;
ny
(sztuka) (fotografia) zdjęcie lub obraz nagiej modelki lub modela;

akt oskarżenia n
tilltale
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;

akt urodzenia ˈakt ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲa n
fødselsattest
akt stanu cywilnego stwierdzający fakt narodzin dziecka;

akta ˈakta n
bil
zbiór dokumentów lub ksiąg zawierających zapisy urzędowe

aktor akˈtɔʒɨ ˈaktɔr n
skuespiller
osoba, która gra rolę w teatrze lub w filmie;

aktorka akˈtɔrka n
skuespillerinne
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera

aktorski adj
spektakkel
dotyczący aktorów lub aktorstwa

aktualizacja ˌaktu<sup>w</sup>alʲiˈzaʦ̑ʲja n
oppdatere
czynienie czegoś aktualnym, uwspółcześnienie, modernizacja

aktualizować v
oppdatere
czynić aktualnym

aktualny ˌaktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
aktuell
dotyczący teraźniejszości

aktyn ˈaktɨ̃n n
actinium
(chemia, chemiczny) radioaktywny pierwiastek chemiczny o symbolu Ac i liczbie atomowej 89;

aktywa n
aktivum
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;

aktywność akˈtɨvnɔɕʨ̑ n
aktivitet
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału

akumulacja n
akkumulasjon
(książkowy) gromadzenie lub nagromadzenie się czegoś

akumulator ˌakũmuˈlatɔr n
akkumulator
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)

akupunktura ˌakupũŋkˈtura n
akupunktur
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;

akurat aˈkurat adv
rettferdig
wskazanie chwili, w której ma lub miało miejsce zdarzenie lub że chwilę wcześniej się zakończyło

akurat aˈkurat particle
nøyaktig
podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / …
podkreślenie, wskazanie obiektu lub obiektów wyróżnionych spośród innych

akustyczny adj
akustisk
odnoszący się do zjawisk dźwiękowych

akuszerka ˌakuˈʃɛrka n
jordmor
(przestarzałe, przestarzały) położna;

akwaforta ˌakfaˈfɔrta n
etsning
(sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1)
(sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;

akwakultura ˌakfakulˈtura n
akvakultur
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;

akwamaryn ˌakfãˈmarɨ̃n n
akvamarin
(mineralogia, mineralogiczny) przezroczysty minerał o niebieskawozielonej barwie, odmiana berylu;

akwamaryna ˌakfãmaˈrɨ̃na n
akvamarin
barwa niebieskawozielona

akwarela ˌakfaˈrɛla n
akvarell
(sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie

akwarium aˈkfarʲjũm n
akvarium
duży, przezroczysty, prostopadłościenny zbiornik na wodę

akwedukt aˈkfɛdukt n
akvedukt
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;

alabaster ˌalaˈbastɛr n
alabast
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;

alanina ˌalãˈɲĩna n
alanin
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;

alarm ˈalarm n
alarm
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem
urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1)
wezwanie do działania

alarmować v
alarmere
wywoływać niepokój
varsle
zawiadamiać o niebezpieczeństwie lub sytuacji wymagającej szybkiego działania

alba ˈalba n
soloppgang
długa biała szata liturgiczna księży katolickich;

albatros alˈbatrɔs n
albatross
(ornitologia, ornitologiczny) żyjący w koloniach, żywotny ptak oceaniczny o masywnym dziobie;

albański alˈbãj̃sʲci adj
Albansk
związany z Albanią, dotyczący Albanii

albański alˈbãj̃sʲci n
Albansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany przez Albańczyków;

albedo alˈbɛdɔ n
albedo
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego;
biała część skórki w owocach cytrusowych

albinizm alˈbʲĩɲism̥ n
albinisme
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;
(botanika, botaniczny) brak chlorofilu

albinos alˈbʲĩnɔs n
albino
(medycyna, medyczny) człowiek dotknięty albinizmem (niedoborem pigmentu w skórze)

albit ˈalbʲit n
albitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, glinokrzemian sodowy;

albo ˈalbɔ conjunction
eller
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;

album ˈalbũm n
album
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydawnictwo muzyczne zawierające nagrania muzyczne na płycie długogrającej longplay (LP) lub dysku kompaktowym (CD);
zbiór reprodukcji, fotografii, pocztówek, znaczków itp.

albumina ˌalbũˈmʲĩna n
albumin
(biochemia, biochemiczny) białko rozpuszczalne w wodzie;

albuminuria ˌalbũmʲĩˈnurʲja n
albuminuri
(medycyna, medyczny) (zobacz) białkomocz;

albumowy ˌalbũˈmɔvɨ adj
album
związany z albumem, dotyczący albumu

alchemia alˈxɛ̃mʲja n
alkymi
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;

alchemik alˈxɛ̃mʲik n
alkymist
osoba zajmująca się alchemią w średniowieczu

aldehyd alˈdɛxɨt n
aldehyd
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;

aldosteron ˌaldɔˈstɛrɔ̃n n
aldosteron
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów

ale ɛjl ˈalɛ conjunction
men
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego

alegoria ˌalɛˈɡɔrʲja n
allegori
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;

alegorycznie ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑ʲɲɛ adv
allegorisk
przenośnie, w sposób alegoryczny

alegoryczny ˌalɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ adj
allegorisk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny

aleja aˈlɛja n
allé
droga wysadzana po obu stronach drzewami lub krzewami;

alejka aˈlɛjka n
sti
wąska uliczka spacerowa

alejowy adj
allé
związany z aleją; mający formę alei

aleksandryjski ˌalɛksãnˈdrɨjsʲci adj
alexandrinsk
dotyczący Aleksandrii (miasta w Egipcie)

aleksandryt n
alexandritt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu;

aleksytymia n
aleksitymi
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;

alergen aˈlɛrɡɛ̃n n
allergen
(medycyna, medyczny) antygen (czynnik) zewnątrzpochodny, który wywołuje reakcję alergiczną;

alergia aˈlɛrʲɟja n
allergi
(medycyna, medyczny) uczulenie, nadmierna reakcja organizmu na jakiś czynnik;

alergiczny ˌalɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
allergisk
związany z alergią

aleucki adj
aleutisk
związany z Aleutami (Wyspami Aleuckimi) lub Aleutami (ludźmi)

ależ ˈalɛʃ interjection
hvorfor
wykrzyknik stosowany dla wyrażenia protestu, braku zgody

ależ ˈalɛʃ particle
men
podkreślenie kontrastu z wcześniejszą wypowiedzią

alfabet alˈfabɛt n
alfabet
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku;

alfabeta ˌalfaˈbɛta n
alfabet
(dawniej, dawny) (żartobliwie) (ironicznie) człowiek prawie niepiśmienny, znający tylko alfabet

alfabetyczny ˌalfabɛˈtɨʧ̑nɨ adj
alfabetisk
odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie

alfanumeryczny adj
alfanumerisk
(informatyka, informatyczny) zawierający lub wykorzystujący litery i cyfry

algebra alˈɡɛbra n
algebra
jeden z działów matematyki;
(matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);

algebraiczny adj
algebraisk
dotyczący algebry

algierski alʲˈɟɛrsʲci adj
algerisk
odnoszący się do państwa Algieria

algologia ˌalɡɔˈlɔɟja n
fykologi
(botanika, botaniczny) nauka o glonach
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu

algorytm algɔˈrɨtmɨ alˈɡɔrɨtm̥ n
algoritme
(informatyka, informatyczny) sformalizowany zapis sposobu postępowania w określonej sytuacji, przepis;

alians ˈalʲjãw̃s n
allianse
przymierze między państwami

alibi aˈlʲibʲi n
alibi
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;

alienować ˌalʲjɛ̃ˈnɔvaʨ̑ v
fremmedgjøre
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przenosić prawo własności na inną osobę

aligator ˌalʲiˈɡatɔr n
alligator
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;

alimentacyjny adj
underhold
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związany z alimentami

alimenty ˌalʲĩˈmɛ̃ntɨ n
næring
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;

aliteracja ˌalʲitɛˈraʦ̑ʲja n
allitterasjon
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;

alkaliczność ˌalkaˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
alkalinitet
(chemia, chemiczny) (biochemia, biochemiczny) (zobacz) zasadowość

alkaliczny adj
alkalisk
(chemia, chemiczny) dotyczący alkaliów

alkaloid ˌalkaˈlɔ<sup>j</sup>it n
alkaloid
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;

alkan ˈalkãn n
alkan
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;

alken ˈalkɛ̃n n
alken
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów nienasyconych, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;

alkohol alˈkɔxɔl n
alkohol
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);
(spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;

alkoholiczny adj
alkohol
wywołany alkoholem

alkoholik ˌalkɔˈxɔlʲik n
alkoholiker
osoba, która cierpi na alkoholizm

alkoholizm ˌalkɔˈxɔlʲism̥ n
alkoholisme
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo

alkowa alˈkɔva n
alkove
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej

allatyw n
allativ
(gramatyka) przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający przemieszczanie się desygnatu w kierunku do i do wewnątrz pewnego określonego obiektu;

allel ˈalːɛl n
allel
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;

alleluja ˌalːɛˈluja interjection
halleluja
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej

almanach alˈmãnax n
almanakk
rodzaj publikacji;

almandyn n
almandin
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3

alofon aˈlɔfɔ̃n n
allofon
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem

alopatia n
allopati
(medycyna, medyczny) metoda leczenia za pomocą środków wywołujących efekty przeciwne niż choroba;

alotropia ˌalɔˈtrɔpʲja n
allotropi
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;

alpaka alˈpaka n
alpakka
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy;

alpejski alˈpɛjsʲci adj
alpint
związany z Alpami, dotyczący Alp

alpensztok n
alpestokk
(turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;

alpinistyczny ˌalpʲĩɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
alpinistisk
dotyczący alpinizmu lub alpinistów

alt alt n
alt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;

altana alˈtãna n
lysthus
lekki, niewielki ogrodowy budynek;

alternatywa ˌaltɛrnaˈtɨva n
alternativ
(logika, logiczny) suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe;
(potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami

alternatywny adj
alternativ
taki, który daje możność wyboru jednej z dwóch wykluczających się możliwości
taki, który przeciwstawia się temu, co tradycyjne i oficjalnie uznawane

altruista ˌaltruˈ<sup>j</sup>ista n
altruist
osoba bezinteresownie służąca innym, poświęcająca się ich sprawom

altruistyczny ˌaltru<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
altruistisk
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu

altówka alˈtufka n
bratsj
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy instrument muzyczny;

aluzja aˈluzʲja n
allusjon
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost

amant ˈãmãnt n
ven
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) lub (ironicznie) kochanek lub adorator

amator ãˈmatɔr n
amatør
osoba, która oddaje się czemuś hobbistycznie, niezawodowo

amazonit ˌãmaˈzɔ̃ɲit n
amasonitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;

ambasada ˌãmbaˈsada n
ambassade
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;
wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)

ambasador ˌãmbaˈsadɔr n
ambassadør
(administracja) (urzędowy) przedstawiciel dyplomatyczny państwa lub organizacji międzynarodowej

ambicja ãmˈbʲiʦ̑ʲja n
ambisjon
pragnienie osiągnięcia czegoś trudnego

ambigram ãmˈbʲiɡrãm n
ambigram
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;

ambona ãmˈbɔ̃na n
prekestol
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej

ambra ˈãmbra n
ambra
woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;

ambulans ãmˈbulãw̃s n
ambulanse
środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych;

ambulatoryjny ˌãmbulatɔˈrɨjnɨ adj
poliklinisk
(medycyna, medyczny) wykonywany w ambulatorium lub dla ambulatorium przeznaczony

ameba ãˈmɛba n
amøbe
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;

amen ˈãmɛ̃n interjection
amen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy

ameryk ãˈmɛrɨk n
americium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Am i liczbie atomowej 95;

amerykanizować v
amerikanisere
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację

amerykański ˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
amerikansk
dotyczący Ameryki (kontynentu)
dotyczący Stanów Zjednoczonych Ameryki

ametyst ãˈmɛtɨst n
ametyst
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;

amfetamina ˌãw̃fɛtãˈmʲĩna n
amfetamin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;

amfibia ãw̃ˈfʲibʲja n
amfibium
(lotnictwo, lotniczy) pojazd wodno-powietrzny
(motoryzacja) pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze
zwykle w lm: amfibie – (zoologia, zoologiczny) inaczej płazy

amfiteatr ˌãw̃fʲiˈtɛatr̥ n
amfiteater
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej

amfora ãw̃ˈfɔra n
amfora
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;

amforyczny adj
amfora
związany z amforą; w kształcie amfory

amharski ãmˈxarsʲci n
amharisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki będący językiem oficjalnym Etiopii

aminokwas ˌãmʲĩˈnɔkfas n
aminosyre
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, materiał budulcowy białek;

amnestia ãmˈnɛstʲja n
amnesti
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;

amnezja ãmˈnɛzʲja n
amnesi
(medycyna, medyczny) zanik pamięci

amoniak ãˈmɔ̃ɲak n
ammoniakk
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;

amorficzny ˌãmɔrˈfʲiʧ̑nɨ adj
uformelig
bezkształtny, niemający określonej budowy

amortyzator ˌãmɔrtɨˈzatɔr n
støtdemper
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;

amortyzować ˌãmɔrtɨˈzɔvaʨ̑ v
amortisere
(ekonomia, ekonomiczny) zaliczać do kosztów danego okresu część kosztu środka trwałego odpowiadającą stosunkowi tego okresu do planowanej długości okresu użytkowania tego środka

amoryczny adj
kjærlighet
(rzadki, rzadko używany) erotyczny, miłosny

amper ˈãmpɛr n
ampere
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;

amplituda ˌãmplʲiˈtuda n
amplitude
(fizyka, fizyczny) największe wychylenie cechy, funkcji, charakterystyki okresowo zmiennej;

amputacja ˌãmpuˈtaʦ̑ʲja n
amputasjon
(medycyna, medyczny) operacyjne lub wypadkowe usunięcie części lub całego narządu, zwykle kończyny;

amputacyjny adj
amputasjon
(medycyna, medyczny) związany z amputacją; służący do amputacji

amputować ˌãmpuˈtɔvaʨ̑ v
amputere
dokonywać amputacji

ampułka ãmˈpuwka n
ampulle
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej

amunicja ˌãmũˈɲiʦ̑ʲja n
ammunisjon
(potocznie, potoczny) naboje do broni palnej

anabioza n
skinndød
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;

anachroniczny adj
anakronistisk
niezgodny z duchem czasu lub obecnym stanem wiedzy

anachronizm ˌãnaxˈrɔ̃ɲism̥ n
anakronisme
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;
coś niezgodnego z duchem czasów i stanem wiedzy, przestarzałego (np. pogląd, rzecz)

anagram ãˈnaɡrãm n
anagram
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;

anakolut n
anakoluti
(językoznawstwo, językoznawczy) zdanie niepoprawne pod względem składniowym

anakonda ˌãnaˈkɔ̃nda n
anakonda
(herpetologia, herpetologiczny) ziemnowodny wąż zamieszkujący lasy tropikalne, największy dusiciel;

analfabetyzm n
analfabetisme
(edukacja, edukacyjny) brak umiejętności czytania i / lub pisania;

analityczny ˌãnalʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
analytisk
związany z analizą

analityk ˌãnaˈlʲitɨk n
analytiker
specjalista zajmujący się analizą danych i wysuwaniem prognoz w obrębie konkretnej dziedziny wiedzy

analiza ˌãnaˈlʲiza n
analyse
badanie danych cech, części, elementów, struktury jakiegoś przedmiotu, pojęcia, zjawiska;

analizator ˌãnalʲiˈzatɔr n
analysator
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które wykonuje analizy

analizować ˌãnalʲiˈzɔvaʨ̑ v
analysere
przeprowadzać proces analizy

analogia ˌãnaˈlɔɟja n
analogi
podobieństwo danych rzeczy, sytuacji, zjawisk pod jakichś względem;

analogowy adj
analog
(technologia, technika, techniczny) wykorzystujący technikę analogową

anamneza ˌãnãmˈnɛza n
anamnese
(medycyna, medyczny) wywiad lekarski na temat m.in. historii choroby,

ananas ãˈnãnas n
ananas
(botanika, botaniczny) Ananas Mill., rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owocostan rośliny z rodzaju ananasów (1.1)

ananasowy adj
ananas
dotyczący ananasów, związany z ananasami

anapest ãˈnapɛst n
anapest
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;

anarchia ãˈnarxʲja n
anarki
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy;
(potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności

anarchista ˌãnarˈxʲista n
anarkist
ktoś, kto nie podporządkowuje się obowiązującym przepisom
zwolennik anarchizmu
zwolennik kompletnego rozprężenia (anarchii) w życiu publicznym

anarchizm ãˈnarxʲism̥ n
anarkisme
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;

anataz n
anatas
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu;

anatom ãˈnatɔ̃m n
anatom
uczony lub lekarz zajmujący się anatomią

anatomia ˌãnaˈtɔ̃mʲja n
anatomi
(biologia, biologiczny) budowa organizmów żywych
(biologia, biologiczny) nauka o anatomii (1.1);

anatomiczny ˌãnatɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
anatomisk
związany z anatomią, dotyczący anatomii

anchois ãw̃ʃuˈ<sup>w</sup>a n
ansjos
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskiej, zwykle intensywnych, ostrych w smaku, w postaci fileta, koreczka lub pasty, niekiedy podfermentowanych;

andaluzyjski ˌãndaluˈzɨjsʲci adj
andalusisk
związany z Andaluzją, wywodzący się z Andaluzji

android ãnˈdrɔ<sup>j</sup>it n
androide
robot mający postać człowieka;

andrologia ˌãndrɔˈlɔɟja n
andrologi
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;

aneks ˈãnɛks n
anneks
dodatek do publikacji

aneksja ãˈnɛksʲja n
annektering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;

anektować ˌãnɛkˈtɔvaʨ̑ v
annektere
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji

anemiczny adj
svak
(przenośnie, przenośnia) niemrawy, słaby, działający powoli, niezdecydowanie

anemometr ˌãnɛ̃ˈmɔ̃mɛtr̥ n
anemometer
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów

anestetyk n
bedøvelsesmiddel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;

anestezja ˌãnɛˈstɛzʲja n
anestesi
(medycyna, medyczny) znieczulenie

anestezjolog ˌãnɛstɛˈzʲjɔlɔk n
anestesilege
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie
(medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;

anestezjologia n
anestesiologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;

anestezjologiczny adj
anestesiologisk
(medycyna, medyczny) związany z anestezjologią lub anestezjologami

angażować v
ansette
przyjmować do pracy
besette
zajmować czymś, wymuszać uwagę

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci adj
engelsk
odnoszący się do Anglii; związany z Anglią, z Anglikami

angielski ãŋʲˈɟɛlsʲci n
engelsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Wielkiej Brytanii i wielu innych krajach;

angina ãŋʲˈɟĩna n
angina
(medycyna, medyczny) ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła;

angiologiczny adj
angiologisk
(medycyna, medyczny) związany z angiologią

anglicyzm ãŋˈɡlʲiʦ̑ɨsm̥ n
anglisisme
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;

anglikanizm n
anglikanisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;

anglikański adj
anglikansk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anglikanizmem

anglojęzyczny ˌãŋɡlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
engelskspråklig
posługujący się językiem angielskim
spisany, stworzony w języku angielskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim

anglosaski ˌãŋɡlɔˈsasʲci adj
angelsaksisk
związany z językiem anglosaskim (1.1)
związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)

anglosaski ˌãŋɡlɔˈsasʲci n
angelsaksisk
poprzednik nowoczesnego języka angielskiego;

angol ˈãŋɡɔl n
oksesteik
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) Anglik

angolski ãŋˈɡɔlsʲci adj
angolansk
odnoszący się do Angoli (państwa w Afryce)

ani ˈãɲi conjunction
eller
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie
…poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących
…poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego
…występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego

ani ˈãɲi particle
hverken... eller
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym

anielski ãˈɲɛlsʲci adj
engelsk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami

animusz ãˈɲĩmuʃ n
mot
zapał, werwa, odwaga

anion ˈãɲjɔ̃n n
anion
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) ujemnie naładowany jon;

anioł ˈãɲɔw n
engel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek

ankieta ãŋʲˈcɛta n
enquête
(statystyka, statystyczny) zbieranie danych na jakiś temat za pomocą formularza

anoda ãˈnɔda n
anode
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;

anomalny adj
abnorm
stanowiący anomalię, wyłamujący się od reguły

anonimowość ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɔɕʨ̑ n
anonymitet
cecha tego, kto jest anonimowy;

anonimowy ˌãnɔ̃ɲĩˈmɔvɨ adj
anonym
o nieujawnionym nazwisku
nieznanego autorstwa

anoreksja ˌãnɔˈrɛksʲja n
anorexia
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;

anortyt n
anortitt
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;

antaba ãnˈtaba n
klare
(dawniej, dawny) ozdobny uchwyt na skrzyniach lub jako kołatka na drzwiach i bramach;
sluttstykke
sztaba z metalu zamykająca bramę lub drzwi

antagonista ˌãntaɡɔ̃ˈɲista n
Kjemisk
przeciwnik;

antagonizm ˌãntaˈɡɔ̃ɲism̥ n
antagonisme
wzajemna wrogość, sprzeczność, przeciwstawność sił, zasad, osób

antarktyczny adj
antarktisk
(geografia, geograficzny) związany z Antarktyką

antena ãnˈtɛ̃na n
antenne
urządzenie służące do zamiany fal elektromagnetycznych na sygnał elektryczny i odwrotnie;

antidotum ˌãntʲiˈdɔtũm n
motgift
(przenośnie, przenośnia) środek zaradczy

antologia ˌãntɔˈlɔɟja n
antologi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;

antonim ãnˈtɔ̃ɲĩm n
antonym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu przeciwnym do danego

antresola n
mesanin
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie wydzielone z przestrzeni parteru lub piętra budynku, nie stanowiące osobnej kondygnacji;

antropocen n
antropocen
(neologizm) (geologia, geologiczny) epoka geologiczna zdominowana przez wpływ człowieka;

antropocentryzm n
antroposentrisme
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego
interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka

antropolog ˌãntrɔˈpɔlɔk n
antropolog
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;

antropologia ˌãntrɔpɔˈlɔɟja n
antropologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o człowieku;

antropologiczny ˌãntrɔpɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
antropologisk
związany z antropologią, dotyczący antropologii

antropomorfizm ˌãntrɔpɔ̃ˈmɔrfʲism̥ n
antropomorfisme
nadawanie cech ludzkich innym (niebędącymi ludźmi) istotom i zjawiskom;

anty- ˈãntɨ prefix
anti-
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny

antybiotyczny adj
antibiotisk
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii

antybiotyk ˌãntɨˈbʲjɔtɨk n
antibiotikum
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;

antybohater ˌãntɨbɔˈxatɛr n
antihelt
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;

antychryst n
antikrist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;

antycyklon n
antisyklon
(meteorologia, meteorologiczny) wyż (atmosferyczny);

antycząstka n
antipartikkel
(fizyka, fizyczny) cząstka antymaterii;

antyfaszystowski ˌãntɨfaʃɨˈstɔfsʲci adj
antifascistisk
nastawiony na walkę z faszyzmem, zwalczający faszystów

antyfeminizm n
antifeminisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu

antyk ˈãntɨk n
antikvitet
(potocznie, potoczny) przedmiot stary, zabytkowy

antyklerykalny ˌãntɨklɛrɨˈkalnɨ adj
antiklerikal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym

antykoncepcja ˌãntɨkɔ̃nˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
prevensjon
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) działania zapobiegające zapłodnieniu

antykwa ãnˈtɨkfa n
avtrykk
(drukarstwo, drukarski) pismo drukowane niepochylone (w przeciwieństwie do kursywy)

antykwaryczny ˌãntɨkfaˈrɨʧ̑nɨ adj
antikvitets-
dotyczący antykwariatu i przedmiotów w nim sprzedawanych

antylopa ˌãntɨˈlɔpa n
antilope Antilope
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy

antymateria ˌãntɨ̃maˈtɛrʲja n
antimaterie
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;

antymon ãnˈtɨ̃mɔ̃n n
antimon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sb i liczbie atomowej 51;

antypatia ˌãntɨˈpatʲja n
antipati
niechęć do kogoś

antypoda n
diametral motsats
(przenośnie, przenośnia) człowiek o krańcowo różnym sposobie myślenia i odmiennych cechach charakteru w stosunku do innej porównywanej osoby

antysemita ˌãntɨsɛ̃ˈmʲita n
antisemitt
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm

antysemityzm ˌãntɨsɛ̃ˈmʲitɨsm̥ n
antisemittisme
nienawiść, uprzedzenie i wrogość wobec narodu żydowskiego, związana z nietolerancją i rasizmem;

antyseptyczny ˌãntɨsɛpˈtɨʧ̑nɨ adj
antiseptisk
(medycyna, medyczny) zapobiegający rozwojowi drobnoustrojów, bakterii wywołujących choroby

antyseptyk ˌãntɨˈsɛptɨk n
antiseptisk
(medycyna, medyczny) środek służący do niszczenia drobnoustrojów

antyutopia n
dystopi
wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości

anulować ˌãnuˈlɔvaʨ̑ v
avta
stwierdzać brak ważności, aktualności czegoś, unieważniać coś

anyż ˈãnɨʃ n
anis
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa uzyskiwana z anyżu (1.1)

anyż gwiazdkowy ˈãnɨʒ ɡvʲjastˈkɔvɨ n
stjerneanis
(botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

anyż gwiaździsty ˈãnɨʒ ɡvʲjäʑˈʥ̑istɨ n
stjerneanis
(botanika, botaniczny) (zobacz) badian właściwy

aorta aˈɔrta n
aorta
(anatomia, anatomiczny) główna i największa tętnica człowieka;

aoryst aˈɔrɨst n
aorist
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;

aparat aˈparat n
apparat
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny
høreapparat
(medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad

aparat fotograficzny aˈparat ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ n
kamera
(fotografia) urządzenie służące do robienia fotografii;

aparat słuchowy n
høreapparat
przeznaczone dla osób niedosłyszących douszne urządzenie wzmacniające głośność dźwięków;

aparatczyk n
apparatsjik
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej

apartament ˌaparˈtãmɛ̃nt n
leilegheit
wielopokojowe mieszkanie o wysokim standardzie

apartheid aˈpartxajt aˈpartxɛjt n
apartheid
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;

apaszka a.ˈpaʃ.ka n
skjerf
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);

apatia aˈpatʲja n
apati
(psychologia, psychologiczny) stan obojętności i braku zainteresowania oraz braku aktywności;

apatyczny ˌapaˈtɨʧ̑nɨ adj
apatisk
obojętny na otoczenie; niewrażliwy na to, co się wokół dzieje

apel ˈapɛl n
forsamling
(edukacja, edukacyjny) zbiórka uczniów w szkole, harcerzy na obozie itp. w celu sprawdzenia obecności, odczytania rozkazów (poleceń)

apelować ˌapɛˈlɔvaʨ̑ v
appellere
(książkowy) wzywać kogoś do czegoś, zwracać się z apelem

aperitif ˌapɛrʲiˈtʲif ˌapɛˈrʲitʲif n
aperitif
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy podawany przed posiłkiem dla pobudzenia apetytu

apertura ˌapɛrˈtura n
apertur
(optyka, optyczny) otwór ograniczający wiązkę światła;

apetyt aˈpɛtɨt n
appetitt matlyst
chęć jedzenia, łaknienie;

aplauz ˈaplaws n
applaus
oznaki zadowolenia, uznania wyrażane często poprzez brawa czy okrzyki

aplikacja ˌaplʲiˈkaʦ̑ʲja n
applikasjon
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;
praksis
praktyka absolwenta studiów prawniczych, mająca na celu przygotować go do wykonywania poszczególnych zawodów prawniczych;

aplikować ˌaplʲiˈkɔvaʨ̑ v
søke
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku
(przenośnie, przenośnia) przekazywać, stosować, narzucać coś

apodyktyczny ˌapɔdɨkˈtɨʧ̑nɨ adj
myndig
taki, który narzuca swoje zdanie i nie uznaje sprzeciwu wobec niego

apogeum n
apogeum
(astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi
moment szczytowy jakiegoś procesu, moment osiągnięcia wartości maksymalnej

apokalipsa ˌapɔkaˈlʲipsa n
apokalypse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dzień ostateczny

apoplektyczny ˌapɔplɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
apoplektisk
będący przejawem / następstwem apopleksji

apostoł aˈpɔstɔw n
apostel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;

apsyda apˈsɨda n
apsis
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej
(astronomia, astronomiczny) każdy z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej;

apteka apˈtɛka n
apotek
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;

aptekarz apˈtɛkaʃ n
apoteker
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;

ar ar n
ar
(jednostka miary) jednostka powierzchni gruntu równa stu metrom kwadratowym;

ara ˈara n
ara
(ornitologia, ornitologiczny) duża, kolorowa papuga z rodzaju ara (1.1);

ara modra ˈara ˈmɔdra n
brilleara
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;

arab ˈarap n
araber
(hipologia, hipologiczny) (jeździectwo, jeździecki) koń czystej krwi arabskiej;

arabista ˌaraˈbʲista n
arabist
specjalista w zakresie języka, historii i kultury Arabów;

arabski aˈrapsʲci adj
arabisk
dotyczący Arabów i terenów, które zamieszkują

arabski aˈrapsʲci n
arabisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;

arachid n
jordnøtt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne nasiono orzachy podziemnej

arachnofobia ˌaraxnɔˈfɔbʲja n
araknofobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed pająkami;

aragoński ˌaraˈɡɔ̃j̃sʲci n
aragonesisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język aragoński;

aranżować v
arrangere
organizować, urządzać

arbiter arˈbʲitɛr n
dommer
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór

arbitralny ˌarbʲiˈtralnɨ adj
tilfeldig
narzucający swoje zdanie, nielubiący sprzeciwu

arbitraż n
arbitrasje
sąd rozjemczy, polubowne rozstrzygnięcie danej kwestii przez arbitrów

arbuz ˈarbus n
vannmelon
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku
vannmelon vassmelon
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;

archaiczny ˌarxaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
arkaisk
będący typowym dla dawnych czasów

archaik arˈxa<sup>j</sup>ik n
arkeisk
(geologia, geologiczny) najstarszy eon w dziejach Ziemi;

archaizm n
arkaisme
(językoznawstwo, językoznawczy) forma językowa, która wyszła z użycia

archaizować v
arkaisere
nadawać utworowi cechy charakterystyczne dla dzieł dawnych epok

archanioł arˈxãɲɔw n
erkeengel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;

archeolog ˌarxɛˈɔlɔk n
arkeolog
naukowiec badający materialne pozostałości dawnych społeczeństw

archeologia ˌarxɛɔˈlɔɟja n
arkeologi
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;

archeologiczny ˌarxɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
arkeologisk
związany z archeologią, dotyczący archeologii

archidiecezja n
erkebispedømme
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez arcybiskupa;

archimandryta n
arkimandritt
(kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich
w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji

archipelag ˌarxʲiˈpɛlak n
øygruppe arkipel
(geografia, geograficzny) grupa wysp położonych blisko siebie;

architekt arˈxʲitɛkt n
arkitekt
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury
(przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu

architektka ˌarxʲiˈtɛktka n
arkitekt
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) kobieta będąca twórczynią, kreatorką czegoś

architektura ˌarxʲitɛkˈtura n
arkitektur
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;

archiwista n
arkivar
pracownik archiwum

archiwizowanie n
arkivering
dokonywanie archiwizacji, porządkowanie i przekazywanie czegoś już nieaktualnego do archiwum

archiwum arˈxʲivũm n
arkiv
budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1)
instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem oraz udostępnianiem zgromadzonych archiwaliów
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne

archont n
arkont
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach, od VIII w. p.n.e. do czasów reform Klejstensa, jeden z dziewięciu najważniejszych urzędników polis, zasiadał w Areopagu;

arcy- ˈarʦ̑ɨ prefix
erke-
…potęgujący znaczenie, nasilenie czegoś
…wskazujący na zwierzchnictwo, pierwszeństwo czegoś

arcybiskup ˌarʦ̑ɨˈbʲiskup n
erkebiskop
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);

arcydzieło ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛwɔ n
mesterstykke
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca

arcydzięgiel ˌarʦ̑ɨˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl n
kvann
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny selerowatych;

arcyksiążę n
erkehertug
austriacki tytuł książęcy
osoba nosząca tytuł arcyksięcia (1.1)

arena aˈrɛ̃na n
parkett
(przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań
ring
koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe

arendować ˌarɛ̃nˈdɔvaʨ̑ v
leie
(przestarzałe, przestarzały) dzierżawić, wynajmować

aresztować ˌarɛˈʃtɔvaʨ̑ v
arrestere
pozbawić (pozbawiać) wolności osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa

argon ˈarɡɔ̃n n
argon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ar i liczbie atomowej 18;

argument arˈɡũmɛ̃nt n
komma
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy;

argumentować v
argumentere
uzasadniać swoje stanowisko, swój pogląd

aria ˈarʲja n
luft
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń wykonywana solo w czasie opery lub oratorium;

ariański arʲˈjä̃j̃sʲci adj
arianer
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem

ariergarda n
baktropp
(wojskowość, wojskowy) straż tylna

arka ˈarka n
ark
(przestarzałe, przestarzały) duża, drewniana łódź; w domyśle: arka Noego

arkada arˈkada n
arkade
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;

arkadia arˈkadʲja n
Arkadia
kraina wiecznego szczęścia, raj

arkadowy ˌarkaˈdɔvɨ adj
ark
taki, który ma kształt łuku, arkady

arkebuz arˈkɛbus n
arkebuse
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;

arkusik n
gli
(zdrobniale) od: arkusz

arkusz ˈarkuʃ n
ark
płaski, kwadratowy albo prostokątny fragment jakiegoś materiału, np. papieru, blachy itp.

arlekin n
harlekin
(sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;

armata arˈmata n
kanon
(wojskowość, wojskowy) działo o długiej lufie;

armeński arˈmɛ̃j̃sʲci adj
armensk
odnoszący się do Armenii

armia ˈarmʲja n
hær
określenie ogółu sił zbrojnych danego państwa;

arogancja ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲja n
arroganse
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się

arogancki ˌarɔˈɡãnʦ̑ʲci adj
arrogant
(książkowy) będący oznaką arogancji
(książkowy) taki, którego cechą jest arogancja

arogant aˈrɔɡãnt n
frekkas
człowiek arogancki, zuchwały

aromaterapia aˈrɔ̃matɛˈrapʲja n
aromaterapi
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);

aromatyczny ˌarɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
duftende
mający silny, miły zapach
rik
o wyraźnym, bogatym smaku

aromatyzować v
smaksette
(chemia, chemiczny) nadawać zapachu

aronia aˈrɔ̃ɲja n
svartsurbær
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;

arsen ˈarsɛ̃n n
arsen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu As i liczbie atomowej 33;

arsenał arˈsɛ̃naw n
arsenal
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej

arsenopiryt n
arsenopyritt
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;

art art n
kunst
(sztuka) wyraz tworzący pojęcia związane ze sztuką

artefakt arˈtɛfakt n
kulturgjenstand
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego;
(antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką;
(informatyka, informatyczny) (fotografia) wada w oglądanym obrazie bądź słyszanym dźwięku będąca skutkami ubocznym zastosowania algorytmu kompresji;

arteria arˈtɛrʲja n
arterie
(anatomia, anatomiczny) tętnica
ważny szlak komunikacyjny; bardzo ruchliwa droga

artretyzm n
artrose
(potocznie, potoczny) przewlekła choroba układu kostno-stawowego powodująca dolegliwości bólowe i zniekształcenia stawów oraz przyczyniająca się do niesprawności chorego

artykulacja n
artikulasjon
(fonetyka, fonetyczny) ruchy narządów mowy podczas wymawianie głoski i samo wymawianie głoski;

artykuł arˈtɨkuw n
artikkel
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość
(publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie
(handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu
(językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek

artyleria ˌartɨˈlɛrʲja n
artilleri
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej

artysta arˈtɨsta n
kunstner
człowiek zajmujący się sztuką, tworzący ją

artystka arˈtɨstka n
artist
kobieta zajmująca się sztuką, tworząca ją

aryjski aˈrɨjsʲci adj
arisk
(etnografia, etnograficzny) należący do Ariów
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków

arystokracja ˌarɨstɔˈkraʦ̑ʲja n
aristokrati
najwyższy stan społeczny, do którego przynależy się (najczęściej) ze względu na urodzenie;

arystokrata ˌarɨstɔˈkrata n
artistokrat
osoba należąca do arystokracji

arystotelesowski adj
aristotelisk
(filozofia, filozoficzny) odnoszący się do Arystotelesa lub jego nauk

arytmetyczny ˌarɨtmɛˈtɨʧ̑nɨ adj
aritmetisk
dotyczący arytmetyki, związany z arytmetyką

arytmetyka ˌarɨtˈmɛtɨka n
aritmetikk
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;

as a ɛs as n
da
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) drobna moneta z brązu, podstawowa jednostka monetarna w starożytnym Rzymie;
ess
(termin karciany) najwyższa z kart w każdym z kolorów talii;
osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą

aseksualizm ˌasɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
aseksualitet
(seksuologia, seksuologiczny) określenie osób nieodczuwających pożądania seksualnego;

asertoryczny ˌasɛrtɔˈrɨʧ̑nɨ adj
assertorisk
stwierdzający, potwierdzający, twierdzący

asfalt ˈasfalt n
asfalt
(technologia, technika, techniczny) półpłynny lub stały materiał pochodzenia naturalnego;

asfaltować v
asfaltere
pokrywać powierzchnię asfaltem

asonans n
assonans
(językoznawstwo, językoznawczy) rym polegający na identyczności tylko samogłosek

aspartam asˈpartãm n
aspartam
(chemia, chemiczny) (spożywczy) syntetyczny, niskokaloryczny środek słodzący

aspekt ˈaspɛkt n
aspekt
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie;
punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana

aspirować v
lengte
starać się, ubiegać się o coś

aspołeczny adj
asosial
obojętny dla spraw społecznych, który wyłącza się z życia społecznego

astat ˈastat n
astat
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu At i liczbie atomowej 85;

astenosfera ˌastɛ̃nɔˈsfɛra n
astenosfære
(geologia, geologiczny) warstwa płaszcza ziemskiego;

asteroida ˌastɛˈrɔjda n
asteroide
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);

astma ˈastma n
astma
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;

astmatyczny adj
astmatisk
(medycyna, medyczny) związany z astmą, charakterystyczny dla astmy, dychawicy

astrofizyczny adj
astrofysikk
dotyczący astrofizyki, związany z astrofizyką

astrofizyka n
astrofysikk
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;

astrologia ˌastrɔˈlɔɟja n
astrologi
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;

astrologiczny ˌastrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
astrologisk
dotyczący astrologii, oparty na astrologii, związany z astrologią

astronauta ˌastrɔ̃ˈnawta n
romfarer
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej

astronom aˈstrɔ̃nɔ̃m n
astronom
specjalista w zakresie astronomii;
miłośnik i znawca astronomii

astronomia ˌastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
astronomi
nauka zajmująca się badaniem kosmosu;

astronomiczny ˌastrɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
astronomisk
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią
(przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki

astygmatyzm n
astigmatisme
(medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego;
(optyka, optyczny) wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;

asystent n
assistent
(informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury

asystować v
akkompagnere
być obecnym, towarzyszyć przy czym
hjelpe
pomagać przy czym

atak ˈatak n
anfall
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych
angrep
(szachy, pojęcie szachowe) rodzaj debiutu szachowego o ofensywnym charakterze
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi
agresywne wystąpienie przeciw komuś lub czemuś

atak serca ˈatak ˈsɛrʦ̑a n
myokardieinfarkt
(medycyna, medyczny) zawał serca (mięśnia sercowego);

atakować ˌataˈkɔvaʨ̑ v
angripe
o chorobach: dotyczyć pewnego organu, układu
występować w sposób agresywny przeciw komuś lub czemuś

atawistyczny ˌatavʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
atavistisk
o cechach podobnych jak u odległych przodków

atawizm aˈtavʲism̥ n
atavisme
występowanie cech pierwotnych, prymitywnych, spotykanych u dawnych przodków

ateista ˌatɛˈ<sup>j</sup>ista n
ateist
człowiek odrzucający wiarę w istnienie bogów

ateistyczny ˌatɛ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
ateistisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem

ateizm aˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
ateisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;

atest ˈatɛst n
sertifikat
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający, zaświadczający
(technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami

ateński aˈtɛ̃j̃sʲci adj
athensk
związany z Atenami, dotyczący Aten – miasta, metropolii lub starożytnej polis

atlantycki ˌatlãnˈtɨʦ̑ʲci adj
atlantisk
(geografia, geograficzny) dotyczący Atlantyku

atlas ˈatlas n
atlas
zbiór map, rycin, tabeli wydany w postaci książki lub albumu;

atletyczny adj
atletisk
dobrze zbudowany, rozwinięty fizycznie

atmosfera ˌatmɔˈsfɛra n
atmosfære
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd.
powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia

atol ˈatɔl n
atoll
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;

atom ˈatɔ̃m n
atom
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;

atrakcyjny ˌatrakˈʦ̑ɨjnɨ adj
attraktiv
o człowieku: przystojny (w odniesieniu do mężczyzny), ładny (o kobiecie)

atrament aˈtrãmɛ̃nt n
blekk
roztwór wody i barwnika, zazwyczaj granatowego, używany do pisania lub drukowania;

atrapa aˈtrapa n
grille
osłona chłodnicy samochodowej

atrium ˈatrʲjũm n
atrium
(architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę

atrofia aˈtrɔfʲja n
atrofi
(medycyna, medyczny) zanik lub zmniejszenie się tkanek lub narządów;

atropina n
atropin
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;

atrybut aˈtrɨbut n
attributt
rzecz lub cecha typowa dla czegoś lub kogoś

atłas ˈatwas n
Atlasfjellene
(włókiennictwo) gładka i delikatna tkanina, jednostronnie błyszcząca;

au aw interjection
au
…wyrażający ból

audiobook n
lydbok
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

audiowizualny adj
audio-visuell
dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

audyt n
bokettersyn
okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

augment ˈawɡmɛ̃nt n
øke
(językoznawstwo, językoznawczy) samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego

aukcja ˈawkʦ̑ʲja n
auksjon
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

auksztocki adj
Auksjtaitia
dotyczący Auksztoty, związany z Auksztotą

aula ˈawla n
aula
duża sala wykładowa wykorzystywana również w celach reprezentacyjnych, na koncerty, pokazy

aura ˈawra n
tid
(meteorologia, meteorologiczny) zespół zjawisk atmosferycznych

aureola ˌawrɛˈɔla n
halo
(przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych

australijski ˌawstraˈlʲijsʲci adj
australsk
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

austriacki awstrʲˈjaʦ̑ʲci adj
østerriksk
odnoszący się do Austrii lub Austriaków

auszpik ˈawʃpʲik n
aspik
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej

aut awt n
av
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

autarkia awˈtarʲca n
autarki
(ekonomia, ekonomiczny) gospodarcza samowystarczalność;

autentyczność ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
ekthet
cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

autentyczny ˌawtɛ̃nˈtɨʧ̑nɨ adj
autentisk
taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

auto ˈawtɔ n
bil
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

auto- ˈawtɔ prefix
auto-
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności

autobiografia ˌawtɔbʲjɔˈɡrafʲja n
selvbiografi
własnoręcznie napisany swój życiorys;

autobus awˈtɔbus n
buss
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

autobusowy ˌawtɔbuˈsɔvɨ adj
busse
odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

autoerotyczny adj
autoerotisk
(seksuologia, seksuologiczny) charkteryzujący się autoerotyzmem, świadczący o wzmożonym zainteresowaniu swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

autokar awˈtɔkar n
busse
(motoryzacja) autobus przeznaczony do długich podróży

autokefalia ˌawtɔkɛˈfalʲja n
autokefalia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;

autokefaliczny adj
autokefal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

automatyczny ˌawtɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
automatisk
wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

autonomia ˌawtɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
autonomi
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) częściowa niezależność;

autoportret ˌawtɔˈpɔrtrɛt n
selvportrett
portret artysty wykonany przez siebie samego;

autopsja awˈtɔpsʲja n
erfare
własne doświadczenie
obdusere
sekcja zwłok;

autor ˈawtɔr n
forfatter
pisarz

autorytatywny ˌawtɔrɨtaˈtɨvnɨ adj
myndig
oparty na wiarygodnym autorytecie
władczy, stanowczy

autorytet ˌawtɔˈrɨtɛt n
myndighet
wpływ osobisty, powaga, prestiż

autoryzować v
berettige
zezwalać na publikację, wykorzystanie pracy autorskiej

autostopowicz ˌawtɔstɔˈpɔvʲiʧ̑ n
haiker
ktoś, kto podróżuje autostopem

autostrada ˌawtɔˈstrada n
motorvei motorveg
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

autotomia n
autotomi
(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

autowy adj
fra
(sport, sportowy) związany z autem, opuszczeniem przez piłkę obrębu boiska

autysta n
autistisk
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) osoba mająca autyzm

autystyczny ˌawtɨˈstɨʧ̑nɨ adj
autistisk
(psychologia, psychologiczny) związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

autyzm ˈawtɨsm̥ n
autisme
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

awangarda n
fortropp
(wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły;
grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny

awangardowy ˌavãŋɡarˈdɔvɨ adj
avantgarde
(sztuka) związany z awangardą, charakteryzujący awangardę (kierunek w dwudziestowiecznej sztuce)

awans ˈavãw̃s n
forskudd
(sport, sportowy) zajęcie wyższego miejsca w klasyfikacji, przejście do dalszego etapu

awansować v
oppgrade
przenosić / przenieść na wyższe stanowisko czy stopień

awantura ˌavãnˈtura n
slåsskamp
gwałtowna kłótnia, zamieszanie

awanturniczy adj
kranglete
właściwy awanturnikowi, osobie kłótliwej

awaria aˈvarʲja n
havari
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie

awarski n
avarisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język awarski, którym posługują się kaukascy Awarowie;

awers ˈavɛrs n
advers
(numizmatyka, numizmatyczny) przednia strona monety, medalu, banknotu, pocztówki, kart do gry itp.;
høyre
(sztuka) prawa strona haftu lub obrazu

awifauna n
avifauna
(ornitologia, ornitologiczny) ogół gatunków ptaków zamieszkujących określony obszar geograficzny, biotop lub żyjących w określonym okresie geologicznym;

awizo aˈvʲizɔ n
fort
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pisemne zawiadomienie pocztowe o nadejściu przesyłki

awizować v
meddele
informować o czymś w sposób oficjalny
råde
(bankowość, bankowy) (finanse, finansowy) oficjalnie zgłaszać zamiar dokonania operacji finansowej

awokado ˌavɔˈkadɔ n
avokado
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką

azalia n
asalea
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik

azbest ˈazbɛst n
asbest
(mineralogia, mineralogiczny) każdy minerał krzemianowy tworzący włókna;

azerbejdżański ˌazɛrbɛjˈʤ̑ãj̃sʲci adj
aserbajdsjansk
odnoszący się do państwa Azerbejdżan

azerski aˈzɛrsʲci adj
aserbajdsjansk
odnoszący się do Azerów lub Azerbejdżanu

azerski aˈzɛrsʲci n
aserbajdsjansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Azerbejdżanu;

azjatycki ˌazʲjaˈtɨʦ̑ʲci adj
asiatisk
dotyczący Azji, związany z Azją, pochodzący z Azji

azot ˈazɔt n
nitrogen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu N i liczbie atomowej 7;

azotan aˈzɔtãn n
nitrat
(chemia, chemiczny) sól kwasu azotowego (z grupą NO2 lub NO3)

azymut n
asimut
kąt zawarty między północną częścią południka odniesienia a danym kierunkiem poziomym;

ała awˈa ˈawa interjection
au da
okrzyk bólu

ałun ˈawũn n
alun
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) ałun potasowy;

aż aʃ conjunction
til
…wskazujący, do jakiego momentu czasu trwała wcześniej wspomniana czynność

aż aʃ particle
ende
…podkreślająca wielkość jakiejś cechy

ażio n
agio
(handel, handlowy) nadwyżka kursu dewiz, papierów wartościowych ponad ich wartość nominalną;

ażurowy ˌaʒuˈrɔvɨ adj
gjennomsiktig
taki, który posiada specjalne, regularne otwory, przepuszczając światło

ba ba interjection
brønn
wyrażenie nierealności planów, marzeń, itp.
wyrażenie zakłopotania

ba ba particle
brønn
…zapowiadająca kontynuację i wzmocnienie poprzedniej wypowiedzi

baba ˈbaba n
bestemor
(staropolski) babcia
kake
(potocznie, potoczny) przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi
kjerring
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

babcia ˈbapʲʨ̑a n
bestemor
(zdrobniale) babka (matka ojca lub matki)
(potocznie, potoczny) stara kobieta

babilończyk n
babyloner
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec miasta Babilon

babka ˈbapka n
bestemor
matka ojca lub matki
starsza kobieta, zwykle zaniedbana, biedna
groblad
(botanika, botaniczny) Plantago, rodzaj roślin z rodziny babkowatych;
heks
(przestarzałe, przestarzały) wiejska kobieta pomagająca przy porodach, zajmująca się też ziołolecznictwem, znachorstwem i wróżbiarstwem
kake
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka

babka macierzysta ˈbapka ˌmaʨ̑ɛˈʒɨsta n
bestemor
(dawniej, dawny) matka matki;

babka ojczysta ˈbapka ɔjˈʧ̑ɨsta n
bestemor
(dawniej, dawny) matka ojca;

babka z piasku ˈbapka ˈs‿pʲjasku n
kake
bryła zlepionego piasku, robiona przez dzieci w piaskownicy lub na plaży

babsko ˈbapskɔ n
kjerring
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna

bachor ˈbaxɔr n
drittunge
(pejoratywnie, pejoratywny) dziecko, zwłaszcza niegrzeczne ((dawniej, dawny) szczególnie żydowskie)

bad trip n
psykedelisk krise
nieprzyjemne doświadczenie narkotyczne wypełnione lękiem;

badanie baˈdãɲɛ n
etterforsking
szczegółowa obserwacja i analiza
undersøkelse
(medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia
poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego

badać ˈbadaʨ̑ v
undersøke
sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim

badminton badˈmʲĩntɔ̃n n
badminton
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

bagatela ˌbaɡaˈtɛla n
bagatell
rzecz bez większego znaczenia

bagatelizować v
bagatellisere
przedstawiać jako mało ważne

bagaż ˈbaɡaʃ n
bagasje
zapakowane przedmioty zabierane w podróż

bagażnik baˈɡaʒʲɲik n
kuffert
miejsce na bagaż wydzielone w rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach i innych pojazdach

bagażnik dachowy n
skiboks
(motoryzacja) metalowa konstrukcja na dachu samochodu służąca do mocowania i transportu rzeczy

bagażowy n
bærer
pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu

bagnet ˈbaɡnɛt n
bajonett
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

bagno ˈbaɡnɔ n
sump
(ekologia, ekologiczny) obszar trwale podmokły, porośnięty specyficzną roślinnością;

bait n
agn
(slangowo) prowokacyjny wpis na forum publicznym

bajdziarstwo n
løst
opowiadanie bajd, bajdurzenie
rozsiewanie plotek, plotkarstwo

bajeczny adj
fabelaktig
(przenośnie, przenośnia) cechujący się niezwykłością

bajka na dobranoc n
godnatteventyr
historyjka opowiadana lub czytana dziecku do snu

bajkopisarz ˌbajkɔˈpʲisaʃ n
forteller
pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

bajt bajt n
byte
(informatyka, informatyczny) jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

bak bak n
kinnskjegg
zarost na policzkach
tank
zbiornik na paliwo w samochodzie, motocyklu;

bakburta baɡˈburta n
porting
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lewa burta statku patrząc z rufy na dziób

bakcyl ˈbakʦ̑ɨl n
basill
(przestarzałe, przestarzały) zarazek

bakelit baˈkɛlʲit n
bakelitt
(chemia, chemiczny) jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

bakteria bakˈtɛrʲja n
bakterie
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

bakteriofag ˌbaktɛrʲˈjɔfak n
bakteriofag
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus atakujący bakterie;

bakteriolog ˌbaktɛrʲˈjɔlɔk n
bakteriolog
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

bakteriologia ˌbaktɛrʲjɔˈlɔɟja n
bakteriologi
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

bakteryjny ˌbaktɛˈrɨjnɨ adj
bakteriell
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

baktrian ˈbaktrʲjãn n
baktriakamel
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

bakłażan bakˈwaʒãn n
aubergine
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;
(spożywczy) warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

bakłażanowy ˌbakwaʒãˈnɔvɨ adj
aubergine
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana
mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana

bal bal n
ball
uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;
bjelke
duży, wstępnie obrobiony pień

bal maskowy ˈbal maˈskɔvɨ n
maskeball
zabawa, której uczestnicy zakładają maski na twarz oraz często są w przebraniu

baldachim balˈdaxʲĩm n
baldakin
osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

balejaż baˈlɛjaʃ n
betone
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu

balet ˈbalɛt n
ballett
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

baletnica ˌbalɛtʲˈɲiʦ̑a n
ballerina
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) kobieta, która tańczy w balecie

balistyczny ˌbalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
ballistisk
taki, który leci po krzywej balistycznej
związany z balistyką, dotyczący balistyki

balistyka n
ballistikk
nauka badająca ruch pocisków;

balkon ˈbalkɔ̃n n
balkong
(architektura, architektoniczny) wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

ballada balˈːada n
ballade
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;

balneologia ˌbalnɛɔˈlɔɟja n
balneologi
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie;

balon ˈbalɔ̃n n
ballong
ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;
luftballong
(lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu;

balsamina ˌbalsãˈmʲĩna n
glede
(botanika, botaniczny) Impatiens balsamina, roślina ozdobna o dużych różnobarwnych kwiatach;

balsamowanie ˌbalsãmɔˈvãɲɛ n
balsamering
zabezpieczanie zwłok przed rozkładem

balsamować v
lukte
dokonywać balsamowania zwłok, czyli zabezpieczenia ich przed rozkładem za pomocą specjalnych balsamów, żywic

balustrada ˌbaluˈstrada n
balustrade
zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

bambus ˈbãmbus n
bambus
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

banalny bãˈnalnɨ adj
banal
zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

banan ˈbãnãn n
banan
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych;
(spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

bananowy ˌbãnãˈnɔvɨ adj
banan
dotyczący bananów (drzew i owoców)

band bãnt bɛ̃nt n
binde
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny

banda ˈbãnda n
bunke
(przenośnie, przenośnia) duża i uciążliwa grupa ludzi
mannskap
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) kilkoro ludzi, których łączy np. podobieństwo, zainteresowania, przeżycia, żyjących podobnie

bandaż ˈbãndaʃ n
bandasje
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

bandażować ˌbãndaˈʒɔvaʨ̑ v
binde
zakładać bandaż, owijać bandażem

bandera bãnˈdɛra n
fane
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) flaga określająca przynależność państwową statku wodnego;

bandura bãnˈdura n
bandura
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny przypominający lutnię z długą szyjką;

bandyta bãnˈdɨta n
banditt
człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

banjo ˈbãn͇ʤ̑ɔ n
banjo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

bank bãŋk n
bank
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)

bankier n
bankier
właściciel lub dyrektor banku

bankiet ˈbãŋcɛt n
bankett
wystawne, uroczyste przyjęcie

banknot ˈbãŋknɔt n
pengeseddel seddel
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

bankomat bãŋˈkɔ̃mat n
minibank
urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

bankowy bãŋˈkɔvɨ adj
banke
związany z bankami, dotyczący banków

bankructwo bãŋˈkruʦ̑tfɔ n
konkurs
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

bankrut ˈbãŋkrut n
fallent
osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

baobab baˈɔbap n
baobab
(botanika, botaniczny) ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

baobab afrykański n
baobab
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku baobab afrykański (1.1)
(systematyka) (botanika, botaniczny) Adansonia digitata L., gatunek olbrzymich drzew z rodziny wełniakowych, w stanie dzikim występujących w Afryce;

baptystyczny adj
baptist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z baptyzmem lub baptystami

bar bar n
bar
(gastronomia) lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;

barak ˈbarak n
brakke
prowizoryczny budynek

baran ˈbarãn n
saubukk vær
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy

baranek baˈrãnɛk n
lam
(zoologia, zoologiczny) mały, młody baran
(potocznie, potoczny) łagodna, miła osoba

barbadoski ˌbarbaˈdɔsʲci adj
barbadisk
(geografia, geograficzny) odnoszący się do Barbadosu jako państwa

barbituran n
barbiturat
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

bardzo ˈbarʣ̑ɔ adv
veldig
służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

bariera n
barriere
coś, co utrudnia lub uniemożliwia zajście czegoś
przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się

bark bark n
bjeff
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;
skulder
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

barkentyna ˌbarkɛ̃nˈtɨ̃na n
skonnertbark
żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

barman ˈbarmãn n
gut
osoba, która obsługuje bufet w barze;

barograf n
barograf
(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

barok ˈbarɔk n
barokk
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

barokowy ˌbarɔˈkɔvɨ adj
barokk
(sztuka) związany z barokiem, dotyczący baroku

barometr baˈrɔ̃mɛtr̥ n
barometer
(meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

baron ˈbarɔ̃n n
baron
niski tytuł arystokratyczny;

baronostwo n
baroni
godność barona
włości podległe baronowi
zbiorowość baronów

barszcz barʃʧ̑ n
borsjtsj
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

barter ˈbartɛr n
barter
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

barwić ˈbarvʲiʨ̑ v
farge
nadawać barwę, zabarwiać

barwny ˈbarvnɨ adj
broket
(przenośnie, przenośnia) wzbudzający ciekawość
posiadający wiele kolorów
fargelegge
o kolorze innym niż biały lub czarny

barykada ˌbarɨˈkada n
barrikade
doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

barykadować v
barrikadere
budować barykady

baryton baˈrɨtɔ̃n n
baryton
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;
mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

bas bas n
bas
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski;
bass
(potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewak o takim głosie

baseball n
baseball
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

basen ˈbasɛ̃n n
and
(medycyna, medyczny) płaskie naczynie najczęściej z uchwytem umożliwiająca osobom obłożnie chorym wypróżnianie się w pozycji leżącej lub półleżącej bez opuszczania łóżka;
basseng
sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania
nedbørfelt
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) region wokół morza lub innego zbiornika wodnego

baskijski baˈsʲcijsʲci adj
baskisk
związany z Baskami, dotyczący Basków

bass n
bass
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny bassowatych (Centrarchidae)

bastion ˈbastʲjɔ̃n n
bastion
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

baszkirski adj
basjkirsk
związany z Baszkirami

baszkirski n
basjkirsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język baszkirski;

baszta ˈbaʃta n
tårn
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje;

bat bat n
baht
(jednostka monetarna) waluta Tajlandii;
pisk
przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

batalion baˈtalʲjɔ̃n n
bataljon
(wojskowość, wojskowy) mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;
brushane
(ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;

batat n
søtpotet
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

bateria baˈtɛrʲja n
batteri
(elektryczność) zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii
(wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;

baton ˈbatɔ̃n n
-bar
(cukiernictwo) niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;

batyskaf baˈtɨskaf n
batyskaf
statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

bawarka baˈvarka n
beamer
(slangowo) (środowiskowy) (motoryzacja) samochód marki BMW

bawarski baˈvarsʲci adj
bayersk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wykonany według receptury typowej dla kuchni bawarskiej
pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią

bawełna baˈvɛwna n
bomull
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań
(włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);

bawić ˈbavʲiʨ̑ v
more
wprawiać w wesoły humor
zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki
stag
(przestarzałe, przestarzały) przebywać gdzieś
lure
mieć uciechę, odczuwać radość z powodu komizmu jakiejś sytuacji
spille
spędzać czas na rozrywkach

bawół ˈbavuw n
bøffel
(zoologia, zoologiczny) duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

baza ˈbaza n
bas
(wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania
podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia
frie
(matematyka, matematyczny) rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty;

baza danych n
database
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym

bazalt ˈbazalt n
basalt
(geologia, geologiczny) magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

bazar ˈbazar n
basar
(handel, handlowy) teren, na którym można handlować; plac ze straganami

bazgrać ˈbazɡraʨ̑ v
smøre
(potocznie, potoczny) pisać niestarannie i niewyraźnie

bazia ˈbaʑa n
gåsunge
(botanika, botaniczny) kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa
(potocznie, potoczny) gałązka wierzby obsypana baziami (1.1)

bazylia baˈzɨlʲja n
basilikum
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1);

bazylika baˈzɨlʲika n
basilika
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego);
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: hala sądowa i targowa na forum
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościół, któremu nadano taki tytuł
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom

bazyliszek n
basilisk
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek;
(mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

bać się ˈbaʨ̑‿ɕɛ v
være redd
martwić się, niepokoić się
odczuwać strach, bojaźń, lęk przed czymś lub przed kimś

bać się jak diabeł święconej wody ˈbaʨ̑‿ɕɛ ˈjaɡ ˈdʲjabɛwʲ ɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɔ̃nɛj ˈvɔdɨ v
sky som pesten
bardzo się bać kogoś, czegoś

bałagan baˈwaɡãn n
røre
stan braku porządku

bałałajka ˌbawaˈwajka n
balalaika
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;

bałkanizacja n
balkanisering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

bałkański bawˈkãj̃sʲci adj
balkansk
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami
(geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)

bałtycki bawˈtɨʦ̑ʲci adj
Austersjøen
odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

bałwan ˈbawvãn n
snømann
figura człowieka ulepiona ze śniegu;

bańka ˈbãɲka n
blære
(potocznie, potoczny) bańka mydlana
do
blaszane naczynie na płyny

bańka mydlana ˈbãɲka mɨˈdlãna n
Zeepbel
(przenośnie, przenośnia) coś ulotnego, nietrwałego, złudnego
pęcherzyk powietrza otoczony cienką błoną mydła rozpuszczonego w wodzie;

baśniowy adj
fabelaktig
z baśni, dotyczący baśni

bażant ˈbaʒãnt n
fasan
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;

bażantarnia ˌbaʒãnˈtarʲɲa n
fasaneri
(zootechnika, zootechniczny) ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

bażyna n
krekling
(botanika, botaniczny) (spożywczy) czarne lub czerwone jadalne owoce bażyny (1.2)

be bɛ
æsj
w mowie skierowanej do dzieci: brzydki, zły, brudny

beczeć ˈbɛʧ̑ɛʨ̑ v
breke
o owcy lub kozie: wydawać charakterystyczny przeciągły głos

beczka ˈbɛʧ̑ka n
tønne
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;

bednarski bɛdˈnarsʲci adj
bøkker
dotyczący bednarza lub bednarstwa

bednarz ˈbɛdnaʃ n
bøkker
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem

befsztyk ˈbɛfʃtɨk n
biff
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany

behawior n
oppførsel
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) zachowanie się, odpowiadanie na bodźce środowiska

behawioryzm n
behaviorisme
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;

bejsbolista n
baseballspiller
(sport, sportowy) ktoś, kto gra w bejsbol, zawodowo lub rekreacyjnie

bekas ˈbɛkas n
enkeltbekkasin
(ornitologia, ornitologiczny) ptak zamieszkujący tereny podmokłe;

bekać ˈbɛkaʨ̑ v
rape
odbijać się

bekerel n
becquerel
(fizyka, fizyczny) jednostka miary aktywności promieniotwórczej w układzie SI;

bela ˈbɛla n
høyballe
(drukarstwo, drukarski) arkusze papieru w określonej liczbie
opakowany prostopadłościan różnych sprasowanych materiałów np. wełny, liści tytoniu itp.
zwój np. papieru, tkaniny

belgijski bɛlʲˈɟijsʲci adj
belgisk
odnoszący się do Belgii lub Belgów

belizeński ˌbɛlʲiˈzɛ̃j̃sʲci adj
belizisk
związany z Belize, dotyczący Belize lub jego mieszkańców

belka ˈbɛlka n
bjelke
długi, obrobiony pień drzewa

belona bɛˈlɔ̃na n
horngjel
(ichtiologia, ichtiologiczny) Belone belone, gatunek ryby morskiej o długim ciele;

bemol ˈbɛ̃mɔl n
-es
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny obniżający nutę o półton;

bengalski bɛ̃ŋˈɡalsʲci n
bengali
(językoznawstwo, językoznawczy) język bengalski (1.1)

beniaminek n
Benjamin
(książkowy) ulubione dziecko w rodzinie, zwykle najmłodsze, najbardziej rozpieszczane

benzoesan sodu n
natriumbenzoat
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako konserwant żywności;

benzyna bɛ̃w̃ˈzɨ̃na n
bensin
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;

berbelucha ˌbɛrbɛˈluxa n
tinktur
(Poznań) bimber, spirytus, wódka, denaturat

berdysz ˈbɛrdɨʃ n
bardiche
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj broni drzewcowej, ciężki, szeroki topór o silnie zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu;

berek n
sisten
dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób

beret ˈbɛrɛt n
beret
(krawiectwo) płaskie, okrągłe nakrycie głowy, bez daszka, wykonane zazwyczaj z pilśni lub wełny;

berkel ˈbɛrkɛl n
berkelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bk i liczbie atomowej 97;

berlińczyk bɛrˈlʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
berliner
mieszkaniec Berlina

bernikla hawajska n
Hawaiigås
(ornitologia, ornitologiczny) Branta sandvicensis Vigors, gatunek endemicznej gęsi z Hawajów;

beryl ˈbɛrɨl n
beryllium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Be i liczbie atomowej 4;

berło ˈbɛrwɔ n
septer
ozdobna pałka będąca insygnium królewskim;

besserwisser ˌbɛsɛrˈvʲisɛr n
bedreviter
(książkowy) ktoś bezkrytycznie przekonany o swojej wiedzy, o tym że zna się na czymś najlepiej

bestia ˈbɛstʲja n
dyr
dzikie, drapieżne zwierzę
monster
(przenośnie, przenośnia) zły człowiek, kanalia

bestseller bɛˈstsɛlɛr n
bestselger
dobrze sprzedająca się książka, utwór muzyczny (płyta), filmowy czy inny;

beton ˈbɛtɔ̃n n
betong
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;

betoniarka ˌbɛtɔ̃ˈɲarka n
betongbil
samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej
betongblandemaskin
maszyna do wyrobu betonu

betonowy ˌbɛtɔ̃ˈnɔvɨ adj
betong-
wykonany z betonu

bez bɛs n
hyll
(botanika, botaniczny) roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus;

bez grosza przy duszy adj
blakk
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, bez środków do życia

bez ogródek ˌbɛz‿ɔˈɡrudɛk adv
rett på sak
bez zbędnych słów, wprost, nazywając rzeczy po imieniu, szczerze

bez owijania w bawełnę adv
heterofil
wprost, dosłownie, bezpośrednio

bez pracy nie ma kołaczy bɛs‿ˈpraʦ̑ɨ ˈɲɛ‿ma kɔˈwaʧ̑ɨ proverb
den som intet våger, intet vinner
żeby coś osiągnąć, trzeba najpierw na to zapracować

bez serca adj
hjerteløs
(przenośnie, przenośnia) nieczuły, bezwzględny, bezlitosny

bez zarzutu ˌbɛz‿ːaˈʒutu adv
perfekt
idealnie, nienagannie

bez- bɛs bɛz prefix
-løs
…służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

beza ˈbɛza n
marengs
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto lub ciastko z białka ubitego z cukrem;

bezalkoholowy ˌbɛzalkɔxɔˈlɔvɨ adj
alkoholfri
niezawierający, pozbawiony alkoholu

bezalternatywny adj
alternativløs
jedyny możliwy, pozbawiony alternatywy

bezbarwny bɛzˈbarvnɨ adj
asjett
(przenośnie, przenośnia) niczym się nie wyróżniający
fargeløs
pozbawiony barwy, mający kolor nieokreślony

bezbiałkowy adj
proteinfri
niezawierający białka

bezbolesny adj
smertefri
niepowodujący, niesprawiający bólu

bezbożnik bɛzˈbɔʒʲɲik n
ateist
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga

bezbożny bɛzˈbɔʒnɨ adj
gudløs
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga

bezbronny bɛzˈbrɔ̃nːɨ adj
forsvarsløs
nie mający broni i możliwości obrony, obronienia się

bezbłędny adj
riktig
wolny od błędu

bezcenny bɛsˈʦ̑ɛ̃nːɨ adj
uvurderlig
mający ogromną wartość

bezchmurny bɛsˈxmurnɨ adj
skyfri
charakteryzujący się brakiem chmur

bezcielesny adj
kroppsløs
niemający ciała, nieistniejący fizycznie

bezcukrowy adj
sukkerfri
niezawierający cukru

bezczelny bɛʃˈʧ̑ɛlnɨ adj
uforskammet
cechujący się bezczelnością, zbytnią pewnością siebie, zuchwałością

bezcześcić v
skjende
znieważać coś, pozbawiać czci

bezdomność bɛzˈdɔ̃mnɔɕʨ̑ n
hjemløshet
(socjologia, socjologiczny) problem społeczny, charakteryzujący się brakiem miejsca zamieszkania;

bezdomny bɛzˈdɔ̃mnɨ adj
hjemløs
taki, który nie ma domu

bezduszny bɛzˈduʃnɨ adj
hjerteløs
mający nieczuły i bezwzględny stosunek do otoczenia lub wyrażający taki stosunek

bezdzietność bɛʑˈʥ̑ɛtnɔɕʨ̑ n
barnløshet
nieposiadanie potomstwa;

bezdzietny bɛʑˈʥ̑ɛtnɨ adj
barnlaus
niemający dzieci, potomstwa

bezdźwięczny adj
butt
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe

bezfleksyjny adj
uforanderlig
(językoznawstwo, językoznawczy) o języku, który nie ma odmiany wyrazów, nie ma form fleksyjnych

bezglutenowy ˌbɛzɡlutɛ̃ˈnɔvɨ adj
glutenfri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (biochemia, biochemiczny) pozbawiony glutenu, niezawierający glutenu

bezgotówkowy adj
kontantløs
(bankowość, bankowy) (księgowość) odbywający się bez udziału gotówki

bezgraniczny ˌbɛzɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
uendelig
taki, który nie ma granic; nie jest ograniczony czymś

bezgrzeszność n
syndløshet
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest bezgrzeszne; cecha tych, którzy są bezgrzeszni

bezgwiezdny adj
stjerneløs
nie mający gwiazd

bezhołowie ˌbɛsxɔˈwɔvʲjɛ n
vilkårlighet /
(potocznie, potoczny) brak organizacji, dyscypliny, porządku, spowodowane brakiem kierownictwa (głowy) lub bezmyślnością

bezimienny ˌbɛzʲĩˈmʲjɛ̃nːɨ adj
anonym
nie mający imienia czy nazwy

bezinteresowny ˌbɛzʲĩntɛrɛˈsɔvnɨ adj
altruistisk
taki, który nie oczekuje korzyści ze swoich szlachetnych działań, czynów, dobrych uczynków

bezkompromisowy ˌbɛskɔ̃mprɔ̃mʲiˈsɔvɨ adj
kompromissløs
nieidący na kompromisy, nieuznający kompromisów

bezkształtny bɛsˈkʃtawtnɨ adj
uformelig
o niewyraźnym, nieregularnym kszatłcie

bezlitosny ˌbɛzlʲiˈtɔsnɨ adj
ubarmhjertig
okrutny; taki, który nie ma litości

bezludny bɛzˈludnɨ adj
folketom
taki, gdzie nie ma ludzi; niezamieszkały przez ludzi, niebędący zaludnionym

bezmyślny adj
tankeløs
taki, który nad niczym się nie zastanawia; (także, też) świadczący o takiej cesze

beznadzieja ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇ja n
desperasjon
stan desperacji, utraty nadziei, rozpacz

beznadziejnie ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jɲɛ adv
håpløs
(potocznie, potoczny) bardzo źle, kiepsko
w sposób niedający nadziei na poprawę ani sukces

beznadziejność ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɔɕʨ̑ n
håpløshet
cecha tego, co beznadziejne; stan beznadziei

beznadziejny ˌbɛznaˈʥ̑ɛ̇jnɨ adj
håpløs håplaus
pozbawiony wszelkiej nadziei

beznamiętny ˌbɛznãˈmʲjɛ̃ntnɨ adj
likegyldig
pozbawiony emocji, emocjonalnego zaangażowania; obojętny, chłodny

bezodpływowy adj
innlands-
taki, który nie ma odpływu, nie uchodzi z niego żadna rzeka

bezogonowy ˌbɛzɔɡɔ̃ˈnɔvɨ adj
halelaus
(książkowy) (biologia, biologiczny) niemający ogona, czyli końcowej części tułowia

bezokolicznik ˌbɛzɔkɔˈlʲiʧ̑ʲɲik n
infinitiv
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;

bezosobowy ˌbɛzɔsɔˈbɔvɨ adj
upersonlig
taki, który nie jest skierowany do żadnej osoby

bezowocny ˌbɛzɔˈvɔʦ̑nɨ adj
verdilaus
(książkowy) nieprzynoszący pomyślnych rezultatów

bezołowiowy adj
blyfri
niezawierający ołowiu

bezpański adj
ensom
(książkowy) nienależący do nikogo, niemający właściciela

bezpaństwowiec n
statsløs
osoba nieposiadająca obywatelstwa żadnego z państw

bezpaństwowy adj
statsløs
nie mający przynależności państwowej; nie należący do żadnego z państw

bezpieczeństwo ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
sikkerhet
stan braku zagrożenia, obawy, powodów do strachu; bycie bezpiecznym

bezpiecznie bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲɛ adv
trygt
w sposób bezpieczny

bezpiecznik bɛsˈpʲjɛʧ̑ʲɲik n
fenghette
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);

bezpieczny bɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
sikker
taki, który nie jest zagrożony, któremu nic nie grozi
taki, który nie stwarza zagrożenia

bezpośredni ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲi adj
direkte
taki, który nie ma pośredników ani ogniw pośrednich; taki, który trafia do kogoś lub czegoś wprost

bezpośrednio ˌbɛspɔɕˈrɛdʲɲɔ adv
umiddelbar
w sposób bezpośredni

bezprawie n
anarki
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn bezprawny

bezprawny adj
rettsstridig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezgodny z przepisami prawa

bezproblemowy adj
banal
taki, który nie odnosi się do żadnego ważnego problemu

bezprzewodowy adj
trådlaus trådløs
(technologia, technika, techniczny) taki, który obywa się bez przewodów elektrycznych

bezpłatnie bɛsˈpwatʲɲɛ adv
gratis
w sposób bezpłatny, bez opłat(y)

bezpłatny bɛsˈpwatnɨ adj
fri
taki, za który nie pobiera się opłaty

bezpłciowy adj
flau
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) niemający charakteru

bezradność bɛzˈradnɔɕʨ̑ n
hjelpeløshet
niemożność poradzenia sobie, zwłaszcza w trudnej sytuacji;

bezradny bɛzˈradnɨ adj
rådvill
niemogący lub nieumiejący sobie poradzić w życiu lub w trudnej sytuacji

bezrobocie ˌbɛzrɔˈbɔʨ̑ɛ n
arbeidsledighet arbeidsløshet
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;

bezrobotny ˌbɛzrɔˈbɔtnɨ adj
arbeidsløs
bez pracy, bez zajęcia

bezsenność bɛsˈːɛ̃nːɔɕʨ̑ n
søvnløshet søvnløyse
(fizjologia, fizjologiczny) niemożność zaśnięcia;

bezsensowny ˌbɛsːɛ̃w̃ˈsɔvnɨ adj
meningsløs
taki, który jest pozbawiony sensu, uzasadnienia

bezsilny bɛɕˈːilnɨ adj
kraftløs
bez sił, niezdolny do walki
maktesløs
taki, który nie potrafi z czymś się zmagać

bezstronność n
upartiskhet
cecha tego, co jest bezstronne, kto jest bezstronny

bezstronny bɛsˈːtrɔ̃nːɨ adj
upartisk
taki, który nie opowiada się po żadnej ze stron (np. konfliktu)

bezszwowy adj
sømløs
nie mający szwów, wykonany bez użycia szwów

beztroski bɛsˈtrɔsʲci adj
sorgløs
nie mający trosk, zmartwień

bezustannie adv
ustanselig
bez przerwy, ciągle, nieprzerwanie

bezużyteczny ˌbɛzuʒɨˈtɛʧ̑nɨ adj
nytteløs
taki, z którego nie ma żadnego użytku

bezwartościowy ˌbɛzvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
verdilaus
nieposiadający żadnej wartości

bezwarunkowy ˌbɛzvarũŋˈkɔvɨ adj
absolutt
nieograniczony warunkami, niezależny od żadnych warunków; całkowity, absolutny, zupełny

bezwiedny adj
ufriviljug
wykonany bez udziału świadomości

bezwizowy adj
visafri
niewymagający uzyskania wizy

bezwodny adj
tørr
(technologia, technika, techniczny) niepotrzebujący wody do działania

bezwolny adj
treg
o słabej woli, niepotrafiący się sprzeciwić

bezwzględny bɛzˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
absolutt
(matematyka, matematyczny) pozbawiony znaku, będący wynikiem wartości bezwzględnej
(metrologia, metrologiczny) wyrażony w tych samych jednostkach, co mierzona wielkość
hjerteløs
okrutny, pozbawiony współczucia

bezwzrokowy adj
blind
dziejący się, wykonywany bez udziału wzroku

bezwładność bɛzˈvwadnɔɕʨ̑ n
treghet
(fizyka, fizyczny) opór ciała materialnego przy przyspieszaniu

bezzapachowy ˌbɛzːapaˈxɔvɨ adj
luktfri
taki, który nie ma zapachu

bezzałogowy adj
ubemanna
(lotnictwo, lotniczy) (astronautyka, astronautyczny) taki, który nie ma załogi

bezzwłoczny adj
prompt
mający nastąpić natychmiast, bez zwłoki

bezzębny bɛzˈːɛ̃mbnɨ adj
tannløs
taki, który nie ma zębów; pozbawiony zębów

bezład n
virvar
stan braku ładu, porządku

bezładny adj
kaotisk
pozbawiony ładu, porządku

bełkot ˈbɛwkɔt n
galimatias
(potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie

bełkotać v
lalle
wypowiadać słowa w sposób bardzo niewyraźny, trudny do zrozumienia

bełt bɛwt n
sluttstykke
pocisk kuszy;

beżowo bɛˈʒɔvɔ adv
beige
(odprzymiotnikowy) → beżowy

beżowy bɛˈʒɔvɨ adj
beige
mający kolor kawy z mlekiem lub piasku

bhutański buˈtãj̃sʲci adj
bhutansk
odnoszący się do Bhutanu, państwa w Azji

biatlon n
skiskyting
(sport, sportowy) zimowa dyscyplina sportu składająca się z biegu narciarskiego i strzelania;

białaczka bʲjaˈwaʧ̑ka n
leukemi
(medycyna, medyczny) nadmierne wytwarzanie białych krwinek;

białe n
hvit
pionki, bierki białego koloru

białko ˈbʲjawkɔ n
kvit
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj
protein
(biochemia, biochemiczny) wielocząsteczkowy związek organiczny zbudowany z aminokwasów;

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci adj
hviterussisk
dotyczący Białorusi lub Białorusinów, charakterystyczny dla Białorusi lub Białorusinów

białoruski ˌbʲjawɔˈrusʲci n
hviterussisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodniosłowiański używany na Białorusi;

białorzytka ˌbʲjawɔˈʒɨtka n
steinskvett
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;

białowłosy adj
hvithåret
taki, który ma białe włosy

białozór bʲjaˈwɔzur n
jaktfalk
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;

biały ˈbʲjawɨ adj
hvit
mający bardzo jasną barwę przeciwstawną do czarnego, taką jak czysty śnieg, mleko itp.

biały fosfor ˈbʲjawɨ ˈfɔsfɔr n
fosforbomber
(chemia, chemiczny) silnie żrąca, biała, lepka, woskowata substancja o właściwościach wysoce toksycznych;

biblijny bʲiˈblʲijnɨ adj
bibelsk
pochodzący z Biblii, związany z Biblią, charakterystyczny dla Biblii

bibliografia ˌbʲiblʲjɔˈɡrafʲja n
bibliografi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;

biblioteczka ˌbʲiblʲjɔˈtɛʧ̑ka n
bokhylle
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: biblioteka

biblioteka ˌbʲiblʲjɔˈtɛka n
bibliotek
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji;
(informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;
zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem

bibliotekarka ˌbʲiblʲjɔtɛˈkarka n
bibliotekar
kobieta, która pracuje w bibliotece

bibliotekarski adj
bibliotekar
związany z osobą lub zawodem bibliotekarza

bibliotekarz ˌbʲiblʲjɔˈtɛkaʃ n
bibliotekar
pracownik biblioteki;

bibuła n
trekkpapir
rodzaj porowatego papieru o właściwościach chłonnych;

biceps n
biceps
(anatomia, anatomiczny) mięsień dwugłowy ramienia;

bicie ˈbʲiʨ̑ɛ n
ramme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzanie strun gitary dłonią, grając akordami
slå
(rzeczownik odczasownikowy) od bić
som ny
wytłaczanie monet lub medali

bicykl ˈbʲiʦ̑ɨkl̥ n
velosiped
(transport, transportowy) (historia, historyczny, historycznie) dawny rower, zwykle o kołach różnej wielkości;

bicz bʲiʧ̑ n
pisk
kilka splecionych ze sobą rzemieni przymocowanych do drewnianej rękojeści

bidet ˈbʲidɛt n
bidet
urządzenie sanitarne służące do higieny intymnej;

biec bʲjɛʦ̑ v
bly
prowadzić w jakimś kierunku
gå
o czasie mijać, przemijać
løpe
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi

bieda ˈbʲjɛda n
fattigdom
stan braku środków do życia

biedactwo n
stakkar
ze współczuciem: jednostka biedna lub nieszczęśliwa

biedak ˈbʲjɛdak n
dårlig
ze współczuciem o kimś
mager
osoba, której brakuje środków do życia

biedny ˈbʲjɛdnɨ adj
fattig
taki, któremu brakuje środków do życia
ze współczuciem o kimś; poszkodowany

biedny jak mysz kościelna ˈbʲjɛdnɨ ˈjak ˈmɨʃ kɔɕˈʨ̑ɛlna adj
blakk som en kirkerotte
bardzo biedny

biedronka bʲjɛˈdrɔ̃nka n
marihøne
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;

bieg bʲjɛk n
Løpe
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety
poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki
retning
postępowanie, rozwój zdarzenia lub procesu
prąd wody, nurt
småpenger
(motoryzacja) przełożenie w skrzyni biegów

bieg płotkarski ˈbʲjɛk pwɔtˈkarsʲci n
hekkeløp
(sport, sportowy) rodzaj biegów lekkoatletycznych, w którym zawodnicy pokonują równomiernie rozstawione płotki;

biegacz ˈbʲjɛɡaʧ̑ n
løper
(sport, sportowy) osoba uprawiająca jedną z dyscyplin lekkoatletycznych – biegi

bieganie bʲjɛˈɡãɲɛ n
løpe
(rzeczownik odczasownikowy) od biegać

biegać ˈbʲjɛɡaʨ̑ v
løpe
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi

biegle adv
flytende
z łatwością

biegun ˈbʲjɛɡũn n
pol
jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu
miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;

biegunka bʲjɛˈɡũnka n
diaré
(medycyna, medyczny) częste wypróżnianie stolcem o rzadkiej konsystencji;

biegus malutki n
dvergsnipe
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris minuta, gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych;

biegus rdzawy ˈbʲjɛɡus ˈrʣ̑avɨ n
polarsnipe
(ornitologia, ornitologiczny) Calidris canutus, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

biegłość ˈbʲjɛɡwɔɕʨ̑ n
dugleik
doświadczenie w robieniu czegoś; nabyta wiedza umożliwiająca posiadanie praktycznej zdolności

biegły ˈbʲjɛɡwɨ adj
flink
mający dużą wiedzę lub umiejętności w danej dziedzinie

biel bʲjɛl n
hvit
biały kolor;
biały ubiór
kvit
biały pigment (barwnik) używany do wyrobu farb

bielaczek bʲjɛˈlaʧ̑ɛk n
lappfiskand
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus albellus, tracz bielaczek, gatunek z rodziny kaczkowatych;

bielik ˈbʲjɛlʲik n
havørn
(ornitologia, ornitologiczny) Haliaeetus albicilla, duży drapieżnik zamieszkujący północną Eurazję;

bielizna bʲjɛˈlʲizna n
undertøy
(krawiectwo) odzież spodnia, np. majtki, biustonosz, podkoszulka

bielić v
hvitkalke
malować wapnem rozpuszczonym w wodzie

bierne palenie ˈbʲjɛrnɛ paˈlɛ̃ɲɛ n
passiv røyking
zjawisko polegające na mimowolnym wdychaniu szkodliwych dla zdrowia substancji wydzielących się podczas palenia tytoniu (najczęściej papierosów);

biernie ˈbjɛr.ɲɛ adv
passivt
bez żadnej inicjatywy

biernik ˈbʲjɛrʲɲik n
akkusativ
(gramatyka) czwarty przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? co?;

bierny ˈbʲjɛrnɨ adj
passiv
(chemia, chemiczny) niebiorący udziału w reakcjach
(gramatyka) związany ze stroną bierną
niewykazujący inicjatywy

bierzmowanie ˌbʲjɛʒmɔˈvãɲɛ n
konfirmasjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;

bierzmować bʲjɛʒˈmɔvaʨ̑ v
bekrefte
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać sakramentu bierzmowania

biesiada bʲjɛ̇ˈɕada n
gjestebud
wystawne przyjęcie, któremu często towarzyszą śpiewy lub tańce

bieługa bʲjɛˈwuɡa n
beluga
(ichtiologia, ichtiologiczny) Huso huso, duża ryba drapieżna;

bieżnik ˈbʲjɛʒʲɲik n
matte
podłużna serweta na ławę lub stół

bieżący bʲjɛˈʒɔ̃nʦ̑ɨ adj
flytende
płynący, posuwający się naprzód
pågående
taki, który właśnie, obecnie trwa

bigoteria ˌbʲiɡɔˈtɛrʲja n
trangsynthet
(książkowy) dewocja

bijatyka n
slåsskamp
bójka z udziałem większej liczby osób

bikini bʲiˈcĩɲi n
bikini
dwuczęściowy damski kostium plażowy;

bila ˈbʲila n
biljardkule
(sport, sportowy) mała, twarda kula do gry w bilard;

bilans n
balansere
(księgowość) sprawozdanie finansowe
proporcje wpływów i wypływów

bilard ˈbʲilart n
biljard
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;

bilet ˈbʲilɛt n
billett
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru

bilingwizm n
tospråklighet
dwujęzyczność

bilion ˈbʲilʲjɔ̃n n
billion
liczba o wartości: 1 000 000 000 000 = 1012;

bingo ˈbʲĩŋɡɔ interjection
bingo
okrzyk zwycięstwa, wyrażający zadowolenie z czegoś

bingo ˈbʲĩŋɡɔ n
bingo
rodzaj gry hazardowej

bio- bʲjɔ prefix
bio-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z życiem, procesami życiowymi

biochemia bʲjɔˈxɛ̃mʲja n
biokjemi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;

biodro ˈbʲjɔdrɔ n
nype
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda

biograf ˈbʲjɔɡraf n
biograf
autor biografii;

biografia bʲjɔˈɡrafʲja n
biografi
opis życia i działalności jakiejś osoby;

biolog ˈbʲjɔlɔk n
biolog
specjalista w zakresie biologii
kobieta biolog (1.1)

biologia bʲjɔˈlɔɟja n
biologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;

biologia molekularna n
molekylærbiologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach

biologiczny ˌbʲjɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
biologisk
związany z biologią, dotyczący biologii

biolożka n
biolog
(potocznie, potoczny) specjalistka w zakresie biologii

biom n
biom
(ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi

biomasa bʲjɔ̃ˈmasa n
biomasse
masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny)
materia zawarta w organizmach żywych;

biopsja ˈbʲjɔpsʲja n
biopsi
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;

bioróżnorodność ˌbʲjɔruʒnɔˈrɔdnɔɕʨ̑ n
biologisk mangfald
zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji;

biosfera n
biosfære
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe

biotop n
biotop
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) obszar o określonych warunkach ekologicznych, będący siedliskiem dla biocenozy lub osobnika

biret ˈbʲirɛt n
biretta
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kanciaste nakrycie głowy duchownych

biseksualista ˌbʲisɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
bifil
(seksuologia, seksuologiczny) osoba odczuwająca pociąg seksualny do ludzi obydwu płci

biseksualizm ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
bisexualitet
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwanie popędu płciowego do osobników obu płci;

biseksualny ˌbʲisɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
bifil
(seksuologia, seksuologiczny) odczuwający pociąg seksualny do osobników obu płci

biskup ˈbʲiskup n
biskop bisp
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;

bistro ˈbʲistrɔ n
bistro
(książkowy) (gastronomia) niewielka restauracja, winiarnia, bar z zakąskami i napojami alkoholowymi;

biszkopt ˈbʲiʃkɔpt n
kjeks
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastko z biszkoptu (1.1)

bit bʲit n
bit
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1
(technologia, technika, techniczny) wymienna końcówka w elektrycznych narzędziach do wkręcania;
slå
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytmiczne uderzenie odmierzające kolejne takty utworu

bita śmietana ˈbʲita ɕmʲjɛˈtãna n
krem
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;

bitwa ˈbʲitfa n
slag
(wojskowość, wojskowy) bezpośrednie starcie zbrojne wojsk skonfliktowanych stron;

biurko ˈbʲjurkɔ n
skrivebord
mebel, który służy do wygodnego pisania i czytania

biuro ˈbʲjurɔ n
byrå
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;
forma działalności administracyjnej polegająca na zbieraniu, opracowywaniu i przekazywaniu informacji
forma działalności usługowej polegająca na zbieraniu i sprzedaży informacji

biuro podróży ˈbʲjurɔ pɔdˈruʒɨ n
reisebyrå
(turystyka, turystyczny) instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.

biuro rzeczy znalezionych n
hittegodskontor
(turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać

biurokracja ˌbʲjurɔˈkraʦ̑ʲja n
byråkrati
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów

biurokrata n
byråkrat
urzędnik ściśle przestrzegający i wymagający przestrzegania kwestii formalnych

biust bʲjust n
bryst
piersi kobiety
popiersie

biustonosz bʲjuˈstɔ̃nɔʃ n
behå
(krawiectwo) część garderoby podtrzymująca kobiece piersi;

bizmut ˈbʲizmut n
vismut
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bi i liczbie atomowej 83;

biznesmen bʲizˈnɛsmɛ̃n n
forretningsmann
(potocznie, potoczny) (ekonomia, ekonomiczny) osoba oficjalnie prowadząca działalność gospodarczą

biznesowy adj
forretning
(handel, handlowy) dotyczący biznesu

bizon ˈbʲizɔ̃n n
bison
(zoologia, zoologiczny) największy stadny ssak Ameryki Północnej, zamieszkujący prerie i lasy;

bić bʲiʨ̑ v
slå
uderzać kogoś, zadawać komuś ból
o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls
w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.

biżuteria ˌbʲiʒuˈtɛrʲja n
juvel
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;

blacha ˈblaxa n
kobber
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (slangowo) instrumenty dęte blaszane
langpanne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) metalowe naczynie używane do pieczenia

blacharka blaˈxarka n
karosseri
karoseria samochodowa lub jej część

blady ˈbladɨ adj
bleik
o mało intensywnej barwie
blek
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację
flau
(przenośnie, przenośnia) banalny, niewyróżniający się, nudny

blasfemia blasˈfɛ̃mʲja n
bespottelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) bluźnierstwo

blask blask n
glans
jaskrawe światło
lyse
światło odbite, poblask

blaszany blaˈʃãnɨ adj
tinn
taki, który został wykonany z blachy

blaszka ˈblaʃka n
brett
niewielki kawałek blachy

blat blat n
blad
górna część stołu lub innego przedmiotu używanego jako stół

blazonowanie ˌblazɔ̃nɔˈvãɲɛ n
blasonering
opis herbu wykonany zgodnie z zasadami heraldyki

bliski ˈblʲisʲci adj
avslutte
bezpośrednio spokrewniony
zbliżony do czegoś, podobny
nær
taki, który jest w niewielkiej odległości
taki, który jest w niewielkiej odległości czasowej; który ma niedługo nastąpić
taki, który prawie osiągnął jakiś stan

blisko ˈblʲiskɔ adv
nær
w niewielkiej odległości

bliskość ˈblʲiskɔɕʨ̑ n
avtale
dobre stosunki międzyludzkie

blizna ˈblʲizna n
arr
(medycyna, medyczny) ślad po ranie;

bliźni n
neste
(biblijny) każdy człowiek

bliźniak ˈblʲiʑɲak n
tvilling
każda z dwóch osób urodzonych w jednym porodzie

blog blɔk n
blogg
(informatyka, informatyczny) dziennik (pamiętnik) dostępny w Internecie;

bloger ˈblɔɡɛr n
blogger
(informatyka, informatyczny) osoba prowadząca bloga

blok blɔk n
blokk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związek państw, partii politycznych
zeszyt, notes z kartkami większego formatu
kloss
(budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku;
(informatyka, informatyczny) wydzielona część kodu programu;
(kolejnictwo) element blokady
(sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny;
duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy
grupa pomieszczeń lub urządzeń pełniących określoną funkcję

blok mieszkalny ˈblɔk mʲjɛˈʃkalnɨ n
boligblokk
budynek mieszkalny, często wielopiętrowy i wieloklatkowy;

blokada blɔˈkada n
blokk
utrudnienie dostępu do czegoś

blokować blɔˈkɔvaʨ̑ v
blokk
uniemożliwiać ruch
uniemożliwiać wykonanie czegoś

blond blɔ̃nt adj
blond
o włosach jasny, płowy

blondyn ˈblɔ̃ndɨ̃n n
blondine
mężczyzna mający włosy koloru blond

blondynka blɔ̃nˈdɨ̃nka n
blondine
kobieta o jasnym (blond) kolorze włosów na głowie

blurb n
brødtekst
streszczenie lub rekomendacja umieszczana na czwartej stronie okładki książki;

bluszcz bluʃʧ̑ n
eføy
(botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;

bluszcz pospolity n
eføy
(botanika, botaniczny) pnącze z gatunku bluszczy pospolitych (1.1)

bluzka ˈbluska n
bluse
(odzieżownictwo) (krawiectwo) lekka, górna część damskiej garderoby zakładana przez głowę

bluźnierstwo bluʑˈɲɛrstfɔ n
blasfemi
słowa uwłaczające czemuś, co jest uważane za święte

bluźnić ˈbluʑɲiʨ̑ v
spotte
uwłaczać słowem czemuś co jest uznawane za święte

boa ˈbɔa n
boa
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z rodziny dusicieli;

bobas ˈbɔbas n
baby
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko

bobowate n
ert
(systematyka) (botanika, botaniczny) Fabaceae Lindl., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców;

bobrek trójlistkowy n
bukkeblad
(botanika, botaniczny) Menyanthes trifoliata L., gatunek leczniczej rośliny z rodziny bobrkowatych;

bobrek trójlistny n
bukkeblad
(botanika, botaniczny) Menyanthes trifoliata L., gatunek byliny z rodziny bobrkowatych, będącej geofitem i hydrofitem;

bobry n
bever
futro z bobra

bocian ˈbɔʨ̑ãn n
stork
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów;
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały

bocian biały ˈbɔʨ̑ãn ˈbʲjawɨ n
stork
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;

bocian czarny ˈbɔʨ̑ãn ˈʧ̑arnɨ n
svartstork
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;

boczny ˈbɔʧ̑nɨ adj
lag
znajdujący się, umiejscowiony na boku czegoś

boczyć się v
slå seg vrang
lekko gniewać się

bodaj ˈbɔdaj particle
få
wprowadza życzenie lub przekleństwo

body ˈbɔdɨ n
kropp
(odzieżownictwo) jednoczęściowy strój dziecięcy, bez rękawów i nogawek
(odzieżownictwo) jednoczęściowy, obcisły strój kobiecy, zwykle bez rękawów i nogawek

bogactwo bɔˈɡaʦ̑tfɔ n
formue
majątek, posiadane dobra o dużej wartości
rikdom
wielka ilość, różnorodność
skatt
w lm: bogactwa → kosztowności, skarby

bogaty bɔˈɡatɨ adj
rik
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody
taki, który obfituje w coś
dający dużą możliwość wyboru

bogini bɔˈɟĩɲi n
gudinne
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej

bohater bɔˈxatɛr n
helt
człowiek, który wykazał się męstwem, odwagą, poświęceniem itp.

bohaterka ˌbɔxaˈtɛrka n
heroin
forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia
forma żeńska od: bohater; kobieta odważna
forma żeńska od: bohater; postać utworu

bohr bɔxr̥ n
bohrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Bh i liczbie atomowej 107;

boisko bɔˈ<sup>j</sup>iskɔ n
terreng
(sport, sportowy) plac przeznaczony do gier sportowych;

bojaźliwy ˌbɔjäʑˈlʲivɨ adj
blyg
skłonny do bojaźni, dający się łatwo wystraszyć

bojkot ˈbɔjkɔt n
boikott
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;

bojkotować v
boikotte
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu

bojownik bɔ.ˈjɔ.vʲɲik n
forkjemper
ktoś walczący w imię idei

bojownik wspaniały n
siamesisk kampfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Betta splendens Regan, słodkowodna ryba z rodziny guramiowatych, pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej;

bojowy bɔˈjɔvɨ adj
kjempe for
związany z walką

bok bɔk n
kant
lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu
side
(matematyka, matematyczny) odcinek o końcach w dwóch sąsiednich wierzchołkach wielokąta

bokeh n
bokeh
(fotografia) efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;

bokobrody n
kinnskjegg
rodzaj zarostu u mężczyzn, który wyrasta przed uszami po obu bokach twarzy i rozciąga się od linii owłosienia głowy w kierunku linii brody;

boks bɔks n
boksing
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na biciu przeciwnika pięściami;

bokser ˈbɔksɛr n
bokser
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający zawodowo boks (pięściarstwo)

boksyt n
bauksitt
(geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;

boleć ˈbɔlɛʨ̑ v
gjøre vont
(medycyna, medyczny) być źródłem bólu

boleść n
smerte
(książkowy) żal, wielkie zmartwienie

bolszewik n
bolsjevik
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej

bolszewizm n
bolsjevisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu

bom bɔ̃m n
bom
(marynarka) poziome drzewce na żaglowcu, do którego przymocowany jest dolny lik żagla;

bomba ˈbɔ̃mba n
bombe
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;

bomba atomowa n
atombombe
(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami

bomba lotnicza ˈbɔ̃mba lɔtʲˈɲiʧ̑a n
bombe
(wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi;

bombarda bɔ̃mˈbarda n
bombe
używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów

bombardować ˌbɔ̃mbarˈdɔvaʨ̑ v
bombardere
(wojskowość, wojskowy) zrzucać bomby lub ostrzeliwać pociskami artyleryjskimi

bombastyczny adj
bombastisk
(książkowy) o języku, stylu, utworze, autorze: przesadnie patetyczny, napuszony

bombilla bɔ̃mˈbʲila n
lyspære
specjalna rurka do sączenia napoju mate;

bombka ˈbɔ̃mpka n
juggel
kulista ozdoba choinkowa

bombowiec bɔ̃mˈbɔvʲjɛʦ̑ n
bombefly
(wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;

bombowy adj
fantastisk
wywołujący duże wrażenie

bon bɔ̃n n
kupong
dokument uprawniający do uzyskania określonych towarów, usług lub innych dóbr;

bon mot n
spøk
(książkowy) krótkie, dowcipne opowiadanie, anegdota lub powiedzenie, zbliżone do przysłowia

bonobo bɔ̃ˈnɔbɔ n
bonobo
(zoologia, zoologiczny) Pan paniscus, zagrożony wyginięciem gatunek szympansa o zwyczajach i umiejętnościach zbliżonych do ludzi;

bor bɔr n
bor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu B i liczbie atomowej 5;

bordowy bɔrˈdɔvɨ adj
burgunder
mający kolor ciemnoczerwony, ciemnoróżowy, ciemnowiśniowy, taki jak kolor czerwonego wina bordo

borowik bɔˈrɔvʲik n
herresopp
(mikologia, mikologiczny) Boletus L., rodzaj grzybów jadalnych, rurkowatych, z rodziny borowikowatych;

borowik szlachetny bɔˈrɔvʲik ʃlaˈxɛtnɨ n
steinsopp
(mikologia, mikologiczny) Boletus edulis, gatunek grzyba jadalny z rodziny borowikowatych;

borowina ˌbɔrɔˈvʲĩna n
gjørme
(medycyna, medyczny) stosowany w lecznictwie torf;

borsuk ˈbɔrsuk n
grevling
(zoologia, zoologiczny) Meles Brisson, rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny kunowatych;

borykać się bɔˈrɨkaʨ̑‿ɕɛ v
bryte
pokonywać jakieś trudności, próbować coś przezwyciężyć

borówka bɔˈrufka n
blåbær
(botanika, botaniczny) krzewinka z rodziny wrzosowatych;

borówka brusznica bɔˈrufka bruʃʲˈɲiʦ̑a n
tyttebær
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;

boski ˈbɔsʲci adj
guddommelig
właściwy bogu/Bogu, bóstwu, związany z bogiem/Bogiem
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) piękny, wspaniały, cudowny

bosman ˈbɔsmãn n
båtsmann
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba odpowiedzialna za żagle, liny i konserwację statku;

boso ˈbɔsɔ adv
barbeint
bez obuwia, z nieubranymi stopami

bot bɔt n
bot
(informatyka, informatyczny) program wykonujący jakieś czynności za człowieka;

botaniczny ˌbɔtãˈɲiʧ̑nɨ adj
botanisk
związany z botaniką, dotyczący botaniki

botanik bɔˈtãɲik n
botaniker
specjalista w zakresie botaniki

botanika bɔˈtãɲika n
botanikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;

botek ˈbɔtɛk n
støvel
(obuwnictwo, obuwniczy) zwykle wysoki but dziecka lub kobiety

botulizm bɔˈtulʲism̥ n
botulisme
(medycyna, medyczny) zatrucie wywołane przez egzotoksynę wytwarzaną przez botulinę;

bowiem ˈbɔvʲjɛ̃m conjunction
for
(książkowy) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego

bowling ˈbɔwlʲĩŋk n
bowling
(sport, sportowy) rodzaj kręgli

boxing ˈbɔksʲĩŋk n
boksing
(sport, sportowy) rodzaj sztuki walki

bozon ˈbɔzɔ̃n n
boson
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o całkowitym spinie;

boćwina bɔʨ̑ˈfʲĩna n
bladbete
(botanika, botaniczny) Beta vulgaris, roślina warzywna

bośniacki bɔɕˈɲaʦ̑ʲci adj
bosnisk
związany z Bośnią lub Bośniakami

bośniacki bɔɕˈɲaʦ̑ʲci n
bosnisk
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w BiH;

bożek ˈbɔʒɛk n
forgude
w wierzeniach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie będące obiektem kultu

bożonarodzeniowy ˌbɔʒɔ̃narɔʣ̑ɛ̃ˈɲɔvɨ adj
jul
związany z Bożym Narodzeniem

boży ˈbɔʒɨ adj
guddommelig
związany z bogiem/Bogiem

bracki ˈbraʦ̑ʲci adj
broderlig
związany z Brackiem, dotyczący Bracka

bractwo n
brorskap
(żartobliwie) grono znających się osób

brak brak n
mangel
fakt nieistnienia czegoś
defekt, wada, usterka

brakować braˈkɔvaʨ̑ v
mangle
być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

brama ˈbrãma n
port
(architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;

bramka ˈbrãmka n
dør
(technologia, technika, techniczny) element realizujący funkcję logiczną;
mål
(sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;
(sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)
(sport, sportowy) w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać
(zdrobniale) od: brama

bramkarz ˈbrãmkaʃ n
målvakt målmann
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

bransoleta n
armbånd
ozdoba, biżuteria noszona na nadgarstku lub ramieniu

brat brat n
bror
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich

bratanek braˈtãnɛk n
brorsønn
syn brata

bratanica ˌbratãˈɲiʦ̑a n
niese
córka brata

braterstwo braˈtɛrstfɔ n
brorskap
braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie
pokrewieństwo między synami jednych rodziców

bratobójca n
brodermorder
(książkowy) zabójca brata

bratowa braˈtɔva n
svigerinne
żona brata

brazylijski ˌbrazɨˈlʲijsʲci adj
brasiliansk
związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii

brać braʨ̑ v
ta
chwytać coś ręką, unosić coś

brać nogi za pas ˈbraʨ̑ ˈnɔɟi za‿ˈpas v
stikke av
uciekać, zwykle ze strachu przed czymś

brać pod uwagę v
betrakte
mieć na uwadze; nie lekceważyć

brać udział ˈbraʨ̑ ˈuʥ̑aw v
delta
uczestniczyć

brednia ˈbrɛdʲɲa n
dumhet
bezsens, bzdura

bredzić ˈbrɛʥ̑iʨ̑ v
bable
mówić głupstwa

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci adj
bretonsk
związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

bretoński brɛˈtɔ̃j̃sʲci n
bretonsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

brew brɛf n
øyebryn øyenbryn
(anatomia, anatomiczny) pasmo krótkich włosów nad oczodołem

brewiarz n
breviar
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

brezent ˈbrɛzɛ̃nt n
presenning
gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandek, plecaków itp.;

brnąć brnɔ̃ɲʨ̑ v
vade
z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

brocha n
kanin
(potocznie, potoczny) żeński narząd płciowy, pochwa

broda ˈbrɔda n
skjegg
zarost na brodzie (1.1)

brodaty brɔˈdatɨ adj
skjegget
mający zarost na dolnej części twarzy

brodawka n
vorte
(medycyna, medyczny) większa, chorobowa wypukłość na skórze

brodawka sutkowa brɔˈdafka sutˈkɔva n
brystvorte
(anatomia, anatomiczny) brodawka kończąca sutek;

brodziec pławny ˈbrɔʥ̑ɛʦ̑ ˈpwavnɨ n
damsnipe
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa stagnatilis, gatunek ptaka z rodziny bekasowatych;

brodzić ˈbrɔʥ̑iʨ̑ v
vade
chodzić po czymś grząskim

brokuł ˈbrɔkuw n
brokkoli
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)

brom brɔ̃m n
brom
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

bromek n
bromid
(chemia, chemiczny) związek bromu jednowartościowego, sól kwasu bromowodorowego;

bronić ˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
forsvare
odpierać atak

brosza ˈbrɔʃa n
brosje
spora, okazała broszka

broszka ˈbrɔʃka n
brosje
element biżuterii; ozdoba przypinana do stroju kobiecego przy pomocy zapinki;
kanin
(potocznie, potoczny) żeński narząd płciowy, pochwa

broszura brɔˈʃura n
brosjyre
cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

browar ˈbrɔvar n
bryggeri
zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

broń brɔ̃ɲ n
våpen
(wojskowość, wojskowy) narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

brud brut n
skitt
każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

brudas ˈbrudas n
slask
(potocznie, potoczny) osoba niedbająca o higienę; czasem też przedmiot będący w niechlujnym stanie

brudna bomba n
skitten bombe
(wojskowość, wojskowy) bomba, której celem jest rozsianie materiału radioaktywnego, a przez to doprowadzenie do promieniotwórczego skażenia terenu;

brudnopis brudˈnɔpʲis n
kladde
tekst roboczy
notisbok
zeszyt do zapisywania notatek, tekstów roboczych;

brudny ˈbrudnɨ adj
møkkete skitten
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

brudzić v
skitne til
czynić brudnym, pokrywać brudem

bruk bruk n
brolegning
nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

brukselka bruˈksɛlka n
rosenkål
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana kapusty warzywnej;

brunatny brũˈnatnɨ adj
brun
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) [[hitlerowski, faszystowski]]
mający kolor ciemnobrązowy

brunet ˈbrũnɛt n
mørkhåret
człowiek o włosach czarnego koloru

brunetka brũˈnɛtka n
brunette
kobieta o włosach czarnego koloru

brutalność bruˈtalnɔɕʨ̑ n
grusomhet
(książkowy) cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

brutalny bruˈtalnɨ adj
voldelig
bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych
działający za pomocą siły, agresywny
pokazujący brutalność

brutto ˈbrutːɔ adv
ekkel
bez potrąceń

bruzda n
fure
(rolnictwo, rolniczy) wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

bryczka ˈbrɨʧ̑ka n
sulky
lekki powóz konny bez zadaszenia, z miękkim siedzeniem z tyłu i miejscem dla woźnicy z przodu;

brygada n
brigade
(wojskowość, wojskowy) samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów
(wojskowość, wojskowy) związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji

brykać ˈbrɨ.kat͡ɕ v
sprade
(potocznie, potoczny) biegać żwawo, podskakując

brylancik n
klar
(ornitologia, ornitologiczny) Heliodoxa Gould, niewielki ptak z podrodziny paziaków, występujący w Ameryce Centralnej i Południowej;

brylant ˈbrɨlãnt n
briljant
(jubilerstwo, jubilerski) oszlifowany diament;

brytyjski brɨˈtɨjsʲci adj
britisk
odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

bryła ˈbrɨwa n
kompakt
(geometria) figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

brzask bʒask n
soloppgang
światło widoczne na niebie przed wschodem słońca

brzdąc n
baby
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) (potocznie, potoczny) małe dziecko

brzeg bʒɛk n
bredd
pas lądu ograniczający zbiornik wodny;
kant
krańcowa linia czegoś

brzemienność bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɔɕʨ̑ n
drektighet
(książkowy) ciąża

brzemienny bʒɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ adj
gravid
(tylko (rodzaj żeński)) (książkowy) o kobiecie: ciężarna

brzemię ˈbʒɛ̃mʲjɛ n
ansvar
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą
coś, co jest trudne do zniesienia

brzmienie ˈbʒmʲjɛ̇̃ɲɛ n
grei
zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

brzmieć bʒmʲjɛ̇ʨ̑ v
grei
(książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk
(książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk
(książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

brzoskwinia bʒɔsˈkfʲĩɲa n
fersken
(spożywczy) owoc brzoskwini (1.1)
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodziny różowatych;

brzoskwiniowy ˌbʒɔskfʲĩˈɲɔvɨ adj
fersken
(botanika, botaniczny) dotyczący brzoskwiń (drzew i owoców)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń
przypominający owoc brzoskwini mający powierzchnię lub kolor owocu brzoskwini, delikatny jak brzoskwinia

brzoza ˈbʒɔza n
bjørk bjerk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;

brzoza brodawkowata n
hengebjørk
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula pendula Roth, gatunek brzozy pospolitej w Polsce i na chłodniejszych obszarach Eurazji

brzoza omszona n
vanlig bjørk
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula pubescens Ehrh., gatunek mrozoodpornej brzozy rosnącej na wilgotnych glebach

brzuch bʒux n
buk mave
(anatomia, anatomiczny) dolna część tułowia;

brzuchomówca ˌbʒuxɔ̃ˈmufʦ̑a n
buktaler
(książkowy) osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

brzuchomówstwo ˌbʒuxɔ̃ˈmufstfɔ n
buktale
(książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

brzuszek piwny ˈbʒuʃɛk ˈpʲivnɨ n
ølmage
(żartobliwie) brzuch mężczyzny pijącego duże ilości piwa, wskazujący na takie skłonności

brzydal n
ekkel
człowiek brzydki

brzydki ˈbʒɨtʲci adj
dårlig
o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie
frie
moralnie naganny, niezgodny z przyjętymi normami
stygg
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

brzydki jak grzech śmiertelny ˈbʒɨtʲci ˈjaɡ ˈːʒɛxʲ ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
stygg som juling
(przestarzałe, przestarzały) bardzo brzydki

brzydki jak małpa ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈmawpa adj
аре
bardzo brzydki

brzydki jak noc ˈbʒɨtʲci ˈjak ˈnɔʦ̑ adj
stygg som juling
bardzo brzydki

brzydkie kaczątko ˈbʒɨtʲcɛ kaˈʧ̑ɔ̃ntkɔ n
stygg andunge
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha

brzydota bʒɨˈdɔta n
heslig
(potocznie, potoczny) osoba lub rzecz brzydka, brzydactwo
stygghet
nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

brzydzić v
gi avsky
powodować obrzydzenie
avsky
odczuwać wstręt do czegoś

brzytwa ˈbʒɨtfa n
barberkniv
ostry nóż do usuwania zarostu;

brzęczeć ˈbʒɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑ v
rangle
o metalowych lub szklanych przedmiotach: wydawać brzęk
summe
o owadach: wydawać brzęk

bród brut n
vadeplass
płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

bróg n
høyloft
(rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) zadaszenie na słomę lub zboże na czterech słupach

brąz brɔ̃w̃s n
bronse
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;
przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)
(sport, sportowy) brązowy medal
kolor brązowy – kolor brązu (1.1)
bronsealder
epoka brązu;

brązowy brɔ̃w̃ˈzɔvɨ adj
brun
mający kolor brązu;

buchta ˈbuxta n
bukt
(przestarzałe, przestarzały) mała zatoka
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zwinięta lina;

buczeć v
summe
wydawać niski, jednostajny dźwięk

buda ˈbuda n
bod
pomieszczenie na sprzęt, narzędzia
stoisko na jarmarku
zaniedbany budynek
hette
szoferka, kabina pasażerska w samochodzie
hundehus
schronienie dla psa
marja
(środowiskowy) samochód policyjny

buddyjski budˈːɨjsʲci adj
buddhistisk
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem

buddysta budˈːɨsta n
buddhist
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca buddyzmu

buddyzm ˈbudːɨsm̥ n
buddhisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;

budowa buˈdɔva n
anlegg
wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu
byggeplass
miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1)

budowanie ˌbudɔˈvãɲɛ n
bygge
(rzeczownik odczasownikowy) od budować

budować buˈdɔvaʨ̑ v
bygge
tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje
skape
ogólnie: tworzyć, kreować

budowla buˈdɔvla n
anlegg
(budownictwo) coś, co zostało zbudowane

budowlany ˌbudɔvˈlãnɨ adj
bygge
mający związek z budowaniem

budownictwo n
bygge
ogół zabudowań według ustalonego projektu, formy

budynek buˈdɨ̃nɛk n
bygning
(architektura, architektoniczny) budowla naziemna o funkcji mieszkalnej lub użytkowej

budyń ˈbudɨ̃ɲ n
blodpudding
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;

budzik ˈbuʥ̑ik n
vekkerklokke
zegar, który dzwonkiem lub innym sygnałem dźwiękowym wskazuje nadejście określonej godziny, pory

budzić ˈbuʥ̑iʨ̑ v
vekke
przerywać czyjś sen
wywoływać jakieś uczucia
våkne
przestawać spać

budżet ˈbuḍʒɛt n
budsjett
(ekonomia, ekonomiczny) plan dochodów i wydatków na jakiś okres, zwykle na następny rok;

bufet ˈbufɛt n
buffet
miejsce sprzedaży gotowych przekąsek, słodyczy i napojów, np. w teatrze, w budynku biurowym, na dworcu

bufiasty buˈfʲjastɨ adj
fullstendig
mający bufy lub kształt bufy, szeroki, obszerny

bufon ˈbufɔ̃n n
stropp
człowiek zarozumiały, pyszny, pretensjonalny

bug bak n
bakterie
(informatyka, informatyczny) błąd w programie;

bujda ˈbujda n
kjerringsnakk
coś zmyślonego, nieprawdziwego; bajka, kłamstwo

buk buk n
bøk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fagus L., drzewo z rodziny bukowatych;

bukiet ˈbucɛt n
bukett
wiązanka, pęk kwiatów;

bukinista ˌbucĩˈɲista n
bokhandel
uliczny sprzedawca starych książek, rycin i gazet, zwłaszcza we Francji;

bukować buˈkɔvaʨ̑ v
bestille
(potocznie, potoczny) rezerwować miejsce w samolocie, pociągu, hotelu itp.

bukowy buˈkɔvɨ adj
bøk
będący częścią buka
składający się z buka
wykonany z drewna lub innej części buka

bukszpryt ˈbukʃprɨt n
baugspryd
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niemal poziomy maszt wystający na dziobie żaglowca;

bulaj ˈbulaj n
kuøye
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okrągłe okienko na statku;

bulimia buˈlʲĩmʲja n
bulimi
(medycyna, medyczny) zaburzenie odżywiania objawiające się chorobliwym uczuciem głodu;

bulić ˈbulʲiʨ̑ v
blø
(potocznie, potoczny) płacić dużą sumę pieniędzy

bulla ˈbulːa n
blære
(historia, historyczny, historycznie) okrągła metalowa pieczęć przytwierdzana niegdyś do bulli (1.1)
oficjalny dokument papieski;

bulwar ˈbulvar n
bulevard
(książkowy) szeroka, zadrzewiona ulica miejska o charakterze spacerowym lub komunikacyjnym
(historia, historyczny, historycznie) element fortyfikacji stałej w postaci wysuniętej budowli ziemnej o kształcie pięciokątnym, wykorzystywanej jako stanowisko artylerii
kai
obmurowanie zabezpieczające brzeg rzeki lub morza lub ulica nadbrzeżna koło tego obmurowania

bulwersować ˌbulvɛrˈsɔvaʨ̑ v
forurolige
oburzać, poruszać, wywoływać złość, niesmak

bumerang bũˈmɛrãŋk n
bumerang
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;

bunkier ˈbũŋʲcɛr n
bunker
(sport, sportowy) na polu golfowym: piaszczysty obszar lub zagłębienie wypełnione piaskiem
(wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) schron, zwykle żelbetowy

bunt bũnt n
motstand
sprzeciw, opór, protest
opprør
wystąpienie przeciwko władzy lub autorytetowi np. państwa, innych ludzi

burak ˈburak n
rødbete
(botanika, botaniczny) Beta L., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

burak cukrowy ˈburak ʦ̑uˈkrɔvɨ n
sukkerbete
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) odmiana buraka zwyczajnego, z której otrzymuje się cukier;

burak ćwikłowy n
rødbete
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;

burdel ˈburdɛl n
horehus
(pospolicie) dom publiczny

burgund ˈburɡũnt n
Burgund
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gatunek czerwonego albo białego wina stołowego;
burgunder
mający kolor czerwonego wina

burmistrz ˈburmʲisṭʃ n
ordfører
(administracja) urzędnik na czele samorządu gminy miejskiej lub miejsko-wiejskiej;

bursztyn ˈburʃtɨ̃n n
rav
(mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, kopalna żywica drzew;

bursztynowy ˌburʃtɨ̃ˈnɔvɨ adj
ravgul
mający kolor złocistożółty, taki jak kolor bursztynu lub przypominający kolor bursztynu

burta ˈburta n
porting
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) bok statku;

bury ˈburɨ adj
grå
ciemnoszary, mający brunatny odcień

burza ˈbuʒa n
uvær storm
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);

burza mózgów ˈbuʒa ˈmuzɡuf idiom
brainstorming
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny;

burza piaskowa n
sandstorm
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;

burza w szklance wody ˈbuʒa ˈf‿ʃklãnʦ̑ɛ ˈvɔdɨ n
storm i et vannglass
zamęt wywołany z błahych powodów

burzliwy buʒˈlʲivɨ adj
stormfull
(przenośnie, przenośnia) pełen niepokoju i niezwykłych wydarzeń
charakteryzujący się burzami atmosferycznymi
o gwałtownym przebiegu

burżuazja ˌburʒuˈ<sup>w</sup>azʲja n
borgerskap
ogół przedsiębiorców i osób zamożnych od XV wieku;

burżuazyjny adj
borgerlig
(historia, historyczny, historycznie) związany z burżuazją, dotyczący burżuazji

busola buˈsɔla n
kompass
kompas służący do wskazywania stron świata

bustrofedon ˌbustrɔˈfɛdɔ̃n n
bustrofedon
sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian: raz od prawej do lewej, raz od lewej do prawej przy odwracaniu również samych liter;

busz buʃ n
busk
gęste zarośla, charakterystyczne dla suchych obszarów podzwrotnikowych, głównie południowej Afryki, Australii, w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej, składające się z kolczastych krzewów;

but but n
sko
część ubrania, noszona na stopie, chroniąca stopy;

butan ˈbutãn n
butan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;

butelka buˈtɛlka n
flaske
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców

butik ˈbutʲik n
butikk
(handel, handlowy) mały sklep z odzieżą, galanterią, także z kosmetykami

buzia ˈbuʑa n
ansikt
(potocznie, potoczny) twarz
kjeft
(potocznie, potoczny) usta

bułgarski buwˈɡarsʲci adj
bulgarsk
związany z Bułgarią lub Bułgarami

bułgarski buwˈɡarsʲci n
bulgarsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Bułgarii;

bułka ˈbuw.ka n
knipse
wypiek o niewielkich rozmiarach;

by bɨ conjunction
for at
…używany w zdaniach podrzędnych określających, w jakim celu (po co) wykonywana jest czynność

byczek ˈbɨʧ̑ɛk n
kalv
(potocznie, potoczny) młody byk

byczyć się v
medan
leniwie nie wykazywać aktywności

bydlak ˈbɨdlak n
dyr
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) o mężczyźnie, implikując jego prymitywność, podłość, brak kultury

bydlę ˈbɨdlɛ n
dyr
(potocznie, potoczny) pogardliwie o nikczemnym człowieku

bydło ˈbɨdwɔ n
stut
(zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;

byk bɨk n
okse
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.

byle ˈbɨlɛ conjunction
medan
…wyrażający warunek wykonania tego, o czym mówi zdanie podrzędne

bynajmniej bɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
aldri
… wzmacniająca przeczenie: wcale, w najmniejszym stopniu, w żadnym razie

bystry ˈbɨstrɨ adj
begavet
o osobie: mądry, inteligentny, taki, który szybko coś zrozumie
hurtig
o rzece, potoku: szybko płynący

bystrze ˈbɨsṭʃɛ n
stryk
(hydrologia, hydrologiczny) odcinek rzeki różniący się od sąsiednich szybszym prądem i mniejszą głębokością;

byt bɨt n
bli til
to, co istnieje (w jakikolwiek sposób)
eksistens
istnienie, całokształt życia
warunki materialne

bytować v
bestå
(książkowy) żyć w konkretnych warunkach

bywać ˈbɨvaʨ̑ v
besøke
(książkowy) utrzymywać z kimś kontakty towarzyskie, odwiedzać go
skje
(książkowy) zdarzać się

być bɨʨ̑ v
være
istnieć; trwać
znajdować się w jakimś miejscu

być do twarzy v
kle
dobrze wyglądać w czymś

być może
kanskje
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

być na tapecie ˈbɨʨ̑ na‿taˈpɛʨ̑ɛ v
vanlig
być ośrodkiem zainteresowania, sprawą, o której w danej chwili się mówi

być w dobrych rękach ˈbɨʥ̑ ˈv‿dɔbrɨx ˈrɛ̃ŋkax v
i gode hender
mieć dobrą opiekę, wsparcie; być całkowicie bezpiecznym pod czyjąś opieką

były ˈbɨwɨ adj
eldre
taki, który był i przestał istnieć lub przestał pełnić jakąś funkcję, występować w jakiejś roli

były ˈbɨwɨ n
eks
(potocznie, potoczny) były (1.1) mąż, chłopak, narzeczony

bzdura ˈbzdura n
dumhet
coś nieprawdziwego, niedorzecznego

bzik bʲʑik n
fiks idé
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) mania, lekkie szaleństwo, dziwactwo

bób bup n
bønne
(botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona bobu (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej

bóbr bupr̥ n
bever
(zoologia, zoologiczny) ziemnowodny gryzoń z rodziny Castoridae, o charakterystycznym ogonie;

bóg buk bɔˈgɔvʲɛ n
gud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);

bój buj n
rakne
starcie zbrojne walczących stron

bójka ˈbujka n
slagsmål
awantura połączona z biciem;

ból bul n
smerte pine
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne;

bóstwo ˈbustfɔ n
gud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) nadludzka istota z wierzeń lub mitów

bóść buɕʨ̑ v
bak
uderzać rogami

bąbel ˈbɔ̃mbɛl n
blemme
(technologia, technika, techniczny) próżnia w odlewie
coś nabrzmiałego, wypełnionego płynem lub gazem

bączek ˈbɔ̃n͇ʧ̑ɛk n
dvergrørdrum
(ornitologia, ornitologiczny) Ixobrychus, ptak brodzący z rodziny czaplowatych;

bądź bɔ̃ɲʨ̑ conjunction
eller
łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów
występuje w wyliczeniach w postaci bądź…, bądź… (poprzedza każdy element wyliczenia), wskazując na równorzędność elementów i możliwość wyboru/zaistnienia jednego z nich

bąk bɔ̃ŋk n
fis
(potocznie, potoczny) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii
humle
(potocznie, potoczny) trzmiel lub inny buczący owad
klegg
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tabanus, jedna z muchówek;
rørdrum
(ornitologia, ornitologiczny) Botaurus, duży ptak wodny wydający buczenie;
snurre
rodzaj wirującej, mechanicznej zabawki;

bęben ˈbɛ̃mbɛ̃n n
tromme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;

bębnić ˈbɛ̃mbʲɲiʨ̑ v
kulvert
grać na bębnie

bębnowy adj
tromme
(technologia, technika, techniczny) mający postać bębna, wykorzystujący do działania bęben

będąc szczerym
for å være ærlig
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

bękart ˈbɛ̃ŋkart n
løsunge
(pogardliwie, pogardliwy) potomek z nieślubnego związku („z nieprawego łoża”);
enke
(środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd składu typograficznego, polegający na tym, że końcowy wiersz akapitu wypada na początku kolumny lub łamu;

błahostka n
bagatell
rzecz błaha, mało istotna

błahy ˈbwaxɨ adj
ubetydelig
nieistotny, nieznaczący, niemający dużej wartości, niegodny większej uwagi

błogi adj
behagelig
sprawiający zadowolenie lub przyjemność, świadczący o zadowoleniu lub przyjemności

błogosławieństwo ˌbwɔɡɔswaˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
velsignelse
(podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece
sprzyjanie, przychylność, pomyślność

błogosławiony adj
salig
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szczęśliwy

błogosławiony n
velsignet
(kościelny) ktoś zmarły uznany przez kościół lub społeczność za godnego kultu;

błogosławić v
velsigne blessa
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) udzielać błogosławieństwa

błona ˈbwɔ̃na n
film
cienka, elastyczna powłoka lub taśma

błona bębenkowa ˈbwɔ̃na ˌbɛ̃mbɛ̃ŋˈkɔva n
trommehinne
(anatomia, anatomiczny) błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha środkowego;

błona śluzowa ˈbwɔ̃na ɕluˈzɔva n
slimhinne
(anatomia, anatomiczny) unaczyniona wyściółka narządów wewnętrznych;

błonnik ˈbwɔ̃ɲːik n
cellulose
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy polisacharydów

błota ˈbwɔta n
myr
obszar bagienny

błotnik ˈbwɔtʲɲik n
flygel
część pojazdu osłaniająca koło i zabezpieczająca pojazd przed bryzgami wody/błota spod kół

błotnisty bwɔtʲˈɲistɨ adj
skitten
pokryty błotem, pełen błota

błoto ˈbwɔtɔ n
søle
mieszanina ziemi i wody;

błysk bwɨsk n
flage
nagłe, krótkie światło

błyskawica ˌbwɨskaˈvʲiʦ̑a n
lyn
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko świetlne w postaci silnego błysku, towarzyszące piorunowi

błyskawicznie ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑ʲɲɛ adv
kvikk
bardzo szybko, prędko

błyskawiczny ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ adj
lyn
niezwykle szybki

błyskać v
flage
świecić z częstymi, krótkimi przerwami

błyskotliwy adj
enestående
wyróżniający się inteligentnym przemyśleniem, dowcipem

błyszczeć ˈbwɨʃʧ̑ɛʨ̑ v
lyse
jaśnieć blaskiem

błyszczący adj
lyse
taki, który się błyszczy

błąd bwɔ̃nt n
feil
niezgodność z zasadami, założeniami

błędnie ˈbwɛ̃ndʲɲɛ adv
falsk
w sposób błędny

błędnik n
labyrint
(anatomia, anatomiczny) część wewnętrzna ucha mieszcząca receptory zmysłu słuchu i równowagi;

błędny ˈbwɛ̃ndnɨ adj
disig
nieprzytomny, zdezorientowany
feilaktig
zawierający błąd, niewłaściwy, niepoprawny

błękit ˈbwɛ̃ŋʲcit n
blå
(chemia, chemiczny) błękitny lub niebieski barwnik, pigment; błękitna lub niebieska farba
kolor błękitny

błękitna krew bwɛ̃ŋʲˈcitna ˈkrɛf idiom
blått blod
pochodzenie arystokratyczne

bździna n
fis
śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii, odchodzący z tyłu z hałasem

caballero n
ridder
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Hiszpanii: konny wojownik

cal ʦ̑al n
tomme
pozaukładowa jednostka miary długości odpowiadająca szerokości kciuka, około 2,54 cm;

cappuccino n
cappuccino
(spożywczy) włoski napój składający się z kawy z dodatkiem spienionego mleka;

car ʦ̑ar n
tsar
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);

carobójstwo n
kongemord
(historia, historyczny, historycznie) zabójstwo cara

całka ˈʦ̑awka n
integral
(matematyka, matematyczny) wspólna nazwa wielu powiązanych pojęć rachunku całkowego;

całkiem ˈʦ̑awʲcɛ̃m adv
helt
w sposób całkowity, zupełny, pełny
temmelig
w sposób wystarczający; dość, dosyć, w miarę

całkowicie ˌʦ̑awkɔˈvʲiʨ̑ɛ adv
fullstendig
w sposób całkowity, pełny, bez reszty

całkowity ˌʦ̑awkɔˈvʲitɨ adj
fullstendig
taki, który obejmuje całość; jest pełny, zupełny, kompletny, nie jest ułamkowy, częściowy
hel
(matematyka, matematyczny) będący liczbą całkowitą, czyli dodatnią lub ujemną wielokrotnością jeden, albo zerem

całokształt ʦ̑aˈwɔkʃtawt n
helhet
zorganizowana całość, rozważany w całości układ

całować ʦ̑aˈwɔvaʨ̑ v
kysse
dawać komuś pocałunek; dotykać ustami kogoś, rzadziej czegoś

całościowy ˌʦ̑awɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
grundig
obejmujący całość, dogłębny

całość ˈʦ̑awɔɕʨ̑ n
helhet
wszystkie elementy czegoś tworzące razem jakąś samodzielną jednostkę

cały ˈʦ̑awɨ adj
hel
zupełny, zawierający wszystkie elementy w czasie i przestrzeni
jedyny, wyłączny

cały czas adv
stadig vekk
nieustannie, ciągle

cały ton ˈʦ̑awɨ ˈtɔ̃n n
heltone
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dwoma dźwiękami, składająca się z dwóch półtonów;

cebula ʦ̑ɛˈbula n
løk lauk
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1)
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;

cebulka n
løk
(botanika, botaniczny) bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno pokrojona (i czasami usmażona) cebula
rote
(anatomia, anatomiczny) korzeń włosa

cebulowy ˌʦ̑ɛbuˈlɔvɨ adj
løk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli

cech ʦ̑ɛx n
laug
organizacja zrzeszająca rzemieślników;

cecha ˈʦ̑ɛxa n
drag
element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

cedr ʦ̑ɛtr̥ n
seder
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;

cedzak n
dørslag
rodzaj specjalnego sita w formie miski lub garnka z podziurkowanym dnem;

cegła ˈʦ̑ɛɡwa n
murstein
(budownictwo) ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

cekaem ʦ̑ɛˈkaɛ̃m n
maskingevær
(wojskowość, wojskowy) ciężki karabin maszynowy

cekhauz ˈʦ̑ɛkxaws n
tøyhus
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) składnica broni oraz sprzętu i wyposażenia wojskowego

cel ʦ̑ɛl n
mål
to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))
to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni

cel uświęca środki ˈʦ̑ɛl uɕˈfʲjɛ̃nʦ̑a ˈɕrɔtʲci proverb
målet helliggjør midlene
można stosować wszystkie metody, żeby tylko osiągnąć cel

cela ˈʦ̑ɛla n
celle
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha
pokój więźnia w więzieniu

celebrować ˌʦ̑ɛlɛˈbrɔvaʨ̑ v
feire
obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować
odprawiać nabożeństwo
robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem

celebryta ˌʦ̑ɛlɛˈbrɨta n
kjendis
(telewizja, telewizyjny) ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach

celebrytka n
kjendis
kobieta popularna, znana, sławna, rozpoznawana przez ludzi, pojawiająca się w mediach

celibat ʦ̑ɛˈlʲibat n
sølibat
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;

celnik ˈʦ̑ɛlʲɲik n
toller
osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

celny ˈʦ̑ɛlnɨ adj
nau
będący w celu, trafiający do celu

celownik ʦ̑ɛˈlɔvʲɲik n
dativ
(gramatyka) trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

celownikowy adj
dativ
(gramatyka) związany z celownikiem, dotyczący celownika

celtycki ʦ̑ɛlˈtɨʦ̑ʲci adj
keltisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Celtami i ich kulturą

celuloza n
cellulose
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

cement ˈʦ̑ɛ̃mɛ̃nt n
sement
hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina)

cementować v
bunnfall
(budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

cena ˈʦ̑ɛ̃na n
pris
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

cenić ˈʦ̑ɛ̃ɲiʨ̑ v
skatte
uznawać walory kogoś/czegoś

cenotaf ʦ̑ɛ̃ˈnɔtaf n
kenotaf
(książkowy) (architektura, architektoniczny) symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

centaur ˈʦ̑ɛ̃ntawr n
kentaur
(mitologia grecka) stworzenie mityczne, pół mężczyzna, pół koń;

centesimo ʧ̑ɛ̃nˈtɛzʲĩmɔ n
hundredel
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) włoska moneta zdawkowa odpowiadająca setnej części lira, zastąpiona w swojej roli, po wprowadzeniu euro, przez cent

centralizacja n
sentralisering
proces skupiania elementów lub prerogatyw w jednym ośrodku

centralny ʦ̑ɛ̃nˈtralnɨ adj
grunn-
główny
sentral
znajdujący się w centrum, w środku; skierowany do środka

centrować v
midtstille
(technologia, technika, techniczny) ustawiać coś współosiowo

centrum ˈʦ̑ɛ̃ntrũm n
centrum
środkowa część czegoś
sentral
miejsce, gdzie coś się koncentruje

centrum handlowe n
kjøpesenter
(handel, handlowy) obiekt z licznymi sklepami i punktami usługowymi

centyl ˈʦ̑ɛ̃ntɨl n
persentil
(statystyka, statystyczny) wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;

centymetr ʦ̑ɛ̃nˈtɨ̃mɛtr̥ n
centimeter
miara długości; jedna setna metra;

cep ʦ̑ɛp n
sliul
(historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

cer ʦ̑ɛr n
cerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

cera ˈʦ̑ɛra n
teint
skóra na powierzchni twarzy
wygląd cery (1.1)

cerata n
oljehyre
nieprzemakalne nakrycie stołu kuchennego, wykonane z bawełnianej flaneli pokrytej jednostronnie barwną warstwą olejną z nadrukowanym deseniem, użytkowane powszechnie w XIX-XX wieku;

ceremonia ˌʦ̑ɛrɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
seremoni
skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd;

ceremonialny ˌʦ̑ɛrɛ̃mɔ̃ˈɲalnɨ adj
formell
sztywnie wynikający z etykiety, z reguł grzecznościowych

cerkiew ˈʦ̑ɛrʲcɛf n
kirke
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia prawosławna;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego;

cerować ʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
stoppe
wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

certyfikat ˌʦ̑ɛrtɨˈfʲikat n
sertifikat
dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

cesarskie cięcie ʦ̑ɛˈsarsʲcɛ ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
keisersnitt
(medycyna, medyczny) zabieg wydostania płodu z łona matki przez przecięcie jej brzucha;

cesarstwo ʦ̑ɛˈsarstfɔ n
imperium
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

cesarz ˈʦ̑ɛsaʃ n
keiser
najwyższy stopień monarchiczny;

cesarzowa ˌʦ̑ɛsaˈʒɔva n
keiserinne
kobieta cesarz
żona cesarza

cewka moczowa ˈʦ̑ɛfka mɔˈʧ̑ɔva n
urinrør
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;

cewnik ˈʦ̑ɛvʲɲik n
kateter
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

cez ʦ̑ɛs n
cesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

chaber ˈxabɛr n
kornblomst
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Centaurea cyanus, chaber bławatek

chabeta n
mase
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) lichy, chudy koń

chadzać ˈxaʣ̑aʨ̑ v
hyppig
chodzić od czasu do czasu lub regularnie

chalcedon xalˈʦ̑ɛdɔ̃n n
kalsedon
(mineralogia, mineralogiczny) skrytokrystaliczna odmiana kwarcu;

cham xãm n
lømmel
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm

chamski ˈxãmsʲci adj
trumpete
(pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi

chaos ˈxaɔs n
kaos
nieporządek, bezład

chaotyczny ˌxaɔˈtɨʧ̑nɨ adj
kaotisk
będący w stanie chaosu, odznaczający się chaotycznością, nieuporządkowany, niezorganizowany

charakter xaˈraktɛr n
natur
(psychologia, psychologiczny) zespół cech psychicznych danej osoby

charakterystyczny ˌxaraktɛrɨˈstɨʧ̑nɨ adj
karakteristisk
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska
wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów

charakteryzować ˌxaraktɛrɨˈzɔvaʨ̑ v
finne på
wykonywać charakteryzację

chart xart n
mynde
(kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;

charyzma xaˈrɨzma n
karisma
cecha jednostki, dająca jej niekwestionowany autorytet w grupie;

charyzmat n
karisma
(teologia, teologiczny) szczególny dar otrzymywany przez człowieka od Ducha Świętego;

chasydyzm n
chasidisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;

chaszcze n
snar
gęste krzaki lub zarośla

chat xat ʧ̑at n
chatte
(informatyka, informatyczny) (zobacz) czat

chata ˈxata n
hytte
drewniany budynek mieszkalny na wsi lub w górach

chałupa xaˈwupa n
flamme
wiejski budynek mieszkalny, zwykle prymitywny

chcieć xʲʨ̑ɛ̇ʨ̑ modal
ville
odczuwać chęć zrobienia czegoś

chciwiec n
storskarv
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek chcący jak najwięcej zysku tylko dla siebie

chciwość ˈxʲʨ̑ivɔɕʨ̑ n
gjerrighet
silne, zwykle nieuzasadnione pragnienie posiadania czegoś

chciwy ˈxʲʨ̑ivɨ adj
grådig
taki, który odznacza się chciwością

chemia ˈxɛ̃mʲja n
kjemi
nauka zajmująca się badaniem substancji pod względem ich budowy i ich wzajemnym wpływem;

chemia organiczna ˈxɛ̃mʲja ˌɔrɡãˈɲiʧ̑na n
organisk kjemi
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;

chemiczny xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
kjemisk
związany z chemią

chemik ˈxɛ̃mʲik n
kjemiker
specjalista w zakresie chemii, osoba zajmująca się chemią

chemikalia ˌxɛ̃mʲiˈkalʲja n
kjemikal
preparaty, odczynniki i inne substancje chemiczne

chemioterapia ˌxɛ̃mʲjɔtɛˈrapʲja n
kjemoterapi
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;

cherub ˈxɛrup n
kjerub
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) (zobacz) cherubin

cherubin xɛˈrubʲĩn n
kjerub
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;

chełpić się v
stoltsere
pysznić się, przechwalać się, wynosić się

chiaroscuro n
chiaroscuro
(sztuka) rozłożenie światła i cienia na obrazie

chichot ˈxʲixɔt n
fnising
tłumiony śmiech o wysokim tonie

chichotać v
fnise
śmiać się niezbyt głośnym, powstrzymywanym śmiechem o wysokim tonie

chilijski ʧ̑ʲiˈlʲijsʲci adj
chilensk
odnoszący się do państwa Chile

chimera xʲĩˈmɛra n
fantom
(przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, fantastycznego, wymyślonego

chinina xʲĩˈɲĩna n
kinin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;

chip ʧ̑ʲip n
loppe
(elektronika, elektroniczny) układ scalony

chips ʧ̑ʲips n
chips
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;

chiralny adj
kiral
(chemia, chemiczny) taki, który wraz z innym są dla siebie odbiciami lustrzanymi

chiromancja n
kiromanti
(ezoteryka) sztuka wróżenia i odczytywania charakteru człowieka z bruzd na jego dłoniach;

chirurg ˈxʲirurk n
kirurg
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami i zabiegami

chirurgia xʲiˈrurʲɟja n
kirurgi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym;

chirurgia kosmetyczna xʲiˈrurʲɟja ˌkɔsmɛˈtɨʧ̑na n
kosmetisk kirurgi
(medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chirurgia plastyczna xʲiˈrurʲɟja plaˈstɨʧ̑na n
kosmetisk kirurgi
(medycyna, medyczny) operacyjna korekta naturalnych lub nabytych defektów ciała

chityna n
kitin
(biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;

chiński ˈxʲĩj̃sʲci adj
kinesisk
odnoszący się do Chin lub Chińczyków

chlapa n
slaps
błoto i mokry śnieg

chlapać v
bable
(potocznie, potoczny) mówić bez zastanowienia
plaske
wywoływać rozproszenie płynu z powstaniem plusku

chlapać jęzorem ˈxlapaʨ̑ jɛ̃w̃ˈzɔrɛ̃m v
bable
(potocznie, potoczny) mówić coś bez sensu / niepotrzebnie / niedorzecznie, bez zastanowienia o ewentualne skutki

chleb xlɛp n
brød
pieczywo z mąki, wody, z dodatkiem drożdży lub zakwasu;

chleb świętojański ˈxlɛpʲ ˌɕfʲjɛ̃ntɔˈjä̃j̃sʲci n
johannesbrødtre
(botanika, botaniczny) Ceratonia siliqua, śródziemnomorskie drzewo o błyszczących, twardych liściach i jadalnych strąkach;

chlebak ˈxlɛbak n
brødboks
średniej wielkości pojemnik, w którym przechowuje się pieczywo;
ryggsekk
średniej wielkości torba z paskiem, na prowiant;

chlew xlɛf n
svinesti
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;

chlor xlɔr n
klor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cl i liczbie atomowej 17;

chlorek ˈxlɔrɛk n
klorid
(chemia, chemiczny) sól kwasu solnego;

chlup xlup interjection
plaske
odgłos uderzania wody o coś
odgłos wpadania czegoś do cieczy lub błota

chlusnąć ˈxlusnɔ̃ɲʨ̑ v
plaske
z rozmachem rozlać, rozchlapać lub rozbryzgać ciecz

chmiel xmʲjɛl n
humle
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju chmieli (1.1)

chmura ˈxmura n
sky
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze;

chmurny adj
mørk
będący źródłem niepokoju

chochla ˈxɔxla n
suppeskje
duża łyżka służąca do nakładania posiłków, najczęściej zupy;

chochoł ˈxɔ.xɔw n
fugleskremsel
(potocznie, potoczny) (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na obalaniu argumentu nieużytego w dyskusji:

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ conjunction
selv om
…przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca

chociaż ˈxɔʨ̑aʃ particle
i hvert fall
…uznająca to, co następuje za minimum, na które można się jednak zgodzić

chodnik ˈxɔdʲɲik n
fortau
wydzielona część ulicy przeznaczona dla pieszych;
teppe
długi dywan do przykrywania tylko miejsca, po którym się chodzi;

chodzenie xɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
forstå
(potocznie, potoczny) pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania
gang
poruszanie się pieszo

chodziarz n
ganger
(sport, sportowy) zawodnik uprawiający chód sportowy

chodzić ˈxɔʥ̑iʨ̑ v
gå
poruszać się za pomocą nóg
(potocznie, potoczny) spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku
mieć coś na myśli
o mechanizmie: działać, pracować
poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce
komme
(tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną
ta
o środkach komunikacji: kursować
uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia

choina n
hemlokk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tsuga Carriere, rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;

choinka xɔˈ<sup>j</sup>ĩnka n
juletre
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;

cholera xɔˈlɛra n
kolera
(medycyna, medyczny) groźna choroba zakaźna;

cholerny xɔˈlɛrnɨ adj
jævla
(potocznie, potoczny) wstrętny, przeklęty, zły; wzbudzający gniew, zdenerwowanie

cholesterol ˌxɔlɛˈstɛrɔl n
kolesterol
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;

cholewa xɔˈlɛva n
skaft
(obuwnictwo, obuwniczy) część obuwia okrywająca nogę ponad kostką

chomik ˈxɔ̃mʲik n
hamster
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny Cricetidae G. Fischer;

chorał ˈxɔraw n
koral
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uroczysty wielogłosowy śpiew kościelny

choreograf ˌxɔrɛˈɔɡraf n
koreograf
(choreografia, choreograficzny) realizator, reżyser tanecznego utworu scenicznego

choreografia ˌxɔrɛɔˈɡrafʲja n
koreografi
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych

choroba xɔˈrɔba n
sjukdom sykdom
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;

choroba Creutzfeldta-Jakoba xɔˈrɔba ˌkrɔjʦ̑fɛlda‿jaˈkɔba n
Creutzfeldt-Jakobs sykdom
(medycyna, medyczny) jedna z chorób mózgu;

choroba Parkinsona xɔˈrɔba ˌparʲcĩw̃ˈsɔ̃na n
Parkinsons sykdom
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;

choroba afektywna dwubiegunowa n
bipolar lidelse
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, w przebiegu którego występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne;

choroba morska xɔˈrɔba ˈmɔrska n
sjøsyke
(medycyna, medyczny) (morski) choroba lokomocyjna wywoływana kołysaniem statku

chorobliwy ˌxɔrɔˈblʲivɨ adj
morbid
znamionujący chorobę
unormal
(przenośnie, przenośnia) o cechach mocno nieprawidłowych

chorobowy ˌxɔrɔˈbɔvɨ adj
morbid
posiadający cechy choroby
syke
związany z chorobą

chorować xɔˈrɔvaʨ̑ v
forverre
cierpieć z powodu choroby, mieć jakąś chorobę, być chorym

chorwacki xɔrˈvaʦ̑ʲci n
kroatisk
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;

chory ˈxɔrɨ adj
syk sjuk
dotknięty chorobą

chory ˈxɔrɨ n
syk
osoba dotknięta chorobą

chorągiew xɔˈrɔ̃ŋʲɟɛf n
fane
przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;

chorąży xɔˈrɔ̃w̃ʒɨ n
fenrik
(wojskowość, wojskowy) jeden ze stopni wojskowych; (historia, historyczny, historycznie) również urząd i tytuł szlachecki;

chować ˈxɔvaʨ̑ v
gjenopplive
pielęgnować, wychowywać
skjule
ukrywać kogoś / coś przed kimś

choćby ˈxɔʥ̑bɨ conjunction
jevn
spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji
selv om
spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego

choćby ˈxɔʥ̑bɨ particle
jevn
partykuła wskazująca na dolne ograniczenie jakiejś wielkości lub intensywności jakiegoś zjawiska
si
partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji

chrabąszcz majowy ˈxrabɔ̃w̃ʃʧ̑ maˈjɔvɨ n
oldenborre
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha melolontha Linnaeus, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;

chrapać ˈxrapaʨ̑ v
snorke
oddychać w trakcie snu charcząc

chrapliwy adj
hes
przypominający chrapanie

chrom xrɔ̃m n
krom
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cr i liczbie atomowej 24;

chromosfera ˌxrɔ̃mɔˈsfɛra n
kromosfære
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;

chromosom xrɔ̃ˈmɔsɔ̃m n
kromosom
(biochemia, biochemiczny) nośnik informacji genetycznej w komórce;

chronić ˈxrɔ̃ɲiʨ̑ v
beskytte
bronić przed niebezpieczeństwem; opiekować się, pomagać, ratować

chronologia ˌxrɔ̃nɔˈlɔɟja n
kronologi
następstwo, kolejność zdarzeń

chronologiczny adj
kronologisk
(książkowy) ułożony według kolejności wydarzeń, ich następstwa w czasie

chronometr n
kronometer
(metrologia, metrologiczny) bardzo dokładny zegar, stosowany w astronomii, geodezji i nawigacji;

chropowaty ˌxrɔpɔˈvatɨ adj
besk
z powierzchnią pełną drobnych wypukłości

chrum interjection
nøff
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) odgłos wydawany przez świnię

chrupka n
chips
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) forma przekąski pod postacią kawałka ciasta uprażonego albo usmażonego w tłuszczu

chrystadelfiański ˌxrɨstadɛlˈfʲjä̃j̃sʲci adj
kristadelfiansk
dotyczący chrystadelfianów

chryzantema ˌxrɨzãnˈtɛ̃ma n
krysantemum
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju chryzantem (1.1)

chrzan xʃãn n
pepperrot
(botanika, botaniczny) Armoracia P. Gaertn., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)

chrzciciel n
baptist
osoba chrzcząca

chrzcielnica xʃʲʨ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
døpefont
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;

chrzciny n
dåp
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu

chrzcić v
døpe
(kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością

chrzest xʃɛst n
dåp
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;

chrzest bojowy ˈxʃɛzd bɔˈjɔvɨ n
ilddåp
(przenośnie, przenośnia) wystąpienie gdzieś pierwszy raz
pierwszy bój, pierwsza walka lub bitwa

chrześcijanin ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃ɲĩn n
kristen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca chrześcijaństwa

chrześcijański ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃sʲci adj
kristen
związany z chrześcijaństwem i chrześcijanami, dotyczący chrześcijaństwa

chrześcijaństwo ˌxʃɛɕʨ̑iˈjä̃j̃stfɔ n
kristendom
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;

chrząstka ˈxʃɔ̃w̃stka n
brusk
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;

chrząszcz xʃɔ̃w̃ʃʧ̑ n
bille
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;

chuchać ˈxuxaʨ̑ v
puste
wydychać powietrze, wydobywać z siebie oddech

chudy ˈxudɨ adj
tynn
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości

chudzielec n
pot
(potocznie, potoczny) chudy człowiek

chuj xuj interjection
drit
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknik, gdy coś się nie udało, nie wyszło, poszło nie po naszej myśli

chuj xuj n
pikk
(wulgarnie, wulgaryzm) penis, członek
kuk
(przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) bardzo obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

chusta ˈxusta n
klede
duża chustka
najczęściej kobiece okrycie głowy i włosów

chusteczka xuˈstɛʧ̑ka n
lommetørkle
niewielki kawałek miękkiej tkaniny lub papieru używany zwykle do wycierania nosa

chusteczka do nosa n
lommetørkle
kawałek delikatnej tkaniny lub papieru służący do higieny jamy nosowej i twarzy

chustka ˈxustka n
klede
okrycie głowy
lommetørkle
chusteczka do nosa

chuć xuʨ̑ n
lyst
trudne do opanowania pożądanie fizyczne, pozbawiony hamulców pociąg płciowy

chwalba n
rose
(dawniej, dawny) uwielbienie, chwalenie

chwalić ˈxfalʲiʨ̑ v
rose
mówić lub pisać o czymś lub o kimś dobrze
(przestarzałe, przestarzały) czcić, wielbić

chwast xfast n
ugress
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;

chwała ˈxfawa n
rose
uznanie, szacunek, cześć

chwiać v
bergart
poruszać na boki czymś przytwierdzonym z jednej strony
nøle med å
być niezdecydowanym

chwiejny adj
ubesluttsom
często zmieniający zdanie, niestały
vaklende
chylący się w różne strony

chwila ˈxfʲila n
stund
bardzo krótki czas
punkt w czasie

chwyt xfɨt n
grep
czynność chwycenia czegoś – ręką lub narzędziem
klare
(przenośnie, przenośnia) zaplanowane, sprytne posunięcie
nøkkel
(sport, sportowy) pewien określony sposób uchwycenia przeciwnika w walce wręcz

chwytać ˈxfɨtaʨ̑ v
fangst
szybko łapać coś lub kogoś i mocno trzymać
bli
łapać się

chyba ˈxɨba particle
hvis ikke
…używana do stawiania warunku

chyba że ˈxɨba ˈʒɛ
hvis ikke
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym

chybiać ˈxɨbʲjäʨ̑ v
overse
o podmiocie nie trafiać do zamierzonego celu

chylić v
avslå
zbliżać się do końca czegoś

chytrość n
gjerrighet
bycie chytrym w wydawaniu

chytrus ˈxɨtrus n
gjerrigknark
(potocznie, potoczny) ktoś chciwy i skąpy

chytry ˈxɨtrɨ adj
sleip
podstępny, przebiegły

chytry jak lis adj
slu som en rev
o kimś bardzo sprytnym

chyżość ˈxɨʒɔɕʨ̑ n
seleritet
(rzadki, rzadko używany) (przestarzałe, przestarzały) cecha tego, co porusza się chyżo lub jest szybko wykonywane

chód xut n
gang
(sport, sportowy) sport i dyscyplina olimpijska
gir
chodzenie, (zobacz) krok

chór xur n
kor
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów;
utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)

chów wsobny ˈxuf ˈːsɔbnɨ n
innavl
(biologia, biologiczny) kojarzenie blisko spokrewnionych osobników;

chętnie ˈxɛ̃ntʲɲɛ adv
gjerne
z chęcią, z ochotą

chętny ˈxɛ̃ntnɨ adj
beredt
mający chęć zrobienia czegoś

chętny ˈxɛ̃ntnɨ n
frivillig
ochotnik

chęć xɛ̃ɲʨ̑ n
jakt
pragnienie zrobienia czegoś, ochota na coś

chłeptać ˈxwɛptaʨ̑ v
fang
(potocznie, potoczny) zwykle o zwierzętach: pić, zagarniając płyn językiem

chłodnica xwɔdʲˈɲiʦ̑a n
varmeveksler
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;

chłodny ˈxwɔdnɨ adj
behersket
raczej zimny; rześki
kald
o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany

chłodzić ˈxwɔʥ̑iʨ̑ v
kjøle
sprawiać, że coś staje się chłodniejsze

chłonność n
mottakelighet
(przenośnie, przenośnia) łatwość przyswajania sobie czegoś, przejmowania czegoś

chłonąć v
absorbere
pobierać intensywnie
lengte
wciągać do swego wnętrza

chłop xwɔp n
bonde
(potocznie, potoczny) rolnik
(historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa
mann
(potocznie, potoczny) mąż
(potocznie, potoczny) mężczyzna

chłopak ˈxwɔpak n
fyr
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna
gutt
dziecko płci męskiej
kjæreste
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością przez drugą osobę

chłopek-roztropek n
bedreviter
(lekceważąco, lekceważący) przemądrzalec

chłopiec ˈxwɔpʲjɛʦ̑ n
gutt
młody człowiek płci męskiej

chłosta ˈxwɔsta n
pryl
bicie rózgą, batem, biczem itp.

chłostać ˈxwɔstaʨ̑ v
svøpe
(przenośnie, przenośnia) surowo krytykować

chłód xwut n
kulde
dość niska temperatura powietrza, umiarkowane zimno

ci ʨ̑i personalPronoun
deg
(celownik) lp od: ty (nieakcentowane)

ci ʨ̑i pronoun
disse
(mianownik) lm (rodzaj męskoosobowy) od: ten

ciamajda ʨ̑ãˈmajda n
mehe
(potocznie, potoczny) człowiek niezdarny, ślamazarny

ciasny ˈʨ̑asnɨ adj
smal
(przenośnie, przenośnia) ograniczony, zaściankowy
taki, w którym jest mało miejsca
snever
o ubraniu: zbyt mały lub wąski

ciastko ˈʨ̑astkɔ n
småkake
mały, słodki wypiek, często zdobiony kremem, owocami, lukrem;

ciasto ˈʨ̑astɔ n
deig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;

ciało ˈʨ̑awɔ n
kropp
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja
zwłoki człowieka lub zwierzęcia
(matematyka, matematyczny) zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);
kropp legeme
organizm ludzki lub zwierzęcy

ciało niebieskie ˈʨ̑awɔ ɲɛˈbʲjɛsʲcɛ n
himmellegeme
(astronomia, astronomiczny) obiekt będący poza Ziemią, znajdujący się w przestrzeni wszechświata;

ciało obce ˈʨ̑awɔ ˈːpʦ̑ɛ n
fremmedlegeme
(medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów

ciało stałe n
kompakt
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;

ciało szkliste n
glasslegeme
(anatomia, anatomiczny) przezroczysta substancja wypełniająca wnętrze gałki ocznej;

cicha woda ˈʨ̑ixa ˈvɔda n
det stille vann har den dype grunn
osoba z pozoru cicha, ale zdolna do działań, których nikt by się nie spodziewał

cicha woda brzegi rwie ˈʨ̑ixa ˈvɔda ˈbʒɛɟi ˈrvʲjɛ proverb
det stille vann har den dype grunn
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska

cicho ˈʨ̑ixɔ adv
dempet
bez wydawania dźwięku lub o niskim natężeniu dźwięku

cichy ˈʨ̑ixɨ adj
lav
o małej głośności
stilne
spokojny

ciecierzyca ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a n
kikert
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona;
(spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.2)

ciecierzyca pospolita ˌʨ̑ɛ̇ʨ̑ɛˈʒɨʦ̑a ˌpɔspɔˈlʲita n
kikert
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;

cieczka n
hete
(zoologia, zoologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ruja u suki psowatych

ciek ʨ̑ɛk n
retning
bieg cieczy, strumień płynącej cieczy

ciekawić ʨ̑ɛˈkavʲiʨ̑ v
interessera
interesować, wzbudzać czyjąś ciekawość

ciekawostka ˌʨ̑ɛkaˈvɔstka n
besynderlighet
szczegół lub informacja budząca zainteresowanie

ciekawski adj
kuriøs
(potocznie, potoczny) odznaczający się zbytnią ciekawością

ciekawski n
kuriøs
(potocznie, potoczny) człowiek zbyt ciekawy, wścibski

ciekawy ʨ̑ɛˈkavɨ adj
interessant
taki, który wzbudza zainteresowanie
nysgjerrig
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat

cieknąć v
drypp
płynąć powoli strużkami
en som lekker
być nieszczelnym dla cieczy

ciekły ˈʨ̑ɛkwɨ adj
flytende
(fizyka, fizyczny) mający właściwości cieczy

cielec n
kalv
(przestarzałe, przestarzały) młody byk, większe cielę

cielić się v
kalve
(zoologia, zoologiczny) o samicach bydła i niektórych kopytnych roślinożernych rodzić młode, wydawać potomstwo
(geologia, geologiczny) o lodowcu tracić odrywające się fragmenty, z których powstają góry lodowe

cielę ˈʨ̑ɛlɛ n
kalv
(zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;

cielęcina ˌʨ̑ɛlɛ̃ɲˈʨ̑ĩna n
kalv
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z cielęciny (1.1)
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) o kimś gapowatym, nierozgarniętym, zwykle w młodym wieku
kalvekjøtt
(spożywczy) mięso z młodej krowy (cielęcia)

cielęcy adj
bekymringsløs
(potocznie, potoczny) niezbyt mądry
legg
związany z cielęciem

ciemiernik ʨ̑ɛ̃ˈmʲjɛrʲɲik n
julerose
(botanika, botaniczny) Helleborus, rodzaj roślin należących do rodziny jaskrowatych;

ciemiernik biały n
julerose
(botanika, botaniczny) Helleborus niger, gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych;

ciemna materia n
mørk materie
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;

ciemnoczerwony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
mørkerød
mający kolor czerwony o ciemnym odcieniu

ciemnoniebieski ˌʨ̑ɛ̃mnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
mørkeblå
mający kolor niebieski o ciemnym odcieniu

ciemnowłosy ˌʨ̑ɛ̃mnɔˈvwɔsɨ adj
mørkhåra
mający ciemne włosy

ciemnozielony ˌʨ̑ɛ̃mnɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
mørkegrønn
w kolorze ciemnego odcienia zieleni

ciemność ˈʨ̑ɛ̃mnɔɕʨ̑ n
mørke
stan, w którym jest brak światła, jasności;

ciemny ˈʨ̑ɛ̃mnɨ adj
mørk
o kolorze: zbliżony do czarnego

cienki ˈʨ̑ɛ̃nʲci adj
tynn
mający niewielki przekrój poprzeczny

ciepło ˈʨ̑ɛpwɔ n
varme
(fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek;

ciepły ˈʨ̑ɛpwɨ adj
varm
mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą
o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy
(przenośnie, przenośnia) miły, przyjemny

cierpienie ʨ̑ɛrˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
Leiden
(rzeczownik odczasownikowy) od cierpieć
lidelse
długotrwały lub silny ból

cierpieć ˈʨ̑ɛrpʲjɛ̇ʨ̑ v
lide
odczuwać ból fizyczny lub psychiczny

cierpki ˈʨ̑ɛrpʲci adj
hore
o smaku: kwaskowaty, gorzkawo-kwaśny; sprawiający, że cierpnie język

cierpliwość ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
tålmodighet
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych

cierń ʨ̑ɛrʲɲ n
torn
(botanika, botaniczny) ostry wyrostek na pędzie rośliny;

cieszyć ˈʨ̑ɛʃɨʨ̑ v
fryde seg
dawać radość, szczęście, weselić; nastrajać pozytywnie, radośnie
glede seg ved
mieć coś (najczęściej coś, co daje satysfakcję)
nyte
być radosnym, mieć radość, zadowolenie z czegoś
vits
weselić się, śmiać się

cietrzew ˈʨ̑ɛṭʃɛf n
orrfugl
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak łowny;

cieć ʨ̑ɛ̇ʨ̑ n
keeper
(pospolicie) (pogardliwie, pogardliwy) gospodarz domu

cień ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
skygge
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony;

cieśla ˈʨ̑ɛ̇ɕla n
tømrer tømmermann
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów

cieśnina ʨ̑ɛ̇ɕˈɲĩna n
strede sund
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)

ciocia ˈʨ̑ɔ̇ʨ̑a n
tante
siostra matki

cios ʨ̑ɔs n
slag
uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem
støttann
(zoologia, zoologiczny) siekacz słonia

ciotka ˈʨ̑ɔtka n
faster
siostra matki
tante
(potocznie, potoczny) żona stryja
(potocznie, potoczny) żona wuja
siostra ojca

ciołek ˈʨ̑ɔwɛk n
æsj
(pogardliwie, pogardliwy) niezbyt inteligentna osoba

cipa ˈʨ̑ipa n
fitte
(wulgarnie, wulgaryzm) (dawniej (gwara, gwarowe)) żeński narząd rozrodczy

cis ʦ̑ʲis ʨ̑is n
barlind
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych;

ciskać v
kast
rzucać z użyciem dużej siły

cisza ˈʨ̑iʃa n
stillhet
brak dźwięku

ciuciubabka ˌʨ̑üʨ̑uˈbapka n
blindebukk
zabawa dziecięca, w której jeden z uczestników z zawiązanymi oczami goni i próbuje chwytać innych;

ciąg ʨ̑ɔ̃ŋk n
rad
(matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;
układ rzeczy położonych jedna za drugą
rekke
ciągłość zdarzeń następujących po sobie
støt
(technologia, technika, techniczny) przepływ określonego czynnika (wody, gazu, spalin itp.) wywołany różnicą ciśnień

ciągle ˈʨ̑ɔ̃ŋɡlɛ adv
alltid
bez przerw, nieustannie
cyklicznie, co i rusz
destillasjonsapparat
w dalszym ciągu, wciąż

ciągnie swój do swego ˈʨ̑ɔ̃ŋʲɟɲɛ ˈsfuj dɔ‿ˈsfɛɡɔ proverb
like barn leker best
jednakowe zjawiska czy osobniki mają tendencję do łączenia się w pary

ciągnąć ˈʨ̑ɔ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
dra
wlec, przesuwać za sobą
o wietrze, zwłaszcza zimnym i nieprzyjemnym wiać
drikke
(potocznie, potoczny) pić
fortsette
kontynuować
innkjøring
(przenośnie, przenośnia) zbliżać się, nadchodzić
nippe
powoli pić coś

ciąć ʨ̑ɔ̇̃ɲʨ̑ v
skjære
dzielić na części ostrym narzędziem
stikke
(potocznie, potoczny) żądlić
piske
(slangowo) kaleczyć się umyślnie

ciąża ˈʨ̑ɔ̃w̃ʒa n
svangerskap graviditet
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;

ciążyć v
mager
skłaniać się ku czemuś
ordre
powodować obarczenie, nieznośny ciężar

cięcie ˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
fell
(leśnictwo) wycinka chorych, zbędnych drzew
kutt
cios zadany ostrym, tnącym narzędziem
miejsce przecięcia, nacięcia powierzchni przedmiotu
przecięte miejsce na ciele, rana cięta
kviste
(ogrodnictwo, ogrodniczy) przycinanie gałęzi roślin uprawnych, zwłaszcza owocowych, w celu ich wzmocnienia lub pozbycia się gałęzi chorych, wybrakowanych
skjæring
(rzeczownik odczasownikowy) od ciąć
(technologia, technika, techniczny) proces dzielenia materiałów na kilka części

cięciwa n
akkord
(geometria) odcinek łączący dwa wybrane punkty krzywej lub powierzchni;
reip
linka łącząca końce łuku albo kuszy;

cięgno ˈʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
vant
odkształcalny element mechanizmu przenoszący wzdłużne siły rozciągające

cięty adj
hard
(potocznie, potoczny) okazujący złość
kutt
(medycyna, medyczny) o ranie zadany ostrym przedmiotem
o kwiatach o przerwanej łodydze, przeznaczony do bukietu, wazonu
skarp
potrafiący atakować
voldsom
(potocznie, potoczny) oddający się czemuś z pasją

ciężar ˈʨ̑ɛ̃w̃ʒar n
belastning
obciążenie, utrudnienie, problem
vekt
(fizyka, fizyczny) siła, z jaką Ziemia przyciąga ciało fizyczne;

ciężarek ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarɛk n
bly
element służący obciążaniu
vekt
przedmiot pomiarowy, będący wzorcem określonej masy

ciężarna ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarna n
gravid
kobieta w ciąży

ciężarny ʨ̑ɛ̃w̃ˈʒarnɨ adj
gravid
będący w ciąży

ciężarówka ˌʨ̑ɛ̃w̃ʒaˈrufka n
lastebil
(motoryzacja) duży samochód do przewozu różnych towarów;

ciężki ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃʲci adj
tung
taki, który dużo waży, ma dużą masę

ciężko ˈʨ̑ɛ̃w̃ʃkɔ adv
alvorlig
w ciężki sposób, z obciążeniem; nie łatwo, nie lekko

ciężkostrawny adj
svær
trudny do strawienia

ciśnienie ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
blodtrykk
(medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;
trykk
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa;
presja, nacisk

ciśnienie krwi ʨ̑iɕˈɲɛ̇̃ɲɛ ˈkr̥fʲi n
blodtrykk
(medycyna, medyczny) parcie krwi na ściany naczyń krwionośnych

ciżba ˈʨ̑iʒba n
finknuse
duża liczba stłoczonych ludzi

cmentarny ʦ̑mɛ̃nˈtarnɨ adj
gravlund
związany z cmentarzem, dotyczący cmentarza

cmentarz ˈʦ̑mɛ̃ntaʃ n
kirkegård
obszar, gdzie celowo i niepojedynczo umieszcza się na stałe zwłoki lub prochy;

cnota ˈʦ̑nɔta n
dyd
dodatnia cecha moralna

cnotliwy ʦ̑nɔˈtlʲivɨ adj
kysk
który zachowuje powściągliwość seksualną; (także, też) świadczący o takiej powściągliwości

co ʦ̑ɔ interrogativePronoun
hva
…służący do zadawania pytań o orzeczniki

co do joty ˈʦ̑ɔ dɔ‿ˈjɔtɨ adv
til punkt og prikke
szczegółowo, bardzo dokładnie, całkowicie

co najmniej ˈʦ̑ɔ ˈnajmʲɲɛ̇j idiom
minst
nie mniej niż

co ty nie powiesz
sier du det
(ironicznie) oznaczająca, że ktoś nie jest zdziwiony tym, co słyszy

co za
hva
… rozpoczynająca zdania wykrzyknikowe wyrażające m.in. podziw, zachwyt, zdumienie, oburzenie (i tym podobne, i temu podobne)
… tworząca pytanie o cechę lub prośbę o sprecyzowanie rzeczownika
… tworząca pytanie zależne wyrażające prośbę o wskazanie cechy lub o sprecyzowanie rzeczownika

coca-cola n
Coca-Cola
(spożywczy) słodzony gazowany napój z kofeiną

codziennie ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲːɛ adv
daglig
w każdym dniu, co dzień

codzienny ʦ̑ɔˈʥ̑ɛ̃nːɨ adj
daglig
powtarzający się z pewną regularnością każdego dnia
hverdagslig
zwyczajny, normalny, taki, jak każdego dnia

cofać ˈʦ̑ɔfaʨ̑ v
tilbakekalle
odwoływać coś

cokolwiek ʦ̑ɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
noen lunde
niezależnie od okoliczności
samma det!
wszystko jedno co; obojętnie który

cokół ˈʦ̑ɔkuw n
frie
(technologia, technika, techniczny) podstawa lampy czy jakiegoś urządzenia
pidestall
(sztuka) podstawa pomnika czy rzeźby

comiesięcznie adv
månedlig
każdego miesiąca

coraz ˈʦ̑ɔras adv
alltid
słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym

corocznie adv
årlig
(powtarzając) co rok

coroczny ʦ̑ɔˈrɔʧ̑nɨ adj
årlig
powtarzający się co roku

cosinus kɔˈsʲĩnus n
cosinus
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

cotangens kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s n
cotangens
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;

cotygodniowy ˌʦ̑ɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ adj
ukentlig
powtarzający się co tydzień

country adj
landsens
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzyką countrową, właściwy muzyce countrowej

country n
landsens
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny;

coup de grâce n
nådeskudd
cios miłosierdzia; śmiertelny cios zadany cierpiącemu lub rannemu w celu dobicia go i tym samym ukrócenia cierpień

coś ʦ̑ɔɕ indefinitePronoun
noe
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić

croissant n
croissant
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj rogala wypiekanego z francuskiego ciasta;

crush n
finknuse
(slangowo) osoba, w której ktoś się podkochuje

crêpes n
pannekake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienkie naleśniki, zwykle z mąki pszennej, czasem gryczanej;

ctg kɔˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
barneseng
= (matematyka, matematyczny) cotangens

cud ʦ̑ut n
mirakel under
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;

cudowny ʦ̑uˈdɔvnɨ adj
herlig
fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu
overnaturlig
związany z cudem

cudzoziemiec ˌʦ̑uʣ̑ɔˈʑɛ̃mʲjɛʦ̑ n
utlending
osoba pochodząca z innego kraju

cudzoziemski adj
utenlandsk
pochodzący z obcego kraju, właściwy obcemu krajowi lub cudzoziemcom

cudzołożenie n
ekteskapsbrudd
(przestarzałe, przestarzały) dopuszczanie się cudzołóstwa

cudzołóstwo ˌʦ̑uʣ̑ɔˈwustfɔ n
ekteskapsbrudd
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

cudzy ˈʦ̑uʣ̑ɨ adj
fremmed
należący do kogoś innego
cudzoziemski

cudzysłów ʦ̑uˈʣ̑ɨswuf n
anførselstegn
każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;

cukier ˈʦ̑ucɛr n
sukker
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;
(chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

cukier puder ˈʦ̑ucɛr ˈpudɛr n
melis
(spożywczy) sproszkowany cukier spożywczy, powstały w wyniku procesu rozdrabniania kryształków;

cukier trzcinowy n
rørsukker
(spożywczy) cukier spożywczy wyprodukowany z trzciny cukrowej (cukrowca lekarskiego);

cukier waniliowy ˈʦ̑ucɛr ˌvãɲiˈlʲjɔvɨ n
vaniljesukker
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) mieszanka cukru z wanilią lub z ekstraktem waniliowym;

cukierek ʦ̑uˈcɛrɛk n
drops
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

cukiernia ʦ̑uˈcɛrʲɲa n
konditori
(cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

cukiernica ˌʦ̑ucɛrʲˈɲiʦ̑a n
sukkerskål
naczynie, w którym podaje się cukier;

cukinia ʦ̑uˈcĩɲja n
squash
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej;

cukrzyca ʦ̑uˈkʃɨʦ̑a n
diabetes
(medycyna, medyczny) choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

cukrzycowy ˌʦ̑ukʃɨˈʦ̑ɔvɨ adj
diabetisk
(medycyna, medyczny) związany z cukrzycą; wywołany cukrzycą

cuma ˈʦ̑ũma n
dyp
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;

cumować ʦ̑ũˈmɔvaʨ̑ v
fortøye
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mocować statek do nabrzeża

curling n
curling
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

curry n
karri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie

cwaniak n
breiflabb
(potocznie, potoczny) osoba potrafiąca radzić sobie w każdej sytuacji jak najmniejszym wysiłkiem, a nierzadko kosztem innych

cwał n
galopp
(jeździectwo, jeździecki) najszybszy czterotaktowy chód konia;

cyberprzestrzeń ˌʦ̑ɨbɛrˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
kyberrom
(przestarzałe, przestarzały) rzekoma przestrzeń, w której komunikują się komputery

cyc ʦ̑ɨʦ̑ n
bryst
(grubiański, grubiańsko) pierś kobieca, rzadziej zwierzęca

cycek ˈʦ̑ɨʦ̑ɛk n
pupp
(pospolicie) kobieca pierś

cydr ʦ̑ɨtr̥ n
sider
(spożywczy) niskoalkoholowy napój jabłkowy ze sfermentowanego, niesłodzonego moszczu;

cyferblat ʦ̑ɨˈfɛrblat n
konfrontere
tarcza zegara

cyfra ˈʦ̑ɨfra n
siffer
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
(matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym
symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)

cygaro ʦ̑ɨˈɡarɔ n
sigar
suche, zawinięte w rulon liście tytoniu, przeznaczone do palenia

cyjanek n
cyanid
(chemia, chemiczny) sól kwasu cyjanowodorowego, substancja trująca;
cyankalium
(potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) cyjanek potasu;

cyjankali ˌʦ̑ɨjãŋˈkalʲi n
cyankalium
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) cyjanek potasu, silnie trujący

cyk interjection
flått
imituje jeden z wielu powtarzających się miarowo dźwięków zegarka

cyklon ˈʦ̑ɨklɔ̃n n
syklon
(chemia, chemiczny) nazwa dwóch trujących środków chemicznych; (zobacz) cyklon A, (zobacz) cyklon B
(meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia;

cyklotron ʦ̑ɨkˈlɔtrɔ̃n n
syklotron
(fizyka, fizyczny) najprostsza forma akceleratora cyklicznego naładowanych cząstek elementarnych;

cykor ˈʦ̑ɨkɔr n
feiging
(potocznie, potoczny) osoba strachliwa, tchórz

cykoria ʦ̑ɨˈkɔrʲja n
sikori
(botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju cykoria (1.1)

cymbały ʦ̑ɨ̃mˈbawɨ n
hakkebrett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uderzany instrument strunowy;

cyna ˈʦ̑ɨ̃na n
tinn
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;

cynamon ʦ̑ɨ̃ˈnãmɔ̃n n
kanel
suszona kora cynamonowca, używana jako przyprawa;

cynik ˈʦ̑ɨ̃ɲik n
kynisk
(filozofia, filozoficzny) przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady

cynizm ˈʦ̑ɨ̃ɲism̥ n
kynisme
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych

cynk ʦ̑ɨ̃ŋk n
sink
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zn i liczbie atomowej 30;

cynober ʦ̑ɨ̃ˈnɔbɛr n
sinober
(mineralogia, mineralogiczny) minerał stosowany jako czerwony barwnik w malarstwie;

cynować v
tinn
pokrywać cyną

cypel ˈʦ̑ɨpɛl n
fremtredende
(geografia, geograficzny) wybiegnięcia terytorium państwa w głąb innych państw sąsiednich

cyprys ˈʦ̑ɨprɨs n
sypress
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;

cyranka ʦ̑ɨˈrãnka n
knekkand
(ornitologia, ornitologiczny) Anas querquedula, wodny ptak eurazjatycki;

cyrkiel ˈʦ̑ɨrʲcɛl n
passer
przyrząd składający się z dwóch ramion, służący do rysowania okręgów;

cyrkon ˈʦ̑ɨrkɔ̃n n
zirkonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Zr i liczbie atomowej 40;

cyrkowy ʦ̑ɨrˈkɔvɨ adj
sirkus
związany z cyrkiem, dotyczący cyrku

cyrkulacja n
sirkulasjon
obieg zamknięty

cyrylica ˌʦ̑ɨrɨˈlʲiʦ̑a n
kyrillisk
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet używany do zapisu niektórych języków słowiańskich;

cyrylicki adj
kyrillisk
(językoznawstwo, językoznawczy) napisany cyrylicą, związany z cyrylicą

cytat ˈʦ̑ɨtat n
sitat
przytoczona wypowiedź, fragment innego tekstu;

cytologia ˌʦ̑ɨtɔˈlɔɟja n
cytologi
(biologia, biologiczny) nauka o komórce;

cytologiczny adj
cytologisk
(biologia, biologiczny) związany z cytologią, dotyczący cytologii

cytoplazma n
cytoplasma
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;

cytować ʦ̑ɨˈtɔvaʨ̑ v
sitere
dokładnie przytaczać w swojej wypowiedzi lub tekście słowa innej wypowiedzi lub fragmentu tekstu

cytra ˈʦ̑ɨtra n
siter
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy o płaskim pudle;

cytron ˈʦ̑ɨtrɔ̃n n
sukatsitron
(botanika, botaniczny) Citrus medica, gatunek roślin wieloletnich z rodziny rutowatych;

cytryn ˈʦ̑ɨtrɨ̃n n
citrin
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny

cytryna ʦ̑ɨˈtrɨ̃na n
sitron
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) kwaśny owoc o żółtej skórce

cywil ˈʦ̑ɨvʲil n
sivilist
(wojskowość, wojskowy) ktoś niebędący w czynnej służbie wojskowej;

cywilizacja ˌʦ̑ɨvʲilʲiˈzaʦ̑ʲja n
sivilisasjon
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;

cywilizować v
sivilisere
szerzyć cywilizację

czad ʧ̑at interjection
hardne
(slangowo) słowo wyrażające uczucie radości, szczęścia lub innych pozytywnych doznań

czador ˈʧ̑adɔr n
chador
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;

czadyjski ʧ̑aˈdɨjsʲci adj
tsjadisk
odnoszący się do państwa Czad

czagatajski n
Tsjagadai
(językoznawstwo, językoznawczy) język czagatajski;

czajniczek ʧ̑ajˈɲiʧ̑ɛk n
tekanne
mały czajnik, np. do zaparzania herbaty

czajnik ˈʧ̑ajɲik n
tekanne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;

czapeczka ʧ̑aˈpɛʧ̑ka n
skyggelue
(botanika, botaniczny) szczytowa warstwa komórek miękiszowych korzenia rośliny, dzięki której korzeń łatwiej wciska się w podłoże

czapka ˈʧ̑apka n
lue
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;

czapla ˈʧ̑apla n
hegre
(ornitologia, ornitologiczny) Ardeidae Leach, duży ptak brodzący;

czapla biała n
egretthegre
(ornitologia, ornitologiczny) Ardea alba Linnaeus, duży ptak o śnieżnobiałym upierzeniu;

czapla siwa n
gråhegre
(ornitologia, ornitologiczny) Ardea cinerea Linnaeus, duży ptak wodnego z rodziny czaplowatych;

czar ʧ̑ar n
besvergelse
magiczne zaklęcie

czara n
skjeblad
owalne płytkie naczynie służące do picia win i miodów

czarcie koło n
heksering
(mikologia, mikologiczny) kolisty wzór powstały wśród traw utworzony przez owocniki grzybów;

czarna dziura ˈʧ̑arna ˈʥ̑ura n
sort hull
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;

czarna herbata n
svart te
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis

czarna jagoda ˈʧ̑arna jaˈɡɔda n
blåbær
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;
owoc czarnej jagody (1.1)

czarna porzeczka ˈʧ̑arna pɔˈʒɛʧ̑ka n
solbær
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc tego krzewu

czarna wdowa ˈʧ̑arna ˈvdɔva n
sorte enke
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa pająka Latrodectus mactans;

czarniak ˈʧ̑arʲɲak n
lyr
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pollachius virens, europejska i kanadyjska ryba atlantycka;

czarno ˈʧ̑arnɔ adv
mørk
(przysłówek) (odprzymiotnikowy) od: czarny (barwa)

czarnoksięstwo n
trolldom
praktyki magiczne

czarnoksiężnica n
kjerring
(rzadki, rzadko używany) osoba zajmująca się czarami i zjawiskami nadprzyrodzonymi

czarnoskóry ˌʧ̑arnɔˈskurɨ adj
svart
mający ciemny kolor skóry

czarnoskóry ˌʧ̑arnɔˈskurɨ n
svart
mężczyzna o ciemnym kolorze skóry, przedstawiciel czarnej rasy człowieka

czarnowron ʧ̑arˈnɔvrɔ̃n n
svartkråke
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone corone Linnaeus, ptak z rodziny krukowatych, cały czarny z zielonkawym połyskiem;

czarnuszka ʧ̑arˈnuʃka n
klinte
(botanika, botaniczny) Nigella L., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

czarny ˈʧ̑arnɨ adj
svart
(fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie
(szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)
nielegalny
svart sort
mający najciemniejszy możliwy kolor

czarny bez ˈʧ̑arnɨ ˈbɛs n
hyll
(botanika, botaniczny) Sambucus nigra, krzew lub niewielkie drzewo o kremowych lub różowawych kwiatach tworzących baldachogrona i ciemnofioletowych owocach wykorzystywanych na przetwory;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czarnego bzu (1.1)

czarodziej n
magiker
w bajkach: człowiek posiadający moc czarowania, czynienia czarów

czarodziejka n
fe
(fantasy) kobieta potrafiąca czarować, rzucać czary

czarować v
forhekse
czynić czary
bedra
(potocznie, potoczny) wprowadzać w błąd (w tym: prawić nieszczere komplementy)
bergta
wprowadzać w podziw

czarownica ˌʧ̑arɔvʲˈɲiʦ̑a n
heks
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) kobieta stara, brzydka, złośliwa

czarownictwo n
heksekunst
zajmowanie się czarami;

czarujący ˌʧ̑aruˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
yndig
uroczy, pełen wdzięku, urzekający, ujmujący

czary ˈʧ̑arɨ n
heksekunst
magiczne obrzędy

czas ʧ̑as n
tid
wymiar używany do określania kolejności zdarzeń;
chwila, moment, pora
(gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi

czas leczy rany ˈʧ̑as ˈlɛʧ̑ɨ ˈrãnɨ proverb
tiden leger alle sår
po jakimś czasie człowiek lepiej znosi wspomnienie o nieszczęściu, które go spotkało

czas przeszły ˈʧ̑as ˈpʃɛʃwɨ n
preteritum
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas przyszły ˈʧ̑as ˈpʃɨʃwɨ n
futurum
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;

czas to pieniądz ˈʧ̑as ˈtɔ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ proverb
tid er penger
czas jest wartościowy, tracąc go traci się pieniądze, które by się wtedy zarobiło

czas wolny n
fritid
wolne od zajęć, pracy

czasami ʧ̑aˈsãmʲi adv
av og til
(zobacz) czasem

czasem ˈʧ̑asɛ̃m adv
av og til
niekiedy, co pewien czas

czasopismo ˌʧ̑asɔˈpʲismɔ n
tidsskrift
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;

czasoprzestrzeń ˌʧ̑asɔˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
romtid
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;

czasownik ʧ̑aˈsɔvʲɲik n
verb
(gramatyka) część mowy opisująca czynności lub stany;

czasownik posiłkowy ʧ̑aˈsɔvʲɲik ˌpɔɕiwˈkɔvɨ n
hjelpeverb
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony

czasowy ʧ̑aˈsɔvɨ adj
temporal
trwający przez krótki czas

czasy n
klokkeslett
okres dziejów, który wyodrębniono z uwagi na pewne swoiste cechy

czaszka ˈʧ̑aʃka n
skalle
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu chroniąca mózg, znajdująca się w głowie;

czat n
chat
(informatyka, informatyczny) internetowa rozmowa w formie pisemnych komunikatów
khat
(spożywczy) psychoaktywna używka z liści czuwaliczki jadalnej

czatować ʧ̑aˈtɔvaʨ̑ v
chatte
porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera
stilk
pilnować, śledzić kogoś z ukrycia

czcionka ˈʧ̑ʲʨ̑ɔ̃nka n
skrift
(drukarstwo, drukarski) wygląd liter w druku

czczy ʧ̑ːɨ adj
arbeidsløs
(przenośnie, przenośnia) pusty, próżny, nic nie znaczący, bezcelowy

czeczeński n
tsjetsjensk
język czeczeński

czeczotka ʧ̑ɛˈʧ̑ɔtka n
gråsisik
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;

czek ʧ̑ɛk n
sjekk
(bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;

czekan ˈʧ̑ɛkãn n
isøks
(sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;

czekanie ʧ̑ɛˈkãɲɛ n
vente
(rzeczownik odczasownikowy) od czekać

czekać ˈʧ̑ɛkaʨ̑ v
vente
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy
przerywać wykonywanie jakiejś czynności

czekolada ˌʧ̑ɛkɔˈlada n
sjokolade
(spożywczy) (cukiernictwo) półprodukt cukierniczy sporządzany z kakao, cukru i tłuszczu;

czekoladowy ˌʧ̑ɛkɔlaˈdɔvɨ adj
sjokoladebrun
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą
mający kolor brązowy, taki jak kolor czekolady

czeladnik ʧ̑ɛˈladʲɲik n
svenn
rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra

czeluść ˈʧ̑ɛluɕʨ̑ n
kløft
(książkowy) przepaść, głębia, jama

czempion n
champion
(sport, sportowy) aktualny mistrz jakiejś dyscypliny

czepiać v
klenge
(potocznie, potoczny) ujmować coś, by się tego trzymać
panorere
(potocznie, potoczny) wynajdywać złe strony czegoś, niedobre intencje kogoś

czeremcha ʧ̑ɛˈrɛ̃mxa n
hegg
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;
(spożywczy) owoc czeremchy (1.1)

czerep ˈʧ̑ɛrɛp n
skalle
(anatomia, anatomiczny) czaszka

czereśnia ʧ̑ɛˈrɛɕɲa n
kirsebær
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego
morell
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;

czernica ʧ̑ɛrʲˈɲiʦ̑a n
toppand
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;

czernieć v
svartne
stawać się czarnym
wyróżniać się czarnym lub ciemnym kolorem na jaśniejszym tle

czerpać ˈʧ̑ɛrpaʨ̑ v
loddtrekning
nabierać wodę lub inny płyn jakimś naczyniem

czerw ʧ̑ɛrf n
larve
larwa niektórych gatunków muchówek i błonkówek;
ruge
(pszczelarstwo, pszczelarski) stadia rozwojowe pszczoły miodnej od jajeczka do wygryzającej się larwy

czerwiec ˈʧ̑ɛrvʲjɛʦ̑ n
juni
szósty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

czerwienić ʧ̑ɛrˈvʲjɛ̇̃ɲiʨ̑ v
rødme
oblewać się rumieńcem na twarzy, np. ze wstydu lub złości

czerwień ˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
hjerter
(termin karciany) kier (kolor w kartach)
raud
kolor czerwony

czerwona kartka ʧ̑ɛrˈvɔ̃na ˈkartka n
rødt kort
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;

czerwonawy ˌʧ̑ɛrvɔ̃ˈnavɨ adj
rødaktig
w kolorze podobnym do czerwonego, o zabarwieniu bliskim czewieni lub częściowo czerwonym

czerwono adv
raud
z użyciem czerwonej barwy, z obecnością czerwieni

czerwony ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
rød
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy

czerń ʧ̑ɛrʲɲ n
mørk
czarny kolor
czarny strój, zwłaszcza żałobny

czesać ˈʧ̑ɛsaʨ̑ v
kjemme
(fryzyjski) układać, wygładzać (włosy, sierść itp.) za pomocą grzebienia lub szczotki

czeski ˈʧ̑ɛsʲci adj
tsjekkisk
związany z Czechami (Republiką Czeską), charakterystyczny dla Czech lub Czechów

czeski ˈʧ̑ɛsʲci n
tsjekkisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Republiki Czeskiej;

cześnik n
munnskjenk
(dawniej, dawny) urzędnik dworski służący królowi przy stole

cześć ʧ̑ɛɕʨ̑ interjection
hei
(potocznie, potoczny) pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

czips n
chips
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;

czkawka ˈʧ̑kafka n
hikke
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;

czkać ʧ̑kaʨ̑ v
hikke
wydawać ustami charakterystyczny dźwięk na skutek skurczów przepony; mieć czkawkę

czop ʧ̑ɔp n
grundling
(technologia, technika, techniczny) w ciesielstwie: klin stanowiący rodzaj połączenia
tappekran
(technologia, technika, techniczny) w bednarstwie: klin służący do zamykania beczki;

czopek ˈʧ̑ɔpɛk n
stikkpille
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;

czosnek ˈʧ̑ɔsnɛk n
hvitløk
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1)
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego

czosnek niedźwiedzi n
bjørnelauk
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku czosnek niedźwiedzi (1.1)
(systematyka) (botanika, botaniczny) Allium ursinum L., gatunek rośliny z podrodziny czosnkowych, z rodziny amarylkowatych;

czołg ʧ̑ɔwk n
stridsvogn
(wojskowość, wojskowy) pojazd bojowy poruszający się na gąsienicach, wyposażony w armatę i pancerz;

czołgać ˈʧ̑ɔwɡaʨ̑ ˈʧ̑ɔwɡaʨ̑‿ɕɛ v
krype
posuwać się do przodu w pozycji na brzuchu

czołgista ʧ̑ɔwʲˈɟista n
stridsvognssoldat
(wojskowość, wojskowy) żołnierz obsługujący czołg

czoło ˈʧ̑ɔwɔ n
panne
(anatomia, anatomiczny) część głowy nad brwiami i pomiędzy skrońmi

czołowy ʧ̑ɔˈwɔvɨ adj
panne
dotyczący czoła

czterdzieści ʧ̑tɛrʲˈʥ̑ɛ̇ɕʨ̑i cardinalNumeral
førti
liczba naturalna następna po 39 i poprzedzająca 41;

czternastolatek ˌʧ̑tɛrnastɔˈlatɛk n
fjortenåring
chłopak mający czternaście lat

czteromasztowy ˌʧ̑tɛrɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
firemastet
o żaglowcu: mający cztery maszty

cztery ˈʧ̑tɛrɨ cardinalNumeral
fire
liczba 4

cztery litery ˈʧ̑tɛrɨ lʲiˈtɛrɨ n
bak
(eufemistycznie) dupa, pupa

czubatka europejska n
toppmeis
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie;

czubek ˈʧ̑ubɛk n
tips
szpiczaste, ostre zakończenie czegoś

czujny ˈʧ̑ujnɨ adj
forsiktig
zachowujący czujność, zwracający uwagę na wszelkie podejrzane sygnały

czupryna ʧ̑uˈprɨ̃na n
knull
krótkie, bujne włosy

czuwaski n
tsjuvansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język czuwaski;

czuwać ˈʧ̑uvaʨ̑ v
bevokte
strzec, pilnować kogoś lub czegoś
våke
nie spać

czuć ʧ̑uʨ̑ v
føle
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku
lukte
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu węchu
føle
mieć jakieś samopoczucie, nastrój, odczucie

czułość ˈʧ̑uwɔɕʨ̑ n
flå
(fotografia) wielkość określająca stopień reagowania filmu fotograficznego na światło

czwartek ˈʧ̑fartɛk n
torsdag
czwarty dzień tygodnia

czwarty ˈʧ̑fartɨ adj
fjerde
od 4

czworoboczny adj
firkant
mający cztery boki

czworokąt ʧ̑fɔˈrɔkɔ̃nt n
firkant
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;

czworościan n
tetraeder
(geometria) wielościan o czterech trójkątnych ścianach;

czwórka ˈʧ̑furka n
fire
nazwa cyfry 4

czy ʧ̑ɨ conjunction
eller
łączy równorzędne, ale wykluczające się wyrażenia
hvorvidt
łączy zdanie podrzędne o charakterze pytajnym ze zdaniem nadrzędnym

czy ʧ̑ɨ particle
eller
słowo rozpoczynające pytanie, na które pytający spodziewa się odpowiedzi „tak” lub „nie”

czyj ʧ̑ɨj pronoun
hvis
używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy

czyjś ʧ̑ɨjɕ indefinitePronoun
noen
należący do kogoś, kto nie jest istotny w wypowiedzi

czyli ˈʧ̑ɨlʲi conjunction
med andre ord
…służący do konstruowania wyrażeń wyjaśniających

czym prędzej adv
på en gang
w tym samym momencie lub bezpośrednio po

czyn ʧ̑ɨ̃n n
handling
działanie, postępek, akt;

czynel n
asjett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) perkusyjny instrument muzyczny w postaci metalowego talerza;

czynić ˈʧ̑ɨ̃ɲiʨ̑ v
gjøre
robić coś, wykonywać

czynnik ˈʧ̑ɨ̃ɲːik n
faktor
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie
przyczyna wywołująca określone zjawisko lub skutek

czynność ˈʧ̑ɨ̃nːɔɕʨ̑ n
funksjon
działanie, funkcjonowanie
handling
wykonywanie, robienie czegoś

czynny ˈʧ̑ɨ̃nːɨ adj
innlede
funkcjonujący, uruchomiony

czynsz ʧ̑ɨ̃w̃ʃ n
leie
terminowa opłata za wynajem

czyrak n
koke
(medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w okolicy mieszka włosowego;

czyste sumienie ˈʧ̑ɨstɛ sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
ha rent mel i posen
poczucie, że zachowało się w sposób właściwy moralnie i uczciwy

czystka ˈʧ̑ɨstka n
brekke seg
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób;
fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych

czystka etniczna n
etnisk reinsing
działania mające na celu gwałtowne, przymusowe i masowe przepędzenie grupy etnicznej ze spornego terytorium;

czystość ˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
uskyld
wstrzemięźliwość, powściągliwość seksualna

czysty ˈʧ̑ɨstɨ adj
rein
bez dodatków, domieszek
zupełny
rein ren
pozbawiony brudu

czytanie ʧ̑ɨˈtãɲɛ n
lesing
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane

czytać ˈʧ̑ɨtaʨ̑ v
lese
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną

czytać między wierszami ˈʧ̑ɨtaʨ̑ ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ vʲjɛrˈʃãmʲi v
lese mellom linjene
domyślać się z treści jakichś faktów i informacji chociaż nie zostały one wyrażone wprost

czytelnik ʧ̑ɨˈtɛlʲɲik n
leser
osoba, która czyta książki, gazety itp.
osoba, która korzysta z biblioteki lub czytelni

czyściec ˈʧ̑ɨɕʨ̑ɛʦ̑ n
purgatoriet skjærsilden
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;

czyścić ˈʧ̑ɨɕʨ̑iʨ̑ v
rengjøre
usuwać brud, zanieczyszczenia

czyżby ˈʧ̑ɨʒbɨ particle
veldig
…wprowadzająca pytanie, sugerująca niepewność lub przypuszczenie

czyżyk ˈʧ̑ɨʒɨk n
grønnsisik
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis spinus L., mały ptak o zielonawożółtym upierzeniu

czółenko ʧ̑uˈwɛ̃nkɔ n
sko
(potocznie, potoczny) (obuwnictwo, obuwniczy) but damski w kształcie wyciętego, niesznurowanego pantofla
skyttel
(włókiennictwo) (technologia, technika, techniczny) element krosna tkackiego w postaci łódeczki, która zawiera i przerzuca nici;

cząstka ˈʧ̑ɔ̃w̃stka n
partikkel
(fizyka, fizyczny) fragment materii niewidoczny dla oka;

cząstkowy adj
delvis
fragmentaryczny, niecałkowity

często ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔ adv
ofte hyppig
(zobacz) częsty

częstotliwość ˌʧ̑ɛ̃w̃stɔˈtlʲivɔɕʨ̑ n
frekvens
(fizyka, fizyczny) liczba cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu;

częstować v
bidra til
dzielić się czymś z kimś przez grzeczność, gościnność; podejmować poczęstunkiem

częstość ˈʧ̑ɛ̃w̃stɔɕʨ̑ n
frekvens
cecha tego, co jest częste

częsty ˈʧ̑ɛ̃w̃stɨ adj
hyppig
odbywający się lub zdarzający się wiele razy, z krótkimi przerwami pomiędzy kolejnymi wydarzeniami

częściowo ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɔ adv
delvis
w jakiejś części, nie w całości

częściowy ʧ̑ɛ̃w̃ɕˈʨ̑ɔvɨ adj
delvis
odnoszący się tylko do części czegoś, obejmujący część czegoś

część ʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
del
fragment jakiejś całości
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim

członek ˈʧ̑wɔ̃nɛk n
medlem
osoba przynależąca do jakiejś organizacji czy stowarzyszenia

członkostwo n
medlemskap
bycie członkiem jakiejś organizacji, stowarzyszenia, klubu, partii politycznej

człowieczeństwo n
menneskehet
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj ludzki

człowiek ˈʧ̑wɔvʲjɛk n
menneske
(antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;

córka ˈʦ̑urka n
datter
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodziców)

cóż ʦ̑uʃ particle
brønn
Wzmocnienie następującego komunikatu, zwykle negatywnego.

cętka ˈʦ̑ɛ̃ntka n
flekk
mała plamka na tle o jednolitej barwie

cło ʦ̑wɔ n
toll
opłata pobierana przez państwo na granicy przy imporcie pewnych towarów;

dach dax n
tak
górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

dachówka daˈxufka n
takstein
(budownictwo) ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów;

dadaizm daˈda<sup>j</sup>ism̥ n
dadaisme
(sztuka) awangardowy kierunek literacko-artystyczny z lat 1916-1924;

dagerotypia n
daguerreotypi
(fotografia) (historia, historyczny, historycznie) pierwsza technika otrzymywania obrazów fotograficznych;

daktyl ˈdaktɨl n
daddel
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca

daktylowiec n
daddelpalme
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix L., drzewo z rodziny arekowatych, o pierzastych liściach;

daktylowiec właściwy n
daddelpalme
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix dactylifera L., palma z rodziny arekowatych, uprawiana w wielu krajach świata;

daktylowy adj
daddel
zawierający daktyle; mający smak daktyli
związany z daktylami

dalej ˈdalɛj adv
destillasjonsapparat
nie przerywając, ciągle, wciąż

daleki daˈlɛci adj
fjern
taki, który jest w dużej odległości

daleko daˈlɛkɔ adv
fjern
na znaczną odległość
w znacznej odległości

dalekopis n
fjernskriver
(telekomunikacja) aparat telegraficzny przesyłający komunikatów w postaci drukowanej

dalekowzroczność n
hypermetropi
(medycyna, medyczny) (zobacz) nadwzroczność
(przenośnie, przenośnia) przewidywanie tego, co może się zdarzyć

dalekowzroczny adj
langsynt
dobrze widzący na dużą odległość

dalia ˈdalʲja n
georgine
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;

dalmatyńczyk ˌdalmaˈtɨ̃j̃n͇ʧ̑ɨk n
dalmatiner
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosego biało-czarnego psa pochodząca z Dalmacji;

dalmierz n
avstandsmåler
przyrząd do zdalnego pomiaru odległości;

dalszy ˈdalʃɨ adj
videre
taki, który nastąpi jako kolejny; późniejszy

daltonizm n
fargeblindhet
(medycyna, medyczny) nierozróżnianie kolorów

dama ˈdãma n
dame
dystyngowana kobieta
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D;
dronning
(szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman

damski ˈdãmsʲci adj
hunn-
przeznaczony dla kobiet
złożony z kobiet

dandy n
fett
mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich

dandys ˈdãndɨs n
fett
mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich

dandysowski adj
fett
związany z dandysem, dotyczący dandysa

dane ˈdãnɛ n
bevise
informacje na temat jakiejś osoby
data
wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków

danie ˈdãɲɛ n
rett
pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

danina n
offer
coś składanego w ofierze

darczyńca darˈʧ̑ɨ̃j̃nʦ̑a n
donator
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba obdarowująca, ofiarodawca

daremnie adv
forgjeves
w sposób nie przynoszący rezultatów pomimo starań

daremny daˈrɛ̃mnɨ adj
overfladisk
niedający żadnych wyników

darmo ˈdarmɔ adv
forgjeves
na próżno
gratis
bezpłatnie

darmowy darˈmɔvɨ adj
fri
dany za darmo, bezpłatny

darmozjad n
parasitt
(potocznie, potoczny) ktoś, kto żyje na cudzy koszt

darmsztadt ˈdarm̥ʃtat n
darmstadtium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

darmówka n
gave
(potocznie, potoczny) coś bezpłatnego w ofercie handlowej

darować daˈrɔvaʨ̑ v
forære
dać komuś coś na własność

darowizna n
gave
coś podarowanego bez zobowiązań

dart dart n
bykse
lotka do darta (1.1)

darwinizm n
darwinisme
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt

darń darʲɲ n
gressplen
zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił;

data ˈdata n
dato
umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

datacja n
datering
ustalenie daty, przypisanie daty zdarzeniu

datek n
abonnement
pewna kwota przeznaczana na cele publiczne lub dobroczynne

datować v
datere
określać wiek obiektu

dau daw n
dhow
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim

dawać ˈdavaʨ̑ v
gi
(zobacz) dać

dawać dupy ˈdavaʥ̑ ˈdupɨ v
gi
(wulgarnie, wulgaryzm) o kobiecie: odbywać stosunki seksualne z mężczyznami

dawać radę ˈdavaʨ̑ ˈradɛ v
håndtere
umieć coś zrobić, radzić sobie, nie mieć z czymś problemów

dawka ˈdafka n
dose
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;

dawniej ˈdavʲɲɛ̇j adv
sein
poprzednio, przedtem

dawno ˈdavnɔ adv
for lenge siden
od dłuższego czasu
w odległych czasach

dawny ˈdavnɨ adj
alderdommelig
mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości

dawnymi czasy davˈnɨ̃mʲi ˈʧ̑asɨ adv
fordum
dawniej, kiedyś, w dalekiej przeszłości

dać daʨ̑ v
gi
wręczyć, ofiarować coś (także przenośnie) komuś
pozwolić, umożliwić coś
(potocznie, potoczny) o kobiecie: umożliwić odbycie z sobą stosunku seksualnego, (porównaj) dać dupy
do
być możliwym do wykonania

dać kosza ˈdaʨ̑ ˈkɔʃa v
nekte
nie dać szansy drugiej osobie (w sprawach miłosnych); odmówić komuś (np. przy oświadczynach)

dać radę ˈdaʨ̑ ˈradɛ v
klare
zdołać coś zrobić, poradzić sobie
zdołać coś zrobić, poradzić sobie

dać susa v
skvetting
skoczyć

dbać dbaʨ̑ v
nennsomhet
troszczyć się o coś lub kogoś; zajmować się czymś z dużą uwagą lub poświęceniem

de facto dɛ‿ˈfaktɔ adv
for øyeblikket
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym

debata dɛˈbata n
debatt
(książkowy) dyskusja, rozprawianie, roztrząsanie problemów

debiut ˈdɛbʲjut n
debut
wydarzenie, kiedy ktoś wykonuje po raz pierwszy publicznie jakąś czynność w jakiejś dziedzinie

debiutancki adj
debut
związany z osobą debiutanta

debiutant n
debutant
ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji

debiutować v
begynne
zaczynać coś oficjalnie; występować pierwszy raz; rozpoczynać karierę

decydować ˌdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
beslutte
podejmować decyzję, postanawiać o czymś
bestemme
mieć wpływ na coś, odgrywać zasadniczą rolę

decydujący adj
avgjørende
przesądzający o czymś, przełomowy

decyzja dɛˈʦ̑ɨzʲja n
avgjørelse beslutning
rozstrzygnięcie dokonywane po namyśle

dedukcja n
konklusjon
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków

dedykować ˌdɛdɨˈkɔvaʨ̑ v
dedikere
(informatyka, informatyczny) przeznaczać (np. serwer, łącze) do użycia wyłącznie w jednym celu
dodawać dedykację do daru wręczanego komuś; poświęcać komuś (najczęściej własne dzieło: utwór, wiersz itp.)

defekacja ˌdɛfɛˈkaʦ̑ʲja n
defekasjon
(fizjologia, fizjologiczny) wydalanie kału;

defekt ˈdɛfɛkt n
forkastning
uszkodzenie, usterka, wada, niedostatek fizyczny

defenestracja ˌdɛfɛ̃nɛˈstraʦ̑ʲja n
defenestrasjon
(książkowy) wyrzucenie kogoś lub czegoś przez okno;

defibrylacja ˌdɛfʲibrɨˈlaʦ̑ʲja n
defibrillering
(medycyna, medyczny) zabieg medyczny, którego celem jest przywrócenie akcji serca, polegający na przystawieniu elektrod defibrylatora i krótkotrwałym działaniu na organizm chorego prądem stałym

defibrylator ˌdɛfʲibrɨˈlatɔr n
defibrillator
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;

deficyt dɛˈfʲiʦ̑ɨt n
underskudd
niedobór, brak;

defilada ˌdɛfʲiˈlada n
tidsskrift
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ostentacyjne przechadzanie się

definicja ˌdɛfʲĩˈɲiʦ̑ʲja n
definisjon
wyjaśnienie znaczenia wyrazu, pojęcia lub całego wyrażenia;

definiować ˌdɛfʲĩˈɲɔvaʨ̑ v
definere
objaśniać znaczenie jakiegoś wyrazu, terminu, pojęcia, formułować precyzyjną definicję

definitywnie ˌdɛfʲĩɲiˈtɨvʲɲɛ adv
definitivt
w sposób definitywny, ostateczny, zdecydowany

deflacja dɛˈflaʦ̑ʲja n
deflasjon
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki

deforestacja ˌdɛfɔrɛˈstaʦ̑ʲja n
avskoging
wycięcie, wytrzebianie, niszczenie lasów

deformacja n
deformasjon
zniekształcenie, pozbawienie czegoś jego pierwotnej formy

defraudacja ˌdɛfrawˈdaʦ̑ʲja n
underslag
przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku)

degrengolada ˌdɛɡrɛ̃ŋɡɔˈlada n
nedgang
(książkowy) zanik wartości moralnych lub estetycznych

deizm ˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
deisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;

dekada dɛˈkada n
tiår
dziesięć lat

dekapitacja ˌdɛkapʲiˈtaʦ̑ʲja n
halshogging
ucięcie głowy;

dekiel ˈdɛcɛl n
lok
szczelna pokrywa, dopasowana pokrywka

deklamacja n
deklamasjon
ekspresywne i wyraziste wyrecytowanie utworu literackiego

deklamować ˌdɛklãˈmɔvaʨ̑ v
resitere
z ekspresją wygłaszać utwór literacki

deklaracja ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja n
forklaring
ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań

deklaracja podatkowa ˌdɛklaˈraʦ̑ʲja ˌpɔdatˈkɔva n
selvangivelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach;

deklarować v
bud
wyrażać gotowość, przyrzekać pomoc
erklære
wypowiadać oficjalnie

deklinacja ˌdɛklʲĩˈnaʦ̑ʲja n
magnetisk deklinasjon
(astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych ciała niebieskiego w układach równikowych;
(gramatyka) odmiana przez przypadki i liczby;

deklinować v
avslå
(językoznawstwo, językoznawczy) odmieniać przez przypadki

dekoracja ˌdɛkɔˈraʦ̑ʲja n
bestemme
w lm: plastyczne tło sceny teatralnej

dekorować ˌdɛkɔˈrɔvaʨ̑ v
besette
upiększać coś, dodawać dekoracje

dekret ˈdɛkrɛt n
Dekret
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;

delegacja ˌdɛlɛˈɡaʦ̑ʲja n
delegasjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) częściowe lub całkowite przeniesienie swoich kompetencje na inny organ
grupa osób reprezentująca pewną społeczność

delegat dɛˈlɛɡat n
delegere
oficjalny wysłannik jakiejś zbiorowości reprezentujący jej interesy

delegować v
delegere
wysyłać jako przedstawiciela celem wykonania określonego zadania

delektować się ˌdɛlɛkˈtɔvaʨ̑‿ɕɛ v
aroma
odczuwać przyjemność, rozkoszować się, zachwycać się

delficki dɛlˈfʲiʦ̑ʲci adj
delfisk
(geografia, geograficzny) związany z Delfami

delfin ˈdɛlfʲĩn n
delfin
(zoologia, zoologiczny) ssak morski z rzędu waleni;
(sport, sportowy) jeden z czterech podstawowych stylów pływackich;
(historia, historyczny, historycznie) tytuł następcy tronu francuskiego;

delikatny ˌdɛlʲiˈkatnɨ adj
delikat
charakteryzujący się delikatnością, subtelnością, kruchością
slutt
wymagający taktu, taktowny

delikt ˈdɛlʲikt n
forbrytelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykroczenie przeciw prawu

delta ˈdɛlta n
delta
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1);
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;

demagog dɛ̃ˈmaɡɔk n
demagog
polityk, działacz, który wygłasza hasła nierealne, lecz dające mu szerokie poparcie

demagogia ˌdɛ̃maˈɡɔɟja n
demagogi
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;

dementować ˌdɛ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
fornekte
prostować nieprawdziwe informacje, zaprzeczać

demiurg ˈdɛ̃mʲjurk n
demiurg
(filozofia, filozoficzny) idealna siła stwórcza, której dziełem jest rzeczywistość

demograf dɛ̃ˈmɔɡraf n
demograf
osoba zawodowo zajmująca się demografią

demografia ˌdɛ̃mɔˈɡrafʲja n
befolkningslære
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;

demokracja ˌdɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
demokrati folkestyre
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli;

demokrata ˌdɛ̃mɔˈkrata n
demokrat
zwolennik demokracji

demokratycznie ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
demokratisk
zgodnie z założeniami demokracji, w sposób demokratyczny

demokratyczny ˌdɛ̃mɔkraˈtɨʧ̑nɨ adj
demokratisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z demokracją

demokratyzować ˌdɛ̃mɔkratɨˈzɔvaʨ̑ v
demokratisere
dokonywać procesu demokratyzacji

demolować ˌdɛ̃mɔˈlɔvaʨ̑ v
demolere
świadomie niszczyć coś w sposób nieodwracalny

demon ˈdɛ̃mɔ̃n n
demon
(mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;

demonologia ˌdɛ̃mɔ̃nɔˈlɔɟja n
demonologi
(teologia, teologiczny) dział teologii zajmujący się demonami

demonstracyjny adj
påpekende
służący do pokazania produktu, doświadczenia albo urządzenia

demontowanie ˌdɛ̃mɔ̃ntɔˈvãɲɛ n
demontering
przeprowadzanie demontażu

demontować ˌdɛ̃mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
demontering
rozkładać jakąś całość na części; dokonywać demontażu

dendrologiczny adj
dendrologisk
(botanika, botaniczny) (leśnictwo) związany z dendrologią, wiedzą o drzewach

denerwować ˌdɛ̃nɛrˈvɔvaʨ̑ v
irritere
działać komuś na nerwy, wyprowadzać kogoś z równowagi emocjonalnej / psychicznej

denerwujący ˌdɛ̃nɛrvuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
irritende
wprowadzający w stan zdenerwowania, irytacji, wywołujący zdenerwowanie; dokuczliwy, wkurzający

dennica dɛ̃ɲˈːiʦ̑a n
loft
(pszczelarstwo, pszczelarski) dolny element ula

denominacja n
trossamfunn
(ekonomia, ekonomiczny) obniżenie nominału danej waluty;

dentysta dɛ̃nˈtɨsta n
tannlege
(zobacz) stomatolog;

depigmentacja n
depigmentasjon
utrata barwy skóry

depopulacja n
avfolkning
wyludnienie, zmniejszenie stanu zaludnienia

depozyt n
hvelv
miejsce przechowywania wartościowych rzeczy

depresja dɛˈprɛsʲja n
depresjon
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;
pozorne pogłębienie poziomu, kąt między płaszczyzną poziomą a linią wiodącą od oka obserwatora do wyodrębnionego punktu na horyzoncie

deprymować ˌdɛprɨ̃ˈmɔvaʨ̑ v
deprimere
wprawiać w stan zakłopotania, niepewności

deptak ˈdɛptak n
område med gågater
ulica, aleja lub plac tylko dla pieszych

deputowany n
deputert
wybrany członek parlamentu lub innego ciała wybieralnego w głosowaniu

deregulacja n
deregulering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zniesienie lub ograniczenie przepisów określających coś

dereń ˈdɛrɛ̃ɲ n
vårkornell
(spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego

derkacz ˈdɛrkaʧ̑ n
åkerrikse
(ornitologia, ornitologiczny) Crex crex, smukły ptak o terkoczącym głosie;

dermatolog ˌdɛrmaˈtɔlɔk n
dermatolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach

dermatologia ˌdɛrmatɔˈlɔɟja n
dermatologi
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się chorobami skóry i jej przydatków;

deser ˈdɛsɛr n
dessert
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie, najczęściej słodkie, serwowane po daniu głównym

deska ˈdɛska n
brett
płaski kawałek drewna;
losjere
podłużny, płaski sprzęt, np. sportowy, domowy, kuchenny

deska do krojenia n
skjærebrett
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności

deska do prasowania n
strykebrett
specjalny podłużny blat do prasowania ubrań, rzeczy z tkaniny

deska rozdzielcza ˈdɛska rɔʑˈʥ̑ɛlʧ̑a n
bindestrek
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;

deskorolka ˌdɛskɔˈrɔlka n
rullebrett
(sport, sportowy) deska na kółkach, służąca do rekreacji oraz sportu;

desperacja n
desperasjon
zwątpienie w powodzenie działań

desperat dɛsˈpɛrat n
håpløs
człowiek, który stracił nadzieję na coś; ktoś, kto jest gotowy na wszystko, bez zwracania uwagi na konsekwencje

destabilizować v
destabilisere
wprowadzać destabilizację, doprowadzać do utraty stabilności przez jakiś podmiot, często w sensie politycznym

destalinizacja n
avstalinisering
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;

destylacja ˌdɛstɨˈlaʦ̑ʲja n
destillasjon
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);

deszcz dɛʃʧ̑ n
regn
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;
(przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie

deszczowy dɛʃˈʧ̑ɔvɨ adj
regnfull
związany z deszczem, odnoszący się do deszczu
regn-
obfitujący w deszcz

deszczówka n
regnvann
(potocznie, potoczny) woda pochodząca z opadów deszczu

detal ˈdɛtal n
detalj
szczegół, coś mało ważnego
detaljhandel
(ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi

detencja n
gjensitting
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe umieszczenie w zamkniętym ośrodku pod nadzorem, np. w szpitalu psychiatrycznym, ośrodku dla uchodźców

determinant ˌdɛtɛrˈmʲĩnãnt n
determinant
czynnik mający decydujący wpływ

determinizm n
determinisme
(filozofia, filozoficzny) teoria przyczynowo-skutkowa zakładająca, że ciąg określonych zdarzeń nieuchronnie prowadzi do danego skutku, rezultatu

detonować v
detonere
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać dźwięki nieczysto
rozrywać się z hukiem; ulegać eksplozji

dewaluacja ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
devaluering
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty;
(książkowy) obniżenie (się) wartości lub znaczenia czegoś

dewaluować ˌdɛvaluˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
devaluere
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowo obniżać kurs danej waluty

dewiza n
motto
zasada postępowania, którą ktoś wyznaje

dewocja dɛˈvɔʦ̑ʲja n
trangsynthet
gorliwe spełnianie praktyk religijnych na pokaz przy jednoczesnym zaniedbaniu duchowości wewnętrznej;

dewon ˈdɛvɔ̃n n
Devon
(geologia, geologiczny) czwarty okres geologiczny ery paleozoicznej;

dewoński dɛˈvɔ̃j̃sʲci adj
devonisk
(geologia, geologiczny) dotyczący dewonu, występujący, powstały w dewonie

dezawuować ˌdɛzavuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
fornekte
umniejszać wartość czegoś lub czyjeś zasługi

dezerter n
desertør
(wojskowość, wojskowy) mężczyzna dokonujący dezercji – ucieczki z wojska

dezinformacja n
desinformasjon
wprowadzenie kogoś w błąd przez podanie mylących lub fałszywych informacji;

dezynfekować ˌdɛzɨ̃nfɛˈkɔvaʨ̑ v
desinfisere
dokonywać dezynfekcji

diabelski dʲjaˈbɛlsʲci adj
djevelsk
związany z diabłem, dotyczący diabła

diabelski młyn dʲjaˈbɛlsʲci ˈmwɨ̃n n
pariserhjul
rodzaj karuzeli mającej postać wielkiego koła obracającego się w płaszczyźnie pionowej

diabetyk dʲjaˈbɛtɨk n
diabetiker
(medycyna, medyczny) osoba chora na cukrzycę

diabeł ˈdʲjabɛw n
djevel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;

diadem ˈdʲjadɛ̃m n
diadem
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;

diagnoza dʲjaˈɡnɔza n
diagnose
(medycyna, medyczny) rozpoznanie choroby
określenie stanu rzeczy lub zjawiska na podstawie dogłębnej analizy

diagnozować ˌdʲjaɡnɔˈzɔvaʨ̑ v
diagnostisere
wystawiać diagnozę, rozpoznawać daną chorobę po przeprowadzeniu badań

diagram ˈdʲjaɡrãm n
diagram
graficzna, schematyczna ilustracja czegoś, np. struktury, idei, procesu, wartości;

diakon n
diakon
(kościelny) duchowny z najniższym stopniem święceń sakramentalnych;

dialekt ˈdʲjalɛkt n
dialekt
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;

dialektologia n
dialektologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;

dialektyczny ˌdʲjalɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
dialektal
(przestarzałe, przestarzały) charakterystyczny dla dialektu, związany z dialektem

dializa n
dialyse
metoda oczyszczania roztworów koloidalnych z elektrolitów przy użyciu błony półprzepuszczalnej.

dialog ˈdʲjalɔk n
dialog
rozmowa dwóch osób

diament ˈdʲjãmɛ̃nt n
diamant
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;

diaspora dʲjaˈspɔra n
diaspora
(książkowy) członkowie jakiegoś narodu lub wyznawcy jakiejś religii żyjący na obczyźnie lub poza miejscem tradycyjnego zamieszkania;
(książkowy) rozproszenie wspólnoty narodowej lub religijnej poza obszar jej bazowego zamieszkania

dichlorodifenylotrichloroetan n
DDT
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) wysokotoksyczny chemiczny związek organiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako środek owadobójczy;

diecezja dʲjɛˈʦ̑ɛzʲja n
bispedømme stift
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;

dieta ˈdʲjɛta n
diett
(medycyna, medyczny) sposób odżywiania się
(potocznie, potoczny) odchudzanie się, niskokaloryczne jedzenie

dietetyka dʲjɛˈtɛtɨka n
ernæring
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;

dingo ˈdʲĩŋɡɔ n
dingo
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;

dinozaur dʲĩˈnɔzawr n
dinosaurus dinosaur
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;

dioda ˈdʲjɔda n
diode
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;

dioptryka n
dioptrikk
(fizyka, fizyczny) dział optyki zajmujący się badaniami zjawisk załamywania światła;

diuna ˈdʲjũna n
dyne
ruchoma wydma na wybrzeżu morskim powstała przez nawiewanie piasku

dla dla preposition
til
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ interrogativePronoun
hvorfor
…używany w zdaniach, w których pytający pyta o przyczynę lub cel jakiejś czynności

dlaczego dlaˈʧ̑ɛɡɔ pronoun
hvorfor
…używany w zdaniach podrzędnych określających przyczynę lub cel czynności

dlatego dlaˈtɛɡɔ conjunction
altså
…używany w budowie podrzędnego zdania przyczynowego
derfor
…używany w budowie współrzędnego zdania wynikowego

dmuchany zamek n
hoppeslott
mobilne miejsce do zabawy dla dzieci wykonane z nadmuchiwanych elementów i trampolin do skakania

dmuchawiec dmuˈxavʲjɛʦ̑ n
hesteblomst
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) przekwitnięty kwiat mniszka lekarskiego

dmuchać ˈdmuxaʨ̑ v
blåse
wypuszczać powietrze z ust
bykse
(wulgarnie, wulgaryzm) o mężczyźnie: odbywać stosunek płciowy z kobietą

dno dnɔ n
bunn
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o czymś bezwartościowym lub bardzo brzydkim
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o kimś, kto wykazuje kompletną ignorancję w jakiejś dziedzinie lub o kimś bezwartościowym moralnie
(przenośnie, przenośnia), największa intensywność jakiegoś negatywnego zjawiska
wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu

do dɔ preposition
til
…określający końcowy punkt w przestrzeni
…określający końcowy punkt w czasie
…określający maksymalną wartość

do góry adv
opp
w kierunku pionowym do ziemi, ponad powierzchnię

do góry nogami dɔ‿ˈɡurɨ nɔˈɡãmʲi adv
opp ned
dnem, spodnią częścią w kierunku góry, obrócony o 180 stopni w osi równoległej do podstawy

do kitu dɔ‿ˈcitu adj
bedriten
(potocznie, potoczny) beznadziejny, nienadający się

do niczego ˌdɔ‿ɲiˈʧ̑ɛɡɔ adj
bedriten
tandetny, kiepski, marny, lichy, nie nadający się do użytku, nie spełniający oczekiwanej funkcji

do roboty interjection
la oss gå
ponaglenie rozmówcy, aby przystąpił do wykonywania swoich obowiązków

do trzech razy sztuka dɔ‿ˈṭʃɛx ˈrazɨ ˈʃtuka proverb
alle gode ting er tre
trzecia próba czegoś będzie zapewne udana, za trzecim razem może się wreszcie powieść

do tyłu adv
bakover
w kierunku tylnym, odwrotnym do poprzedniego lub właściwego
rygge
ku przeszłości, do tego co było

do widzenia ˌdɔ‿vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
hei
uprzejmy zwrot używany do pożegnania się z kimś

doba ˈdɔba n
døgn
(jednostka miary) jednostka czasu równa czasowi obrotu Ziemi wokół własnej osi (24 godziny)

dobosz ˈdɔbɔʃ n
trommeslager
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej;

dobra ˈdɔbra interjection
alt i orden
(potocznie, potoczny) zgoda, przyzwolenie

dobra ˈdɔbra n
gods
(ekonomia, ekonomiczny) ogół środków, które mogą być wykorzystane, bezpośrednio lub pośrednio, do zaspokojenia potrzeb ludzkich;
tomt
(potocznie, potoczny) duży majątek ziemski

dobranoc dɔˈbrãnɔʦ̑ interjection
god natt
pożegnanie używane wieczorem, kiedy chcemy komuś życzyć dobrej, spokojnej nocy

dobro ˈdɔbrɔ n
flink
czyjaś korzyść, zysk
gods
jedna z dwóch podstawowych wartości moralnych, przeciwieństwo zła;
rzecz mająca wartość

dobrobyt dɔˈbrɔbɨt n
velferd
dobre warunki materialne

dobrostan n
velferd
subiektywnie odczuwany stan zadowolenia ze swojego stanu fizycznego i psychicznego w połączeniu poczuciem bezpieczeństwa

dobrowolnie ˌdɔbrɔˈvɔlʲɲɛ adv
frivillig
w sposób dobrowolny, pozbawiony przymusu; z własnej woli

dobrowolny ˌdɔbrɔˈvɔlnɨ adj
frivillig
wynikający z własnej woli, działający bez przymusu

dobroć ˈdɔbrɔʨ̑ n
godheit
cecha postępowania odznaczająca się życzliwością

dobry ˈdɔbrɨ adj
god flink
miły, uczynny, usłużny, szlachetny

dobry wieczór ˈdɔbrɨ ˈvʲjɛʧ̑ur interjection
god aften god kveld
uprzejme powitanie używane wieczorem

dobrze ˈdɔbʒɛ adv
bra
przyjemnie
uczciwie
w należyty sposób
z korzyścią

dobrze ˈdɔbʒɛ interjection
bra
wyrażenie zgody

dobrze wychowany adj
beleven
taki, który na skutek wychowania zachowuje się grzecznie

dobudówka n
tillegg
(budownictwo) dobudowana część budynku

dobytek dɔˈbɨtɛk n
eiendom
wszystko, co się posiada

doceniać dɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑ v
verdsette
dostrzegać wartość kogoś lub czegoś; cenić coś wysoko

dochód ˈdɔxut n
inntekt
(księgowość) suma wpływów (przychodów) pomniejszona o koszty ich uzyskania;

dociekać v
grave
(podniośle) badając coś, starać się dotrzeć do sedna sprawy; dochodzić prawdy

docierać dɔˈʨ̑ɛraʨ̑ v
rekke
dostawać się, dochodzić dokądś lub do kogoś z trudem

doczesny dɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
kjedelig
przemijający, związany z życiem ziemskim, bez większego znaczenia w perspektywie wiecznego życia

dodatek dɔˈdatɛk n
tillegg
coś dodanego, dodatkowego

dodatkowo adv
enda
w sposób dodany do czegoś

dodatkowy ˌdɔdatˈkɔvɨ adj
ekstra
dodany do istniejącej wcześniej reszty

dodawanie ˌdɔdaˈvãɲɛ n
tillegg
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus);
(matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1)
(rzeczownik odczasownikowy) od dodawać

dodawać dɔˈdavaʨ̑ v
addere
(matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować
dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość
dopowiadać coś, uzupełniać wypowiedź dodatkowymi zwrotami; nadmienić

dodać ˈdɔdaʨ̑ conjunction
og
(matematyka, matematyczny) plus (spójnik łączący dodawane składniki)

dodać dwa do dwóch v
leggje to og to saman
skojarzyć ze sobą proste fakty i zorientować się w sytuacji

dodo ˈdɔdɔ n
dodo
(ornitologia, ornitologiczny) wymarły ptak nielot z wyspy Mauritius z gatunku Raphus cucullatus;

dogodność n
fordel
korzystna okoliczność

dogodny adj
praktisk
odpowiedni, właściwy, nadający się do czegoś, odpowiadający określonym potrzebom/wymaganiom

dogłębny adj
dyp
przenikający głęboko, przez wiele warstw

doić ˈdɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
melke
(zootechnika, zootechniczny) pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy lub innego zwierzęcia hodowlanego

dojeżdżać dɔˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
innkjøring
jadąc, docierać gdzieś lub zbliżać się do kogoś, czegoś

dojrzały dɔjˈʒawɨ adj
moden voksen
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju
taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny

dojrzewać dɔjˈʒɛvaʨ̑ v
moden
osiągać pełnię rozwoju; osiągać dojrzałość, dorosłość

dojrzeć v
identifisere
zobaczyć coś niewyraźnego
moden
osiągnąć dojrzałość, pełnię rozwoju lub jakości

dojść dɔjɕʨ̑ v
ankomme
(potocznie, potoczny) osiągnąć orgazm
pojąć coś, zrozumieć, zbadać
oppnå
osiągnąć jakąś granicę
osiągnąć pewną miarę, liczbę, wielkość
rekke
poruszając się, osiągnąć pewien cel; dotrzeć idąc

dok dɔk n
kupere
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji

doker n
bryggesjauer
(marynarka) robotnik portowy;

dokonany ˌdɔkɔ̃ˈnãnɨ adj
perfekt
(gramatyka) opisujący czynność, która się zakończyła

dokonać dɔˈkɔ̃naʨ̑ v
avslutte
zrobić coś do końca, wykonać jakąś funkcję, czynność

doktor ˈdɔktɔr n
doktor
(potocznie, potoczny) (grzecznościowy) lekarz
stopień naukowy;

doktorat n
doktorgrad
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uzyskany stopień doktora w danej dziedzinie

doktryna dɔkˈtrɨ̃na n
doktrine
podstawowe założenia i twierdzenia jakiejś dziedziny wiedzy lub ideologii

dokuczać dɔˈkuʧ̑aʨ̑ v
kluss
sprawiać przykrość, kłopoty lub ból

dokuczliwy ˌdɔkuʧ̑ˈlʲivɨ adj
mase
przykry do znoszenia, trudny do wytrzymania, dotkliwy

dokument dɔˈkũmɛ̃nt n
dokument
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś;

dokumentacja ˌdɔkũmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
dokumentasjon
zbiór dokumentów służących do uzasadnienia bądź udowodnienia czegoś

dokąd ˈdɔkɔ̃nt pronoun
hvorhen
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch
kvar
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch
når
… pytajny, służący do pytania o długość trwania jakiejś czynności

dokładnie dɔˈkwadʲɲɛ adv
akkurat
w sposób dokładny, precyzyjny, staranny; z dbałością o szczegóły

dokładny dɔˈkwadnɨ adj
nøyaktig
wykonany z dużą starannością
o człowieku: robiący coś starannie

dola ˈdɔla n
dele
(potocznie, potoczny) przypadająca komuś część zdobyczy, zarobku
lodd
(książkowy) los, czyjeś obecne położenie, stan

dolar ˈdɔlar n
dollar
(jednostka monetarna) waluta niektórych krajów świata o symbolu $;

dolegliwość ˌdɔlɛɡˈlʲivɔɕʨ̑ n
sjukdom
choroba, schorzenie, problem zdrowotny

dolewać oliwy do ognia dɔˈlɛvaʨ̑ ɔˈlʲivɨ dɔ‿ˈːɟɲa v
helle bensin på bålet
zwiększać czyjeś niezadowolenie lub rozdrażnienie, eskalować spór i potęgować negatywne emocje

dolina dɔˈlʲĩna n
dal
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;

dolnoniemiecki n
plattysk
(językoznawstwo, językoznawczy) język dolnoniemiecki;

dolny ˈdɔlnɨ adj
lav
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski dźwięk
strømpe
(geografia, geograficzny) będący bliżej ujścia rzeki

dom dɔ̃m ˈdɔmɨ n
hus
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny
pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym
(heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia

dom dziecka ˈdɔ̃mʲ ˈʥ̑ɛʦ̑ka n
barnehjem
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;

dom publiczny ˈdɔ̃m puˈblʲiʧ̑nɨ n
bordell
dom, w którym jest uprawiana prostytucja;

dom starców ˈdɔ̃m ˈstarʦ̑uf n
aldersheim
zakład, w którym mieszkają osoby stare i pozbawione opieki rodziny

dom towarowy n
varemagasin
(handel, handlowy) wielobranżowy i wielkopowierzchniowy sklep;

domagać się dɔ̃ˈmaɡaʨ̑‿ɕɛ v
bruke
potrzebować
krav
wymagać, potrzebować, żądać, chcieć coś dla siebie

domator n
mann
osoba dużo przebywająca w domu, lubiąca życie rodzinne

domek dla ptaków n
fuglekasse
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) niewielka konstrukcja w kształcie budki z otworem, w której ptak może bezpiecznie założyć gniazdo

domek z kart ˈdɔ̃mɛk ˈs‿kart n
korthus
(przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe
budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki

domena dɔ̃ˈmɛ̃na n
definisjonsområde
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna wyższa od królestwa;
charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność
domene
(fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek;
(informatyka, informatyczny) część adresu w internecie;

domena publiczna dɔ̃ˈmɛ̃na puˈblʲiʧ̑na n
offentlig eiendom
ogół twórczości, która może być wykorzystana przez wszystkich w dowolnym celu ze względu na zrzeczenie się lub wygaśnięcia praw autorskich;

domieszka n
dope
niewielka ilość czegoś w czymś innym, drobny składnik jakiejś całości
tinktur
coś, co nieco zmienia znaczenie, powoduje niewielką acz wtórnie zauważalną różnicę

dominanta n
mote
(statystyka, statystyczny) najczęściej występująca wartość danej cechy statystycznej;

domino dɔ̃ˈmʲĩnɔ n
knulle
kamień do gry w domino (1.1)

domniemany ˌdɔ̃mʲɲɛ̃ˈmãnɨ adj
antatt
oparty na przypuszczeniu

domowy dɔ̃ˈmɔvɨ adj
hjemlig
związany z domem, dotyczący domu

domysł n
formodning
przypuszczenie, domniemanie

domyślać v
ane
przewidywać coś pomimo niewystarczających danych

domyślić się dɔ̃ˈmɨɕlʲiʨ̑‿ɕɛ v
gjette
aspekt dokonany od: domyślać się

donica dɔ̃ˈɲiʦ̑a n
blomsterpotte
duża doniczka, naczynie do hodowania roślin ozdobnych

doniczka dɔ̃ˈɲiʧ̑ka n
blomsterpotte
(ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;

doniosłość n
viktighet
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od: doniosły

donosić v
befri
przynosić, dostarczać do określonego miejsca
tyste
(pejoratywnie, pejoratywny) zawiadamiać o czymś władze, przełożonych

donośny dɔ̃ˈnɔɕnɨ adj
sonor
o głosie: taki, który jest głośny, niesie się daleko

donżon ˈdɔ̃n͇ʒɔ̃n n
borgtårn
(architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania;

dookoła ˌdɔːˈkɔwa adv
rundt
ze wszystkich stron punktu położonego w środku

dopamina n
dopamin
(fizjologia, fizjologiczny) neurohormon, ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego;

dopasowywać v
deilig
dobierać do siebie części, aby stanowiły właściwą całość
układać coś na czymś, aby dobrze przylegało
jevnbyrdig
zestawiać różne elementy tak, by pasowały do siebie
tilpasse
nastrajać się do kogoś lub czegoś

dopełniacz dɔˈpɛwʲɲaʧ̑ n
genitiv
(gramatyka) drugi przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: kogo? czego?;

dopełniać v
gjøre
czynić powinności, by coś zakończyć

dopierdalać ˌdɔpʲjɛrˈdalaʨ̑ v
bakterie
(wulgarnie, wulgaryzm) czepiać się, nagabywać, dręczyć o coś, robić komuś uwagi

dopiero dɔˈpʲjɛrɔ particle
bare
przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano
bare at
postawienie warunku
først
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające
riktig
dopiero co → przed chwilą, bardzo niedawno

dopiero co adv
akkurat
przed chwilą

doprawdy particle
virkelig
podkreślająca prawdziwość
wyrażająca zdziwienie

doprowadzać ˌdɔprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
bringe
powodować jakiś stan
føre
przywodzić kogoś/coś w określone miejsce

dopuszczalny ˌdɔpuʃˈʧ̑alnɨ adj
antakelig
dozwolony, tolerowany w jakiejś sytuacji pod jakimś warunkiem

dopuszczać v
tillate
uznawać coś za możliwe

dopóki dɔˈpuci conjunction
før
jeśli zdanie podrzędne jest przeczące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym zakończy się (zakończyła się) dopiero, gdy zajdzie lub zaszła sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym po usunięciu przeczenia
medan
jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne

dopływ ˈdɔpwɨf n
sideelv
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora

dorastać v
bli voksen
stawać się dorosłym; zbliżać się do pełnoletniości
dyrke
osiągać właściwy właściwy stan rozwoju

doraźny adj
ad hoc
zadowalający w danym momencie, zastosowany okolicznościowo, wynikający z potrzeby chwili

dorosły dɔˈrɔswɨ adj
voksen
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym

dorosły dɔˈrɔswɨ n
voksen
dorosła (1.1) osoba

dorozumiany adj
implisere
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, którego można się domyślić, przypuszczalny

dorożkarz dɔˈrɔʃkaʃ n
kusk
właściciel dorożki trudniący się zawodowo przewożeniem pasażerów

dorsz dɔrʃ n
torsk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus, drapieżna ryba morska;

dorywczo dɔˈrɨfʧ̑ɔ adv
ad hoc
z przerwami, okazjonalnie, od czasu do czasu

dorzecze dɔˈʒɛʧ̑ɛ n
balje
(hydrologia, hydrologiczny) obszar, z którego wszystkie wody spływają do jednej rzeki

doręczać v
befri
dostarczać do kogoś i oddawać do jego rąk; przekazywać osobiście

dosadny adj
slette
mocny, wyraźny w formie przekazu; daleki od subtelności

dosięgać v
rekke
sięgając gdzieś, dotykać lub chwytać coś
wykonując ruch, zbliżać się do kogoś lub czegoś

doskonale ˌdɔskɔ̃ˈnalɛ adv
perfekt
w pełni, całkowicie, absolutnie, perfekcyjnie
świetnie, w doskonały sposób

doskonały ˌdɔskɔ̃ˈnawɨ adj
perfekt
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć

dostarczać dɔˈstarʧ̑aʨ̑ v
bringe ut
sprawiać, że coś będzie w jakimś miejscu, zapewniać coś

dostateczny adj
nok
występujący w wystarczającym stopniu

dostatni adj
velstående
odznaczający się dostatkiem, zasobny

dostawa dɔˈstava n
leveranse
dostarczenie towaru np. do sklepu

dostawać dɔˈstavaʨ̑ v
få
stawać się (bez własnego aktywnego udziału) posiadaczem czegoś, co wcześniej miał ktoś inny

dostawca dɔˈstafʦ̑a n
leverandør
(handel, handlowy) osoba lub instytucja zajmująca się dostarczaniem towarów lub usług dla klientów

dostojnik dɔˈstɔjɲik n
dignitær
osoba piastująca wysokie funkcje, wpływowa

dostojny adj
høg
pełen godności i powagi, zasługujący na poważanie

dostosowywać v
justere
sprawiać, że coś staje się odpowiednie
tilpasse
zmieniać się tak, by być odpowiednim

dostęp ˈdɔstɛ̃mp n
tilgang
możliwość dotarcia do jakiegoś miejsca, zasobu lub osoby

dostępny dɔˈstɛ̃mpnɨ adj
tilgjengelig
(o miejscu) taki, do którego można dojść lub dotrzeć
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia

dostępować ˌdɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
forsterkning
osiągać

dosłownie dɔˈswɔvʲɲɛ adv
ordrett
w sposób ścisły; dokładnie tak, jak znaczą słowa

dotacja dɔˈtaʦ̑ʲja n
donasjon
zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności

dotrzymywać v
borgtårn
spełniać zobowiązania
trzymać do określonego czasu

dotychczas dɔˈtɨxʧ̑as adv
hittil
(książkowy) do tego momentu, do chwili obecnej

dotychczasowy adj
aktuell
taki jaki był dotychczas

dotyczyć dɔˈtɨʧ̑ɨʨ̑ v
gjelde
mieć z czymś związek, odnosić się do czegoś

dotyczący adj
relativ
mający bezpośrednie powiązanie

dotyk ˈdɔtɨk n
berøre
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;

dotykalny adj
følbar
taki, którego można dotknąć

dotykać dɔˈtɨkaʨ̑ v
berøre
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego
(przenośnie, przenośnia) poruszać jakieś zagadnienie w rozmowie
fornærme
(przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość, urażać kogoś

dotąd ˈdɔtɔ̃nt conjunction
medan
w wyrażeniu: dotąd… aż… komunikuje, że część zdania przed „aż” jest ograniczona od strony przyszłości przez zdarzenie opisane po „aż”
w wyrażeniu: dotąd… dopóki/póki… komunikuje, że część zdania przed „dopóki”/„póki” jest ograniczona od strony przyszłości przez zakończenie stanu lub czynności opisanej po „dopóki”/„póki”

dotąd ˈdɔtɔ̃nt pronoun
hittil
… wyrażający granicę czasową: aż do teraz, dotychczas

dowcip ˈdɔfʲʨ̑ip n
vits
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

dowcipny adj
gøy
pełen dowcipu
vittig
umiejący mówić i pisać żartobliwie i z humorem, lubiący żarty i dowcipy

dowiadywać się v
finne ut
uzyskiwać informację
be om
domagać się informacji usilnie pytając o coś

dowiedzieć się dɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑‿ɕɛ v
finne ut
uzyskać nową informację

dowodzić dɔˈvɔʥ̑iʨ̑ v
bly
kierować i wydawać rozkazy swojej grupie
bevise
przeprowadzać dowód

dowolny dɔˈvɔlnɨ adj
alle
każdy
befri
zależny tylko od własnego wyboru, nieograniczony zewnętrznymi nakazami i zakazami, swobodny

dowód ˈdɔvut n
bevis
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)

dowód osobisty ˈdɔvut ˌɔsɔˈbʲistɨ n
identitetskort
(administracja) dokument identyfikujący osobę oraz poświadczający jej obywatelstwo;

dowódca dɔˈvutʦ̑a n
hode
(wojskowość, wojskowy) osoba kierująca grupą wojskowych;

dowództwo n
stab
zespół dowódców; dowódca wraz ze sztabem

doznawać dɔˈznavaʨ̑ v
erfare
odczuwać, doświadczać na własnej skórze

doznać ˈdɔznaʨ̑ v
forverre
odczuć, poczuć, przeżyć coś, doświadczyć czegoś

dozorca dɔˈzɔrʦ̑a n
keeper
osoba opiekująca się budynkiem mieszkalnym, utrzymująca czystość w nim i wokół niego
ktoś pilnujący czegoś lub kogoś

dozymetr dɔˈzɨmɛtr n
dosimeter
(metrologia, metrologiczny) urządzenie do pomiaru dawek promieniowania jonizującego lub aktywności promieniotwórczej preparatów;

dołek ˈdɔwɛk n
innrykk
nieznaczne wgłębienie w ciele człowieka

dołączać v
vedlegge
uzupełniać o coś

dołączyć dɔˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
addere
dodać, połączyć z większą całością

doświadczać v
erfare
doznawać czegoś

doświadczenie ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
erfaring
ogół zdobytych wiadomości i umiejętności

doświadczony ˌdɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
erfaren
mający doświadczenie

dość dɔɕʨ̑ indefiniteCardinalNumeral
elskverdig
w pewnym stopniu; w sposób wystarczający, w miarę

dość dɔɕʨ̑ interjection
fyllestgjørende
wykrzyknienie oznaczające zakaz, stanowczą prośbę o zaprzestanie jakiegoś działania

dożywotni ˌdɔʒɨˈvɔtʲɲi adj
livslang
taki, który potrwa do końca czyjegoś życia

dożywotnio adv
livslang
do końca życia

drabina draˈbʲĩna n
stige
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;

drabinka draˈbʲĩnka n
trappe
w go: sposób łapania grupy kamieni polegający na stawianiu ich przy każdym kolejnym ruchu w atari;

dragon ˈdraɡɔ̃n n
dragon
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny

dramat ˈdrãmat n
drama
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;

dramaturg drãˈmaturk n
dramaturg
pisarz tworzący dramaty przeznaczone do wystawienia na scenie

dramaturgiczny adj
dramaturgisk
związany z dramaturgią, dotyczący dramaturgii

dramatyczny adj
dramatisk
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego
(przenośnie, przenośnia) pełen napięcia, ciężki, poruszający

drapacz chmur ˈdrapaʧ̑ ˈxmur n
skyskraper
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) bardzo wysoki budynek

drapać ˈdrapaʨ̑ v
skrape
przeciągać po czymś paznokciami lub pazurami

drapieżca n
rovdyr
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar
osoba lub kraj napadający

drapieżnik draˈpʲjɛʒʲɲik n
rovdyr
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar

drastyczny adj
drastisk
o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny
pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności

drań drãɲ n
rotte
(pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna podły, niegodziwy, zły, nikczemny

drażnić ˈdraʒʲɲiʨ̑ v
irritere
irytować, denerwować kogoś; działać komuś na nerwy
podrażniać, wywoływać podrażnienie (np. skóry)

drelich ˈdrɛlʲix n
terpe
(włókiennictwo) mocna tkanina używana do produkcji odzieży roboczej i pokrowców

drenaż mózgów n
hjerneflukt
(socjologia, socjologiczny) (ekonomia, ekonomiczny) ujemny bilans przepływu osób wysoko wykształconych; zjawisko podejmowania pracy w krajach lepiej uprzemysłowionych przez osoby wysoko wykształcone;

dressing ˈdrɛsʲĩŋk n
dressing
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zimny sos do sałatek i surówek, zwykle na bazie oliwy

dreszcz drɛʃʧ̑ n
avkjøle
(fizjologia, fizjologiczny) odczucie zimna wraz z drżeniem ciała wywołane silną emocją lub chorobą;

drewniak ˈdrɛvʲɲak n
tresko
(obuwnictwo, obuwniczy) but (zwykle klapek) z drewna lub na grubej drewnianej podeszwie

drewniany drɛvʲˈɲãnɨ adj
tre-
wykonany z drewna
døv
(przenośnie, przenośnia) o ludzkim głosie: drętwy, oschły, nieprzyjemny, bez wyrazu

drewno ˈdrɛvnɔ n
tre ved
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;

drgać drɡaʨ̑ v
handhilse
wykonywać szybkie, ledwo widoczne ruchy
vibrere
(fizyka, fizyczny) wykonywać ruchy oscylacyjne

drink drʲĩŋk n
drikke
(spożywczy) napój złożony z kilku wymieszanych ze sobą alkoholi, alkoholu z sokiem, wodą itp.

drobiazg ˈdrɔbʲjask interjection
ikke noe problem
nie ma problemu!

drobiazgowy adj
omhyggelig
przesadnie dokładny, skrupulatny

drobne ˈdrɔbnɛ n
penger
(potocznie, potoczny) pieniądze o niewielkim nominale, monety

drobnostka drɔbˈnɔstka n
ingenting
coś nieistotnego, coś co nie ma dużego znaczenia

drobny ˈdrɔbnɨ adj
liten
taki, którego budowa jest delikatna, słabo rozwinięta; taki, który ma niewielkie rozmiary, objętość
taki, który prowadzi działalność przedsiębiorczą na małą skalę; jest realizowany w niewielkim zakresie

droga ˈdrɔɡa n
vei
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt;
sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie)

droga ekspresowa ˈdrɔɡa ˌɛksprɛˈsɔva n
motortrafikkvei
droga dwu- lub jednojezdniowa przeznaczona do szybkiej jazdy, o ograniczonej dostępności;

droga krzyżowa ˈdrɔɡa kʃɨˈʒɔva n
korsvei
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;

drogi ˈdrɔɟi adj
dyr kostbar
posiadający wysoką cenę

drogowskaz drɔˈɡɔfskas n
trafikkskilt
tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży;

dromader drɔ̃ˈmadɛr n
dromedar
(zoologia, zoologiczny) wielbłąd jednogarbny;

dron drɔ̃n n
drone
bezzałogowy aparat latający do zastosowań cywilnych lub militarnych

dront dodo n
dodo
(ornitologia, ornitologiczny) Raphus cucullatus Linnaeus, wymarły gatunek dużego ptaka z rodziny gołębiowatych;

drop drɔp n
stortrappe
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;

drops n
slippe
(spożywczy) cukierek w kształcie płaskiego walca

drozd drɔst n
trost
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;

drożdże ˈdrɔʒʤ̑ɛ n
gjær
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie
(mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;

druciarz n
kjeleflikker
(dawniej, dawny) wędrowny rzemieślnik łatający garnki drutem

druga wojna światowa ˈdruɡa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
Andre verdenskrig
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1939-1945;

drugi ˈdruɟi adj
andre
zajmujący ostatnie miejsce w dwuelementowym zbiorze o określonej kolejności elementów

drugie danie n
hovedrett
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w Polsce główne danie obiadowe, podawane po zupie

drugie śniadanie ˈdruɟjɛ ɕɲaˈdãɲɛ n
lunsj
lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem;

drugoplanowy adj
uvesentlig
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odgrywający mniej istotną rolę
mniej ważny

drugorzędny adj
dårlig
mniej wartościowy
subsidiær
mniej ważny, niższej kategorii

druid ˈdru<sup>j</sup>it n
druide
(historia, historyczny, historycznie) starożytny kapłan celtycki;

druk druk n
trykk
(drukarstwo, drukarski) proces drukowania

drukarka druˈkarka n
skriver
urządzenie służące do drukowania

drukarka laserowa n
laserskriver
(informatyka, informatyczny) rodzaj drukarki wykorzystującej w procesie drukowania laser, uzyskująca wydruk poprzez umieszczenie na papierze cząstek tonera;

drukarnia druˈkarʲɲa n
trykkeri
zakład zajmujący się produkcją druków; miejsce, w którym się drukuje

drukarski druˈkarsʲci adj
opplag
odnoszący się do druku, drukarni, drukarza albo drukowania

drukarstwo n
opplag
(technologia, technika, techniczny) drukowanie książek, gazet itp.

drukarz ˈdrukaʃ n
trykker
człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni;

drukowanie ˌdrukɔˈvãɲɛ n
opplag
wykonywanie odbitek przy pomocy prasy drukarskiej albo drukarki

drukowany adj
avtrykk
o piśmie: wyglądem naśladujący drukowane (1.1) książki (proste, niepochyłe i niepołączone litery, zazwyczaj tylko wersaliki)

drukować druˈkɔvaʨ̑ v
trykke
dawać coś do druku, publikować
robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce

drumla ˈdrũmla n
munnharpe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;

drut drut n
bektråd
(technologia, technika, techniczny) długi, cienki i elastyczny element metalowy;
ledning
(potocznie, potoczny) przewód elektryczny, zwłaszcza gdy mało elastyczny
pinne
(rękodzieło, rękodzielniczy) przyrząd do robótek ręcznych;

drut kolczasty ˈdrut kɔlˈʧ̑astɨ n
piggtråd
materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;

drużyna druˈʒɨ̃na n
mannskap
zorganizowana grupa stworzona do wypełniania określonego obowiązku, wykonywania określonego zadania

drwa n
ved
porąbane kawałki drewna, np. na opał

drwina ˈdrvʲĩna n
hån
wyśmianie w sposób dotkliwy czyichś poglądów, zachowań lub obyczajów, z reguły mające na celu pogardzenie kimś i wywyższenie się ponad niego

dryblować drɨˈblɔvaʨ̑ v
drible
(sport, sportowy) poruszać się w sposób mający na celu zmylenie i ominięcie przeciwnika

dryf drɨf n
daffe
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znoszenie jednostki pływającej z kursu pod wpływem wiatru;

dryfować v
daffe
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poddawać się działaniu fal, prądów lub wiatru, unosząc się na wodzie

dryl drɨl n
terpe
(zoologia, zoologiczny) Mandrillus leucophaeus, gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych;

drylować drɨˈlɔvaʨ̑ v
steinaktig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pozbawiać owoce pestek

drzazga ˈḍʒazɡa n
flis
niewielki, ostry odłamek jakiegoś materiału (drewna, metalu, szkła itp.)

drzemać ˈḍʒɛ̃maʨ̑ v
sløve
lekko, czujnie spać

drzemka ˈḍʒɛ̃mka n
dorme
krótki sen, przespanie się

drzemlik ˈḍʒɛ̃mlʲik n
dvergfalk
(ornitologia, ornitologiczny) Falco columbarius, gatunek sokoła, występujący w północnych częściach Eurazji i Ameryki Północnej;

drzewny adj
bom
(botanika, botaniczny) dotyczący drzewa czy drzew
tre
związany z przerobem drewna

drzewo ˈḍʒɛvɔ n
tre
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;
(matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1);
(informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca drzewo (1.2);

drzewo iglaste ˈḍʒɛvɔ iɡˈlastɛ n
bartre
(botanika, botaniczny) drzewo, którego liście mają formę igieł

drzewo oliwne n
oliven
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych o jadalnych owocach dających oliwę oraz którego drewno jest cenione ze względu na stopień twardości i szlachetny wygląd;

drzeworyt n
tresnitt
(sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;

drzeworytnik n
hare
(sztuka) artysta zajmujący się drzeworytnictwem

drzeć ḍʒɛʨ̑ v
tårer
rwać na części, strzępy

drzwi ḍʒvʲi n
dør
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór
zakrycie na podobieństwo drzwi (1.1) każdego otworu, przez który można wejść lub coś wkładać

drób drup n
fjærkre
(zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.)

drąg drɔ̃ŋk n
stav
długi i gruby kij

drążek ˈdrɔ̃w̃ʒɛk n
svingstang
(sport, sportowy) przyrząd do ćwiczeń muskulatury w formie pręta do podciągania się;

dręczyciel drɛ̃n͇ˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
torturist
osoba, która kogoś dręczy, zamęcza, znęca się

dręczyć ˈdrɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
pine
męczyć, nękać; sprawiać komuś dyskomfort, ból fizyczny lub psychiczny

drżeć drʒɛʨ̑ v
skjelve
trząść się, drgać, dygotać

dubbing ˈdabʲĩŋk n
versjonering
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;

dubeltówka ˌdubɛlˈtufka n
børse
(łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych – w pionie lub poziomie – lufach;

dublon n
dublon
(numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta używana w Hiszpanii m.in. w latach 1537–1817;

dubn dupn̥ n
dubnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Db i liczbie atomowej 105;

duch dux n
bry
umysł, myśli ludzkie
sinn
dusza ludzka
spøkelse
niematerialna postać, często obdarzona nienaturalną siłą lub zdolnościami;
(staropolski) odwaga

duchowieństwo n
kleresi
(kościelny) ogół duchownych danego kościoła lub wspólnoty religijnej, stan duchowny;

duchowny duˈxɔvnɨ n
prest
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba sprawująca posługę duchową, religijną

duchowy duˈxɔvɨ adj
spirituell
odnoszący się do sfery ducha i duchowości

dudek ˈdudɛk n
hærfugl
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;

duet ˈdu<sup>w</sup>ɛt n
duo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny złożony z dwóch osób

dukat ˈdukat n
dukat
(historia, historyczny, historycznie) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;

dulka ˈdulka n
åregaffel
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;

duma ˈdũma n
duma
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek pieśni epickiej lub liryczno-epickiej wychwalającej bohaterów wojennych, rodzaj elegii;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba niższa parlamentu rosyjskiego;
stolthet
(przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1)
poczucie osobistej godności
zbyt wysokie mniemanie o sobie

dumny ˈdũmnɨ adj
forsynt
zadowolony z czegoś, mający dumę, satysfakcję z czegoś lub kogoś
stolt
pewny siebie, mający poczucie własnej godności
wyniosły, pyszny, o wygórowanym mniemaniu

dupa ˈdupa n
rasshøl
(wulgarnie, wulgaryzm) pośladki lub odbyt

dupa jasiu ˈdupa ˈjäɕu interjection
bull
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, ironię

dupczyć ˈdupʧ̑ɨʨ̑ v
drit
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

dupek ˈdupɛk n
rasshøl
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności
jekke
(grubiański, grubiańsko) walet w kartach

duperele ˌdupɛˈrɛlɛ n
nips
(pospolicie) nieprzydatne przedmioty

duplikat n
kopi
kopia

dur dur n
dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj skali muzycznej;
tyfus
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna;

dur rzekomy n
paratyfoidfeber
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez jeden z serotypów bakterii Salmonella enterica, przebiegająca podobnie do duru brzusznego, lecz łagodniej;

duraluminium n
duralumin
(technologia, technika, techniczny) stop aluminium z miedzią, manganem i magnezem;

dureń ˈdurɛ̃ɲ n
dust
(potocznie, potoczny) człowiek mało inteligentny
(potocznie, potoczny) obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny
rodzaj niehazardowej gry karcianej;

durian ˈdurʲjãn n
durian
(botanika, botaniczny) drzewo z rodziny wełniakowatych;
(spożywczy) owoc duriana (1.1)

durny ˈdurnɨ adj
tåpelig
(grubiański, grubiańsko) mało inteligentny, głupi; naiwny, mało rozsądny

durowy adj
dur
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem

durszlak ˈdurʃlak n
dørslag
(gastronomia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) dziurkowana miska do odcedzania

dusić ˈduɕiʨ̑ v
kvele
tamować oddychanie, zaciskając gardło lub usta i nos
redusert
podrażniać drogi oddechowe
kvele
ginąć z braku powietrza

dusza ˈduʃa n
sjel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;
(przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba

duszpasterz n
fader
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny, któremu powierzono obowiązki względem grupy wiernych

duński ˈdũj̃sʲci adj
dansk
odnoszący się do Danii lub Duńczyków

duński ˈdũj̃sʲci n
dansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Danii;

duża litera ˈduʒa lʲiˈtɛra n
stor
(językoznawstwo, językoznawczy) litera pisana tak, jak na początku zdania albo nazwiska

dużo ˈduʒɔ indefiniteCardinalNumeral
mange
w wielkiej ilości

duży ˈduʒɨ adj
stor
mający znaczne, wielkie rozmiary

duży pokój ˈduʒɨ ˈpɔkuj n
stuen
zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon

dwa dva ordinalAdjective
to
liczba 2

dwa ognie ˈdva ˈɔɟɲɛ idiom
kanonball
(sport, sportowy) gra zespołowa polegająca na zbijaniu piłką przez matkę i jej drużynę członków przeciwnej drużyny;

dworski ˈdvɔrsʲci adj
domstol
dotyczący dworu królewskiego, książęcego lub arystokratycznego

dworzec ˈdvɔʒɛʦ̑ n
stasjon
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);

dworzec autobusowy n
busstasjon
(transport, transportowy) miejsce odprawy pasażerów autobusów

dwubiegunowy ˌdvubʲjɛɡũˈnɔvɨ adj
bipolar
taki, który ma dwa bieguny

dwucyfrowy ˌdvuʦ̑ɨfˈrɔvɨ adj
tosifret
składający się z dwóch cyfr

dwudziestopięciolatek ˌdvuʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
tjuefemåring
mężczyzna mający dwadzieścia pięć lat

dwudziestopięcioletni ˌdvuʥ̑ɛstɔpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
tjuefemårig
mający dwadzieścia pięć lat
trwający dwadzieścia pięć lat

dwudziestościan n
ikosaeder
(geometria) wielościan o dwudziestu ścianach

dwujęzyczny ˌdvujɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
tospråklig
o człowieku: mówiący w dwóch językach
napisany w dwóch językach
zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami

dwukierunkowy ˌdvucɛrũŋˈkɔvɨ adj
bidireksjonal
działający, odbywający się w dwóch kierunkach, mający dwa kierunki

dwukropek dvuˈkrɔpɛk n
kolon
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć

dwuletni dvuˈlɛtʲɲi adj
toårig
mający dwa lata
trwający dwa lata

dwumasztowy ˌdvũmaˈʃtɔvɨ adj
tomastet
o żaglowcu: mający dwa maszty

dwunastokąt n
dodekagon
(geometria) wielokąt o dwunastu bokach

dwunastościan n
dodekaeder
(geometria) wielościan o dwunastu ścianach

dwupłat ˈdvupwat n
biplan
(lotnictwo, lotniczy) samolot o dwóch płatach nośnych;

dwuskrzydły adj
ovinger
mający dwa skrzydła

dwutlenek azotu n
nitrogendioksid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków azotu, silnie toksyczny gaz o ostrym zapachu;

dwutlenek siarki n
svoveldioksid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków siarki, bezbarwny gaz o ostrym i duszącym zapachu;

dwutlenek węgla dvuˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
karbondioksid
(chemia, chemiczny) CO2, związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;

dwuznaczny dvuˈznaʧ̑nɨ adj
tvetydig
zawierający dwa znaczenia, możliwy do interpretowania na dwa różne sposoby

dwójka ˈdvujka n
to
nazwa cyfry 2

dwór dvur n
domstol
siedziba władcy
herregård
majątek ziemski z dworem (1.3) i innymi zabudowaniami
riddergods
(architektura, architektoniczny) duży dom mieszkalny, siedziba dawnego ziemiaństwa

dydaktyczny ˌdɨdakˈtɨʧ̑nɨ adj
didaktisk
wykonany w celu pouczania
związany z dydaktyką

dydaktyka dɨˈdaktɨka n
didaktikk
(pedagogika, pedagogiczny) nauka o sposobach uczenia
lære
(środowiskowy) wykładanie, godziny pracownika naukowego spędzone na wykładaniu

dydelf n
pungrotte
(zoologia, zoologiczny) Didelphis Linnaeus, ogoniasty ssak ze spiczastym pyskiem i krótkimi kończynami, z podrodziny dydelfów, występujący w Ameryce;

dyfuzja dɨˈfuzʲja n
diffusjon
(fizyka, fizyczny) proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w materialnym ośrodku – gazie, cieczy, ciele stałym lub plazmie;

dygotać v
skjelve
ulegać powtarzającym się wstrząsom o dużej częstotliwości

dyktator dɨkˈtatɔr n
diktator
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje wyłączną, nieograniczoną i nadzwyczajną władzę

dyktatura n
diktatur
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;

dylemat n
dilemma
sytuacja wymagająca trudnego wyboru

dyletant dɨˈlɛtãnt n
dillettant
człowiek zajmujący się jakąś dziedziną, nie znając się na niej, bez odpowiedniego przygotowania

dyliżans dɨˈlʲiʒãw̃s n
diligense
czterokołowy, kryty pojazd konny przewozowy;

dym dɨ̃m n
røyk
produkty spalania zawieszone w powietrzu

dymek ˈdɨ̃mɛk n
blære
(potocznie, potoczny) w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi
tegneserie
(zdrobniale) od (zobacz) dym

dymić ˈdɨ̃mʲiʨ̑ v
røyke
wydzielać dym
ryke
wydzielać dym

dymorfizm n
dimorfisme
(biologia, biologiczny) występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.;

dymówka dɨ̃ˈmufka n
låvesvale
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo rustica, jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;

dynamit dɨ̃ˈnãmʲit n
dynamitt
materiał wybuchowy otrzymywany z mieszanki nitrogliceryny i ziemi okrzemkowej;

dynastia dɨ̃ˈnastʲja n
dynasti
ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii

dynia ˈdɨ̃ɲa n
gresskar
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)

dynks dɨ̃ŋks n
dippedutt
(regionalizm, regionalny) przedmiot o nazwie, której mówiący nie potrafi określić

dyplomacja n
diplomati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi
(przenośnie, przenośnia) umiejętność osiągania celu w trudnych warunkach relacji, bez urażania innych

dyplomata ˌdɨplɔ̃ˈmata n
diplomat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa

dyplomatyczny ˌdɨplɔ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
diplomatisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z dyplomacją lub dyplomatą
(przenośnie, przenośnia) wyrażony z taktem, pomyślnie dla obu stron

dyrektor dɨˈrɛktɔr n
første
osoba zarządzająca jakąś instytucją

dyrektorka ˌdɨrɛkˈtɔrka n
første
forma żeńska od: dyrektor

dyrygent dɨˈrɨɡɛ̃nt n
dirigent
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek, który lubi rozkazywać ludziom

dyscyplina ˌdɨsʦ̑ɨˈplʲĩna n
disiplinere
dział nauki, techniki itp.
rodzaj uprawianego sportu
rygorystyczne zasady postępowania

dysertacja ˌdɨsɛrˈtaʦ̑ʲja n
avhandling
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego

dysforia dɨsˈfɔrʲja n
dysfori
(psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;

dysfunkcyjny adj
dysfunksjonell
charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo

dyshonor n
skam
(książkowy) ujma dla honoru

dysk dɨsk n
oppvask
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1)

dysk twardy ˈdɨsk ˈtfardɨ n
platelager
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;

dyskografia n
diskografi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zbiór nagrań muzycznych danego artysty; dorobek płytowy wykonawcy

dyskoteka ˌdɨskɔˈtɛka n
disko
zabawa młodzieżowa, na której się tańczy przy muzyce
diskotek
(przestarzałe, przestarzały) płytoteka
lokal, w którym się odbywają dyskoteki (1.1);

dyskrecja n
diskresjon
zdolność zachowywania tajemnic

dyskretny dɨsˈkrɛtnɨ adj
diskret
(matematyka, matematyczny) przyjmujący wartości z przeliczalnego zbioru
ikke/lite påtrengende
taki, który nie rzuca się w oczy

dyskryminacja ˌdɨskrɨ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
diskriminering
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

dyskryminować v
diskriminere
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.

dyskurs n
diskurs
dyskusja, wymiana zdań

dyskusja dɨsˈkusʲja n
diskusjon
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;

dyskusyjny ˌdɨskuˈsɨjnɨ adj
diskutabel
budzący dyskusje, spory

dyskutować ˌdɨskuˈtɔvaʨ̑ v
diskutere
prowadzić dyskusję

dyskwalifikacja n
diskvalifisering
(sport, sportowy) pozbawienie kogoś prawa udziału w dalszych etapach rywalizacji ze względu na naruszenie zasad

dysleksja dɨsˈlɛksʲja n
dysleksi ordblindhet
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;

dyslektyczny adj
dyslektisk
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) dotyczący dysleksji lub dyslektyka

dysmorfofobia n
dysmorfofobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwe, lękowe przekonanie o własnej szpetocie;

dyspensa dɨsˈpɛ̃w̃sa n
dispensasjon
(kościelny) zwolnienie od przepisów prawa kościelnego;

dysponować ˌdɨspɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
har hat
mieć możliwość użycia czegoś

dysproz ˈdɨsprɔs n
dysprosium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Dy i liczbie atomowej 66;

dysputa dɨsˈputa n
akkedas
dyskusja na poważny temat

dystans ˈdɨstãw̃s n
distanse
(sport, sportowy) wymierzony odcinek drogi, na którym odbywają się wyścigi
odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami

dystopia dɨsˈtɔpʲja n
dystopi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;
wizja rzeczywistości przedstawiona w dystopii (1.1)

dysza ˈdɨʃa n
munnstykke
(technologia, technika, techniczny) część przewodu, w której zwiększa się energia kinetyczna płynu

dyszeć ˈdɨʃɛʨ̑ v
pese
głośno i ciężko oddychać

dyszkant n
tredoble
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wysoki głos chłopięcy;

dytyramb n
dityrambe
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) oda albo pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym, wywodząca się ze starożytnej Grecji;

dywan ˈdɨvãn n
teppe
gruba, wzorzysta tkanina, przeznaczona do przykrycia podłogi;

dywanik dɨˈvãɲik n
teppe
mały kawałek dywanu, najczęściej do położenia w łazience lub obok łóżka

dywiz ˈdɨvʲis n
bindestrek
(drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;

dyzenteria n
dysenteri
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna jelit, (zobacz) czerwonka

dyżur ˈdɨʒur n
servise
pełnienie obowiązków społecznych lub zawodowych w przedziale czasu, na określonych warunkach

dzban ʣ̑bãn n
krukke
naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;
lure
(środowiskowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba głupia, tępa;

dziabka n
hakke
(Poznań) motyka
isøks
(potocznie, potoczny) czekan (we wspinaczce)

dziad ʥ̑at n
farfar
(przestarzałe, przestarzały) (podniośle) dziadek
tigger
(pogardliwie, pogardliwy) żebrak, biedak; (zobacz) też dziad w Encyklopedii staropolskiej

dziadek ˈʥ̑adɛk n
bestefar
(potocznie, potoczny) starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku
bestefar farfar morfar
ojciec ojca
bestefar morfar farfar
ojciec matki

dziadek do orzechów ˈʥ̑adɛɡ ˌdɔ‿ːˈʒɛxuf n
nøtteknekker
ręczne narzędzie kuchenne, służące do rozłupywania skorup orzechów;

dziadek macierzysty ˈʥ̑adɛk ˌmaʨ̑ɛˈʒɨstɨ n
bestefar
(przestarzałe, przestarzały) ojciec matki

dziadek ojczysty ˈʥ̑adɛk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
bestefar
(dawniej, dawny) ojciec ojca

dziarski ˈʥ̑arsʲci adj
kjekk
(książkowy) pełen życia, energii, temperamentu

dziać ʥ̑äʨ̑ v
strikke
(włókiennictwo) robić dzianinę: ubranie, tkaninę z nitek na drutach, szydełkiem
foregå
odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się

dział ʥ̑aw n
greie
część czasopisma poświęcona określonym zagadnieniom
dziedzina, np. nauki, gospodarki itp.
tvangsinnlegge
część wystawy, sklepu poświęcona określonym zagadnieniom

działacz ˈʥ̑awaʧ̑ n
forkjemper
osoba aktywna w określonej dziedzinie życia publicznego

działalność ʥ̑aˈwalnɔɕʨ̑ n
aktivitet
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

działanie ʥ̑aˈwãɲɛ n
handling
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś
operasjon
(matematyka, matematyczny) funkcja, na ogół dwuargumentowa;

działać ˈʥ̑awaʨ̑ v
fungere
być sprawnym, funkcjonować
virke
aktywnie uczestniczyć, pracować

działka ˈʥ̑awka n
hageparsell
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (potocznie, potoczny) ogród działkowy
terreng
wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę

działo ˈʥ̑awɔ n
kanon
(wojskowość, wojskowy) broń palna dużego kalibru, która miotająca pociski na znaczne odległości;

dziczyzna ʥ̑iˈʧ̑ɨzna n
vilt
(spożywczy) mięso z ubitej zwierzyny łownej

dzida n
spyd
(wojskowość, wojskowy) dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem

dzidziuś ˈʥ̑iʥ̑üɕ n
baby
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe dziecko

dzieciak ˈʥ̑ɛ̇ʨ̑ak n
barn
(rubaszny, rubasznie) (czasem (pieszczotliwie, pieszczotliwy)) dziecko

dziecinny ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩnːɨ adj
barnslig
zachowujący się jak dziecko

dzieciństwo ʥ̑ɛ̇ˈʨ̑ĩj̃stfɔ n
barndom
okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

dziecko ˈʥ̑ɛʦ̑kɔ n
barn
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;
istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia;

dziedzictwo n
arv
dobra zachowane dla następnych pokoleń
arvestykke
majątek przejęty po kimś

dziedziczyć ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑iʧ̑ɨʨ̑ v
arve
być uprawnionym do takiego otrzymania
o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci

dziedzina ʥ̑ɛ̇ˈʥ̑ĩna n
avdeling
sfera czyjejś aktywności
definisjonsmengde
(matematyka, matematyczny) zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;

dziegieć ˈʥ̑ɛ̇ɟɛ̇ʨ̑ n
tretjære
ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;

dzieje ˈʥ̑ɛ̇jɛ n
historie
ogół zdarzeń, które wydarzyły się dawniej

dziekan n
dekanus
(edukacja, edukacyjny) kierownik wydziału uczelni;
president
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przewodniczący rady adwokackiej

dzielenie ʥ̑ɛˈlɛ̃ɲɛ n
divisjon
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

dzielić ˈʥ̑ɛlʲiʨ̑ v
dele
(matematyka, matematyczny) wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;

dzielna n
dividend
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonuje się działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

dzielnica ʥ̑ɛlʲˈɲiʦ̑a n
bydel
wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

dzielnie adv
dyktig
wykazując sporą sprawność
modig
odznaczając się odwagą

dzielność n
hjerte
cnota bycia śmiałym i walecznym

dzielny ˈʥ̑ɛlnɨ adj
modig
nie poddający się przeciwnościom

dziennik ˈʥ̑ɛ̇̃ɲːik n
dagbok
(administracja) księga urzędowa do prowadzenia codziennych zapisów
(księgowość) księga, w której notowane są codziennie operacje finansowe
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi
notatki zapisywane codziennie
dagsavis
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie

dziennik okrętowy n
loggbok
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg rejsu;

dziennik pokładowy n
loggbok
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu;

dziennikarski adj
journalistisk
związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

dziennikarstwo ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarstfɔ n
journalistikk
zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

dziennikarz ʥ̑ɛ̇̃ɲˈːikaʃ n
journalist
osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

dzierlatka ʥ̑ɛrˈlatka n
topplerke
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny skowronków, ze szczeciniastym czubem na głowie, ubarwiony na brązowo;

dzierzba ˈʥ̑ɛʒba n
tornskate
(ornitologia, ornitologiczny) barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź;

dzierżawca n
leieboer
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba użytkująca mienie lub prawo majątkowe oddane w dzierżawę w zamian za czynsz

dzierżawić v
leie
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) brać lub mieć w dzierżawie
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) oddawać w dzierżawę

dzierżyć ˈʥ̑ɛrʒɨʨ̑ v
holde
(przestarzałe, przestarzały) albo (książkowy) trzymać

dziesiątkować ˌʥ̑ɛ̇ɕɔ̃ntˈkɔvaʨ̑ v
desimere
(książkowy) (historia, historyczny, historycznie) bić, zabijać, rozstrzeliwać, karać co dziesiątą osobę

dziesiątkowy adj
desimal
związany z liczbą dziesięć, dotyczący liczby dziesięć

dziesięciobój n
tikamp
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

dziesięciokoronówka ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔkɔrɔ̃ˈnufka n
tier
moneta o nominale 10 koron

dziesięciokąt n
dekagon
(geometria) wielokąt o dziesięciu bokach

dziesięciolecie ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛʨ̑ɛ n
tiår
okres dziesięciu lat

dziesięcioletni ˌʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlɛtʲɲi adj
tiårig
mający dziesięć lat
trwający dziesięć lat

dziesięcioro przykazań n
de ti bud
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju

dziesiętnik n
desimal
(książkowy) przełożony grupy dziesięcioosobowej;

dziesiętny ʥ̑ɛ̇ˈɕɛ̃ntnɨ adj
desimal
mający za podstawę swego układu lub konstrukcji liczbę 10

dziewczyna ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃na n
jente
partnerka, nieformalna narzeczona, konkubina
jente pike
młoda, niezamężna kobieta

dziewczynka ʥ̑ɛfˈʧ̑ɨ̃nka n
pike
dziecko płci żeńskiej

dziewica ʥ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
jomfru
osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

dziewictwo n
blomst
(fizjologia, fizjologiczny) stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

dziewięciokąt n
enneagon
(geometria) wielokąt o dziewięciu bokach

dziewiętnaście ˌʥ̑ɛvʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ cardinalNumeral
nitten
liczba 19

dzieło ˈʥ̑ɛwɔ n
arbeide
efekt pracy twórczej

dzieło sztuki ˈʥ̑ɛwɔ ˈʃtuci n
kunstverk
(sztuka) wytwór działalności artystycznej mający specjalną wartość artystyczną

dzień ʥ̑ɛ̇̃ɲ n
dag
okres od świtu do zmierzchu
okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

dzień dobry ˈʥ̑ɛɲ ˈdɔbrɨ interjection
god morgen morn
zwrot używany, kiedy chcemy życzyć dobrego dnia; uprzejme powitanie stosowane do zmierzchu

dzień roboczy n
arbeidsdag
(zawód, zawodowy, zawodowo) dzień, w którym się idzie do pracy

dzieńdoberek interjection
ettermiddag
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) dzień dobry

dzik ʥ̑ik n
villsvin
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

dziki ˈʥ̑ici adj
vill
nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach
nieokrzesany

dzikus ˈʥ̑ikus n
slakte
(obraźliwie) osobnik niecywilizowany

dziobak ˈʥ̑ɔbak n
nebbdyr
(zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchidae, stekowiec z rodziny dziobakowatych;

dziryt ˈʥ̑irɨt n
bykse
rodzaj broni drzewcowej, odmiana włóczni znana od czasów prehistorycznych;

dzisiaj ˈʥ̑iɕäj adv
i dag
cały dzień, który jest w tej chwili, dziś
w obecnym czasie, w bieżącym okresie

dzisiejszy ʥ̑iˈɕɛ̇jʃɨ adj
dagens
ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach
taki, który wydarzył się dziś

dziura ˈʥ̑ura n
hull
otwór powstały wskutek uszkodzenia

dziurawiec zwyczajny n
johannesurt
(botanika, botaniczny) Hypericum perforatum L., gatunek byliny z rodziny dziurawcowatych o właściwościach leczniczych;

dziwaczeć v
homse
stawać się dziwakiem, człowiekiem o nietypowych, dziwnych przyzwyczajeniach

dziwaczny ʥ̑iˈvaʧ̑nɨ adj
besynderlig
cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością

dziwak ˈʥ̑ivak n
eksentriker
osoba, która nie zachowuje się normalnie, zgodnie z przyjętymi normami

dziwić v
overraske
powodować odczucie zdumienia

dziwka ˈʥ̑ifka n
hore
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka

dziwny ˈʥ̑ivnɨ adj
rar
charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

dziwonia ʥ̑iˈvɔ̃ɲja n
rosenfink
(ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus erythrinus, niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów;

dziób ʥ̑up n
baug
(morski) przednia część kadłuba statku;
nebb
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;

dzióbek n
nebb
wylot czajnika, czajniczka lub innego naczynia

dziąsło ˈʥ̑ɔ̃w̃swɔ n
tannkjøtt
(anatomia, anatomiczny) zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

dzięcioł ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw n
hakkespett
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny dzięciołów, Picinae

dzięcioł czarny ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈʧ̑arnɨ n
svartspett
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;

dzięcioł duży ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔw ˈduʒɨ n
flaggspett
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos major, pospolity gatunek dzięcioła;

dzięcioł zielony ˈʥ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɔwʲ ʑɛˈlɔ̃nɨ n
grønnspett
(ornitologia, ornitologiczny) Picus viridis, gatunek dzięcioła, występujący pospolicie w Polsce;

dzięciołek ʥ̑ɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔwɛk n
dvergspett
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;

dzięgiel ˈʥ̑ɛ̃ŋʲɟɛl n
engel
(botanika, botaniczny) Angelica L., rodzaj bylin z rodziny selerowatych;
kvann
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dzięgli (1.1)

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci interjection
takk
(potocznie, potoczny) dziękuję, dziękujemy

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci n
takk
(podniośle) podziękowania

dzięki ˈʥ̑ɛ̃ŋʲci preposition
på grunn av
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

dzięki Bogu interjection
gudskjelov
…używana do wyrażenia satysfakcji, że coś się jednak udało

dziękować ʥ̑ɛ̃ŋˈkɔvaʨ̑ v
takke
(dosłownie) składać podziękowanie

dziękuję ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ interjection
takk
zwrot grzecznościowy wyrażający wdzięczność

dziękuję bardzo ʥ̑ɛ̃ŋˈkujɛ ˈbarʣ̑ɔ
mange takk
…wyrażający wdzięczność

dzwon ʣ̑vɔ̃n n
klokke
duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

dzwonek ˈʣ̑vɔ̃nɛk n
bjeffe
mały dzwon
innringing
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze
klokke
(zdrobniale) od: dzwon
dźwięk dzwonka (1.2-3), sygnał dzwonkiem (1.2-3)
przedmiot przypominający kształtem dzwon

dzwoniec ˈʣ̑vɔ̃ɲɛʦ̑ n
grønnfink
(ornitologia, ornitologiczny) oliwkowozielony ptak wielkości wróbla;

dzwonić ˈʣ̑vɔ̃ɲiʨ̑ v
ringe
o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk
wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

dzwonko ˈʣ̑vɔ̃nkɔ n
å skjære
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (rybołówstwo, rybacki) kawałek wypatroszonej ryby pokrojonej w poprzek

dzwonnica ˌʣ̑vɔ̃nˈɲiʦ̑a n
klokketårn
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;

dół duw n
hol
dziura wykopana w ziemi
strømpe
najniższa część czegoś, np. budynku, obrazu, krajobrazu, terenu

dąb dɔ̃mp n
eik
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju dębów (1.1)
drewno dębu (1.2)

dąbrowa n
eikeskau
(leśnictwo) las lub zagajnik porośnięty przeważnie dębem

dążenie dɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
aspirering
(książkowy) chęć realizacji jakiegoś zamiaru, pragnienia

dążyć ˈdɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
streve
działać w kierunku realizacji danego celu

dębik n
dryade
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dębik (1.1)

dębowy dɛ̃mˈbɔvɨ adj
eik
składający się z dębu
wykonany z drewna lub innej części dębu

dętka ˈdɛ̃ntka n
slange
(motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony;

dłoń dwɔ̃ɲ n
håndflate
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne;

dług dwuk n
gjeld
to, co zostało do oddania lub zapłacenia po wzięciu pożyczki lub na podstawie innej umowy;
skyld
(przenośnie, przenośnia) zobowiązanie moralne

długi ˈdwuɟi adj
lang
mający znaczny wymiar podłużny (długość)
trwający znaczny czas
(potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw.

długi weekend ˈdwuɟi ˈwʲikɛ̃nt n
langhelg
(potocznie, potoczny) weekend, przed którym lub po którym następuje dzień wolny od pracy;

długo ˈdwuɡɔ adv
lang
na znaczną długość
lenge
przez, na znaczny czas

długopis dwuˈɡɔpʲis n
kulepenn
narzędzie do pisania, w którym pisze się wymiennymi wkładami z atramentem lub żelem

długopłetwiec oceaniczny n
knølhval
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Megaptera novaeangliae Borowski, gatunek morskiego ssaka z rodziny płetwalowatych;

długoszpar n
brugde
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cetorhinus maximus Gunnerus, ryba morska o masywnym, wrzecionowatym ciele z podrodziny długoszparowatych;

długoterminowy adj
langsiktig
trwający długo; przewidziany na długi okres lub mający odległy termin realizacji

długowłosy ˌdwuɡɔˈvwɔsɨ adj
langhåret
(książkowy) mający długie włosy

długość ˈdwuɡɔɕʨ̑ n
lengde
(fizyka, fizyczny) miara odległości między dwoma punktami liczona w linii prostej albo po krzywej;
tid
o czasie: czas trwania czegoś

dłuto ˈdwutɔ n
meisel
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;

dłużnik ˈdwuʒʲɲik n
debitor
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;

dźgać ʥ̑ɡaʨ̑ v
stikk
uderzać lub pchać czymś spiczastym i/lub ostrym

dźgnięcie n
stikk
ugodzenie ostrym przedmiotem

dźinizm ˈʥ̑ĩɲism̥ n
djainismen
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;

dźwig ʥ̑vʲik n
heisekran
maszyna służąca do przenoszenia ładunku w pionie lub w poziomie

dźwigacz ˈʥ̑vʲiɡaʧ̑ n
Atlasfjellene
(anatomia, anatomiczny) kręg szyjny, na którym opiera się czaszka;

dźwignia ˈʥ̑vʲiɟɲa n
vektstang
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) finansowy instrument pochodny polegający na zwielokrotnieniu efektów zmian kursu instrumentu bazowego za pomocą niskiego depozytu, stanowiącego tylko część inwestowanej sumy
(ekonomia, ekonomiczny) instrument finansowy polegający na zwiększeniu zadłużenia w celu podniesienia zyskowności inwestycji; dzięki wykorzystaniu kapitału obcego, po jego spłaceniu wraz z kosztami, zwiększa się całkowity zysk, mimo pozostawienia wkładu własnego na niezmienionym poziomie
(fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły;
(sport, sportowy) chwyt w sztukach walki, unieruchamiający przeciwnika przez zmuszenie jego stawów do pracy w nienaturalnych warunkach;
(technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka

dźwięczeć v
ring
wydawać dźwięk

dźwięczny adj
sonor
o mocnym, harmonijnym, czystym brzmieniu
stemt
(językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany przy zsuniętych i drgających więzadłach głosowych

dźwięk ʥ̑vʲjɛ̃ŋk n
lyd
fala akustyczna odbierana przez słuch człowieka;

dźwiękowy ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ adj
grei
dotyczący dźwięku

dżakfrut ˈʤ̑akfrut n
jackfrukt
(spożywczy) (botanika, botaniczny) ogromny, jadalny owoc chlebowca różnolistnego;

dżdża ʤ̑ːa n
yr
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz o bardzo drobnych kroplach

dżdżownica ʤ̑ːɔvʲˈɲiʦ̑a n
meitemark
(zoologia, zoologiczny) walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

dżem ʤ̑ɛ̃m n
syltetøy
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

dżentelmen ʤ̑ɛ̃nˈtɛlmɛ̃n n
herrer
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,

dżihad ˈʤ̑ʲixat n
jihad
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska

dżinsy ˈʤ̑ʲĩw̃sɨ n
jeans
(odzieżownictwo) (krawiectwo) spodnie z dżinsu;

dżudo ˈʤ̑udɔ n
judo
(sport, sportowy) japońska sztuka walki

dżul ʤ̑ul n
joule
(fizyka, fizyczny) jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J;

dżuma ˈʤ̑ũma n
pest
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;

dżungla ˈʤ̑ũŋɡla n
jungel
wilgotny las tropikalny;

e-mail ˈĩmɛjl n
e-post
(informatyka, informatyczny) adres, na który wysyła się wiadomości w e-mailu (1.1)
(informatyka, informatyczny) usługa wysyłania elektronicznych wiadomości;
(informatyka, informatyczny) wiadomość wysłana za pośrednictwem e-maila (1.1)

ebonit n
ebonitt
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;

echo ˈɛxɔ n
ekko
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;

echosonda n
ekkolodd
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiarów podwodnych wykorzystujące echolokację;

ecstasy n
ecstasy
(potocznie, potoczny) tabletki z jedną z odmian amfetaminy;

edredon ɛˈdrɛdɔ̃n n
eàand
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;

edukacja ˌɛduˈkaʦ̑ʲja n
utdanning
nauczanie kogoś

edycja n
opplag
wydanie, publikacja

edytor tekstu ɛˈdɨtɔr ˈtɛkstu n
tekstbehandling
(informatyka, informatyczny) program służący do obróbki (edycji) tekstu

edytować ˌɛdɨˈtɔvaʨ̑ v
redigere
(informatyka, informatyczny) pisać, modyfikować tekst lub grafikę, zwykle przy pomocy komputera

efekt ˈɛfɛkt n
effekt
osiągnięcie, wynik
wrażenie

efekt cieplarniany ˈɛfɛktʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
drivhuseffekt
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;

efekt domina ˈɛfɛɡd ːɔ̃ˈmʲĩna n
dominoeffekt
(dosłownie) efekt polegający na tym, że po ustawieniu kamieni domina pionowo obok siebie popycha się stojący na końcu kamień, a ten, przewracając się, uderza w kamień sąsiedni, co skutkuje jego przewróceniem i uderzeniem w kamień następny itd..
(przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której jedno zdarzenie uruchamia szereg następujących po sobie, wynikających jedno z drugiego zdarzeń, zazwyczaj gwałtownych, niemożliwych do opanowania

efekt uboczny ˈɛfɛkt uˈbɔʧ̑nɨ n
bivirkning
dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek

efektowny ˌɛfɛkˈtɔvnɨ adj
effektfull
sprawiający zadziwiająco dobre wrażenie

efektywny ˌɛfɛkˈtɨvnɨ adj
faktisk
(statystyka, statystyczny) o estymatorze: dający mały rozrzut szacunków (a więc i posiadający małą wariancję)
virksom
istotny, rzeczywisty
skuteczny, wydajny

efemeryczny ˌɛfɛ̃mɛˈrɨʧ̑nɨ adj
kortvarig
taki, który szybko przemija

egipski ɛˈɟipsʲci adj
egyptisk
odnoszący się do Egiptu, dotyczący Egiptu, pochodzący z Egiptu

ego ˈɛɡɔ n
ego
(psychologia, psychologiczny) świadoma część osobowości;

egocentryczny ˌɛɡɔʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
selvopptatt
związany z egocentryzmem, świadczący o traktowaniu siebie jako najważniejszy/centralny punkt świata

egoista ˌɛɡɔˈ<sup>j</sup>ista n
egoist
osoba kierująca się własnym interesem bez zwracania uwagi na potrzeby innych

egoistyczny ˌɛɡɔ<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
egoistisk
charakterystyczny dla egoisty i egoizmu

egotyzm ɛˈɡɔtɨsm̥ n
egoist
(psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą;

egzamin ɛɡˈzãmʲĩn n
eksamen
(edukacja, edukacyjny) procedura sprawdzania wiedzy teoretycznej lub praktycznej

egzaminować ˌɛɡzãmʲĩˈnɔvaʨ̑ v
besiktige
przeprowadzać egzamin, poddawać coś lub kogoś egzaminowi
sonde
(przenośnie, przenośnia) badać, obserwować, wypytywać

egzemplarz ɛɡˈzɛ̃mplaʃ n
eksemplar
jeden przedmiot z grupy jednorodnych przedmiotów

egzorcyzm n
eksorsisme
(kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy;

egzosfera ˌɛɡzɔˈsfɛra n
eksosfære
(meteorologia, meteorologiczny) zewnętrzna warstwa atmosfery Ziemi;

egzystencja ˌɛɡzɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
eksistens
(filozofia, filozoficzny) rzeczywistość, istnienie, byt
istnienie, byt, życie i jego warunki

egzystencjalizm ˌɛɡzɨstɛ̃nˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
eksistensialisme
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;

egzystować ˌɛɡzɨˈstɔvaʨ̑ v
eksistere
być, istnieć

eh ɛx interjection
eller hva
wykrzyknik wyrażający w zależności od kontekstu zniecierpliwienie, zniechęcenie, rozgoryczenie, niezadowolenie, obojętność, lekceważenie, żal, rozpacz, sprzeciw

einstein ˈajn͇ʃtajn n
einsteinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Es i liczbie atomowej 99;

eis ɛjs n
is
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e podwyższony o półton;

ejakulacja ˌɛjakuˈlaʦ̑ʲja n
ejakulasjon
(fizjologia, fizjologiczny) wytrysk spermy (nasienia);

ejakulat n
sæd
(fizjologia, fizjologiczny) porcja nasienia wydzielanego przez osobnika męskiego podczas wytrysku

ekierka ɛˈcɛrka n
kvadrat
przyrząd kreślarski o kształcie trójkąta prostokątnego

eklektyczny ˌɛklɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
blanding
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów

eklektyzm n
eklektisisme
tworzenie całości z różnych elementów

eklezja n
kirke
(historia, historyczny, historycznie) zgromadzenie pełnoprawnych obywateli starożytnych Aten, którzy ukończyli 20 lat, najwyższy organ władzy decydujący o polityce zagranicznej i wewnętrznej polis;

eklezjologia n
ekklesiologi
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;

ekliptyka ɛkˈlʲiptɨka n
ekliptikken
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;

ekologia ˌɛkɔˈlɔɟja n
økologi
(biologia, biologiczny) nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody;

ekologiczny ˌɛkɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
økologisk
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody

ekonomia ˌɛkɔ̃ˈnɔ̃mʲja n
økonomi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;

ekonomiczny ˌɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
økonomisk
odnoszący się do gospodarki
związany z ekonomią lub ekonomiką
oszczędny w środkach, niewymagający wielkiego nakładu sił

ekonomista n
økonom
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek odłamu rosyjskiej socjaldemokracji z przełomu XIX i XX wieku

ekosystem ˌɛkɔˈsɨstɛ̃m n
økosystem
(ekologia, ekologiczny) fragment przyrody będący funkcjonalną całością;

ekoton n
ekoton
(ekologia, ekologiczny) strefa przejściowa między co najmniej dwoma ekosystemami;

ekran ˈɛkrãn n
skjerm
(elektronika, elektroniczny) część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy

ekranizacja n
filmatisering
film na podstawie sztuk teatralnej, powieści itp.
opracowanie sztuki teatralnej, powieści itp. w wersji filmowej

eks ɛks n
eks
(potocznie, potoczny) były mąż / narzeczony / chłopak
(potocznie, potoczny) była żona / narzeczona / dziewczyna

ekscelencja ˌɛksʦ̑ɛˈlɛ̃nʦ̑ʲja n
eksellense
tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)

ekscentryczność n
eksentrisitet
cecha tego, co jest ekscentryczne; cecha tych, którzy są ekscentryczni

ekscytacja n
kåthet
stan silnego ożywienia

ekshibicjonista ˌɛksxʲibʲiʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
ekshibisjonist
(przenośnie, przenośnia) osoba, która przejawia skłonność do ujawniania swoich intymnych, często drastycznych spraw
mężczyzna, który obnaża się w miejscach publicznych;

ekshibicjonizm ˌɛksxʲibʲiˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
ekshibisjonisme
(przenośnie, przenośnia) skłonność do obnażania się w sprawach intymnych, często drastycznych
(seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym;

eksklawa n
eksklave
(administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym;

ekskomunikować ˌɛkskɔ̃mũɲiˈkɔvaʨ̑ v
ekskommunisere
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła

ekspansja ɛksˈpãw̃sʲja n
ekspansjon
(ekonomia, ekonomiczny) zdobywanie rynków zbytu
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zajmowanie przez państwo nowych terytoriów
rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze

ekspedycja ˌɛkspɛˈdɨʦ̑ʲja n
ekspedisjon
wyprawa zorganizowana w określonym celu; (także, też): grupa osób biorąca w niej udział

eksperiencja ˌɛkspɛrʲˈjɛ̃nʦ̑ʲja n
erfare
(dawniej, dawny) doświadczenie

ekspert ˈɛkspɛrt n
ekspert
specjalista w danej dziedzinie, osoba o teoretycznej i praktycznej znajomości danego tematu

eksperyment ˌɛkspɛˈrɨ̃mɛ̃nt n
eksperiment
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska;
pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu

eksperymentować v
eksperimentere
przeprowadzać eksperyment, podejmować próby, szukać nowych pomysłów i rozwiązań

eksploatować ˌɛksplɔaˈtɔvaʨ̑ v
bragd
wykorzystywać, czerpać korzyści z czegoś

eksplodować ˌɛksplɔˈdɔvaʨ̑ v
eksplodere
z hukiem i gwałtownie rozpadać się na mniejsze kawałki

eksplozja ɛksˈplɔzʲja n
eksplosjon
rozerwanie się z hukiem;
(przenośnie, przenośnia) gwałtowny wzrost, rozwój czegoś

eksponować v
vise
wystawiać na pierwszy plan

eksportować ˌɛkspɔrˈtɔvaʨ̑ v
eksportere
(ekonomia, ekonomiczny) wywozić towary, kapitały za granicę w celu wymiany handlowej lub świadczyć odpłatne usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego

ekspozycja ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja n
beliggenhet
(geografia, geograficzny) położenie, usytuowanie czegoś (np. budynku, terenu) względem stron świata
(meteorologia, meteorologiczny) położenie stoku w stosunku do promieni słonecznych lub wiatru; wystawa
utstilling
(książkowy) prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa
(fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wprowadzenie w akcję utworu literackiego (przy użyciu np. prologu, sceny), zapoznający czytelnika z sytuacją wyjściową: najważniejszymi postaciami i problemami tegoż utworu
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w formie sonatowej: pierwsza część utworu, w której następuje prezentacja dwóch kontrastujących tematów, w dalszych częściach poddawanych przetworzeniom
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w fudze: pierwsze przeprowadzenie tematu we wszystkich głosach (zaczynając od jednego i powtarzając kolejno w pozostałych)

ekspres ˈɛksprɛs n
ekspresstog
szybszy pociąg osobowy o wysokim standardzie poruszający się między dużymi miastami;
kaffetrakter
urządzenie elektryczne służące do parzenia kawy;

ekspresjonizm ˌɛksprɛˈsʲjɔ̇̃ɲism̥ n
ekspresjonisme
(sztuka) kierunek w sztuce, który miał na celu wyrażenie uczuć artysty;

ekspresowy ˌɛksprɛˈsɔvɨ adj
uttrykke
charakteryzujący się dużą szybkością

ekspresyjny adj
uttrykksfull
odznaczający się siłą wyrazu

ekstaza ɛkˈstaza n
ekstase
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;

ekstensywny ˌɛkstɛ̃w̃ˈsɨvnɨ adj
omfangsrik
rozciągły, obszerny, obfity ilościowo

ekstrahować v
ekstrahere
(chemia, chemiczny) wyodrębniać składnik z mieszaniny przy pomocy rozpuszczalnika lub w inny sposób
(medycyna, medyczny) wydobywać z organizmu chirurgicznie lub laboratoryjnie

ekstrakt n
ekstrakt
produkt sporządzony poprzez zagęszczanie

ekstremalny ˌɛkstrɛ̃ˈmalnɨ adj
ekstrem
krańcowy, skrajny

ekstremista ˌɛkstrɛ̃ˈmʲista n
ekstremist
osoba o skrajnych, radykalnych poglądach

ekstremistyczny adj
ekstremistisk
dotyczący ekstremizmu albo ekstremistów

ekstremizm ɛksˈtrɛ̃mʲism̥ n
ekstremisme
wyznawanie skrajnych, krańcowych poglądów w jakiejś kwestii

eksykator ˌɛksɨˈkatɔr n
eksikator
rodzaj naczynia laboratoryjnego, służącego do ochrony przed wilgocią;

ekumeniczny adj
økumenisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ekumenizmem, dotyczący ekumenizmu

ekumenizm n
økumenikk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;

ekwinokcjum ˌɛkfʲĩˈnɔkʦ̑ʲjũm n
jevndøgn
(astronomia, astronomiczny) równonoc, zrównanie dnia i nocy

ekwipunek ˌɛkfʲiˈpũnɛk n
ekvipasje
rzeczy, które stanowią czyjeś wyposażenie na wyprawę lub podróż

ekwiwalent n
ekvivalent
rzecz, która jest równa innej wartością

elastycznie adv
bøyelig
(przenośnie, przenośnia) dostosowując się do warunków, do okoliczności

elastyczny ˌɛlaˈstɨʧ̑nɨ adj
elastisk
(fizyka, fizyczny) giętki, sprężysty

elegancki ˌɛlɛˈɡãnʦ̑ʲci adj
elegant
dotyczący elegancji; charakteryzujący się elegancją

elekcja ɛˈlɛkʦ̑ʲja n
valg
proces wyboru na stanowisko lub urząd państwowy

elekt ˈɛlɛkt n
valgt
osoba, która została wybrana na pewien urząd, ale która go jeszcze nie objęła

elektor n
kurfyrste
(historia, historyczny, historycznie) książę uprawniony do wyboru cesarza w Rzeszy (Niemieckiej);

elektrochemiczny adj
elektrokjemisk
związany z elektrochemią, dotyczący elektrochemii

elektrociepłownia n
varmekraftverk
zakład wytwarzający równocześnie z energią elektryczną energię cieplną;

elektroda ˌɛlɛkˈtrɔda n
elektrode
(fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;

elektrolit ˌɛlɛkˈtrɔlʲit n
elektrolytt
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;

elektroliza ˌɛlɛktrɔˈlʲiza n
elektrolyse
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces rozkładu pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego

elektromagnetyczny adj
elektromagnetisk
(fizyka, fizyczny) związany z elektromagnetyzmem

elektromagnetyzm n
elektromagnetisme
(fizyka, fizyczny) magnetyzm o podłożu elektrycznym; ogół zjawisk magnetycznych powodowanych przez prąd elektryczny
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się współzależnością zjawisk elektrycznych i magnetycznych

elektroniczny ˌɛlɛktrɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
elektronisk
związany z elektroniką, opierający się na elektronice

elektronika ˌɛlɛkˈtrɔ̃ɲika n
elektronikk
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;

elektrownia ˌɛlɛkˈtrɔvʲɲa n
kraftverk
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym wytwarza się energię elektryczną;

elektrownia atomowa n
atomkraftverk
(elektryczność) elektrownia wytwarzająca energię elektryczną przy wykorzystaniu rozszczepienia jąder atomowych;

elektryczność ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
elektrisitet
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;
(potocznie, potoczny) prąd elektryczny

elektryczny ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑nɨ adj
elektrisk
związany z elektrycznością; działający przy wykorzystaniu elektryczności

elektryk ɛˈlɛktrɨk n
elektriker
osoba zajmująca się urządzeniami elektrycznymi

element ɛˈlɛ̃mɛ̃nt n
element
część składowa
grunnstoff
(matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy

elementarny ˌɛlɛ̃mɛ̃nˈtarnɨ adj
enkelt
podstawowy, najprostszy

elf ɛlf n
alf
istota fantastyczna;

elipsa ɛˈlʲipsa n
ellipse
(geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;

elita ɛˈlʲita n
elite
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku
wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju

elokwencja n
veltalenhet
umiejętność pięknego wysławiania się

emancypacja ˌɛ̃mãnʦ̑ɨˈpaʦ̑ʲja n
Emanzipation
(społeczny) uwolnienie się od zależności i zdobycie lepszej pozycji w strukturze społecznej

embargo ɛ̃mˈbarɡɔ n
embargo
zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;

embriologia ˌɛ̃mbrʲjɔˈlɔɟja n
embryologi
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;

ementaler n
emmentaler
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku

emeryt ɛ̃ˈmɛrɨt n
alderspensjonist
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę

emerytura ˌɛ̃mɛrɨˈtura n
pensjon
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;

emigracja ˌɛ̃mʲiˈɡraʦ̑ʲja n
emigrasjon
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim

emigrant ɛ̃ˈmʲiɡrãnt n
emigrant
ktoś, kto na stałe lub na pewien okres czasu zamieszkał poza swoją ojczyzną

emigrować ˌɛ̃mʲiˈɡrɔvaʨ̑ v
utvandre
wyjeżdżać z kraju ojczystego w celu osiedlenia się w obcym państwie

emir ˈɛ̃mʲir n
emir
tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich

emirat ɛ̃ˈmʲirat n
emirat
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira

emisja ɛ̃ˈmʲisʲja n
emisjon
(ekonomia, ekonomiczny) puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp.
(fizyka, fizyczny) wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów)

emocja ɛ̃ˈmɔʦ̑ʲja n
følelse
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;

emotikon ˌɛ̃mɔˈtʲikɔ̃n n
grep
(informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) znak graficzny powstały z różnych symboli literowych i znaków dostępnych na klawiaturze, zwykle wyrażający czyjeś emocje;

empatia ɛ̃mˈpatʲja n
empati
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;

empiryczny ˌɛ̃mpʲiˈrɨʧ̑nɨ adj
empirisk
(filozofia, filozoficzny) poznany w doświadczeniu, oparty na nim

emu ˈɛ̃mu n
emu
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)

encyklopedia ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔˈpɛdʲja n
encyklopedi ensyklopedi
dzieło opisujące ogół wiedzy, uporządkowane w formie haseł;

encyklopedyczny ˌɛ̃nʦ̑ɨklɔpɛˈdɨʧ̑nɨ adj
encyklopedisk
związany z encyklopedią, dotyczący encyklopedii

endoskop n
endoskop
(medycyna, medyczny) wziernik medyczny służący do oglądania wewnętrznych ścian narządów;

endoskopia n
endoskopi
(medycyna, medyczny) oglądanie jam ciała za pomocą wziernika;

energetyczny adj
energi
związany z energią

energia ɛ̃ˈnɛrʲɟja n
energi
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy;
entuzjazm, chęć do działania

energiczny ˌɛ̃nɛrʲˈɟiʧ̑nɨ adj
energisk
taki, który jest pełen energii, żywości, wigoru; stanowczy

energochłonny ˌɛ̃nɛrɡɔˈxwɔ̃nːɨ adj
energikrevende
wymagający dużej ilości energii

enharmoniczny adj
enharmonisk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z enharmonią

enigma ɛ̃ˈɲiɡma n
gåte
zagadka, tajemnica

enigmatyczny ˌɛ̃ɲiɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
enigmatisk
zagadkowy, trudny do zrozumienia

enklawa ɛ̃ŋˈklava n
enklave
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;

entalpia ɛ̃nˈtalpʲja n
entalpi
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;

enter ˈɛ̃ntɛr n
komme inn
klawisz „Enter” na klawiaturze komputera
strzałka na klawiszu (1.1)

entomolog ˌɛ̃ntɔ̃ˈmɔlɔk n
entomolog
naukowiec zajmujący się badaniami owadów
kobieta naukowiec zajmująca się badaniami owadów

entomologia ˌɛ̃ntɔ̃mɔˈlɔɟja n
entomologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o owadach;

entuzjastyczny adj
entusiastisk
trwający w stanie zachwytu, emocjonalnie zaangażowany

entuzjazm ɛ̃nˈtuzʲjasm̥ n
begeistring
stan zachwytu czymś; zapał, radość

enzym ˈɛ̃w̃zɨ̃m n
enzym
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;

eon ˈɛɔ̃n n
eon
wiek, era

epejroforeza ˌɛpɛjrɔfɔˈrɛza n
kontinentaldrift
(geologia, geologiczny) poziome ruchy kontynentów skutkujące zmianami ich położenia względem siebie i względem biegunów;

epicentrum n
episenter
(geofizyka) obszar na powierzchni Ziemi, znajdujący się bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia ziemi

epicki adj
storslått
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką
(slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny

epidemia ˌɛpʲiˈdɛ̃mʲja n
epidemi
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;

epidemiczny adj
epidemisk
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) związany z epidemią, dotyczący epidemii

epidemiologia ˌɛpʲidɛ̃mʲjɔˈlɔɟja n
epidemiologi
(edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;

epidemiologiczny adj
epidemiologisk
(medycyna, medyczny) związany z epidemiologią, dotyczący epidemiologii

epigramat ˌɛpʲiˈɡrãmat n
epigram
(historia, historyczny, historycznie) krótki wierszowany napis umieszczany na nagrobkach i pomnikach (zwłaszcza w starożytności)
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny;

epikryza n
epikrise
(medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;

epistoła ˌɛpʲiˈstɔwa n
brev
(przestarzałe, przestarzały) list

epitafium ˌɛpʲiˈtafʲjũm n
epitaf
inskrypcja nagrobna;

epitet ɛˈpʲitɛt n
epitet
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz określający rzeczownik;
(potocznie, potoczny) wyzwisko

epizod ɛˈpʲizɔt n
episode
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne)

epizodyczny adj
gruvearbeider
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) występujący w epizodach

epizootia n
epizooti
(weterynaria, weterynaryjny) duża liczba jednoczesnych zachorowań na tę samą chorobę zakaźną pewnej populacji zwierząt na danym obszarze;

epoka ɛˈpɔka n
epoke
punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity;
zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury)
tidsalder
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki;

epoka kamienia n
steinalderen
(archeologia, archeologiczny) najstarsza i najdłuższa epoka prehistoryczna;

epoka żelaza n
jernalder
(archeologia, archeologiczny) epoka dziejów następująca po epoce brązu;

epolet ɛˈpɔlɛt n
epålett
(wojskowość, wojskowy) naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego

epos ˈɛpɔs n
episk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) poemat epicki pisany wierszem lub rzadziej prozą, w którym dzieje legendarnych lub rzeczywistych bohaterów są przedstawione na tle wydarzeń historycznych

era ˈɛra n
æra
(geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi;
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.

erb ɛrp n
erbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Er i liczbie atomowej 68;

erekcja ɛˈrɛkʦ̑ʲja n
ereksjon
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;
reisning
(książkowy) wzniesienie, zbudowanie lub ufundowanie jakiejś budowli

eremita ˌɛrɛ̃ˈmʲita n
eremitt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik żyjący w odosobnieniu;

erotyzm ɛˈrɔtɨsm̥ n
erotikk
miłość zmysłowa, o znaczącym podłożu seksualnym

erozja ɛˈrɔzʲja n
erosjon
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;

erupcja ɛˈrupʦ̑ʲja n
eksplosjon
(geologia, geologiczny) wybuch wulkanu;

erytrejski ˌɛrɨˈtrɛjsʲci adj
eritreisk
związany z Erytreą, dotyczący Erytrei

erytrocyt ˌɛrɨˈtrɔʦ̑ɨt n
erytrocytt
(medycyna, medyczny) składnik morfotyczny krwi;

es ɛs n
ess
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk e obniżony o półton;

eschatologia ˌɛsxatɔˈlɔɟja n
eskatologi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

esej ˈɛsɛj n
prøve
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

eskalacja n
opptrapping
stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś

eskapizm n
eskapisme
(psychologia, psychologiczny) ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego

esperanto ˌɛspɛˈrãntɔ n
esperanto
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa w 1887 r.;

espresso ɛsˈprɛsːɔ n
espresso
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

estetyczny ˌɛstɛˈtɨʧ̑nɨ adj
estetisk
zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna

estetyka ɛˈstɛtɨka n
estetikk
(filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie;
ładny, gustowny wygląd czegoś
estetisk
subiektywne kryteria piękna

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci adj
estisk
odnoszący się do Estonii lub Estończyków

estoński ɛˈstɔ̃j̃sʲci n
estisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Estonii;

estrogen ɛˈstrɔɡɛ̃n n
østrogen
(fizjologia, fizjologiczny) żeński hormon płciowy;

estrogenowy adj
østrogen
(biochemia, biochemiczny) dotyczący estrogenu

estuarium ˌɛstuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
estuar
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;

etan ˈɛtãn n
etan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników gazu ziemnego;

etanol ɛˈtãnɔl n
etanol
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH;

etap ˈɛtap n
fase
odcinek czasu wykonania danej czynności, po którym lub przed którym wystąpiła inna część działania

etiologia n
etiologi
(medycyna, medyczny) przyczyny choroby
badanie przyczyny zjawisk, procesów i faktów;

etiologiczny adj
etiologisk
(medycyna, medyczny) związany z etiologią, dotyczący etiologii

etiopski ɛˈtʲjɔpsʲci adj
etiopisk
odnoszący się do Etiopii lub do Etiopczyków

etniczny ɛtʲˈɲiʧ̑nɨ adj
etnisk
związany z przynależnością do grupy narodowej

etnogeneza n
etnogenese
(etnografia, etnograficzny) proces kształtowania się grup etnicznych;

etologia ˌɛtɔˈlɔɟja n
etologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o zachowaniu się zwierząt;

etruski ɛˈtrusʲci n
etruskisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Etrusków;

etui n
hylster
(handel, handlowy) (książkowy) futerał lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów;

etyka ˈɛtɨka n
etikk
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne;

etykieta ˌɛtɨˈcɛta n
etikett
nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp.

etylen ɛˈtɨlɛ̃n n
etylen
(chemia, chemiczny) (zobacz) eten

etymolog n
etymolog
(językoznawstwo, językoznawczy) naukowiec badający pochodzenie wyrazów

etymologia ˌɛtɨ̃mɔˈlɔɟja n
etymologi
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów;

etymologiczny adj
etymologisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany lub odnoszący się do etymologii

eufemizm ɛwˈfɛ̃mʲism̥ n
eufemisme
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, które jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;

euforia ɛwˈfɔrʲja n
eufori
stan dużego zadowolenia, błogostan, stan radosnego podniecenia

eugeniczny ˌɛwɡɛ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
eugenisk
(biologia, biologiczny) związany z eugeniką, dotyczący eugeniki

eugenika ɛwˈɡɛ̃ɲika n
eugenikk
(biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;

eukaliptus n
eukalyptus
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;

eukariont n
eukaryoter
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów
(biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami

euro ˈɛwrɔ n
euro
(jednostka monetarna) waluta Unii Europejskiej;

europ ˈɛwrɔp n
europium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu "Eu" i liczbie atomowej 63;

europejski ˌɛwrɔˈpɛjsʲci adj
europeisk
dotyczący Europy

eutanazja ˌɛwtãˈnazʲja n
eutanasi
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;

eutrofizacja n
eutrofiering
(ekologia, ekologiczny) proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu

event n
programpost
wydarzenie – muzyczne, towarzyskie itp., najczęściej publiczne

ewakuacja ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
evakuering
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;

ewakuować ˌɛvakuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
evakuere
przemieszczać ludzi, zwierzęta, mienie z niebezpiecznego miejsca

ewangelia ˌɛvãŋˈɡɛlʲja n
evangelium
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;

ewentualnie adv
eller
lub, albo, czy też

ewentualny ˌɛvɛ̃ntuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
sannsynlig
przypuszczalny, możliwy

ewidentnie ˌɛvʲiˈdɛ̃ntʲɲɛ adv
tilsynelatende
w sposób ewidentny, oczywisty, jasny, jawny, wyraźny, widoczny

ewokować ˌɛvɔˈkɔvaʨ̑ v
framkalle
(książkowy) wywoływać

ewolucja ˌɛvɔˈluʦ̑ʲja n
evolusjon
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji;
proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś

ewolucjonista ˌɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
evolusjonist
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) badacz ewolucji
zwolennik ewolucjonizmu

ewolucjonizm ˌɛvɔluˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
evolusjonisme
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;

exploit n
bragd
(informatyka, informatyczny) sposób wykorzystania błędu w oprogramowaniu do ataku informatycznego

exploitowanie n
bragd
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wykorzystywanie w ataku informatycznym błędów w oprogramowaniu

ezoteryczny ˌɛzɔtɛˈrɨʧ̑nɨ adj
esoterisk
tajemny, sekretny, dostępny wyłącznie dla wtajemniczonych

fabryczny adj
industriell
związany z fabryką

fabryka ˈfabrɨka n
fabrikk
produkcyjny zakład przemysłowy

fabrykant faˈbrɨkãnt n
fabrikant
(przestarzałe, przestarzały) właściciel fabryki

facet ˈfaʦ̑ɛt n
fyr
(potocznie, potoczny) mężczyzna

fachowiec faˈxɔvʲjɛʦ̑ n
spesialist
specjalista w jakiejś dziedzinie

fachowo adv
faglig
z fachową wiedzą

fachowy adj
spesialist
związany z określonym zawodem, specjalnością

fagocista n
fagott
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na fagocie

fagot ˈfaɡɔt n
fagott
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

fajans ˈfajãw̃s n
fajanse
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;

fajerwerk n
fyrverkeri
ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne

fajka ˈfajka n
tuba
(sport, sportowy) rurka używana do nurkowania, pozwalająca na oddychanie bez unoszenia głowy nad powierzchnię wody;

fajny ˈfajnɨ adj
fin
potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu dla mówiącego: ciekawy, interesujący, świetny

fajtłapa n
muskedunder
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba niezdarna

fake news n
fake news
(publikatory) nieprawdziwe, fałszywe wiadomości rozpowszechniane w mass mediach i Internecie;

fakir ˈfacir n
fakir
żebrzący ascetyczny mnich muzułmański;

fakt fakt n
faktum kjensgjerning
to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

faktor ˈfaktɔr n
faktorisere
(ekonomia, ekonomiczny) podmiot zajmujący się przejmowaniem za prowizję nieprzeterminowanych wierzytelności innego podmiotu (faktoranta), a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu ich; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi
czynnik

faktoria n
faktori
(historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;

faktura fakˈtura n
faktura
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;

faktycznie adv
faktisk
zgodnie z faktami, z rzeczywistością

faktyczny fakˈtɨʧ̑nɨ adj
faktisk
oparty na faktach

fakultet faˈkultɛt n
evne
wydział szkoły wyższej

fala ˈfala n
bølge
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody
(fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie

falliczny adj
fallisk
mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

fallus ˈfalːus n
fallos
(anatomia, anatomiczny) penis, męski organ płciowy, symbol płodności

falsyfikat n
falsk
podrobiony przedmiot albo dokument łudząco przypominający oryginał

falsyfikować v
forfalske
poddawać falsyfikacji; tworzyć falsyfikat

fan fãn n
faen
(potocznie, potoczny) zagorzały wielbiciel czegoś lub kogoś;

fanatycznie ˌfãnaˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
fanatisk
w sposób fanatyczny, w sposób właściwy fanatykowi

fanatyczny adj
fanatisk
charakteryzujący się fanatyzmem

fanatyk fãˈnatɨk n
fanatiker
żarliwy zwolennik idei lub religii

fanatyzm fãˈnatɨsm̥ n
fanatisme
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

fantasta n
fantast
(potocznie, potoczny) ktoś, kto wierzy w fantazje, nierealne przedsięwzięcia

fantastycznie ˌfãntaˈstɨʧ̑ʲɲɛ adv
fantastisk
w sposób fantastyczny; nierealnie, przedziwnie
strålende
(potocznie, potoczny) wspaniale, wyjątkowo, bardzo dobrze

fantastyczny ˌfãntaˈstɨʧ̑nɨ adj
fantastisk
(potocznie, potoczny) wspaniały, cudowny
fikcyjny, zmyślony
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) przedstawiający świat nierealny

fantazja fãnˈtazʲja n
fantasi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;

fantazjować v
fantasere
wyobrażać sobie wiele rzeczy
improvisere
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć improwizacje
konfabulere
tworzyć niezgodny z rzeczywistością obraz czegoś

fantom ˈfãntɔ̃m n
fantom
zjawa, przywidzenie

farad ˈfarat n
farad
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

faraon faˈraɔ̃n n
farao
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu;

farba ˈfarba n
maling
(budownictwo) (sztuka) mieszanina barwników służąca do malowania

farbować farˈbɔvaʨ̑ v
fargelegge
(fryzjerstwo, fryzjerski) nakładać farbę na włosy
nasycać farbą, zabarwiać

farciarz n
heldiggris
(potocznie, potoczny) człowiek, który ma szczęście, któremu coś się udało

farerski faˈrɛrsʲci adj
færøysk
odnoszący się do Wysp Owczych

farerski faˈrɛrsʲci n
færøysk
język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

farma ˈfarma n
gård
(rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich;

farma wiatrowa n
vindpark
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności

farmaceuta ˌfarmaˈʦ̑ɛwta n
apoteker
specjalista, znawca farmacji

farmaceutyczny ˌfarmaʦ̑ɛwˈtɨʧ̑nɨ adj
farmasøytisk
związany z farmacją

farmaceutyk ˌfarmaˈʦ̑ɛwtɨk n
legemiddel
substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny

farmacja farˈmaʦ̑ʲja n
farmasi
nauka o lekach;

farmakokinetyka n
farmakokinetikk
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii badający zmiany stężenia substancji w ustroju, zwłaszcza leków i ich metabolitów, w miarę upływu czasu;

farmakologia ˌfarmakɔˈlɔɟja n
farmakologi
dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

farmakologiczny ˌfarmakɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
farmakologisk
związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

fart fart n
flaks
(potocznie, potoczny) szczęście

fartuch ˈfartux n
forkle
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

fasada faˈsada n
fasade
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku;
(informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;
(przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz
(socjologia, socjologiczny) sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji;

fascynacja n
fascinert
bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

fasola faˈsɔla n
bønne
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

fasolka szparagowa faˈsɔlka ˌʃparaˈɡɔva n
bønne
(botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana fasoli o jadalnych całych strąkach

fason ˈfasɔ̃n n
fasong
(krawiectwo) kształt obuwia lub ubioru
(przenośnie, przenośnia) sposób bycia jakiejś osoby

fast food n
hurtigmat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;

faszerować v
materiale
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nadziewać farszem

faszysta faˈʃɨsta n
fascist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik faszyzmu

faszystka n
fascist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka faszyzmu

faszystowski ˌfaʃɨˈstɔfsʲci adj
fascistisk
związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

faszyzm ˈfaʃɨsm̥ n
fascisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

fatalny adj
stusslig
(potocznie, potoczny) bardzo zły
unheldig
niosący nieszczęście, pecha

fatamorgana n
luftspeiling
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;

fawela faˈvɛla n
favela
(socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;

faworyt n
favoritt
ktoś lubiany, faworyzowany

faza ˈfaza n
fase
miejsce, etap

fał faw n
fall
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina służąca do podnoszenia czegoś (np. żagla, drzewca);

fałsz fawʃ n
falsk
nieprawda

fałszywie fawˈʃɨvʲjɛ adv
falsk
w sposób fałszywy

fałszywy fawˈʃɨvɨ adj
falsk
sztuczny, podrobiony

fałszywy przyjaciel fawˈʃɨvɨ pʃɨˈjäʨ̑ɛl idiom
falsk venn
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;

fechtmistrz n
fekter
nauczyciel lub mistrz fechtunku

federacja ˌfɛdɛˈraʦ̑ʲja n
føderasjon
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

federalny adj
føderal
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

felczer ˈfɛlʧ̑ɛr n
feltskjær
(dawniej, dawny) chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego

feldmarszałek n
feltmarskalk
(wojskowość, wojskowy) w niektórych krajach: najwyższy stopień wojskowy

feler n
forkastning
(potocznie, potoczny) coś, co obniża wartość, jakość

felga ˈfɛlɡa n
felg
element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

fellach n
fellah
arabski rolnik

feminista ˌfɛ̃mʲĩˈɲista n
feminist
zwolennik feminizmu

feminizm fɛ̃ˈmʲĩɲism̥ n
feminisme
(książkowy) ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci adj
fønikisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Fenicjanami lub Fenicją

fenicki fɛ̃ˈɲiʦ̑ʲci n
fønikisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich;

fenkuł n
fennikel
(botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach;

fenol ˈfɛ̃nɔl n
fenol
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, C6H5OH;

fenomen fɛ̃ˈnɔ̃mɛ̃n n
fenomeen
(filozofia, filozoficzny) zjawisko będące przedmiotem poznania zmysłowego
coś lub ktoś niezwykły, zadziwiający czymś
rzadkie lub niezwykłe zjawisko

fenomenalny ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃ˈnalnɨ adj
fantastisk
wyjątkowy, wspaniały, fantastyczny, niesłychany

fenomenologia n
fenomenologi
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane;

ferm fɛrm n
fermium
(chemia, chemiczny) nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

fermata fɛrˈmata n
krone
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;

fermentacja ˌfɛrmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
fermentering
(biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;

fermentować ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
heve
ulegać procesowi fermentacji

fermion ˈfɛrmʲjɔ̃n n
fermion
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o połówkowym spinie;

ferwor n
brennende iver
gorliwość, uniesienie

fes fɛs n
fess
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk f obniżony o półton;

festiwal fɛˈstʲival n
festival
impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem

feudalizm n
føydalisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

fiasko ˈfʲjaskɔ n
fiasco
nieudanie się jakiejś sprawy, niepowodzenie się czegoś

fideizm fʲiˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
fideisme
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;

figa ˈfʲiɡa n
fiken
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc figi (1.1)

figiel ˈfʲiɟɛl n
strek
coś zrobionego dla żartu, dla rozrywki

figowiec fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
fiken
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;

figowiec sykomora fʲiˈɡɔvʲjɛʦ̑ ˌsɨkɔ̃ˈmɔra n
morbærfiken
(botanika, botaniczny) Ficus sycomorus L., gatunek drzew z rodziny morwowatych występujący w Egipcie, Palestynie, Syrii, Afryce subsaharyjskiej oraz wschodniej i uprawiany w basenie Morza Śródziemnego;

figura fʲiˈɡura n
figur
(książkowy) bohater utworu literackiego
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów leżących na płaszczyźnie lub w przestrzeni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa dźwięków o charakterze ornamentu
(potocznie, potoczny) osobnik, typ
(potocznie, potoczny) znana osobistość
(sport, sportowy) (choreografia, choreograficzny) sekwencja ruchów tworząca całość w sportach akrobatycznych i tańcach
(szachy, pojęcie szachowe) starsze bierki na szachownicy: król, hetman, wieża, skoczek, goniec
(termin karciany) starsze karty w talii: as, król, dama, walet;
kształt ciała
przydrożny posąg, kapliczka
ordre
(heraldyka, heraldyczny) szeroko pojęte godła herbowe/mobilia
statue
(sztuka) odwzorowana w rzeźbie lub malarstwie postać zwierzęcia lub człowieka

figura retoryczna fʲiˈɡura ˌrɛtɔˈrɨʧ̑na n
figur
(językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;

figurant fʲiˈɡurãnt n
statist
(dawniej, dawny) statysta teatralny
osoba zajmująca wysokie stanowisko, ale niesprawująca faktycznej władzy, niemająca wpływu na podejmowane decyzje

figurować v
opptre
być gdzieś zamieszczonym lub wymienionym

filantrop n
filantrop
człowiek zajmujący się działalnością dobroczynną, wspomagający biednych i potrzebujących

filar ˈfʲilar n
side
(górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu

filatelista n
filatelist
kolekcjoner lub znawca znaczków pocztowych

filatelistyka ˌfʲilatɛˈlʲistɨka n
filateli
hobby polegające na kolekcjonowaniu artefaktów pocztowych;

filc fʲilʦ̑ n
filthatt
materiał ze zbitej wełny,

filia ˈfʲilʲja n
filial
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny

filipino ˌfʲilʲiˈpʲĩnɔ n
Filippinsk
(językoznawstwo, językoznawczy) główny dialekt języka tagalskiego

filister n
filistrøs
(książkowy) człowiek o ciasnych ambicjach, gustach czy poglądach

filiżanka ˌfʲilʲiˈʒãnka n
kopp
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje

film fʲilm n
film
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;

film dokumentalny n
dokumentar
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku filmu dokumentalnego (1.1)

film grozy n
skrekkfilm
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (zobacz) horror

film niemy n
stumfilm
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film bez ścieżki dźwiękowej;

filmować fʲilˈmɔvaʨ̑ v
filme
nagrywać coś kamerą filmową

filolog fʲiˈlɔlɔk n
filolog
specjalista w dziedzinie filologii

filologia ˌfʲilɔˈlɔɟja n
filologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;

filozof fʲiˈlɔzɔf n
filosof
(edukacja, edukacyjny) (filozofia, filozoficzny) specjalista w zakresie filozofii

filozofia ˌfʲilɔˈzɔfʲja n
filosofi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;

filozoficzny ˌfʲilɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
filosofisk
(filozofia, filozoficzny) związany z filozofią, dotyczący zagadnień filozofii
(przenośnie, przenośnia) zrównoważony, doświadczony, pełen przemyśleń

filozofka ˌfʲilɔˈzɔfka n
filosof
kobieta filozof

filtr fʲiltr̥ n
filter
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych

filuterny ˌfʲiluˈtɛrnɨ adj
leken
żartobliwy i trochę prowokujący

finanse n
kontanter
(potocznie, potoczny) zasoby pieniężne

finansować v
finansiere
dostarczać finansów

finansowo adv
finansiell
pod względem finansów, pieniędzy

finansowy ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ adj
finansiell
dotyczący finansów

finał ˈfʲĩnaw n
finale
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek
koniec, zakończenie

finisz ˈfʲĩɲiʃ n
spurt
(sport, sportowy) najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą

finta ˈfʲĩnta n
fint
(sport, sportowy) zmylenie przeciwnika
sztuczka, trick, manewr, podstęp

finwal n
finnhval
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku płetwal zwyczajny, Balaenoptera physalus;

fiolet n
fiolett
kolor fioletowy;

fioletowy ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
fiolett
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;

fiord fʲjɔrt n
fjord
(geografia, geograficzny) rodzaj głębokiej zatoki wrzynającej się w ląd;

fiołek ˈfʲjɔwɛk n
fiol
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;

firana n
gardin
(środowiskowy) (handel, handlowy) ozdobna zasłona na okno z półprzezroczystej tkaniny

firanka fʲiˈrãnka n
gardin
ozdobny, przezroczysty materiał wieszany w oknie

firma ˈfʲirma n
firma
(potocznie, potoczny) przedsiębiorstwo

fiskalny adj
påtalemyndighet
dotyczący podatków, skarbu państwa albo dochodów państwa

fiut fʲjut n
fugl
(pospolicie) członek męski
kuk
(pospolicie) (pogardliwie, pogardliwy) mężczyzna, facet

fizjologia n
fysiologi
nauka o mechanizmach rządzących przebiegiem czynności życiowych organizmów

fizjoterapeuta ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta n
fysioterapeut
(medycyna, medyczny) terapeuta, specjalista od fizjoterapii

fizyczka fʲiˈzɨʧ̑ka n
fysiker
(potocznie, potoczny) forma żeńska od: fizyk

fizyczność fʲiˈzɨʧ̑nɔɕʨ̑ n
fysikk
cecha tego, co jest związane z wyglądem zewnętrznym człowieka

fizyczny fʲiˈzɨʧ̑nɨ adj
fysisk
dostępny zmysłom
związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje

fizyk ˈfʲizɨk n
fysiker
naukowiec zajmujący się fizyką

fizyka ˈfʲizɨka n
fysikk
nauka zajmująca się badaniem właściwości i oddziaływań materii;

fiński ˈfʲĩj̃sʲci adj
finsk
odnoszący się do Finów lub Finlandii, pochodzący z Finlandii

fińskojęzyczny ˌfʲĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
finskspråklig
spisany, stworzony w języku fińskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem fińskim
taki, który posługuje się językiem fińskim

flaga ˈflaɡa n
flagg
płat tkaniny określonego kształtu, barwy i znaczenia, przymocowywany do drzewca lub masztu

flamandzki adj
flamsk
odnoszący się do regionu w północnej części Belgii, Flandrii

flamandzki n
flamsk
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii

flamaster flãˈmastɛr n
tusj
rodzaj pióra wypełnionego tuszem i mającego kawałek filcu zamiast stalówki

flaming ˈflãmʲĩŋk n
flamingo
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak brodzący o białoróżowym upierzeniu;

flandryjski adj
flamsk
związany z Flandrią, dotyczący Flandrii

flanela flãˈnɛla n
flanell
(włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;

flauta ˈflawta n
vindstille
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;

flecista flɛˈʨ̑ista n
fløytespiller
muzyk, który gra na flecie

flegmatyczny ˌflɛɡmaˈtɨʧ̑nɨ adj
flegmatisk
odznaczający się spokojem, mało pobudliwy, powolny

flerow n
flerovium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fl i liczbie atomowej 114;

flesz n
blits
(fotografia) lampa błyskowa aparatu fotograficznego

flet flɛt n
fløyte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny;

flet poprzeczny ˈflɛt pɔˈpʃɛʧ̑nɨ n
tverrfløyte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;

fletnia Pana ˈflɛtʲɲa ˈpãna n
panfløyte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;

fleuta n
fløyte
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) holenderski, XVI-wieczny statek żaglowy;

flirt flʲirt n
flørting
krótkotrwała miłostka, zalotna rozmowa;

flirtować v
kokettere
uprawiać flirt, prowadzić lekką, zalotną rozmowę towarzyską z osobą innej płci

florencki flɔˈrɛ̃nʦ̑ʲci adj
florentinsk
związany z Florencją, dotyczący Florencji

florentczyk flɔˈrɛ̃nṭʧ̑ɨk n
florentiner
mieszkaniec Florencji, osoba wywodząca się z Florencji

flota ˈflɔta n
flåte
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zbiór jednostek pływających;

fluor ˈflu<sup>w</sup>ɔr n
fluor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu F i liczbie atomowej 9;

flądra ˈflɔ̃ndra n
skrubbe
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba;

fobia ˈfɔbʲja n
fobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;

foka ˈfɔka n
sel
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) morski ssak drapieżny;

folder ˈfɔldɛr n
ringperm
(informatyka, informatyczny) (zobacz) katalog

folk fɔlk n
befolkning
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;

folklor ˈfɔlklɔr n
folkloristikk
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.

folkowy adj
befolkning
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z folkiem, dotyczący folku

folusznik n
blodrille
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wstępnie przygotowujący i czyszczący z tłuszczów i klejów tkaniny wełniane;

fondue n
fondue
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;

fonem ˈfɔ̃nɛ̃m n
fonem
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;

fonetyczny adj
fonetisk
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z fonetyką, dotyczący fonetyki

fonetyka fɔ̃ˈnɛtɨka n
fonetikk
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się opisywaniem głosek danego języka;

fonia n
lyd
(akustyka, akustyczny) reprodukowany dźwięk docierający do ucha słuchającego przy odtwarzaniu nagrania, projekcji filmu itp. w postaci fali akustycznej
(radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) (telewizja, telewizyjny) sygnał dźwiękowy przesyłany z nadajnika do odbiornika radiowego, telewizyjnego itp., za pomocą fali elektromagnetycznej

fonologia ˌfɔ̃nɔˈlɔɟja n
fonologi
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o fonemach i relacjach między nimi;

fontanna fɔ̃nˈtãnːa n
springvann
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;

foremny fɔˈrɛ̃mnɨ adj
regelmessig
(geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości;
(geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe;
(książkowy) o prawidłowym, regularnym kształcie; kształtny, zgrabny

forma ˈfɔrma n
blåskjell
(cukiernictwo) naczynie do pieczenia ciast

formacja fɔrˈmaʦ̑ʲja n
formasjon
(geologia, geologiczny) jednostka podstawowa w litostratygrafii
(wojskowość, wojskowy) samodzielny oddział wojskowy

formalista ˌfɔrmaˈlʲista n
paragrafrytter
człowiek zbytnio przywiązujący wagę do formalności, zewnętrznych form działania

formalność fɔrˈmalnɔɕʨ̑ n
formalitet
czynność konieczna, ale nieistotna albo bardzo prosta
czynność wykonywana według przepisów, urzędowo

formalny fɔrˈmalnɨ adj
formell
dotyczący formy
zgodny z pewnymi normami i przepisami, wymagany do utrzymania porządku

formatowanie ˌfɔrmatɔˈvãɲɛ n
formatering
(rzeczownik odczasownikowy) od formatować

formatować ˌfɔrmaˈtɔvaʨ̑ v
formatere
(informatyka, informatyczny) przystosowywać nośnik danych do pracy przez odpowiednie ustalenie jego systemu plików

formułować v
uttrykke
wyrażać opinię, życzenia słowami

fornir ˈfɔrʲɲir n
finer
cienkie płaty drewna uzyskiwane przez skrawanie;

fornirować v
ferniss
(technologia, technika, techniczny) okładać wyroby stolarskie fornirem

forować v
plugg
dawać pierwszeństwo

forsa ˈfɔrsa n
spenn
(potocznie, potoczny) pieniądze

fort fɔrt n
festning
(wojskowość, wojskowy) budowla obronna

forteca fɔrˈtɛʦ̑a n
festning
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;

fortel ˈfɔrtɛl n
knep
sprytne oszustwo, podstęp

fortepian fɔrˈtɛpʲjãn n
piano
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;

fortepianowy adj
piano
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z fortepianem

fortuna fɔrˈtũna n
flaks
los, szczególnie ten dobry
wielkie bogactwo

forum ˈfɔrũm n
fora
miejsce spotkań, publicznych wystąpień, dyskusji
spotkanie poświęcone dyskusji na dany temat

fory ˈfɔrɨ n
fordel
dobrowolne ograniczenie własnej przewagi nad przeciwnikiem, np. by skłonić go do rywalizacji

fosa ˈfɔsa n
vollgrav
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;

fosfor ˈfɔsfɔr n
fosfor
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu P i liczbie atomowej 15;

fosforan n
fosfat
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu fosforowego;

fotel ˈfɔtɛl n
lenestol
rodzaj siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;

fotograf fɔˈtɔɡraf n
fotograf
osoba zajmująca się wykonywaniem fotografii, najczęściej zawodowo;

fotografia ˌfɔtɔˈɡrafʲja n
fotografi
sztuka wykonywania fotografii (1.1);

fotograficzny ˌfɔtɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
fotografisk
związany z fotografią, fotografowaniem, robieniem zdjęć

fotografowanie ˌfɔtɔɡrafɔˈvãɲɛ n
fotografering
czynność wykonywania fotografii

fotografować ˌfɔtɔɡraˈfɔvaʨ̑ v
fotografere
robić zdjęcie, robić fotografię

fotomontaż ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ n
fotomontasje
(fotografia) obraz fotograficzny powstały przez manipulację lub skomponowanie kilku obrazów;

foton ˈfɔtɔ̃n n
foton
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;

fotopowielacz ˌfɔtɔpɔˈvʲjɛlaʧ̑ n
fotomultiplikator
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie przetwarzające sygnał świetlny na elektryczny oraz wzmacniające ten sygnał;

fotosynteza n
fotosyntese
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;

fotowoltaiczny ˌfɔtɔvɔltaˈ<sup>j</sup>iʧ̑nɨ adj
fotovoltaisk
(przymiotnik) związany z przetwarzaniem światła słonecznego na energię elektryczną

fowizm n
fauvisme
(sztuka) kierunek w malarstwie francuskim początku XX wieku o bardzo żywej kolorystyce dzieł

foyer n
foajé
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;

frajda ˈfrajda n
glede
(potocznie, potoczny) radość, uciecha z czegoś

frajer ˈfrajɛr n
due
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane

frajerski adj
dum
(potocznie, potoczny) ujawniający fakt bycia nowicjuszem

frakcja ˈfrakʦ̑ʲja n
andel
(chemia, chemiczny) wyodrębniona część składowa mieszaniny substancji o określonych właściwościach
(poligrafia) czcionki mniejsze od pisma podstawowego, umieszczane powyżej albo poniżej linii pisma
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa partyjna, klub w parlamencie, który prezentuje odrębny program
(statystyka, statystyczny) stosunek liczby obserwacji mających pewną właściwość do liczebności całej próby statystycznej;
(technologia, technika, techniczny) część partii kruszywa o jednakowych wymiarach ziaren

fraktal ˈfraktal n
fraktal
(matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;

fraktalny adj
fraktal
przypominający kształtem fraktal
związany z fraktalem, dotyczący fraktala

francuski frãnˈʦ̑usʲci adj
fransk
odnoszący się do Francji lub Francuzów; związany lub wywodzący się z Francji

francuski frãnˈʦ̑usʲci n
fransk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;

francuskojęzyczny frãnˈʦ̑uskɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
fransktalende
posługujący się językiem francuskim
taki, którego mieszkańcy posługują się językiem francuskim

frank frãŋk n
franc
(jednostka monetarna) pieniądz niektórych krajów europejskich i afrykańskich

frankfurterka ˌfrãŋkfurˈtɛrka n
frank
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco;

frans frãw̃s n
francium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Fr i liczbie atomowej 87;

fraza n
frase
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną;

frazeologia n
fraseologi
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń;

frazes ˈfrazɛs n
frase
często powtarzane, wyszukane powiedzenie, pozbawione jednak głębszego sensu

fregata frɛˈɡata n
fregatt
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) średniej wielkości, pomocniczy okręt wojenny, współcześnie o wyporności w granicach 1500-2500 ton;
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;

frekwencja frɛˈkfɛ̃nʦ̑ʲja n
frekvens
(fizyka, fizyczny) częstotliwość
częstotliwość dziania się czegoś

frenetyczny ˌfrɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ adj
frenetisk
(książkowy) entuzjastyczny, burzliwy, wyrażający wręcz szalony zapał

frenologia n
frenologi
(historia, historyczny, historycznie) obecnie uznawana za pseudonaukową dziedzina wiedzy badająca związek między ukształtowaniem czaszki człowieka a jego cechami psychicznymi;

fresk frɛsk n
fresko maleri
(sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;

fretka ˈfrɛtka n
frett
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;

frez frɛs n
papirmølle
(technologia, technika, techniczny) narzędzie skrawające do obróbki powierzchni

front frɔ̃nt n
forside
(meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza;
(wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych;
zgromadzenie partii lub osób pod jednym wspólnym programem
front
(budownictwo) przód budynku
przód, przednia część

fronton n
pediment
(architektura, architektoniczny) trójkątne zwieńczenie fasady lub ryzalitu budynku;

fruktoza n
fruktose
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;

frustracja n
frustrasjon
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;

fruwać v
fly
poruszać się w powietrzu za pomocą skrzydeł

frykas n
frikassé
(dawniej, dawny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) francuska potrawka z pokrojonych mięs

frytka ˈfrɨtka n
chips
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;

frytki n
chips
(handel, handlowy) porcja frytek (1.1)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa ze smażonych na oleju pociętych ziemniaków

frytkownica n
frityrkoker
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;

fryzjer ˈfrɨzʲjɛr n
frisør
osoba zajmująca się obcinaniem włosów, ich czesaniem i pielęgnacją; u mężczyzn również goleniem

fryzura frɨˈzura n
frisyre
(fryzjerstwo, fryzjerski) efekt uczesania, ułożenia lub ścięcia włosów w charakterystyczny sposób;

fryzyjski adj
frisisk
dotyczący Fryzji albo Fryzów (Fryzyjczyków)

fryzyjski n
frisisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język zachodniogermański, którym posługują się Fryzowie

frędzel ˈfrɛ̃nʣ̑ɛl n
dusk
(krawiectwo) zwisający fragment materiału przymocowany do tkaniny

fuj interjection
fysj
(potocznie, potoczny) wyrażanie obrzydzenia

fundament fũnˈdãmɛ̃nt n
grunnmur
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;
(przenośnie, przenośnia) baza, podwalina czegoś

fundamentalizm n
fundamentalisme
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji

fundamentalny ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ adj
grunnleggende
podstawowy, stanowiący podstawę, elementarny, zasadniczy

fundować v
innby
(potocznie, potoczny) zapraszać i płacić za poczęstunek
sponse
zakładać i opłacać instytucje

funkcja ˈfũŋkʦ̑ʲja n
funksjon
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania;
przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;

funkcjonalizm n
funksjonalisme
(architektura, architektoniczny) (sztuka) nurt uwydatniający nadrzędność funkcji użytkowej dzieła
(filozofia, filozoficzny) nurt podkreślający rolę przyczyn i skutków w analizie filozoficznej
(psychologia, psychologiczny) kierunek badań podkreślający funkcje zjawisk psychologicznych;
(socjologia, socjologiczny) nurt podkreślający rolę funkcji pełnionych przez fakty, zjawiska i procesy społeczne;

funkcjonalny adj
funksjonell
bardziej użytkowy niż estetyczny
związany z funkcjonowaniem

funkcjonować ˌfũŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
fungere
działać, wykonywać czynności w sposób właściwy

funt fũnt n
pund
(jednostka monetarna) waluta niektórych państw

furan n
furan
(chemia, chemiczny) ciekły, łatwopalny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C4H4O, mający zapach zbliżony do chloroformu;

furman ˈfurmãn n
kusk
człowiek powożący zaprzęgiem konnym, zwykle furmanką

futbolówka n
fotball
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) piłka używana podczas gry w futbol

futerał fuˈtɛraw n
hylster
ochronne opakowanie do przechowywania przedmiotów, które mogą ulec uszkodzeniu

futro ˈfutrɔ n
pels
(krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan
(odzieżownictwo) (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu

futurolog n
framtidsforsker
mężczyzna przewidujący przyszłość cywilizacji w oparciu o przesłanki naukowe

futuryzm fuˈturɨsm̥ n
futurisme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;

fuzja ˈfuzʲja n
boks
rodzaj długiej broni strzeleckiej z zamkiem skałkowym, wynalezionej w II połowie XVII wieku we Francji; dziś potoczna nazwa strzelby myśliwskiej;
sammensmelting
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe

gabardyna ˌɡabarˈdɨ̃na n
gabardin
(włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

gabaryt ɡaˈbarɨt n
dimensjoner <i>pl</i>
wymiar zewnętrzny

gabinet ɡaˈbʲĩnɛt n
lære
pokój przeznaczony do pracy umysłowej

gablota ɡaˈblɔta n
vitrine
oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

gad ɡat n
reptil krypdyr
(herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;

gadanina ˌɡadãˈɲĩna n
galimatias
(potocznie, potoczny) mówienie o czymś nieważnym, błahym

gadatliwy ˌɡadaˈtlʲivɨ adj
plaprende
taki, który dużo i chętnie mówi

gadać ˈɡadaʨ̑ v
foredrag
(potocznie, potoczny) mówić, (lekceważąco, lekceważący) rozmawiać

gadolin ɡaˈdɔlʲĩn n
gadolinium
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

gadożer ɡaˈdɔʒɛr n
slangeørn
(ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;

gadu-gadu interjection
babbel
…nazywający odgłosy długiej rozmowy

gadulstwo ɡaˈdulstfɔ n
ordgyteri
(potocznie, potoczny) mówienie zbyt dużo, zbędne gadanie

gadżet ˈɡaʤ̑ɛt n
område
(książkowy) przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;

gafa n
brøler
nietaktowny postępek, niezręczne odezwanie się

gafel n
gaffel
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ukośne drzewce stawiane razem z żaglem gaflowym;

gaj ɡaj n
holt
(książkowy) niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

gajowy ɡaˈjɔvɨ n
forstmann
(leśnictwo) pracownik nadleśnictwa opiekujący się określoną częścią lasu

gajówka ɡaˈjufka n
hagesanger
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia borin, mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

gal ɡal n
gallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ga i liczbie atomowej 31;

galaktyczny adj
galaktisk
związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

galaktyka ɡaˈlaktɨka n
galakse
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;

galaretka ˌɡalaˈrɛtka n
gelé
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;

galera ɡaˈlɛra n
galei
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

galeria ɡaˈlɛrʲja n
galleri
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum
(sztuka) miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki

galijski adj
gallisk
związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

galisyjski n
galisisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język galisyjski (galicyjski);

galon ˈɡalɔ̃n n
gallon
(jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;
naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

galop ˈɡalɔp n
galopp
(jeździectwo, jeździecki) szybki, trzytaktowy chód konia;

galopować v
galoppere
(jeździectwo, jeździecki) (zoologia, zoologiczny) biec galopem
(potocznie, potoczny) spieszyć się w wykonywaniu czegoś

galwanometr n
galvanometer
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru słabego prądu elektrycznego

gama ˈɡãma n
palett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;
samling
(przenośnie, przenośnia) szereg odmian czegoś do wyboru

gambijski ɡãmˈbʲijsʲci adj
gambisk
odnoszący się do Gambii, państwa w Afryce

gambit ˈɡãmbʲit n
gambit
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

gameta ɡãˈmɛta n
kjønnscelle
(biologia, biologiczny) komórka służąca do rozmnażania płciowego;

gamoń ˈɡãmɔ̃ɲ n
dumrian
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) człowiek nierozgarnięty, niezaradny

ganek ˈɡãnɛk n
tram
przybudówka przed wejściem do budynku, składająca się z daszka wspartego na słupach i schodów

ganienie n
refse
udzielanie nagany

ganić v
refse
wyrażać słownie dezaprobatę, udzielać słownej krytyki

gapić się ˈɡapʲiʨ̑‿ɕɛ v
fikse
(potocznie, potoczny) uporczywie się przyglądać, wpatrywać się

gapowicz ɡaˈpɔvʲiʧ̑ n
blindpassasjer
pasażer podróżujący bez biletu

garaż ˈɡaraʃ n
garasje
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

garb ɡarp n
kulrygg
(medycyna, medyczny) skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;
(zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem
wypukłość na jakimś przedmiocie

garbaty ɡarˈbatɨ adj
pukkelrygget
mający wypukłość, wybrzuszenie, zgrubienie lub skrzywienie
z widocznym skrzywieniem kręgosłupa; z garbem

garbus ˈɡarbus n
boble
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

garderoba ˌɡardɛˈrɔba n
garderobe
ogół odzieży, ubrań, które się posiada
pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

gardziel n
gikt
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) część gaźnika, gdzie zachodzi rozpylenie paliwa przez rozpylacz
strupe
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła
(przenośnie, przenośnia) wąskie przejście

gardzić ˈɡarʲʥ̑iʨ̑ v
bagatellisere
lekceważyć, bagatelizować
forakte
myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą
mislike
odrzucać, rezygnować, odtrącać

gardło ˈɡardwɔ n
strupe
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

garnek ˈɡarnɛk n
gryte
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

garnirowanie ˌɡarʲɲirɔˈvãɲɛ n
garnering
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ozdabianie, przybranie, dekorowanie jedzenia;

garnirować ˌɡarʲɲiˈrɔvaʨ̑ v
garnere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ozdabiać jedzenie (np. zieleniną)
(przestarzałe, przestarzały) obszywać coś tasiemką, lamówką itp.

garnitur ɡarʲˈɲitur n
dress
(odzieżownictwo) (krawiectwo) eleganckie ubranie męskie;

garstka ˈɡarstka n
knyttneve
niewiele

garłacz n
muskedunder
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krótka ręczna broń palna z trąbkowatym wylotem lufy, strzelająca siekańcami, używana w Europie w XVII–XVIII wieku;
vannkaster
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny dachowej, rozpowszechnione w budownictwie gotyku i renesansu;

garść ɡarʲɕʨ̑ n
knyttneve
ilość mieszcząca się w garści (1.1)

gasić ˈɡaɕiʨ̑ v
slukke
o wapnie palonym: łączyć z wodą
przerywać palenie

gastroskopia n
gastroskopi
(medycyna, medyczny) wziernikowanie górnego odcinka przewodu pokarmowego;

gatunek gaˈtuŋki ɡaˈtũnɛk n
art
(biologia, biologiczny) najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;
slags
odmiana czegoś, typ, rodzaj

gaur ɡawr n
gaur
(zoologia, zoologiczny) Bos gaurus, gatunek dużego, ciemnego wołu występującego w południowej Azji;

gawial n
gavial
(zoologia, zoologiczny) gad z gatunku gawial gangesowy;

gaworzyć v
bable
(potocznie, potoczny) o niemowlętach: wydawać pierwsze dźwięki, będące zalążkiem mowy artykułowanej

gawron ˈɡavrɔ̃n n
kornkråke
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

gawęda n
fortelling
(książkowy) opowiadanie, opowieść, pogadanka

gawędzić v
prate
(przestarzałe, przestarzały) prowadzić opowiastkę
skravle
prowadzić luźną rozmowę

gaz ɡas n
gass
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii;
(technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1)
(wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna
(motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu

gaz cieplarniany ˈɡasʲ ˌʨ̑ɛplarʲˈɲãnɨ n
drivhusgass
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;

gaz do dechy ˈɡaz dɔ‿ˈdɛxɨ n
gi
(środowiskowy) (motoryzacja) pedał gazu wciśnięty do końca

gaz musztardowy ˈɡas ˌmuʃtarˈdɔvɨ n
sennepsgass
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) zwyczajowa nazwa iperytu siarkowego

gaz szlachetny ˈɡas ʃlaˈxɛtnɨ n
edelgass
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny ostatniej, 18 grupy układu okresowego;

gaz ziemny ˈɡazʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
naturgass
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;

gaza n
gasbind
(włókiennictwo) cienka i rzadka tkanina bawełniana

gazela ɡaˈzɛla n
gaselle
(zoologia, zoologiczny) mała afrykańska antylopa;

gazeta ɡaˈzɛta n
avis
drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

gazetowy adj
avispapir
(poligrafia) związany z gazetą, dotyczący gazety

gazociąg ɡaˈzɔʨ̑ɔ̃ŋk n
gassledning
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu gazu;

gazon ˈɡazɔ̃n n
gressplen
ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji;

gazowany adj
brusende
(spożywczy) nasycony dwutlenkiem węgla

gałka ˈɡawka n
ball
porcja lodów w kształcie kulki
kjøttbolle
mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu
knopp
regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych
opptelling
(dawniej, dawny) kulka używana w głosowaniach

gałka muszkatołowa ˈɡawka ˌmuʃkatɔˈwɔva n
muskatnøtt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;

gałąź ˈɡawɔ̃w̃ɕ n
grein gren
(botanika, botaniczny) boczny pęd drzewa lub krzewu

gaśnica ɡaɕˈɲiʦ̑a n
brannslokningsapparat
(technologia, technika, techniczny) przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

gbur ɡbur n
slyngel
(pogardliwie, pogardliwy) człowiek opryskliwy, nieobyty towarzysko

gburowaty adj
trumpete
zachowujący się w sposób niegrzeczny, szorstki

gderać v
bebreide
(potocznie, potoczny) narzekać w sposób nużący i męczący

gdy ɡdɨ conjunction
da
…rozpoczynający zdanie podrzędne określające czas zajścia czynności ze zdania głównego

gdyby ˈɡdɨbɨ conjunction
jo
…wprowadzający w zdaniu podrzędnym warunek, który w danej sytuacji nie jest możliwy do spełnienia

gdzie ɟʥ̑ɛ interrogativePronoun
hvor
służący do tworzenia pytań o lokalizację

gdzie ɟʥ̑ɛ pronoun
hvor
…względny, zastępujący określenie miejsca

gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść ˈɟʥ̑ɛ kuˈxarɛk ˈʃɛɕʨ̑ ˈtãmʲ ˈɲɛ‿ma ˈʦ̑ɔ ˈjɛ̇ɕʨ̑ proverb
jo flere kokker, dess mer søl
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu

gdziekolwiek ɟʥ̑ɛˈkɔlvʲjɛk indefinitePronoun
hvor enn
w jakimkolwiek miejscu
hvor som helst
(wskazuje na) bliżej nieokreślone miejsce

gdzieniegdzie ɟʥ̑ɛ̇̃ˈɲɛ̇ɟʥ̑ɛ adv
sted
w niektórych miejscach

gdzieś ɟʥ̑ɛ̇ɕ indefinitePronoun
noensteds
w pewnym miejscu
noenting
(potocznie, potoczny) używany do podkreślenia przybliżonego określania jakiejś wielkości

gej ɡɛj n
homse
homoseksualny mężczyzna;

gejowski ɡɛˈjɔfsʲci adj
homo
właściwy gejowi lub przeznaczony dla gejów

gejzer ˈɡɛjzɛr n
geysir
(geologia, geologiczny) źródło tryskające gorącą wodą i parą;

gem ɡɛ̃m n
med
(sport, sportowy) część seta w tenisie

gen ɡɛ̃n n
gen
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;

genealogia ˌɡɛ̃nɛaˈlɔɟja n
slektsforskning
(historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się dziejami rodów
geneza rodu uwzględniająca następstwo pokoleń i koligacje

generacja n
generasjon
ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku

generalny adj
allminnelig
taki, który odnosi się do czegoś ogólnego, powszechnie obowiązującego
taki, który odnosi się do czegoś zasadniczego, naczelnego

generał ɡɛ̃ˈnɛraw n
general
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych;

genetyczny ˌɡɛ̃nɛˈtɨʧ̑nɨ adj
genetisk
(biologia, biologiczny) dotyczący genetyki, związany z genetyką

geneza ɡɛ̃ˈnɛza n
origo
zespół czynników prowadzących do powstania czegoś

genialny adj
enestående
wybitnie uzdolniony
znakomity

genitalia ˌɡɛ̃ɲiˈtalʲja n
kjønnsorgan
(anatomia, anatomiczny) narządy płciowe;

geniusz ˈɡɛ̃ɲjuʃ n
geni
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach

gentryfikacja ˌɡɛ̃ntrɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
gentrifisering
(architektura, architektoniczny) proces renowacji miasta

geoda n
geode
(mineralogia, mineralogiczny) wnęka w masie skalnej, której ściany obrośnięte są minerałem;

geodezja ˌɡɛɔˈdɛzʲja n
geodesi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka o pomiarach Ziemi;

geodezyjny ˌɡɛɔdɛˈzɨjnɨ adj
geodetisk
dotyczący geodezji, związany z geodezją

geofizyka n
geofysikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej

geoglif n
geoglyf
(sztuka) dużych rozmiarów wzór utworzony przez ludzi na powierzchni ziemi poprzez usypanie ze skał, ziemi lub innych trwałych elementów krajobrazu;

geograf ɡɛˈɔɡraf n
geograf
osoba zajmująca się geografią lub ucząca geografii

geografia ˌɡɛɔˈɡrafʲja n
geografi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;

geograficzny ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
geografisk
związany z geografią, odnoszący się do geografii

geolog ɡɛˈɔlɔk n
geolog
(edukacja, edukacyjny) (geologia, geologiczny) specjalista w dziedzinie geologii

geologia ˌɡɛɔˈlɔɟja n
geologi
nauka zajmująca się budową, własnościami i historią Ziemi;

geomancja ˌɡɛɔ̃ˈmãnʦ̑ʲja n
geomantikk
niepotwierdzona naukowo tradycyjna praktyka wykorzystania właściwego usytuowania obiektów budowlanych, ogródków itd., tak, by jak najlepiej wyczerpać dobre oddziaływanie otoczenia, danego terenu;

geometria ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja n
geometri
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi
(matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;

geomorfologia ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja n
geomorfologi
(geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;

gepard ˈɡɛpart n
gepard
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z rodziny kotowatych;

geranos ɡɛˈrãnɔs n
heisekran
(choreografia, choreograficzny) (mitologia, mitologiczny) taniec żurawia

german ˈɡɛrmãn n
germanium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ge i liczbie atomowej 32;

germanistyka n
germanistikk
(edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim

germanizacja n
germanisering
narzucanie lub dobrowolne przyswajanie kultury niemieckiej i języka niemieckiego

germanizm ɡɛrˈmãɲism̥ n
germanisme
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego;

germański ɡɛrˈmãj̃sʲci adj
germansk
dotyczący Germanów lub Germanii

gerundiwum n
gerundiv
(językoznawstwo, językoznawczy) łaciński imiesłów bierny czasu przyszłego, który określa czynność, jaka powinna zostać wykonana

gest ɡɛst n
gest
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi

gestapo ɡɛˈstapɔ n
Gestapo
(historia, historyczny, historycznie) siedziba gestapa (1.1)
(historia, historyczny, historycznie) tajna policja hitlerowskich Niemiec;

gestykulować ˌɡɛstɨkuˈlɔvaʨ̑ v
gestikulere
poruszać rękoma w celu podkreślenia swojej wypowiedzi, pokazania czegoś, dania komuś jakiegoś znaku

getto ˈɡɛtːɔ n
getto
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej
(przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia
dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)
w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej

gibelin n
ghibellin
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech;

gibon ˈɟibɔ̃n n
gibboner
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona

giez ɟɛs n
klegg
(zoologia, zoologiczny) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;

giełda ˈɟɛwda n
børs
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;

gigaherc n
gigahertz
(jednostka miary) jednostka częstotliwości równa miliardowi herców

gigant ˈɟiɡãnt n
jette
(zobacz) olbrzym
kjempe
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów o wężowych splotach zamiast nóg, synów Uranosa i Gai;

gil ɟil n
dompap
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula, barwny ptak wielkości wróbla, z rodziny łuszczaków;

gildia ˈɟildʲja n
laug
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim, w szczególności łączące interesy kupców i innych grup zawodowych;

gilotyna ˌɟilɔˈtɨ̃na n
giljotin
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy;

gimnastyczny ˌɟĩmnaˈstɨʧ̑nɨ adj
gymnastikk
związany z gimnastyką, służący gimnastyce

gimnastyka ɟĩmˈnastɨka n
gymnastikk
(sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną

ginekolog ˌɟĩnɛˈkɔlɔk n
gynekolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista ginekologii

ginekologia ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja n
gynekologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) oddział szpitala, kliniki lub uczelni medycznej, który zajmuje się ginekologią (1.1)

ginąć ˈɟĩnɔ̃ɲʨ̑ v
forsvinne
przestawać być widocznym, słyszalnym itp.

gips ɟips n
gips
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;

gitara ɟiˈtara n
gitar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strunowy instrument muzyczny;

gitara basowa n
bass
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;

gitara elektryczna ɟiˈtara ˌɛlɛkˈtrɨʧ̑na n
elektrisk gitar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;

gitarzysta ˌɟitaˈʒɨsta n
gitarist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na gitarze

gitarzystka ˌɟitaˈʒɨstka n
gitar
kobieta, która gra na gitarze

giętki ˈɟɛ̃ntʲci adj
priselastisk
coś dające się łatwo wyginać

glaca ˈɡlaʦ̑a n
hode
(potocznie, potoczny) także (Poznań) głowa

glacjologia ˌɡlaʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
glasiologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o lodowcach i lądolodach;

gladiator ɡlaˈdʲjatɔr n
gladiator
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;

glazura ɡlaˈzura n
tinkturer
(technologia, technika, techniczny) cienka powłoka szkliwa nakładana na wyroby ceramiczne, np. płytki, kafle;

gleba ˈɡlɛba n
jordsmonn
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;

gliceryna ˌɡlʲiʦ̑ɛˈrɨ̃na n
glyserol
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy cukroli;

glin ɡlʲĩn n
aluminium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Al i liczbie atomowej 13;

glina ˈɡlʲĩna n
leire
(geologia, geologiczny) skała osadowa i materiał ceramiczny;
stut
(potocznie, potoczny) policjant

gliniarz ˈɡlʲĩɲaʃ n
purk
(potocznie, potoczny) policjant

glinka n
leire
(geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa, koloru od jasnoszarego do brunatnoczerwonego

globalizacja ˌɡlɔbalʲiˈzaʦ̑ʲja n
globalisering
proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;

globalny ɡlɔˈbalnɨ adj
global
ogólnoświatowy, obejmujący cały świat

globus ˈɡlɔbus n
globus
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;

glon ɡlɔ̃n n
alge
Algae, rodzaj organizmów wodnych;

glosa n
glose
(językoznawstwo, językoznawczy) adnotacja zawierająca objaśnienia gramatyczne, umieszczona w tekście językoznawczym zwykle między zdaniem oryginalnym a jego tłumaczeniem, ułatwiająca zrozumienie struktury języka;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) komentarz do dokumentu sądowego;
uwaga, objaśnienie lub tłumaczenie trudniejszego zwrotu bądź wyrazu, dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki zwykle między wierszami tekstu lub na marginesie

glosariusz n
glossar
słownik dołączony do tekstu objaśniający przestarzałe lub obecnie rzadko używane wyrazy

glottochronologia n
glottokronologi
(językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;

glukoza n
glukose druesukker
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;

gluten ˈɡlutɛ̃n n
gluten
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;

gmach ɡmax n
byggverk
okazały budynek w którym znajduje się zwykle ważna instytucja

gmina ˈɡmʲĩna n
kommune
(administracja) podstawowa i zarazem najmniejsza jednostka samorządu terytorialnego;

gnać ɡnaʨ̑ v
flå
pędzić, spieszyć się, jechać bardzo szybko
drive
popędzać, zaganiać dokądś zwierzęta, rzadziej ludzi

gnejs ɡnɛjs n
gneis
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna średnio- i gruboziarnista o teksturze kierunkowej;

gniadosz n
laurbær
(jeździectwo, jeździecki) (hipologia, hipologiczny) gniady koń

gniady ˈɟɲadɨ adj
laurbær
(hipologia, hipologiczny) o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn

gniazdo ˈɟɲazdɔ n
reir
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt;

gnida ˈɟɲida n
gnett
jajo wszy;

gniew ɟɲɛf n
sinne
uczucie złości, silne niezadowolenie z czegoś lub kogoś;

gniewać v
sinne
wywoływać w kimś gniew

gniewny adj
rasende
mający w sobie gniew lub podatny nań
sint
wyrażający gniew

gnieść ɟɲɛ̇ɕʨ̑ v
finknuse
miażdżyć
kna
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrabiać (ciasto)

gnieździć się v
bo
(potocznie, potoczny) mieszkać w ciasnocie

gniot ɟɲɔt n
ramponere
(potocznie, potoczny) nieudana praca, dzieło rąk

gnostycyzm n
gnostisisme
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;

gnostyczny adj
gnostisk
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z gnostycyzmem, dotyczący gnostycyzmu

gnostyk n
gnostiker
(filozofia, filozoficzny) zwolennik gnostycyzmu

gnu ɡnu n
gnu
(zoologia, zoologiczny) Connochaetes, rodzaj dużych antylop z rodziny krętorogich;

gnuśny ˈɡnuɕnɨ adj
apatisk
(o osobach) charakteryzujący się lenistwem, ospałością

gnój ɡnuj n
møkk
(rolnictwo, rolniczy) nawóz zwierzęcy; stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;
avføring
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (wulgarnie, wulgaryzm) podstępny, złośliwy lub wredny mężczyzna

gnębić v
kluss
powodować zły stan psychiczny
undertrykke
znęcać się psychicznie lub fizycznie nad kim lub nad czym
uroe
trwać w złym stanie psychicznym

go ɡɔ n
ødelegges
rodzaj gry planszowej;

goblin ˈɡɔblʲĩn n
nisse
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;

gocki adj
gotisk
związany z Gotami, dotyczący Gotów

gocki n
gotisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;

godność ˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
egennavn
(przestarzałe, przestarzały) nazwisko

godny ˈɡɔdnɨ adj
fortjent
zasługujący na coś
pålitelig
wart, zacny

godzina ɡɔˈʥ̑ĩna n
time
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom;
jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy

godzina policyjna ɡɔˈʥ̑ĩna ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjna n
portforbod
pora doby, w której zakazane jest przebywanie na ulicach;

godzinowy adj
armbåndsur
odnoszący się do godziny

godziny szczytu n
rushtid
(ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg

godło ˈɡɔdwɔ n
våpen
(heraldyka, heraldyczny) wizerunek przedstawiony na tarczy herbowej;
graficzny symbol państwa

gofr ɡɔfr̥ n
vaffel
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;

gofrownica ˌɡɔfrɔvʲˈɲiʦ̑a n
vaffeljern
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) maszynka do pieczenia gofrów;

gogle n
hodesett
(informatyka, informatyczny) urządzenie do oglądania rzeczywistości wirtualnej

goić v
bli frisk
(medycyna, medyczny) powodować wyleczenie uszkodzeń skórnych lub śluzówkowych, np. zabliźnianie ran
(potocznie, potoczny) przyczyniać się do dobrostanu duchowego, psychicznego
(medycyna, medyczny) ulegać gojeniu

goj ɡɔj n
fornem
(potocznie, potoczny) określenie używane przez żydów w stosunku do innowierców, np. chrześcijan;

gol ɡɔl n
mål
(sport, sportowy) umieszczenie piłki lub krążka w bramce i punkt zdobyty w ten sposób

golarka ɡɔˈlarka n
barbermaskin
(elektryczność) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) urządzenie elektryczne służące do golenia;

golenie ɡɔˈlɛ̃ɲɛ n
barbere
(fryzjerstwo, fryzjerski) usuwanie zarostu lub włosów tuż przy powierzchni skóry

golić ˈɡɔlʲiʨ̑ v
barbere
usuwać zarost lub owłosienie, tnąc je tuż przy skórze

golusieńki ˌɡɔluˈɕɛ̇̃ɲci adj
splitter naken
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: goły

gon n
drive
(łowiectwo, łowiecki) gonienie zwierzyny przez psy podczas polowania

gondola ɡɔ̃nˈdɔla n
gondol
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji;

gonfalon n
gonfalon
zdobiona chorągiew noszona w orszaku lub procesji

gong ɡɔ̃ŋk n
gong
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;

goniec ˈɡɔ̃ɲɛʦ̑ n
engel
roznosiciel korespondencji
løper
(szachy, pojęcie szachowe) figura poruszająca się po szachownicy na skos;

gonić ˈɡɔ̃ɲiʨ̑ v
jage
biec, poruszać się szybko za czymś lub kimś, aby go doścignąć i schwytać

gont n
handhilse
(budownictwo) drewniany materiał do wykonywania pokryć dachowych;

googlować ɡuɡˈlɔvaʨ̑ v
google
(potocznie, potoczny) wyszukiwać w Internecie za pomocą wyszukiwarki Google

googol ˈɡuɡɔl n
googol
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100

gorczyca ɡɔrˈʧ̑ɨʦ̑a n
sennep
(botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych;
(spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno gorczycy (1.1) do spożycia lub na siew

gorliwość ɡɔrˈlʲivɔɕʨ̑ n
iver
wykazywanie w czymś wytrwałości i zapału

gorliwy adj
engasjert
taki, który wykazuje szczególny zapał

gorset ˈɡɔrsɛt n
korsett
część ubioru damskiego używana od końca XIV wieku do pierwszej dekady XX wieku;

gorycz n
bitter
gorzki smak
malurt
substancja o gorzkim smaku

goryl ˈɡɔrɨl n
gorilla
(zoologia, zoologiczny) Gorilla gorilla, największa małpa człekokształtna;

gorzelnia ɡɔˈʒɛlʲɲa n
brenneri
zakład wytwarzający alkohol etylowy metodą fermentacyjną, na ogół z surowców skrobiowych;

gorzelniany ˌɡɔʒɛlʲˈɲãnɨ adj
brenneri
dotyczący gorzelnictwa, odnoszący się do gorzelnictwa, związany z gorzelnictwem

gorzki ˈɡɔʃʲci adj
bitter
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu
(przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny

gorzko adv
bitter
w gorzkim smaku

gorąco ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ adv
heit
bardzo ciepło, upalnie
het
(potocznie, potoczny) niebezpiecznie
serdecznie, wylewnie

gorąco ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɔ n
hete
wysoka temperatura, upał

gorący ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɨ adj
het
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie

gorączka ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
feber
(medycyna, medyczny) stan, w którym temperatura ciała człowieka przekracza 38℃;

gorączka złota ɡɔˈrɔ̃n͇ʧ̑ka ˈzwɔta idiom
gullfeber
nagły pęd do poszukiwania złota;

gospoda n
kro
jadłodajnia wiejska lub stylizowana na taki charakter

gospodarczy ˌɡɔspɔˈdarʧ̑ɨ adj
økonomisk
związany z gospodarką, dotyczący gospodarki

gospodarka ˌɡɔspɔˈdarka n
økonomi
całokształt działalności gospodarczej

gospodarować v
håndtere
prowadzić gospodarkę danego miejsca lub miejscowości
dyrke
prowadzić gospodarstwo rolne

gospodarski adj
dyrke
związany z gospodarstwem, używany w gospodarstwie

gospodarstwo ˌɡɔspɔˈdarstfɔ n
gardsbruk
posiadłość wiejska o charakterze rolniczym obejmująca grunty i zabudowania; także jednostka produkcyjna specjalizująca się w rolnictwie
husstand
ogół spraw związanych z rodziną, domem

gospodarstwo rolne n
bondegård
(rolnictwo, rolniczy) jednostka gospodarcza zajmująca się produkcją rolną;

gospodarz ɡɔsˈpɔdaʃ n
bonde
(rolnictwo, rolniczy) rolnik posiadający własne gospodarstwo
husbond
(biologia, biologiczny) organizm żywy, na którym żyje pasożyt;
osoba przyjmująca gości

gospodyni domowa ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi dɔ̃ˈmɔva n
husmor
kobieta, która zajmuje się własnym domem i opieką nad dziećmi

gostek n
fyr
(potocznie, potoczny) negatywnie o osobie mało znanej lub zażyle o osobie dobrze znanej

gotować ɡɔˈtɔvaʨ̑ v
koke
przyrządzać ciepłą potrawę

gotowość n
tilbøyelighet
zamiar, skłonność, zdecydowanie

gotowy ɡɔˈtɔvɨ adj
klar
skończony, wykonany

gotyk ˈɡɔtɨk n
gotisk
(sztuka) (architektura, architektoniczny) styl w architekturze i sztuce średniowiecza;

gotów ˈɡɔtuf adj
beredt
przygotowany do czegoś, na coś
skończony, wykonany
bestemme
chętny i zdolny do zrobienia czegoś

gotówka ɡɔˈtufka n
kontanter
pieniądze w postaci banknotów lub monet

gołoledź ɡɔˈwɔlɛʨ̑ n
hålke
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu);

gołąb ˈɡɔwɔ̃mp n
due
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości ptak często spotykany w miastach;

gołębi ɡɔˈwɛ̃mbʲi adj
due
(zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem

gołębica ˌɡɔwɛ̃mˈbʲiʦ̑a n
due
(ornitologia, ornitologiczny) samica gołębia

gołębnik ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik n
dueslag
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie lub budowla do hodowli gołębi

gościniec ɡɔɕˈʨ̑ĩɲɛʦ̑ n
hotell
(gastronomia) zajazd, pensjonat, karczma
landeveg
szeroka droga
suvenir
(przestarzałe, przestarzały) i (Białystok) podarunek z podróży

gościnność n
gjestfrihet
szacunek, serdeczność i troskliwość okazywane gościom

gościnny ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ adj
gjestfri
chętnie przyjmujący kogoś u siebie, serdeczny i przyjazny dla gości

gościć v
borgtårn
o stanach psychicznych stawać się widocznym

gość ɡɔɕʨ̑ n
gjest
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.

goździk ˈɡɔʑʥ̑ik n
kryddernellik nellik
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;

gra ɡra n
jevnbyrdig
(sport, sportowy) mecz
spill
zabawa według ustalonych reguł;

gra słów ˈɡra ˈswuf n
ordspill
budowanie zdań w oparciu o wieloznaczność lub homonimię wyrazów

grab ɡrap n
agnbøk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze;
drewno grabu (1.1)

grabie ˈɡrabʲjɛ n
rake
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

grabież ˈɡrabʲjɛʃ n
plyndre
zabieranie siłą czyjejś własności; obrabowanie, plądrowanie

grabieżca n
raner
ten, kto dokonuje grabieży, rabuje, łupi

grabić ˈɡrabʲiʨ̑ v
kicke
(książkowy) odbierać coś komuś siłą, łupić
rake
zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi

gracja n
betalingsutsettelse
wdzięk, powab, lekkość

gracz ɡraʧ̑ n
spiller
uczestnik gry lub zawodów

grad ɡrat n
hagl
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu;

gradobicie ˌɡradɔˈbʲiʨ̑ɛ n
hagl
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu

graf ɡraf n
greve
(historia, historyczny, historycznie) osoba nosząca tytuł grafa (1.1)
(historia, historyczny, historycznie) tytuł szlachecki w dawnych Niemczech, Holandii, Belgii, Luksemburgu, Austrii, odpowiednik hrabiego;
(matematyka, matematyczny) zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami;

graffiti ɡrafˈfʲitʲi n
grafitt
(sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;

graficzny ɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
grafisk
(językoznawstwo, językoznawczy) pisemny, wyrażony na piśmie
(sztuka) dotyczący grafiki (sztuki)
wyrażony za pomocą rysunku, wykresu

grafika ˈɡrafʲika n
avtrykk
dzieło wykonane w technice grafiki (1.1)
grafikk
dział sztuk plastycznych, obejmujący techniki pozwalające na wielokrotne powielanie rysunku na papierze lub tkaninie;
grafisk
(informatyka, informatyczny) obraz powielany komputerowo

grafit ˈɡrafʲit n
grafitt
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

grafologia ˌɡrafɔˈlɔɟja n
grafologi
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;

grafoskop ɡraˈfɔskɔp n
overheadprosjektør
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);

gram ɡrãm n
gram
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

gram-siła n
tyngdeakselerasjon
(przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) grawitacyjna jednostka siły odpowiadająca sile wywieranej przez masę o wartości jednego grama w polu grawitacyjnym na powierzchni Ziemi

gramatyczny ˌɡrãmaˈtɨʧ̑nɨ adj
grammatisk
dotyczący gramatyki, związany z gramatyką

gramatyka ɡrãˈmatɨka n
grammatikk
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię;

gramofon ɡrãˈmɔfɔ̃n n
grammofon
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;

granat ˈɡrãnat n
granat
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) granatowiec;
(mineralogia, mineralogiczny) twardy przezroczysty minerał stosowany w jubilerstwie (jako kamień półszlachetny) lub jako materiał ścierny;
(spożywczy) owoc granatowca

granatnik n
granatkaster
(wojskowość, wojskowy) broń palna mająca długą lufę, służąca do wystrzeliwania granatów;

granatowiec ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛʦ̑ n
granateple
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

granatowy ˌɡrãnaˈtɔvɨ adj
marineblå
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

granica ɡrãˈɲiʦ̑a n
grense
(administracja) umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;

granit ˈɡrãɲit n
granitt
(geologia, geologiczny) pospolita, kwaśna skała magmowa;

grant ɡrãnt n
donasjon
dotacja, dofinansowanie do projektu naukowego, edukacyjnego itp., przyznawane w drodze konkursu, głosowania lub na mocy decyzji jakiegoś gremium

grappa ˈɡrapːa n
grappa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wódka z winogron (i ich pestek)

grasica n
brissel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

gratis ˈɡratʲis adv
gratis
bezpłatnie, darmo, darmowo, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; (potocznie, potoczny) na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko

gratulować ˌɡratuˈlɔvaʨ̑ v
gratulere
składać wyrazy uznania

gratyfikacja ˌɡratɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
glede
dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.

grawerować v
gravere
żłobić rysunki powierzchniach z materiałów twardych, zwłaszcza metalowych

grawitacja ˌɡravʲiˈtaʦ̑ʲja n
gravitasjon
(fizyka, fizyczny) powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

grawiton n
graviton
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

grać ɡraʨ̑ v
spille
brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.
o przedmiocie: wydawać dźwięki
być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie
wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego

grdyka ˈɡrdɨka n
nøtt
(anatomia, anatomiczny) wystająca na przedniej części szyi chrząstka krtani (zazwyczaj u mężczyzn)

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci adj
gresk
związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków

grecki ˈɡrɛʦ̑ʲci n
gresk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Greków i po części Cypryjczyków;

grejpfrut ˈɡrɛjpfrut n
grapefrukt
(botanika, botaniczny) roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

gremium ˈɡrɛ̃mʲjũm n
kropp
grupa osób zajmujących się tym samym zawodem lub pełniących te same funkcje

grenlandzki ɡrɛ̃nˈlãnʦ̑ʲci adj
grønlandsk
od Grenlandia

grill ɡrʲil n
grill
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przenośny ruszt do pieczenia potraw

grillować ɡrʲiˈlɔvaʨ̑ v
grille
piec na rusztach

grobla ˈɡrɔbla n
dike
wał ziemny zbudowany w celu spiętrzenia wody lub rozdzielenia stawów;

grobowiec ɡrɔˈbɔvʲjɛʦ̑ n
grav
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;

groch ɡrɔx n
ert
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

groch z kapustą ˈɡrɔx s‿kaˈpustɔ̃w̃ n
sammensurium
(przenośnie, przenośnia) coś chaotycznego, bezładnie zmieszanego

grochowy adj
ert
związany z grochem, dotyczący grochu; zawierający groch

grochówka ɡrɔˈxufka n
ertesuppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;

grof n
greve
(Śląsk Cieszyński) hrabia, graf

grom ɡrɔ̃m n
torden
(książkowy) piorun

gromada ɡrɔ̃ˈmada n
bunke
zbiorowisko przedmiotów, zwierząt czy ludzi, zwykle dość liczne
klase
(astronomia, astronomiczny) skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba;

gromada gwiazd n
stjernehop
(astronomia, astronomiczny) zgrupowanie gwiazd związanych wspólnym pochodzeniem;

gromadzenie ˌɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
forsamling
(rzeczownik odczasownikowy) od gromadzić

gromadzić ɡrɔ̃ˈmaʥ̑iʨ̑ v
gruppera
składać, zbierać w jednym miejscu
zbierać, kolekcjonować

grono ˈɡrɔ̃nɔ n
klase
(potocznie, potoczny) kilka, kilkanaście niedużych owoców na wspólnej szypułce
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu i owocostanu złożony z osi głównej i odchodzących od niej osi bocznych
sirkel
grupa ludzi połączonych jakimś wyróżnikiem, np. wspólnymi zainteresowaniami, przyjaźnią itp.

gronostaj ɡrɔ̃ˈnɔstaj n
røyskatt
(zoologia, zoologiczny) Mustela erminea Linnaeus, niewielki drapieżny ssak z rodziny łasicowatych;

gros ɡrɔ ɡrɔs n
ekkel
(przestarzałe, przestarzały) dwanaście tuzinów; 144 sztuki;
høyst
(książkowy) zdecydowana większość

grosz ɡrɔʃ n
kopek
lm nieznacząca suma; kwota nieprzedstawiająca większej wartości

groszek ˈɡrɔʃɛk n
ert
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zielone nasiona grochu; także potrawa z tych nasion

grot ɡrɔt n
grotte
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym;
pilspiss
(wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;

grota ˈɡrɔta n
grotte
(geologia, geologiczny) naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

groteska n
grotesk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór literacki, muzyczny lub plastyczny cechujący się silną deformacją i skarykaturyzowaniem świata przedstawionego, niejednolitością, absurdalnością, czy wreszcie mieszaniem fantastyki z rzeczywistością;

groteskowy ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ adj
grotesk
podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny

grozić ˈɡrɔʑiʨ̑ v
true
straszyć czymś, zapowiadać coś złego

grubas ˈɡrubas n
feit
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) otyła osoba

grubiański ɡruˈbʲjä̃j̃sʲci adj
grov
(przestarzałe, przestarzały) ordynarny, niekulturalny, chamski, prostacki

grubo adv
-es
(akustyka, akustyczny) mając niski ton
feit
dając niedrobne kawałki
tykk
dając lub nakładając grubą warstwę

grubodziób ɡruˈbɔʥ̑up n
kjernebiter
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

grubość n
tjukkelse
wymiar w krótszej osi

gruby ˈɡrubɨ adj
tykk feit
otyły

gruchacz n
trompeter
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny Psophiidae;

gruchot n
kjerra
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) zniszczony, zużyty, stary przedmiot, np. pojazd
rangle
silny odgłos uderzających o siebie lub o coś albo rozpadających się przedmiotów; mocny huk

gruczolak ɡruˈʧ̑ɔlak n
adenom
(medycyna, medyczny) nowotwór niezłośliwy tkanek gruczołowych;

gruczoł ˈɡruʧ̑ɔw n
kjertel
(anatomia, anatomiczny) narząd wydzielający potrzebne dla organizmu substancje;

grudzień ˈɡruʥ̑ɛ̇̃ɲ n
desember
dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

grunge n
grunge
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostry, dynamiczny podgatunek rocka alternatywnego z mocno zniekształconym, „brudnym” brzmieniem gitar, zapoczątkowany w latach 80. XX w.;

grunt ɡrũnt n
bakke
powierzchnia Ziemi lub innej planety, teren
warstwa gleby, która znajduje się przy powierzchni i można ją uprawiać
frie
(przenośnie, przenośnia) zasada, podstawa (najczęściej używane we frazeologizmach)
grunn
(budownictwo) substancja silnie wiążąca się z podłożem, pełniąca funkcję podkładu przy tynkowaniu, malowaniu, politurowaniu itp., a także w malarstwie, jako podkład pod malowidło; także wyschnięta warstwa tej substancji;
dno jakiegoś akwenu (rzeki, morza, stawu, strumienia)
lande
obszar stanowiący czyjąś własność (najczęściej występujące w liczbie mnogiej)

gruntować ɡrũnˈtɔvaʨ̑ v
prim
pokrywać jakąś powierzchnię gruntem, warstwą podkładową

gruntowny ɡrũnˈtɔvnɨ adj
grundig
sięgający do gruntu, dogłębnie wnikający we wszystkie szczegóły

grupa ˈɡrupa n
gruppe
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze

grupa krwi n
blodtype
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych

grupować ɡruˈpɔvaʨ̑ v
gruppera
tworzyć grupy, porządkować w grupach

grusza ˈɡruʃa n
pæretre
(botanika, botaniczny) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;

gruszka ˈɡruʃka n
pære
(spożywczy) owoc gruszy;

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci adj
georgisk
dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

gruziński ɡruˈʑĩj̃sʲci n
georgisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Gruzji;

gruźlica ɡruʑˈlʲiʦ̑a n
tuberkulose
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

gryf ɡrɨf n
griff
(mitologia, mitologiczny) fantastyczny stwór z ciałem lwa oraz szponami i głową orła;

gryka ˈɡrɨka n
bokhvete
(botanika, botaniczny) Fagopyrum L., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

grymas ˈɡrɨ̃mas n
grimase
wykrzywienie twarzy

grynszpan ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn n
eir
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji;

grypa ˈɡrɨpa n
influensa
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna układu oddechowego;

grypsera ɡrɨpˈsɛra n
drake
(potocznie, potoczny) gwara więzienna;

grywać v
lure
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odtwarzać jakąś rolę co pewien czas
grać nieregularnie, od czasu do czasu

gryzoń ˈɡrɨzɔ̃ɲ n
gnager
ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

gryźć ɡrɨɕʨ̑ v
bite
zatapiać w czymś zęby

gryźć ziemię v
bite i gresset
być martwym

grzanka ˈɡʒãnka n
ristet brød
kromka chleba przyrumieniona z obu stron

grzać v
koke
podwyższać wysoko temperaturę czegoś
varm
czynić cieplejszym
varmer opp
wydzielać ciepło
kose seg
poddawać się działaniu ciepła

grzbiet ɡʒbʲjɛt n
rygg
(potocznie, potoczny) plecy
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej
część łańcucha górskiego
górna lub tylna część podłużnej rzeczy

grzebać ˈɡʒɛbaʨ̑ v
bevege
rozgarniać, np. ziemię

grzebień ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ n
kam
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;

grzech ɡʒɛx n
synd
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

grzechot n
rangle
terkotliwy dźwięk twardych przedmiotów obijających się o ścianki zamkniętego pojemnika

grzechotać v
rangle
wydawać z siebie grzechot

grzechotka ɡʒɛˈxɔtka n
rangle
rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu

grzechotnik ɡʒɛˈxɔtʲɲik n
klapperslange
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

grzecznościowy ˌɡʒɛʧ̑nɔɕˈʨ̑ɔvɨ adj
høflig
taki, który charakteryzuje się grzecznością; taki, od którego wymagana jest grzeczność

grzeczność ˈɡʒɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
gi kompliment
grzeczności uprzejme słowa i gesty, komplementy

grzeczny ˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
høflig
o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry
taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości

grzejnik n
fyre
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do ogrzewania pomieszczeń

grzesznik ˈɡʒɛʃʲɲik n
synder
ktoś, kto grzeszy

grzeszny ˈɡʒɛʃnɨ adj
syndig
popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

grzeszyć ˈɡʒɛʃɨʨ̑ v
synde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny

grzmieć v
tordne
o niebie, zazwyczaj w czasie burzy: wydawać grzmot
wydawać głośne, niskie dźwięki niczym grzmot

grzmot ɡʒmɔt n
tordne
huk towarzyszący, wraz z błyskawicą, piorunowi

grzyb ɡʒɨp ˈɡʒɨbɨ n
sopp
(mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy;
(przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu
owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor

grzybek ˈɡʒɨbɛk n
bolleklipp
(krawiectwo) przyrząd do cerowania

grzybica n
sopp
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby;

grzywa ˈɡʒɨva n
man
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

grzywka ˈɡʒɨfka n
pannelugg
(fryzyjski) włosy przycięte tak, że spadają na czoło

grzywna n
bra
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

grzęznąć ˈɡʒɛ̃w̃znɔ̃ɲʨ̑ v
kjøre seg fast
pogrążać się, zagłębiać się w czymś grząskim, zapadać się

grób ɡrup n
grav
przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

gród ɡrut n
borg
prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna otoczona wałem;
by
(przestarzałe, przestarzały) lub (książkowy) miasto

gręplować v
kort
(włókiennictwo) wyczesywać włókna

guacamole n
guacamole
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykański sos przyrządzany na bazie awokado;

gubernator ˌɡubɛrˈnatɔr n
guvernør
(administracja) tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

gubernatorstwo n
guvernement
(administracja) prowincja zarządzana przez gubernatora

gubernia n
guvernement
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;

guglać ˈɡuɡlaʨ̑ v
googla
(potocznie, potoczny) poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

guglować ɡuɡˈlɔvaʨ̑ v
googla
(potocznie, potoczny) poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

guma ˈɡũma n
gummi
rodzaj rozciągliwego tworzywa;

guma do żucia n
tyggegummi
(spożywczy) wyrób cukierniczy przeznaczony do żucia;

gumka ˈɡũmka n
gummi
(edukacja, edukacyjny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;
(potocznie, potoczny) (seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa;

gumka do ścierania ˈɡũmka ˌdɔ‿ɕʨ̑ɛˈrãɲa n
bilgummi
gumka służąca do wycierania śladów ołówka, najczęściej z papieru

gumowy ɡũˈmɔvɨ adj
bilgummi
wykonany z gumy

gust ɡust n
smak
poczucie piękna i harmonii

gustować ɡuˈstɔvaʨ̑ v
elske
lubić

guwerner n
guvernør
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczyciel domowy, wychowawca dzieci w zamożnych rodzinach

guzdrała ɡuzˈdrawa n
skilpadde
(potocznie, potoczny) osoba robiąca wszystko powoli, flegmatyczna

guziec ˈɡuʑɛʦ̑ n
vortesvin
(zoologia, zoologiczny) Phacochoerus F. Cuvier, przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

guzik ˈɡuʑik n
knapp
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;

gwara ˈɡvara n
prate
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od przyjętego języka standardowego;

gwarancja ɡvaˈrãnʦ̑ʲja n
gjeldsbrev
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad);
poręczenie, rękojmia, zapewnienie o czymś

gwarancyjny adj
garanti-
dotyczący gwarancji

gwarantować v
kausjonere
zapewniać, dawać gwarancję, ręczyć, zabezpieczać

gwardia ˈɡvardʲja n
vakt
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących
(wojskowość, wojskowy) oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego
(wojskowość, wojskowy) wyborowe oddziały wojska

gwardzista n
vakt
(wojskowość, wojskowy) członek gwardii

gwatemalczyk ˌɡvatɛ̃ˈmalʧ̑ɨk n
guatamalaner
mieszkaniec Gwatemali (stolicy państwa Gwatemala)

gwałciciel ɡvawʲˈʨ̑iʨ̑ɛl n
voldtektsmann
osoba dopuszczająca się gwałtu

gwałcić ˈɡvawʲʨ̑iʨ̑ v
voldta
(książkowy) naruszać siłą zasady lub normy
zmuszać do stosunku płciowego

gwałt ɡvawt n
valdtekt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;
vilkårlighet /
każdy nielegalny akt przemocy

gwałtowny ɡvawˈtɔvnɨ adj
voldelig
o człowieku impulsywny, porywczy, burzliwy, żywiołowy, wybuchowy
voldsom
nagły, szybki

gwelf n
guelf
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;

gwiazda ˈɡvʲjazda n
stjerne
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (publikatory) sławna osobistość w danym środowisku

gwiazda spadająca ˈɡvʲjazda ˌspadaˈjɔ̃nʦ̑a n
meteor
(astronomia, astronomiczny) bryła kamienna lub metaliczna poruszająca się w przestrzeni międzyplanetarnej

gwiazdozbiór ɡvʲjazˈdɔzbʲjur n
stjernebilde
(astronomia, astronomiczny) grupa gwiazd, zajmujących pewien obszar nieba;

gwinejski ɡvʲĩˈnɛjsʲci adj
guinean
odnoszący się do krainy Gwinea
guineansk
odnoszący się do państwa Gwinea

gwint n
tråd
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek

gwintować v
tråd
(technologia, technika, techniczny) wykonywać gwinty

gwintownik ɡvʲĩnˈtɔvʲɲik n
tappekran
narzędzie skrawające wieloostrzowe, służące do nacinania gwintów wewnętrznych;

gwizd n
hvin
wysoki dźwięk wywołany szybkim ruchem powietrza przelatującego przez wąski otwór

gwizdanie ɡvʲizˈdãɲɛ n
plystre
gwizd (dźwięk)

gwizdać ˈɡvʲizdaʨ̑ v
plystre
wydawać z siebie gwizd, gwizdanie

gwizdek ˈɡvʲizdɛk n
fløyte
nieposiadający części ruchomych przyrząd wytwarzający dźwięki pod wpływem wdmuchiwanego powietrza;

gwoli ˈɡvɔlʲi preposition
for
(podniośle) (przestarzałe, przestarzały) przyimek wskazujący na cel czynności lub przyczynę jej wykonania

gwóźdź ɡvuɕʨ̑ n
spiker
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;

gzyms ɡzɨ̃ms n
list
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;

góra ˈɡura n
fjell
(potocznie, potoczny) duża sterta czegoś
fjell berg
(geografia, geograficzny) duże wzniesienie terenu;

góra lodowa ˈɡura lɔˈdɔva n
isfjell
olbrzymia bryła lodu unosząca się na falach morza lub oceanu;

górka ˈɡurka n
kolle
(zdrobniale) góra

górnictwo n
gruvedrift
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;

górnik ˈɡurʲɲik n
gruvearbeider
(zawód, zawodowy, zawodowo) pracownik kopalni zatrudniony przy wydobyciu z ziemi kopalin;

górny ˈɡurnɨ adj
øvre
taki, który jest na pewnej wysokości, w górze
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taki, który dotyczy wyższej części skali
o odcinku rzeki taki, który jest bliżej źródła

góry n
fjellkjede
(geografia, geograficzny) teren o pofałdowanej powierzchni przekraczającej 300 m różnicy wysokości;

górzak n
vånd
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju górzak (1.1)

górzysty ɡuˈʒɨstɨ adj
fjellrik
pełen gór, wzniesień, pokryty górami

gówniarz ˈɡuvʲɲaʃ n
drittunge
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) dziecko, chłopiec

gówno ˈɡuvnɔ n
dritt
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) nic
dritt drit
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał

gówno prawda ˈɡuvnɔ ˈpravda interjection
bull
(wulgarnie, wulgaryzm) gniewna reakcja na czyjąś wypowiedź uważaną za nieprawdziwą

gówno prawda ˈɡuvnɔ ˈpravda n
bull
(wulgarnie, wulgaryzm) oczywiste kłamstwo, nieprawda

gąbka ˈɡɔ̃mpka n
svamp
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;

gąbki n
svamp
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Porifera Grant, typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych, obejmujący około 9 tysięcy poznanych dotąd gatunków;

gągoł ˈɡɔ̃ŋɡɔw n
kvinand
(ornitologia, ornitologiczny) gniazdujący w dziuplach gatunek kaczki;

gąsienica ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
larve
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;
(motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie

gęba ˈɡɛ̃mba n
kjeft
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta
munn
(potocznie, potoczny) osoba będąca na czyimś utrzymaniu, osoba do wykarmienia

gęgawa ɡɛ̃ŋˈɡava n
grågås
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;

gęsia skórka ˈɡɛ̃w̃ɕa ˈskurka n
gåsehud
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;

gęsty ˈɡɛ̃w̃stɨ adj
tett
taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie

gęś ɡɛ̃j̃ɕ ɡɛ̃w̃ɕ ɡɛ̃ɕ n
gås
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1)
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona

gładki ˈɡwatʲci adj
glatt
mający powierzchnię bez nierówności, chropowatości

gładzica ɡwaˈʥ̑iʦ̑a n
rødspette
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;

gładzić v
tak
przesuwać po czymś delikatnie ręką

głagolica ˌɡwaɡɔˈlʲiʦ̑a n
glagolittiske alfabet
(językoznawstwo, językoznawczy) najstarszy alfabet słowiański;

głaskać ˈɡwaskaʨ̑ v
smeike
łagodnie przesuwać dłonią po jakiejś powierzchni

głasnost ˈɡwasnɔst n
glasnost
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;

głaz ɡwas n
blokk
(geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji;
(potocznie, potoczny) ogromny kamień

głaz narzutowy n
flyttblokk
(geologia, geologiczny) fragment skały litej, przyniesiony przez lądolód;

głodny ˈɡwɔdnɨ adj
sulten
czujący potrzebę zjedzenia czegoś; również w użyciu rzeczownikowym ten, kto jest głodny

głodówka n
sultestreik
(fizjologia, fizjologiczny) metoda samoleczenia, której celem jest oczyszczenie organizmu z toksyn i pozbycie się nadmiaru tkanki tłuszczowej, polegająca na nieprzyjmowaniu pokarmów
strajk głodowy

głos ɡwɔs n
røst stemme
dźwięk wydawany przez istoty żyjące
decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania
zdolność wydawania głosu (1.1)
stemme røst
zdanie, osąd, opinia
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym

głosiciel n
advokat
(podniośle) osoba głosząca coś, upowszechniająca jakieś przekonania

głosić ˈɡwɔɕiʨ̑ v
kunngjøre
ogłaszać, oznajmiać (na przykład) wiadomość, rozgłaszać, upowszechniać (na przykład) idee, hasła
preke
(podniośle) wygłaszać (na przykład) przemówienie, kazanie

głosowanie ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ n
avstemning
wspólne decydowanie poprzez wyrażenie poparcia lub sprzeciwu wobec czegoś
opptelling
(potocznie, potoczny) wybory

głosować ɡwɔˈsɔvaʨ̑ v
stemme
oddawać głos, dokonywać wyboru w czasie głosowania

głosowy adj
vokal
związany z głosem, dotyczący głosu

głowa ˈɡwɔva n
hode
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;
(przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś

głowa państwa n
statsoverhode
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba sprawująca najwyższą władzę w kraju

głowica ɡwɔˈvʲiʦ̑a n
første
(technologia, technika, techniczny) robocza część jakiegoś urządzenia

głowienka ɡwɔˈvʲjɛ̃nka n
taffeland
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya ferina, eurazjatycki ptak nurkujący;

głownia ˈɡwɔvʲɲa n
klinge
(wojskowość, wojskowy) główna część broni siecznej przeznaczona do cięcia lub kłucia;

głośnik ˈɡwɔɕɲik n
høgtaler
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;

głośny ˈɡwɔɕnɨ adj
berømt
popularny; taki, o którym się dużo mówi
stein
taki, który jest dobrze słyszalny

głuchota ɡwuˈxɔta n
døvhet
utrata zdolności słyszenia;

głuchy ˈɡwuxɨ adj
døv
niesłyszący, pozbawiony zmysłu słuchu

głupek ˈɡwupɛk n
dust
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) ktoś głupi
lure
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba niepoważna

głupi ˈɡwupʲi adj
dum
niemądry, ograniczony intelektualnie
bez głębszego znaczenia, pozbawiony sensu

głupiec ˈɡwupʲjɛʦ̑ n
dust
osoba dokonująca nierozsądnych wyborów, niemądra, naiwna i bezmyślna

głupio adv
dum
w niemądry sposób

głupota ɡwuˈpɔta n
enfold
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia

głuszec ˈɡwuʃɛʦ̑ n
storfugl tiur
(ornitologia, ornitologiczny) duży, eurazjatycki ptak leśny z ciemnym upierzeniem;

głód ɡwut n
sult
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia;

głóg ɡwuk n
hagtorn
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju głóg (1.1)
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce głogu (1.2) o działaniu leczniczym używane do wyrobu win, soków pitnych i innych przetworów

główka ˈɡwufka n
første
(biologia, biologiczny) przednia część plemnika zawierająca materiał genetyczny i akrosom
skjeblad
część fajki, do której nabija się i spala tytoń

główkować v
første
(sport, sportowy) odbijać piłkę głową

główny ˈɡwuvnɨ adj
hoved-
taki, który pełni najważniejszą rolę, jest najistotniejszy

głębia ˈɡwɛ̃mbʲja n
dybde
odległość od powierzchni do dna
(przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury
miejsce o dużej głębokości
kløft
przepaść, otchłań, czeluść, głębina

głębina n
dybde
szczególnie głęboka cześć zbiornika wodnego

głęboki ɡwɛ̃mˈbɔci adj
dyp
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu
mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu

głębokość ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕʨ̑ n
dybde
odległość od powierzchni lub poziomu czegoś w dół, do dna lub w głąb, do wnętrza

haczyk ˈxaʧ̑ɨk n
avkrysse
znak ✓
fangst
trudny do zauważenia podstęp lub problem
huke
(zdrobniale) od: hak

hadron ˈxadrɔ̃n n
hadron
(fizyka, fizyczny) silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków;

hadżdż n
hadj
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce;

hafn xafn̥ n
hafnium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

haftować xafˈtɔvaʨ̑ v
brodere
(rękodzieło, rękodzielniczy) (włókiennictwo) wyszywać igłą wzór na materiale

haggis n
haggis
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szkocka potrawa z podrobów baranich, zaszytych w owczym żołądku

hagiografia n
hagiografi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

haiku xaˈ<sup>j</sup>iku n
haiku
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;

haitański ˌxa<sup>j</sup>iˈtãj̃sʲci adj
haitisk
odnoszący się do państwa Haiti

hak xak n
hake
przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.

hala ˈxala ˈxalɛ n
sal
(architektura, architektoniczny) bardzo duże pomieszczenie o rozległej powierzchni;

halabarda ˌxalaˈbarda n
hellebard
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

halibut xaˈlʲibut n
kveite
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

halit n
halitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, chlorek sodu;

halka ˈxalka n
gli
(krawiectwo) część bielizny damskiej zakładana pod suknię lub spódnicę;

halo ˈxalɔ interjection
hallo
wyrażenie używane przy odbieraniu telefonu

halo ˈxalɔ n
halo
zjawisko optyczne, świetlista otoczka widoczna wokół tarczy słonecznej lub księżycowej;

halucynacja ˌxaluʦ̑ɨ̃ˈnaʦ̑ʲja n
hallusinasjon
(psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;

hamak ˈxãmak n
hengekøye
podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

hamburczyk n
hamburger
mieszkaniec Hamburga; mężczyzna wywodzący się z Hamburga

hamburger xãmˈburɡɛr n
hamburger
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

hammam n
badstu
łaźnia w krajach arabskich i muzułmańskich;

hamować xãˈmɔvaʨ̑ v
brems
zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca

hamulcowy adj
brems
(technologia, technika, techniczny) odnoszący się do hamulca

hamulec xãˈmulɛʦ̑ n
brems
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

hamulec ręczny xãˈmulɛʦ̑ ˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ n
brekk
(motoryzacja) ręcznie aktywowany hamulec postojowy w samochodzie;

handel ˈxãndɛl n
handel
proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

handel ludźmi n
menneskehandel
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;

handlarz ˈxãndlaʃ n
kjøpmann
osoba zajmująca się drobnym handlem

handlować xãnˈdlɔvaʨ̑ v
dele ut
zajmować się kupnem, sprzedażą lub wymianą towarów i usług

handlowiec n
handelsmann
(handel, handlowy) człowiek zajmujący się handlem

hangar ˈxãŋɡar n
hangar
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

hantel n
hantel
(sport, sportowy) ciężarek gimnastyczny do trzymania w jednej ręce;

hanza ˈxãw̃za n
Hansaen
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) średniowieczny związek miast lub kupców starający się o przywileje prawne, handlowe i obronne dla swych członków;

hanzeatycki ˌxãw̃zɛaˈtɨʦ̑ʲci adj
hanseatisk
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący hanzy, należący do hanzy

haplotyp n
haplotype
(biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;

harcerz ˈxarʦ̑ɛʃ n
Speiderbevegelsen
(harcerski) członek harcerstwa, polskiej organizacji skautowej

hardware n
maskinvare
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) sprzęt komputerowy, materialna część komputera

hardy ˈxardɨ adj
arrogant
dumny, butny, nieposłuszny

harfa ˈxarfa n
harpe
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy w kształcie trójkąta;

harmider n
drønn
hałas w połączeniu z zamieszaniem

harmonia xarˈmɔ̃ɲja n
harmoni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element dzieła muzycznego;
ład

harmonijka ustna ˌxarmɔ̃ˈɲijka ˈustna n
munnharmonika
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;

harpagon n
gjerrigknark
(książkowy) wielki skąpiec

harpun ˈxarpũn n
harpun
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

harpunnik n
harpuner
(morski) wielorybnik używający harpuna

has xas n
hassium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hs i liczbie atomowej 108;

hasać ˈxasaʨ̑ v
løpe
biegać, skakać wesoło i beztrosko

haszysz ˈxaʃɨʃ n
hasj
narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

hasło ˈxaswɔ n
passord
tajny wyraz lub ciąg znaków

hau xaw interjection
voff vov
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) onomatopeja naśladująca szczekanie psa

haubica xawˈbʲiʦ̑a n
haubits
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

hazard ˈxazart n
hasardspill
gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

hałas ˈxawas n
larm
głośne, uciążliwe dźwięki;

hańba ˈxãɲba n
skam
(książkowy) coś, co przynosi wstyd, stanowi ujmę dla honoru

hańbić ˈxãɲbʲiʨ̑ v
skam
okrywać hańbą, przynosić hańbę

heavy metal n
tungmetall
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek metalu (muzyki);

hebrajski xɛˈbrajsʲci adj
hebraisk
związany z Hebrajczykami

hebrajski xɛˈbrajsʲci n
hebraisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy kananejskiej języków semickich;

heca n
kjas
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zdarzenie lub ciąg zdarzeń wywołujący zamieszanie i mający negatywne skutki

hedonizm n
hedonisme
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia
postawa życiowa opierająca się na doktrynie hedonizmu (1.1)

hegemonia ˌxɛɡɛ̃ˈmɔ̃ɲja n
hegemoni
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś

hej xɛj interjection
hei
(potocznie, potoczny) forma nieformalnego powitania
zwrócenie czyjejś uwagi

hejt xɛjt n
hate
(potocznie, potoczny) działanie w Internecie przejawiające złość, wrogość, nienawiść wobec kogoś
(potocznie, potoczny) obraźliwy lub pełen agresji komentarz zamieszczony w Internecie

heksan ˈxɛksãn n
heksan
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna toksyczna ciecz;

hektar ˈxɛktar n
hektar
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);

hektyczny xɛkˈtɨʧ̑nɨ adj
hastig (ˇhɑsti)
gorączkowy

hel xɛl n
helium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu He i liczbie atomowej 2;

heliocentryczny adj
heliosentrisk
(astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia

heliocentryzm n
heliosentrisme
(astronomia, astronomiczny) teoria o centralnym położeniu Słońca we wszechświecie;

hellenistyczny ˌxɛlːɛ̃ɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
hellenistisk
dotyczący hellenizmu

hematologia n
hematologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się krwią i układem krwiotwórczym;

hematyt n
hematitt
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał, tlenek żelaza (III);

hemofilia n
blødersykdom
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba krwi polegająca na obniżeniu jej krzepliwości;

hemofobia n
blodfobi
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed krwią

hemoglobina n
hemoglobin
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu

hemoliza ˌxɛ̃mɔˈlʲiza n
hemolyse
(biologia, biologiczny) przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów;

hentai ˈxɛ̃ntaj n
hentai
(sztuka) japońska animacja, komiks lub gra komputerowa zawierająca treści pornograficzne;

heptan ˈxɛptãn n
heptan
(chemia, chemiczny) związek organiczny, alkan, bezbarwna, toksyczna ciecz;

heraldyczny ˌxɛralˈdɨʧ̑nɨ adj
heraldikk
dotyczący heraldyki

heraldyk n
heraldiker
znawca heraldyki

heraldyka n
heraldikk
nauka o herbach i rodach szlacheckich;

herb xɛrp n
våpen
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe

herbarz ˈxɛrbaʃ n
våpenbok våpenrulle
(dawniej, dawny) księga opisująca i prezentująca herby;

herbata xɛrˈbata n
te
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z herbaty (1.2);
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z ziół lub owoców innych niż herbata (1.2)
susz z pąków lub liści herbaty (1.1) służący do przygotowania napoju

herbatka n
te
(potocznie, potoczny) towarzyskie spotkanie przy herbacie

herbatnik xɛrˈbatʲɲik n
kjeks
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;

herbowy adj
våpen
dotyczący herbów, związany z herbem, herbami

herc xɛrʦ̑ n
hertz
(fizyka, fizyczny) jednostka miary częstotliwości; (symbolicznie) Hz;

heretycki ˌxɛrɛˈtɨʦ̑ʲci adj
kjettersk
(przenośnie, przenośnia) sprzeczny z poglądami ogółu
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji

herezja xɛˈrɛzʲja n
heresi kjetteri
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej;

hermetyczny adj
hermetisk
(technologia, technika, techniczny) bardzo dokładnie zamknięty, nieprzepuszczający powietrza

heroiczny adj
heltemodig
(książkowy) pełen odwagi i poświęcenia
opiewający czyny dawnych bohaterów

heroina ˌxɛrɔˈ<sup>j</sup>ĩna n
heroin
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;

heros n
helt
(przenośnie, przenośnia) ktoś bohaterski

herpetologia ˌxɛrpɛtɔˈlɔɟja n
herpetologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o płazach i gadach;

heski ˈxɛsʲci adj
hessisk
od Hesja

heterogeniczność n
heterogenitet
cecha tego, co heterogeniczne; cecha tych, którzy są heterogeniczni

heteroseksualista ˌxɛtɛrɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
heterofil
osoba o orientacji heteroseksualnej

heteroseksualizm ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
heterofili
odczuwanie popędu płciowego do osób płci przeciwnej

heteroseksualny ˌxɛtɛrɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
heterofil
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej

hetman ˈxɛtmãn n
dronning
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się w każdym kierunku;

hetycki adj
hettittisk
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii

hetycki n
hettittisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;

hełm xɛwm n
hjelm
zwykle usztywnione nakrycie głowy chroniące ją przed urazami;
kuppel
(architektura, architektoniczny) obłe lub stożkowe zakończenie wieży;

hełmiatka xɛwˈmʲjatka n
rødhodeand
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;

hiacynt ˈxʲjaʦ̑ɨ̃nt n
hyasint
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach;

hidżab ˈxʲiʤ̑ap n
hidsjab
rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;

hiena ˈxʲjɛ̃na n
hyene
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną;

hierarchia xʲjɛˈrarxʲja n
hierarki
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;

hierarchiczny adj
hierarkisk
taki, który jest uporządkowany zgodnie z przyjętą hierarchią

hieroglif xʲjɛˈrɔɡlʲif n
hieroglyf
(przenośnie, przenośnia) nieczytelny pojedynczy znak pisarski
(przenośnie, przenośnia) pismo nieczytelne
pismo obrazkowe (starożytne, trudne do odczytania)
starożytne egipskie pismo obrazkowe;

higiena xʲiˈɟɛ̃na n
hygiene
dbanie o czystość ciała

higieniczny adj
hygienisk
zapewniający przestrzeganie czystości i utrzymywanie zdrowia

hindi ˈxʲĩndʲi n
hindi
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indii

hinduista ˌxʲĩnduˈ<sup>j</sup>ista n
hinduisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca hinduizmu

hinduistka ˌxʲĩnduˈ<sup>j</sup>istka n
hinduisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która wyznaje hinduizm

hinduistyczny ˌxʲĩndu<sup>j</sup>iˈstɨʧ̑nɨ adj
hinduisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z hinduizmem, dotyczący hinduizmu

hinduizm xʲĩnˈdu<sup>j</sup>ism̥ n
hinduisme
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;

hinduski xʲĩnˈdusʲci adj
indisk
pochodzący z Indii, dotyczący Indii lub Hindusów

hip hip hurra interjection
hipp hipp hurra
okrzyk wyrażający entuzjazm lub euforię

hipergamia n
hypergami
dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków

hiperseksualność n
hyperseksualitet
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych;

hipertekst xʲipɛrˈtɛkst n
hypertekst
(informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;

hipertermia ˌxʲipɛrˈtɛrmʲja n
hypertermi
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;

hipnotyzer n
hypnotisør
człowiek stosujący hipnozę

hipnoza xʲipˈnɔza n
hypnose
wywołany przez sugestię hipnotyzera lub autosugestię stan przypominający sen;

hipodrom n
hippodrom
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta
(sport, sportowy) współczesny obiekt sportowy, na którym odbywają się zawody konne;

hipokryta ˌxʲipɔˈkrɨta n
hykler
osoba dwulicowa, obłudna, nieszczera, fałszywa

hipokryzja ˌxʲipɔˈkrɨzʲja n
hykleri
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;

hipologia ˌxʲipɔˈlɔɟja n
hippologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o koniu domowym;

hipomania ˌxʲipɔ̃ˈmãɲja n
hypomani
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie charakteryzujące się wzmożoną aktywnością

hipopotam ˌxʲipɔˈpɔtãm n
flodhest
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych prowadzący ziemnowodny tryb życia;

hipotermia ˌxʲipɔˈtɛrmʲja n
hypotermi
(medycyna, medyczny) stan chorobowy utraty ciepłoty ciała i zaniku funkcji życiowych;

hipotetyczny adj
hypotetisk
oparty na prawdopodobieństwie, wymagający sprawdzenia

hipoteza ˌxʲipɔˈtɛza n
hypotese
niepotwierdzony konstrukt myślowy wyjaśniający dane zagadnienie;

his xʲis n
hiss
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk h podwyższony o półton;

histerektomia n
hysterektomi
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zabieg chirurgicznego usunięcia macicy;

histologia n
histologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka o tkankach

histologiczny adj
histologisk
(biologia, biologiczny) związany z histologią, dotyczący histologii

historia xʲiˈstɔrʲja n
historie
nauka zajmująca się badaniem przeszłości;

historyczny ˌxʲistɔˈrɨʧ̑nɨ adj
historisk
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość

historyk xʲiˈstɔrɨk n
historiker
specjalista w dziedzinie historii, badacz dziejów
specjalistka w dziedzinie historii, badaczka dziejów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci adj
spansk
nawiązujący do/pochodzący z Hiszpanii lub odnoszący się do Hiszpanów

hiszpański xʲiʃˈpãj̃sʲci n
spansk
(językoznawstwo, językoznawczy) romański język używany m.in. w Hiszpanii;

hit xʲit n
anslag
utwór muzyczny (zazwyczaj piosenka) wyjątkowo modny w danym czasie

hmm xm̥m interjection
hmm
…sygnalizujący namysł

hoax n
bedrag
fałszywa informacja pozorująca prawdziwą, aby wprowadzić w błąd odbiorcę

hobby ˈxɔbbʲi n
hobby
pasja, zamiłowanie do robienia czegoś; zainteresowanie;

hodować xɔˈdɔvaʨ̑ v
dyrke
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania

hodowla xɔˈdɔvla n
bondegård
(rolnictwo, rolniczy) gospodarstwo dokonujące takich czynności w celach zarobkowych
kultur
(biologia, biologiczny) próbka bakteryjna lub grzybowa uzyskana w laboratorium

hojność n
belønning
cecha tego, co hojne; cecha tych, którzy są hojni

hojny ˈxɔjnɨ adj
rik
(książkowy) szczodrze udzielany

hokej ˈxɔkɛj n
hockey
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;

hokej na lodzie ˈxɔkɛj na‿ˈlɔʥ̑ɛ n
ishockey
(sport, sportowy) hokej rozgrywany na lodowisku;

hol xɔl n
sal
(architektura, architektoniczny) duża, reprezentacyjna sala znajdująca się u wejścia do kina, teatru, hotelu, do apartamentów itp.

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci adj
nederlandsk
związany z Holandią, dotyczący Holandii (państwa)

holenderski ˌxɔlɛ̃nˈdɛrsʲci n
Nederlandsk
(językoznawstwo, językoznawczy) główny język Holandii;

holendrować v
tegne
(rzadki, rzadko używany) (sport, sportowy) jeździć na łyżwach, zataczając koła, łuki, zakreślając esowate linie

holizm n
Holisme
teoria zakładająca, że świat stanowi całość, niedającą się sprowadzić do sumy części

holm xɔlm n
holmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ho i liczbie atomowej 67;

holocen xɔˈlɔʦ̑ɛ̃n n
Holocen
(geologia, geologiczny) najmłodsza epoka dziejów Ziemi;

holoceński adj
Holocen
(geologia, geologiczny) związany z holocenem, dotyczący holocenu

holokaust xɔˈlɔkawst n
holocaust
(historia, historyczny, historycznie) zagłada, całkowite zniszczenie, zwłaszcza prześladowanie i zagłada Żydów europejskich przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, (zobacz) Holokaust

homar ˈxɔ̃mar n
hummer
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;

homarzec xɔ̃ˈmaʒɛʦ̑ n
sjøkreps
(zoologia, zoologiczny) Nephrops norvegicus, gatunek homara ceniony ze względu na walory smakowe;

homeopatia ˌxɔ̃mɛɔˈpatʲja n
homøopati
leczenie schorzenia za pomocą rozcieńczonego czynnika wywołującego daną chorobę;

homo- ˈxɔ̃mɔ prefix
homo-
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity

homofobia ˌxɔ̃mɔˈfɔbʲja n
homofobi
silna niechęć do homoseksualizmu i homoseksualistów, dyskryminacja osób homoseksualnych;

homogeniczny adj
homogen
jednorodny, taki, który nie wykazuje różnic w np. budowie

homonim xɔ̃ˈmɔ̃ɲĩm n
homonym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu

homoseksualista ˌxɔ̃mɔsɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
homofil
(seksuologia, seksuologiczny) mężczyzna o homoseksualnej orientacji seksualnej;

homoseksualizm ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alʲism̥ n
homofili
(seksuologia, seksuologiczny) kierowanie popędu seksualnego do osobników tej samej płci

homoseksualny ˌxɔ̃mɔsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
homoseksuell
związany z homoseksualizmem, dotyczący homoseksualizmu

homozygota n
homozygot
(biologia, biologiczny) (genetyka) organizm posiadający dwa identyczne allele danego genu;

honduraski ˌxɔ̃nduˈrasʲci adj
honduransk
odnoszący się do państwa Honduras

honor ˈxɔ̃nɔr n
ære
czyjeś poczucie godności

hoplita xɔˈplʲita n
hoplitt
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;

horda ˈxɔrda n
horde
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich
(książkowy) tłum, zgraja, banda

hormon ˈxɔrmɔ̃n n
hormon
(biologia, biologiczny) wytwarzana w organizmie substancja która reguluje procesy życiowe;

horoskop xɔˈrɔskɔp n
horoskop
opis konfiguracji ciał niebieskich, na podstawie którego sporządza się przepowiednię

horyzont xɔˈrɨzɔ̃nt n
horisont
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;
zwykle w lm: (przenośnie, przenośnia) możliwości, perspektywy, plany na przyszłość

horyzontalny ˌxɔrɨzɔ̃nˈtalnɨ adj
horisontal
(książkowy) taki, który ma poziomy kierunek

hospicjum n
hospice
(medycyna, medyczny) zakład świadczący opiekę ludziom nieuleczalnie chorym bądź umierającym;

hostessa xɔˈstɛsːa n
vertinne
(książkowy) dziewczyna pełniąca obowiązki przewodniczki, opiekująca się gośćmi lub promująca produkty na wystawach, targach, w hipermarketach itp.

hostia ˈxɔstʲja n
hostie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;

hot dog ˈxɔd ˈːɔk n
pølse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;

hot-dog n
pølse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;

hotel ˈxɔtɛl n
hotell
(hotelarstwo) budynek do czasowego pobytu za opłatą;

hotspot ˈxɔtspɔt n
urolig område
(informatyka, informatyczny) publiczny punkt dostępu do internetu za pośrednictwem sieci bezprzewodowej;

housowy adj
hus
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący muzyki house

hołota xɔˈwɔta n
pakk
(pogardliwie, pogardliwy) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki

hoży ˈxɔʒɨ adj
yppig
(dawniej, dawny) taki, który wygląda dobrze, zdrowo, pięknie, młodo, jest silny i urodziwy

hrabia ˈxrabʲja n
greve
tytuł szlachecki;

hrabina xraˈbʲĩna n
grevinne
żona hrabiego

hubka n
knusk
materiał łatwopalny uzyskiwany z hub, stosowany do rozniecania ognia za pomocą krzesiwa;

huczeć ˈxuʧ̑ɛʨ̑ v
knipse
wydawać głośny, niski ton

hufnal ˈxufnal n
søm
gwóźdź o niemal kwadratowym przekroju służący do przybijania podkowy koniowi;

hugenot n
hugenott
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty Kościoła francuskich ewangelików reformowanych;

huk xuk n
rumling
głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna

hummus n
hummus
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;

humor ˈxũmɔr n
humor
zdolność dostrzegania komicznych stron rzeczywistości
humør
chwilowy stan psychiczny, zwłaszcza dobry

humorystyczny adj
humoristisk
dowcipny, zabawny, śmieszny, żartobliwy

hura ˈxura interjection
hurra
… wyrażający radość i zachęcający do wiwatowania na cześć kogoś lub z powodu osiągnięcia czegoś

huragan xuˈraɡãn n
orkan
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;

huzar n
husar
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy lekkiej;

huśtawka xuɕˈtafka n
dumphuske
przyrząd do bujania dzieci;
(przenośnie, przenośnia) gwałtowne zmiany, wahania; zmienność

hybryda xɨ.ˈbrɨ.da n
blandning
(książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie

hydraulik xɨˈdrawlʲik n
rørlegger
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania

hydraulika n
hydraulikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;

hydrografia ˌxɨdrɔˈɡrafʲja n
hydrografi
(geografia, geograficzny) nauka o wodach jako elemencie środowiska geograficznego

hydrologia ˌxɨdrɔˈlɔɟja n
hydrologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;

hydroplan xɨˈdrɔplãn n
sjøfly
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który może lądować na wodzie i startować z niej;

hydroponika ˌxɨdrɔˈpɔ̃ɲika n
vannkultur
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;

hydrosfera n
hydrosfæren
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;

hymn xɨ̃mn n
hymne
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;

hę particle
hva
(potocznie, potoczny) …wzmacniająca pytanie

i i conjunction
og
…łączący słowa i zdania równorzędne

i tak
altså
… służąca do podsumowania poprzedzającej myśli
uansett
mimo to, mimo wszystko

i tak dalej adv
og så videre
wyrażenie zamykające wypowiedź, zastępujące dalszy ciąg wyliczenia

ibis ˈibʲis n
ibis
(ornitologia, ornitologiczny) ptak brodzący z podrodziny ibisów, Threskiornithinae;

ich ix pronoun
deres
3. (osoba) lm

ichtiologia ˌixtʲjɔˈlɔɟja n
iktyologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o rybach;

idea iˈdɛa n
oppfatning
myśl przewodnia;
pomysł

idealista ˌidɛaˈlʲista n
idealist
(filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu
(przenośnie, przenośnia) lub (ironicznie) marzyciel
osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami

ideał n
ideal
doskonałość, najwyższy cel dążeń, pragnień

identyczność n
identitet
cecha tego, co identyczne

identyfikacja ˌidɛ̃ntɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
identifikasjon
(książkowy) stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) utożsamianie się osoby bądź grupy z wartościami i stylem innej osoby lub grupy
(psychologia, psychologiczny) utożsamianie się z kimś, współodczuwanie; przeżywanie przez kogoś czegoś bezpośrednio jego niedotyczącego tak, jak ktoś inny, kogo to dotyczy naprawdę

identyfikować v
identifisere
ustalać kim lub czym coś lub ktoś jest

ideogram ˌidɛˈɔɡrãm n
ideogram
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;

ideolog n
ideolog
twórca, teoretyk lub zagorzały propagator określonej ideologii

ideologia ˌidɛɔˈlɔɟja n
ideologi
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego

ideologiczny ˌidɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
ideologisk
związany z ideologią, mający cechy ideologii

idiomatyczny adj
idiomatisk
(językoznawstwo, językoznawczy) swoisty dla konkretnego języka, będący idiomem

idiomowy adj
idiomatisk
związany idiomem, dotyczący idiomu

idiopatyczny adj
idiopatisk
(medycyna, medyczny) powstający spontanicznie lub mający niejasne albo nieznane podłoże;

idiosynkratyczny adj
idiosynkratisk
związany z idiosynkrazją

idiosynkrazja n
særegenhet
cecha, która wyróżnia kogoś lub coś spośród innych ludzi bądź obiektów

idiota iˈdʲjɔta n
dust
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek głupi, tępak

idiotycznie ˌidʲjɔˈtɨʧ̑ʲɲɛ adv
tåpelig
w sposób idiotyczny

idiotyzm n
dumhet
(grubiański, grubiańsko) coś głupiego, nieroztropnego

ido ˈidɔ n
ido
(językoznawstwo, językoznawczy) język sztuczny, opracowany na bazie esperanto;

idol ˈidɔl n
idol
osoba, którą się podziwia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) figura bóstwa

idylla n
idyll
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogodny liryk opiewający uroki życia na wsi
(potocznie, potoczny) sielankowe życie

idylliczny ˌidɨlˈlʲiʧ̑nɨ adj
idyllisk
pogodny, beztroski, sielankowy

iglicznia iɡˈlʲiʧ̑ʲɲa n
tangsnelle
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;

igloo ˈiɡlu ˈiɡlɔ n
iglo
kopulasty domek z brył ubitego śniegu lub lodu;

ignorować ˌiɡnɔˈrɔvaʨ̑ v
ignorere
pomijać, nie zwracać uwagi

igrać z ogniem ˈiɡraʥ̑ ˈz‿ɔɟɲɛ̃m idiom
leke med ild
niebezpiecznie, nadmiernie ryzykować

igrzyska olimpijskie iˈɡʒɨska ˌɔlʲĩmˈpʲijsʲcɛ n
Olympiske leker
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;

igrzysko n
lure
(dawniej, dawny) impreza o charakterze niesportowym

iguana ˌiɡuˈ<sup>w</sup>ãna n
iguan
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka należąca do legwanów;

igła ˈiɡwa n
nål
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu;

ikona iˈkɔ̃na n
ikon
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;

ikonografia n
ikonografi
(książkowy) elementy uważane za charakterystyczne dla przedstawianego podmiotu
(książkowy) ogół przedstawień wizualnych połączonych ze sobą osobą twórcy lub tematyką
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (sztuka) naukowe interpretowanie obrazów;

ikonoklazm ˌikɔ̃ˈnɔklasm̥ n
billedstorm
ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;

ikra ˈikra n
rogn
(ichtiologia, ichtiologiczny) jaja ryb

ile ˈilɛ interrogativePronoun
hvor meget
używany do pytania o liczność elementów w zbiorze
używany do pytania o wielkość

ile ˈilɛ pronoun
hvor meget
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś

iloczyn iˈlɔʧ̑ɨ̃n n
produkt
(matematyka, matematyczny) wynik mnożenia arytmetycznego

iloraz iˈlɔras n
kvotient
(matematyka, matematyczny) wynik dzielenia

ilościowy adj
kvantitativ
dotyczący ilości

ilość ˈilɔɕʨ̑ n
beløp
liczba określająca objętość lub masę;
kvantitet
liczba sztuk

ilustracja ˌiluˈstraʦ̑ʲja n
illustrasjon
reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;

ilustrator ˌiluˈstratɔr n
illustratør
osoba tworząca ilustracje, osoba zajmująca się ilustrowaniem – opatrywaniem tekstów ilustracjami

ilustrować v
anskueliggjøre
(przenośnie, przenośnia) uzupełniać, unaoczniać coś przykładem, dodatkowym komentarzem lub dokumentacją
illustrere
opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem

iluzja n
illusjon
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie

iluzjonista n
illusjonist
(sztuka) człowiek wykorzystujący efekt złudzenia w czasie swoich występów

imadło ĩˈmadwɔ n
skrue
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;

imaginacja ˌĩmaɟĩˈnaʦ̑ʲja n
fantasi
wytwór wyobraźni, przedstawienie sobie czegoś
zdolność do tworzenia obrazów za pomocą wyobraźni; fantazjowanie

imam ˈĩmãm n
imam
uczony duchowny muzułmański, przywódca religijny;

imbir ˈĩmbʲir n
ingefær
(botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku

imienniczka ˌĩmʲjɛ̇̃ɲˈːiʧ̑ka n
navnebror
kobieta lub dziewczyna mająca takie samo imię lub nazwisko, jak inna osoba

imiennik ĩˈmʲjɛ̇̃ɲːik n
navnebror
ktoś, kto ma takie samo imię, jak dana osoba

imiesłów ĩˈmʲjɛswuf n
partisipp
(gramatyka) forma czasownika używana jako przymiotnik lub przysłówek;

imigracja ˌĩmʲiˈɡraʦ̑ʲja n
innvandring
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigracyjny ˌĩmʲiɡraˈʦ̑ɨjnɨ adj
innvandring
związany z imigracją, należący do niej

imigrant ĩˈmʲiɡrãnt n
immigrant
osoba przybywająca do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim

imigrować v
immigrere
przybywać do obcego kraju w celu osiedlenia

imitować ˌĩmʲiˈtɔvaʨ̑ v
imitere
naśladować coś lub kogoś

imię ˈĩmʲjɛ n
fornavn navn
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.;

immunitet ˌĩmːũˈɲitɛt n
immunitet
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom

immunologia ˌĩmːũnɔˈlɔɟja n
immunologi
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) nauka o mechanizmach odpornościowych organizmu;

imperator ˌĩmpɛˈratɔr n
keisar
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy

imperializm n
imperialisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium

imperium ĩmˈpɛrʲjũm n
imperium
wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje
(przenośnie, przenośnia) wielkie przedsiębiorstwo lub organizacja mająca placówki w wielu miejscach na dużym obszarze

impertynent ˌĩmpɛrˈtɨ̃nɛ̃nt n
slyngel
osoba zachowująca się niegrzecznie, arogancko, obraźliwie lub bezczelnie

impet n
drivkraft
siła rozpędu
szybki ruch

implementacja ˌĩmplɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
iverksetting
(publikatory) (urzędowy) wdrożenie czegoś w życie;

implikacja ˌĩmplʲiˈkaʦ̑ʲja n
følge
następstwo, konsekwencja

implikować v
implisere
pociągać za sobą

imponować ˌĩmpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
imponere
wzbudzać w kimś uznanie, podziw

imponujący adj
beundringsverdt
godny podziwu z powodu rozmiarów
imponerende
wzbudzający uznanie i zachwyt

impresjonizm n
impresjonisme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;

impreza ĩmˈprɛza n
programpost
wydarzenie kulturalne lub sportowe

imprimatur n
imprimatur
(kościelny) (administracja) kościelne pozwolenie na druk;

improwizacja n
improvisasjon
komponowanie muzyki, pisanie utworów, wygłaszanie przemówień pod wpływem chwili i bez przygotowania

improwizować v
improvisere
(przenośnie, przenośnia) wykonywać z jakichkolwiek dostępnych materiałów
prezentować, wykonywać coś bez przygotowania

impuls ˈĩmpuls n
trang
(przenośnie, przenośnia) podnieta, pobudka do działania

inaczej ĩˈnaʧ̑ɛj adv
annerledes
w inny sposób, nie tak jak jest; odwrotnie, odmiennie
ellers
w innym przypadku

inauguracja ˌĩnawɡuˈraʦ̑ʲja n
åpning
(podniośle) uroczyste rozpoczęcie lub otwarcie czegoś ((na przykład) działalności, przedsięwzięcia)

inaugurować v
innvie
dokonywać inauguracji; rozpoczynać uroczyście

incest ˈĩnʦ̑ɛst n
blodskam
(rzadki, rzadko używany) obcowanie płciowe z kimś blisko spokrewnionym

ind ĩnt n
indium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu In i liczbie atomowej 49;

indeks ˈĩndɛks n
indeks
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji
(informatyka, informatyczny) dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru
(statystyka, statystyczny) liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie

indiański ĩnˈdʲjä̃j̃sʲci adj
indiansk
związany z Indianami, dotyczący Indian

indoeuropejski ˌĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
indoeuropeisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację

indolencja ˌĩndɔˈlɛ̃nʦ̑ʲja n
hjelpløshet
(książkowy) bezradność, bezczynność, brak reakcji na sytuację

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci adj
indonesisk
odnoszący się do państwa Indonezja

indonezyjski ˌĩndɔ̃nɛˈzɨjsʲci n
indonesisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Indonezji

indor ˈĩndɔr n
kalkun
samiec indyka

industrialny adj
industriell
związany z industrializacją, dotyczący industrializacji

indyczka ĩnˈdɨʧ̑ka n
kalkun
(ornitologia, ornitologiczny) samica indyka

indygo adj
indigo
(książkowy) ciemnobłękitny

indygo n
indigo
(botanika, botaniczny) roślina, z której otrzymywano barwnik o tej samej nazwie
(chemia, chemiczny) ciemnoniebieski barwnik kadziowy
kolor ciemnobłękitny

indyjski ĩnˈdɨjsʲci adj
indisk
związany z Indiami, dotyczący Indii

indyk ˈĩndɨk n
kalkun
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych;

indywidualizm n
individualisme
(filozofia, filozoficzny) zasada zgodnie z którą jednostka ludzka uznawana jest za najwyższe dobro;
poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów

indywidualnie adv
individuell
występując osobno

indywidualny ˌĩndɨvʲiduˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
individuell
osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny
właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty

inercja ĩˈnɛrʦ̑ʲja n
treghet
bierne poddawanie się, niechęć do czynu, brak woli podjęcia własnej inicjatywy

infekcja ĩnˈfɛkʦ̑ʲja n
infeksjon
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;

infekować v
infisere
(medycyna, medyczny) wywoływać infekcję

inflacja ĩnˈflaʦ̑ʲja n
inflasjon
(ekonomia, ekonomiczny) postępujący spadek wartości pieniądza prowadzący do wzrostu cen;

informacja ˌĩnfɔrˈmaʦ̑ʲja n
informasjon
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie

informacyjny ˌĩnfɔrmaˈʦ̑ɨjnɨ adj
nyheter
dostarczający wiadomości lub innych informacji

informatyka ˌĩnfɔrˈmatɨka n
informatikk
nauka o gromadzeniu i przetwarzaniu informacji;

infradźwięk n
infralyd
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);

infrastruktura ˌĩnfrastrukˈtura n
infrastruktur
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;

inguski n
ingusjisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język inguski;

inhalator ˌĩnxaˈlatɔr n
inhalator
(medycyna, medyczny) sprzęt służący do inhalacji i terapii dróg oddechowych;

inicjatywa n
initiativ
propozycja zrealizowania określonych działań

inicjować v
sette i gang
dawać czemuś początek

inkarnacja n
inkarnasjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wcielenie bóstwa w osobę ludzką;

inklinacja n
tilbøyelighet
(fizyka, fizyczny) nachylenie, kąt nachylenia

inkontynencja n
inkontinens
(medycyna, medyczny) nietrzymanie wydalania – moczu lub stolca;

inkrementacja ˌĩŋkrɛ̃mɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
inkrementere
(informatyka, informatyczny) operacja zwiększenia wartości o jeden;

inkryminować ˌĩŋkrɨ̃mʲĩˈnɔvaʨ̑ v
beskylde
(książkowy) obwiniać, stawiać zarzuty

inkunabuł ˌĩŋkũˈnabuw n
inkunabel
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);

innowacja n
innovasjon
proces wprowadzenia czegoś nowego, ulepszania czegoś

innowacyjny adj
banebrytende
dający nową jakość; wprowadzający coś zupełnie nowego

inny ˈĩnːɨ indefinitePronoun
annen
nie ten, jakiś odmienny

inscenizator ˌĩw̃sʦ̑ɛ̃ɲiˈzatɔr n
regissør
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;

inseminacja ˌĩw̃sɛ̃mʲĩˈnaʦ̑ʲja n
inseminasjon
(zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;

inserat ĩw̃ˈsɛrat n
annonse
(przestarzałe, przestarzały) ogłoszenie opublikowane w prasie

inskrypcja ĩw̃ˈskrɨpʦ̑ʲja n
inskripsjon
(książkowy) trwały, pamiątkowy napis zwykle wykuty w kamieniu, czasem wyryty w metalu lub drewnie;

inspiracja ˌĩw̃spʲiˈraʦ̑ʲja n
inspirasjon
natchnienie, twórczy zapał, wena

instalacja ˌĩw̃staˈlaʦ̑ʲja n
installasjon
(sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów;
(technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów
(technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość

instalator n
installatør
(informatyka, informatyczny) program komputerowy instalujący oprogramowanie i przygotowujący go do użytkowania
(technologia, technika, techniczny) osoba zakładająca instalację

instalować ˌĩw̃staˈlɔvaʨ̑ v
innrede
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał
(technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach
(potocznie, potoczny) wprowadzać się do nowego mieszkania, pokoju itp., urządzać się

instancja n
instans
(administracja) dany stopień organizacyjny w układzie podległych sobie instytucji

instrukcja ĩw̃ˈstrukʦ̑ʲja n
veiledning
zbiór zasad zalecających postępowanie w określonej dziedzinie

instruktaż n
veiledning
udzielanie komuś instrukcji, wskazówek

instrument ĩw̃ˈstrũmɛ̃nt n
instrument
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny
(technologia, technika, techniczny) narzędzie
(technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy;
(przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu

instrument muzyczny n
musikkinstrument
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;

instynkt ˈĩw̃stɨ̃ŋkt n
instinkt
(biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania;
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji

instytucjonalny ˌĩw̃stɨtuʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
institusjonell
związany z instytucją, właściwy instytucji, instytucjonalności

insulina ˌĩw̃suˈlʲĩna n
insulin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;

insurekcja ˌĩw̃suˈrɛkʦ̑ʲja n
opprør
(książkowy) powstanie zbrojne

insynuacja n
insinuasjon
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji

integracja ˌĩntɛˈɡraʦ̑ʲja n
integrasjon
połączenie danych części w całość (włączenie elementu do całości)

integralny ˌĩntɛˈɡralnɨ adj
integral
nierozerwalnie związany z czymś

intelektualista n
intellektuell
człowiek posiadający dużą wiedzę i imponujące zdolności umysłowe;

intelektualny ˌĩntɛlɛktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
intellektuell
dotyczący intelektu lub intelektualistów

inteligencja ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
intelligens
sprawność umysłowa, umiejętność polegająca na rozumieniu danych sytuacji;

inteligentny ˌĩntɛlʲiˈɡɛ̃ntnɨ adj
intelligent
odznaczający się inteligencją

intencja ĩnˈtɛ̃nʦ̑ʲja n
mening
chęć, zamiar

interes ĩnˈtɛrɛs n
butikk
(potocznie, potoczny) (ekonomia, ekonomiczny) firma, działalność gospodarcza
dele ut
sprawa (do załatwienia)
interesse
korzyść, pożytek

interesować ˌĩntɛrɛˈsɔvaʨ̑ v
interessere
wzbudzać zainteresowanie, ciekawić

interesujący ˌĩntɛrɛsuˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
interessant
ciekawy, zajmujący

interferencja n
interferens
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;

interfiks ĩnˈtɛrfʲiks n
fugemorfem
(językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący między dwoma wyrazami, międzyrostek;

interlingua ˌĩntɛrˈlʲĩŋɡva n
Interlingua
(językoznawstwo, językoznawczy) międzynarodowy sztuczny język pomocniczy;

internet ĩnˈtɛrnɛt n
Internett
(informatyka, informatyczny) międzynarodowa sieć komputerowa (medium);

internetowy ˌĩntɛrnɛˈtɔvɨ adj
Internett
dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet

internować ˌĩntɛrˈnɔvaʨ̑ v
praktikant
osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego
pozbawiać wolności osoby uznane za niebezpieczne politycznie

interpretować ˌĩntɛrprɛˈtɔvaʨ̑ v
tolke
robić interpretację, analizować znaczenie
rozumieć coś na swój sposób

interpunkcja ˌĩntɛrˈpũŋkʦ̑ʲja n
tegnsetting
(językoznawstwo, językoznawczy) użycie znaków przestankowych w piśmie;

interwencja ˌĩntɛrˈvɛ̃nʦ̑ʲja n
intervensjon
wejście pomiędzy, mieszanie się do czegoś, aby osiągnąć zamierzony cel

intonacja ˌĩntɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
intonasjon
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym;

introdukcja ˌĩntrɔˈdukʦ̑ʲja n
anbefaling
wstęp, przedstawienie czegoś, początek

intrygować v
intrigere
robić intrygi, knuć spiski

intuicja ˌĩntuˈ<sup>j</sup>iʦ̑ʲja n
intuisjon
(filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania
(potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania
(psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;

intymny ĩnˈtɨ̃mnɨ adj
intim
mocno osobisty
związany z erotyką

inwazja ĩnˈvazʲja n
invasjon
(biologia, biologiczny) gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;

inwestor ĩnˈvɛstɔr n
investor
(ekonomia, ekonomiczny) osoba lub firma/spółka dokonująca inwestycji

inwestować ˌĩnvɛˈstɔvaʨ̑ v
investere
dokonywać inwestycji

inwestycja ˌĩnvɛˈstɨʦ̑ʲja n
investering
(ekonomia, ekonomiczny) nakład gospodarczy na tworzenie lub zwiększanie majątku trwałego;

inżynier ĩn͇ˈʒɨ̃ɲɛr n
ingeniør
człowiek zajmujący się zawodowo inżynierią, mający wyższe wykształcenie techniczne;

inżynieria ˌĩn͇ʒɨ̃ˈɲɛrʲja n
ingeniørvitenskap
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi

iperyt iˈpɛrɨt n
sennep
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny mający budowę zbliżoną do iperytu (1.1) będący bojowym środkiem trującym i wykazujący podobne do niego działanie parzące i trujące lub też mieszanina takich związków;
sennepsgass
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) iperyt siarkowy, bojowy środek trujący

iperyt siarkowy iˈpɛrɨtʲ ɕarˈkɔvɨ n
sennepsgass
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;

irański iˈrãj̃sʲci adj
iransk
odnoszący się do państwa Iran

irbis śnieżny n
snøleopard
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;
(zoologia, zoologiczny) kot z gatunku irbisów śnieżnych (1.1)

irlandzki irˈlãnʦ̑ʲci n
irsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany przez Irlandczyków;

ironia iˈrɔ̃ɲja n
ironi
zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

ironiczny ˌirɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
ironisk
zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

irracjonalny ˌirːaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
irrasjonell
sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

iryd ˈirɨt n
iridium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

irygacja n
irrigasjon
(rolnictwo, rolniczy) sztuczne nawadnianie pól;

irys ˈirɨs n
iris
(botanika, botaniczny) kwiat irysa (1.1)
(spożywczy) mleczny cukierek o kwadratowym kształcie
mækje
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) kosaciec, roślina kwiatowa;

irytować ˌirɨˈtɔvaʨ̑ v
irritere
drażnić, denerwować kogoś

irytujący adj
irritende
(psychologia, psychologiczny) taki, który irytuje; wywołujący rozdrażnienie

iskra ˈiskra n
gnist
rozżarzona cząstka płonącego ciała oddzielająca się od całości

islam ˈislãm n
islam
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;

islamista ˌislãˈmʲista n
islamistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik islamizmu

islamizacja ˌislãmʲiˈzaʦ̑ʲja n
islamisering
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu

islamizm isˈlãmʲism̥ n
islamisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;

islamofobia ˌislãmɔˈfɔbʲja n
islamfobi
uprzedzenie, niechęć, wrogość w stosunku do islamu i muzułmanów;

islamski isˈlãmsʲci adj
islamsk
związany z islamem, dotyczący islamu

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci adj
islandsk
odnoszący się do Islandii lub Islandczyków

islandzki isˈlãnʦ̑ʲci n
islandsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Islandii;

istnienie iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
bli til
wyodrębniona całość, istota, byt
eksistens
bycie, trwanie, występowanie, egzystencja

istnieć ˈistʲɲɛ̇ʨ̑ v
eksistere
być, występować w rzeczywistości

istota iˈstɔta n
særpreg
charakter, rodzaj, postać czegoś lub kogoś
vesen
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać

istotnie iˈstɔtʲɲɛ adv
i alt vesentligt
w znaczącym i/lub znacznym stopniu

istotnie iˈstɔtʲɲɛ particle
faktisk
…potwierdzająca rację tego, co ktoś wcześniej oznajmił

istotny iˈstɔtnɨ adj
grunnleggende
taki, który jest istotą czegoś; jest charakterystyczny, specyficzny, ważny
tro
taki, który jest prawdziwy, rzeczywisty

iteracja ˌitɛˈraʦ̑ʲja n
iterasjon
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) jednokrotne powtórzenie algorytmu (etap liczenia)
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) metoda obliczania polegająca na wielokrotnym powtarzaniu tego samego algorytmu;

itr itr̥ n
yttrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Y i liczbie atomowej 39;

iwa ˈiva n
selje
(botanika, botaniczny) Salix caprea L., gatunek roślin z rodziny wierzbowatych;

izba ˈizba n
-bar
(urzędowy) organ zajmujący się sprawami jakiegoś zrzeszenia zawodowego, mający na celu jego obronę
kammer
(urzędowy) jeden z organów parlamentu w niektórych państwach
rom
(potocznie, potoczny) pomieszczenie w wiejskim domu
(urzędowy) pomieszczenie mieszkalne, pokój
råd
(urzędowy) wyższy urząd administracji państwowej

izobara ˌizɔˈbara n
isobar
(meteorologia, meteorologiczny) krzywa łącząca miejsca o jednakowym ciśnieniu atmosferycznym;

izoglosa ˌizɔˈɡlɔsa n
isogloss
(językoznawstwo, językoznawczy) linia na mapie wyznaczająca zasięg danej cechy językowej

izolacjonizm ˌizɔlaˈʦ̑ʲjɔ̇̃ɲism̥ n
isolasjonisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju;

izolować v
isolere
wydzielać z całości
oddzielać od otoczenia, nie dopuszczać do zetknięcia

izomer n
isomer
(chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;

izometryczny adj
isometrisk
(matematyka, matematyczny) taki, który nie zmienia odległości między punktami

izomorfizm ˌizɔ̃ˈmɔrfʲism̥ n
isomorfisme
(matematyka, matematyczny) odwzorowanie pomiędzy dwiema przestrzeniami matematycznymi, zachowujące wszystkie relacje i funkcje

izotop iˈzɔtɔp n
isotop
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;

izraelski ˌizraˈɛlsʲci adj
israelsk
odnoszący się do państwa Izrael

ił iw n
dynn
(geologia, geologiczny) drobnoziarnista skała osadowa zbudowana głównie z minerałów ilastych;

iść iɕʨ̑ v
gå
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem
udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo

iść spać ˈiɕʨ̑ ˈspaʨ̑ v
melde seg
udawać się na sen

ja ja n
jeg
jaźń, jestestwo

ja ja personalPronoun
jeg eg
pierwsza osoba liczby pojedynczej

jabłecznik jabˈwɛʧ̑ʲɲik n
eplekake
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto z jabłkami
eplevin
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) słabe wino z jabłek

jabłeczny adj
eple
dotyczący jabłek (owoców)

jabłko ˈjap.kɔ ˈjap.w̥kɔ n
eple
(spożywczy) owoc jabłoni
przedmiot w kształcie jabłka (1.1) lub je przypominający

jabłko Adama ˈjap.kɔ a.ˈdã.ma ˈjapw̥.kɔ a.ˈdã.ma n
adamseple
(przenośnie, przenośnia) (anatomia, anatomiczny) (zobacz) grdyka (u mężczyzn)

jabłkowy japw̥ˈkɔvɨ japˈkɔvɨ adj
eple
zrobiony z jabłek, zawierający jabłka

jabłoń ˈjabwɔ̃ɲ n
epletre
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo, na którym rosną jabłka;

jacht jaxt n
lystbåt
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;

jad jadɨ jat n
gift
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;

jadalnia jaˈdalʲɲa n
kantine
pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków

jadalny jaˈdalnɨ adj
spiselig
nadający się do jedzenia; taki, którym nie można się otruć

jaglica n
trakom
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie spojówek lub całego oka;

jagniątko jäɟˈɲɔ̃ntkɔ n
lam
(zdrobniale) od: jagnię

jagnić się v
lam
(zoologia, zoologiczny) o owcy rodzić młode, wydawać na świat jagnię

jagnię ˈjäɟɲɛ n
lam
(zoologia, zoologiczny) młode owcy;

jagnięcina ˌjäɟɲɛ̇̃ɲˈʨ̑ĩna n
lam
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1)
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy)

jagoda jaˈɡɔda n
bær
(botanika, botaniczny) owoc mięsisty zawierający wewnątrz nasiona;

jaguar jaˈɡu<sup>w</sup>ar n
jaguar
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak z gatunku jaguar amerykański, Panthera onca;

jaja ˈjäja n
egg
(potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) męskie narządy płciowe – moszna i jądra

jajco ˈjäjʦ̑ɔ n
egg
(dawniej, dawny) (potocznie, potoczny) jajko

jajeczkować v
ha eggløsning
(fizjologia, fizjologiczny) uwalniać z jajnika dojrzałą, gotową do zapłodnienia komórkę jajową

jajecznica ˌjäjɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
eggerøre
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smażona potrawa z wymieszanych jajek;

jajecznik n
eggeglass
element zastawy stołowej służący do podawania ugotowanych jaj, w którym to umieszcza się je w okrągłym zagłębieniu;

jajko ˈjäjkɔ n
egg
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce

jajko sadzone ˈjäjkɔ saˈʣ̑ɔ̃nɛ n
speilegg
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania, ze ściętym białkiem i półpłynnym żółtkiem

jajnik ˈjäjɲik n
eggstokk
(anatomia, anatomiczny) żeński gruczoł płciowy;

jajo ˈjäjɔ n
egg
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;

jajowód jäˈjɔvut n
eggleder
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;

jak jak conjunction
som
…wprowadzający porównanie

jak jak preposition
som
…wprowadzający porównanie

jak jak pronoun
hvordan
…używany w pytaniach o sposób lub stan
…używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu

jak się masz ˈjäc‿ɕɛ ˈmaʃ
hvordan har du det
…otwierający rozmowę i będący pytaniem o czyjeś samopoczucie, nastrój

jakby ˈjaɡbɨ conjunction
i tilfelle
(potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym jest z założenia nieprawdziwy, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym ma charakter hipotetyczny
som
…określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa

jaki ˈjäci pronoun
hvordan
…służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy

jaki ojciec, taki syn ˈjäci ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈtaci ˈsɨ̃n proverb
som far, så sønn
syn, kiedy dorośnie, będzie zachowywać się podobnie, jak obecnie jego ojciec

jakikolwiek ˌjäciˈkɔlvʲjɛk pronoun
noenlunde
dowolny, nieokreślony, wszystko jedno jaki

jakiś ˈjäciɕ indefinitePronoun
noen
bliżej nieokreślony, bliżej nieznany

jakkolwiek jakˈːɔlvʲjɛk pronoun
uansett
cokolwiek się zdarzy (w zdaniu podrzędnym) i tak się wydarzy (zdanie nadrzędne)

jako ˈjakɔ preposition
som
używany do określania roli, stanowiska, znaczenia itp., które sprawuje podmiot

jako że ˈjakɔ ˈʒɛ
da
skoro; ponieważ; z uwagi na fakt, że

jakoby conjunction
at
łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu

jakoby particle
tilsynelatende
informująca, że mówiący przytacza cudzy sąd i podaje w wątpliwość jego prawdziwość

jakość ˈjakɔɕʨ̑ n
kvalitet
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu

jakucki jaˈkuʦ̑ʲci adj
jakutisk
związany z Jakucją lub Jakutami, dotyczący Jakucji lub Jakutów

jakucki jaˈkuʦ̑ʲci n
jakutisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język jakucki;

jama ˈjãma n
hi
(zoologia, zoologiczny) schronienie zwierząt wykopane w ziemi

jama brzuszna n
bukhole
(anatomia, anatomiczny) jama tułowia położona pomiędzy klatką piersiową a miednicą;

jama ustna ˈjãma ˈustna n
kjeft
(anatomia, anatomiczny) usta, początkowy odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego;

jamnik ˈjãmʲɲik n
dachshund
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;

jamowanie n
knipe
(elektronika, elektroniczny) (potocznie, potoczny) zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi

janczar n
janitsjar
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu;

janczarski adj
janitsjar
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z janczarami, dotyczący janczarów

jantar ˈjãntar n
rav
(zobacz) bursztyn

japonistyka n
japanologi
(edukacja, edukacyjny) nauka o kulturze, sztuce i języku ludów zamieszkujących Japonię

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci adj
japansk
dotyczący lub odnoszący się do Japonii lub Japończyków

japoński jaˈpɔ̃j̃sʲci n
japansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Japonii;

jarmuż ˈjarmuʃ n
grønnkål
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;

jarzynowa n
grønnsaksuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z jarzyn, najczęściej różnych

jarząb n
edelrogn
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju jarząb (2.1)

jarząb brekinia n
tarmvriasal
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus torminalis L., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;

jarząb pospolity n
rogn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aucuparia L., gatunek ozdobnej rośliny wieloletniej z rodziny różowatych rosnącej jako drzewo lub krzew z pomarańczowoczerwonymi owocami, z których m.in. wyrabia się korale;

jarząbek jaˈʒɔ̃mbɛk n
jerpe
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia Linnaeus, gatunek eurazjatyckiego ptaka łownego zamieszkującego gęste starodrzewy;

jarząbek zwyczajny n
jerpe
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia, gatunek ptaka rodziny kurowatych;

jarzębina ˌjaʒɛ̃mˈbʲĩna n
rogn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;
drewno jarzębiny (1.1)
rognebær
owoc jarzębiny (1.1)

jaskinia jaˈsʲcĩɲa n
hule
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;

jaskiniowiec ˌjasʲcĩˈɲɔvʲjɛʦ̑ n
huleboer
(antropologia, antropologiczny) człowiek jaskiniowy, wczesny człowiek mieszkający w jaskini

jaskra n
glaukom
(medycyna, medyczny) przewlekłe schorzenie oka spowodowane wzmożonym ciśnieniem śródgałkowym;

jaskrawo adv
glad
dając intensywny, jasny kolor
rażąc w oczy

jaskrawy jasˈkravɨ adj
glad
o kolorze: intensywny
o przedmiocie: mający intensywny kolor
o świetle: mocno świecący, rażący oczy
iøynefallende
(przenośnie, przenośnia) bardzo wyraźny, dobitny; skrajny

jaskółka jaˈskuwka n
svale
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;

jasna cholera interjection
drit
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie i brak akceptacji

jasnoczerwony ˌjasnɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
lyserød
w kolorze czerwonym o niezbyt intensywnym nasyceniu / odcieniu

jasnoniebieski ˌjasnɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
lyseblå
mający kolor niebieski o jasnym odcieniu

jasnoszary ˌjasnɔˈʃarɨ adj
lysegrå
w kolorze szarym o jasnym odcieniu

jasnowidzenie n
klarsynthet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami

jasność ˈjasnɔɕʨ̑ n
glans
światło wysyłane przez źródło światła

jasnożółty ˌjasnɔˈʒuwtɨ adj
lysegul
mający kolor żółty o jasnym odcieniu

jasny ˈjasnɨ adj
lys
pełen światła, słońca, nie zaciemniony

jaspis ˈjaspʲis n
jaspis
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;

jastrząb ˈjasṭʃɔ̃mp n
hauk
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych;

jaszczurka jaʃˈʧ̑urka n
øgle
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;

jawa ˈjava n
virkelighet
rzeczywistość

jawność n
offentlighet
cecha tego, co jawne

jawny ˈjavnɨ adj
slette
widoczny dla wszystkich, powszechnie wiadomy; taki, którego się nie ukrywa, nie maskuje

jawor n
platanlønn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;

jazda ˈjazda n
drive
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji

jazgarz ˈjazɡaʃ n
hork
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny okoniowatych;

jazz ʤ̑ɛs n
jazz
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z improwizowanych gatunków muzycznych;

jałmużna jawˈmuʒna n
almisse
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania

jałowiec jaˈwɔvʲjɛʦ̑ n
einer
(botanika, botaniczny) Juniperus, roślina iglasta należący do rodzaju jałowcowatych;

jałowy jaˈwɔvɨ adj
akademiker
bez wartości
arbeidsløs
podjęty nadaremno
flau
pozbawiony smaku

jałówka jaˈwufka n
kvige
(zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów

jaśmin ˈjäɕmʲĩn n
jasmin
(botanika, botaniczny) Jasminum L, rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae);

jaśnieć v
lyse
dawać wyraźnie jasny blask

jaźń jäɕɲ̊ n
ego
świadomość siebie i swojej osobowości

jebaka jɛˈbaka n
hore
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) niegodziwa, zła kobieta, oszustka, lekkich obyczajów

jebany jɛˈbãnɨ adj
forpult
(wulgarnie, wulgaryzm) taki, który denerwuje, wzbudza gniew, pogardę

jebać ˈjɛbaʨ̑ v
jokke
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

jechać ˈjɛxaʨ̑ v
kjøre
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia
sleide
(potocznie, potoczny) o butach, sankach: ślizgać się

jeden ˈjɛdɛ̃n cardinalNumeral
en ein
liczba 1

jedenastolatek ˌjɛdɛ̃nastɔˈlatɛk n
elleveåring
chłopiec mający jedenaście lat

jedna jaskółka nie czyni wiosny ˈjɛdna jaˈskuwka ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi ˈvʲjɔsnɨ proverb
en svale gjør ingen sommer
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie jednego tylko faktu

jedna jaskółka wiosny nie czyni ˈjɛdna jaˈskuwka ˈvʲjɔsnɨ ɲɛ‿ˈʧ̑ɨ̃ɲi proverb
en svale gjør ingen sommer
nie należy wyciągać pochopnych wniosków na podstawie pojedynczych faktów

jednak ˈjɛdnak conjunction
allikevel
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego

jednakowo ˌjɛdnaˈkɔvɔ adv
uendra
tak samo, identycznie, w taki sam sposób

jednakowy ˌjɛdnaˈkɔvɨ adj
ens
taki sam, identyczny

jednakże jɛdˈnaɡʒɛ conjunction
hvor mye
wzmocniona forma spójnika jednak

jednobarwny ˌjɛdnɔˈbarvnɨ adj
ensfarget
mający jedną barwę

jednoczesny ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
samstundes
odbywający się, zachodzący w tym samym czasie, w tej samej chwili

jednocześnie ˌjɛdnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ adv
på en gang
w tej samej chwili, w jednym czasie
samtidig
naraz, równolegle

jednoczyć v
forene
łączyć do wspólnego działania wokół jakiejś idei
gå opp
łączyć się w jedno

jednojęzyczny ˌjɛdnɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
ettspråklig
napisany w jednym języku
posługujący się jednym językiem

jednokomórkowy ˌjɛdnɔkɔ̃murˈkɔvɨ adj
encellet
(biologia, biologiczny) składający się z jednej komórki

jednokrotnie adv
med det første
jeden raz

jednolatek ˌjɛdnɔˈlatɛk n
ettåring
chłopiec mający jeden rok

jednoletni ˌjɛdnɔˈlɛtʲɲi adj
ettårig
mający jeden rok
trwający jeden rok

jednolity ˌjɛdnɔˈlʲitɨ adj
enhetlig
niezróżnicowany pod względem budowy, składu

jednomasztowy ˌjɛdnɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
enmastet
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) o żaglowcu – mający jeden maszt

jednonogi ˌjɛdnɔ̃ˈnɔɟi adj
enbeint
mający jedną nogę

jednooki ˌjɛdnɔˈːci adj
enøyd
taki, który ma jedno oko

jednorazowy ˌjɛdnɔraˈzɔvɨ adj
aleine
zachodzący, mający miejsce jeden raz

jednoroczny ˌjɛdnɔˈrɔʧ̑nɨ adj
ettårig
mający lub trwający jeden rok

jednorożec ˌjɛdnɔˈrɔʒɛʦ̑ n
enhjørning
(mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;

jednoręki bandyta n
enarmet banditt
(potocznie, potoczny) automat do gier hazardowych, w którym po wrzuceniu monet i pociągnięciu za dźwignię z boku maszyny na bębnach lub ekranie dobierane są symbole w losowych konfiguracjach, przynosząc wygraną po wylosowaniu określonego układu symboli;

jednostka jɛdˈnɔstka n
greie
część całości
individ
(książkowy) osoba, pojedynczy osobnik

jednostka astronomiczna n
astronomisk enhet
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;

jednostka pływająca n
fartøy
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) konstrukcja zdolna do samodzielnego pływania;

jednostkowy adj
individuell
dotyczący jednego bytu (osoby, rzeczy, itp.)

jednostronnie adv
ensidig
w sposób jednostronny

jednostronny adj
unilateral
dokonywany przez jedną ze stron

jednoznacznie adv
entydig
w sposób jednoznaczny, jasny, niebudzący wątpliwości

jednoznaczny ˌjɛdnɔˈznaʧ̑nɨ adj
utvetydige
niebudzący wątpliwości, pewny, definitywny, zdecydowany

jedność ˈjɛdnɔɕʨ̑ n
einskap
wspólnota, unia, zjednoczenie

jednym słowem ˈjɛdnɨ̃m ˈswɔvɛ̃m adv
i et nøtteskall
nie rozwodząc się nad jakimś tematem, nie rozwlekając zagadnienia

jedwab ˈjɛdvap n
silke
(włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1);
(włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;

jedwabnik jɛdˈvabʲɲik n
silkeorm
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;

jedynak jɛˈdɨ̃nak n
enebarn
osoba płci męskiej, która nie ma rodzeństwa; jedyny syn rodziny

jedynie jɛˈdɨ̃ɲɛ particle
bare at
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca
…ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy

jedynka jɛˈdɨ̃nka n
først
(potocznie, potoczny) to, co ma numer jeden, np. autobus, trolejbus, tramwaj, pokój (w instytucji, w hotelu itp.), program radia, telewizji
én
nazwa cyfry 1 i liczby 1

jedyny jɛˈdɨ̃nɨ adj
eneste
istniejący tylko w jednym egzemplarzu

jedyny w swoim rodzaju jɛˈdɨ̃nɨ ˈf‿sfɔ<sup>j</sup>ĩm rɔˈʣ̑aju adj
aleine
taki, który jest unikatem

jedzenie jɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
mat
coś, co można jeść; żywność, pokarm
spise
spożywanie pokarmu

jegier n
jeger
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników

jego ˈjɛɡɔ pronoun
dens
3. (osoba) lp, rodzaj nijaki
si
3. (osoba) lp, rodzaj męski

jej jɛ̇j pronoun
hennes
3. (osoba) lp, rodzaj żeński

jeleń ˈjɛlɛ̃ɲ n
hjort
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców;

jelito jɛˈlʲitɔ n
tarm
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego między żołądkiem a odbytem;

jelito cienkie n
tynntarm
(anatomia, anatomiczny) część przewodu pokarmowego położona między żołądkiem a jelitem grubym;

jelito grube n
tykktarm
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego od ujścia jelita cienkiego do odbytnicy;

jelito ślepe n
blindtarm
(anatomia, anatomiczny) pierwszy odcinek jelita grubego człowieka

jelonek rogacz jɛˈlɔ̃nɛk ˈrɔɡaʧ̑ n
eikehjort
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;

jemeński jɛ̃ˈmɛ̃j̃sʲci adj
jemenittisk
odnoszący się do Jemenu, państwa na Półwyspie Arabskim

jemioła jɛ̃ˈmʲjɔwa n
misteltein
(botanika, botaniczny) rodzaj pasożytniczej rośliny;

jemiołuszka ˌjɛ̃mʲjɔˈwuʃka n
sidensvans
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;

jemiołuszka zwyczajna n
sidensvans
(ornitologia, ornitologiczny) Chlidonias hybrida Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny jemiołuszkowatych;

jeniec ˈjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
krigsfange
osoba wzięta do niewoli w czasie wojny;

jenot azjatycki n
Mårhund
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych;
(zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku jenotów azjatyckich (1.1)

jer jɛr n
bjørkefink
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla montifringilla, mały ptak z rodziny łuszczaków;

jeremiada ˌjɛrɛ̃ˈmʲjada n
jeremiade klagesang
biadolenie, lament, skarga

jerzyk ˈjɛʒɨk n
fjellsulu
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;

jesiennie jɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲːɛ adv
høstlig
typowo dla jesieni

jesienny jɛ̇ˈɕɛ̃nːɨ adj
høstlig
mający związek z jesienią, dotyczący jesieni, odbywający się jesienią

jesień ˈjɛ̇ɕɛ̇̃ɲ n
høst
pora roku między latem a zimą;

jesion ˈjɛ̇ɕɔ̃n n
ask
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;

jesion wyniosły n
ask
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus excelsior L., gatunek pospolitego drzewa z rodziny oliwkowatych;

jesiotr ˈjɛ̇ɕɔtr̥ n
stør
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser Linnaeus, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;

jeszcze ˈjɛʃʧ̑ɛ particle
enda
…z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej
enda ennå
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle

jeszcze raz adv
en gang til
po raz kolejny (być może ostatni)

jezdnia ˈjɛzdʲɲa n
kjørebane
część ulicy przeznaczona do ruchu pojazdów

jezioro jɛ̇ˈʑɔrɔ n
innsjø sjø
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) śródlądowy zbiornik wodny, zwykle naturalny;

jezuita n
jesuitt
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;

jezuityzm n
jesuitism
zakłamany i przewrotny sposób postępowania przypisywany jezuitom

jeść jɛ̇ɕʨ̑ v
spise ete
przyjmować pokarmy

jeść obiad v
spise
spożywać południowy posiłek

jeździecki adj
rytter
związany z jeździectwem, dotyczący jeździectwa

jeździć ˈjɛ̇ʑʥ̑iʨ̑ v
ake
poruszać się na grzbiecie konia
przenosić się z miejsca na miejsce środkiem lokomocji

jeż jɛʃ n
piggsvin pinnsvin
(zoologia, zoologiczny) owadożerny ssak pokryty igłami

jeżeli jɛˈʒɛlʲi conjunction
hvis
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego

jeżozwierz jɛˈʒɔzvʲjɛʃ n
hulepinnsvin
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju jeżozwierzy (1.1)

jeżyna jɛˈʒɨ̃na n
bjørnebær
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;

jidysz ˈjidɨʃ n
jiddisch jiddisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Żydów aszkenazyjskich;

jod jɔt n
jod
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu I i liczbie atomowej 53;

jodła ˈjɔdwa n
edelgran
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych;
(technologia, technika, techniczny) drewno jodły (1.1)

jodłować jɔdˈwɔvaʨ̑ v
jodle
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;

joga ˈjɔɡa n
yoga
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej;
tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych

jogurt ˈjɔɡurt n
jogurt yoghurt
(spożywczy) produkt mleczarski fermentowany mlekowo;

joint n
joint
(slangowo) rodzaj skręta zawierający marihuanę;

jojo n
jojo
rodzaj zabawki w postaci ciężarka-szpulki zawieszonego na sznurku

jon jɔ̃n n
ion
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);

jonizacja ˌjɔ̇̃ɲiˈzaʦ̑ʲja n
ionsering
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) rozpad cząsteczki na jony;

jonizować v
ionisere
(fizyka, fizyczny) powodować jonizację

jordański jɔrˈdãj̃sʲci adj
jordansk
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania

jot jɔt n
nøtteskrike
nazwa litery J

jotacyzm jɔˈtaʦ̑ɨsm̥ n
itakisme
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób wymawiania starogreckich samogłosek η, υ oraz dyftongów ει, οι, ηι, υι jako samogłoski [i] (jota)

jowialny adj
glad
(książkowy) radosny, o życzliwym usposobieniu

juan ˈju<sup>w</sup>ãn n
yuan
(jednostka monetarna) waluta Chin;

jubilat juˈbʲilat n
jubilant
(książkowy) (podniośle) osoba, która obchodzi swój jubileusz – okrągłe urodziny, rocznicę ślubu lub innego wydarzenia

jubiler juˈbʲilɛr n
juvelér
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych

jubilerski ˌjubʲiˈlɛrsʲci adj
juvelér
związany z jubilerstwem, dotyczący jubilerstwa

jucht juxt n
jufter pl.
rodzaj wyprawionej skóry bydlęcej

judaizm juˈda<sup>j</sup>ism̥ n
jødedom
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;

judasz ˈjudaʃ n
judas
(budownictwo) przyrząd optyczny umożliwiający sprawdzenie, czy ktoś stoi po drugiej stronie drzwi

judejski adj
jødisk
związany z Judeą, dotyczący Judei, pochodzący z Judei

judo ˈʤ̑udɔ n
judo
(sport, sportowy) japońska sztuka walki;

jugosłowiański ˌjuɡɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
Jugoslavisk
związany z Jugosławią, dotyczący Jugosławii

juk juk n
saltaske
każda z dwóch sakw przytroczonych do grzbietu konia czy osła

jukagirski adj
jukagirsk
związany z Jukagirami, dotyczący Jukagirów

juliański juˈlʲjä̃j̃sʲci adj
juliansk
autorstwa lub wprowadzony przez Juliusza Cezara
z czasów Juliusza Cezara

junk food n
usunnmat
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze;

junta n
junta
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa bądź człon nazwy organu kolegialnego w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej (nazwa odnosi się do wielu różnych organów)
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;

jurta ˈjurta n
jurt
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;

jurysdykcja n
jurisdiksjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obszar, na którym obowiązuje jurysdykcja (1.1)
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw

juta ˈjuta n
jute
(botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych;
(włókiennictwo) tkanina z tego włókna;
(włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny

jutro ˈjutrɔ adv
i morgen
następnego dnia po obecnym

jutro ˈjutrɔ n
i morgen
dzień następny w stosunku do obecnego

jutrzenka juˈṭʃɛ̃nka n
aurorasommerfugl
(książkowy) (poetycki, poetycko) poranna jasność przed pojawieniem się słońca

już juʃ particle
allerede alt
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń

jąderko n
kjernelegeme
(biologia, biologiczny) element jądra komórkowego, który odpowiada za syntezę RNA;

jądro ˈjɔ̃ndrɔ n
testikkel
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;

jęczeć v
stønne
o człowieku, zwierzętach: wydawać przeciągły, żałosny dźwięk wyrażający ból, cierpienie

jęczmień ˈjɛ̃n͇ʧ̑mʲjɛ̇̃ɲ n
bygg
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;
(spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1)
byggkorn
(potocznie, potoczny) grudka na powiece, powstała wskutek infekcji;

jędrny ˈjɛ̃ndrnɨ adj
fyndig
rubaszny, dosadny, obrazowy

jędza n
heks
(książkowy) brzydka, zgarbiona starucha z bajki, będąca uosobieniem złych mocy
(pejoratywnie, pejoratywny) kłótliwa, złośliwa kobieta

jęk jɛ̃ŋk n
stønn
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia
żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.

jętka ˈjɛ̃ntka n
døgnflue
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wodny owad żyjący bardzo krótko;

języczek n
drøvel
(anatomia, anatomiczny) u ssaków: wyrostek na tylnym brzegu podniebienia miękkiego;

język ˈjɛ̃w̃zɨk n
språk
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera;
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie
språk tunge
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;
tunge
(obuwnictwo, obuwniczy) część buta osłaniająca stopę pod sznurówką
tunge språk
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;

język kreolski n
kreolspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczona mowa powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, w odróżnieniu od pidżynu charakteryzująca się ustabilizowanym systemem gramatycznym i dobrze wypracowanym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako język etniczny;

język literacki n
skriftspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) język standardowy, język ogólny (odmiana języka przeciwstawiana niskoprestiżowym dialektom i socjolektom)
(językoznawstwo, językoznawczy) staranniejszy rejestr języka, używany głównie w piśmie (forma języka stawiana w opozycji do standardowej mowy potocznej)

język migowy ˈjɛ̃w̃zɨk mʲiˈɡɔvɨ n
tegnspråk
język gestów (tzw. znaków migowych), za pomocą którego rozmawiają głusi

język obcy ˈjɛ̃w̃zɨk ˈɔpʦ̑ɨ n
fremmedspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) język inny niż język ojczysty

język ojczysty ˈjɛ̃w̃zɨk ɔjˈʧ̑ɨstɨ n
morsmål
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;

język pisany n
skriftspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) reprezentacja języka mówionego za pomocą pisma;

język programowania ˈjɛ̃w̃zɨk ˌprɔɡrãmɔˈvãɲa n
programmeringsspråk
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych

język standardowy n
skriftspråk
(językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka

językowy ˌjɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ adj
språklig
związany z językiem

językoznawstwo ˌjɛ̃w̃zɨkɔˈznafstfɔ n
lingvistikk
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku;

kabaret kaˈbarɛt n
kabaret
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);

kabotaż ka.ˈbɔ.taʃ n
cabotasje
żegluga między portami tego samego kraju

kabura n
hylster
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

kac kaʦ̑ n
bakrus
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

kaczeniec kaˈʧ̑ɛ̃ɲɛʦ̑ n
bekkeblom
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;

kaczka ˈkaʧ̑ka n
and
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych;

kaczka dziennikarska ˈkaʧ̑ka ˌʥ̑ɛ̇̃ɲːiˈkarska n
and
(publikatory) nieprawdziwa, zmyślona informacja prasowa;

kaczka krzyżówka n
stokkand
(ornitologia, ornitologiczny) Anas platyrhynchos, gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;

kaczor ˈkaʧ̑ɔr n
andrik
(ornitologia, ornitologiczny) samiec kaczki

kaczę ˈkaʧ̑ɛ n
andunge
(ornitologia, ornitologiczny) pisklę kaczki

kadencja kaˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
avslutte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja akordów mająca charakter zakończenia;

kadm katm̥ n
kadmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

kadr katr̥ n
frame
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery

kadra n
kader
zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki
stab
(wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska złożona z zawodowych oficerów, chorążych i podoficerów, będąca trzonem dla dalszych uzupełnień

kadłub ˈkadwup n
kropp
(anatomia, anatomiczny) tułów, szczególnie jeśli bez kończyn
główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;

kadź n
kar
duże otwarte zbiorniki używane w różnych procesach technologicznych;

kafar ˈkafar n
påledriver
maszyna do wbijania pali w grunt;

kafeteria ˌkafɛˈtɛrʲja n
kafeteria
stołówka, samoobsługowa restauracja

kaftan ˈkaftãn n
kaftan
(krawiectwo) męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;

kaganiec kaˈɡãɲɛʦ̑ n
munnkurv
siatka pleciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

kajak ˈkajak n
kajakk
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

kajdany n
jern
metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

kajman ˈkajmãn n
kaiman
(zoologia, zoologiczny) Caiman, gad z rodziny aligatorów;

kakadu kaˈkadu n
kakadu
(ornitologia, ornitologiczny) papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

kakao kaˈkaɔ n
kakao
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca

kakaowiec n
kakao
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju kakaowiec (1.1)
(systematyka) (botanika, botaniczny) Theobroma L., rodzaj niewysokich drzew z rodziny ślazowatych, z których uzyskuje się kakao

kakofonia ˌkakɔˈfɔ̃ɲja n
kakofoni
nieprzyjemne połączenie dźwięków;

kaktus ˈkaktus n
kaktus
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

kalafior kaˈlafʲjɔr n
blomkål
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

kalafiorowy adj
blomkål
związany z kalafiorem; taki jak kalafior; zawierający kalafior

kalambur n
ordspill
żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo

kalander n
langbrynspottefugl
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;

kalarepa ˌkalaˈrɛpa n
knutekål
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;

kaldera kalˈdɛra n
kaldera
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

kalectwo n
lyte
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej

kaleczyć v
drepe
(potocznie, potoczny) robić coś nieudolnie
kutt
uszkadzać ciało, zwykle czymś ostrym

kalejdoskop ˌkalɛjˈdɔskɔp n
kaleidoskop
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

kaleka kaˈlɛka n
krøpling
człowiek dotknięty kalectwem
kobieta dotknięta kalectwem

kaleki adj
handikappet
obarczony kalectwem

kalendarz kaˈlɛ̃ndaʃ n
kalender
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;

kalendarz adwentowy n
adventskalender
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;

kalendy kaˈlɛ̃ndɨ n
kalendae
(historia, historyczny, historycznie) pierwszy dzień każdego miesiąca w kalendarzu rzymskim;

kalenica ˌkalɛ̃ˈɲiʦ̑a n
møne
(architektura, architektoniczny) najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

kalif ˈkalʲif n
kalif
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

kaliforn kaˈlʲifɔrn n
californium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

kalifornijski ˌkalʲifɔrʲˈɲijsʲci adj
californisk
związany z Kalifornią, pochodzący z Kalifornii

kaligraf kaˈlʲiɡraf n
kalligraf
osoba, która pisze kaligraficznie

kaligrafia ˌkalʲiˈɡrafʲja n
kalligrafi
sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

kaligraficzny adj
kalligrafisk
napisany ozdobnym pismem odręcznym
związany z kaligrafią

kalina kaˈlʲĩna n
krossved
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;

kalkulator ˌkalkuˈlatɔr n
kalkulator
małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

kalmar ˈkalmar n
akkar
(zoologia, zoologiczny) Teuthida, gatunek głowonoga;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zwierzę z gatunku kalmarów (1.1); zwykle w lm

kaloryfer ˌkalɔˈrɨfɛr n
radiator
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

kalumnia kaˈlũmʲɲja n
baktalelse
niesprawiedliwe oszczerstwo, oskarżenie

kalwinizm kalˈvʲĩɲism̥ n
kalvinisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;

kalwiński adj
kalvinistisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kalwinizmem lub kalwinami

kamasz ˈkãmaʃ n
båt
(obuwnictwo, obuwniczy) męski but z krótką cholewą i elastycznymi bokami

kambodżański ˌkãmbɔˈʤ̑ãj̃sʲci adj
kambodsjansk
odnoszący się do państwa Kambodża

kambr kãmpr̥ n
Kambrium
(geologia, geologiczny) pierwszy okres geologiczny paleozoiku;

kameleon ˌkãmɛˈlɛɔ̃n n
kameleon
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;
(przenośnie, przenośnia) człowiek, który łatwo zmienia poglądy

kamera kãˈmɛra n
kamera
urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

kamerdyner n
bøtler
starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

kamfora kãw̃ˈfɔra n
kamfer
organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

kamienica czynszowa n
leiegård
okazały budynek z wieloma mieszkaniami do wynajęcia

kamieniołom n
steinbrudd
(górnictwo, górniczy) miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

kamienisty ˌkãmʲjɛ̇̃ˈɲistɨ adj
steinet
taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni

kamienny kãˈmʲjɛ̃nːɨ adj
steinaktig
zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni

kamień ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ n
stein sten
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia
sten
(medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody

kamień milowy ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ mʲiˈlɔvɨ n
milestolpe
słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;

kamień młyński n
møllestein
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna

kamień szlachetny ˈkãmʲjɛ̇̃ɲ ʃlaˈxɛtnɨ n
edelsten
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;

kamionetka n
varebil
mały samochód ciężarowy

kamionka kãˈmʲjɔ̃nka n
stengods
naczynie z kamionki (1.1)

kamizelka ˌkãmʲiˈzɛlka n
vest
(odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

kamper ˈkãmpɛr n
bobil
(motoryzacja) samochód kempingowy;

kamuflaż kãˈmuflaʃ n
kamuflasje
(zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami;

kamusznik kãˈmuʃʲɲik n
steinvender
(ornitologia, ornitologiczny) Arenaria interpres, średniej wielkości ptak z rzędu siewkowców;

kanadyjka ˌkãnaˈdɨjka n
kano
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;

kanadyjski ˌkãnaˈdɨjsʲci adj
canadisk
związany z Kanadą, dotyczący Kanady

kanalia kãˈnalʲja n
maddik
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba podła, niegodziwa

kanapa kãˈnapa n
bank
podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia

kanapka kãˈnapka n
sandwich
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (handel, handlowy) kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami
smørbrød
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim;

kanapowiec ˌkãnaˈpɔvʲjɛʦ̑ n
sofagris
(potocznie, potoczny) człowiek, który lubi długo wylegiwać się, np. na kanapie

kanapowy ˌkãnaˈpɔvɨ adj
frynse
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (żartobliwie) o małej liczebnie partii, nie posiadającej poparcia społecznego, nie odgrywającej istotnej roli w życiu politycznym (rzekomo mieszczącej się na jednej kanapie)

kanarek kãˈnarɛk n
kanarifugl
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

kanał ˈkãnaw n
kanal
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków
(potocznie, potoczny) jeden z programów telewizyjnych
droga wysyłania i odbierania informacji

kanciasty kãɲˈʨ̑astɨ adj
kantete
taki, który ma kanty

kandela kãnˈdɛla n
candela
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd;

kandydat kãnˈdɨdat n
kandidat
ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

kangur ˈkãŋɡur n
kenguru
(zoologia, zoologiczny) torbacz słynący z długich skoków;

kania ˈkãɲa n
glente
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

kanibal kãˈɲibal n
kannibal
człowiek, który jada ludzkie mięso
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek okrutny, krwiożerczy
zwierzę, które jada przedstawicieli własnego gatunku

kanibalizm ˌkãɲiˈbalʲism̥ n
kannibalisme
(zoologia, zoologiczny) praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

kanister kãˈɲistɛr n
boks
(dawniej, dawny) blaszany pojemnik do przenoszenia lub przechowywania czekolady, tytoniu itp. używany podczas wycieczek

kanon ˈkãnɔ̃n n
kanon
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione;
(kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej;
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.);
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie

kanonierka ˌkãnɔ̃ˈɲɛrka n
kanonbåt
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości

kanonik n
domherre
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;

kanonizować v
kanonisere
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalnie ogłaszać kogoś świętym

kant kãnt n
kant
brzeg lub krawędź o ostrym załomie

kantar ˈkãntar n
grime
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj uproszczonej uzdy bez wędzidła;

kantata kãnˈtata n
kantate
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny na głosy solowe;

kantor ˈkãntɔr n
sanger
(dawniej, dawny) biuro poczty
vekslingskontor
miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną
kantor
przodownik w chórze protestanckim, organista

kaolin kaˈɔlʲĩn n
kaolin
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

kaon n
kaon
(fizyka, fizyczny) każdy z czterech mezonów stanowiących połączenie kwarka lub antykwarka dziwnego i kwarka lub antykwarka górnego lub dolnego;

kapar ˈkapar n
kapers
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa

kapać ˈkapaʨ̑ v
dryppe
o cieczy spadać kroplami

kapela kaˈpɛla n
binde
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) każdy inny zespół muzyczny, zwłaszcza amatorski i rockowy
musikkorps
(etnografia, etnograficzny) ludowy zespół muzyczny

kapelan n
kapellan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;

kapelmistrz kaˈpɛlmʲisṭʃ n
kapellmester
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk kierujący chórem, kapelą lub orkiestrą, dyrygent

kapelusz kaˈpɛluʃ n
hatt
(odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy z rondem i częścią wypukłą w środku;

kapeć ˈkapɛʨ̑ n
tøffel
(obuwnictwo, obuwniczy) obuwie używane tylko w domu

kapilarność n
kapillarkrefter
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest kapilarne

kapitalik ˌkapʲiˈtalʲik n
kapitél
(termin typograficzny) litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);

kapitalista ˌkapʲitaˈlʲista n
kapitalist
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem

kapitalizm ˌkapʲiˈtalʲism̥ n
kapitalisme
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

kapitan kaˈpʲitãn n
kaptein
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;

kapituła n
kapittel
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych;

kapka ˈkapka n
slippe
spadająca kropla

kaplica kaˈplʲiʦ̑a n
kapell
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

kapliczka kaˈplʲiʧ̑ka n
kapell
mała kaplica

kapral ˈkapral n
korporal
(wojskowość, wojskowy) najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim;

kapryśny kaˈprɨɕnɨ adj
lunefull
miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu

kapsaicyna n
capsaicin
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

kapsel ˈkapsɛl n
kapsel
metalowa przykrywka obciskana na końcu szklanej butelki;

kapsułka kapˈsuwka n
kapsel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;

kaptur ˈkaptur n
hette
(krawiectwo) część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy;

kapturka kapˈturka n
munk
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia atricapilla, gatunek małego ptaka z rodziny pokrzewkowatych;

kapusta kaˈpusta n
kål
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

kapuś ˈkapuɕ n
sladrehank
(potocznie, potoczny) donosiciel

kapłan ˈkapwãn n
prest
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych

kapłon n
kapun
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany kogut kury domowej;

kara ˈkara n
straff
dolegliwość wymierzona jako sankcja

kara śmierci ˈkara ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
dødsstraff
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;

karabin kaˈrabʲĩn n
gevær
(wojskowość, wojskowy) indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

karabin maszynowy kaˈrabʲĩn ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
maskingevær
(wojskowość, wojskowy) zespołowa broń samoczynna zasilana amunicją o kalibrze do 20 mm;

karabinek ˌkaraˈbʲĩnɛk n
karabin
indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

karabińczyk ˌkaraˈbʲĩj̃n͇ʧ̑ɨk n
karabin
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.;

karaka kaˈraka n
karakk
(marynarka) typ dawnego statku transportowego;

karaluch kaˈralux n
kakerlakk
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

karaoke ˌkaraˈɔkɛ n
karaoke
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

karate kaˈratɛ n
karate
(sport, sportowy) japońska sztuka walki;

karawana ˌkaraˈvãna n
karavan
wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

karawanseraj n
karavaneserai
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;

karawela ˌkaraˈvɛla n
karavell
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach na dziobie i rufie, używany od XV do XVII wieku;

karać ˈkaraʨ̑ v
straffe
wymierzać karę

karb karp n
innrykk
małe nacięcie

karcenie n
bebreide
wyrażanie dezaprobaty względem osoby

karcer n
gjensitting
(przestarzałe, przestarzały) kara zostawania ucznia w szkole po lekcjach
hol
(więziennictwo, więzienny) karna cela więzienna bez pryczy i często bez okna

karcić v
bebreide
udzielać nagany

karczek ˈkarʧ̑ɛk n
hals
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z karku zwierzęcego

karczma ˈkarʧ̑ma n
kro
gospoda na wsi;

karczoch ˈkarʧ̑ɔx n
artisjokk artiskokk
(botanika, botaniczny) Cynara scolymus, rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

kardamon karˈdãmɔ̃n n
kardemomme
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)

kardiolog karˈdʲjɔlɔk n
kardiolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego

kardynał karˈdɨ̃naw n
kardinal
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;
(ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis, ptak z rodziny łuszczaków;

karelski adj
karelsk
związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

karelski n
karelsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język karelski;

karencja n
betalingsutsettelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) okres, który musi upłynąć, zanim coś będzie mogło bądź musiało nastąpić

karetka kaˈrɛtka n
ambulanse
(medycyna, medyczny) (motoryzacja) samochód służący do przewozu chorych

kariera karʲˈjɛra n
karriere
osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

karierowicz ˌkarʲjɛˈrɔvʲiʧ̑ n
klatrer
(książkowy) człowiek bez skrupułów dążący do osiągnięcia sukcesu, zrobienia kariery

karimata n
liggeunderlag
(turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem;

kark kark n
nakke
(anatomia, anatomiczny) tylny fragment szyi powyżej grzbietu

karma ˈkarma n
fôr
(zootechnika, zootechniczny) pokarm dla zwierząt

karmel ˈkarmɛl n
karamell
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa

karmelizacja n
karamellisering
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) proces rozkładu cukru pod wpływem ciepła;

karmienie karˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
leve av
(rzeczownik odczasownikowy) od karmić, nazwa czynności bezpośredniego podawania żywności

karmić ˈkarmʲiʨ̑ v
amme
(u samic ssaków) żywić potomstwo własnym mlekiem
leve av
dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

karmić piersią v
amme
(fizjologia, fizjologiczny) żywić potomstwo mlekiem pochodzącym z własnego gruczołu piersiowego

karmnik ˈkarmʲɲik n
bølgedal
(zootechnika, zootechniczny) część chlewu z przeznaczeniem do tuczenia świń

karnacja karˈnaʦ̑ʲja n
ham
(informatyka, informatyczny) wygląd programu komputerowego itp.;

karnawał karˈnavaw n
karneval
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;
w krajach Ameryki Łacińskiej i Południowej pochody i masowe zabawy pod koniec karnawału (1.1) na ulicach miast

karny ˈkarnɨ adj
disiplinere
wdrożony do posłuszeństwa

karny ˈkarnɨ n
straffe
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

karoseria ˌkarɔˈsɛrʲja n
karosseri
wierzchnia część nadwozia pojazdu (najczęściej samochodu);

karp karp n
karpe
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cyprinus carpio, ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

karta ˈkarta n
spillkort
prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia

karta dźwiękowa ˈkarta ʥ̑vʲjɛ̃ŋˈkɔva n
lydkort
(informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;

karta kredytowa ˈkarta ˌkrɛdɨˈtɔva n
kredittkort
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;

kartagiński ˌkartaˈɟĩj̃sʲci adj
kartagisk
związany z Kartaginą

kartka ˈkartka n
kort
bon towarowy na artykuły deficytowe
luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

kartofel karˈtɔfɛl n
potet
(zobacz) ziemniak

kartografia ˌkartɔˈɡrafʲja n
kartografi
nauka o tworzeniu map;

kartograficzny ˌkartɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
kartografisk
dotyczący kartografii

karton ˈkartɔ̃n n
kartong
gruby, sztywny papier
tekturowe pudełko

karty n
brev
gra wykorzystująca odpowiednie kartoniki – karty;

karuzela ˌkaruˈzɛla n
karusell
urządzenie do zabawy, które się kręci;

kary ˈkarɨ adj
sort
czarny (o maści konia)

kary ˈkarɨ n
sort
koń maści czarnej

karykatura ˌkarɨkaˈtura n
karikatur
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

karykaturalny ˌkarɨkatuˈralnɨ adj
grotesk
mający cechy karykatury, przejaskrawiony, wyolbrzymiony

karykaturzysta n
karikaturtegner
(sztuka) rysownik karykatur, autor karykatur

karzeł ˈkaʒɛw n
dverg
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu;
postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu
(astronomia, astronomiczny) nieduża gwiazda ciągu głównego;

karłowatość n
dvergvekst
bycie karłowatym, bycie karłem

kasa ˈkasa n
kasse
(potocznie, potoczny) pieniądze
miejsce przechowywania pieniędzy
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności

kasjer ˈkasʲjɛr n
kasserer
pracownik instytucji finansowej lub firmy handlowej przyjmujący lub wypłacający pieniądze

kask kask n
hjelm
rodzaj ochronnego nakrycia głowy;

kasować kaˈsɔvaʨ̑ v
orbbeš
likwidować coś, znosić lub unieważniać

kasowy adj
anslag
(potocznie, potoczny) dający bardzo duże zyski

kasta ˈkasta n
kaste
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

kastet n
knokejern
rodzaj dodatkowej broni do walki na pięści w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

kastracja kaˈstraʦ̑ʲja n
kastrasjon
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;

kastrat ˈkastrat n
gjelle
mężczyzna, który został poddany kastracji

kastrować kaˈstrɔvaʨ̑ v
kastrere
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

kasyno kaˈsɨ̃nɔ n
kasino
ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

kasza ˈkaʃa n
grøt
(spożywczy) spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania;

kasza jaglana ˈkaʃa jaɡˈlãna n
hirse
(spożywczy) obłuszczone ziarniaki prosa zwyczajnego, kasza z łuskanego ziarna prosa

kaszalot kaˈʃalɔt n
spermhval kaskelott
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

kaszanka kaˈʃãnka n
blodpudding
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

kaszel ˈkaʃɛl n
hoste
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

kaszkiet ˈkaʃʲcɛt n
skyggelue
(potocznie, potoczny) sztywna czapka męska z daszkiem

kaszleć ˈkaʃlɛʨ̑ v
hoste
gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

kaszta ˈkaʃta n
hylster
(drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;

kasztan ˈkaʃtãn n
kastanje
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc (orzech) kasztana (1.1)

kasztanowy ˌkaʃtãˈnɔvɨ adj
brun
mający kolor rudawobrązowy, taki jak kolor owocu kasztanowca

kaszubski kaˈʃupsʲci n
kasjubisk
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka;

kat kat n
bøddel
osoba wykonująca wyroki sądowe skazujące na chłostę, tortury lub śmierć;

katafrakta n
katafrakt
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny jeździec, zwykle dosiadający opancerzonego wierzchowca, walczący w szeregach armii starożytnych i średniowiecznych państw od wybrzeży Morza Śródziemnego po Persję;

katakumba n
katakombe
(dawniej, dawny) podziemna nekropolia

katakumby ˌkataˈkũmbɨ n
katakombe
cmentarz podziemny w postaci systemu korytarzy;

katalityczny ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
katalytisk
(chemia, chemiczny) związany z katalizą, dotyczący katalizy, polegający na katalizie

kataliza n
katalyse
(chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;

katalizator ˌkatalʲiˈzatɔr n
katalysator
(chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej;
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) czynnik będący przyczyną czegoś, przyśpieszający coś

katalizować v
katalysere
(chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie
(przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać

katalog kaˈtalɔk n
katalog
folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami
spis zawartości biblioteki

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci adj
katalansk
związany z Katalonią

kataloński ˌkataˈlɔ̃j̃sʲci n
katalansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Katalonii;

katana kaˈtãna n
katana
rodzaj miecza japońskiego;

kataplazma n
grøtomslag
(medycyna, medyczny) gorący okład;

katapulta ˌkataˈpulta n
katapult
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;

katar ˈkatar n
katarr
(medycyna, medyczny) zapalenie błony śluzowej, zwykle w odniesieniu do nosa;

katarakta ˌkataˈrakta n
foss
(geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;

katarski kaˈtarsʲci adj
qatarsk
odnoszący się do państwa Katar

kataryniarz ˌkataˈrɨ̃ɲaʃ n
lirekassespiller
uliczny grajek grający na katarynce

katarynka n
lirekasse
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

kataster n
matrikkel
(geodezja, geodezyjny) wykonywany dla celów podatkowych spis obiektów i oszacowanie przychodów

katastrofa ˌkataˈstrɔfa n
katastrofe
tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

katechizm n
katekisme
(kościelny) podręcznik do katechezy
(przenośnie, przenośnia) podstawowe zasady czegoś
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;

katechumenat n
katekumenat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie: przygotowanie do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym (nauki, skrutinia i obrzędy);
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: okres przygotowania do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym;

katedra kaˈtɛdra n
katedral domkirke
(kościelny) główny kościół diecezji;

katedralny adj
katedral
odnoszący się do katedry, związany z katedrą

kategoryczny ˌkatɛɡɔˈrɨʧ̑nɨ adj
-es
zdecydowany i niedopuszczający sprzeciwu

kation ˈkatʲjɔ̃n n
kation
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dodatnio naładowany jon;

katoda kaˈtɔda n
katode
(elektryczność) elektroda o ujemnym potencjale;

katolicki ˌkatɔˈlʲiʦ̑ʲci adj
katolsk
związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

katolicyzm ˌkatɔˈlʲiʦ̑ɨsm̥ n
katolisisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

katolik kaˈtɔlʲik n
katolikk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek Kościoła katolickiego

kauteryzować v
kauterisere
(medycyna, medyczny) przypalać chorą tkankę

kawa ˈkava n
kaffe
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;
kaffe kaffi
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;
(spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój

kawa na ławę adv
heterofil
wprost, dosłownie, bezpośrednio

kawaler kaˈvalɛr n
forlovede
adorator
gut
młody mężczyzna, młodzieniec
ridder
(przestarzałe, przestarzały) rycerz
mężczyzna, który otrzymał dany order
ugift
mężczyzna, który nigdy nie był żonaty

kawaleria ˌkavaˈlɛrʲja n
kavaleri
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących konno;

kawał ˈkavaw n
ablegøyer
psikus
spøk
(potocznie, potoczny) dowcip, śmieszna historyjka
stykke
(zgrubienie) od kawałek

kawałek kaˈvawɛk n
slutt
fragment pewnej całości

kawiarnia kaˈvʲjarʲɲa n
kafé
lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

kawitacja n
kavitasjon
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;

kawka ˈkafka n
kaie
(ornitologia, ornitologiczny) Coloeus, ptak z rodziny krukowatych;

kawka zwyczajna n
kaie
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus monedula Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny krukowatych;

kawon n
vannmelon
(botanika, botaniczny) (gwara lwowska) (regionalizm krakowski), (zobacz) arbuz

kazachski kaˈzaxsʲci n
kasakhisk
język urzędowy Kazachstanu

kazalnica ˌkazalʲˈɲiʦ̑a n
bastion
występ skalny z trzech stron otoczony urwiskami lub wystający ze stoku fragment skał

kazanie kaˈzãɲɛ n
preken
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;

kazarka egipska n
niland
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Alopochen aegyptiaca Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;

kazać ˈkazaʨ̑ v
befale
wydać rozkaz zrobienia czegoś

kazeina ˌkazɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
kasein
(biochemia, biochemiczny) białko z mleka ssaków;

kazirodztwo n
incest blodskam
stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

kaznodzieja n
predikant
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto wygłasza kazania;

kazus ˈkazus n
hylster
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydarzenie powodujące skutki prawne

kał kaw n
avføring
(fizjologia, fizjologiczny) wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

kałakutas n
kalkun
(słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie narodowości litewskiej
(słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej

kałamarz kaˈwãmaʃ n
blekkhus
niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;

kałmucki adj
Kalmykisk
(etnografia, etnograficzny) odnoszący się, związany z Kałmukami

kałuża kaˈwuʒa n
pytt
mokra plama, rozlana ciecz
płytki dołek wypełniony wodą, błotem

kańczug ˈkãj̃n͇ʧ̑uk n
katte
rodzaj bicza z plecionego rzemienia osadzonego na krótkiej rękojeści;

kaźń kaɕɲ̊ n
henrettelse
wykonanie kary śmierci

każdorazowy adj
alle
każdy poszczególny

każdy ˈkaʒdɨ pronoun
hver alle
odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

kciuk cʨ̑uk n
tommelfinger
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;

kebab ˈkɛbap n
kebab
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;

keczua n
quechua
(językoznawstwo, językoznawczy) język Indian Keczua;

keczup ˈkɛʧ̑up n
ketchup ketsjup
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;

kefir ˈkɛfʲir n
kefir
(spożywczy) napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego;

kelner ˈkɛlnɛr n
servitør
osoba w restauracji przyjmująca zamówienie i przynosząca potrawy

kelnerka kɛlˈnɛrka n
servitrise
osoba płci żeńskiej przyjmująca w restauracji zamówienie i przynosząca potrawy

kelwin ˈkɛlvʲĩn n
kelvin
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka temperatury w układzie SI, oznaczana K;

kemping ˈkɛ̃mpʲĩŋk n
camping
ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych;

kenijski kɛ̃ˈɲijsʲci adj
kenyansk
odnoszący się do państwa Kenia

kenozoik ˌkɛ̃nɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
kenozoikum
(geologia, geologiczny) najmłodsza era w dziejach Ziemi;

kermes n
korn
naturalny barwnik otrzymywany z czerwców

khat n
khat
(spożywczy) psychoaktywna używka z liści czuwaliczki jadalnej

khmerski ˈkmɛrsʲci adj
khmer
związany z Khmerami z Kambodży

khmerski ˈkmɛrsʲci n
khmer
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kambodży, używany również w Tajlandii, Wietnamie i Chinach

kibel ˈcibɛl n
do
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) toaleta albo sam klozet, często zaniedbany

kibic ˈcibʲiʦ̑ n
tilhenger
osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;

kibuc ˈcibuʦ̑ n
kibbutz
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;

kichać ˈcixaʨ̑ v
nyse
gwałtownie wypuszczać powietrze z powodu podrażnienia nosa np. przez kurz

kicz ciʧ̑ n
kitsch
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu

kiedy ˈcɛdɨ pronoun
når
…służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia

kiedykolwiek ˌcɛdɨˈkɔlvʲjɛk adv
når som helst
w dowolnym, nieokreślonym czasie

kiedyś ˈcɛdɨɕ indefinitePronoun
noensinne
w pewnym czasie, w jakiejś chwili (w nieokreślonej przeszłości lub przyszłości)

kielich ˈcɛlʲix n
kalk
naczynie do picia z czarką na smukłej nóżce;

kieliszek cɛˈlʲiʃɛk n
drink
zawartość kieliszka (1.1)
glass
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;

kiep cɛp n
bak
(potocznie, potoczny) niedopałek papierosa

kiepski ˈcɛpsʲci adj
dårlig
(potocznie, potoczny) marny, nędzny, zły

kiepsko adv
ille
(potocznie, potoczny) dając bardzo słaby efekt czy wrażenie
(potocznie, potoczny) z poczuciem braku sił i zdrowia

kier cɛr n
hjerter
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czerwonym sercem; karta tego koloru

kierdel ˈcɛrdɛl n
flokke
(etnografia, etnograficzny) na Podhalu i w Karpatach: stado owiec na wypasie w górach, pod nadzorem bacy

kierowanie ˌcɛrɔˈvãɲɛ n
direkt
(rzeczownik odczasownikowy) od kierować

kierować cɛˈrɔvaʨ̑ v
kjøre
sterować pojazdem lub grupą pojazdów
styre
wydawać komuś polecenia

kierowca cɛˈrɔfʦ̑a n
sjåfør
osoba kierująca pojazdem (mężczyzna lub kobieta)

kierownica ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑a n
ratt
(motoryzacja) element służący do zmiany kierunku jazdy pojazdu;

kierownictwo ˌcɛrɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
kommando
zespół osób stojących na czele jakiejś instytucji, organizacji itp.

kierownik cɛˈrɔvʲɲik n
leder
osoba wydająca innym polecenia w danym dziale lub jednostce firmy albo organizacji

kierunek cɛˈrũnɛk n
retning
droga, linia łącząca miejsce początku ruchu z końcem ruchu, w domyśle określająca cel

kierunkowskaz ˌcɛrũŋˈkɔfskas n
måler
(motoryzacja) urządzenie służące do sygnalizowania zamiaru zmiany kierunku poruszania się

kiesa ˈcɛsa n
børs
(dawniej, dawny) woreczek wykorzystywany do przechowywania pieniędzy lub kosztowności

kieszeń ˈcɛʃɛ̃ɲ n
lomme
(krawiectwo) (odzieżownictwo) rodzaj małego schowka np. w ubraniu lub torbie;

kieszonkowe ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɛ n
penger
zazwyczaj stała suma pieniędzy otrzymywana przez dziecko od rodziców na własne wydatki

kieszonkowiec ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvʲjɛʦ̑ n
lommetyv
osoba, która kradnie przedmioty z kieszeni ludzi

kieszonkowy ˌcɛʃɔ̃ŋˈkɔvɨ adj
bag
dotyczący kieszonki, związany z kieszonką
o małym rozmiarze, mogącym pomieścić się w kieszeni

kieł cɛw n
hoggtann
(zoologia, zoologiczny) ząb między siekaczami a zębami trzonowymi;

kiełb cɛwp n
grundling
(ichtiologia, ichtiologiczny) drobna europejska ryba słodkowodna;

kiełbasa cɛwˈbasa n
pølse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;

kiełbasa wyborcza cɛwˈbasa vɨˈbɔrʧ̑a idiom
valgflesk
obietnice niemające pokrycia, które kandydat składa swoim potencjalnym wyborcom

kiełbaska cɛwˈbaska n
pølse
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: kiełbasa

kiełek n
spire
(botanika, botaniczny) cześć zarodka zawierająca część korzeniową i pąk
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) skiełkowane nasiona roślin jadalnych w celach spożywczych

kij cij n
stokk
długi patyk;

kijanka ciˈjãnka n
rumpetroll
(zoologia, zoologiczny) larwa płazów bezogonowych prowadząca wodny tryb życia;

kikut ˈcikut n
sneip
(anatomia, anatomiczny) odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona

kilka ˈcilka indefinitePronoun
flere
oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)

kilo ˈcilɔ n
kilo
(potocznie, potoczny) kilogram

kilof ˈcilɔf n
hakke
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;

kilogram ciˈlɔɡrãm n
kilogram
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka masy w układzie SI, oznaczana kg;

kilometr ciˈlɔ̃mɛtr̥ n
kilometer
jednostka długości równa tysiącowi metrów;

kilowat n
kilowatt
(fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) tysiąc watów (jednostka mocy)

kilt cilt n
kilt
(etnografia, etnograficzny) krótka spódniczka w kratkę, tradycyjny strój górali szkockich;

kilwater cilˈvatɛr n
kjølvann
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ślad na wodzie, jaki pozostawia za sobą płynący statek

kimono cĩˈmɔ̃nɔ n
kimono
(odzieżownictwo) tradycyjny strój japoński;

kindżał n
daggert
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym

kinematyczny ˌcĩnɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
kinematisk
(fizyka, fizyczny) związany z kinematyką, dotyczący kinematyki

kinematyka ˌcĩnɛ̃ˈmatɨka n
kinematikk
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się badaniem ruchu ciał;

kingston n
første
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ubikacja na statku;

kino ˈcĩnɔ n
kino
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy

kiosk cɔsk n
kiosk
mała budka handlowa, w której sprzedaje się m.in. pisma, bilety, papierosy

kirasjer ciˈrasʲjɛr n
kyrassér
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz ciężkiej jazdy w zbroi płytowej;

kirys ˈcirɨs n
kyrass
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) tułowiowa część zbroi;

kisić v
sylteagurk
(spożywczy) poddawać produkt spożywczy fermentacji mlekowej, np. kapustę, ogórki, mąkę żytnią
(spożywczy) być poddawanym fermentacji mlekowej

kiszonka n
sylteagurk
(spożywczy) (rzadki, rzadko używany) półprodukt spożywczy z jarzyn zakonserwowanych w procesie kiszenia

kita ˈcita n
hale
puszysty ogon zwierzęcia
sultan
pęk piór lub włosia, używany jako ozdoba nakrycia głowy albo końskiej uprzęży

kitku n
kattunge
(potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) kot

kiur cjur n
curium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96;

kiwać v
bedra
(przenośnie, przenośnia) oszukiwać
vinke
machać np. ręką na pożegnanie lub powitanie
vakle
nie zachowywać równowagi, być niestabilnym

kiwi ˈki.vʲi n
kivi
(spożywczy) zielony w środku owoc aktinidii o meszkowatej brązowej skórce;
(ornitologia, ornitologiczny) rodzina ptaków nielotów zamieszkująca tylko Nową Zelandię;

kiła ˈciwa n
syfilis
(medycyna, medyczny) choroba weneryczna wywoływana przez krętka bladego;

kiść ciɕʨ̑ n
klase
pęk czegoś – owoców, kwiatów, przedmiotów

klacz klaʧ̑ n
hoppe
(zoologia, zoologiczny) samica ssaków nieparzystokopytnych, szczególnie samica konia;

klamka ˈklãmka n
hand
dźwignia przy drzwiach lub oknach, umożliwiająca ich otwieranie i zamykanie

klamra n
spenne
zapięcie, zwykle ozdobne, u pasa, butów, odzieży, przy okładkach;

klapa ˈklapa n
jakkeslag
wyłóg płaszcza, fraka lub marynarki

klapek ˈklapɛk n
sleide
(obuwnictwo, obuwniczy) lekkie obuwie składające się z samej podeszwy i paska na palce;

klaps klaps n
ris
uderzenie otwartą dłonią w pośladek
klapper
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) urządzenie wykorzystywane między ujęciami;

klarnet ˈklarnɛt n
klarinett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty drewniany ze stroikiem;

klasa ˈklasa n
klasse
(edukacja, edukacyjny) grupa dzieci w szkole
dobry styl
pewien zbiór spełniający dane kryteria

klaster n
klase
(biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka;
(chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa;
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności;
(fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej;
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych;
(informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów;
(wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;

klasy n
paradis
zabawa dziecięca polegająca na przeskakiwaniu pól narysowanych kredą

klasyfikować v
klassifisere
dokonywać klasyfikacji, dzielić osoby, przedmioty, zjawiska na grupy wedle określonej zasady

klasztor ˈklaʃtɔr n
kloster
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły

klasztorny klaˈʃtɔrnɨ adj
kloster
związany z klasztorem, dotyczący klasztoru

klasztorny klaˈʃtɔrnɨ possessiveAdjective
kloster
należący do klasztoru, będący jego własnością

klatka ˈklatka n
bur
skrzynia, pomieszczenie z prętów lub siatki

klatka piersiowa ˈklatka pʲjɛrʲˈɕɔva n
brystkasse
(anatomia, anatomiczny) część ciała chroniąca żebrami płuca i serce;

klatka schodowa ˈklatka sxɔˈdɔva n
trappeoppgang
biegnące przez kilka kondygnacji, wydzielone pomieszczenie przeznaczone na schody;

klaustrofobia ˌklawstrɔˈfɔbʲja n
klaustrofobi
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym;

klauzura n
kloster
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zamknięta dla niezakonników część klasztoru;

klawesyn klaˈvɛsɨ̃n n
cembalo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;

klawesynista n
cembalist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na klawesynie

klawiatura ˌklavʲjaˈtura n
tastatur
część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych

klawisz ˈklavʲiʃ n
tangent
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;

klawiszowy adj
nøkkel
związany z klawiszami

kleić ˈklɛ<sup>j</sup>iʨ̑ v
lime
łączyć coś za pomocą kleju, sklejać coś z czymś

klej klɛj n
lim
lepka substancja, rodzaj spoiwa używanego do łączenia przedmiotów

klejnot n
juvel
(jubilerstwo, jubilerski) drogocenny kamień lub wyrób jubilerski
klenodium
(przenośnie, przenośnia) cenna rzecz lub osoba

kleks n
flekk
plama atramentu lub tuszu na papierze

klepać v
tappekran
uderzać lekko dłonią
bable
mówić bez namysłu; bezmyślnie wypowiadać

klepka ˈklɛpka n
golvplanke
rodzaj niedużej deski z trwałego drewna, która po odpowiedniej obróbce jest używana w robocie bednarskiej lub do wykładania podłóg

klepsydra klɛpˈsɨdra n
dødsannonse
niewielki plakat informujący o czyjejś śmierci oraz terminie i miejscu pogrzebu
timeglass
przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przechodzą przez wąski kanalik łączący;

kleptomania ˌklɛptɔ̃ˈmãɲja n
kleptomani
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;

kler klɛr n
kleresi
ogół duchowieństwa danego wyznania lub kraju

kleszcz klɛʃʧ̑ n
flått
(zoologia, zoologiczny) pasożytniczy pajęczak żywiący się krwią;

klient ˈklʲi<sup>j</sup>ɛ̃nt n
kunde
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej

klientka klʲiˈ<sup>j</sup>ɛ̃ntka n
kunde
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) kobieta kupująca, nabywająca towary lub usługi

klif klʲif n
klippe
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;

klikać ˈklʲikaʨ̑ v
klikke
(informatyka, informatyczny) naciskać przycisk myszy komputerowej

klimat ˈklʲĩmat n
klima
(geografia, geograficzny) warunki pogodowe przeważające na danym obszarze przez wiele lat;
(przenośnie, przenośnia) atmosfera, stosunki między członkami grupy

klimatologia n
klimatologi
(meteorologia, meteorologiczny) nauka zajmująca się badaniem klimatu

klimatyczny ˌklʲĩmaˈtɨʧ̑nɨ adj
klimatisk
związany z klimatem

klimatyzacja ˌklʲĩmatɨˈzaʦ̑ʲja n
aircondition
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;

klin klʲĩn n
kile
(fizyka, fizyczny) maszyna prosta, o kształcie trójkąta;
kształt tej maszyny

klinga ˈklʲĩŋɡa n
klinge
ostrze broni siecznej

klingoński adj
klingonsk
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dotyczący Klingonów

klingoński n
klingonsk
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"

kliniczny adj
klinisk
(medycyna, medyczny) dotyczący lecznictwa zamkniętego

klinika ˈklʲĩɲika n
klinikk
(medycyna, medyczny) (edukacja, edukacyjny) specjalistyczny oddział szpitalny działający przy uczelni lub instytucie naukowym;

klipa n
klippe
(numizmatyka, numizmatyczny) moneta nieokrągła, obcięta w formie kwadratu lub innego wielokąta;

klisza ˈklʲiʃa n
blokk
(drukarstwo, drukarski) (fotografia) rodzaj matrycy w postaci sztywnej, płaskiej płyty
klisjé
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) stereotypowe zestawienie wyrazów

klocek ˈklɔʦ̑ɛk n
blokk
dziecięca zabawka o kształcie graniastosłupa

klon klɔ̃n n
klon
(biologia, biologiczny) zbiór komórek lub cały organizm wywodzący się z jednej komórki, identyczny pod względem genetycznym;
lønn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;

klon jawor ˈklɔ̃nʲ ˈjavɔr n
platanlønn
(botanika, botaniczny) Acer pseudoplatanus L., gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych

klops klɔps n
kjøttbolle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsna kulka duszona w sosie;

klosz klɔʃ n
klokke
rodzaj kroju spódnicy, sukni albo spodni rozszerzających się ku dołowi na kształt dzwonu
lampeskjerm
szklana osłona na żarówkę

kloszard ˈklɔʃart n
bomme
odziany w łachy żebrak, często bezdomny

klown n
klovn
komik cyrkowy

klub klup n
klubb
stowarzyszenie, grupa osób o wspólnych zainteresowaniach

klub nocny n
nattklubb
lokal rozrywkowy otwarty w nocy;

klucz kluʧ̑ n
nøkkel
przyrząd do otwierania zamka;
narzędzie w postaci dźwigni rozwidlonej na końcu do odkręcania i przykręcania śrub
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;
kod do szyfru;
podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki
(elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord

klucz francuski ˈkluʧ̑ frãnˈʦ̑usʲci n
skiftenøkkel
(technologia, technika, techniczny) klucz z regulowanym rozstawem szczęk uchwytu;

kluczowy kluˈʧ̑ɔvɨ adj
nøkkel
podstawowy, najważniejszy

kląć klɔ̃ɲʨ̑ v
banne
używać wyrazów obelżywych lub wulgarnych
przysięgać, zaklinać się

klęczeć ˈklɛ̃n͇ʧ̑ɛʨ̑ v
knele
mając nogi zgięte w kolanach i opierając kolana na ziemi, trwać w tej pozycji

klękać ˈklɛ̃ŋkaʨ̑ v
knele
zginać kolana, przyjmując pozycję opierającą się na nich

klęska ˈklɛ̃w̃ska n
katastrofe
wielkie nieszczęście, niepowodzenie lub zniszczenie
nederlag
fatalna przegrana w bitwie

kmin rzymski ˈkmʲĩn ˈʒɨ̃msʲci n
karve
(botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych, pochodzącej prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym;
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku kminu rzymskiego (1.1)
(spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku

kminek ˈkmʲĩnɛk n
spisskummen
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie

knaga ˈknaɡa n
kryssholt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) listwa znajdująca się wzdłuż burty łodzi, służąca do osadzania dulek
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających lub doków, służące do unieruchamiania różnych lin olinowania ruchomego;

knajpa ˈknajpa n
kneipe
(potocznie, potoczny) gorszy typ restauracji

knieć błotna n
bekkeblom
(botanika, botaniczny) (systematyka) Caltha palustris L., gatunek rośliny zielnej z rodziny jaskrowatych, szeroko rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej;

knot knɔt n
veke
część świecy lub lampy naftowej w postaci sznurka lub taśmy bawełnianej nasączonej paliwem płynnym

knur n
galte
(zootechnika, zootechniczny) samiec świni hodowany w celu rozpłodu

knykieć ˈknɨcɛ̇ʨ̑ n
knoke
(anatomia, anatomiczny) człon palca ręki (zginający się)

ko- kɔ prefix
sam-
pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy czynności wykonywanych wspólnie, osób wykonujących wspólnie jakieś czynności oraz zjawisk albo rzeczy, w których współwystępują jakieś elementy lub procesy

koala kɔˈala n
koala
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak australijski;

koalicja ˌkɔaˈlʲiʦ̑ʲja n
koalisjon
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

koalicyjka ˌkɔalʲiˈʦ̑ɨjka n
kobbel
(wojskowość, wojskowy) wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny;

kobalt ˈkɔbalt n
kobolt
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

kobaltowoniebieski ˌkɔbaltɔvɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
koboltblå
ciemnoniebieski

kobiecość n
femininitet
cecha tego, co kobiece

kobiecy kɔˈbʲjɛʦ̑ɨ adj
kvinnelig
dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

kobieta kɔˈbʲjɛta n
kvinne dame
dorosły człowiek płci żeńskiej;

kobra ˈkɔbra n
kobra
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

kobyła kɔˈbɨwa n
hoppe
(zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia

koc kɔʦ̑ n
teppe
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

kochanek kɔˈxãnɛk n
elsker
mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński

kochanie kɔˈxãɲɛ interjection
søting
służy okazaniu uczucia ukochanej osobie

kochanie kɔˈxãɲɛ n
baby
(potocznie, potoczny) osoba ukochana
elskov
darzenie uczuciem miłości

kochanka kɔˈxãnka n
elskerinne
kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

kochany kɔˈxãnɨ adj
kjær
taki, który jest darzony przez kogoś miłością
søt
taki, który jest komuś miły, bliski; związany z miłością, kochaniem, sympatią

kochany kɔˈxãnɨ n
kjæreste
osoba bliska, darzona miłością

kochać ˈkɔxaʨ̑ v
elske
odczuwać miłość do kogoś
uwielbiać jakąś rzecz
uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem

kociak ˈkɔʨ̑ak n
dame
(przenośnie, przenośnia) ładna dziewczyna o kokieteryjnym wyglądzie i zachowaniu
kattunge
młody kot

kocimiętka n
kattemynter
(botanika, botaniczny) Nepeta, bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;

kocić się v
kattunge
(zoologia, zoologiczny) o samicach, zwykle kotów wydawać potomstwo

kocię ˈkɔʨ̑ɛ n
kattunge
młody kot

kocur ˈkɔʦ̑ur n
hankatt
samiec kota

kocz n
hestevogn
(dawniej, dawny) rodzaj czterokołowego resorowanego pojazdu konnego;

kod kɔt n
kode
system symboli i ich powiązań o różnym przeznaczeniu, służący do przekazywania informacji;

kod kreskowy ˈkɔt krɛˈskɔvɨ n
strekkode
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;

kod źródłowy ˈkɔdʲ ʑrudˈwɔvɨ n
kildekode
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;

kofeina ˌkɔfɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
koffein
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

kogeneracja ˌkɔɡɛ̃nɛˈraʦ̑ʲja n
kogenerasjon
(technologia, technika, techniczny) proces jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowej energii cieplnej w elektrociepłowni

kognitywny ˌkɔɟɲiˈtɨvnɨ adj
kognitiv
taki, który zajmuje się poznaniem świata lub badaniem procesów poznawczych, dotyczy takiego poznania, ma z nim związek

kogut ˈkɔɡut n
hane
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) samiec kury domowej;

kohorta kɔˈxɔrta n
kohort
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;
rekke
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) grupa ludzi, często w agresywnym nastawieniu

koić ˈkɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
lindre
wpływać łagodząco

koja ˈkɔja n
køye
(marynarka) łóżko na statku

kojec n
park
zagroda dla małych dzieci do bezpiecznej zabawy;

kojot ˈkɔjɔt n
prærieulv
(zoologia, zoologiczny) Canis latrans, preriowy drapieżnik przypominający wilka;

koka ˈkɔka n
kokain
(potocznie, potoczny) kokaina

koka-kola n
Coca-Cola
(spożywczy) słodzony gazowany napój z kofeiną

kokaina ˌkɔkaˈ<sup>j</sup>ĩna n
kokain
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

kokarda kɔˈkarda n
kokarde
rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka

kokieteryjny adj
kokett
zachowujący się zalotnie

kokietować ˌkɔcɛˈtɔvaʨ̑ v
kokettere
starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil

kokos ˈkɔkɔs n
kokosnøtt
(spożywczy) owoc palmy kokosowej

kokosowy ˌkɔkɔˈsɔvɨ adj
kokosnøtt
związany z palmą kokosu lub jej owocem

koks kɔks n
koks
(technologia, technika, techniczny) stały produkt suchej destylacji węgla;

koktajl ˈkɔktajl n
handhilse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny z różnymi dodatkami smakowymi (owocami, czekoladą)

kolaboracja ˌkɔlabɔˈraʦ̑ʲja n
samarbeid
współpraca z okupantem, wrogiem;

kolacja kɔˈlaʦ̑ʲja n
aftensmat
posiłek wieczorny, ostatni posiłek w ciągu dnia

kolano kɔˈlãnɔ n
kne
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

kolarstwo kɔˈlarstfɔ n
sykkel
(sport, sportowy) forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

kolaż n
collage
(sztuka) kompozycja plastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów;

kolba ˈkɔlba n
bak
(wojskowość, wojskowy) uchwyt broni strzeleckiej;
pære
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) szklane naczynie laboratoryjne z szyjką;

kolczatka kɔlˈʧ̑atka n
brodd
zapora drogowa z pasa z kolcami
maurpinnsvin
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tachyglossus, żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;

kolczuga kɔlˈʧ̑uɡa n
ringbrynje
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę;

kolczyk ˈkɔlʧ̑ɨk n
ørering
ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

kolec ˈkɔlɛʦ̑ n
thorn
(botanika, botaniczny) twardy, ostro zakończony wyrostek na łodygach, owocach lub liściach roślin

kolega kɔˈlɛɡa n
kamerat
towarzysz pracy, nauki lub zabawy

koleina ˌkɔlɛˈ<sup>j</sup>ĩna n
hjulspor
ślad, wgłębienie pozostawione przez koła lub płozy pojazdu;

kolej ˈkɔlɛj n
jernbane
środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

kolej linowa n
taubane
tor linowy wraz z przeznaczonymi do jego eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz gondolami lub krzesełkami;

kolejarz kɔˈlɛjaʃ n
slusk
(kolejnictwo) pracownik kolei

kolejka kɔˈlɛjka n
bli
miejsce w uporządkowanej grupie ludzi, w szeregu, w kolejce (1.1)
kø
uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;
rund
(potocznie, potoczny) porcja alkoholu wypijana z daną grupą osób

kolejka górska n
berg-og-dal-bane
urządzenie rozrywkowe w formie konstrukcji z wysokimi wzniesieniami, stromiznami i ostrymi zakrętami, po której poruszają się wagoniki z pasażerami;

kolejność kɔˈlɛjnɔɕʨ̑ n
tallfølge
uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

kolejny kɔˈlɛjnɨ adj
enda
następny po tym, który jest teraz; przyszły

kolekcjoner ˌkɔlɛkˈʦ̑ʲjɔ̃nɛr n
samler
osoba, która coś kolekcjonuje; właściciel kolekcji

kolekcjonować ˌkɔlɛkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
samle
zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

kolendra kɔˈlɛ̃ndra n
koriander
(botanika, botaniczny) Coriandrum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

koleżanka ˌkɔlɛˈʒãnka n
venninne
towarzyszka nauki lub zabawy

koliber kɔˈlʲibɛr n
kolibri
(ornitologia, ornitologiczny) barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

kolka n
krampe
(medycyna, medyczny) silne, napadowe bóle w jamie brzusznej
pigg
(botanika, botaniczny) kłujący wyrostek roślinny

kolonia kɔˈlɔ̃ɲja n
koloni
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;

kolonializm ˌkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥ n
kolonialisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

kolonie kɔˈlɔ̃ɲjɛ n
koloni
grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;

kolonoskopia ˌkɔlɔ̃nɔˈskɔpʲja n
kolonoskopi
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

kolor ˈkɔlɔr n
farge
cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

kolorowy ˌkɔlɔˈrɔvɨ adj
broket
wielobarwny, pełen różnych kolorów

koloryzować ˌkɔlɔrɨˈzɔvaʨ̑ v
brodere
dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia

kolosalny ˌkɔlɔˈsalnɨ adj
kolossal
bardzo duży; wielki

kolportować v
fordele
rozprowadzać wydawnictwa wśród odbiorców
smørepålegg
przekazywać informacje

kolumna kɔˈlũmna n
søyle
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

kolumnada ˌkɔlũmˈnada n
søylegang
(architektura, architektoniczny) dekoracyjny rząd połączonych kolumn lub kilka takich rzędów

kolęda kɔˈlɛ̃nda n
carol
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

koma ˈkɔ̃ma n
koma
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej
(astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety

komar ˈkɔ̃mar n
mygg
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;

kombajn ˈkɔ̃mbajn n
skurdtresker
(rolnictwo, rolniczy) wieloczynnościowa maszyna rolnicza do zmechanizowanego zbierania plonów

kombinatoryka n
kombinatorikk
(matematyka, matematyczny) dział matematyki zajmujący się badaniem liczby możliwych do utworzenia konfiguracji, które spełniałyby określone warunki w danej strukturze matematycznej;

komedia kɔ̃ˈmɛdʲja n
komedie
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;
o obłudnym zachowaniu kogoś, kto odgrywa jakąś rolę, aby odnieść korzyści
o sytuacji ocenianej przez kogoś jako śmieszna lub niepoważna

komentarz kɔ̃ˈmɛ̃ntaʃ n
kommentere
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś

komentować ˌkɔ̃mɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
kommentere
wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

komercyjny ˌkɔ̃mɛrˈʦ̑ɨjnɨ adj
annonse
nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań

kometa kɔ̃ˈmɛta n
komet
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

komfort ˈkɔ̃w̃fɔrt n
bekvemmelighet
ogólnie warunki zapewniające spokój, wygodę i elegancję

komfortowy ˌkɔ̃w̃fɔrˈtɔvɨ adj
behagelig
sprawiający, że czujemy się bardzo wygodnie

komiczny kɔ̃ˈmʲiʧ̑nɨ adj
komisk
taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny

komik ˈkɔ̃mʲik n
komiker
artysta estradowy zabawiający publiczność śmiesznymi występami

komiks ˈkɔ̃mʲiks n
tegneserie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;

komin ˈkɔ̃mʲĩn n
skorstein
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;

kominek kɔ̃ˈmʲĩnɛk n
grue
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;

kominiarka ˌkɔ̃mʲĩˈɲarka n
finlandshette
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

kominiarz kɔ̃ˈmʲĩɲaʃ n
feier
rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

komisariat ˌkɔ̃mʲiˈsarʲjat n
politi
jednostka organizacyjna policji pełniąca funkcje w określonym terenie
politistasjon
lokal, w którym urzędują pracownicy policji

komisarz n
kommissær
urzędnik posiadający szczególne pełnomocnictwa

komisja kɔ̃ˈmʲisʲja n
losjere
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

komitet kɔ̃ˈmʲitɛt ˈkɔ̃mʲitɛt n
komité
grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

komiwojażer n
omreisende
(przestarzałe, przestarzały) (handel, handlowy) przedstawiciel handlowy odbywający podróże w celu zdobycia nabywców produktu czy usługi

komnata kɔ̃mˈnata n
gemakk
pomieszczenie mieszkalne w pałacu lub rezydencji, zwykle pełne przepychu;

komoda kɔ̃ˈmɔda n
kommode
mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

komora kɔ̃ˈmɔra n
kammer
wydzielone pomieszczenie
(anatomia, anatomiczny) przestrzeń, zagłębienie w organach u ludzi i zwierząt

komora gazowa kɔ̃ˈmɔra ɡaˈzɔva n
gasskammer
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez zagazowanie skazańca;

kompania kɔ̃mˈpãɲja n
kompani
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;
skråbjelke
kilka osób spędzających wspólnie czas

kompas ˈkɔ̃mpas n
kompass
(geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;

kompendium kɔ̃mˈpɛ̃ndʲjũm n
nøyaktig
książka zawierająca zwięzły wykład podstawowych wiadomości z danej dziedziny wiedzy;

kompensować ˌkɔ̃mpɛ̃w̃ˈsɔvaʨ̑ v
kompensere
równoważyć lub wyrównywać brak, niedobór, negatywny charakter czegoś

kompetentny adj
berettiget
uprawniony do decydowania, posiadający kwalifikacje

kompilacja ˌkɔ̃mpʲiˈlaʦ̑ʲja n
samling
(informatyka, informatyczny) tłumaczenie przez kompilator kodu źródłowego na równoważny kod wynikowy
(informatyka, informatyczny) wynik kompilacji (1.3), skompilowany program
dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat
wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat)

kompleksowy adj
grundig
obejmujący wszystkie elementy, tworząc zwarty kompleks

komplement n
kompliment
grzecznościowa, zwykle przesadna pochwała

kompletnie kɔ̃mˈplɛtʲɲɛ adv
fullstendig
w sposób całkowity, zupełny; bez reszty, w pełni

kompletny kɔ̃mˈplɛtnɨ adj
komplett
całkowity, zupełny
cały, będący w komplecie

komponent n
konstituerende
część składowa, element

kompost ˈkɔ̃mpɔst n
kompostere
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

kompot ˈkɔ̃mpɔt n
kompott
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki napój z gotowanych owoców;

kompozycja ˌkɔ̃mpɔˈzɨʦ̑ʲja n
sammensetning
(informatyka, informatyczny) agregacja obiektów, które nie mogą istnieć bez obiektu głównego;
(sztuka) budowa utworu, zwłaszcza plastycznego, literackiego, muzycznego
ogół składników wraz ze sposobem, w jaki tworzą całość

kompozytor ˌkɔ̃mpɔˈzɨtɔr n
komponist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba tworząca, komponująca muzykę

kompres ˈkɔ̃mprɛs n
grøtomslag
zimny lub gorący okład

kompromis kɔ̃mˈprɔ̃mʲis n
kompromiss
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

kompromitacja ˌkɔ̃mprɔ̃mʲiˈtaʦ̑ʲja n
fiasko
utrata dobrej opinii, narażenie się na śmieszność

komputer kɔ̃mˈputɛr n
datamaskin
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;

komputer osobisty n
personlig datamaskin
(informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;

komputerowy ˌkɔ̃mputɛˈrɔvɨ adj
computer
dotyczący komputera, związany z komputerem

komuna kɔ̃ˈmũna n
kommunisme
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) komunizm, socjalizm

komunalny adj
kommunal
(urzędowy) podlegający samorządowi miejskiemu

komunikacja ˌkɔ̃mũɲiˈkaʦ̑ʲja n
kommunikasjon
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności;

komunikacyjny ˌkɔ̃mũɲikaˈʦ̑ɨjnɨ adj
føre
związany z komunikacją, dotyczący komunikacji

komunista ˌkɔ̃mũˈɲista n
kommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik komunizmu

komunistka ˌkɔ̃mũˈɲistka n
kommunist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolenniczka komunizmu

komunistyczny ˌkɔ̃mũɲiˈstɨʧ̑nɨ adj
kommunistisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

komunizm kɔ̃ˈmũɲism̥ n
kommunisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

komórka kɔ̃ˈmurka n
celle
(biologia, biologiczny) podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;
mobiltelefon
(potocznie, potoczny) (telekomunikacja) telefon komórkowy

komża n
cotta
(kościelny) biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach;

konać v
dævve
przestawać żyć, umierać w agonii

koncentracja ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtraʦ̑ʲja n
konsentrasjon
(chemia, chemiczny) zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy
(psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) skupienie uwagi
skupienie, ześrodkowanie, zgromadzenie czegoś w danym miejscu

koncentrat n
konsentrat
artykuł zawierający więcej składników wartościowych niż wyjściowy

koncentrować ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɔvaʨ̑ v
konsentrere
skupiać, zbierać coś w jedno miejsce, w jeden punkt

koncentryczny ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃nˈtrɨʧ̑nɨ adj
konsentrisk
skierowany ku środkowi, ku określonemu punktowi; współśrodkowy

koncern ˈkɔ̃nʦ̑ɛrn n
bekymring
(ekonomia, ekonomiczny) zjednoczenie przedsiębiorstw o odrębnej osobowości prawnej;

koncert ˈkɔ̃nʦ̑ɛrt n
konsert
występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

kondensacja ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsaʦ̑ʲja n
kondensasjonsreaksjon
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego

kondensator ˌkɔ̃ndɛ̃w̃ˈsatɔr n
kondensator
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

kondor ˈkɔ̃ndɔr n
kondor
(ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny

konduktor kɔ̃nˈduktɔr n
konduktør
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

kondycja kɔ̃nˈdɨʦ̑ʲja n
beliggenhet
ogólny stan czegoś

kondygnacja ˌkɔ̃ndɨɡˈnaʦ̑ʲja n
etasje
poziom w budynku

koneksja kɔ̃ˈnɛksʲja n
forbindelse
znajomość, stosunki, związek, powiązania z wpływową osobą

konewka kɔ̃ˈnɛfka n
vannkanne
pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

konferencja ˌkɔ̃nfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
konferanse
zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień

konfetti kɔ̃nˈfɛttʲi n
konfetti
drobno pocięte kawałki papieru, najczęściej różnobarwne krążki, rzucane na uczestników głównie karnawałowej zabawy;

konfigurować ˌkɔ̃nfʲiɡuˈrɔvaʨ̑ v
konfigurer
przystosowywać jakieś urządzenie do pożądanej pracy

konfiskata n
inndragning
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa

konfiskować ˌkɔ̃nfʲiˈskɔvaʨ̑ v
beslaglegge
dokonywać konfiskaty

konfitura ˌkɔ̃nfʲiˈtura n
syltetøy
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce smażone w syropie cukrowym;

konflikt ˈkɔ̃nflʲikt n
konflikt
sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności;

konformizm n
konformitet
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

konfundować ˌkɔ̃nfũnˈdɔvaʨ̑ v
blande
powodować, że ktoś czuje się zakłopotany lub zawstydzony

kongijski kɔ̃ŋʲˈɟijsʲci adj
kongolesisk
odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga
odnoszący się do państwa Kongo

kongregacja n
menighet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (administracja) jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu

kongres ˈkɔ̃ŋɡrɛs n
kongress
zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji

koniak ˈkɔ̃ɲak n
konjakk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

koniczyna ˌkɔ̃ɲiˈʧ̑ɨ̃na n
kløver
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;
liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

koniec ˈkɔ̃ɲɛʦ̑ n
ende
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana
miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu
okoliczności końca (1.2)
ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

koniecznie adv
nødvendigvis
bezwzględnie, absolutnie

konieczność kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
nødvendighet
coś, czego nie można uniknąć

konieczny kɔ̃ˈɲɛʧ̑nɨ adj
nødvendig
taki, który dotyczy konieczności; jest nieunikniony lub niezbędny

konik ˈkɔ̃ɲik n
mase
(zdrobniale) od: koń

konik morski ˈkɔ̃ɲik ˈmɔrsʲci n
sjøhest
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;

konik polny ˈkɔ̃ɲik ˈpɔlnɨ n
grashoppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju konik;
gresshoppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający pasikonika lub szarańczę;

konina kɔ̃ˈɲĩna n
hestekjøtt
(spożywczy) mięso końskie;

koniugacja ˌkɔ̃ɲuˈɡaʦ̑ʲja n
konjugasjon
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

koniunkcja kɔ̃ˈɲũŋkʦ̑ʲja n
bindeord
(astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii;
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”;
(matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń

koniunktura n
konjunktur
ogół warunków mających na coś wpływ (zwłaszcza pozytywny)

konklawe kɔ̃ŋˈklavɛ n
pavevalg
(kościelny) w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia.

konkludować ˌkɔ̃ŋkluˈdɔvaʨ̑ v
slutte
(przestarzałe, przestarzały) podsumowywać np. wypowiedź, formułować ostateczne wnioski, wnioskować

konkordat kɔ̃ŋˈkɔrdat n
konkordat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;

konkretny kɔ̃ŋˈkrɛtnɨ adj
akkurat
dobrze określony
bestemt
wybrany z jakiegoś powodu
faktisk
praktyczny, rzeczowy

konkubina ˌkɔ̃ŋkuˈbʲĩna n
konkubine
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

konkurencja ˌkɔ̃ŋkuˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
konkurranse
(biologia, biologiczny) oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną
(ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży
ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy

konkurować v
konkurrere
robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

konkurs ˈkɔ̃ŋkurs n
konkurranse
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

konno ˈkɔ̃nːɔ adv
hesterygg
o sposobie poruszania się: na koniu

konopie kɔ̃ˈnɔpʲjɛ n
hamp
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;

konował kɔ̃ˈnɔvaw n
kvaksalver
(pogardliwie, pogardliwy) zły, kiepski lekarz

konsekrować v
ordinere
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać konsekracji

konsensus kɔ̃w̃ˈsɛ̃w̃sus n
konsensus
porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

konserwa kɔ̃w̃ˈsɛrva n
hermetikk
(spożywczy) zapasteryzowana żywność w hermetycznym, trwałym opakowaniu, najczęściej metalowym;

konserwacja n
vedlikehold
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;

konserwant n
konservativ
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

konserwatysta ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨsta n
konservativ
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii konserwatywnej lub jej sympatyk

konserwatywny ˌkɔ̃w̃sɛrvaˈtɨvnɨ adj
konservativ
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów
ortodoks
zachowawczy, nie lubiący zmian

konserwatyzm ˌkɔ̃w̃sɛrˈvatɨsm̥ n
konservatisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)
postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

konsjerż n
concierge
dozorca domu, gospodarz domu — szczególnie we Francji

konsola kɔ̃w̃ˈsɔla n
konsoll
(informatyka, informatyczny) tryb wprowadzania poleceń do komputera w postaci komend wpisywanych z klawiatury
(technologia, technika, techniczny) blat lub tablica z elementami sterującymi
(technologia, technika, techniczny) zestaw cyfrowych urządzeń multimedialnych do gier, odtwarzania muzyki, filmów itp.;

konsoleta ˌkɔ̃w̃sɔˈlɛta n
konsoll
(technologia, technika, techniczny) stół mikserski w studiu radiowym lub telewizyjnym, pulpit realizatora dźwięku;

konsonant kɔ̃w̃ˈsɔ̃nãnt n
konsonant
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk języka mówionego powstający poprzez zablokowanie przepływu powietrza w aparacie mowy

konsorcjum kɔ̃w̃ˈsɔrʦ̑ʲjũm n
konsortium
(zarządzanie) związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;

konspiracja n
konspirasjon
tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy

konstruktywizm n
construktivisme
(sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

konstytucja ˌkɔ̃w̃stɨˈtuʦ̑ʲja n
grunnlov konstitusjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

konstytucyjny ˌkɔ̃w̃stɨtuˈʦ̑ɨjnɨ adj
konstitusjonell
dotyczący konstytucji
zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

konsulat kɔ̃w̃ˈsulat n
konsulat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

konsument kɔ̃w̃ˈsũmɛ̃nt n
forbruker
(handel, handlowy) nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr;

konsumować v
forbruke
nabywać i użytkować coś, zużywać
fortære
spożywać, jeść

konsumpcja kɔ̃w̃ˈsũmpʦ̑ʲja n
forbruk
zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie

konsystencja ˌkɔ̃w̃sɨˈstɛ̃nʦ̑ʲja n
konsistens
poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość

kontakt ˈkɔ̃ntakt n
kontakt
zetknięcie się
gniazdo sieci elektrycznej

kontekst ˈkɔ̃ntɛkst n
kontekst
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz;
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń

kontemplacja ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplaʦ̑ʲja n
meditasjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa

kontemplować ˌkɔ̃ntɛ̃mˈplɔvaʨ̑ v
vurdere
pogrążać się głęboko w myślach

kontener kɔ̃nˈtɛ̃nɛr n
beholder
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;

kontrabanda ˌkɔ̃ntraˈbãnda n
smugling
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

kontrabas kɔ̃nˈtrabas n
kontrabass
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) największy smyczkowy instrument strunowy;

kontradmirał n
kontreadmiral
(marynarka) oficer mający stopień kontradmirała (1.1)
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi brygady w wojskach lądowych i lotnictwie;

kontrakt ˈkɔ̃ntrakt n
forminske
umowa dotycząca jakiegoś przedsięwzięcia lub czyjegoś zatrudnienia

kontrast ˈkɔ̃ntrast n
kontrast
(książkowy) sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)
(optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu

kontratak n
motangrep
odpowiedź atakowanego w dyskusji, sporcie, w wojskowości itp.

kontrola kɔ̃nˈtrɔla n
kontroll
sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi
kontrollere
(potocznie, potoczny) nadzór nad kimś lub nad czymś

kontrola jakości kɔ̃nˈtrɔla jaˈkɔɕʨ̑i n
kvalitetsstyring
świadome działania przedsiębiorstwa mające na celu dbanie o jakość towarów i usług;

kontrolny kɔ̃nˈtrɔlnɨ adj
kontrollere
związany z kontrolą lub kontrolowaniem

kontrolować ˌkɔ̃ntrɔˈlɔvaʨ̑ v
kontrollere
sprawdzać, czy coś działa tak, jak powinno, czy jest takie, jak powinno być

kontrrewolucja ˌkɔ̃ntr̥rɛvɔˈluʦ̑ʲja n
kontrarevolusjon
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;

kontrrewolucyjny adj
kontrarevolusjonær
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z kontrrewolucją, dotyczący kontrrewolucji

kontrwywiad kɔ̃ndr‿vɨˈvʲjat n
kontraetterretning
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

kontur ˈkɔ̃ntur n
kontur
linia, zarys kształtu

kontuzjować ˌkɔ̃ntuˈzʲjɔvaʨ̑ v
skade
(sport, sportowy) spowodować czyjąś kontuzję

kontynent kɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
kontinent
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

kontynuacja n
fortsettelse
dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

kontynuowanie ˌkɔ̃ntɨ̃nu<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ n
oppfølging
wykonywanie rozpoczętej czynności nadal

kontynuować ˌkɔ̃ntɨ̃nuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
fortsette
dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

konurbacja ˌkɔ̃nurˈbaʦ̑ʲja n
konurbasjon
zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

konwalia kɔ̃nˈvalʲja n
liljekonvall
(botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

konwalia majowa n
liljekonvall
(systematyka) (botanika, botaniczny) Convallaria majalis L., gatunek rośliny z rodziny szparagowatych;

konwencjonalny ˌkɔ̃nvɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
konvensjonell
zgodny z konwencjami; tradycyjny, pospolity

konwergencja ˌkɔ̃nvɛrˈɡɛ̃nʦ̑ʲja n
sammenfall
(biologia, biologiczny) proces powstawania podobnych cech u niespokrewnionych ze sobą organizmów na skutek życia w podobnych warunkach;
(ekonomia, ekonomiczny) zbieżność ekonomiczna państw Unii Europejskiej pod względem inflacji, stóp procentowych, zadłużenia i kursu walutowego;
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko zbliżania się poziomu rozwoju różnych krajów poprzez doganianie bogatych przez biedne;
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) niezależne powstawanie podobnych zjawisk kulturowych w odległych od siebie regionach świata w podobnych warunkach geograficznych
(medycyna, medyczny) jednoczesny, zbieżny ruch gałek ocznych przy zmianie odległości obiektu, na którym jest skupiany wzrok;
(meteorologia, meteorologiczny) zbliżanie się do siebie mas powietrza z różnych stron, powodujące wyparcie znajdującego się tam wcześniej powietrza w górę;
(technologia, technika, techniczny) kojarzenie różnych zjawisk na pograniczu działów telekomunikacji, informatyki i multimediów;
zbieżność lub jej powstawanie

konwertować ˌkɔ̃nvɛrˈtɔvaʨ̑ v
konvertere
(informatyka, informatyczny) dokonywać zmiany formatu pliku na inny
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmieniać wyznanie na inne

konwisarz n
kjeleflikker
(historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;

konwój ˈkɔ̃nvuj n
konvoi
(wojskowość, wojskowy) poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;

kooperacja ˌkɔːpɛˈraʦ̑ʲja n
kooperasjon
współpraca, współdziałanie

kooperatywa ˌkɔːpɛraˈtɨva n
samarbeidsvillig
(przestarzałe, przestarzały) stowarzyszenie spółdzielcze, spółdzielnia

koordynować v
samordne
kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

kopa ˈkɔpa n
såte
(rolnictwo, rolniczy) (przestarzałe, przestarzały) sterta siana, słomy lub odpowiednio ustawione snopki zboża (4 mendle)

kopalnia kɔˈpalʲɲa n
bergverk
(górnictwo, górniczy) zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

koparka kɔˈparka n
gravemaskin
(maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

kopać ˈkɔpaʨ̑ v
grave
wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny
wydobywać minerały lub płody rolne z ziemi przy pomocy narzędzi lub maszyn
sparke
uderzać kogoś / coś nogą

koper ˈkɔpɛr n
dill
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;

koper włoski ˈkɔpɛr ˈvwɔsʲci n
fennikel
(botanika, botaniczny) gatunek dwuletniej rośliny z rodziny selerowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kopru włoskiego (1.1)
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona kopru włoskiego (1.2)
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna ze zgrubiałych łodyg kopru włoskiego (1.2)

kopernik kɔˈpɛrʲɲik n
copernicium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112;

koperta kɔˈpɛrta n
konvolutt
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

kopia ˈkɔpʲja n
avskrift
przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał
spyd
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;

kopiec n
heap
(informatyka, informatyczny) struktura danych oparta na drzewie, w której wartości potomków węzła są w stałej relacji z wartością rodzica

kopiejka kɔˈpʲjɛ̇jka n
kopek
(jednostka monetarna) drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla;

kopiować kɔˈpʲjɔvaʨ̑ v
kopiere
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie

kopnięcie kɔpʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
spark
uderzenie, cios zadany nogą

kopnąć w kalendarz ˈkɔpnɔ̃ɲʨ̑ f‿kaˈlɛ̃ndaʃ v
gå i pennalet
(żartobliwie) (ironicznie) umrzeć

kopra ˈkɔpra n
liktorn
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony miąższ orzecha kokosowego;

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci adj
koptisk
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

koptyjski kɔpˈtɨjsʲci n
koptisk
(językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich

kopuła kɔˈpuwa n
kuppel
(architektura, architektoniczny) półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

kopyto kɔˈpɨtɔ n
hov
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

kora ˈkɔra n
bark
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny

koral ˈkɔral n
korall
(biologia, biologiczny) koralowiec
(mineralogia, mineralogiczny) szkielet węglanowy koralowców;
(jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny

korale kɔˈralɛ n
halsbånd
ozdoba kobieca z koralików nanizanych na sznurek

koralowiec n
korall
(zoologia, zoologiczny) osiadłe zwierzę morskie z gromady koralowców;

kord kɔrt n
huggert
(staropolski) krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa;

kordialny kɔrˈdʲjalnɨ adj
hjertelig
(książkowy) serdeczny, przyjazny, wylewny w okazywaniu sympatii

kordonek kɔrˈdɔ̃nɛk n
iris
(włókiennictwo) (rękodzieło, rękodzielniczy) skręcona nitka używana do haftowania i szydełkowania;

kordzik ˈkɔrʲʥ̑ik n
huggert
(wojskowość, wojskowy) obosieczna broń paradna w postaci sztyletu;

koreański ˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
koreansk
odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

korek ˈkɔrɛk n
blodpropp
zamknięcie odpływu w zlewie lub wannie
kork
zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca
(potocznie, potoczny) zakrętka od butelki;
trafikkork
(transport, transportowy) (potocznie, potoczny) zahamowanie w ruchu ulicznym;

korek analny n
analplugg
(seksuologia, seksuologiczny) akcesorium seksualne wkładane do odbytnicy dla osiągnięcia przyjemności seksualnej

korelacja ˌkɔrɛˈlaʦ̑ʲja n
korrelasjon
(statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych;

korespondencja ˌkɔrɛspɔ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
brevveksling
wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)

korkociąg kɔrˈkɔʨ̑ɔ̃ŋk n
korketrekker
urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

kormoran kɔrˈmɔrãn n
skarv
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

kornijski adj
kornisk
odnoszący się do Kornwalii lub Kornwalijczyków

kornijski n
kornisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

kornwalijski adj
kornisk
związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii

koromysło n
åk
nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą;

korona kɔˈrɔ̃na n
krone
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę)
(jednostka monetarna) waluta w Skandynawii;
(jednostka monetarna) waluta w Czechach;
monarchia
(jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech
(botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej przedłużający wartość nuty lub pauzy o dowolną długość

koronacja n
kroning
akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

koronawirus n
koronavirus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;

koroniec kɔˈrɔ̃ɲɛʦ̑ n
krondue
(ornitologia, ornitologiczny) Goura, niebieski gołąb z czubkiem z piór;

koronka kɔˈrɔ̃nka n
knipling
(włókiennictwo) wyrób będący rodzajem ażurowej plecionki z nici;
krone
(potocznie, potoczny) (stomatologia, stomatologiczny) stałe uzupełnienie protetyczne odtwarzające znaczny ubytek korony klinicznej zęba

koronkowy ˌkɔrɔ̃ŋˈkɔvɨ adj
bra
(przenośnie, przenośnia) misterny (tak jak koronka)

koronować v
krone
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego

korozja n
korrosjon
proces niszczenia metalu lub innego materiału na skutek kontaktu z otoczeniem;

korpus ˈkɔrpus n
korpus
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór tekstów będący podstawą badań językoznawczych;
kropp
(technologia, technika, techniczny) główna część maszyny lub urządzenia;

korsarz n
kaperfart
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pirat na usługach państwa;

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci adj
korsikansk
odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki

korsykański ˌkɔrsɨˈkãj̃sʲci n
korsikansk
język używany na Korsyce;

kort kɔrt n
domstol
(sport, sportowy) miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

korund ˈkɔrũnt n
korund
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu;

korupcja kɔˈrupʦ̑ʲja n
korrupsjon
nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

korweta n
korvett
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;
(marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

koryfeusz n
koryfé
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;

korygować v
fjerne
usuwać niedokładności

korytarz kɔˈrɨtaʃ n
korridor
(budownictwo) wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

koryto kɔˈrɨtɔ n
bed
zawartość koryta (1.1)
elveleie
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu
trau
podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych

korzec n
skjeppe
(dawniej, dawny) dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;
(dawniej, dawny) naczynie odmierzające korce (1.1)

korzenie kɔˈʒɛ̃ɲɛ n
rote
pochodzenie, rodowód, początki

korzeń ˈkɔʒɛ̃ɲ n
rot
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;

korzystanie ˌkɔʒɨˈstãɲɛ n
anvendelse
(rzeczownik odczasownikowy) od korzystać

korzystać kɔˈʒɨstaʨ̑ v
utnytte
używać czegoś

korzystny kɔˈʒɨstnɨ adj
fordelaktig
przynoszący korzyść
sprzyjający

korzyść ˈkɔʒɨɕʨ̑ n
fordel
zysk, pożytek

kos kɔs n
svarttrost
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak leśny, ogrodowy i parkowy z gatunku kosów (1.1)

kosa ˈkɔsa n
ljå
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie do ścinania zbóż, traw itp.: ostrze na długim kiju;

kosarz ˈkɔsaʃ n
langbein
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pajęczak o bardzo długich odnóżach;

kosiarka kɔˈɕarka n
gressklipper
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) urządzenie mechaniczne do koszenia, głównie trawy;

kosić ˈkɔɕiʨ̑ v
klippe
ścinać wysoką trawę lub zboże – kosą lub maszynowo

kosmiczny kɔsˈmʲiʧ̑nɨ adj
rom
odbywający się w kosmosie
związany z kosmosem, dotyczący kosmosu

kosmita kɔsˈmʲita n
fremmed
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;

kosmogoniczny adj
kosmogonisk
związany z kosmogonią, dotyczący kosmogonii

kosmolog n
kosmolog
specjalista w dziedzinie kosmologii

kosmologia ˌkɔsmɔˈlɔɟja n
kosmologi
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

kosmonauta ˌkɔsmɔ̃ˈnawta n
kosmonaut
człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

kosmos ˈkɔsmɔs n
kosmos
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

kostium ˈkɔstʲjũm n
drakt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać
skreddar
(odzieżownictwo) ubranie damskie, w skład którego wchodzą żakiet i spódnica

kostka ˈkɔstka n
ankel
(anatomia, anatomiczny) mała kość łącząca stopę z nogą;

kostka do gry n
kube
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników

kostnica kɔˈstʲɲiʦ̑a n
likhus
pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

kostny ˈkɔstnɨ adj
knulle
związany z kością

kosz kɔʃ n
kurv korg
pojemnik pleciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego

koszatka n
sovemus
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju koszatka (1.1)

koszmar ˈkɔʃmar n
mareritt
marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

koszt kɔʃt n
omkostning
(ekonomia, ekonomiczny) poniesiony wydatek

kosztować kɔˈʃtɔvaʨ̑ v
koste
mieć jakąś cenę w pieniądzu
smake
(przenośnie, przenośnia) próbować korzystać z czegoś

koszula kɔˈʃula n
skjorte
(odzieżownictwo) (krawiectwo) lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

koszulka kɔˈʃulka n
bakside
(termin karciany) tylna strona karty do gry
t-skjorte
ubranie z rękawami lub bez noszone na tułowiu

koszyczek kɔˈʃɨʧ̑ɛk n
kurv
zawartość koszyczka (1.1)

koszyk ˈkɔʃɨk n
kurv
mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

koszykarz kɔˈʃɨkaʃ n
kurvballspiller
(sport, sportowy) sportowiec grający w koszykówkę

koszykówka ˌkɔʃɨˈkufka n
basketball
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

kot kɔt n
hybelkanin
(potocznie, potoczny) kłąb kurzu zbierającego się w zakamarkach mieszkania
katt
(zoologia, zoologiczny) Felis catus Linnaeus, zwierzę domowe;

kot perski ˈkɔt ˈpɛrsʲci n
persisk
(felinologia, felinologiczny) rasa kota domowego o długich włosach;

kot syjamski ˈkɔt sɨˈjãmsʲci n
siamesisk
(felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu;

kotara kɔˈtara n
forheng
zasłona z grubej tkaniny

kotek ˈkɔtɛk n
kattunge
(językoznawstwo, językoznawczy) (zdrobniale) od: kot

kotek cętkowany n
fiskerkatt
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;

kotka ˈkɔtka n
katt
(zoologia, zoologiczny) samica kota

kotlarz ˈkɔtlaʃ n
kjeleflikker
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik, który wyrabia naczynia metalowe, kotły;

kotlet ˈkɔtlɛt n
kinnskjegg
(Górny Śląsk) baki, bokobrody
kotelett
mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plastry i usmażone na tłuszczu;

kotowate n
katte
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felidae, rodzina ssaków z rzędu drapieżnych;

kotwica kɔtˈfʲiʦ̑a n
anker
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

kotylion n
kotiljong
tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1);

kowadło kɔˈvadwɔ n
ambolt
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;

kowal ˈkɔval n
smed
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający przedmioty z metalu;

kowalik kɔˈvalʲik n
spettmeis
(ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;

kowariancja ˌkɔvarʲˈjãnʦ̑ʲja n
kovarians
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji Pearsona i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;

kowen n
hekseforsamling
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zorganizowana grupa wyznawców wicca lub innej religii neopogańskiej;

koza ˈkɔza n
geit
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodziny krętorogich;

kozak ˈkɔzak n
støvel
(obuwnictwo, obuwniczy) wysoki but damski ze skóry

kozi ˈkɔʑi adj
geit
charakterystyczny dla kozy, mający cechy kozy
dotyczący kozy, odnoszący się do kozy (o zwierzęciu)
pochodzący od kozy

kozia bródka ˈkɔʑa ˈbrutka n
bukkeskjegg
zarost w formie spiczastej, nieco podkręconej w górę bródki

kozica kɔˈʑiʦ̑a n
gemse
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

kozieradka n
bukkehornkløver
(botanika, botaniczny) Trigonella, rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum)

koziorożec n
steinbukk
(zoologia, zoologiczny) ssak z rzędu parzystokopytnych;

kozioł ˈkɔʑɔw n
bukk
stojak do piłowania drewna;
fugl
konstrukcja do noszenia cegieł
får
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny, używany w akrobatyce

kozioł ofiarny ˈkɔʑɔw ɔˈfʲjarnɨ n
syndebukk
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi

koziołek kɔˈʑɔwɛk n
kødde
(zoologia, zoologiczny) młody lub mały kozioł

kołatać v
dunke
(książkowy) uderzać za pomocą kołatki w drzwi

kołatka kɔˈwatka n
rangle
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki i osadzonej na niej deseczki, w którą przy potrząsaniu uderza ruchomy młoteczek; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków

kołchoz ˈkɔwxɔs n
kolkos
spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

kołczan ˈkɔwʧ̑ãn n
kogger
podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecach;

kołdra ˈkɔwdra n
dyne
element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

kołnierz ˈkɔwʲɲɛʃ n
flens
występ na powierzchni elementu konstrukcyjnego otaczający go na całym obwodzie, który służy do połączeń;

koło ˈkɔwɔ n
hjul
przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;

koło sterowe ˈkɔwɔ stɛˈrɔvɛ n
stang
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;

koło wodne n
vannhjul
(technologia, technika, techniczny) urządzenie przekształcające energię przepływu lub spadku wody w inne użyteczne formy energii;

kołodziej kɔˈwɔʥ̑ɛ̇j n
hjulmaker
(historia, historyczny, historycznie) (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;

kołokolnia n
klokketårn
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna

kołowrotek n
hjulrokk
(mechanika) (włókiennictwo) (dawniej, dawny) urządzenie mechaniczne służące do przędzenia nici;

kołowrót n
rotasjonsport
(mechanika) urządzenie zapewniające przepuszczanie ludzi po jednej osobie

kołysać v
knipse
wprawiać w ruch wahadłowy
bergart
usypiać dziecko, bujając je

kołyska kɔˈwɨska n
vugge
sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

koń kɔ̃ɲ n
hest
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;
(szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach

koń mechaniczny ˈkɔ̃ɲ ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ n
hestekraft
(fizyka, fizyczny) jedna z pozaukładowych jednostek mocy;

kończyna kɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
ekstremitet
(anatomia, anatomiczny) narząd ruchu u kręgowców

kończyć ˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
avslutte
zrywać z czymś, przestawać coś robić
drap
(przenośnie, przenośnia) zabijać; nieprzechodni umierać
slutte
wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca
avslutte
dochodzić do końca, wyczerpywać się
utløpe
przerywać jakiś stan

końcówka kɔ̃j̃nˈʦ̑ufka n
finish
(potocznie, potoczny) ostatni fragment filmu, spektaklu, rozgrywek sportowych
tips
(technologia, technika, techniczny) stała lub wymienna część, stanowiąca zakończenie urządzenia

kości zostały rzucone ˈkɔɕʨ̑i zɔˈstawɨ ʒuˈʦ̑ɔ̃nɛ idiom
terningen er kastet
(książkowy) stała się rzecz nieodwracalna; zapadła ostateczna decyzja;

kościec ˈkɔɕʨ̑ɛʦ̑ n
armatur
(potocznie, potoczny) zespół istotnych elementów określonej całości
skjelett
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt

kościelny kɔɕˈʨ̑ɛlnɨ adj
kirkelig
związany z regułami określonego kościoła (instytucji)

kościsty adj
radmager
o ciele lub o części ciała: o wydatnych, wystających kościach

kościół ˈkɔɕʨ̑uw n
kirke
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;

kościół słupowy n
stavkirke
(architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach;

koślawy kɔɕˈlavɨ adj
misdannet
krzywego kształtu, ze zniekształceniem

kość kɔɕʨ̑ n
ben bein
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu ludzi lub zwierząt;

kość guziczna n
haleben
(anatomia, anatomiczny) końcowy odcinek kręgosłupa człowieka;

kość piszczelowa n
skinnebein
(anatomia, anatomiczny) podstawowa kość goleni;

kość słoniowa ˈkɔɕʨ̑ swɔ̃ˈɲɔva n
elfenben elfenbein
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;

koźlarz babka ˈkɔʑlaʒ ˈbapka n
brunskrubb
(botanika, botaniczny) Leccinum scabrum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o brązowej barwie kapelusza i czarnych kosmkach na trzonie;

koźlę n
killing
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej

kożuch ˈkɔʒux n
får
(odzieżownictwo) (krawiectwo) wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)
ham
wierzchnia, gęstsza lub stężała warstwa jakiegoś płynu

kożusznik kɔˈʒuʃʲɲik n
buntmaker
rzemieślnik wyrabiający kożuchy

kpina ˈkpʲĩna n
spott
drwina, szyderstwo, żart

kpić v
hånflire
odnosić się z lekceważeniem, żartować, wyśmiewać, drwić

krab krap n
krabbe
(zoologia, zoologiczny) skorupiak ciepłych mórz;

kraciasty adj
rutete
o wzorze w kratę

kradzież ˈkraʥ̑ɛʃ n
tyveri
przejęcie cudzej własności bez zgody właściciela i bez podstawy prawnej

kraina kraˈ<sup>j</sup>ĩna n
land
(geografia, geograficzny) obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska (i tym podobne, i temu podobne), rejon, region;
(książkowy) sfera doznań, uczuć, myśli
rike
(przenośnie, przenośnia) miejsce, często wymyślone, związane z jakimiś postaciami, wspomnieniami itp.

kraj kraj n
land
(geografia, geograficzny) kraina, obszar geograficzny;
państwo (obszar państwa)

kraj związkowy ˈkraj zvʲjɔ̃w̃sˈkɔvɨ n
delstat
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii;

krajacz do sera ˈkrajaʤ̑ dɔ‿ˈsɛra n
ostehøvel
(zobacz) [[krajacz, do, ser]]

krajobraz kraˈjɔbras n
landskap
wygląd ziemi w określonym miejscu, widok okolicy;
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) fakty, wydarzenia charakterystyczne dla jakichś zjawisk, tworzące je
(sztuka) przedstawienie malarskie widoku natury

krajowy kraˈjɔvɨ adj
jordbasert
związany z konkretnym krajem; uzyskany, wytworzony w tym kraju, dziejący się wewnątrz kraju

kran krãn n
kran
rodzaj zaworu pozwalający na regulację przepływu cieczy lub gazu;

kraniec ˈkrãɲɛʦ̑ n
aldersgrense
(książkowy) koniec, granica czegoś

krasnolud n
dverg-
(mitologia, mitologiczny) (folklor) podobna do niskiego człowieka istota z mitologii nordyckiej i germańskiej;
przedstawiciel fantastycznej rasy pochodzącej od krasnoludów (1.1)

krater ˈkratɛr n
krater
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;
(geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu;

kratka ˈkratka n
avkrysse
wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów
rute
nadrukowany, mały, pusty prostokąt

kratownica ˌkratɔvʲˈɲiʦ̑a n
fagverk
(budownictwo) rodzaj sztywnej konstrukcji złożonej prętów;

kraul krawl n
krype
(sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;

krawat ˈkravat n
slips
(krawiectwo) pasek materiału noszony na szyi przez mężczyzn, rzadziej przez kobiety;

krawiec ˈkravʲjɛʦ̑ n
skredder
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem ubrań i innych rzeczy z tkanin;

krawędź ˈkravɛ̃ɲʨ̑ n
kant
(geometria) odcinek łączący dwa sąsiednie wierzchołki wielościanu lub powierzchni wielościennej;
(matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu;
miejsce wyznaczające ostry lub ekstremalny koniec czegoś

krawężnik kraˈvɛ̃w̃ʒʲɲik n
fortauskant
(budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią

krańcowy adj
endelig
znajdujący się na krańcu czego
ytterst
maksymalnie odbiegający od głównego nurtu, normy

kraśny adj
feit
(łowiectwo, łowiecki) dobrze odżywiony; w dobrej kondycji

kraść kraɕʨ̑ v
stjele
brać coś na własność bez zgody i wiedzy właściciela

kreacja krɛˈaʦ̑ʲja n
papir
rola aktora w filmie lub w sztuce teatralnej, zwykle oryginalny lub wybitny sposób odtworzenia postaci

kreacjonista n
kreajonist
zwolennik kreacjonizmu

kreator n
assistent
(informatyka, informatyczny) program ułatwiający użytkownikowi wykonanie określonej procedury

kreatura ˌkrɛaˈtura n
kreatur
ktoś podły, bez skrupułów, kto budzi odrazę swoim zachowaniem

kreatynina ˌkrɛatɨ̃ˈɲĩna n
kreatinin
(biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;

kreatywny ˌkrɛaˈtɨvnɨ adj
kreativ
twórczy, wnoszący coś nowego, odkrywczego

kreda ˈkrɛda n
kritt
(edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;
(geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);

kredka ˈkrɛtka n
blyant
ołówek z kolorowym grafitem służący do rysowania lub pisania
ołówek kosmetyczny do obrysowywania powiek, ust

kredowobiały adj
kritthvit
mający odcień zimnej bieli

kredyt ˈkrɛdɨt n
kreditt
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie

kredytowy ˌkrɛdɨˈtɔvɨ adj
kreditere
dotyczący kredytu, dotyczący sprzedaży bez pieniędzy

krem krɛ̃m n
krem
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru;

kremacja krɛ̃ˈmaʦ̑ʲja n
likbrenning
forma pogrzebu obejmująca kremację (1.1)

krematorium ˌkrɛ̃maˈtɔrʲjũm n
krematorium
budynek, w którym spopiela się zwłoki ludzkie;

kreolski adj
kreolsk
związany z Kreolami, dotyczący Kreolów; będący kreolem

kreować krɛˈɔvaʨ̑ v
skape
tworzyć

kres krɛs n
ende
granica pewnej przestrzeni
koniec, schyłek czegoś

kreska ˈkrɛska n
bindestrek
(marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a
strek
zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski

kresowy adj
frynse
związany z kresami

kret krɛt n
muldvarp
(zoologia, zoologiczny) ssak owadożerny o czarnej sierści, kopiący podziemne tunele;

kreteński krɛˈtɛ̃j̃sʲci adj
kretisk
(archeologia, archeologiczny) (historia, historyczny, historycznie) (sztuka) dotyczący starożytnej cywilizacji powstałej w basenie Morza Egejskiego
dotyczący Krety, związany z Kretą, pochodzący z Krety

krew krɛf n
blod
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;

krewetka krɛˈvɛtka n
reke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1)
(zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;

krewna ˈkrɛvna n
slektning
osoba płci żeńskiej mająca z kimś wspólnego przodka

krewniaczka n
slektning
kobieta będąca w relacji

krewniak n
slektning
osoba będąca w relacji pokrewieństwa

krewny ˈkrɛvnɨ n
slektning
człowiek mający z kimś wspólnego przodka

kreślić ˈkrɛɕlʲiʨ̑ v
avbilde
przekazywać ustnie lub pisemnie opis czegoś
loddtrekning
rysować kreski, linie
wykonywać ręcznie rysunek techniczny

krnąbrny ˈkr̥nɔ̃mbrnɨ adj
oppkjeftig
nieposłuszny, bezczelny, o trudnym charakterze

krocze n
perineum
(anatomia, anatomiczny) część ciała położona między narządami płciowymi a odbytem

krogulec krɔˈɡulɛʦ̑ n
spurvehauk
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;

kroić ˈkrɔ.<sup>j</sup>iʨ̑ v
skjære
oddzielać z czegoś kawałki lub dzielić na części za pomocą noża lub ostrego narzędzia

krok krɔk n
skritt
przestawienie nogi, by wykonać ruch

krokiet ˈkrɔcɛt n
krokett
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z masy z gotowanych ziemniaków z jajkiem i przyprawami w postaci smażonych kulek lub o walcowatym kształcie

krokodyl krɔˈkɔdɨl n
krokodille
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;

krokodyle łzy ˌkrɔkɔˈdɨlɛ ˈwzɨ idiom
krokodilletårer
nieszczery płacz; fałszywe, udawane ubolewanie

krokodylek ˌkrɔkɔˈdɨlɛk n
krokodille
(elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów

krokomierz krɔˈkɔ̃mʲjɛʃ n
pedometer
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;

kroksztyn n
corvus
(architektura, architektoniczny) rodzaj wspornika osadzonego w ścianie najczęściej w kształcie konsoli lub wystający przed mur koniec belki stropowej

krokus ˈkrɔkus n
krokus
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;

kromka ˈkrɔ̃mka n
brødskive
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki kawałek chleba odcięty nożem

kronikarka n
kronikør
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która napisała lub pisze kronikę
kobieta śledząca i opisująca przebieg faktów, np. w czasopiśmie

kronikarz n
kronikør
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która napisała lub pisze kronikę
osoba śledząca i opisująca przebieg faktów, np. w czasopiśmie

kropidło n
aspergil
(kościelny) specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą;
hemlokk
(botanika, botaniczny) Oenanthe L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych;

kropka ˈkrɔpka n
ert
małe wypełnione kółko, plamka
prikk
krótki sygnał w alfabecie Morse'a
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.:

kropla ˈkrɔpla n
dråpe
drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;

kropla, która przepełnia czarę ˈkrɔpla ˈktura pʃɛˈpɛwʲɲa ˈʧ̑arɛ n
dråpen som fikk begeret til å renne over
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.

krosta ˈkrɔsta n
kvise
(medycyna, medyczny) wykwit na skórze, zawierający ropę lub płyn surowiczy;

krowa ˈkrɔva n
ku
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego;
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety

krtań kr̥tãɲ n
strupehode
(anatomia, anatomiczny) górny odcinek układu oddechowego łączący gardło z tchawicą;

kruchy ˈkruxɨ adj
skjør
(przenośnie, przenośnia) nietrwały, delikatny, słaby
łatwo ulegający złamaniu, pokruszeniu

krucjata kruˈʦ̑ʲjata n
korstog
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;
(przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś

krucyfiks kruˈʦ̑ɨfʲiks n
krusifiks
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z wizerunkiem ukrzyżowanego Chrystusa;

kruczek ˈkruʧ̑ɛk n
smutthull
wybieg, klauzula o nieoczywistych konsekwencjach

kruczy ˈkruʧ̑ɨ adj
ravnsort
(książkowy) o włosach, piórach, sierści: intensywnie czarny i połyskliwy, taki jak u kruka
typowy dla kruka, należący do kruka, będący efektem działalności kruka

kruk kruk n
ravn
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;

kruk zwyczajny n
ramn
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kruk zwyczajny (1.1)
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;

krupon n
bak
(rzemiosło, rzemieślniczy) najgrubsza i najbardziej wartościowa część surowej skóry bydlęcej lub świńskiej, oddzielana od grzbietu;

kruszyna kruˈʃɨ̃na n
smule
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) małe, drobne, wątłe dziecko
okruch, drobny odłamek

kruszyć v
falle i grus
zmieniać ciało stałe na drobne kawałki
skjør
ulegać kruszeniu

krużganek kruʒˈɡãnɛk n
korsgang
(architektura, architektoniczny) korytarz otwarty arkadami na dziedziniec;

krwawienie n
blødning
tracenie krwi

krwawić ˈkr̥favʲiʨ̑ v
blø
(medycyna, medyczny) broczyć krwią, tracić krew, wypływać z naczyń krwionośnych

krwawy adj
jævla
(przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny

krwiak n
hematom
(medycyna, medyczny) patologiczne nagromadzenie krwi w organizmie;

krwinka ˈkr̥fʲĩnka n
blodlegeme
(biologia, biologiczny) komórka krwi

krwiodawca kr̥fʲjɔˈdafʦ̑a n
blodgiver
(medycyna, medyczny) osoba oddająca swoją krew w celu wykorzystania jej w krwiolecznictwie

krwiopijca kr̥fʲjɔˈpʲijʦ̑a n
blodsuger
ten, który pije krew

krwistoczerwony ˌkr̥fʲistɔʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
blodrød
(książkowy) mający kolor czerwony bliski odcieniowi koloru krwi; intensywnie czerwony

krwisty adj
blodrød
zaczerwieniony od napływu krwi
optimistisk
o odcieniu koloru krwi
taki, który zawiera krew

krwotok ˈkr̥fɔtɔk n
blødning
obfita utrata krwi na skutek urazu lub jako objaw choroby;

krykiet ˈkrɨcɛt n
cricket
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;

kryl krɨl n
krill
rząd drobnych morskich skorupiaków zamieszkujących morza i oceany na całym świecie, stanowiący istotne źródło pokarmu m.in. wielorybów, ryb, pingwinów;

kryminał krɨ̃ˈmʲĩnaw n
krim
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o tematyce kryminalnej, związanej z przestępstwem

kryminologiczny ˌkrɨ̃mʲĩnɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
kriminologisk
dotyczący kryminologii, związany z kryminologią

kryolit n
kryolitt
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady halogenków;

krypta ˈkrɨpta n
krypt
podziemne pomieszczenie w kościele przeznaczone do przechowywania relikwii lub chowania zmarłych;

kryptografia n
kryptografi
umiejętność przekształcania tekstu zrozumiałego dla wszystkich w tekst zaszyfrowany; szyfrowanie

krypton ˈkrɨptɔ̃n n
krypton
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Kr i liczbie atomowej 36;

krystaliczny ˌkrɨstaˈlʲiʧ̑nɨ adj
krystall
taki, który występuje pod postacią kryształu

kryształ ˈkrɨʃ.taw n
blyglass
(potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;

kryterium n
kriterium
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru

krytyk ˈkrɨtɨk n
kritiker
osoba oceniająca coś lub kogoś negatywnie

krytyka ˈkrɨtɨka n
kritikk
surowa lub negatywna ocena

krytykować ˌkrɨtɨˈkɔvaʨ̑ v
kritisere
oceniać negatywnie, wytykać będy, niepowodzenia, wady

kryzys ˈkrɨzɨs n
krise
zła sytuacja (trwająca dłużej)

kryzys wieku średniego n
midtlivskrise
(psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;

kryć krɨʨ̑ v
skjule
przechowywać w ukryciu
taić coś w myślach, w sekrecie

krzak kʃak n
busk
(botanika, botaniczny) krzew

krzem kʃɛ̃m n
silisium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14;

krzemienny adj
flint
wykonany z krzemienia

krzemień n
flint
(geologia, geologiczny) krzemionkowa, skrytokrystaliczna skała osadowa;

krzepki adj
mandig
silny fizycznie, pełen tężyzny

krzepnąć v
bestemme
(fizyka, fizyczny) zmieniać się ze stanu ciekłego w galaretowaty czy stały
koagulere
(fizjologia, fizjologiczny) przechodzić z postaci płynnej krwi w stałą

krzesiwo n
flint
dawne narzędzie do rozniecania ognia;

krzesło ˈkʃɛswɔ n
stol
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);

krztusiec ˈkʃtuɕɛʦ̑ n
kikhoste
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba wieku dziecięcego, której objawem są kaszel i duszności;

krzyczeć ˈkʃɨʧ̑ɛʨ̑ v
rope skrike
mówić lub wołać bardzo głośno

krzyk kʃɨk n
rop
głośne wołanie lub nieartykułowane dźwięki

krzywa ˈkʃɨva n
kurve
(geometria) dowolna linia ciągła na płaszczyźnie lub w przestrzeni;

krzywda ˈkʃɨvda n
feil
szkoda, strata, która spotyka kogoś niezasłużenie, niesłusznie

krzywica n
rakitt
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;

krzywoprzysięstwo ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃stfɔ n
mened
złożenie fałszywych zeznań pod przysięgą

krzywoprzysięzca ˌkʃɨvɔpʃɨˈɕɛ̃w̃sʦ̑a n
løftebryter
ktoś, kto składając zeznanie pod przysięgą, mówi nieprawdę
mened
ktoś, kto złożywszy przysięgę, łamie ją

krzyż kʃɨʃ n
kors kryss
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii;
(przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności
order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)

krzyżak ˈkʃɨʒak n
krysse
(technologia, technika, techniczny) przyrząd z dwóch skrzyżowanych części

krzyżowa n
rumpe
(spożywczy) wołowina z okolicy kości krzyżowej

krzyżować v
korsfeste
wiązać lub przybijać do krzyża
dekke
powodować udaremnienie, psucie czegoś

krzyżowy adj
krysse
związany z krzyżem jako symbolem chrześcijaństwa

krzyżyk ˈkʃɨʒɨk n
-iss
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak muzyczny podnoszący nutę o pół tonu;
kors
motyw graficzny składający się z dwóch prostopadle przecinających się linii
tiår
(potocznie, potoczny) o wieku: dziesięć lat

krzyżówka kʃɨˈʒufka n
kryssord
zagadka, którą rozwiązuje się przez wpisywanie w odpowiednie pola odgadniętych wyrazów;

krój n
kutt
(krawiectwo) styl, wygląd, fason ubrania
skjæring
(krawiectwo) krojenie materiału lub jego technika
stilisere
(drukarstwo, drukarski) styl czcionki

król krul n
konge
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach;
(termin karciany) figura w kartach między damą a asem;

król śledziowy n
sildekonge
(dawniej, dawny) (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku wstęgor królewski, Regalecus glesne;

królestwo kruˈlɛstfa kruˈlɛstfɔ n
kongerike
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);
kongerike kongedømme
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa;

królewicz kruˈlɛvʲiʧ̑ n
fyrste
syn króla

królewski kruˈlɛfsʲci adj
kongelig
mający związek z królem lub królową

króliczek kruˈlʲiʧ̑ɛk n
hare
kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika
młody, mały królik
zabawka lub słodycze w kształcie królika

królik ˈkrulʲik n
kanin
(zoologia, zoologiczny) udomowione zwierzę z rodziny zającowatych;

królowa kruˈlɔva n
dronning
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem
(szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów
żona króla

królować v
beherske
zajmować najwyższą, najważniejszą pozycję
herske
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprawować władzę królewską

krótki ˈkrutʲci adj
kort
mający małą długość
trwający niedługo

krótkotrwały ˌkrutkɔˈtr̥fawɨ adj
kort
trwający przez krótki czas

krótkowzroczność ˌkrutkɔˈvzrɔʧ̑nɔɕʨ̑ n
nærsynthet
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;

krótkowłosy ˌkrutkɔˈvwɔsɨ adj
korthåret
(książkowy) mający krótkie włosy

krąg krɔ̃ŋk n
sirkel
okrąg
grupa ludzi, która siedzi wokół czegoś
grupa ludzi, których coś łączy

krążenie krɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
rotasjon
(rzeczownik odczasownikowy) od krążyć

krążownik krɔ̃w̃ˈʒɔvʲɲik n
krysser
(wojskowość, wojskowy) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;

krążyć ˈkrɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
kretse
robić okrążenie, obieg

kręcić ˈkrɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
dreie
obracać coś
vri
zwijać
kroll
skręcać się w loki (o włosach)

kręg n
ryggvirvel
(anatomia, anatomiczny) podstawowy element budujący kręgosłup

kręgiel n
kjegle
pion o butelkowatym kształcie używany do gry w kręgle

kręgosłup krɛ̃ŋˈɡɔswup n
ryggrad ryggsøyle
(anatomia, anatomiczny) część szkieletu, stanowiąca jego główną oś i podporę;

kręgowiec krɛ̃ŋˈɡɔvʲjɛʦ̑ n
virveldyr
(zoologia, zoologiczny) organizm mający szkielet z kręgosłupem;

kręgowy adj
virveldyr
(anatomia, anatomiczny) dotyczący kręgów

krępować krɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
binde
mocno wiązać ręce lub nogi np. sznurem, aby utrudnić poruszanie

krętogłów krɛ̃nˈtɔɡwuf n
vendehals
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny krętogłowów, Jynginae;

kręty ˈkrɛ̃ntɨ adj
kurvete
taki, który nie biegnie w linii prostej, pełen zakrętów

ksenofobia ˌksɛ̃nɔˈfɔbʲja n
xenofobi
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;

ksenon ˈksɛ̃nɔ̃n n
xenon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Xe i liczbie atomowej 54;

ksieni n
abbedisse
(przestarzałe, przestarzały) przełożona klasztoru żeńskiego

ksiądz cɕɔ̃nʦ̑ n
prest
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;

książka ˈcɕɔ̃w̃ʃka n
bok
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;

książka kucharska ˈcɕɔ̃w̃ʃka kuˈxarska n
kokebok
książka będąca zbiorem przepisów kulinarnych;

książka telefoniczna ˈcɕɔ̃w̃ʃka ˌtɛlɛfɔ̃ˈɲiʧ̑na n
telefonkatalog
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;

książę ˈcɕɔ̃w̃ʒɛ n
prins fyrste
władca księstwa, monarcha niekoronowany na króla;

księga ˈcɕɛ̃ŋɡa n
bok
opasła książka
część dzieła literackiego

księgarnia cɕɛ̃ŋˈɡarʲɲa n
bokhandel
sklep z książkami, czasopismami, mapami itp.;

księgarz n
bokhandel
(handel, handlowy) sprzedawca w księgarni

księgowość cɕɛ̃ŋˈɡɔvɔɕʨ̑ n
bokholderi
(ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych
(ekonomia, ekonomiczny) systematyczne rejestrowanie przychodów i wydatków przedsiębiorstwa;

księgowy cɕɛ̃ŋˈɡɔvɨ n
bokholder
(księgowość) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem ksiąg rachunkowych

księstwo ˈcɕɛ̃w̃stfɔ n
fyrstedømme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;
hertugdømme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;

księżniczka cɕɛ̃w̃ʒʲˈɲiʧ̑ka n
prinsesse
córka księcia i/lub księżnej

księżyc ˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
måne
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część

ksylen ˈksɨlɛ̃n n
xylen
(chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny używany głównie jako rozpuszczalnik;

ksylitol ksɨˈlʲitɔl n
xylitol
(chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;

ksylofon ksɨˈlɔfɔ̃n n
xylofon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;

kształcenie n
opplæring
przekazywanie komuś wiedzy lub/i umiejętności, nauczanie

kształcić v
disiplinere
rozwijać lub utrwalać określone cechy charakteru
instruere
przekazywać swoją wiedzę lub/i umiejętności
lære
zdobywać wiedzę, umiejętności

kształtowanie n
formasjon
(rzeczownik odczasownikowy) od kształtować

kształty n
figur
figura, sylwetka człowieka

kszyk kʃɨk n
enkeltbekkasin
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;

kto ktɔ interrogativePronoun
hvem
…służący do zadawania pytań o osobę lub zwierzę

kto ktɔ pronoun
hvem
…służący do przyłączania zdania podrzędnego, gdy określa ono osobę lub zwierzę

kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie ˈktɔ ˈmʲjɛʧ̑ɛ̃m vɔˈjüjɛ ˈtɛ̃n ɔd‿ˈmʲjɛʧ̑a ˈɟĩɲɛ proverb
alle som griper til sverd, skal falle for sverd
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami

ktokolwiek ktɔˈkɔlvʲjɛk pronoun
hvem som helst
bez znaczenia kto

ktoś ktɔɕ indefinitePronoun
noen
nieokreślona osoba, nieznany człowiek

który ˈkturɨ pronoun
som
…pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego

którykolwiek indefinitePronoun
heller
wszystko jedno który

którędy pronoun
hvor
zaimek wprowadzający zdanie podrzędne dotyczące drogi, którą coś lub ktoś się porusza

ku ku preposition
da
…wskazujący cel, efekt
til
…wskazujący kierunek

kubański kuˈbãj̃sʲci adj
kubansk
związany z państwem lub wyspą Kuba, dotyczący Kuby, pochodzący z Kuby

kubek ˈkubɛk n
krus
naczynie ceramiczne bądź drewniane, z którego można pić, może być zaopatrzone w ucho,

kubeł ˈkubɛw n
bøtte
walcowaty lub kanciasty pojemnik, przeznaczony na przechowywanie płynów, artykułów sypkich, śmieci itp.

kubizm ˈkubʲism̥ n
kubisme
(architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;

kuc kuʦ̑ n
ponni
(zoologia, zoologiczny) koń niewielkich rozmiarów, nie przekraczający 148 cm w kłębie;

kucać ˈkuʦ̑aʨ̑ v
huk
obniżać się opierając ciało na zgiętych nogach

kucharz ˈkuxaʃ n
kokk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ten, kto gotuje potrawy;

kuchcić ˈkuxʲʨ̑iʨ̑ v
pønske ut
(potocznie, potoczny) przyrządzać potrawy

kuchenka kuˈxɛ̃nka n
komfyr
(potocznie, potoczny) sprzęt kuchenny służący do dostarczania ciepła podczas gotowania

kuchenka mikrofalowa n
mikrobølgeovn
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;

kuchnia ˈkuxʲɲa n
kjøkken
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się
sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.
komplet mebli kuchennych

kucie ˈkuʨ̑ɛ n
smie
(rzeczownik odczasownikowy) od kuć

kucyk ˈkuʦ̑ɨk n
ponni
(zoologia, zoologiczny) mały lub niedorosły kuc
hestehale
(fryzjerstwo, fryzjerski) rodzaj fryzury, w której włosy są związane razem i luźno opadają;

kufa ˈkufa n
tryne
(kynologia, kynologiczny) przednia część głowy psa obejmująca trzewioczaszkę;

kufer ˈkufɛr n
bagasjerom
bagażnik samochodu osobowego lub autobusu
kiste
okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży

kuguar n
fjelløve
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię;
(zoologia, zoologiczny) kot z gatunku kuguarów (1.1)

kujon ˈkujɔ̃n n
botaniker
(pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dużo się uczy, ale bez zrozumienia

kukabura n
kokaburra
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Dacelo;

kukabura chichotliwa n
latterkokaburra
(ornitologia, ornitologiczny) Dacelo novaeguineae, gatunek ptaka z rodziny zimorodkowatych;

kukać ˈkukaʨ̑ v
gjøk
(ornitologia, ornitologiczny) wydawać dźwięki charakterystyczne dla kukułki

kukiełka n
puppe
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka teatralna osadzona na kiju i animowana od dołu;
(zdrobniale) od: kukła

kuku ˈkuku interjection
ko-ko
wyraz onomatopeiczny naśladujący odgłosy samca kukułki

kukurydza ˌkukuˈrɨʣ̑a n
mais
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1)

kukuryku ˌkukuˈrɨku interjection
kykeliky
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk naśladujący pianie koguta

kukułka kuˈkuwka n
gjøk
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd;

kula ˈkula n
kule
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest nie większa od pewnej ustalonej liczby;
kule ball
(wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej

kulczyk ˈkulʧ̑ɨk n
gulirisk
(ornitologia, ornitologiczny) Serinus serinus, ptak z rodziny łuszczaków;

kuleć v
løs
utykać na nogę

kulisty kuˈlʲistɨ adj
rund
przypominający kształtem kulę

kulminacja ˌkulmʲĩˈnaʦ̑ʲja n
kulminasjon
(astronomia, astronomiczny) proces przejścia ciała niebieskiego poprzez płaszczyznę południka
szczytowy punkt, najmocniejsze nasilenie jakiegoś procesu

kulochwyt n
bak
wał osłaniający strzelnicę

kulomb ˈkulɔ̃mp n
coulomb
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;

kulon ˈkulɔ̃n n
triel
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;
(ornitologia, ornitologiczny) ogólnie ptak z rodziny kulonów (1.1) (Burhinidae);

kuloodporny adj
skuddsikker
taki, który jest odporny na przebicie kulą z broni palnej

kult kult n
gudsdyrkelse
(przenośnie, przenośnia) opowiadanie się za jakąś wartością, przekonaniem
kult
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;

kultowy adj
kult
związany z kultem, dotyczący kultu
(przenośnie, przenośnia) taki, który cieszy się dużą popularnością w określonej grupie społecznej

kultura kulˈtura n
kultur
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości
umiejętność obcowania z ludźmi

kulturalny ˌkultuˈralnɨ adj
kultur-
dotyczący kultury, szerzący kulturę
taki, który odznacza się kulturą, wykształceniem, dobrym wychowaniem

kulturowy ˌkultuˈrɔvɨ adj
kulturell
dotyczący kultury

kultywar kulˈtɨvar n
kultivar
(botanika, botaniczny) odmiana uprawna rośliny wybrana z uwagi na szczególne właściwości;

kum kũm interjection
kvekk
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez żabę

kumin ˈkũmʲĩn n
karve
(spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego

kumpel ˈkũmpɛl n
kamerat
(potocznie, potoczny) kolega, przyjaciel

kumys ˈkũmɨs n
kumiss
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;

kuna ˈkũna n
mår
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;

kundel ˈkũndɛl n
kjøter
pies nie zaliczany do żadnej z ras psów

kunowate n
mårdyr
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mustelidae G. Fischer, rodzina ssaków z rzędu drapieżnych

kunsztowny kũw̃ˈʃtɔvnɨ adj
tynn
wytwornie ozdobiony, wykonany misternie, po mistrzowsku

kupiec ˈkupʲjɛʦ̑ n
kjøpmann
ktoś, kto trudni się handlem, właściciel sklepu, przedsiębiorstwa handlowego

kupić ˈkupʲiʨ̑ v
kjøpe
(zobacz) kupować

kupno ˈkupnɔ n
kjøp
nabywanie czegoś

kupon ˈkupɔ̃n n
kupong
(ekonomia, ekonomiczny) odcinek papieru wartościowego uprawniający właściciela do odbioru należnego mu procentu lub dywidendy

kupować kuˈpɔvaʨ̑ v
kjøpe
nabywać coś w zamian za jakąś sumę pieniędzy
(potocznie, potoczny) dać się oszukać, uznawszy coś za prawdę

kupować kota w worku kuˈpɔvaʨ̑ ˈkɔta ˈv‿ːɔrku v
kjøpe katta i sekken
kupować bez dokładnego sprawdzenia, bez obejrzenia, bez kontroli, w ciemno

kura ˈkura n
høne
(ornitologia, ornitologiczny) (rolnictwo, rolniczy) ptak hodowany dla mięsa i jaj;

kurak ˈkurak n
feiging
młody kogut, kurczak

kurator kuˈratɔr n
overbetjent
urzędnik sprawujący nadzór pedagogiczny nad szkołami i placówkami oświatowymi w danym województwie;

kurcz n
krampe
(medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;

kurczak ˈkurʧ̑ak n
kylling
większe kurczę (pisklę kury)

kurczyć v
forminske
zmniejszać przez ściąganie, podkulanie

kurczę ˈkurʧ̑ɛ n
kylling
pisklę kury

kurdupel kurˈdupɛl n
dverg
(pospolicie) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś bardzo niski, krępy, przysadzisty

kurdyjski kurˈdɨjsʲci n
kurdisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Kurdów

kurdystański adj
kurdisk
związany z Kurdystanem, dotyczący Kurdystanu

kurek ˈkurɛk n
banke
(wojskowość, wojskowy) element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;
hane
(technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze
værhane
(meteorologia, meteorologiczny) wiatrowskaz na dachu w kształcie koguta

kurewski kuˈrɛfsʲci adj
horete
(wulgarnie, wulgaryzm) właściwy prostytutkom lub kobietom rozwiązłym, charakterystyczny dla nich
elendig
(wulgarnie, wulgaryzm) zły, wstrętny, podły

kurhan ˈkurxãn n
gravhaug
(archeologia, archeologiczny) rodzaj mogiły w kształcie kopca;

kuria n
Den romerske kurie
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) budynek posiedzeń senatu w starożytnym Rzymie;
(historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału obywateli w starożytnym Rzymie;
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca diecezją, na której czele stoi ordynariusz;
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca prowincją zakonną, na której czele stoi przełożony prowincjalny;

kurier ˈkurʲjɛr n
post
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba szybko dostarczająca przesyłki lub wiadomości;

kuriozalny ˌkurʲjɔˈzalnɨ adj
nysgjerrig
wyjątkowo osobliwy, budzący zdumienie swoją niezwykłością lub dziwacznością

kurka ˈkurka n
kantarell
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Cantharellus cibarius, pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;

kurka wodna ˈkurka ˈvɔdna n
sivhøne
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;

kurkuma kurˈkũma n
gurkemeie
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Curcuma, ostryż, ostryż długi

kuropatwa ˌkurɔˈpatfa n
rapphøne
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;

kurs kurs n
kurs
(edukacja, edukacyjny) cykl lekcji, tekstów, audycji itp. służący zdobyciu wiedzy na jakiś temat
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) cena walut, akcji itp.; zmiana tej ceny w czasie
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kierunek ruchu statku, także samolotu; trasa takiego ruchu

kursować v
Løpe
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) przemieszczać się pospiesznie tam i z powrotem
przebywać regularnie określoną trasę

kursywa n
kursiv
odręczne pismo pochyłe

kurtka ˈkurtka n
jakke
(krawiectwo) krótkie okrycie wierzchnie;

kurtyna kurˈtɨ̃na n
forheng teppe
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) zasłona oddzielająca scenę od widowni

kurwa ˈkurva interjection
faen
(wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;

kurwa ˈkurva n
hore
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka
(wulgarnie, wulgaryzm) kobieta prowadząca rozwiązły tryb życia
ludder
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) do kobiety / o kobiecie

kurz kuʃ n
støv
pył powstały ze sproszkowanych ziarenek piasku, ziemi itp.

kurzawka kuˈʒafka n
røyksopp
gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych;

kusić ˈkuɕiʨ̑ v
lokke
wystawiać na pokusę

kustosz ˈkustɔʃ n
keeper
opiekun zbiorów muzealnych lub bibliotecznych; kierownik działu

kusza ˈkuʃa n
armbrøst
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;

kuszetka n
køye
(kolejnictwo) leżanka w przedziale kolejowym;

kuter ˈkutɛr n
kutter
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli;

kuzyn ˈkuzɨ̃n n
søskenbarn fetter
syn wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuzynka kuˈzɨ̃nka n
kusine
córka wujka / stryjka lub cioci / wujenki / stryjenki

kuć kuʨ̑ v
smi
bić młotkiem metal nadając mu kształt

kuć żelazo, póki gorące ˈkuʥ̑ ʒɛˈlazɔ ˈpuci ɡɔˈrɔ̃nʦ̑ɛ proverb
smi mens jernet er varmt
robić coś wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem póki jest to możliwe

kułak n
knyttneve
(historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie, pogardliwy) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;

kuśnierz n
buntmaker
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra

kwa kfa interjection
kvakk
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) odgłos wydawany przez kaczkę

kwadra ˈkfadra n
bydel
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, podczas której widać połowę jego tarczy

kwadrans ˈkfadrãw̃s n
kvartfinale
czwarta część godziny, 15 minut

kwadrat ˈkfadrat n
kvadrat
(geometria) wielokąt o czterech bokach równej długości i czterech kątach prostych, czworokąt foremny;
(matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego;

kwadratowy ˌkfadraˈtɔvɨ adj
kvadratisk
(matematyka, matematyczny) o pierwiastku: drugiego stopnia
(matematyka, matematyczny) związany z kwadratem, dotyczący kwadratu

kwakać ˈkfakaʨ̑ v
kvekke
o kaczce: wydawać charakterystyczne odgłosy

kwalifikator ˌkfalʲifʲiˈkatɔr n
angivelse
informacja, zwykle w postaci skrótu, podawana przed niektórymi definicjami w słowniku lub encyklopedii, określająca zakres użycia danego wyrazu lub jego charakter

kwalifikowalny ˌkfalʲifʲikɔˈvalnɨ adj
egna
(administracja) możliwy do zaakwalifikowania, do zaakceptowania

kwant kfãnt n
kvant
(fizyka, fizyczny) najmniejsza porcja o jaką może zmienić się wielkość fizyczna;

kwarantanna n
karantene
przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią

kwarc kfarʦ̑ n
kvarts
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;

kwark kfark n
kvark
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, składnik m.in. protonów i neutronów;

kwartał ˈkfartaw n
blokk
część miasta, czworokąt utworzony przez cztery przecinające się ulice
kvartal
trzy miesiące, czwarta część roku

kwas kfas n
sur
(slangowo) narkotyk LSD
syre
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej;

kwas akrylowy ˈkfas ˌakrɨˈlɔvɨ n
akrylsyre
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;

kwas azotowy ˈkfas ˌazɔˈtɔvɨ n
salpetersyre
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, silny kwas o wzorze HNO3

kwas cytrynowy n
sitronsyre
(chemia, chemiczny) dodatek do żywności stosowany jako naturalna substancja zakwaszająca

kwas deoksyrybonukleinowy n
deoksyribonukleinsyre
(biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych

kwas foliowy ˈkfas fɔˈlʲjɔvɨ n
folsyre
(biochemia, biochemiczny) witamina z grupy B;

kwas hialuronowy n
hyaluronsyre
(biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;

kwas masłowy n
smørsyre
(biochemia, biochemiczny) kwas tłuszczowy, organiczny związek chemiczny występujący w zjełczałym maśle i nadający lekko gorzki posmak wielu rodzajom serów;

kwas mlekowy ˈkfas mlɛˈkɔvɨ n
melkesyre
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;

kwas mrówkowy ˈkfas mrufˈkɔvɨ n
maursyre
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas karboksylowy, silnie żrący i redukujący;

kwas octowy ˈkfas ɔʦ̑ˈtɔvɨ n
eddiksyre
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;

kwas siarkowy ˈkfasʲ ɕarˈkɔvɨ n
svovelsyre
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;

kwas solny n
saltsyre
(chemia, chemiczny) silnie żrący kwas nieorganiczny, będący m.in. ważnym czynnikiem trawiennym zwierząt, odczynnikiem laboratoryjnym czy środkiem przemysłowym

kwas szczawiowy n
oksalsyre
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy kwas dikarboksylowy;

kwas tłuszczowy n
fettsyre
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny z klasy kwasów karboksylowych, zawierający jedną grupą karboksylową i alifatyczny łańcuch węglowy, jeden z głównych składników m.in. lipidów;

kwas węglowy ˈkfaz vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ n
karbonsyre
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;

kwasić ˈkfaɕiʨ̑ v
sylteagurk
poddawać żywność fermentacji mlekowej

kwaszonka kfaˈʃɔ̃nka n
sylteagurk
marynata z produktów spożywczych powstała w wyniku fermentacji mlekowej

kwatera kfaˈtɛra n
husrom
mieszkanie lub inne pomieszczenie wynajmowane lub zajęte na pobyt czasowy

kwazar ˈkfazar n
kvasar
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;

kwaśny ˈkfaɕnɨ adj
sur
(dosłownie) mający cierpki smak
(chemia, chemiczny) mający właściwości kwasu

kwaśny deszcz n
sur nedbør
(ekologia, ekologiczny) opad atmosferyczny o odczynie pH mniejszym niż 5,6, zawierający m.in. produkty przemiany tlenków azotu, dwutlenku siarki i tlenków węgla;

kwestia ˈkfɛstʲja n
replika
wypowiedź aktora na scenie
sak
problem wymagający rozważenia lub rozwiązania
spørsmål
warunek, którego spełnienie jest potrzebne do rozwiązania problemu

kwiaciarnia kfʲjäˈʨ̑arʲɲa n
blomsterbutikk
(handel, handlowy) sklep z kwiatami

kwiat kfʲjat n
blomst
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania
(ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna
(potocznie, potoczny) roślina doniczkowa
(przenośnie, przenośnia) najlepsza część społeczności

kwiatostan kfʲjaˈtɔstãn n
blomsterstand
(botanika, botaniczny) zgrupowanie kwiatów na jednym pędzie rośliny;

kwiczeć ˈkfʲiʧ̑ɛʨ̑ v
grynte
o świni: wydawać charakterystyczny głos

kwiczoł ˈkfʲiʧ̑ɔw n
gråtrost
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus pilaris, niewielki europejski ptak wędrowny;

kwiecień ˈkfʲjɛ̇ʨ̑ɛ̇̃ɲ n
april
czwarty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

kwinta n
femte
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał pięciu tonów między dźwiękami

kwintet n
kvintett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na pięć instrumentów lub pięć głosów
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków lub śpiewaków

kwit n
oppskrift
pisemny dowód otrzymania czegoś lub zaświadczenie upoważniające do odbioru czegoś

kwitnąć ˈkfʲitnɔ̃ɲʨ̑ v
blomstre
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty

kwota ˈkfɔta n
beløp
ustalony limit danej substancji/materiału
sum
ilość pieniędzy bądź innych dóbr materialnych

kynologia ˌkɨ̃nɔˈlɔɟja n
kynologi
(zoologia, zoologiczny) nauka o psach;

kynologiczny ˌkɨ̃nɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
kynologisk
związany z kynologią, dotyczący kynologii

kółko ˈkuwkɔ n
sirkel
(zdrobniale) od: koło

kółko i krzyżyk ˈkuwkɔ i‿ˈkʃɨʒɨk n
bondesjakk
popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;

kąkol ˈkɔ̃ŋkɔl n
klinte
(botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;

kąpanie kɔ̃mˈpãɲɛ n
bad
(rzeczownik odczasownikowy) od kąpać

kąpać ˈkɔ̃mpaʨ̑ v
bade
zanurzać kogoś w wodzie w celu umycia go, bądź w celach leczniczych
bad
zanurzać się w wodzie lub oblewać się nią w celu umycia, relaksu bądź w celach leczniczych

kąpiel ˈkɔ̃mpʲjɛl n
bad
kąpanie kogoś, kąpanie się

kąpielówki ˌkɔ̃mpʲjɛˈlufʲci n
badebukser
krótkie spodenki męskie zakładane do kąpieli

kąsać ˈkɔ̃w̃saʨ̑ v
bite
kaleczyć ostrymi zębami lub żądłem

kąt kɔ̃nt n
vinkel
(geometria) część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi o wspólnym początku

kąt prosty ˈkɔ̃nt ˈprɔstɨ n
rett vinkel
(geometria) kąt o mierze 90 stopni;

kątomierz n
vinkelmåler
przyrząd kreślarski służący do ustalania miar kątów;

kąśliwy adj
skjæring
(przenośnie, przenośnia) sprawiający przykrość

kędzierzawy ˌkɛ̃ɲʥ̑ɛˈʒavɨ adj
kruset
o człowieku taki, który ma kręcone włosy, kędziory

kędzior n
kroll
pasmo kręconych włosów lub sierści

kęs kɛ̃w̃s n
jafs
tyle jedzenia, ile zmieści się w ustach

kłamać ˈkwãmaʨ̑ v
lyve
świadomie mówić nieprawdę

kłamca ˈkwãmʦ̑a n
løgner
mężczyzna lub chłopiec, który kłamie

kłamliwy kwãmˈlʲivɨ adj
falsk
taki, który kłamie
usann
taki, który jest pełen kłamstwa

kłamstwo ˈkwãmstfɔ n
løgn
nieprawda powiedziana świadomie mająca na celu wprowadzenie kogoś w błąd;

kłaść kwaɕʨ̑ v
legge
umieszczać coś w jakimś miejscu
pokrywać warstwą
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) przekonywać kogoś do seksu ze sobą
sprawiać że ktoś się położy, lub pójdzie spać
zmieniać pozycję przedmiotu na poziomą
zmieniać pozycję na leżącą

kłopot ˈkwɔpɔt n
bekymring
przykra sytuacja, wymagająca reakcji

kłopotać v
kluss
sprawiać kłopot
uroe
być w trosce i / lub zmartwieniu o coś

kłopotliwy ˌkwɔpɔˈtlʲivɨ adj
kjedelig
sprawiający kłopot lub wprowadzający w zakłopotanie

kłos kwɔs n
aks
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;

kłus kwus n
trav
(jeździectwo, jeździecki) dwutaktowy chód konia;

kłusownik kwuˈsɔvʲɲik n
krypskytter
(łowiectwo, łowiecki) człowiek zajmujący się kłusownictwem, nielegalnie polujący na zwierzęta

kłuć kwuʨ̑ v
pikk
przebijać coś czymś ostro zakończonym, spiczastym
stikk
(o owadach) żądlić

kłódka ˈkwutka n
hengelås
przenośne urządzenie do zamykania w formie pałąka i sztabki z zamkiem;

kłótliwy kwuˈtlʲivɨ adj
sur
skłonny do kłótni

kłótnia ˈkwutʲɲa n
krangel
brak zgody, ostra wymiana zdań, awantura

kłąb n
drue
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) skupisko pszczół otaczające królową;
kors
(zoologia, zoologiczny) miejsce między karkiem i grzbietem u dużych ssaków;

kłąb rojowy n
klase
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupiających się po wyjściu roju poza ulem (np. na gałęzi) w celu odczekania, aż pszczoły zwiadowczynie znajdą miejsce na nowe gniazdo;

kłącze ˈkwɔ̃n͇ʧ̑ɛ n
jordstengel rhizom
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;
(filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie

labirynt laˈbʲirɨ̃nt n
labyrint
(budownictwo) układ krzyżujących się korytarzy i pomieszczeń, w którym trudno znaleźć wyjście;

laborant laˈbɔrãnt n
laborant
pracownik laboratorium

laboratorium ˌlabɔraˈtɔrʲjũm n
laboratorium
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;

labrador laˈbradɔr n
labrador
(kynologia, kynologiczny) pies rasy labrador retriever;

labradoryt ˌlabraˈdɔrɨt n
labradoritt
(mineralogia, mineralogiczny) skała w większości utworzona z labradoru

lada ˈlada n
disk
(handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru

ladyński adj
ladinske
związany z językiem ladyńskim, dotyczący języka ladyńskiego

ladyński n
ladinske
(językoznawstwo, językoznawczy) język ladyński;

lafirynda ˌlafʲiˈrɨ̃nda n
hore
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami

laguna laˈɡũna n
lagune strandsjø
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;

laicki adj
dekke
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwiązany z religią

laik ˈla<sup>j</sup>ik n
legmann
ktoś niekompetentny

lajkować lajˈkɔvaʨ̑ v
lik
w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW

lakier ˈlacɛr n
lakk
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony

lakier do paznokci ˈlacɛr ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
neglelakk
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych

lakierować v
lakkere
pokrywać, powlekać coś lakierem

lakmus ˈlakmus n
lakmus
(chemia, chemiczny) wskaźnik pH, naturalnie występujący w wielu gatunkach porostów;

laktoza lakˈtɔza n
laktose
(chemia, chemiczny) dwucukier występujący w mleku ssaków;

lalka ˈlalka n
dame
(przenośnie, przenośnia) określenie na ładną, wystrojoną kobietę
dokk
dziecięca zabawka mająca ludzką postać;

lama ˈlãma n
lama
(zoologia, zoologiczny) zwierzę juczne o sierści wykorzystywanej do produkcji wełny;

lamaizm lãˈma<sup>j</sup>ism̥ n
lamaisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) buddyzm tybetański

lament ˈlãmɛ̃nt n
sorg
narzekanie, biadanie

lamentować v
hvin
rozpaczliwie zawodzić; płakać lub narzekać poprzez głośne wydawanie jęków

lampa ˈlãmpa n
lampe
urządzenie będące sztucznym źródłem światła; wytwarzające światło;

lampart ˈlãmpart n
leopard
(zoologia, zoologiczny) zwykle cętkowany, afrykański i azjatycki kot drapieżny;

lampka ˈlãmpka n
glass
kieliszek

lampki n
losse
(elektryczność) połączone w szereg punkty oświetleniowe

landrynka lãnˈdrɨ̃nka n
kjærlighet
(spożywczy) twardy, lekko przeźroczysty, kolorowy cukierek do ssania;

langusta lãŋˈɡusta n
langust
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;

lanie ˈlãɲɛ n
helle
(rzeczownik odczasownikowy) od lać (powodować wypływanie cieczy)
juling
(rzeczownik odczasownikowy) od lać (bić)

lansować lãw̃ˈsɔvaʨ̑ v
lansere
promować, propagować, reklamować

lantan ˈlãntãn n
lantan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu La i liczbie atomowej 57;

laparotomia ˌlaparɔˈtɔ̃mʲja n
laparotomi
(medycyna, medyczny) operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej;

lapidarny ˌlapʲiˈdarnɨ adj
konsis
zwięzły, treściwy, wyrazisty, lakoniczny

lapis lazuli ˈlapʲis laˈzulʲi n
lasurstein
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o intensywnie niebieskiej barwie

lapoński laˈpɔ̃j̃sʲci n
samisk
język używany w Laponii;

laptop ˈlaptɔp n
bærbar datamaskin
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) komputer przenośny większy niż palmtop;

larwa ˈlarva n
larve
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;

laryngologiczny adj
laryngologisk
(medycyna, medyczny) związany z laryngologią lub laryngologiem, dotyczący laryngologii lub laryngologa

las las n
skog
gęste zbiorowisko drzew;

las deszczowy n
regnskog
(ekologia, ekologiczny) formacja roślinna wiecznie zielone lasów na obszarach o rocznej sumie opadów przekraczającej 2000 mm i wysokiej wilgotności;

lasagne n
lasagne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z tego makaronu ułożonego warstwami, na przemian z mięsem mielonym lub innym farszem, beszamelem i sosem pomidorowym, posypana parmezanem

laseczka laˈsɛʧ̑ka n
basill
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) forma bakterii zdolna do tworzenia endospor

lasencja n
fersken
(potocznie, potoczny) atrakcyjna kobieta

laser ˈlasɛr n
laser
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;

laska ˈlaska n
dame
(potocznie, potoczny) atrakcyjna, ładna dziewczyna
kapsel
jednostka czegoś (np. dynamitu, cynamonu)
stav
wydłużony przedmiot służący do podpierania się;

lasostep n
skogsteppe
(geografia, geograficzny) formacja roślinna stanowiąca strefę przejściową między stepem a lasem liściastym, macharakter mozaiki tworzonej przez przemieszane wzajemnie płaty zbiorowisk stepowych i leśnych;

lasso ˈlasːɔ n
lasso
(etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;

lasówka złotogłowa n
ovnparula
(ornitologia, ornitologiczny) Seiurus aurocapilla, gatunek niedużego, wędrownego ptaka zasiedlającego lasy liściaste Ameryki

latający spodek ˌlataˈjɔ̃nʦ̑ɨ ˈspɔdɛk n
flygende tallerken
(potocznie, potoczny) (zobacz) UFO

latarka laˈtarka n
lommelykt
podręczne urządzenie elektryczne emitujące światło

latarnia laˈtarʲɲa n
fyr
lampa przeznaczona do wysyłania sygnałów świetlnych

latarnia morska laˈtarʲɲa ˈmɔrska n
fyr fyrtårn
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;

latawiec laˈtavʲjɛʦ̑ n
drake
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;

latać ˈlataʨ̑ v
fly flyge
umieć przemieszczać się ponad gruntem, w powietrzu lub kosmosie

lato ˈlatɔ n
sommer sommar
pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami;

latoś adv
i år
(dawniej, dawny) dziś (gwara, gwarowe) (także (Śląsk Cieszyński)) w tym, bieżącym roku

latynizować v
latinisere
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) poddawać wpływom języka lub kultury łacińskiej

latynoamerykański adj
latinamerikansk
związany z Ameryką Łacińską, dotyczący Ameryki Łacińskiej

laubzega n
lauvsag
(Śląsk Cieszyński) piłka do drewna

laufer n
løper
(przestarzałe, przestarzały) (szachy, pojęcie szachowe) (także (Śląsk Cieszyński)) bierka poruszająca się po szachownicy na skos;
matte
(włókiennictwo) rodzaj podłużnej serwety

lawa ˈlava n
lava
(geologia, geologiczny) ciekły produkt działalności wulkanicznej;

lawenda laˈvɛ̃nda n
lavendel
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju lawenda (1.1)

laweta laˈvɛta n
affutasje
(wojskowość, wojskowy) podstawa armaty służąca jako oparcie dla lufy i przyrządów celowniczych
slepelastebil
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów

lawina laˈvʲĩna n
lavine
masa śniegu, lodu, ziemi lub kamieni schodząca ze stoku górskiego;

lać laʨ̑ v
helle
wykonywać odlew (np. dzwonu, pomnika)
pøse ned
(potocznie, potoczny) o deszczu: intensywnie padać
powodować, że ciecz wypływa z czegoś lub płynie

lead lʲit n
bly
wstępna, wprowadzająca część artykułu prasowego, często wyróżniona pogrubioną czcionką;
(handel, handlowy) potencjalny klient, szansa sprzedażowa;

leading ˈlʲidʲĩŋk n
bly
(termin typograficzny) odległość w pionie pomiędzy sąsiednimi wierszami drukowanego tekstu;

lecieć ˈlɛʨ̑ɛ̇ʨ̑ v
fly
przemieszczać się w powietrzu
podróżować samolotem
gå
(potocznie, potoczny) płynąć, ciec
(potocznie, potoczny) szybko biec
o czasie szybko mijać

leczenie lɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
behandling
(rzeczownik odczasownikowy) od leczyć

leczniczy lɛʧ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ adj
lege-
pomagający wyzdrowieć

leczyć ˈlɛʧ̑ɨʨ̑ v
helbrede
przywracać do zdrowia; uwalniać od choroby

ledwie ˈlɛdvʲjɛ adv
så vidt
przysłówek informujący, że coś wydarzyło się przed krótką chwilą
przysłówek informujący, że coś zostało z trudem osiągnięte

ledwie ˈlɛdvʲjɛ particle
så vidt
partykuła określająca natężenie lub ilość czegoś jako bardzo małe

ledwo ˈlɛdvɔ adv
knapt
… czasu: niedawno, dopiero co
nesten ikke
… sposobu: z trudem, z ledwością

ledwo ˈlɛdvɔ conjunction
knapt
… wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko

ledwo ˈlɛdvɔ particle
bare at
podkreślająca, że czegoś jest mniej, niż spodziewała się osoba mówiąca
knapt
prawie nie, tylko trochę

legalnie adv
lovlig
w sposób legalny; nie odchodząc od litery prawa

legalny lɛˈɡalnɨ adj
lovlig
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób zgodny z prawem
zgodny z prawem

legenda lɛˈɡɛ̃nda n
legende
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;
(numizmatyka, numizmatyczny) tekst na monecie, pieczęci lub medalu

legendarny ˌlɛɡɛ̃nˈdarnɨ adj
legendarisk
fikcyjny, ale taki, który pochodzi z legend
rzeczywisty, ale tak sławny, że krążą o nim legendy

legislacyjny adj
legislativ
dotyczący legislacji

legitymacja ˌlɛɟitɨ̃ˈmaʦ̑ʲja n
kort
dokument potwierdzający tożsamość oraz przynależność do określonej grupy ludzi

legwan n
iguan
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny legwanowatych

lej lɛj n
krater
duże, stożkowe wgłębienie

lejek n
trakt
urządzenie, zwykle o stożkowym kształcie, służące do zmniejszenia średnicy strumienia cieczy;

lejtnant ˈlɛjtnãnt n
løytnant
(wojskowość, wojskowy) oficerski stopień wojskowy, odpowiednik porucznika;

lekarski lɛˈkarsʲci adj
lege-
związany z lekarzem, dotyczący lekarza

lekarstwo lɛˈkarstfɔ n
medisin
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy

lekarz ˈlɛkaʃ n
lege
(medycyna, medyczny) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt;

lekarz stażysta ˈlɛkaʃ staˈʒɨsta n
praktikant
absolwent studiów medycznych odbywający staż w szpitalu

lekceważenie ˌlɛkʦ̑ɛvaˈʒɛ̃ɲɛ n
forakt
traktowanie kogoś z pogardą, bez dostatecznej uwagi

lekceważyć ˌlɛkʦ̑ɛˈvaʒɨʨ̑ v
avfeie
nie przywiązywać do czegoś wagi
mislike
traktować kogoś lub coś pogardliwie, bez szacunku lub zainteresowania

lekceważąco ˌlɛkʦ̑ɛvaˈʒɔ̃nʦ̑ɔ adv
likegyldig
w sposób lekceważący

lekceważący adj
likegyldig
świadczący o lekceważeniu, bagatelizowaniu

lekcja ˈlɛkʦ̑ʲja n
undervisningstime
(edukacja, edukacyjny) jednostka zajęć dydaktycznych

lekka śmierć ˈlɛkːa ˈɕmʲjɛrʲʨ̑ n
eutanasi
śmierć bezbolesna i bez cierpienia

lekki ˈlɛcːi adj
lett
o małej wadze, małym ciężarze

lekkoatleta ˌlɛkːɔaˈtlɛta n
atlet
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający lekkoatletykę

lekkoatletyka ˌlɛkːɔaˈtlɛtɨka n
friidrett
(sport, sportowy) zespół konkurencji sportowych obejmujący biegi, skoki i rzuty;

lekkomyślność ˌlɛkːɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕʨ̑ n
lettsindighet
cecha kogoś, kto jest lekkomyślny, niepoważny, zbyt lekko coś traktujący

lekkomyślny adj
hensynsløs
o osobie: taki, który nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji własnych poczynań

lekkostrawny ˌlɛkːɔˈstravnɨ adj
lett
taki, który jest łatwo przyswajany przez organizm, szybko trawiony

leksem ˈlɛksɛ̃m n
leksem
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;

leksykografia n
leksikografi
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników;
tworzenie słowników, słownikarstwo

leksykon n
ordbok
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;

lektura n
lektyre
to, co ktoś czyta lub będzie czytał
czynność czytania

lelek kozodój ˈlɛlɛk ːɔˈzɔduj n
nattravn
(ornitologia, ornitologiczny) Caprimulgus europaeus; gatunek ptaków leśnych z rodziny Caprimulgus, o sztywnych piórach otaczających dziób;

lemiesz ˈlɛ̃mʲjɛʃ n
barberkniv
(technologia, technika, techniczny) element roboczy spycharki lub równiarki;
plogskjær
(rolnictwo, rolniczy) dolna część pługa odcinająca skibę;
spade
(wojskowość, wojskowy) płyta przy lawecie działa zapobiegająca odrzutowi przy wystrzale

leming ˈlɛ̃mʲĩŋk n
lemen
(zoologia, zoologiczny) Lemmus Link, niewielki gryzoń występujący licznie w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;

lemoniada ˌlɛ̃mɔ̃ˈɲada n
limonade
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z cytryn;

lemur ˈlɛ̃mur n
lemur
(zoologia, zoologiczny) Lemur Linnaeus, madagaskarska ogoniasta małpiatka o puszystym futrze;

len lɛ̃n n
lin
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion
(włókiennictwo) włókno lnu (1.1)
(włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina z lnu (1.2)

lenistwo lɛ̃ˈɲistfɔ n
dovenskap
odpoczywanie ponad potrzebę, unikanie wysiłku

leniuch n
lat
(potocznie, potoczny) osoba bardzo leniwa (wyrażenie nacechowane emocjonalnie)

leniuchować v
tvinne tomler
(potocznie, potoczny) oddawać się bezczynności

leniwiec lɛ̃ˈɲivʲjɛʦ̑ n
dovendyr
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);

leniwy lɛ̃ˈɲivɨ adj
lat
charakteryzujący się lenistwem

lenno ˈlɛ̃nːɔ n
feide
(historia, historyczny, historycznie) w ustroju feudalnym / systemie lennym: dobra (najczęściej ziemskie) nadawane wasalowi przez seniora w użytkowanie;

lepiej ˈlɛpʲjɛ̇j adv
god
(zobacz) dobrze
bedre
powinno się (coś zrobić)

lepiej późno niż wcale ˈlɛpʲjɛ̇j ˈpuʑnɔ ˈɲiʃ ˈfʦ̑alɛ proverb
bedre sent enn aldri
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale

lepiej zapobiegać niż leczyć ˈlɛpʲjɛ̇j ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ ˈɲiʃ ˈlɛʧ̑ɨʨ̑ proverb
bedre føre var enn etter snar
bardziej opłaca się zapobieganie niż naprawianie zaniedbań i błędów

lepki ˈlɛpʲci adj
klebrig
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadmiernie spoufalający się
mający właściwości kleju

lepra ˈlɛpra n
lepra
(medycyna, medyczny) trąd

leprozorium ˌlɛprɔˈzɔrʲjũm n
leprosarium
izolowany zakład leczniczy dla chorych na trąd lub kolonia dla trędowatych;

lesbijka lɛzˈbʲijka n
fargerik
homoseksualna kobieta;

lesbijski adj
lesbisk
dotyczący lesbijek, właściwy lesbijkom

lesisty lɛˈɕistɨ adj
skogete
obfitujący w lasy, pokryty lasami

leszcz lɛʃʧ̑ n
brasme
(ichtiologia, ichtiologiczny) Abramis brama, eurazjatycka duża spłaszczona ryba słodkowodna;

leszczyna lɛʃˈʧ̑ɨ̃na n
hassel
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;

leszczynowy possessiveAdjective
hassel
należący do leszczyny, będący częścią leszczyny

letarg n
letargi
(medycyna, medyczny) stan pozornej śmierci, polegający na głębokim śnie, w którym zanikają reakcje na bodźce;

letargiczny adj
letargisk
(medycyna, medyczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) taki jak w letargu: senny, ospały, apatyczny, bezwładny

letni ˈlɛtʲɲi adj
lunken
o substancji: ciepły, lecz nie gorący

leucyna n
leucin
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, kodowany aminokwas alifatyczny;

leutnant n
løytnant
(wojskowość, wojskowy) stopień wojskowy odpowiadający porucznikowi lub podporucznikowi w wojsku polskim;

level ˈlɛvɛl n
gå videre til neste nivå
(slangowo) poziom w grze

lew lɛf n
løve
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych;
(zoologia, zoologiczny) samiec lwa (1.1)

lewa ˈlɛva n
stikk
(termin karciany) karty wzięte przez gracza na jednym etapie rozgrywki

lewar n
plugg
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewarek lɛˈvarɛk n
jekke
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów

lewica lɛˈvʲiʦ̑a n
venstresiden
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;

lewicowiec n
venstre
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lewicy

lewicowy ˌlɛvʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
venstre
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy

lewitacja n
levitasjon
(fizyka, fizyczny) unoszenie się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji;
unoszenie się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;

lewo ˈlɛvɔ n
venstre
w wyrażeniach przyimkowych: lewa strona

leworęczny ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
venstrehendt
posługujący się głównie lewą ręką

leworęczny ˌlɛvɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ n
kjevhendt
osoba leworęczna (1.1)

lewy ˈlɛvɨ adj
venstre
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka

leń lɛ̃ɲ n
lathans
człowiek odpoczywający ponad potrzebę, unikający pracy

leśnictwo lɛɕˈɲiʦ̑tfɔ n
skogbruk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną

leśniczy lɛɕˈɲiʧ̑ɨ n
forstmann
(leśnictwo) pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa

leśnik ˈlɛɕɲik n
forstmann
pracownik lub urzędnik zajmujący się zagospodarowaniem lasu

leśny ˈlɛɕnɨ adj
skog
odnoszący się do lasu, mający związek z lasem

leżak ˈlɛʒak n
sjeselong
rodzaj fotela, służący do leżenia; zwykle składany, co umożliwia jego łatwy transport

leżeć ˈlɛʒɛʨ̑ v
ligge
zachowywać pozycję poziomą

libacja lʲiˈbaʦ̑ʲja n
drikkofferet
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczaj wylewania alkoholu, oliwy lub innych cennych płynów na ofiarę bogu;

libański lʲiˈbãj̃sʲci adj
libanesisk
odnoszący się do państwa Liban

liberalizm ˌlʲibɛˈralʲism̥ n
liberalisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;

liberalny ˌlʲibɛˈralnɨ adj
tolerant
nieuznający przymusu, tolerancyjny

libertarianizm n
libertarianisme
(filozofia, filozoficzny) doktryna uznająca wolność osobistą i wolność ekonomiczną za najwyższe wartości w polityce;

liberyjski ˌlʲibɛˈrɨjsʲci adj
liberisk
odnoszący się do państwa Liberia

libido lʲiˈbʲidɔ n
libido
(seksuologia, seksuologiczny) pożądanie, dążenie do zaspokojenia seksualnego;

libijski lʲiˈbʲijsʲci adj
libysk
odnoszący się do Libii

libretto lʲiˈbrɛtːɔ n
libretto
tekst utworu muzycznego (opery, operetki, oratorium), scenariusz baletu lub pantomimy;

licencja lʲiˈʦ̑ɛ̃nʦ̑ʲja n
lisens
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;

lichenometria n
lichenometri
metoda szacowania wieku budowli i badania zmian klimatycznych na podstawie porostów;

lichwa ˈlʲixfa n
åger
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;

lichwiarz n
ågerkar
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek pożyczający pieniądze na wysoki procent

lichy ˈlʲixɨ adj
bedriten
(potocznie, potoczny) będący w złym stanie, złej jakości, w złym gatunku
ussel
(potocznie, potoczny) małej wartości moralnej lub artystycznej

lico ˈlʲiʦ̑ɔ n
ansikt
(książkowy) (anatomia, anatomiczny) twarz, oblicze, policzek
konfrontere
(budownictwo) zewnętrzna powierzchnia niektórych przedmiotów
(budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany albo bryły budynku

licytacja ˌlʲiʦ̑ɨˈtaʦ̑ʲja n
auksjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;

liczba ˈlʲiʤ̑ba n
tall
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa

liczba atomowa ˈlʲiʤ̑ba ˌːtɔ̃ˈmɔva n
atomnummer
(fizyka, fizyczny) liczba określająca, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu;

liczba mnoga ˈlʲiʤ̑ba ˈmnɔɡa n
pluralis
(gramatyka) w deklinacji: cecha wyrazu opisującego więcej niż jeden element

liczba niewymierna ˈlʲiʤ̑ba ˌɲɛvɨ̃ˈmʲjɛrna n
irrasjonale tal
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;

liczba pierwsza ˈlʲiʤ̑ba ˈpʲjɛrfʃa n
primtall
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;

liczba pojedyncza ˈlʲiʤ̑ba ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑a n
entall
(gramatyka) cecha wyrazu oznaczająca, iż odnosi się on do jednej osoby lub jednej rzeczy;

liczba rzeczywista n
reelt tall
(matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;

liczba wymierna n
rasjonalt tall
(matematyka, matematyczny) liczba dająca się przedstawić jako ułamek liczb całkowitych;

liczbowy adj
numerus
dotyczący liczb: złożony z liczby, oparty na liczbach lub wyrażony liczbami

liczebnik lʲiˈʧ̑ɛbʲɲik n
tallord
(gramatyka) nazwa liczby

liczebnik główny n
grunntall
(gramatyka) nazwa liczby całkowitej

liczebnik porządkowy n
ordenstall
(gramatyka) nazwa liczby określająca położenie elementu w pewnym szeregu

liczi chińskie ˈlʲiʧ̑ʲi ˈxʲĩj̃sʲcɛ n
litchi
(botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie

licznik ˈlʲiʧ̑ʲɲik n
teller
(matematyka, matematyczny) część ułamka znajdująca się nad kreską ułamkową;

liczny ˈlʲiʧ̑nɨ adj
mange
(tylko w lm.) występujący w dużej liczbie

liczyć ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑ v
regne
określać liczbę elementów składających się na dany zbiór

lid lʲit n
anbefaling
pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, ze streszczeniem treści i zachętą do zapoznania się z całością;

lider ˈlʲidɛr n
kjøkkensjef
osoba dowodząca, zarządzająca pracą zespołu

liderować ˌlʲidɛˈrɔvaʨ̑ v
bly
przewodzić, być liderem

liga językowa n
språkbunt
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków różnego pochodzenia, która na skutek długotrwałego wzajemnego oddziaływania wykształciła podobieństwa, np. pod względem słownictwa, gramatyki czy fonologii;

likier ˈlʲicɛr n
likør
(spożywczy) słodki i mocny napój alkoholowy;

liktor n
liktor
(historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;

likwidacja ˌlʲikfʲiˈdaʦ̑ʲja n
likvidasjon
pozbycie się

likwidować ˌlʲikfʲiˈdɔvaʨ̑ v
avvikle
usuwać, znosić lub rozwiązywać coś
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) zabijać, pozbawiać życia

lilak ˈlʲilak n
syrin
(botanika, botaniczny) Syringa L., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny oliwkowatych;

lilia ˈlʲilʲja n
lilje
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych;

liliowy lʲiˈlʲjɔvɨ adj
lilje
dotyczący lilii, należący do lilii, zrobiony z lilii, związany z lilią
syrin
(poetycki, poetycko) przypominający kolorem lilię
lilla
mający kolor jasnofioletowy lub różowoniebieski , taki jak kolor kwiatu lilaka pospolitego

lima ˈlʲĩma n
lime
(botanika, botaniczny) krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe;
owoc limy (1.1), żółtozielony, podobny do cytryny, ale mniejszy

limfa n
lymfe
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;

limit ˈlʲĩmʲit n
aldersgrense
granica niemożliwa do przekroczenia

limnologia ˌlʲĩmnɔˈlɔɟja n
limnologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;

limo ˈlʲĩmɔ n
blått øye
(potocznie, potoczny) podbite oko

limuzyna n
limo
(motoryzacja) luksusowy samochód;

lin lʲĩn n
sudre
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba;

lina ˈlʲĩna n
tau
elastyczne cięgno z włókna lub drutów;

linczować lʲĩn͇ˈʧ̑ɔvaʨ̑ v
lynsje
(książkowy) dokonywać linczu

lingwista lʲĩŋɡˈvʲista n
lingvist
(językoznawstwo, językoznawczy) językoznawca

lingwistyczny adj
lingvistisk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty
(przestarzałe, przestarzały) związany z językiem lub dotyczący języka

lingwistyka lʲĩŋɡˈvʲistɨka n
lingvistikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku

linia ˈlʲĩɲja n
linje
kształt dający się narysować jednym pociągnięciem ołówka

linie lotnicze n
flyselskap
(lotnictwo, lotniczy) przedsiębiorstwo świadczące usługi transportu lotniczego;

linijka lʲĩˈɲijka n
linjal
przyrząd służący do kreślenia linii i odmierzania odległości;

liniowy lʲĩˈɲjɔvɨ adj
lineær
mający związek z linią

linoleum ˌlʲĩnɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
linoleum
(budownictwo) wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;

lip-sync n
leppesynkronisere
poruszanie wargami synchronicznie z podłożonym dźwiękiem, co sprawia wrażenie, że ktoś jest wykonawcą np. piosenki lub filmu komediowego

lipa ˈlʲipa n
lind
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;

lipid ˈlʲipʲit n
lipid
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;

lipiec ˈlʲipʲjɛʦ̑ n
juli
siódmy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

lipień ˈlʲipʲjɛ̇̃ɲ n
harr
(ichtiologia, ichtiologiczny) Thymallus, słodkowodna ryba z rodziny łososiowatych;

liryczny lʲiˈrɨʧ̑nɨ adj
lyrisk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z liryką, lirykiem

lis lʲis n
rev
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie;

list lʲist n
brev
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu
papier, na którym napisano list (1.1)

lista ˈlʲista n
liste
elementy zapisane w kolejności

listek ˈlʲistɛk n
blad
(zdrobniale) od: liść
pakke
płaskie opakowanie

listonosz lʲiˈstɔ̃nɔʃ n
postbud
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki

listopad lʲiˈstɔpat n
november
jedenasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

listwa ˈlʲistfa n
list
kawałek drewna używany w budownictwie do wzmocnienia konstrukcji lub jako ozdoby

listwa przypodłogowa n
golvlist
(budownictwo) podłużny dekoracyjny element konstrukcyjny, który wykańcza ścianę przy podłodze

liszka ˈlʲiʃka n
larve
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) włochata gąsienica z twardą głową i licznymi odnóżami

lit lʲit n
litium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Li i liczbie atomowej 3;

litania n
litani
(kościelny) dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem;

litera lʲiˈtɛra n
bokstav
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;

literacki ˌlʲitɛˈraʦ̑ʲci adj
litterær
mający związek z literaturą

literatura ˌlʲitɛraˈtura n
litteratur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;

literatura faktu n
faglitteratur
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ogół piśmiennictwa o charakterze dokumentalnym;

literaturoznawstwo ˌlʲitɛraˈturɔˈznafstfɔ n
litteraturvitenskap
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;

literować v
stave
podawać pisownię wyrazu, wymawiając po kolei poszczególne litery tego słowa

litewski lʲiˈtɛfsʲci adj
litauisk
odnoszący się do Litwy lub Litwinów

litewski lʲiˈtɛfsʲci n
litauisk
(językoznawstwo, językoznawczy) bałtyjski język używany przez Litwinów;

litografia ˌlʲitɔˈɡrafʲja n
litografi
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego;
(sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)

litosfera ˌlʲitɔˈsfɛra n
litosfære
(geologia, geologiczny) zewnętrzna, najbardziej sztywna sfera kuli ziemskiej;

litościwy ˌlʲitɔˈɕʨ̑ivɨ adj
medfølende
pełen litości, mający litość

litość ˈlʲitɔɕʨ̑ n
medlidenhet
współczucie, miłosierdzie, żal nad kimś

litr lʲitr̥ n
liter
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, decymetr sześcienny;

liturgia lʲiˈturʲɟja n
liturgi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;

live lajf n
direkte
internetowy przekaz lub spotkanie na żywo
muzyka na żywo

lizak ˈlʲizak n
kjærlighet
twardy cukierek na patyku

lizać ˈlʲizaʨ̑ v
slikke
dotykać czegoś językiem i przesuwając po tym

liściasty lʲiɕˈʨ̑astɨ adj
teblad
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) w postaci liści

liść lʲiɕʨ̑ n
blad løv
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;

liść laurowy ˈlʲiɕʨ̑ lawˈrɔvɨ n
laurbærblad
(spożywczy) suszony liść wawrzynu szlachetnego używany jako przyprawa;

loch lɔx n
fangehull
podziemne pomieszczenie pod dużą budowlą, najczęściej zamkiem, wykorzystywane dawniej jako więzienie;

locha ˈlɔxa n
purke
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica świni

lodowaty ˌlɔdɔˈvatɨ adj
iskald
zimny jak lód, bardzo zimny

lodowiec lɔˈdɔvʲjɛʦ̑ n
isbre
(geologia, geologiczny) ogromna masa lodu powstała z przekształcenia pokładów wiecznego śniegu;

lodowisko ˌlɔdɔˈvʲiskɔ n
skøytebane
miejsce przeznaczone do sportowej lub rekreacyjnej jazdy na łyżwach;

lodowy adj
fryse
związany z lodem, dotyczący lodu

lodołamacz ˌlɔdɔˈwãmaʧ̑ n
isbryter
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;

lody n
iskrem is
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków

lodówka lɔˈdufka n
havelle
(ornitologia, ornitologiczny) Clangula hyemalis Linnaeus, gatunek morskiej kaczki;
kjøleskap
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;

logarytm lɔˈɡarɨtm̥ n
logaritme
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;

logiczny lɔˈɟiʧ̑nɨ adj
logisk
(potocznie, potoczny) mający sens, zrozumiały, rozsądny
konsekwentny, budowany zgodnie z logiką
związany z logiką, zgodny z logiką

logika ˈlɔɟika n
logikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania;
poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych

logomachia ˌlɔɡɔ̃ˈmaxʲja n
ordduell
(książkowy) spór o słowa, nie o meritum sprawy

lojalny lɔˈjalnɨ adj
tro
rzetelny, uczciwy w relacjach z innymi

lokal ˈlɔkal n
eiendom
mieszkanie lub pomieszczenie użytkowe
klubb
(potocznie, potoczny) pub, bar, restauracja, klub

lokal wyborczy n
valglokale
miejsce oddawania głosów w wyborach

lokalny lɔˈkalnɨ adj
lokal
związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca

lokata n
plass
pozycja zajmowana w klasyfikacji

lokator lɔˈkatɔr n
leieboer
ktoś, kto mieszka w wynajętym mieszkaniu

lokomotywa ˌlɔkɔ̃mɔˈtɨva n
lokomotiv
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .

lokować v
plassere
(bankowość, bankowy) umieszczać pieniądze lub kosztowności tam, gdzie nie ulegną utracie, a nawet będzie możliwy z nich zysk
umieszczać w jakimś miejscu

lombardzista n
pantelåner
(potocznie, potoczny) właściciel lombardu, osoba pożyczająca pod zastaw

lont lɔ̃nt n
lunte
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika

lorens ˈlɔrɛ̃w̃s n
lawrencium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lr i liczbie atomowej 103;

lornetka lɔrˈnɛtka n
kikkert
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych;

los lɔs n
lodd
mała kartka pełniąca rolę kuponu, decydująca o wygranej lub przegranej

losowy lɔˈsɔvɨ adj
tilfeldig
przypadkowy, niezależny od decyzji

lot lɔt n
flukt
podróż, np. samolotem, balonem
przemieszczanie się w powietrzu lub w przestrzeni kosmicznej
skjebne
(finanse, finansowy) standardowa jednostka handlu np. towarowego;

loteria lɔˈtɛrʲja n
lotteri
gra, której uczestnicy nabywają losy, a o wygranej decyduje losowanie

lotka ˈlɔtka n
balanseror
(lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;

lotnictwo lɔtʲˈɲiʦ̑tfɔ n
luftfart
ogół zagadnień związanych ze wszelkiego rodzaju statkami powietrznymi;

lotniczy lɔtʲˈɲiʧ̑ɨ adj
luftfart
związany z lotnictwem

lotnik ˈlɔtʲɲik n
flyger
(lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi
(wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie

lotnisko lɔtʲˈɲiskɔ n
flyplass
(lotnictwo, lotniczy) wydzielony obszar na ziemi przystosowany do obsługi statków powietrznych;

lotniskowiec ˌlɔtʲɲiˈskɔvʲjɛʦ̑ n
hangarskip
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;

lotniskowy adj
flyplass
związany z lotniskiem

lotny adj
flyktig
(fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący
łatwo unoszący się w powietrzu
frisk og rask
cechujący się bystrością lub zwinnością
uro
łatwo przemieszczający się

lotos ˈlɔtɔs n
lotus
(botanika, botaniczny) Nelumbo Adans., rodzaj roślin z rodziny lotosowatych;

lub lup conjunction
eller
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;

lubaszka luˈbaʃka n
kreke
(botanika, botaniczny) Prunus insititia, odmiana śliwy o małych, okrągłych owocach;

lubczyk ˈlupʧ̑ɨk n
løpstikke
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;

lubieżny luˈbʲjɛʒnɨ adj
kåt
rozpustny, sprośny

lubić ˈlubʲiʨ̑ v
like
darzyć kogoś lub coś pozytywnym uczuciem

lud lut n
befolkning
warstwa społeczeństwa, której członkowie pracują fizycznie
folk
zbiorowość ludzi o wspólnym języku i kulturze, niebędąca narodem

ludność ˈludnɔɕʨ̑ n
befolkning
ogół ludzi zamieszkujących dane terytorium

ludobójstwo ˌludɔˈbujstfɔ n
folkemord
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;

ludowy luˈdɔvɨ adj
folk-
dotyczący obszarów wiejskich i chłopów
pochodzący od ludu
przeznaczony dla ludu, powszechny

ludożerca ˌludɔˈʒɛrʦ̑a n
menneskeeter
człowiek zjadający mięso ludzkie

ludzki ˈluʦ̑ʲci adj
menneske
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka
menneskelig
(przenośnie, przenośnia) humanitarny, dobry
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka

ludzkość ˈluʦ̑kɔɕʨ̑ n
menneskehet
ród ludzki; ogół, suma ludzi na świecie

luk luk n
lem
otwór w pokładzie statku do ładowni, otwarty ku górze, zamykany pokrywą

luka ˈluka n
hull
brak lub niedobór czegoś
puste miejsce

luka w prawie n
skyteskår
brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;

lukrecja luˈkrɛʦ̑ʲja n
lakris
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji;
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory

luksemburczyk ˌluksɛ̃mˈburʧ̑ɨk n
luxemburger
mieszkaniec Luksemburga (stolicy państwa Luksemburg)

luksemburski ˌluksɛ̃mˈbursʲci adj
luxembourgsk
odnoszący się do miasta Luksemburg
odnoszący się do państwa Luksemburg

luksus ˈluksus n
luksus
warunki zapewniające komfortowe życie i zbytek;

luksusowy adj
luksus
taki, który jest przejawem luksusu, bogatego życia

lulu ˈlulu v
ha det
(potocznie, potoczny) (infantylnie) spać

lumbago lũmˈbaɡɔ n
lumbago
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;

lunatyk lũˈnatɨk n
søvngjenger
(medycyna, medyczny) osoba cierpiąca na lunatyzm

lunch lãn͇ʧ̑ n
lunsj
posiłek we wczesnej porze obiadowej, głównie podczas przerwy w pracy lub na uczelni

luneta n
teleskop
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw;

lupa ˈlupa n
lupe
wypukła soczewka wyposażona w uchwyt, prosty przyrząd optyczny do powiększania obrazu;

lustro ˈlustrɔ n
speil
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;

luteranizm ˌlutɛˈrãɲism̥ n
lutherdom
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;

lutet ˈlutɛt n
lutetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71;

lutnia ˈlutʲɲa n
lutt
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument strunowy przypominający mandolinę;

lutować luˈtɔvaʨ̑ v
lodde
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem

lutownica ˌlutɔvʲˈɲiʦ̑a n
loddebolt
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do lutowania;

luty ˈlutɨ n
februar
drugi miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

luźny ˈluʑnɨ adj
fri
nieprzylegający, swobodny, zapewniający swobodę ruchów (o ubraniach)
tilfeldig
swobodny, niewymuszony

lwi lvʲi adj
løve
związany z lwem, dotyczący lwa

lwi lvʲi possessiveAdjective
løve
należący do lwa

lwia część ˈlvʲja ˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ n
brorpart
znaczna, większa część czegoś

lwica ˈlvʲiʦ̑a n
løvinne
(zoologia, zoologiczny) samica lwa

lwię n
løveunge
młode lwa; mały, młody lew

lód lut n
is
stały stan skupienia wody;
(potocznie, potoczny) lodowisko
(potocznie, potoczny) porcja lodów przeznaczona do zjedzenia przez jedną osobę

ląd lɔ̃nt n
land
obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów;

lądować lɔ̃nˈdɔvaʨ̑ v
lande
osiadać na czymś – z powietrza lub wody

lędźwie ˈlɛ̃ɲʥ̑vʲjɛ n
lende
(anatomia, anatomiczny) część pleców między żebrami a miednicą

lędźwiowy lɛ̃ɲʥ̑ˈvʲjɔvɨ adj
kryss
(przymiotnik) od lędźwie

lęk lɛ̃ŋk n
angst
uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne
(psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny;

lękać się ˈlɛ̃ŋkaʨ̑‿ɕɛ v
være angst
(książkowy) bać się; odczuwać strach, trwogę

lękliwy lɛ̃ŋkˈlʲivɨ adj
blyg
(o osobach) skłonny do lęku, dający się łatwo nastraszyć

lśniący ˈl̥ʲɕɲɔ̃nʦ̑ɨ adj
glanset
taki, który lśni, błyszczy, świeci, bije blaskiem

lśnić l̥ʲɕɲiʨ̑ v
skimra
świecić, błyszczeć, odbijać światło

lżyć v
krenke
obrażać kogoś, obrzucać kogoś obelgami

machać ˈmaxaʨ̑ v
logre
szybko, wahadłowo ruszać czymś

machlojka n
lurendreieri
(potocznie, potoczny) nieuczciwa aktywność mająca na celu osiągnięcie korzyści lub ukrycie czegoś

macica maˈʨ̑iʦ̑a n
livmor
(anatomia, anatomiczny) narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;
perlemor
(sztuka) (zobacz) masa perłowa

macierz ˈmaʨ̑ɛʃ n
matrise
(matematyka, matematyczny) prostokątna tablica liczb lub innych elementów pewnego pierścienia;

macierzanka ˌmaʨ̑ɛˈʒãnka n
timian
(botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

macocha maˈʦ̑ɔxa n
stemor
żona ojca, ale nie matka;

maczeta maˈʧ̑ɛta n
machete
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

maczuga n
klubbe
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

madejowe łoże ˌmadɛˈjɔvɛ ˈwɔʒɛ n
fole
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn;

maestro maˈɛstrɔ n
lærer
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (podniośle) tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka

mafia ˈmafʲja n
mafia
(kryminologia, kryminologiczny) zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce

mag mak n
mager
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii: wschodni mędrzec, jeden z Trzech Króli
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w starożytnej Persji: kapłan (członek kasty kapłańskiej), który zajmował się astrologią i magią
trollmann
(ezoteryka) osobnik, który wprawnie włada magią mistyczną

magazyn maˈɡazɨ̃n n
lager
pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów
tidsskrift
czasopismo ilustrowane

magazynek n
bod
mały magazyn

magdalenka n
madeleinekake
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastko w kształcie muszelki;

magia ˈmaɟja n
magi
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

magiczny maˈɟiʧ̑nɨ adj
magisk
związany z magią

magiel ˈmaɟɛl n
rulle
maszyna do prasowania przy pomocy walców;

magik ˈmaɟik n
trollmann
osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii

magistrala n
busse
(informatyka, informatyczny) sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia

magma ˈmaɡma n
magma
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

magmowy maɡˈmɔvɨ adj
magmatisk
(geologia, geologiczny) powstały z magmy, mający związek z magmą

magnes ˈmaɡnɛs n
magnet
przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

magnetofon ˌmaɡnɛˈtɔfɔ̃n n
båndopptaker
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

magnetyczny ˌmaɡnɛˈtɨʧ̑nɨ adj
magnetisk
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes

magnetyt maɡˈnɛtɨt n
magnetitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza;

magnez ˈmaɡnɛs n
magnesium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

magnezyt n
magnesitt
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

magnolia maɡˈnɔlʲja n
magnolia
(botanika, botaniczny) Magnolia L., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;
(potocznie, potoczny) kwiat magnolii (1.1)

mahometański adj
muhammedaner
związany z mahometanizmem i mahometanami, dotyczący mahometanizmu

maj maj n
mai
piąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

majeranek ˌmajɛˈrãnɛk n
merian
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

majestat maˈjɛstat n
storslagenhet
dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy

majestatyczny ˌmajɛstaˈtɨʧ̑nɨ adj
majestetisk
(książkowy) pełen dostojnej powagi
imponujący okazałością, wspaniałością; wielki, okazały

majka ˈmajka n
kjevhendt
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) mańkut

majonez maˈjɔ̃nɛs n
majones
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

major ˈmajɔr n
major
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

majster n
mester
samodzielny rzemieślnik, który prowadzi warsztat i szkoli uczniów

majstersztyk majˈstɛrʃtɨk n
mesterstykke
(książkowy) coś wyjątkowo udanego, umiejętnie przeprowadzonego; osiągnięcie

majtek n
butt
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najniższy stopniem marynarz

majtki ˈmajtʲci n
underbukse
(krawiectwo) (odzieżownictwo) dolna część bielizny okrywająca biodra;

majątek maˈjɔ̃ntɛk n
formue
bogactwo, fortuna
riddergods
posiadłość ziemska

majątkowy ˌmajɔ̃ntˈkɔvɨ adj
materiale
dotyczący majątku

majętny maˈjɛ̃ntnɨ adj
rik
posiadający duży majątek

mak mak n
valmue
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych;

makaron maˈkarɔ̃n n
makaroni
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

makaronik n
makron
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj ciastka przyrządzanego z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów;

makijaż maˈcijaʃ n
sminke
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

makolągwa ˌmakɔˈlɔ̃ŋɡva n
tornirisk
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis cannabina, mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

makrela maˈkrɛla n
makrell
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

maksyma n
leveregel
(książkowy) myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania

maksymalny ˌmaksɨ̃ˈmalnɨ adj
maksimal
taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

malajski maˈlajsʲci n
malayisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Malezji i Malajów

malakologia ˌmalakɔˈlɔɟja n
malakologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami;

malaria maˈlarʲja n
malaria
(medycyna, medyczny) zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

malarski adj
lakkere
związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza
związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza

malarstwo maˈlarstfɔ n
malerkunst
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

malarz ˈmalaʃ n
maler
(sztuka) artysta, który maluje obrazy
(budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku

malediwski ˌmalɛˈdʲifsʲci adj
Maldivene
odnoszący się do państwa Malediwy

maleć ˈmalɛʨ̑ v
avslå
stawać się mniejszym

maleńki maˈlɛ̃ɲci adj
liten
(zdrobniale) od: mały

malijski maˈlʲijsʲci adj
malisk
odnoszący się do państwa Mali

malina maˈlʲĩna n
bringebær bringebærbusk
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2)
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;
(botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej

malinka maˈlʲĩnka n
sugemerke
(potocznie, potoczny) ślad na skórze po intensywnym pocałunku;

malinowy ˌmalʲĩˈnɔvɨ adj
bringebær
mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony
bringebærbusk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin
dotyczący malin (krzewów i owoców)

malowanie ˌmalɔˈvãɲɛ n
lakkere
nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem

malować maˈlɔvaʨ̑ v
male
(sztuka) tworzyć obraz lub dzieło malarskie

malowniczy adj
pittoresk
pełny walorów malarskich

maltański malˈtãj̃sʲci adj
maltesisk
(geografia, geograficzny) odnoszący się do państwa Malta
(geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta

maltretowanie ˌmaltrɛtɔˈvãɲɛ n
misbruk
(rzeczownik odczasownikowy) od maltretować

mama ˈmãma n
mamma
(potocznie, potoczny) matka

mameluk n
mamelukk
(historia, historyczny, historycznie) niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;

mamka ˈmãmka n
amme
kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

mamrotać mãmˈrɔtaʨ̑ v
mumle
mówić cicho i niewyraźnie

mamusia mãˈmuɕa n
mamma
(zdrobniale) matka

mamut ˈmãmut n
mammut
(zoologia, zoologiczny) Elephas primigenius, wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

manat ˈmãnat n
manat
(zoologia, zoologiczny) duży ssak wodny ciepłych wód przybrzeżnych;

mandarynka ˌmãndaˈrɨ̃nka n
mandarin
(spożywczy) owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce
mandarinand
(ornitologia, ornitologiczny) Aix galericulata, ptak wodny z rodziny kaczkowatych;

mandaryński n
mandarin
(językoznawstwo, językoznawczy) standardowy język chiński;

mandat ˈmãndat n
mulkt
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara w postaci grzywny za wykroczenie;

mandatowy adj
obligatorisk
odnoszący się do mandatu, związany z mandatem

mandola mãnˈdɔla n
mandola
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny, szarpany instrument strunowy;

mandolina ˌmãndɔˈlʲĩna n
mandolin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny;

mandragora ˌmãndraˈɡɔra n
alruner
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mandragora (1.1)

mandżurski mãn͇ˈʤ̑ursʲci adj
mandsjurisk
dotyczący Mandżurii, związany z Mandżurią, pochodzący z Mandżurii

manewr ˈmãnɛfr̥ n
manøver
(przenośnie, przenośnia) zręczne posunięcie
(wojskowość, wojskowy) zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej;
zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania

manga ˈmãŋɡa n
erme
japoński komiks;

mangan ˈmãŋɡãn n
mangan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

mango ˈmãŋɡɔ n
mango
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)
mangotre
(botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych;

mangusta mãŋˈɡusta n
mungo
(zoologia, zoologiczny) mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

mania prześladowcza n
forfølgelsesvanvidd
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie

maniakalny adj
manisk
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący manii i/lub maniaka

manifest mãˈɲifɛst n
manifest
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odezwa władz skierowana do narodu
(urzędowy) wykaz ładunku
publiczna deklaracja zawierająca program działania

manifestować v
manifestere
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) publicznie wyrażać swoje poglądy

manipulacja ˌmãɲipuˈlaʦ̑ʲja n
manipulering
celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje

manipulować ˌmãɲipuˈlɔvaʨ̑ v
klare
obsługiwać coś wykorzystując jakiś układ sterowania
manipulere
kierować kimś, powodować, że ktoś coś robi, bez jego wiedzy i zgody

manko ˈmãŋkɔ n
underskudd
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;

manometr mãˈnɔ̃mɛtr̥ n
manometer
przyrząd do mierzenia ciśnienia;

mansarda mãw̃ˈsarda n
loft
pomieszczenie mieszkalne na strychu, pod dachem mansardowym;

mantykora n
mantikora
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;

manul n
manul
(zoologia, zoologiczny) azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych;

manul stepowy n
manul
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otocolobus manul Pallas, gatunek niewielkiego drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji;
(zoologia, zoologiczny) drapieżnik z gatunku manul stepowy (1.1)

manuskrypt mãˈnuskrɨpt n
manuskript
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie;

manx mãŋks n
mansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język celtycki używany na Wyspie Man;

maoizm n
maoisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

mapa ˈmapa n
kart
graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

marakuja n
pasjonsfrukt
(spożywczy) (botanika, botaniczny) owoc męczennicy jadalnej, Passiflora edulis Sims

marathi n
marathi
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;

maraton maˈratɔ̃n n
maraton
(sport, sportowy) bieg na dystansie 42 km i 195 m;

marcepan marˈʦ̑ɛpãn n
marsipan
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych;

marchew ˈmarxɛf n
gulrot
(botanika, botaniczny) Daucus L., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych;

marchewkowy ˌmarxɛfˈkɔvɨ adj
gulrot
przyrządzony z marchewki, z dodatkiem marchewki

marchia n
rykke frem
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;

marder n
mårdyr
(wojskowość, wojskowy) niemiecki gąsienicowy bojowy wóz piechoty

margaryna ˌmarɡaˈrɨ̃na n
margarin
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

margiel ˈmarʲɟɛl n
mergel
(geologia, geologiczny) skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych;

margines n
marg
niezadrukowany brzeg strony, (na przykład) zeszytu;

marihuana ˌmarʲixuˈ<sup>w</sup>ãna n
marihuana
substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

marimba maˈrʲĩmba n
marimba
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy idiofonów;

marina maˈrʲĩna n
marine
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) port dla jachtów;

marine n
marin
(wojskowość, wojskowy) żołnierz brytyjskiej lub amerykańskiej piechoty morskiej

marionetka ˌmarʲjɔ̃ˈnɛtka n
marionett
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto jest czyimś bezwolnym narzędziem, kto ślepo wykonuje czyjeś polecenia
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) lalka poruszana za pomocą sznurków;

marka ˈmarka n
brennemerke
(handel, handlowy) znak na produktach danej firmy

markiz n
marki
tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

markiza marʲˈciza n
markise
(architektura, architektoniczny) daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.

marksizm ˈmarʲcɕism̥ n
marxisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

marlin n
sverdfisk
(potocznie, potoczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny żaglicowatych, Istiophoridae

marmolada ˌmarmɔˈlada n
marmelade
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

marmur ˈmarmur n
marmor
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

marmurowy ˌmarmuˈrɔvɨ adj
klinkekule
wykonany z marmuru, zbudowany z marmuru

marnieć v
visne
stawać się marnym, słabszym

marnotrawić ˌmarnɔˈtravʲiʨ̑ v
sløse
nie wykorzystywać rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarować

marnować marˈnɔvaʨ̑ v
sløse
wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

marny ˈmarnɨ adj
skral
będący w złym stanie, o niewielkiej wartości

marokański ˌmarɔˈkãj̃sʲci adj
marokkansk
odnoszący się do Maroka

mars mars n
mers
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce na maszcie, umożliwiające obserwację morza, osłonięte płótnem tworzy bocianie gniazdo;

marsjański marˈsʲjä̃j̃sʲci adj
marsboer
dotyczący Marsa, związany z Marsem

marsz marʃ n
marsj
przemieszczanie się, pochód wojsk;
rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

marszczyć v
rynke
pokrywać zmarszczkami
fold
ulegać zmarszczeniu, pokrywać się zmarszczkami

marszruta marʃˈruta n
rute
wyznaczona trasa dojazdu, dojścia, dotarcia do jakiegoś celu

martwa natura ˈmartfa naˈtura n
stilleben
(sztuka) kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp.;

martwak n
sekvestrere
(medycyna, medyczny) martwa tkanka oddzielona od tkanki żywej, najczęściej w kości

martwica n
nekrose
(medycyna, medyczny) miejscowe obumarcie tkanek;

martwić ˈmartfʲiʨ̑ v
bedrøve
wzbudzać niepokój, obawę, smutek

martwy ˈmartfɨ adj
død
taki, który umarł

marudzić v
hvine
(potocznie, potoczny) ukazywać kaprysy i wygłaszać narzekania

marynarka ˌmarɨ̃ˈnarka n
flåte
(wojskowość, wojskowy) wojska walczące na wodzie
jakke
(krawiectwo) rodzaj męskiej kurtki, noszonej jako część garnituru lub munduru
marine
ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu

marynarka wojenna ˌmarɨ̃ˈnarka vɔˈjɛ̃nːa n
marine
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;

marynarz maˈrɨ̃naʃ n
sjømann
(marynarka) człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

marynistyczny adj
marin
(sztuka) związany tematycznie z morzem

marynować v
marinere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaprawiać w zalewie octowej

marzec ˈmaʒɛʦ̑ n
mars
trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

marzenie maˈʒɛ̃ɲɛ n
drøm
(przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

marzenie ściętej głowy maˈʒɛ̃ɲɛ ˈɕʨ̑ɛ̃ntɛj ˈɡwɔvɨ n
luftslott
(przenośnie, przenośnia) coś nierealnego, niedostępnego dla kogoś

marzyciel n
dagdrømmer
ten, kto marzy

marzyć ˈmaʒɨʨ̑ v
drømme
myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

marża n
margin
(handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk

masa ˈmasa indefiniteCardinalNumeral
drøss
bardzo dużo czegoś, mnóstwo

masa ˈmasa n
bakke
(elektryczność) połączenie wyrównujące potencjały z potencjałem ziemi lub z przewodem ochronnym;
masse
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;

masa perłowa ˈmasa pɛrˈwɔva n
perlemor
ozdobny materiał jubilerski i dekoracyjny uzyskiwany z wnętrza muszli mięczaków;

masakra maˈsakra n
massakre
umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

masaż ˈmasaʃ n
massasje
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

masażysta ˌmasaˈʒɨsta n
massør
osoba zajmująca się masażem

maska ˈmaska n
hette
część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik
maske
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

maskonur maˈskɔ̃nur n
lunde lundefugl
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica Linnaeus, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

maskować v
skjule
(psychologia, psychologiczny) ukrywać prawdziwe stany wewnętrzne (zamiary, uczucia, itp.)

masochizm maˈsɔxʲism̥ n
masochisme
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia
przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;

mason ˈmasɔ̃n n
frimurer
członek masonerii, stowarzyszenia masońskiego

masowy maˈsɔvɨ adj
i massevis
obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów

master ˈmastɛr n
beherske
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) całościowe ujęcie sceny w szerokim planie

masturbacja ˌmasturˈbaʦ̑ʲja n
onanering
(medycyna, medyczny) (zobacz) onanizm

masturbować ˌmasturˈbɔvaʨ̑ v
masturbere
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem

masyw ˈmasɨf n
fjellkjede
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) grupa gór mająca podobną rzeźbę

masywny adj
fjellkjede
o mocnej budowie i dużym ciężarze

maszerować v
marsjere
iść miarowym, równym krokiem

maszt maʃt n
mast
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;
(architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;

maszyna maˈʃɨ̃na n
maskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

maszyna do pisania maˈʃɨ̃na ˌdɔ‿pʲiˈsãɲa n
skrivemaskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne do pisania tekstów;

maszyna do szycia maˈʃɨ̃na dɔ‿ˈʃɨʨ̑a n
symaskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do łączenia kawałków materiałów przy pomocy nici;

maszynka do golenia maˈʃɨ̃nka ˌdɔ‿ɡɔˈlɛ̃ɲa n
barberhøvel
narzędzie służące do usuwania w bezpieczny sposób owłosienia ciała

maszynowy adj
maskingevær
taki, który działa samoczynnie

masło ˈmaswɔ n
smør
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka;

masło orzechowe ˈmaswɔ ˌːʒɛˈxɔvɛ n
peanøttsmør
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;

mat mat n
sjakkmatt
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;

mata ˈmata n
matte
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych
plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.

matcha n
matcha
(spożywczy) specjalny rodzaj sproszkowanej zielonej herbaty;

matematycznie adv
matematikk
w sposób dotyczący matematyki; pod względem matematyki

matematyczny ˌmatɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
matematisk
związany z matematyką

matematyk ˌmatɛ̃ˈmatɨk n
matematiker
osoba zajmująca się zawodowo matematyką;

matematyka ˌmatɛ̃ˈmatɨka n
matematikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

materac maˈtɛraʦ̑ n
madrass
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

materialista ˌmatɛrʲjaˈlʲista n
materialist
(filozofia, filozoficzny) wyznawca, zwolennik materializmu
(potocznie, potoczny) człowiek kierujący się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych

materializm ˌmatɛrʲˈjalʲism̥ n
materialisme
kierowanie się w życiu względami materialnymi

materialny ˌmatɛrʲˈjalnɨ adj
materiell
dotyczący materii, związany z pojęciem materii
związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi

materiał maˈtɛrʲjaw n
materiale
to, z czego są wytwarzane przedmioty

materiał wybuchowy maˈtɛrʲjaw ˌvɨbuˈxɔvɨ n
sprengstoff
związek chemiczny lub ich mieszanina, zdolna do wybuchu pod wpływem uderzenia lub iskry;

matka ˈmatka n
mor moder
rodzic płci żeńskiej;

matka pszczela n
dronning
(pszczelarstwo, pszczelarski) jedyna dojrzała płciowo samica w rodzinie pszczoły miodnej

matkojebca ˌmatkɔˈjɛpʦ̑a n
drittsekk
(wulgarnie, wulgaryzm) (rzadki, rzadko używany) mężczyzna utrzymujący kontakty seksualne z własną matką
(wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

matma ˈmatma n
matte
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) lekcja matematyki
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) przedmiot matematyki

matowy maˈtɔvɨ adj
døv
bezdźwięczny, przytłumiony

matriarchat maˈtrʲjarxat n
matriarkat
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;

matros ˈmatrɔs n
matros
(potocznie, potoczny) marynarz

matura maˈtura n
abitur
(edukacja, edukacyjny) egzamin zdawany po ukończeniu szkoły średniej;

mauretański ˌmawrɛˈtãj̃sʲci adj
mauritansk
odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce
(architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego

maurytyjski ˌmawrɨˈtɨjsʲci adj
mauritisk
odnoszący się do państwa Mauritius

mauzoleum ˌmawzɔˈlɛ<sup>w</sup>ũm n
mausoleum
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

mazurek maˈzurɛk n
pilfink
(ornitologia, ornitologiczny) Passer montanus, gatunek małego ptaka podobnego do wróbla;

mała czarna ˈmawa ˈʧ̑arna n
lille sorte
czarna sukienka (także spódnica) kończąca się powyżej kolan;

mało ˈmawɔ indefiniteCardinalNumeral
litt
niewielka ilość czegoś lub kogoś

małoletni adj
mindreårig
tak młody, że nie posiada pełni praw obywatelskich

małomówny ˌmawɔ̃ˈmuvnɨ adj
fåmælt
taki, który mówi mało; nie jest gadatliwy

małostkowy ˌmawɔˈstkɔvɨ adj
ubetydelig
taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne

małpa ˈmawpa n
ape apekatt
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

mały ˈmawɨ adj
liten
mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski

mały palec ˈmawɨ ˈpalɛʦ̑ n
lillefinger
(anatomia, anatomiczny) piąty, najmniejszy palec u ręki lub nogi

małż mawʃ n
musling blåskjell
(zoologia, zoologiczny) spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

małżeński mawˈʒɛ̃j̃sʲci adj
ekteskap
dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

małżeństwo mawˈʒɛ̃j̃stfɔ n
ekteskap
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;

małżonek mawˈʒɔ̃nɛk n
ektemann
mąż (czyjś)
mąż lub żona (czyiś)

małżonka mawˈʒɔ̃nka n
ektefelle
(podniośle) cudza żona

małżowina uszna n
øremusling
(anatomia, anatomiczny) część ucha zewnętrznego zbierająca bodźce słuchowe z otoczenia

maść maɕʨ̑ n
salve
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;

mdleć mdlɛʨ̑ v
svime av
tracić przytomność, najczęściej na skutek braku tlenu w mózgu

mdłości ˈmdwɔɕʨ̑i n
kvalme
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;

mdły mdwɨ adj
flau
bez wyrazistego smaku

meander mɛˈãndɛr n
meander
(geografia, geograficzny) zakole rzeki przypominające literę U;

mebel ˈmɛbɛl n
møbel
ruchomy sprzęt użytkowy przeznaczony do wyposażenia pomieszczeń;

mecenas mɛˈʦ̑ɛ̃nas n
mesen
osoba lub instytucja, która finansuje artystę, rzadziej również naukowców (sprawuje mecenat);

mech mɛx n
mose
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach

mechaniczny ˌmɛxãˈɲiʧ̑nɨ adj
mekanisk
pozbawiony działania woli; automatyczny, machinalny
związany z mechaniką, opierający się na zasadach mechaniki
związany z mechanizmem, dotyczący mechanizmu

mechanika mɛˈxãɲika n
mekanikk
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;

mechanika kwantowa n
kvantemekanikk
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się badaniem zjawisk w skali mikroskopowej oraz nadprzewodnictwa i nadciekłości;

mechanika nieba n
himmelmekanikk
(astronomia, astronomiczny) nauka o wzajemnym oddziaływaniu i ruchach ciał niebieskich;

mechanizm mɛˈxãɲism̥ n
mekanisme
(książkowy) grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność

mecz mɛʧ̑ n
kamp
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy

meczet ˈmɛʧ̑ɛt n
moské
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;

medal ˈmɛdal n
medalje
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;

medalik mɛˈdalʲik n
medalje
niewielki krążek z metalu do noszenia na szyi

medalion mɛˈdalʲjɔ̃n n
medaljong
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki

mediacja n
mekling
pośredniczenie w sporze, aby ułatwić stronom dojście do porozumienia

mediana mɛˈdʲjãna n
median
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);

meduza mɛˈduza n
manet
(zoologia, zoologiczny) galaretowate zwierzę morskie, którego parasolowate ciało unoszone jest przez toń morską;

medycyna ˌmɛdɨˈʦ̑ɨ̃na n
medisin
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;

medyczny mɛˈdɨʧ̑nɨ adj
medisinsk
(medycyna, medyczny) związany z medycyną, dotyczący medycyny

medytować ˌmɛdɨˈtɔvaʨ̑ v
meditere
uprawiać medytację
vurdere
(przenośnie, przenośnia) pogrążać się w myślach

megaherc n
megahertz
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka częstotliwości równa milionowi herców

megalomania ˌmɛɡalɔ̃ˈmãɲja n
stormannsgalskap
przesadnie wysokie przekonanie o swojej wartości, rozumie itp.;

megalomański ˌmɛɡalɔ̃ˈmãj̃sʲci adj
stormannsgal
właściwy megalomanii lub megalomanowi, świadczący o przesadnym przekonaniu o swojej wartości

megawat n
megawatt
(fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) milion watów (jednostka mocy)

meitner ˈmajtnɛr n
meitnerium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mt i liczbie atomowej 109;

meksykański ˌmɛksɨˈkãj̃sʲci adj
mexicansk
odnoszący się do państwa Meksyk

melancholia ˌmɛlãnˈxɔlʲja n
melankoli
(psychologia, psychologiczny) depresja psychiczna objawiająca się apatią i niechęcią do życia

melancholijny adj
melankolsk
wyrażający melancholię lub skłonny do niej

melanezyjski adj
melanesisk
związany z Melanezją, dotyczący Melanezji

melasa mɛˈlasa n
melasse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;

melisa lekarska n
hjertensfryd
(botanika, botaniczny) Melissa officinalis L. gatunek byliny z rodziny jasnotowatych stosowanej jako roślina lecznicza;

melodia mɛˈlɔdʲja n
melodi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;

melodyjny adj
iørefallende
o przyjemnym brzmieniu

melon ˈmɛlɔ̃n n
melon
(spożywczy) jadalny owoc melona (1.1)
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ogórek melon, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych;

melonik mɛˈlɔ̃ɲik n
klokke
sztywny, półkolisty kapelusz męski

mem mɛ̃m n
mem
(informatyka, informatyczny) śmieszna idea, obrazek lub animacja, powielana w internecie
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;

mendelew mɛ̃nˈdɛlɛf n
mendelevium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Md i liczbie atomowej 101;

mendoweszka ˌmɛ̃ndɔˈvɛʃka n
flatlus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda;

mennica n
mynt
przedsiębiorstwo przemysłu metalowego produkujące monety, medale oraz stemple;

menstruacja ˌmɛ̃w̃struˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
menstruasjon
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;

mentalność n
mentalitet
właściwy komuś sposób myślenia i postrzegania rzeczywistości

menu n
meny
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu

merdać ˈmɛrdaʨ̑ v
logre
o psie: machać ogonem najczęściej z radości

merostwo n
rådhus
(administracja) urząd, godność mera
siedziba mera

merytokracja n
meritokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;

meta ˈmɛta n
finish
(sport, sportowy) miejsce, które należy osiągnać w zawodach

metafizyka n
metafysikk
(filozofia, filozoficzny) podstawowa dyscyplina filozoficzna, badająca powszechne własności bytu

metafora ˌmɛtaˈfɔra n
metafor
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;

metaforyczny adj
metaforisk
dotyczący metafory

metal ˈmɛtal n
metall
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;

metaliczny adj
metallisk
(chemia, chemiczny) o cechach metalu lub zawierający w składzie metal

metalowy ˌmɛtaˈlɔvɨ adj
metalisk
(chemia, chemiczny) związany z metalem, dotyczący metalu, zrobiony z metalu

metalurgia n
metallurgi
nauka o wytwarzaniu i obróbce metali;

metamorficzny adj
metamorf
ulegający przemianie lub powstały w jej wyniku

metan ˈmɛtãn n
metan
(chemia, chemiczny) CH4, najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;

metastaza n
metastase
(medycyna, medyczny) przerzut nowotworowy, guz wtórny nowotworu złośliwego

metempsychoza n
sjelevandring
reinkarnacja, ponowne wcielenie duszy, wędrówka dusz

meteor mɛˈtɛɔr n
meteor
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);

meteorolog ˌmɛtɛɔˈrɔlɔk n
meteorolog
(zawód, zawodowy, zawodowo) (meteorologia, meteorologiczny) specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę

meteorologia ˌmɛtɛɔrɔˈlɔɟja n
meteorologi
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;

meteorologiczny ˌmɛtɛɔrɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
meteorologisk
związany z meteorologią, dotyczący meteorologii

meteoryt ˌmɛtɛˈɔrɨt n
meteoritt
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;

metoda mɛˈtɔda n
metode
sposób postępowania mający doprowadzić do osiągnięcia zamierzonego celu

metonimia n
metonymi
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;

metr mɛtr̥ n
meter
odległość, jaką pokonuje światło w próżni w czasie 1/299 792 458 sekundy;

metr kwadratowy ˈmɛtr̥ ˌkfadraˈtɔvɨ n
kvadratmeter
(matematyka, matematyczny) jednostka miary równa polu kwadratu o boku jednego metra;

metr sześcienny n
kubikkmeter
(jednostka miary) jednostka objętości równa objętości sześcianu o krawędzi jednego metra;

metro ˈmɛtrɔ n
metro tunnelbane
(transport, transportowy) podziemna kolej miejska

metrologia ˌmɛtrɔˈlɔɟja n
metrologi
nauka o miarach, systemach mierzenia i przyrządach pomiarowych;

metronom mɛˈtrɔ̃nɔ̃m n
metronom
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do ustalania tempa utworu muzycznego;

metropolia ˌmɛtrɔˈpɔlʲja n
metropol
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) główne miasto kraju

metropolita ˌmɛtrɔpɔˈlʲita n
metropolitt
(administracja) (kościelny) arcybiskup zajmujący czołowe miejsce w prowincji kościelnej – metropolii;

metropolitalny adj
metropolitt
związany z metropolią, odnoszący się do metropolii

metylofenidat n
metylfenidat
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny;

mewa ˈmɛva n
måke
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;

mewa blada ˈmɛva ˈblada n
polarmåke
(ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej;

mewa srebrzysta ˈmɛva srɛˈbʒɨsta n
gråmåke
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus Pontoppidan, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu;

mezozoik ˌmɛzɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
Mesozoikum
(geologia, geologiczny) jedna z er geologicznych;

mgnienie oka ˈmʲɟɲɛ̇̃ɲɛ ˈɔka n
øyeblikk
moment, chwila

mgła mɡwa n
tåke skodde
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;

mgławica mɡwaˈvʲiʦ̑a n
stjernetåke
(astronomia, astronomiczny) obłok gazu i pyłu międzygwiazdowego;

mgłowy adj
stjernetåke
związany z mgłą, dotyczący mgły

miami n
Miami
język Indian z plemienia Miami

mianować v
utnevne
określać nazwą

mianowicie ˌmʲjãnɔˈvʲiʨ̑ɛ conjunction
nemlig
służy wprowadzeniu do uszczegółownienia wcześniejszej wypowiedzi

mianownik mʲjãˈnɔvʲɲik n
nevner
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;

mianownikowy adj
nominativ
(gramatyka) związany z mianownikiem, dotyczący mianownika

miara ˈmʲjara n
mål
(matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru, np. długość, pole, objętość;
metoda szacowania lub pomiaru
odmierzona ilość
rozmiar

miarowy adj
rytmisk
oparty na mierze wierszowej (metrum)

miasteczko mʲjaˈstɛʧ̑kɔ n
by
prawno-administracyjna jednostka osadnicza o charakterze przejściowym między miastem a wsią
småby
małe miasto

miastenia mʲjaˈstɛ̃ɲja n
myasthenia
(medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;

miasto ˈmʲjastɔ n
by
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;

miasto widmo n
spøkelsesby
opuszczony teren zabudowany z niszczejącymi budynkami

miau mʲjaw interjection
mjau
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) dźwięk wydawany przez kota

miauczeć ˈmʲjawʧ̑ɛʨ̑ v
mjaue
(zoologia, zoologiczny) o kocie: wydawać charakterystyczny głos

miazga ˈmʲjazɡa n
fruktkjøtt
bezkształtna masa powstała wskutek rozbicia, zgniecenia lub roztarcia czegoś

miał mʲjaw n
dust
drobne cząstki niektórych substancji stałych

miażdżyć v
finknuse
rozbijać na miazgę

miech mʲjɛx n
blåsebelg
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach

miecz mʲjɛʧ̑ n
sverd
obosieczna broń z długim, prostym metalowym ostrzem;

miecz Damoklesa ˈmʲjɛʤ̑ ˌdãmɔkˈlɛsa n
damoklessverd
symbol niepewności losu, nawisłej groźby zatruwającej poczucie beztroski i każdą chwilę szczęścia;

miecz świetlny mʲjɛʧ̑‿ˈɕfʲjɛtl̥nɨ n
lyssabel
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;

miecznik ˈmʲjɛʧ̑ʲɲik n
sverdfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

miedza ˈmʲjɛʣ̑a n
bjelke
(rolnictwo, rolniczy) wąski pas ziemi będący granicą między obszarami rolnymi, działkami budowlanymi;

miedziany mʲjɛ̇ˈʥ̑ãnɨ adj
kobber
zawierający miedź lub zrobiony z miedzi

miedź mʲjɛ̇ʨ̑ n
kobber kopper
(chemia, chemiczny) metal, pierwiastek chemiczny o symbolu Cu i liczbie atomowej 29;

miejsce ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ n
sted
obszar lub punkt w przestrzeni
(sport, sportowy) ranga, pozycja

miejsce zerowe n
null
(matematyka, matematyczny) argument funkcji dla którego przyjmuje ona wartość zero

miejscowość mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɔɕʨ̑ n
identifisere
jednostka osadnicza lub inny obszar zabudowany wyróżniający się odrębną nazwą

miejscowy mʲjɛ̇jsˈʦ̑ɔvɨ adj
lokal
związany z jakimś miejscem

miejski ˈmʲjɛ̇jsʲci adj
bymessig
związany z miastem (jako miejscem lub jednostką administracyjną)

mielizna mʲjɛˈlʲizna n
sandbanke
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płytkie miejsce w morzu, jeziorze lub rzece;

mielonka mʲjɛˈlɔ̃nka n
sende søppelpost
(potocznie, potoczny) (spożywczy) konserwa zawierająca mięso mielone, sól, przyprawy i ewentualnie inne składniki typu konserwanty, zagęszczacze;

mienie ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
eiendom
ogół rzeczy stanowiących czyjąś własność;

mierzeja mʲjɛˈʒɛja n
flette
(geografia, geograficzny) piaszczysta bariera oddzielająca zalew lub zatokę od otwartego morza;

mierzyć ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
måle
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar
(krawiectwo) zakładać na siebie ubranie lub obuwie, sprawdzając czy pasuje
(wojskowość, wojskowy)celować do kogoś lub czegoś; brać kogoś / coś na cel

miesiąc ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ n
måned
(jednostka miary) jednostka czasu obejmująca 28–31 dni; każda z dwunastu części roku;

miesiąc miodowy ˈmʲjɛ̇ɕɔ̃nʦ̑ mʲjɔˈdɔvɨ n
hvetebrødsdager
pierwsze tygodnie po ślubie spędzane tylko we dwoje

miesięcznie mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
månedlig
w ciągu miesiąca; dotyczy ilości czegoś

miesięcznik mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
månedlig
czasopismo wydawane co miesiąc

miesięczny mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
månedlig
związany z okresem jednego miesiąca

mieszanina ˌmʲjɛʃãˈɲĩna n
blanding
dwie lub więcej substancji, zmieszanych ze sobą
połączenie różnorodnych rzeczy, osób, pojęć, właściwości (i tym podobne, i temu podobne)

mieszać ˈmʲjɛʃaʨ̑ v
blande
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją)

mieszczański adj
borgerlig
(historia, historyczny, historycznie) związany z mieszczaństwem, mieszkańcami miast

mieszczaństwo mʲjɛʃˈʧ̑ãj̃stfɔ n
borgarskap
(dawniej, dawny) ogół mieszkańców miast, zwłaszcza ich zamożniejszych warstw
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;

mieszkanie mʲjɛˈʃkãɲɛ n
leilighet bolig
zespół pomieszczeń mający odrębne wejście, przystosowanych do zamieszkania przez ludzi;

mieszkaniec mʲjɛˈʃkãɲɛʦ̑ n
innbygger
osoba, która gdzieś mieszka (żyje)

mieszkanka mʲjɛˈʃkãnka n
innbygger
kobieta na stałe mieszkająca w jakimś miejscu (regionie, mieście)

mieszkać ˈmʲjɛʃkaʨ̑ v
bo
przebywać w jakimś miejscu przez wiele dni, wraz ze spaniem

mieć mʲjɛ̇ʨ̑ v
ha
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
dysponować środkami na wykonanie czegoś
czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika
czuć coś
dążyć do oddania czegoś komuś

mieć cykora ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ʦ̑ɨˈkɔra v
feiging
(potocznie, potoczny) bać się

mieć miejsce ˈmʲjɛ̇ʨ̑ ˈmʲjɛ̇jsʦ̑ɛ idiom
finne sted
rozgrywać się, odbywać się, zaistnieć

mieć motyle w brzuchu v
ha sommerfugler i magen
odczuwać przyjemne napięcie w związku z jakimś wydarzeniem, przeszłym, przyszłym lub trwającym, lub na myśl o kimś lub o czymś bliskim sercu

mieć na imię ˈmʲjɛ̇ʨ̑ na‿ˈĩmʲjɛ v
hete
posiadać, nosić jakieś imię nadane aktem urodzenia

mieć na myśli v
bety
myśleć o kimś lub o czymś

mieć nadzieję ˈmʲjɛ̇ʨ̑ naˈʥ̑ɛ̇jɛ v
håpe
wierzyć, ufać, wyrażać nadzieję na coś; myśleć, że; spodziewać się, że

mieścina n
bakevje
niewielkie, ubogie miasto

mieścić ˈmʲjɛ̇ɕʨ̑iʨ̑ v
holde
zawierać coś w środku
deilig
być wystarczająco małym, aby znaleźć się w środku czegoś

migdał ˈmʲiɡdaw n
mandelfarget
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;
(zobacz) migdałowiec

migdałowiec n
mandelfarget
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku

migdałowiec pospolity n
mandelfarget
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z gatunku migdałowiec pospolity (1.1)

migdałowy ˌmʲiɡdaˈwɔvɨ adj
mandelfarget
zrobiony z migdałów lub z ich znacznym dodatkiem
mandel
(przenośnie, przenośnia) przypominający migdał, kształtem, kolorem lub zapachem

migotanie komór n
ventrikkelflimmer
(medycyna, medyczny) potencjalnie śmiertelna arytmia serca polegająca na braku koordynacji pracy komór serca, mogąca prowadzić do zatrzymania krążenia;

migotanie przedsionków ˌmʲiɡɔˈtãɲɛ pʃɛtʲˈɕɔ̃nkuf n
atrieflimmer
(medycyna, medyczny) arytmia serca polegająca na braku koordynacji pobudzeń przedsionków serca;

migotać v
anelse
świecić w sposób przerywany lub krótko

migrena mʲiˈɡrɛ̃na n
migrene
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;

mijać ˈmʲijäʨ̑ v
forgå
przechodzić, przejeżdżać obok kogoś, czegoś
passere
o czasie, zjawiskach: stawać się przeszłością, przemijać, upływać, kończyć się

miko-
myko-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z grzybami

mikroamper n
mikroampere
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia prądu elektrycznego równa jednej milionowej ampera

mikrobiolog ˌmʲikrɔˈbʲjɔlɔk n
mikrobiolog
specjalista zajmujący się mikrobiologią

mikrobiologia ˌmʲikrɔbʲjɔˈlɔɟja n
mikrobiologi
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się badaniem organizmów niewidocznych gołym okiem;

mikrocefalia ˌmʲikrɔʦ̑ɛˈfalʲja n
mikrokefali
(medycyna, medyczny) wada rozwojowa charakteryzująca się nienaturalnie małymi wymiarami czaszki;

mikrofon mʲiˈkrɔfɔ̃n n
mikrofon
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;

mikrokomputer n
mikrodatamaskin
(informatyka, informatyczny) komputer do użytku personalnego

mikrometr n
mikrometer
(metrologia, metrologiczny) jednostka długości równa milionowej części metra;
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do mierzenia bardzo małych długości lub grubości

mikroorganizm ˌmʲikrɔːrˈɡãɲism̥ n
mikrobe
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organizm żywy widoczny tylko pod mikroskopem

mikroskop mʲiˈkrɔskɔp n
mikroskop
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;

mikroskop elektronowy n
elektronmikroskop
(optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym

mikroskopijny ˌmʲikrɔskɔˈpʲijnɨ adj
mikroskopisk
bardzo mały, w skali mikro

mila ˈmʲila n
mil
(jednostka miary) jednostka długości stosowana m.in. w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych;

milczek ˈmʲilʧ̑ɛk n
blåskjell
człowiek małomówny, milczący

milczenie mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ro
nieodzywanie się, niemówienie

milczeć ˈmʲilʧ̑ɛʨ̑ v
tie
nie chcieć wypowiadać się na jakiś temat
nie mówić, nie wydawać głosu

milczący adj
stum
przebiegający bez użycia słów

mile ˈmʲilɛ adv
vennlig
od przym. → miły

milenium mʲiˈlɛ̃ɲũm n
millennium
okres tysiąca lat

miliarder mʲiˈlʲjardɛr n
milliardær
osoba bardzo bogata, posiadająca miliardy

milicja mʲiˈlʲiʦ̑ʲja n
milits
formacja wojskowa tworzona z cywilów mających własną broń, zwykle na czas wojny
w niektórych krajach, w tym w PRL: nazwa policji

milieu mʲiˈlʲjɛ n
midt
otoczenie, środowisko

milimetr mʲiˈlʲĩmɛtr̥ n
millimeter
tysięczna część metra;

milion ˈmʲilʲjɔ̃n n
million
liczba o wartości: 1 000 000 = 106;

milioner mʲiˈlʲjɔ̃nɛr n
millionær
osoba bardzo bogata, posiadająca miliony

milisekunda n
millisekund
(jednostka miary) jednostka czasu równa jednej tysięcznej części sekundy;

militaria ˌmʲilʲiˈtarʲja n
militær
sprawy dotyczące wojskowości, także przedmioty związane z wojskiem, zwłaszcza z jego uzbrojeniem i umundurowaniem

militarny ˌmʲilʲiˈtarnɨ adj
militær
związany z wojskiem, wojskowością lub wojną

militaryzm n
militarisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne

mimo ˈmʲĩmɔ preposition
tross
wskazuje na zrobienie czegoś, choć warunki temu nie sprzyjają

mimo to
enda
…przyłączająca zdanie współrzędne, którego treść jest sprzeczna z tym, co można zrozumieć z wcześniejszego wypowiedzenia

mimo wszystko particle
likevel
niezależnie od okoliczności

mimo że
selv om
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało

mina ˈmʲĩna n
mine
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;

minaret mʲĩˈnarɛt n
minaret
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;

mineralny adj
mineral
nie będący organicznym

mineralogia ˌmʲĩnɛraˈlɔɟja n
mineralogi
(geologia, geologiczny) nauka o minerałach;

minerał mʲĩˈnɛraw n
mineral
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;

minimalizm ˌmʲĩɲĩˈmalʲism̥ n
minimalisme
ograniczenie do minimum wymagań, potrzeb, dążeń (et cetera)

minimalny ˌmʲĩɲĩˈmalnɨ adj
minimal
(książkowy) bardzo mały, ograniczony lub zbliżony do minimum
najniższy z możliwych lub dopuszczalnych

miniony adj
bortenfor
(książkowy) taki, który minął, przeszedł do przeszłości
nyest
(książkowy) ubiegły, poprzedni

minispódniczka ˌmʲĩɲispudʲˈɲiʧ̑ka n
miniskjørt
(krawiectwo) spódnica okrywająca jedynie uda lub ich część;

minister mʲĩˈɲistɛr n
minister
urzędnik będący członkiem rządu i kierujący ministerstwem;

ministerstwo ˌmʲĩɲiˈstɛrstfɔ n
ministerium
(administracja) urząd państwowy, którego szefem jest minister;

minowy adj
min
(wojskowość, wojskowy) obsiany minami

mintaj ˈmʲĩntaj n
alaska pollock
(ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;

minus ˈmʲĩnus conjunction
minus
oprócz, z wyjątkiem

minus ˈmʲĩnus n
minus
(termin typograficzny) znak oznaczający odejmowanie lub wartość poniżej zera;
ulempe
ujemna cecha czegoś

minuta mʲĩˈnuta n
minutt
(jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu);

minóg n
lamprett
(zoologia, zoologiczny) prymitywna, podobna do węgorza ryba o długim ciele pozbawionym łusek i uzębionym otworze gębowym bez szczęki, którego używa, by przysysać się do innych ryb i żywić się ich krwią;

miocen ˈmʲjɔʦ̑ɛ̃n n
miocen
(geologia, geologiczny) pierwsza (starsza) epoka neogenu;

miodarka n
sentrifuge
(pszczelarstwo, pszczelarski) urządzenie do pozyskiwania miodu z plastra

mion n
myon
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego

miotacz ˈmʲjɔtaʧ̑ n
granatkaster
(wojskowość, wojskowy) broń, która wyrzuca coś na większy dystans, np. granaty, ogień, kamienie lub miny

miotać ˈmʲjɔtaʨ̑ v
flippe
mocno i daleko rzucać

miotła ˈmʲjɔtwa n
kost
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;

mirabelka n
kirsebærplomme
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce śliwy mirabelki (1.1)

miraż ˈmʲiraʃ n
blendverk
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) coś nieziszczalnego, złudnego; pozory czegoś
fatamorgana
(fizyka, fizyczny) (zobacz) fatamorgana;

mirra ˈmʲirːa n
myrra
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;

mirt mʲirt n
myrte
(botanika, botaniczny) Myrtus L, rodzaj roślin krzewiastych z rodziny mirtowatych;

misa ˈmʲisa n
skål
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia

miseczka mʲiˈsɛʧ̑ka n
bikube
każda z dwóch części stanika osłaniająca pierś
kopp
mała miska

misie-patysie ˈmʲiɕɛ paˈtɨɕɛ n
pinneleken
(neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dziecięca gra towarzyska o literackiej proweniencji, polegająca na umiejętnym zrzucaniu patyka z mostu tak, aby wypłynął z drugiej strony jako pierwszy;

misjonarski adj
misjonær
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy

misjonarz mʲiˈsʲjɔ̃naʃ n
misjonær
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej

miska ˈmʲiska n
bolle
mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry;
skjeblad
plastikowe lub blaszane naczynie średnich rozmiarów do różnych potrzeb, (Kraków) szaflik

miso ˈmʲisɔ n
miso
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;

misterium n
hemmelighet
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) coś tajemniczego, niezrozumiałe zjawisko

mistrz mʲisṭʃ n
champion
(sport, sportowy) zwycięzca zawodów sportowych, w szczególności mistrzostw
lærer
(historia, historyczny, historycznie) przełożony w niektórych zakonach rycerskich
(rzemiosło, rzemieślniczy) najwyższy stopień kształcenia zawodowego;
mester
osoba najlepsza w czymś

mistrzostwa n
mesterskap
(sport, sportowy) zawody o tytuł mistrza w jakiejś dyscyplinie

mistrzostwa świata mʲiˈsṭʃɔstfa ˈɕfʲjata n
VM
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie

mistrzostwo mʲiˈsṭʃɔstfɔ n
mesterskap
(sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie
(sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza

mistrzowski mʲiˈsṭʃɔfsʲci adj
lærer
świetny, wspaniały, doskonały w swojej dziedzinie; doskonale wykonany

mistycyzm mʲiˈstɨʦ̑ɨsm̥ n
mystikk
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;

mistyczny adj
mystisk
związany z mistyką, mistycyzmem

mistyfikacja ˌmʲistɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
bedrag
(książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozory prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;

mistyk n
mystiker
osoba doświadczająca stanów mistycznych
wyznawca mistycyzmu

mistyka ˈmʲistɨka n
mystikk
duchowość opierająca się na mistycyzmie

misyjny adj
misjonær
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misją, misjami, dotyczący misji

mit mʲit n
myte
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;

mitologia ˌmʲitɔˈlɔɟja n
mytologi
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;
nauka zajmująca się mitami

mitologiczny ˌmʲitɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
mytologisk
związany z mitologią, dotyczący mitologii

mitra ˈmʲitra n
mitra
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;

mityczny mʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
mytisk
związany z mitem, mitologią

mizantrop n
menneskehater
(książkowy) ktoś stroniący od ludzi, czujący do nich niechęć lub wręcz wrogość

mizantropia ˌmʲizãnˈtrɔpʲja n
misantropi
niechęć do ludzi, do obcowania z nimi;

mizantropijny adj
misantropisk
charakteryzujący się mizantropią, niechętny ludziom

mizerny mʲiˈzɛrnɨ adj
dårlig
niewielki, zbyt mały

mizoandria n
misandri
(psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt do mężczyzn;

mizoandryzm n
misandri
(psychologia, psychologiczny) patologiczny wstręt do mężczyzn

miód mʲjut n
honning
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;

miód pitny ˈmʲjut ˈpʲitnɨ n
mjød
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;

miąższ mʲjɔ̃w̃ʃ n
fruktkjøtt
miękka, wewnętrzna część owocu lub narządu

mięczak ˈmʲjɛ̃n͇ʧ̑ak n
bløtdyr
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę wodne;

między ˈmʲjɛ̃nʣ̑ɨ preposition
mellom
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami

między innymi adv
blant annet
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa

międzynarodowy ˌmʲjɛ̃nʣ̑ɨ̃narɔˈdɔvɨ adj
internasjonal
taki, który dotyczy dwu lub więcej narodów

miękki ˈmʲjɛ̃ŋʲci adj
myk
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem

mięsak n
benvevskreft
(medycyna, medyczny) złośliwy nowotwór tkanki łącznej;

mięsień ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ n
muskel
(anatomia, anatomiczny) czynny element narządu ruchu;

mięsień sercowy ˈmʲjɛ̃w̃ɕɛ̇̃ɲ sɛrˈʦ̑ɔvɨ n
hjertemuskelen
(anatomia, anatomiczny) główna warstwa mięśniowa serca;

mięsny ˈmʲjɛ̃w̃snɨ adj
kjøtt
dotyczący mięsa
zrobiony z mięsa, zawierający mięso

mięso ˈmʲjɛ̃w̃sɔ n
kjøtt
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia;

mięso mielone ˈmʲjɛ̃w̃sɔ mʲjɛˈlɔ̃nɛ n
kjøttdeig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)

mięsożerca ˌmʲjɛ̃w̃sɔˈʒɛrʦ̑a n
kjøtteter
(ekologia, ekologiczny) zwierzę lub roślina żywiąca się głównie mięsem

mięta ˈmʲjɛ̃nta n
mynte
(botanika, botaniczny) Mentha, ziele z rodziny wargowych o charakterystycznym zapachu;

miętowy mʲjɛ̃nˈtɔvɨ adj
som ny
(rzadki, rzadko używany) związany z miętą, dotyczący mięty
taki, który ma kolor bladej, chłodnej zieleni

miętus ˈmʲjɛ̃ntus n
lake
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;

mięśniowy mʲjɛ̃w̃ɕˈɲɔvɨ adj
muskulær
dotyczący mięśni

miło ˈmʲiwɔ adv
fin
od: miły

miłosierdzie ˌmʲiwɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
barmhjertighet
okazywane współczucie, dobroć lub litość

miłosierny ˌmʲiwɔˈɕɛrnɨ adj
barmhjertig
okazujący dobroć i współczucie cierpiącym

miłosny mʲiˈwɔsnɨ adj
kjæreste
dotyczący miłości, kochania; taki, który jest wynikiem miłości, faktu kochania kogoś

miłostka mʲiˈwɔstka n
mos
(książkowy) mało istotny, krótkotrwały romans

miłować mʲiˈwɔvaʨ̑ v
kjæreste
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) darzyć kogoś miłością
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) uwielbiać coś, mieć zamiłowanie do czegoś

miłościwy adj
slag
(dawniej, dawny) (książkowy) pełen dobroci, mający litość

miłość ˈmʲiwɔɕʨ̑ n
kjærlighet
uczucie, którym się darzy kochaną osobę;
osoba, którą się kocha
silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym

miły ˈmʲiwɨ adj
koselig
wywołujący przyjemne uczucie
snill
uprzejmy, serdeczny

miś mʲiɕ n
fram
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) niedźwiedź lub niedźwiadek
teddybjørn
zabawka wyobrażająca misia (1.1);

mknąć m̥knɔ̃ɲʨ̑ v
fare afsted
(książkowy) poruszać się bardzo szybko naprzód

mlecz mlɛʧ̑ n
løvetann
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski
(botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mleczy (1.1)

mleczarnia n
meieri
(zootechnika, zootechniczny) miejsce, gdzie przechowuje, oczyszcza i przetwarza się mleko

mleczarstwo n
meieri-
przetwórstwo mleka; skup, składowanie i przerób mleka oraz sprzedaż powstałych przetworów

mleczny ˈmlɛʧ̑nɨ adj
meieri-
(zootechnika, zootechniczny) o zwierzętach hodowanych dla mleka: wydajny, dający dużo mleka
melke-
dotyczący mleka, otrzymywany, zrobiony z mleka, z dodatkiem mleka

mleko ˈmlɛkɔ n
melk mjølk
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm

mleko owsiane n
havremelk
napój otrzymywany z ziaren owsa;

mleko sojowe ˈmlɛkɔ sɔˈjɔvɛ n
soyamelk
tradycyjny chiński napój otrzymywany poprzez namoczenie w wodzie ziaren soi;

mleć mlɛʨ̑ v
male
rozdrabniać coś za pomocą odpowiednich przyrządów
powoli coś żuć

mnich mʲɲix n
munk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich

mniej więcej ˈmʲɲɛ̇j ˈvʲjɛ̃nʦ̑ɛj
mer eller mindre
szacunkowe podanie miary, wielkości

mniejszość ˈmʲɲɛ̇jʃɔɕʨ̑ n
mindretall
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp.
mniejsza część jakiejś całości

mniemać ˈmʲɲɛ̃maʨ̑ v
anta
(książkowy) przypuszczać coś, wnioskować

mniszek lekarski n
løvetann
(systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

mnogi ˈmnɔɟi adj
tall
(książkowy) występujący w dużej ilości

mnogość ˈmnɔɡɔɕʨ̑ n
bestemme
(matematyka, matematyczny) zbiór

mnożenie mnɔˈʒɛ̃ɲɛ n
multiplikasjon
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem
(matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu, uogólnienie mnożenia (1.1)
(rzeczownik odczasownikowy) od mnożyć

mnożyć ˈmnɔʒɨʨ̑ v
øke
powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać

mnóstwo ˈmnustfɔ n
høyvann
bardzo dużo

mobilny adj
bevegelig
taki, który można przenosić, używać w różnych miejscach

mocno ˈmɔʦ̑nɔ adv
hard
w sposób mocny

mocny ˈmɔʦ̑nɨ adj
sterk
mający duże natężenie i wyraźnie widoczny lub wyczuwalny
wywołujący silne wrażenia lub zrodzony pod ich wpływem
mający w sobie duże stężenie substancji czynnej
odporny na działanie czynników fizycznych i przez to trudny do zniszczenia
dobrze radzący sobie z czymś dzięki odpowiedniej wiedzy lub umiejętnościom
skuteczny dzięki dostatecznym możliwościom lub wpływom
mający dużą moc

mocny jak byk adj
sterk som en bjørn
(potocznie, potoczny) bardzo silny

mocować mɔˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
fikse
przytwierdzać coś do czegoś
bryte
starać się pokonać kogoś w walce wręcz
gripe
walczyć, zmagać się z przeciwnościami, nie poddając się im

mocz mɔʧ̑ n
urin
(fizjologia, fizjologiczny) płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

moczar n
mersk
(książkowy) teren podmokły

moczary n
marsk
(hydrologia, hydrologiczny) (książkowy) tereny podmokłe

moczowy mɔˈʧ̑ɔvɨ adj
urin
związany z moczem, dotyczący moczu

moczowód n
urinleder
(anatomia, anatomiczny) parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

moczyć ˈmɔʧ̑ɨʨ̑ v
bløte
powodować, że coś staje się mokre
moczyć (1.1) samego siebie
moczyć (1.1) siebie wzajemnie

moda ˈmɔda n
mote
zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

modelka mɔˈdɛlka n
mannekeng
kobieta prezentująca stroje na pokazach mody

modem ˈmɔdɛ̃m n
modem
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

modernizacja ˌmɔdɛrʲɲiˈzaʦ̑ʲja n
modernisering
unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej

modernizować v
oppgrade
dokonywać modernizacji; czynić bardziej nowoczesnym

modliszka mɔˈdlʲiʃka n
kneler
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

modlitwa mɔˈdlʲitfa n
bønn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

modlić się ˈmɔdlʲiʨ̑‿ɕɛ v
be
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś

modrzew ˈmɔḍʒɛf n
lerk
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;

moduł n
modul
wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

modyfikować ˌmɔdɨfʲiˈkɔvaʨ̑ v
endre
wprowadzać zmiany

mogiła mɔˈɟiwa n
grav
miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary
gravkiste
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) fatalna sytuacja, sytuacja bez wyjścia

moher ˈmɔxɛr n
mohair
wełna z kóz angorskich;

moja ˈmɔja pronoun
min
(mianownik) lp (rodzaj żeński) od: mój

mojito mɔˈxʲi.tɔ n
mojito
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

mojżeszowy ˌmɔjʒɛˈʃɔvɨ adj
mosaikk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) dotyczący Mojżesza

mokry ˈmɔkrɨ adj
våt
pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

mol mɔl n
mol
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka liczności materii w układzie SI;

molekuła ˌmɔlɛˈkuwa n
molekyl
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

moleskin n
pilot
(włókiennictwo) tkanina bawełniana imitująca skórę;

molibden mɔˈlʲibdɛ̃n n
molybden
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

molibdenit n
molybdenitt
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

molo ˈmɔlɔ n
molo
pomost spacerowy wychodzący w morze;

moment ˈmɔ̃mɛ̃nt n
øyeblikk
krótki odcinek czasu

monakijski ˌmɔ̃naˈcijsʲci adj
monegaskisk
odnoszący się do państwa Monako

monarcha mɔ̃ˈnarxa n
monark
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

monarchia mɔ̃ˈnarxʲja n
monarki
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

monarchiczny adj
monarkisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)

monarchini ˌmɔ̃narˈxʲĩɲi n
monark
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma żeńska od: monarcha

monarchista ˌmɔ̃narˈxʲista n
monarkist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik monarchizmu

monarchistyczny adj
kongelig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z monarchizmem lub monarchistami

monastyr n
kloster
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;

moneta mɔ̃ˈnɛta n
mynt
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci adj
mongolsk
odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

mongolski mɔ̃ŋˈɡɔlsʲci n
mongolsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Mongolii;

monit n
gråbrunt
(urzędowy) przypomnienie, że należy wypełnić jakiś zaległy obowiązek

monitor mɔ̃ˈɲitɔr n
billedskjerm
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera
overvåke
(marynarka) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;

monochromatyczny adj
ensfarget
(sztuka) jednej barwy (choć mogący być w różnych jej odcieniach)

monocykl mɔ̃ˈnɔʦ̑ɨkl̥ n
etthjulssykkel
rower z jednym kołem

monodia mɔ̃ˈnɔdʲja n
monodi
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

monoftong mɔ̃ˈnɔftɔ̃ŋk n
monoftong
(językoznawstwo, językoznawczy) prosty dźwięk samogłoskowy

monoftongizacja ˌmɔ̃nɔftɔ̃ŋʲɟiˈzaʦ̑ʲja n
monoftongering
(językoznawstwo, językoznawczy) proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

monogamia ˌmɔ̃nɔˈɡãmʲja n
monogami
(socjologia, socjologiczny) życie w związku małżeńskim z tylko jednym partnerem

monografia ˌmɔ̃nɔˈɡrafʲja n
monografi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

monopol mɔ̃ˈnɔpɔl n
monopol
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

monoteizm ˌmɔ̃nɔˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
monoteisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w jednego boga;

monotypowy adj
monotypisk
(biologia, biologiczny) (systematyka) związany z monotypem, dotyczący monotypu

monsun ˈmɔ̃w̃sũn n
monsun
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

montaż ˈmɔ̃ntaʃ n
forsamling
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

montować mɔ̃nˈtɔvaʨ̑ v
deilig
instalować, zakładać, umocowywać
montere
budować coś z części

mop mɔp n
mopp
zmywak do podłogi na kiju;

moralność mɔˈralnɔɕʨ̑ n
etikk
zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

morał ˈmɔraw n
moral
zwięzły, pouczający wniosek podsumowujący

morderca mɔrˈdɛrʦ̑a n
morder
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która popełniła morderstwo

morderstwo mɔrˈdɛrstfɔ n
mord
celowe odebranie komuś życia

mordować mɔrˈdɔvaʨ̑ v
ta knekken på
pozbawiać życia, zwłaszcza w okrutny sposób
fram
(potocznie, potoczny) męczyć się, robić coś z wysiłkiem

morela mɔˈrɛla n
aprikos
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoce tego drzewa
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;

morelowy ˌmɔrɛˈlɔvɨ adj
aprikos
przyrządzony z moreli, z dodatkiem moreli

morfem ˈmɔrfɛ̃m n
morfem
(gramatyka) najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

morfina mɔrˈfʲĩna n
morfin
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

morfologia ˌmɔrfɔˈlɔɟja n
morfologi
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;
(językoznawstwo, językoznawczy) dział gramatyki dotyczący budowy wyrazów;

mormon ˈmɔrmɔ̃n n
Mormon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, który wyznaje mormonizm

moroszka mɔˈrɔʃka n
multe
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc moroszki (1.1)

mors mɔrs n
hvalross
(zoologia, zoologiczny) Odobenus rosmarus, gatunek ssaka morskiego;

morski ˈmɔrsʲci adj
innsjø
związany z morzem, dotyczący morza

mortadela ˌmɔrtaˈdɛla n
mortadell
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami

morwa n
morbær
(botanika, botaniczny) Morus L., rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju morwa (1.1)
(spożywczy) jadalny owoc morwy (1.2)

morwowy adj
morbær
fioletowy z odcieniem czerwieni, o kolorze owoców morwy

morze ˈmɔ.ʒɛ n
hav
(przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś
hav sjø
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;

morze Marmara pn
Marmarahavet
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;

morświn ˈmɔrʲɕfʲĩn n
nise
(dawniej, dawny) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, morświn zwyczajny;

morświn zwyczajny n
havnenise
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny morświnowatych;

mosiądz ˈmɔɕɔ̃nʦ̑ n
messing
stop miedzi z cynkiem;

mosiężny mɔˈɕɛ̃w̃ʒnɨ adj
messing
wykonany z mosiądzu

moskitiera ˌmɔsʲciˈtʲjɛra n
myggnett
zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń);

most mɔst n
bro bru
(architektura, architektoniczny) konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

mostek ˈmɔstɛk n
bro
(stomatologia, stomatologiczny) rodzaj protezy zębowej
(chemia, chemiczny) połączenie dwóch fragmentów związku chemicznego za pomocą wiązania, atomu lub prostego łańcucha atomów;
(elektronika, elektroniczny) równoległe połączeniem co najmniej dwóch dzielników napięcia;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ta część instrumentu strunowego, o którą opierają się struny;
(sport, sportowy) technika obrony w zapasach, polegająca na wygięciu ciała jak w mostku (1.6)
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na wygięciu ciała do tyłu tak, aby oprzeć się rękami o podłoże
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wzniesiona część pokładu;
brystbein
(anatomia, anatomiczny) środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;

moszcz mɔʃʧ̑ n
fruktvin
(spożywczy) młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu
krav
(spożywczy) półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw

moszna ˈmɔʃna n
pung
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;

motocykl mɔˈtɔʦ̑ɨkl̥ n
motorsykkel
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

motocyklista ˌmɔtɔʦ̑ɨkˈlʲista n
motorsyklist
osoba kierująca motocyklem

motorower ˌmɔtɔˈrɔvɛr n
moped
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

motoryzacyjny ˌmɔtɔrɨzaˈʦ̑ɨjnɨ adj
bil
dotyczący motoryzacji, samochodów

motowidło n
hespetre
(włókiennictwo) przyrząd służący do odmierzania i zwijania w motki nici lub przędzy;

motyka mɔˈtɨka n
hakke
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

motyl ˈmɔtɨl n
sommerfugl
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;

motylek n
sommerfugl
(zdrobniale) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały motyl
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) jeden z czterech podstawowych stylów pływackich;

motylkowate n
ert
(botanika, botaniczny) Fabaceae Lindl., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców;

motyw ˈmɔtɨf n
motiv
(psychologia, psychologiczny) bodziec skłaniający do działania

motywacja ˌmɔtɨˈvaʦ̑ʲja n
motivasjon
coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

mowa ˈmɔva n
språk
zdolność mówienia;
(przenośnie, przenośnia) znaczenie, sens gestów, znaków, sygnałów
tunge
język, zbiór słów i reguł gramatycznych

mowa jest srebrem, a milczenie złotem ˈmɔva ˈjɛst ˈsrɛbrɛ̃m ˌa‿mʲilˈʧ̑ɛ̃ɲɛ ˈzwɔtɛ̃m proverb
tale er sølv, men taushet er gull
chociaż mowa jest dobra, to czasem lepiej milczeć

mozaika mɔˈzajka n
mosaikk
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

mozambicki ˌmɔzãmˈbʲiʦ̑ʲci adj
mosambikisk
odnoszący się do państwa Mozambik, związany z Mozambikiem

mozarabski adj
mozarabisk
związany z mozarabami, dotyczący mozarabów

mozolny mɔˈzɔlnɨ adj
slitsom
wymagający sporego wysiłku i dużo cierpliwości, pochłaniający wiele czasu

mozół n
gjenvordighet
praca wymagająca ogromnego wysiłku i dużego nakładu cierpliwości

moździerz ˈmɔʑʥ̑ɛʃ n
bombekaster
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

może ˈmɔʒɛ particle
kanskje
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia
…stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby

możliwość mɔʒˈlʲivɔɕʨ̑ n
evne
często w lm umiejętność, predyspozycja, sprzyjające warunki do dokonania czegoś
mulighet
stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

możliwy mɔʒˈlʲivɨ adj
mulig
taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

możny ˈmɔʒnɨ adj
mektig
o dużej mocy i wpływie

mroczny ˈmrɔʧ̑nɨ adj
mørk
(przenośnie, przenośnia) przepełniony cierpieniem, pełen tragizmu, smutku, grozy
pogrążony w mroku

mrok mrɔk n
mørke
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca
skygge
(przenośnie, przenośnia) ciemne, złe strony charakteru, życia, historii, dziejów
(przenośnie, przenośnia) to, co otacza wydarzenia odległe, zapomniane, niewyjaśnione

mrowie ˈmrɔvʲjɛ n
maurtue
wielka ilość, liczba czegoś lub kogoś, zwłaszcza gdy widziane z daleka

mrowisko mrɔˈvʲiskɔ n
maurtue
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;

mrozić v
fryse
odbierać odwagę; zabierać pewność siebie
powodować zamrażanie; mocno ochładzać
przenikać mrozem, chłodem
stawać się chłodniejszym

mroźny ˈmrɔʑnɨ adj
frigid
przejmująco zimny

mru mru interjection
male
onomatopeja naśladująca odgłos mruczącego kota

mruczeć v
male
zazwyczaj o kocie: wydawać cichy, niski, przeciągły dźwięk

mrugać ˈmruɡaʨ̑ v
blunke
wykonywać szybkie ruchy powiekami

mrzonka ˈmʒɔ̃nka n
luftslott
pomysł, zamiar niemożliwy do urzeczywistnienia

mrówka ˈmrufka n
maur
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju mrówkowatych, Formicidae

mrówkojad mrufˈkɔjat n
maursluker
(zoologia, zoologiczny) południowoamerykański ssak żywiący się mrówkami i termitami;

mrównik ˈmruvʲɲik n
jordsvin
(zoologia, zoologiczny) Orycteropus, gatunek afrykańskiego ssaka;

mróz mrus n
frost
temperatura poniżej 0 stopni Celsjusza;

msza m̥ʃa n
tysk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;

mu mu interjection
mø
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) imitacja dźwięku wydawanego przez bydło

mucha ˈmu.xa n
flue
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pospolity dwuskrzydły owad;

muchomor muˈxɔ̃mɔr n
fluesopp
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;

muchomor czerwony muˈxɔ̃mɔr ʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ n
fluesopp
(mikologia, mikologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;

muchomor jadowity muˈxɔ̃mɔrʲ ˌjadɔˈvʲitɨ n
hvit fluesopp
(mikologia, mikologiczny) Amanita virosa, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o białej barwie kapelusza;

muchomor plamisty muˈxɔ̃mɔr plãˈmʲistɨ n
panterfluesopp
(mikologia, mikologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami;

muczeć v
raute
o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos

muflon n
mufflon
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

mugol ˈmuɡɔl n
gomp
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

multimilioner n
mangemillionær
mężczyzna, który posiada wielomilionowy majątek

mumia ˈmũmʲja n
mumie
zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

mundur ˈmũndur n
uniform
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;

municypalny ˌmũɲiʦ̑ɨˈpalnɨ adj
kommunal
mający związek z miastem lub jego samorządem

mur mur n
mur
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny
(przenośnie, przenośnia) poglądy, odczucia dzielące lub izolujące ludzi
vegg
(architektura, architektoniczny) murowane ogrodzenie, zwykle kamienne

murawa muˈrava n
plen
gęsta, niska trawa pokrywająca jakiś teren
nawierzchnia boiska piłkarskiego

murena n
murene
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;

murowany adj
steinaktig
(budownictwo) zbudowany przez murowanie (z cegły, betonu lub kamienia)

murzyn ˈmuʒɨ̃n n
skyggeforfatter
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pracująca intensywnie i ciężko bez adekwatnego wynagrodzenia

mus mus n
krav
(potocznie, potoczny) przymus

musical ˈmuzʲikal ˈmʲjuzʲikal n
musikal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;

musieć ˈmuɕɛ̇ʨ̑ modal
måtte
być zobowiązanym do zrobienia czegoś
zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami
potrzebować zrobić coś

muskowit muˈskɔvʲit n
muskovitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów, o silnym perłowym połysku;

muskulatura n
muskulatur
(anatomia, anatomiczny) ogół mięśni

muskuł ˈmuskuw n
muskel
mięsień

musli n
müsli
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka płatków zbożowych, suszonych owoców i bakalii

muszka ˈmuʃka n
fly
(zdrobniale) mucha; mała mucha
sløyfe
(krawiectwo) rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;

muszkieter n
musketer
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony w muszkiet;

muszla ˈmuʃla n
musling
skorupa małża lub ślimaka

musztarda muˈʃtarda n
sennep
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

musztardowy adj
sennep
przypominający musztardę w smaku lub zapachu

musztra n
drill
(wojskowość, wojskowy) trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;

mutacja muˈtaʦ̑ʲja n
mutasjon
(biologia, biologiczny) zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;

mutra ˈmutra n
mutter
(technologia, technika, techniczny) nakrętka na śrubę

muu ˈmuː interjection
mø
onomatopeja imitująca odgłos wydawany przez bydło

muza ˈmuza n
muse
(książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;

muzeum muˈzɛ<sup>w</sup>ũm n
museum
(turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1)
(turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;

muzułmanin ˌmuzuwˈmãɲĩn n
muslim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca islamu;

muzułmański ˌmuzuwˈmãj̃sʲci adj
muslimsk
związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

muzyczny muˈzɨʧ̑nɨ adj
musikk
odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

muzyk ˈmuzɨk n
musiker
osoba, która zajmuje się muzyką;

muzyka ˈmuzɨka n
musikk
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków

muzykologia n
musikkvitenskap
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

muł muw n
muldyr
(zoologia, zoologiczny) juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba uparta, bardzo niechętna do zmiany swojego zdania
dynn
(geologia, geologiczny) naturalny, grząski i błotnisty osad zbiorników wodnych;

mułła n
mulla
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;

muślin ˈmuɕlʲĩn n
musselin
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

my mɨ personalPronoun
vi
pierwsza osoba liczby mnogiej, grupa osób, wśród której znajduje się osoba mówiąca

mycie ˈmɨʨ̑ɛ n
tvette
oczyszczanie czegoś wodą, czasami z dodatkiem jakichś środków

mydelniczka ˌmɨdɛlʲˈɲiʧ̑ka n
såpeskål
pojemnik na mydło

mydlany mɨˈdlãnɨ adj
såpe
zawierający mydło

mydlić v
skumme
rozpuszczać się jako mydło, tworząc mnóstwo piany

mydlić oczy v
føre bak lyset
świadomie, celowo wprowadzać w błąd pozorami, okłamywać, oszukiwać

mydlnica lekarska mɨdlʲˈɲiʦ̑a lɛˈkarska n
såpeurt
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;

mydło ˈmɨdwɔ n
såpe såpa
(higiena, higieniczny) substancja używana do mycia i prania

myko-
myko-
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z grzybami

mykologia ˌmɨkɔˈlɔɟja n
mykologi
(mikologia, mikologiczny) nauka zajmująca się badaniem grzybów;

mylny ˈmɨlnɨ adj
feilaktig
wynikający z pomyłki, błędu

mysikrólik ˌmɨɕiˈkrulʲik n
fuglekonge
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus regulus, mały, eurazjatycki ptak owadożerny;

mysz mɨʃ n
mus
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych;
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora;
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych

mysz komputerowa n
mus
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;

myszka ˈmɨʃka n
fødselsmerke
znamię
mus
(pieszczotliwie, pieszczotliwy) łono kobiece
(potocznie, potoczny) mysz komputerowa

myszołów mɨˈʃɔwuf n
musvåk
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo Lacépède, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;

myć mɨʨ̑ v
vaske
czyścić coś za pomocą wody

myśl mɨɕl̥ n
tanke
efekt pracy umysłu

myśleć ˈmɨɕlɛʨ̑ v
tenke
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu

myśliciel n
tenker
człowiek rozważający życie, próbujący zrozumieć rzeczywistość

myśliwiec mɨɕˈlʲivʲjɛʦ̑ n
jakt
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;

myśliwy mɨɕˈlʲivɨ n
jeger
(łowiectwo, łowiecki) osoba polująca na dzikie zwierzęta

myślnik n
bindestrek
znak interpunkcyjny w postaci poziomej kreski, używany m.in. do wyodrębniania wtrąceń w wypowiedzi, zaznaczenia początku wypowiedzi w zapisie dialogu lub zastąpienia domyślnej części zdania w celu uniknięcia powtórzenia;

móc muʦ̑ modal
få kunne
mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś
kunne
być w stanie coś wykonać, zrobić
mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się

mój muj pronoun
min
1. (osoba) lp

mój drogi n
elskling
(potocznie, potoczny) poufały zwrot podkreślający czyjąś wartość w mniemaniu mówiącego; niekiedy w odcieniu protekcjonalnym lub lekceważącym

mól mul n
møll
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

mól książkowy ˈmul cɕɔ̃w̃ʃˈkɔvɨ n
bokorm
(potocznie, potoczny) owad żyjący w książkach;
osoba, która czyta bardzo dużo książek, spędza dużo czasu na czytaniu

mówiąc szczerze
for å være ærlig
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

mówić ˈmuvʲiʨ̑ v
si
(przenośnie, przenośnia) o rzeczach, zjawiskach: mieć jakieś znaczenie
snakke prate
rozmawiać
snakke tale
używać mowy
tale snakke
posługiwać się jakimś językiem

mówić na ty ˈmuvʲiʨ̑ na‿ˈtɨ v
dus
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)

mówić od rzeczy ˈmuvʲiʨ̑ ɔd‿ˈʒɛʧ̑ɨ v
bable
mówić bez sensu, pleść głupstwa

mózg musk n
hjerne
(anatomia, anatomiczny) narząd znajdujący się wewnątrz czaszki odpowiedzialny za myślenie;

mózgownica n
gresskar
(potocznie, potoczny) mózg jako siedlisko rozumu

mózgowo-rdzeniowy adj
cerebrospinal
(anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem i rdzeniem kręgowym

mózgowy muzˈɡɔvɨ adj
cerebral
(anatomia, anatomiczny) związany z mózgiem, dotyczący mózgu

móżdżek n
hjerne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego
lillehjerne
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni;

mąciwoda n
bråkmaker
(potocznie, potoczny) człowiek wprowadzający zamęt, podburzający przeciwko komuś lub czemuś

mącznica mɔ̃n͇ʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
melbær
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mącznica (1.1)

mądrala mɔ̃nˈdrala n
bedreviter
ktoś wymądrzający się

mądrość ˈmɔ̃ndrɔɕʨ̑ n
visdom
umiejętność podejmowania uzasadnionych decyzji, poparta wiedzą i doświadczeniem

mądry ˈmɔ̃ndrɨ adj
vis
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie
przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony

mąka ˈmɔ̃ŋka n
mel mjøl
(spożywczy) zmielone na drobny proszek ziarna zbóż;

mąka owsiana n
havremel
(spożywczy) mąka uzyskana z ziarna owsa

mąka pszenna n
hvetemel
(spożywczy) mąka wytwarzana z drobno zmielonych zieren pszenicy;

mąka żytnia n
rugmel
(spożywczy) mąka uzyskana z ziarna żyta;

mąż mɔ̃w̃ʃ n
ektemann mann
mężczyzna będący w małżeństwie

męczennik n
martyr
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;

męczyć ˈmɛ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
bli trett
nużyć
kluss
dokuczać
pine
zadawać męki, dręczyć
trøtne
stawać się zmęczonym

męczący adj
bli trett
powodujący zmęczenie fizyczne

mędrzec ˈmɛ̃nḍʒɛʦ̑ n
måte
osoba o bardzo dużej wiedzy i doświadczeniu

męka ˈmɛ̃ŋka n
pine
wielkie cierpienie (fizyczne lub psychiczne)

męski ˈmɛ̃w̃sʲci adj
mandig
dotyczący mężczyzny, przeznaczony dla mężczyzny

męstwo ˈmɛ̃w̃stfɔ n
mot
odwaga, nieustraszoność, bohaterstwo

mężczyzna mɛ̃w̃ʃˈʧ̑ɨzna n
mann
dorosły człowiek płci męskiej;

mężny adj
edelmodig
dzielny, waleczny, śmiały, odważny

młode ˈmwɔdɛ n
baby
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, które jeszcze nie osiągnęło dojrzałości płciowej

młodociany adj
gruvearbeider
taki, który wciąż nie posiada cech dorosłości; wciąż zbyt młody

młodociany n
gruvearbeider
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks karny) osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21. roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24. roku życia
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks pracy) osoba, która ukończyła szesnaście, a nie ukończyła osiemnastu lat

młodość ˈmwɔdɔɕʨ̑ n
ungdom
okres życia pomiędzy dzieciństwem a dorosłością

młodszy adj
lille-
mniejszy wiekiem

młody ˈmwɔdɨ adj
ung
znajdujący się w okresie między dzieciństwem a dorosłością

młodzieniec mwɔˈʥ̑ɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
baby
(staropolski) niemowlę
ungdom
(książkowy) młody mężczyzna

młodzież ˈmwɔʥ̑ɛʃ n
ungdom
młodzi ludzie

młodzieżowy ˌmwɔʥ̑ɛˈʒɔvɨ adj
ungdom
przeznaczony dla młodzieży
typowy dla młodzieży

młot mwɔt n
hammer
(sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem
(technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek
(technologia, technika, techniczny) maszyna do rozbijania betonu lub nawierzchni drogi;
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek rekina o spłaszczonej głowie

młoteczek mwɔˈtɛʧ̑ɛk n
banke
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym
hammar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element mechanizmu fortepianu i pianina, który uderza w strunę

młotek ˈmwɔtɛk n
hammer
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ

młyn mwɨ̃n n
mølle
budynek, w którym zboże miele się na mąkę

młyn wodny n
vannmølle
budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;

młynarz ˈmwɨ̃naʃ n
møller
człowiek, który miele mąkę w młynie

młynek ˈmwɨ̃nɛk n
kvern
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy

młynek do kawy n
kaffekvern
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy

młócić v
treske
(rolnictwo, rolniczy) łuskać ziarna z kłosów, strąków używając do tego cepów lub maszyn

mściciel ˈm̥ʲɕʨ̑iʨ̑ɛl n
hevner
osoba dokonująca zemsty, mszcząca się

mściwy ˈm̥ʲɕʨ̑ivɨ adj
hevngjerrig
skłonny do zemsty, niewybaczający

mżawka ˈmʒafka n
yr
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;

mżysty adj
regnfull
(meteorologia, meteorologiczny) obfity w mżawkę

na na preposition
på
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem

na boku adv
i bakgrunnen
z dala od czegoś

na chybił trafił adv
på måfå
losowo, przypadkowo

na co dzień na ˈʦ̑ɔ‿ʥ̑ɛ̇̃ɲ adj
daglig
codzienny

na czasie adj
i
modny, spełniający pewne standardy

na czczo na‿ˈʧ̑ːɔ adv
sulten
przed zjedzeniem czegoś, o pustym żołądku

na czele na‿ˈʧ̑ɛlɛ
foran
na początku czegoś, z przodu czegoś

na czele na‿ˈʧ̑ɛlɛ adv
foran
na początku, z przodu, na przodzie / na przedzie

na glanc na‿ˈɡlãnʦ̑ adv
gullende ren
(potocznie, potoczny) bardzo czysty, lśniący, gładki, z połyskiem

na miejscu
hvis jeg var deg
… służąca do wskazania, że ktoś stawia siebie w sytuacji innej osoby: gdyby ktoś był kimś innym, w czyimś położeniu

na miejscu adj
riktig
zgodny z normami obyczajowymi i etycznymi

na mocy adv
hvorved
zgodnie z umową, respektując zawarty układ

na ogół na‿ˈɔɡuw adv
stort sett
zazwyczaj, przeważnie

na ostatnich nogach ˌna‿ɔˈstatʲɲix ˈnɔɡax adv
synge på siste vers
resztkami sił, będąc bardzo wyczerpanym

na pamięć na‿ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ adv
utenat
w taki sposób, aby wiernie zapamiętać

na pewno na‿ˈpɛvnɔ adv
sikkert
z całą pewnością, bez wątpliwości

na początku ˌna‿pɔˈʧ̑ɔ̃ntku adv
første
jako pierwsza czynność
jako pierwsze w czasie

na pohybel interjection
ned med
(książkowy) (żartobliwie) wyrażenie silnej dezaprobaty, życzenie komuś zguby, rychłego końca i ewentualnie też cierpienia

na przekór
imot
niezgodnie z czyjąś wolą; przeciw okolicznościom; na złość komuś

na przykład na‿ˈpʃɨkwat
for eksempel
… poprzedzająca wyliczenie przykładów

na próżno adv
forgjeves
na darmo

na razie na‿ˈraʑɛ interjection
vi sees
(potocznie, potoczny) do zobaczenia wkrótce!

na rzecz
for
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności

na skutek
for
z powodu czegoś

na temat
av
o czymś

na wskroś na‿ˈfskrɔɕ adv
fra ende til annen
(przenośnie, przenośnia) do głębi, całkowicie, zupełnie
gjennom at
(książkowy) na wylot, na przestrzał, przez

na zawsze adv
alltid
bez możliwości zmiany danego stanu

na zdrowie na‿ˈzdrɔvʲjɛ interjection
prosit
zwrot używany w stosunku do kogoś, kto właśnie kichnął
skål
zwrot używany przed toastem

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ
borte
poza daną ograniczoną przestrzenią
ut
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią

na zewnątrz na‿ˈzɛvnɔ̃nṭʃ adv
ut
w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)
poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)

na zmianę adv
omvekslende
wykonując lub występując na przemian

na świętego Dygdy ˌna‿ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈdɨɡdɨ adv
når griser flyr
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) nigdy, ponieważ nie ma dnia świętego Dygdy

na żywo adv
direkte
będąc przedstawianym w sposób bezpośredni, a nie z nagrania

nabiał ˈnabʲjaw n
meieriprodukter
(spożywczy) ogólne określenie mleka i produktów mlecznych oraz jaj;

nabierać naˈbʲjɛraʨ̑ v
beherske
zdobywać pewne cechy
loddtrekning
czerpać, zagarniać
lure
(potocznie, potoczny) okłamywać, zwodzić kogoś, naciągać

nabożeństwo n
gudstjeneste
(kościelny) obrzęd religijny, niekiedy znacznie rozbudowany, odbywający się najczęściej w świątyni;

nabożny adj
from
zachowujący przykazania

nabrać ˈnabraʨ̑ v
knep
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zwieść kogoś
loddtrekning
napełnić się, przepełnić się płynem
wciągnąć, wchłonąć
zaczerpnąć, zagarnąć

naburmuszony adj
sur
o osobach: okazujący niezadowolenie i brak humoru

nabycie n
anskaffe
(handel, handlowy) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskanie prawa majątkowego najczyściejszej prawa własności do jakiegoś dobra

nabywać v
anskaffe
(handel, handlowy) otrzymywać w posiadanie poprzez kupno lub wymianę
forsterkning
dochodzić do czego

nabywca naˈbɨfʦ̑a n
kjøper
osoba, która coś nabywa lub nabyła poprzez kupno

nabyć v
erverve
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (książkowy) wejść w posiadanie czegoś

nabór 'nabur n
inntak
przyjmowanie nowych osób w jakieś struktury

nabłonek n
epitel
(anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu

nachodzić naˈxɔʥ̑iʨ̑ v
finne
pojawiać się niespodziewanie, odwiedzać kogoś wbrew jego woli

nacisk ˈnaʨ̑isk n
aksentuere
zaakcentowanie czegoś, wyróżnienie

naciskać naˈʨ̑iskaʨ̑ v
trille
działać na coś siłą

naciągać v
gjennomføre
powodować nadwerężenie mięśni
umieszczać coś na czymś lub na kimś, przeciągając to
knep
osiągać coś czyimś kosztem
manipulere
powodować powrót przemieszczonego elementu kostnego lub stawowego na swoje miejsce
sile
napinać przez ciągnięcie
przedstawiać pewne sprawy nierzetelnie
loddtrekning
o płynie nabierać właściwości

nacięcie n
hakke
wykonanie ostrym narzędziem przecięcia czegoś, wgłębienia, rowku, znaku

nacjonalista ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲista n
nasjonalist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nacjonalizmu

nacjonalistka ˌnaʦ̑ʲjɔ̃naˈlʲistka n
nasjonalist
zwolenniczka nacjonalizmu

nacjonalistyczny ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
nasjonalist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów

nacjonalizacja ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzaʦ̑ʲja n
nasjonalisering
(ekonomia, ekonomiczny) przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela;

nacjonalizm ˌnaʦ̑ʲjɔ̃ˈnalʲism̥ n
nasjonalisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;

nacjonalizować ˌnaʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈzɔvaʨ̑ v
nasjonalisere
(ekonomia, ekonomiczny) zmieniać właściciela czegoś z prywatnego na państwowego

naczelnik n
beherske
osoba stojąca na czele instytucji lub organizacji

naczelny adj
dur
będący na pierwszym planie
hoved-
sprawujący zwierzchnią władzę

naczynie naˈʧ̑ɨ̃ɲɛ n
kar
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia

naczynie krwionośne n
blodkar
(anatomia, anatomiczny) narząd przenoszący krew, stanowiący element układu krążenia

naczynie włosowate n
hårrør
(anatomia, anatomiczny) najmniejsze naczynie krwionośne lub limfatyczne, docierające do każdej części ciała

nad nat preposition
over
…położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
…ruch kogoś lub czegoś w kierunku góry omawianego wyrażenia

nadal ˈnadal adv
fortsatt
w dalszym ciągu, dalej, wciąż jeszcze

nadanie naˈdãɲɛ n
innrømme
(historia, historyczny, historycznie) to, co jest przedmiotem nadania (1.2)
sende
(rzeczownik odczasownikowy) od nadać

nadawanie ˌnadaˈvãɲɛ n
kringkasting
(rzeczownik odczasownikowy) od nadawać

nadawać naˈdavaʨ̑ v
bable
(potocznie, potoczny) dużo mówić
forære
rozdać coś wielu osobom
kringkaste
emitować komunikat, wiadomość za pomocą radio, telewizji lub w inny sposób
legge ut
zlecać wysłanie za pomocą poczty

nadchodzić natˈxɔʥ̑iʨ̑ v
ankomme
idąc, przybywać do określonego miejsca

nadciśnienie n
hypertensjon
(medycyna, medyczny) wzrost ciśnienia tętniczego krwi ponad wartości uznawane za normalne

nadepnąć naˈdɛpnɔ̃ɲʨ̑ v
trampe
przygnieść coś stopą; nastąpić na coś

nadgarstek nadˈɡarstɛk n
håndledd
(anatomia, anatomiczny) część ręki pomiędzy przedramieniem a dłonią;

nadgodzina ˌnadɡɔˈʥ̑ĩna n
overtid
(urzędowy) godzina nadliczbowa, spędzona w pracy poza obowiązującym wymiarem

nadgorliwy adj
offisiøs
nadmiernie, przesadnie gorliwy, wykazujący nadmierny zapał

nadir ˈnadʲir n
nadir
(astronomia, astronomiczny) punkt na sferze niebieskiej, położony naprzeciwko zenitu;

nadmiarowy adj
overflødig
nadmierny, którego jest zbyt wiele

nadmierny nadˈmʲjɛrnɨ adj
overflødig
taki, który (swoją intensywnością, rozmiarem) przekracza miarę, normę

nadprzewodnik ˌnatpʃɛˈvɔdʲɲik n
superleder supraleder
(fizyka, fizyczny) ciało, u którego w obniżonej temperaturze zanika opór elektryczny

nadrabiać nadˈrabʲjäʨ̑ v
finne på
pracować więcej w celu wykonania zaległej pracy

nadrzędny naḍˈʒɛ̃ndnɨ adj
hoved-
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany

nadskakiwać v
tak
starać się być przesadnie grzecznym w celu uzyskania korzyści

nadtlenek wodoru natˈːlɛ̃nɛɡ vɔˈdɔru n
hydrogenperoksid
(chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu;

nadużycie n
misbruk
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie lub czyn niezgodne z prawem

nadużywać ˌnaduˈʒɨvaʨ̑ v
misbruke
używać w nadmiarze, przesadzać

nadwaga nadˈvaɡa n
overvekt
(medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;
nadmierna waga czegoś

nadwozie n
karosseri
część górna pojazdu;

nadwyżka n
utskeielse
ilość lub liczba czegoś ponad to, co planowane albo konieczne

nadwzroczność n
hypermetropi
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;

nadzieja naˈʥ̑ɛ̇ja n
håp
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy
osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia

nadziewać naˈʥ̑ɛvaʨ̑ v
materiale
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypełniać wnętrze czegoś nadzieniem

nadzorca n
overbetjent
ktoś, kto nadzoruje coś lub kogoś

nadzorować ˌnadzɔˈrɔvaʨ̑ v
kontrollere
sprawować kontrolę nad czymś

nadzwyczajnie ˌnadzvɨˈʧ̑ajɲɛ adv
ekstraordinært
w sposób niezwykły, nadzwyczajny, nieprzeciętny; bardzo

nadzwyczajny ˌnadzvɨˈʧ̑ajnɨ adj
ekstraordinær
szczególny, ponadprzeciętny, wyjątkowy, niezwykły
spesiell
spowodowany szczególnymi okolicznościami lub nieprzewidziany w programie, planie

nadzór ˈnadzur n
kontrollere
pełnienie kontroli
nennsomhet
sprawowanie dozoru lub opieki, strzeżenie, pilnowanie

nadęty adj
oppblåst
z przesadą

nafta ˈnafta n
mineralolje
(potocznie, potoczny) ropa naftowa
paraffin
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;

nagana naˈɡãna n
irettesettelse
upomnienie za niewłaściwe postępowanie lub za wykroczenie

naganny adj
klanderverdig
taki, który zasługuje na naganę

nagi ˈnaɟi adj
naken
bez ubrania, rozebrany do naga
(zoologia, zoologiczny) o zwierzętach niemający włosów, sierści, piór itp.

nagle ˈnaɡlɛ adv
plutselig
w nieoczekiwany i gwałtowny sposób

nagniotek n
ilk
stwardnienie, które tworzy się na dłoni lub stopie wskutek długotrwałego ucisku

nago ˈnaɡɔ adv
naken
bez ubrania, goło

nagość ˈnaɡɔɕʨ̑ n
nakenhet
brak ubrania na ciele

nagradzać v
hedre med en pris
przyznawać nagrodę

nagranie naˈɡrãɲɛ n
opptak
zapis dźwięku lub obrazu taki, że można później znowu zobaczyć ten obraz lub posłuchać tego dźwięku

nagrobek naˈɡrɔbɛk n
gravminne
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;

nagroda naˈɡrɔda n
belønning
wyróżnienie lub wynagrodzenie za dokonany czyn lub pracę

nagrywać naˈɡrɨvaʨ̑ v
spille inn
rejestrować obraz, dźwięk lub informację na nośniku

nagły ˈnaɡwɨ adj
plutselig
taki, który dzieje się nagle, niespodziewanie, raptownie, szybko, znienacka

nagłówek naˈɡwuvɛk n
hode
wyróżniony napis umieszczony nad tekstem

naiwniak naˈ<sup>j</sup>ivʲɲak n
dupere
(potocznie, potoczny) człowiek naiwny i łatwowierny

naiwny naˈ<sup>j</sup>ivnɨ adj
blåøyd
taki, który jest pełen prostoty, łatwowierności, naiwności

naj- naj prefix
høyst
…służący do tworzenia stopnia najwyższego od stopnia wyższego przymiotników i przysłówków

najazd ˈnajast n
invasjon
zbrojna agresja

najczęściej najˈʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ̇j adv
vanligvis
zwykle

najedzony ˌnajɛˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
mett
taki, który najadł się do syta i nie jest już głodny

najeżdżać naˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
invadera
dokonywać inwazji
kjøre på en
jadąc, wpadać na coś lub na kogoś

najpierw ˈnajpʲjɛrf adv
først
przedtem, na początku, jako pierwsze w kolejności

najądrze n
bitestikkel
(anatomia, anatomiczny) narząd płciowy męski wewnętrzny, przylegający od góry do jądra;

nakazywać v
bestille
wydawać nakaz, polecenie, rozkaz
krav
stawiać wymagania

nakrycie naˈkrɨʨ̑ɛ n
dekke
coś, co okrywa, zasłania, osłania

nakrywać naˈkrɨvaʨ̑ v
fiske
przyłapywać, zastać kogoś na czymś występnym lub wstydliwym

nakręcać v
fortøye
kręcąc mocować coś na gwintowanym przedmiocie
kroll
okręcać lub nawijać coś wokół czegoś
brenne
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nabierać coraz więcej zaangażowania emocjonalnego

nakrętka naˈkrɛ̃ntka n
kork
(potocznie, potoczny) nakręcane zamknięcie butelki
mutter
(technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny o wewnętrznym gwincie

nakład ˈnakwat n
opplag
liczba egzemplarzy wydanej książki, czasopisma

nakładać naˈkwadaʨ̑ v
ordlegge
umieszczać przedmiot lub rozprowadzać substancję na innym przedmiocie albo substancji

nalegać v
trang
mocno lub uparcie domagać się czegoś

nalewka naˈlɛfka n
likør
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem
tinktur
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo

naleśnik naˈlɛɕɲik n
pannekake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;

należeć naˈlɛʒɛʨ̑ v
man skal
(tylko forma bezosobowa) należy = wypada, powinno się
tilhøre
być w posiadaniu czyimś

należność naˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
ordre
kwota, którą trzeba komuś wypłacić

należy naˈlɛʒɨ v
man skal
powinno się; warto, trzeba, wypada

należyty ˌnalɛˈʒɨtɨ adj
hensiktsmessig
(podniośle) właściwy; taki, jak należy

nalot ˈnalɔt n
rassia
(potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.

namacalny adj
følbar
możliwy do wyczucia zmysłem dotyku

namierzanie ˌnãmʲjɛˈʒãɲɛ n
peiling
(rzeczownik odczasownikowy) od namierzać

namiot ˈnãmʲjɔt n
telt
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;

namiętność nãˈmʲjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
lidenskap
(przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką
stan uczuciowy występujący z wielką siłą, w szczególności w odniesieniu do miłości fizycznej

namiętny nãˈmʲjɛ̃ntnɨ adj
lidenskapelig
żarliwy, pełen pasji, zamiłowania do czegoś
varm
o uczuciach, gestach, zachowaniach: pełen gwałtowności, namiętności, intensywności

napad ˈnapat n
angrep
atak, napaść, zaatakowanie; napadnięcie na kogoś
deilig
(medycyna, medyczny) atak (choroby, dolegliwości)

napadać v
fall
(meteorologia, meteorologiczny) spaść w znacznej ilości

napalm ˈnapalm n
napalm
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;

napalony ˌnapaˈlɔ̃nɨ adj
skarp
(potocznie, potoczny) rozentuzjazmowany

naparstek naˈparstɛk n
fingerbøl
(krawiectwo) metalowa nasadka na palec ułatwiająca wbijanie igieł przy ręcznym szyciu;

napastliwy adj
aggressiv
miejący skłonność do zaczepek lub wszczynania kłótni

napastnik naˈpastʲɲik n
angriper
strona atakująca, osoba dokonująca napaści
baug
(sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnik mający za zadanie strzelać bramki;

napełniać naˈpɛwʲɲäʨ̑ v
fylle
sprawiać, że coś staje się pełne
wywoływać stany emocjonalne

napierdalać ˌnapʲjɛrˈdalaʨ̑ v
banke opp
(wulgarnie, wulgaryzm) bić dotkliwie

napis ˈnapʲis n
inskripsjon
napisana informacja o czymś

napisać naˈpʲisaʨ̑ v
skrive
wyrazić coś słowami na piśmie

napiwek naˈpʲivɛk n
tips
pieniądze dodawane przez klienta do właściwej opłaty za usługę;

napięcie naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
spenning
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia
(fizyka, fizyczny) naprężenie
stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją

napięty adj
snever
wymagający sporego wysiłku i skrupulatnego pilnowania się planu

napletek naˈplɛtɛk n
forhud
(anatomia, anatomiczny) fałd skórny osłaniający częściowo lub całkowicie żołądź prącia;

napominać v
advare
zwracać komuś uwagę

napomnienie ˌnapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
bebreide
karcące ostrzeżenie

napotykać v
kjøre på en
spotykać przypadkiem

naprawa naˈprava n
reparasjon
doprowadzanie czegoś do właściwego stanu, użyteczności, porządku; usuwanie błędów

naprawdę naˈpravdɛ particle
min santen
…wyrażająca zdziwienie lub niedowierzanie mówiącego
virkelig
…potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością

naprawiać naˈpravʲjäʨ̑ v
reparere
likwidować, usuwać uszkodzenia; ponownie doprowadzić coś do użyteczności

naprzeciw naˈpʃɛʨ̑if adv
motsatt
po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

naprzeciw naˈpʃɛʨ̑if preposition
imot
po drugiej stronie, po przeciwnej stronie

naprzeciwko preposition
motsatt
po przeciwnej stronie

naprzykrzać się v
mase
nie dawać komuś spokoju; namolnie domagać się czegoś

naprzód ˈnapʃut adv
fram
do przodu, przed siebie

napuszony adj
bombastisk
rażący przesadą, sztucznością

napój ˈnapuj n
drikk
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płyn przeznaczony do picia;

napój gazowany n
brus
(spożywczy) zwykle orzeźwiający napój nasycony dwutlenkiem węgla

napęd ˈnapɛ̃nt n
drive
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do nadawania ruchu jakiemuś mechanizmowi
coś, co pobudza kogoś lub coś do działania

napędzać naˈpɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
drive
powodować funkcjonowanie jakiegoś mechanizmu, wprawiać w ruch

napływ n
nettopp
pojawianie się / pojawienie się w kimś doznań, uczuć

napływać v
ankomme
być dostarczanym gdzieś
flo
docierać gdzieś, unosząc się nad ziemią
płynąc, gromadzić się gdzieś
komme
(psychologia, psychologiczny) powstawać w psychice, rodzić się w świadomości
oversvømme
przybywać tłumnie

narada naˈrada n
råd
spotkanie, zwykle służbowe, w celu omówienia pewnych kwestii

narastać v
øke
zwiększać swoje wymiary, intensywność, liczbę

naraz ˈnaras adv
sammen
jednocześnie, razem

narażać v
utsette
wystawiać kogoś lub coś na niebezpieczeństwo lub na szkodliwe działanie

narciarski narʲˈʨ̑arsʲci adj
ski
charakterystyczny dla narciarza, przeznaczony dla narciarzy, dotyczący narciarstwa

narciarstwo narʲˈʨ̑arstfɔ n
ski
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca biegi, skoki, zjazdy na nartach;

narcyz ˈnarʦ̑ɨs n
påskelilje
(botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju narcyz (1.1)
(potocznie, potoczny) kwiat narcyza (1.2)
(książkowy) mężczyzna zakochany w samym sobie

narcyzm n
narsissisme
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby

narkolepsja n
narkolepsi
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;

narkotyk narˈkɔtɨk n
dope
substancja, którą przyjmowanie powoduje po jakimś okresie używania uzależnienie fizyczne;

narodowościowy adj
etnisk
dotyczący narodowości

narodowość ˌnarɔˈdɔvɔɕʨ̑ n
nasjonalitet
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;

narodowy ˌnarɔˈdɔvɨ adj
nasjonal
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem

narodzenie n
fødsel
(rzeczownik odczasownikowy) od narodzić

narodziny ˌnarɔˈʥ̑ĩnɨ n
fødsel
akt przyjścia na świat potomstwa, dziecka

narożnik naˈrɔʒʲɲik n
hjørne
(sport, sportowy) miejsce na ringu przeznaczone do odpoczynku zawodnika

narta ˈnarta n
ski
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;

naruszać naˈruʃaʨ̑ v
berøre
ujmować pewną część z całości
brekke
zakłócać porządek, postępować wbrew regułom lub prawu

narzeczony n
forlovede
mężczyzna w okresie narzeczeństwa

narzekanie ˌnaʒɛˈkãɲɛ n
innvending
skarga, utyskiwanie

narzekać naˈʒɛkaʨ̑ v
klage
mówić w sposób wyrażający niezadowolenie

narząd płciowy n
kjønnsorgan
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) narząd służący organizmowi do rozrodu

narzędzie naˈʒɛ̃ɲʥ̑ɛ n
verktøy
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;

naród ˈnarut n
nasjon
grupa ludzi, których łączy wspólna kultura, język, religia, historia lub pochodzenie etniczne;

nasada naˈsada n
frie
część, na której coś jest osadzone czy umocowane, stanowiąca podstawę

nasadka n
ta utlegg i
(fotografia) pryzmat nakładany na obiektyw aparatu fotograficznego

nasienie naˈɕɛ̇̃ɲɛ n
barn
(dawniej, dawny) ród, potomstwo, dziecko
sperm
(fizjologia, fizjologiczny) płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;

nasięźrzał n
ormetunge
(botanika, botaniczny) Ophioglossum L. rodzaj roślin z rodziny nasięźrzałowatych (Ophioglossaceae);

nastawać v
ankomme
zaczynać być w jakimś czasie
dytte
usilnie domagać się czegoś

nastawienie ˌnastaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
bestemme
(rzeczownik odczasownikowy) od nastawić
instilling
element konfiguracji jakiegoś urządzenia

nastawić naˈstavʲiʨ̑ v
bestemme
przygotować psychicznie kogoś na coś
skierować coś w daną stronę
justere
położyć na palniku na kuchence celem zagotowania

nastolatek ˌnastɔˈlatɛk n
tenåring
chłopiec w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastolatka ˌnastɔˈlatka n
tenåring
dziewczyna w wieku od jedenastu do dziewiętnastu lat

nastrojowy adj
humør
dający miły, intymny nastrój

nastrój ˈnastruj n
humør
(psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;

następnie naˈstɛ̃mpʲɲɛ adv
deretter
później, w chwili następnej

następny naˈstɛ̃mpnɨ adj
neste
mający nastąpić, kolejny

następować ˌnastɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
følge
występować po sobie kolejno
inntreffe
zdarzać się, stać się, odbywać się, dochodzić do skutku

nasycać naˈsɨʦ̑aʨ̑ v
gjennomvæte
o wilgoci, zapachu itp.: przepajać, przenikać, napełniać

nasz naʃ pronoun
vår
1. (osoba) lm (należący do nas lub mający związek z nami)

naszyjnik naˈʃɨjɲik n
halskjede
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) element biżuterii w postaci ozdoby na szyję;

natarczywy adj
sta
żądający coś w sposób natrętny

natchnienie n
inspirasjon
coś, co powoduje twórcze działanie

natomiast naˈtɔ̃mʲjast conjunction
imidlertid
w kontraście do tego, co powiedziano wcześniej

natręt ˈnatrɛ̃nt n
frekkas
człowiek natrętny, nahalny, narzucający się, niemile widziany

natura naˈtura n
natur
przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka;
ogół cech człowieka lub zwierzęcia

naturalnie ˌnatuˈralʲɲɛ adv
naturligvis
w sposób naturalny, zgodnie z naturą

natychmiast naˈtɨxmʲjast adv
med en gang
bardzo szybko, bez zwłoki

natykać v
møte
spotykać niespodziewanie

nauczanie ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ãɲɛ n
lære
(rzeczownik odczasownikowy) od nauczać

nauczka n
lekse
przestroga na przyszłość powstała w wyniku przykrego doświadczenia

nauczyciel ˌna<sup>w</sup>uˈʧ̑ɨʨ̑ɛl n
lærer
osoba zajmująca się nauczaniem;

nauczycielka ˌna<sup>w</sup>uʧ̑ɨˈʨ̑ɛlka n
lærerinne
(edukacja, edukacyjny) kobieta, która zajmuje się nauczaniem

nauka naˈ<sup>w</sup>uka n
vitenskap
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;

naukowiec ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvʲjɛʦ̑ n
vitenskapsmann
człowiek zajmujący się nauką;

naukowy ˌna<sup>w</sup>uˈkɔvɨ adj
vitenskapelig
związany z nauką

nawa ˈnava n
skip
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;

nawalić v
feile
(potocznie, potoczny) zawieść w czymś, nie zdołać zrobić czegoś z własnej winy
(potocznie, potoczny) zepsuć się

nawałnica ˌnavawʲˈɲiʦ̑a n
storm
(książkowy) gwałtowna burza połączona z silnym wiatrem
(książkowy) bardzo obfity gwałtowny deszcz, śnieg, wiatr itp.

nawet ˈnavɛt particle
selv
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją

nawias ˈnavʲjas n
binders
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.;
(termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)

nawiasem mówiąc naˈvʲjasɛ̃m ˈːuvʲjɔ̃nʦ̑ adv
forresten
nadmieniając, dodając mimochodem, przy okazji, od niechcenia

nawierzchnia naˈvʲjɛʃxʲɲa n
kjørebane
górna część drogi, placu, chodnika;

nawietrzna naˈvʲjɛṭʃna n
lovart
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) burta od strony wiatru

nawietrzny naˈvʲjɛṭʃnɨ adj
lo
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po stronie, na którą wieje wiatr

nawigacja n
navigasjon
(astronomia, astronomiczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych

nawijać v
vakle
zwijać coś na coś

nawiązywać v
etablere
zaczynać lub wznawiać kontakt, stosunki
henvise
przywoływać jako wzór
rykk
o relacjach wytwarzać obustronnie pozytywne więzi

nawracać v
henvende
kierować do poprzedniej drogi, w uprzednie miejsce
zmieniać kierunek na poprzedni

nawyk ˈnavɨk n
vane
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;

nawzajem naˈvzajɛ̃m adv
hverandre
o wykonywaniu czynności przez podmiot zbiorowy każdy tak samo dla innego
i like måte
przy podziękowaniu za życzenia używany do życzenia tego samego życzącemu

nawóz ˈnavus n
gjødsel
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;

nazad ˈnazat adv
bakut
wstecz, za siebie, w tył
z powrotem

naziemny adj
bakke
o umiejscowieniu na powierzchni ziemi

nazista naˈʑista n
nazi
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu

nazizm ˈnaʑism̥ n
nazisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;

nazwa ˈnazva n
navn
wyraz lub termin określający coś

nazwa własna ˈnazva ˈvwasna n
egennavn
(zobacz) rzeczownik własny

nazwisko naˈzvʲiskɔ n
etternavn
nazwa własna rodziny, do której dana osoba należy;

nazywać naˈzɨvaʨ̑ v
kalle
określać nazwą, mianem
nadawać nazwę lub imię
heite seg
nosić dane imię, nazwisko lub nazwę, być znanym pod tym imieniem

nałóg ˈnawuk n
misbruk
(medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;
uvane
zakorzeniony nawyk lub upodobanie zazwyczaj oceniane negatywnie

naśladować ˌnaɕlaˈdɔvaʨ̑ v
imitere
powtarzać po kimś jakąś czynność

naśladowca n
herme etter
osoba, która kogoś naśladuje, wzoruje się na kimś

neandertalczyk ˌnɛãndɛrˈtalʧ̑ɨk n
neandertaler
(paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego;

negatyw nɛˈɡatɨf n
negativ
(fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;

negatywny ˌnɛɡaˈtɨvnɨ adj
negativ
niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy
stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu)
wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący

negocjować ˌnɛɡɔˈʦ̑ʲjɔvaʨ̑ v
forhandle
prowadzić rozmowy w celu ustanowienia kompromisu lub dojścia do porozumienia

nekrofilia n
nekrofil
(seksuologia, seksuologiczny) parafilia polegająca na pociągu seksualnym do martwych ciał;

nekrolog nɛˈkrɔlɔk n
dødsannonse
afisz z zawiadomieniem o czyjejś śmierci i terminie pogrzebu
nekrolog
notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;

nekropolia n
nekropolis
(książkowy) wielki i zwykle zabytkowy cmentarz, na którym pochowane są słynne osoby i znane rody

neologizm ˌnɛɔˈlɔɟism̥ n
neologisme
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub wyrażenie, które niedawno pojawiło się w danym języku;

neon ˈnɛɔ̃n n
neon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ne i liczbie atomowej 10;

neonazista ˌnɛɔ̃naˈʑista n
nynazist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik neonazizmu

nepalski nɛˈpalsʲci adj
nepali
odnoszący się do państwa Nepal

nepalski nɛˈpalsʲci n
nepali
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Nepalu;

neptek n
talentløs
(lekceważąco, lekceważący) osoba niezaradna lub niezdarna

neptun ˈnɛptũn n
neptunium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Np i liczbie atomowej 93;

nerd nɛrt n
nerd
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;

nerka ˈnɛrka n
nyre
(anatomia, anatomiczny) narząd w układzie wydalniczym zwierząt;

nerw nɛrf n
nerve
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;
(botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;

nerwowo nɛrˈvɔvɔ adv
nervøs
w sposób nerwowy, zdradzający zdenerwowanie/poddenerwowanie/niepokój

nerwowy nɛrˈvɔvɨ adj
nervøs
o człowieku: taki, który szybko się denerwuje, ma słabe nerwy

nestorianizm n
nestorianisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;

neurobiologia n
nevrovitenskap
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;

neurochirurgia ˌnɛwrɔxʲiˈrurʲɟja n
nevrokirurgi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;

neurolog nɛwˈrɔlɔk n
neurolog
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego
(medycyna, medyczny) lekarka specjalistka neurologii

neuron ˈnɛwrɔ̃n n
nevron
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;

neuropatolog n
nevropatolog
(medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie neuropatologii

neutralność ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɔɕʨ̑ n
nøytralitet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami

neutralny nɛwˈtralnɨ ˌnɛ<sup>w</sup>uˈtralnɨ adj
nøytral
taki, który nie opowiada się za żadną ze stron w sporze, bezstronny

neutrino nɛwˈtrʲĩnɔ n
neutrino
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;

neutron nɛˈ<sup>w</sup>utrɔ̃n ˈnɛwtrɔ̃n n
nøytron
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków dolnych i jednego górnego;

ni ɲi n
ny
nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, „ν”;

niby ˈɲibɨ conjunction
liksom!
spójnik wyrażający relację podobieństwa

niby ˈɲibɨ preposition
liksom!
przyimek wyrażający relację podobieństwa

nic ɲiʦ̑ indefinitePronoun
ingenting intet
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu

nicość n
ingenting
pustka, brak, nieistnienie czegoś

niczym ˈɲiʧ̑ɨ̃m conjunction
at
…przyłączający wyraz lub wyrażenie, które określają podstawę porównania

niczym ˈɲiʧ̑ɨ̃m preposition
at
…przyłączający wyraz, który określa podstawę porównania

niderlandzki ˌɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
nederlandsk
związany z Niderlandami, dotyczący Niderlandów

nie ɲɛ particle
ikke
wyraża zakaz
ikke ei
zaprzeczenie orzeczenia, także innych wyrazów
nei ikke
zaprzeczenie w odpowiedzi na pytanie o prawdziwość czegoś

nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe ˈɲɛ‿ʧ̑ɨ̃ɲ druˈɟɛ̃mu ˈʦ̑ɔ ˈtɔbʲjɛ ɲɛ̃ˈmʲiwɛ proverb
man høster som man sår
nie należy robić komuś rzeczy, które nie są miłe dla nas.

nie do wiary ˌɲɛ‿dɔ‿ˈvʲjarɨ adv
ubegripelig
(potocznie, potoczny) o czymś nieprawdopodobnym, niewiarygodnym

nie ma ˈɲɛ‿ma v
nei
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie istnieje
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu

nie ma mowy ˈɲɛ‿ma ˈmɔvɨ interjection
aldri i verden
o czymś zupełnie niemożliwym do zrealizowania; stanowcza odmowa

nie ma problemu interjection
ikke noe problem
zapewnienie drugiej strony, że jej prośba nie stwarza żadnego problemu i może być zrealizowana

nie ma sprawy interjection
ikke noe problem
zapewnienie drugiej strony, że jej prośba nie stwarza żadnego problemu i może być zrealizowana

nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło ˈɲɛ‿ma ˈtɛɡɔ ˈzwɛɡɔ ˈʦ̑ɔ ˈbɨ na‿ˈdɔbrɛ ɲɛ‿ˈvɨʃwɔ proverb
aldri så galt at det ikke er godt for noe
każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany

nie ma za co interjection
ingen årsak
uprzejma odpowiedź na „dziękuję”

nie mieć wszystkich w domu ˈɲɛ‿mʲjɛ̇ʨ̑ ˈfʃɨstʲciγ ˈv‿dɔ̃mu idiom
ha en skrue løs
(potocznie, potoczny) zachowywać się odmiennie od standardów, irracjonalnie, naiwnie, wbrew czyimś oczekiwaniom, być niespełna rozumu

nie od razu Kraków zbudowano ˌɲɛ‿ɔd‿ˈrazu ˈkrakuv ˌzbudɔˈvãnɔ proverb
Rom ble ikke bygget på en dag
nie osiąga się natychmiast imponujących wyników

nie wszystko złoto, co się świeci ɲɛ‿ˈfʃɨstkɔ ˈzwɔtɔ ˈʦ̑ɔ‿ɕɛ ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑i proverb
det er ikke gull alt som glimrer
nie wszystko, co na pozór wydaje się idealne, jest takie w rzeczywistości

nie- ɲɛ prefix
ikke
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający…
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno)
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon rzeczowników złożonych…
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon złożonych imiesłowów przymiotnikowych
zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy
u-
niemożliwość realizacji tego, co oznacza czasownik, od którego pochodzi przymiotnik

niebezpieczeństwo ˌɲɛbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
fare
sytuacja zagrażająca czemuś lub komuś, mogąca wywołać szkody

niebezpieczny ˌɲɛbɛsˈpʲjɛʧ̑nɨ adj
farlig
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego

niebiański adj
himmelsk
związany z mitycznym niebem, dotyczący tego nieba

niebieskawozielony ˌɲɛbʲjɛskavɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
akvamarin
zielony z niebieskawym odcieniem

niebieski ɲɛˈbʲjɛsʲci adj
blå
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;

niebiesko adv
blå
z użyciem niebieskiej barwy, z obecnością niebieskości

niebo ˈɲɛbɔ n
himmel
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie

nieboskłon ɲɛˈbɔskwɔ̃n n
blåne
(książkowy) kopuła nieba, zwłaszcza jej dolna część

niebyt n
ingenting
nieistnienie, nicość

niebywały adj
uvanlig
taki, który prawie się nie zdarza

niech ɲɛx particle
la
…używana do tworzenia trybu rozkazującego dla 3 (osoba) lp oraz 3 (osoba) lm

niech odpoczywa w pokoju interjection
hvil i fred
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolicki akt strzelisty do Boga za zmarłą osobę

niechęć ˈɲɛxɛ̃ɲʨ̑ n
mislike
brak chęci, pragnienia czegoś

niecierpliwość ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɔɕʨ̑ n
utålmodighet
brak cierpliwości, brak umiejętności czekania na coś

niecierpliwy ˌɲɛ̇ʨ̑ɛrˈplʲivɨ adj
urolig
taki, który nie umie długo czekać lub znosić czegoś; taki, który nie ma cierpliwości

nieco ˈɲɛʦ̑ɔ adv
noen lunde
przysłówek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy

nieco ˈɲɛʦ̑ɔ indefinitePronoun
noe
zaimek informujący o niewielkiej liczbie (ilości)
zaimek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy

nieczuły adj
kald
pozbawiony wrażliwości, współczucia, okazywania reakcji emocjonalnych

niedaleki adj
nærliggende
położony w niedużej odległości
snarlig
niezbyt oddalony w czasie

niedaleko pada jabłko od jabłoni ˌɲɛdaˈlɛkɔ ˈpada ˈjapw̥kɔ ˌːdʲ‿jabˈwɔ̃ɲi proverb
eplet faller ikke langt fra stammen
dzieci zwykle dziedziczą skłonności i cechy charakteru po rodzicach

niedawno ɲɛˈdavnɔ adv
nylig
w niedalekiej przeszłości

niedawny adj
nylig
taki, który pochodzi z nieodległej przeszłości

niedbalstwo n
uaktsomhet
niestaranność, niedbałość, brak dbałości

niedbały adj
uformell
wyrażający lekceważenie
utilsiktet
wykonujący coś niedokładnie

niedemokratyczny adj
udemokratisk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) będący zaprzeczeniem demokracji; inny niż demokratyczny

niedobry adj
dårlig
bez optymizmu
bez staranności
pozbawiony dobroci
kvalm
przynoszący szkodę

niedobrze ɲɛˈdɔbʒɛ adv
ille
w sposób niewłaściwy, zły, niepomyślny, nieszczęśliwy
w sposób pozbawiony życzliwości, nieprzyjazny
źle pod względem fizycznym

niedobór ɲɛˈdɔbur n
mangel
zbyt mała ilość czegoś

niedojrzały ˌɲɛdɔjˈʒawɨ adj
grønn
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie
o owocu, warzywie: taki, który jeszcze nie nadaje się do jedzenia

niedokrwistość ˌɲɛdɔˈkr̥fʲistɔɕʨ̑ n
blodmangel
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na niższym poziomie niektórych składników krwi;

niedopatrzenie n
feil
brak dostatecznej czujności; omyłka wskutek nieuwagi

niedopałek ˌɲɛdɔˈpawɛk n
sigarett
niedopalona pozostałość papierosa lub innego przedmiotu

niedorozwinięty adj
tilbakestående
(potocznie, potoczny) (psychologia, psychologiczny) opóźniony lub zahamowany w rozwoju umysłowym

niedorzeczny ˌɲɛdɔˈʒɛʧ̑nɨ adj
absurd
nie do rzeczy, niemający sensu

niedoskonały adj
ufullkommen
niepozbawiony wad; posiadający słabe strony

niedostateczny adj
mangelfull
(książkowy) niewystarczający, zbyt mały, niespełniający wymagań

niedostateczny n
feile
(urzędowy) (edukacja, edukacyjny) najniższa ocena szkolna, stopień niedostateczny

niedostatek ˌɲɛdɔˈstatɛk n
armod
brak środków do życia
mangel
zbyt mała ilość

niedostępny ˌɲɛdɔˈstɛ̃mpnɨ adj
utilgjengelig
taki, do którego nie ma dostępu, do którego nie każdy może dotrzeć

niedoszły adj
wannabe
o człowieku: taki, który nie osiągnął zamierzonego celu

niedożywienie ˌɲɛdɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
underernæring
nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów

niedużo ɲɛˈduʒɔ adv
litt
niewiele, mało

niedziela ɲɛ̇ˈʥ̑ɛla n
søndag
siódmy i ostatni dzień tygodnia;

niedługo ɲɛˈdwuɡɔ adv
snart
niebawem; o czymś, co ma się zdarzyć w niedalekiej przyszłości

niedźwiedzia przysługa ɲɛ̇ˈʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑a pʃɨˈswuɡa n
bjørnetjeneste
przysługa przynosząca szkodę temu, komu chciano przysłużyć

niedźwiedzica ˌɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ˈʥ̑iʦ̑a n
binne
(zoologia, zoologiczny) samica niedźwiedzia

niedźwiedź ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ n
bjørn
(zoologia, zoologiczny) duży, drapieżny ssak pokryty futrem z rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae);

niedźwiedź biały ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʥ̑ ˈbʲjawɨ n
isbjørn
(zoologia, zoologiczny) (zobacz) niedźwiedź polarny

niedźwiedź brunatny n
brunbjørn
(zoologia, zoologiczny) Ursus arctos Linnaeus, duży drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych;

niedźwiedź polarny ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑ pɔˈlarnɨ n
isbjørn
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus Phipps, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;

nieelegancki adj
uelegant
taki, który nie jest elegancki

nieetyczny ˌɲɛːˈtɨʧ̑nɨ adj
uetisk
niezgodny z etyką

niefortunny ˌɲɛfɔrˈtũnːɨ adj
ulykkelig
nieszczęśliwy, który nie ma szczęścia

niegdyś ˈɲɛɡdɨɕ indefinitePronoun
fordum
w przeszłości (zwykle odległej), dawniej, kiedyś

niegodny adj
skamfull
bez honoru, godności

niegodziwy adj
slim
taki, który postępuje nieszlachetnie, nieuczciwie; (także, też) świadczący o niegodziwości

niegroźny adj
harmløs
nieszkodliwy, który nie stanowi zagrożenia dla nikogo ani niczego

niegrzeczny ɲɛˈɡʒɛʧ̑nɨ adj
uskikkelig
zachowujący się niewłaściwie, nieuprzejmy

niegustowny adj
flau
w złym guście, bez smaku

nieistnienie ˌɲɛ<sup>j</sup>iˈstʲɲɛ̇̃ɲɛ n
fravær
fakt, że coś nie istnieje

niejadalny ˌɲɛ̇jaˈdalnɨ adj
uspiselig
nienadający się do jedzenia

niejaki ɲɛ̇ˈjäci pronoun
enkelte
jakiś, pewien, coś nieokreślonego lub ktoś nieokreślony

niejasność n
bølgje
brak jasności, dookreślenia, precyzji; dwuznaczność, niejednoznaczność, niezrozumiałość

niejasny ɲɛ̇ˈjasnɨ adj
dim
ciemny, słabo oświetlony

niejednoznaczny adj
flertydig
o więcej niż jednym znaczeniu; dający się interpretować różnorako

niekonwencjonalny ˌɲɛkɔ̃nvɛ̃nʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
uortodoks
taki, który wykracza poza ustalone schematy

niekorzystny adj
ugunstig
taki, który przynosi straty

niektóry ɲɛˈkturɨ indefinitePronoun
noe
pewien należący do jakiegoś zbioru, ale nie każdy
noen
niektórzy, niektóre w użyciu rzeczownikowym pewne osoby

nielegalny ˌɲɛlɛˈɡalnɨ adj
ulovlig
niezgodny z prawem
produkowany, używany, rozpowszechniany w sposób niezgodny z prawem

nieletni adj
mindreårig
(potocznie, potoczny) który nie osiągnął pełnoletniości

nieletni n
gruvearbeider
w prawie karnym: osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia

nieliczny ɲɛˈlʲiʧ̑nɨ adj
få
który nie jest liczny, którego nie jest dużo

nielogiczny adj
ulogisk
sprzeczny z prawidłami logiki

nielubiany ˌɲɛluˈbʲjãnɨ adj
mislike
taki, którego się nie lubi, nie wzbudzający sympatii

nieludzki ɲɛˈluʦ̑ʲci adj
umenneskelig
nie taki, jaki powinien cechować człowieka i stosunki między ludźmi

niemal ˈɲɛ̃mal particle
nesten
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było.

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci adj
tysk
związany z Niemcami, dotyczący Niemców lub Niemiec

niemiecki ɲɛ̃ˈmʲjɛʦ̑ʲci n
tysk
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);

niemiły ɲɛ̃ˈmʲiwɨ adj
hyggelig
niesympatyczny, wredny, zachowujący się wobec innych w odpychający sposób
wywołujący nieprzyjemne uczucie

niemniej jednak
hvor mye
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu

niemoc ˈɲɛ̃mɔʦ̑ n
sykdom
bezsilność

niemowlak n
baby
(potocznie, potoczny) małe dziecko nieumiejące jeszcze mówić

niemowlę ɲɛ̃ˈmɔvlɛ n
spedbarn
małe dziecko nie umiejące jeszcze mówić;

niemożliwy ˌɲɛ̃mɔʒˈlʲivɨ adj
umulig
taki, którego nie da się urzeczywistnić

niemrawy adj
hjelpeløs
zbyt powolny i bez energii
svime av
o niewielkiej intensywności

niemy ˈɲɛ̃mɨ adj
stum
taki, który nie może mówić

nienaganny adj
uklanderlig
(książkowy) niedający powodu do jakichkolwiek zarzutów

nienaprawialny adj
ubotelig
taki, którego nie można naprawić

nienarodzony ˌɲɛ̃narɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
ufødt
taki, który się (jeszcze) nie narodził/urodził

nienasycony adj
umettelig
nieznający umiaru; stale pragnący więcej

nienawidzić ˌɲɛ̃naˈvʲiʥ̑iʨ̑ v
hate
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś

nienawiść ɲɛ̃ˈnavʲiɕʨ̑ n
hat
silna niechęć, awersja, wrogość;

nieobecność ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
fravær
(urzędowy) opuszczenie lekcji, zajęć, dnia pracy itp.
brak kogoś w jakimś miejscu
åndsfraværelse
(przenośnie, przenośnia) brak uwagi, brak koncentracji

nieobecny ˌɲɛɔˈbɛʦ̑nɨ adj
fraværende
taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa
(przenośnie, przenośnia) będący myślami gdzie indziej

nieodgadniony adj
gåtefull
niemożliwy do odgadnięcia, zagadkowy, niepojęty, niezgłębiony

nieodmienny ˌɲɛɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
ubøyelig
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same

nieodpowiedni ˌɲɛɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
uskikket
niewłaściwy, niespełniający warunków

nieodpowiedzialność n
ansvarsløshet
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest nieodpowiedzialne; cecha tych, którzy są nieodpowiedzialni

nieodwołalny adj
ugjenkallelig
niemogący być odwołanym, cofniętym

nieograniczony ˌɲɛɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
ubegrenset
nie mający żadnych ograniczeń, niczym nie skrępowany

nieokiełznany adj
tøylesløs
(książkowy) niedający się powściągnąć, pohamować, opanować

nieokreślony ˌɲɛɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ adj
uspesifisert
niejasny, nieprecyzyjny, niezupełnie zdefiniowany, niezupełnie określony

nieokrzesany ˌɲɛɔkʃɛˈsãnɨ adj
keitete
nieposiadający ogłady towarzyskiej

nieomylny ˌɲɛɔ̃ˈmɨlnɨ adj
ufeilbarlig
taki, który się nie myli

nieopodal ˌɲɛɔˈpɔdal preposition
avslutte
w sąsiedztwie, otoczeniu

nieosiągalny ˌɲɛɔɕɔ̃ŋˈɡalnɨ adj
utilgjengelig
taki, którego nie da się osiągnąć

nieostrożny ˌɲɛɔˈstrɔʒnɨ adj
uforsiktig
taki, który nie jest ostrożny, który nie uważa

niepalący ˌɲɛpaˈlɔ̃nʦ̑ɨ n
ikke-røker
osoba, która nie pali papierosów

nieparzysty ˌɲɛpaˈʒɨstɨ adj
ulike
(matematyka, matematyczny) niedzielący się przez dwa

niepewny ɲɛˈpɛvnɨ adj
rådvill
chwiejny, mający wątpliwości lub wzbudzający wątpliwości

niepełnoletni ˌɲɛpɛwnɔˈlɛtʲɲi adj
mindreårig
niebędący dojrzałym

niepełnosprawny ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ adj
bevegelseshemmet
nieosiągający wystarczających władz fizycznych lub umysłowych wskutek ułomności swego ciała

niepełnosprawny ˌɲɛpɛwnɔˈspravnɨ n
bevegelseshemmet
osoba niepełnosprawna (1.1)

niepodległość ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
selvstendighet
niezależność państwa od innych państw pod względem stosunków zewnętrznych i spraw wewnętrznych;

niepodległy ˌɲɛpɔdˈlɛɡwɨ adj
selvstendig
mający niepodległość; niezależny

niepodobny adj
ulik
niewykazujący podobieństwa

niepogoda ˌɲɛpɔˈɡɔda n
uvær
zła, nieprzyjemna pogoda

niepokoić ˌɲɛpɔˈkɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
forstyrre
wzbudzać niepokój, martwić
engste
mieć obawy, martwić się

niepokój ɲɛˈpɔkuj n
uro
stan emocjonalny, który charakteryzuje się napięciem, pobudzeniem psychicznym, brakiem równowagi

niepomyślny ˌɲɛpɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ adj
ugunstig
który nie jest po czyjejś myśli, który komuś nie sprzyja

niepoprawny adj
inkorrekt
niezgodny częściowo lub zupełnie z ustalonymi regułami
ubotelig
taki, który nie zamierza lub nie daje się poprawić

nieporadny adj
klosset
niepotrafiący sobie poradzić
klumsete
świadczący o braku radzenia sobie

nieporozumienie ˌɲɛpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
misforståelse
pomyłka wynikła z niewłaściwego zrozumienia słów, sytuacji

nieposłuszeństwo ˌɲɛpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ n
ulydighet
cecha kogoś, kto jest nieposłuszny; brak posłuszeństwa

nieposłuszny adj
ulydig
odznaczający się nieposłuszeństwem

niepotrzebny ˌɲɛpɔˈṭʃɛbnɨ adj
unødvendig
taki, który nie jest potrzebny

niepoważny adj
eplekjekk
niedający się traktować poważnie

niepowodzenie ˌɲɛpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
fiasko
przeciwieństwo powodzenia, sukcesu; przegrana, porażka

niepowstrzymany adj
ubønnhørlig
niedający się powstrzymać, powściągnąć

niepozorny ˌɲɛpɔˈzɔrnɨ adj
upåfallende
niewielki, nie rzucający się w oczy, nie zwracający na siebie uwagi

niepożądany adj
motstående
taki, jakiego się unika; odwrotny do zamierzonego

nieprawda ɲɛˈpravda n
usannhet
coś co jest niezgodne z prawdą

nieprawdopodobny ˌɲɛpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
usannsynlig
pozbawiony cech prawdopodobieństwa, niedający się uznać za prawdziwy

nieprawdziwy ˌɲɛpravʲˈʥ̑ivɨ adj
usann
taki, który nie jest prawdziwy

nieprawidłowy ˌɲɛpravʲidˈwɔvɨ adj
irregulær
niezgodny z normą; niezgodny z tym, co prawidłowe

nieprzechodni ˌɲɛpʃɛˈxɔdʲɲi adj
intransitiv
(gramatyka) o czasowniku: niemający formy strony biernej

nieprzeciętny adj
utstående
taki, który się wyróżnia

nieprzewidywalny ˌɲɛpʃɛvʲidɨˈvalnɨ adj
ujamn
taki, którego nie da się przewidzieć

nieprzezroczysty adj
opak
o substancji nieprzepuszczający światła, nieprzejrzysty

nieprzyjazny ˌɲɛpʃɨˈjaznɨ adj
dårlig
taki, który nie sprzyja, stanowiący przeszkodę
uvennlig
nastawiony niechętnie, wrogo

nieprzyjemny ˌɲɛpʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
hyggelig
sprawiający przykrość, wywołujący niemiłe odczucia

nieprzystępny adj
utilgjengelig
(psychologia, psychologiczny) zachowujący dystans w relacjach z ludźmi
taki, do którego trudno dotrzeć

nieprzytomny ˌɲɛpʃɨˈtɔ̃mnɨ adj
bevisstløs
taki, który stracił przytomność, świadomość

nieprzyzwoity ˌɲɛpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
uanstendig
niezgodny z powszechnymi zasadami moralnymi (często w kontekście seksualnym)

nieraz ˈɲɛras adv
av og til
czasami, niekiedy
ofte
wiele razy, często

nierdzewny adj
rustfri
nieulegający rdzewieniu, odporny na rdzewienie

nierealny ˌɲɛrɛˈalnɨ adj
irreal
taki, który nie istnieje w rzeczywistości

niereformowalny adj
ubotelig
taki, którego nie da się zreformować, naprawić, nawrócić, zmienić

nieregularny adj
irregulær
pojawiający się, działający, występujący w nierównych odstępach czasu

nierozważny adj
dumdristig
taki, który działa bez rozwagi, namysłu

nieruchomość ˌɲɛruˈxɔ̃mɔɕʨ̑ n
eiendom
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;

nierytmiczny adj
arytmisk
niemający rytmu, nieregularny

nierząd n
prostitusjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi

nierób n
lathans
(pogardliwie, pogardliwy) człowiek stroniący od pracy

nieskazitelny adj
daddelfri
niemający żadnej skazy moralnej
uplettet
bez skazy, bez zanieczyszczeń

nieskończony ˌɲɛskɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
uendelig
niemający końca, niekończący się

niesmaczny ɲɛˈsmaʧ̑nɨ adj
flau
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) źle smakujący
(przenośnie, przenośnia) niegrzeczny, ordynarny, wzbudzający niesmak, w złym smaku

niesmak ˈɲɛsmak n
avsky
(przenośnie, przenośnia) przykre wrażenie

niespełna ɲɛˈspɛwna particle
nesten
prawie, nie całkiem, nie do końca, niezupełnie

niespodzianka ˌɲɛspɔˈʥ̑ãŋka n
overraskelse
coś, czego się ktoś nie spodziewa

niespodziewanie ˌɲɛspɔʥ̑ɛˈvãɲɛ adv
som lyn fra klar himmel
w sposób nieoczekiwany, niespodziewany, powodujący zaskoczenie

niespokojny ˌɲɛspɔˈkɔjnɨ adj
stormfull
pełen niepokoju, zamętu, niebezpieczeństw

niesporczak n
bjørnedyr
(zoologia, zoologiczny) Tardigrada, typ bardzo małych zwierząt bezkręgowych;
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z typu niesporczak (1.1)

niestabilny ˌɲɛstaˈbʲilnɨ adj
labil
chwiejny, który nie ma stabilizacji, który się łatwo zmienia

niestaranny adj
dårlig
wynikający z braku staranności; świadczący o pośpiechu i niedokładności

niestałość ɲɛˈstawɔɕʨ̑ n
labilitet
zmienność, brak stałości, trwałości (np. w przekonaniach)

niestały adj
labil
taki, który często zmienia upodobania, poglądy, świadczący o braku stałości

niestety ɲɛˈstɛtɨ particle
dessverre
…służąca do wyrażania żalu, że dana sytuacja ma miejsce

niestosowny adj
upassende
taki, który nie jest dostosowany do okoliczności

niestrawność n
fordøyelsesbesvær
(medycyna, medyczny) ostre zaburzenie w trawieniu, dyspepsja

niestrudzenie ˌɲɛstruˈʣ̑ɛ̃ɲɛ adv
utrettelig
w sposób niestrudzony

nieszczęścia chodzą parami ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑a ˈxɔʣ̑ɔ̃w̃ paˈrãmʲi proverb
en ulykke kommer sjelden alene
jedno niepowodzenie pociąga za sobą następne

nieszczęście ɲɛˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
ulykke
pechowy, niepomyślny dla kogoś zbieg zdarzeń
przykre, nieszczęśliwe, pechowe zdarzenie

nieszczęśliwy ˌɲɛʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
ulykkelig
nieodczuwający szczęścia, przygnębiony
prowadzący do niekorzystnego przebiegu wydarzeń

nieszkodliwy adj
uskadelig
niestanowiący zagrożenia

niesława n
beryktethet
brak dobrej opinii

niesławny adj
beryktet
okryty niesławą, okryty hańbą

niesłychany ˌɲɛswɨˈxãnɨ adj
uvanlig
taki, o którym nie słyszano, nadzwyczajny

nietakt n
brøler
(podniośle) niewłaściwy postępek wynikający z braku dobrych manier; brak taktu

nietaktowny ˌɲɛtakˈtɔvnɨ adj
smakløs
pozbawiony taktu, nieuprzejmy, niekulturalny, niezręczny

nietoperz ɲɛˈtɔpɛʃ n
flaggermus
(zoologia, zoologiczny) niewielki, latający ssak, kierujący się echolokacją;

nietrwały adj
lettbedervelig
krótko nadający się do użytku

nietrzeźwy ɲɛˈṭʃɛʑvɨ adj
drita
pijany, będący w stanie upojenia alkoholowego

nieubłagany adj
sta
niedający się ubłagać

nieuchronny ˌɲɛ<sup>w</sup>uxˈrɔ̃nːɨ adj
uavvendelig
taki, przed którym nie da się uciec, uchronić; któremu nie da się zapobiec, powstrzymać

nieuchwytny adj
flyktig
niedający się uchwycić, ująć

nieudolny adj
hjelpeløs
świadczący o braku radzenia sobie
talentløs
nie potrafiący dobrze czegoś zrobić

nieufność n
mistro
brak zaufania

nieugięty adj
uforsonlig
o osobie niedający się przekonać, pokonać lub zmienić

nieuleczalny ˌɲɛ<sup>w</sup>ulɛˈʧ̑alnɨ adj
ubotelig
(medycyna, medyczny) taki, który jest niemożliwy do wyleczenia
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) taki, którego nie można zmienić lub przezwyciężyć

nieumyślny adj
utilsiktet
wyrządzony bez uprzedniego zamysłu

nieunikniony ˌɲɛ<sup>w</sup>ũɲiˈcɲɔ̃nɨ adj
uavvendelig
taki, którego nie da się uniknąć; taki, który musi zajść

nieuprawny ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈpravnɨ adj
øde
o terenie, ziemi, polu: nie nadający się do uprawy lub nie objęty uprawą; taki, który leży odłogiem

nieuprzejmy adj
uhøflig
niemiły, nieżyczliwy, zachowujący się wobec innych w sposób pozbawiony uprzejmości

nieurodzajny adj
mager
cechujący się brakiem urodzaju

nieustannie ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈstãɲːɛ adv
fremdeles
bez przerwy, non-stop, bez ustanku

nieustanny adj
uavlatelig
taki, który nie ustaje, trwający ciągle

nieustraszony ˌɲɛ<sup>w</sup>ustraˈʃɔ̃nɨ adj
frekk
dzielny, nie ulegający strachowi

nieustępliwy adj
ubønnhørlig
taki, który łatwo lub wcale nie ustępuje

nieuwaga ˌɲɛ<sup>w</sup>uˈvaɡa n
uoppmerksomhet
brak uwagi, koncentracji

nieuzasadniony ˌɲɛ<sup>w</sup>uzasadʲˈɲɔ̃nɨ adj
falsk
nie mający uzasadnienia, nie mający usprawiedliwienia

niewart złamanego grosza ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ˈɡrɔʃa adj
ikke verdt et rødt øre
(potocznie, potoczny) oceniany negatywnie, niezasługujący na zaufanie, bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

niewart złamanego szeląga ˈɲɛvard ˌzwãmãˈnɛɡɔ ʃɛˈlɔ̃ŋɡa adj
ikke verdt et rødt øre
(książkowy) oceniany jako bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego

nieważny ɲɛˈvaʒnɨ adj
død og maktesløs
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bez mocy prawnej

niewdzięcznik ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
utakknemlig
osoba niewdzięczna, niepoczuwająca się do wdzięczności

niewdzięczny ɲɛˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
utakknemlig
pozbawiony wdzięczności, nieokazujący wdzięczności; (także, też) świadczący o wdzięczności

niewiarygodny ˌɲɛvʲjarɨˈɡɔdnɨ adj
utrolig
w który trudno uwierzyć, graniczący z nieprawdopodobieństwem

niewidoczny ˌɲɛvʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
usynlig
taki, którego nie widać

niewidomy ˌɲɛvʲiˈdɔ̃mɨ adj
blind
taki, który trwale nie widzi

niewidomy ˌɲɛvʲiˈdɔ̃mɨ n
blind
osoba, która trwale nie widzi

niewidzialny ˌɲɛvʲiˈʥ̑alnɨ adj
usynlig
niemożliwy do zaobserwowania wzrokiem lub, ogólniej, instrumentami pomiarowymi

niewiele ɲɛˈvʲjɛlɛ indefiniteCardinalNumeral
litt
nieduża ilość kogoś lub czegoś

niewielki ɲɛˈvʲjɛlʲci adj
lille-
taki, który jest mały w rozmiarze, objętości lub fizycznym nasileniu

niewinność ɲɛˈvʲĩnːɔɕʨ̑ n
uskyld
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu

niewinny ɲɛˈvʲĩnːɨ adj
uskyldig
taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy

niewola ɲɛˈvɔla n
slaveri
brak wolności, suwerenności; zamknięcie

niewolnictwo ˌɲɛvɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
slaveri
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;

niewolnik ɲɛˈvɔlʲɲik n
slave
osoba będąca w niewoli

niewrażliwy adj
hjerteløs
pozbawiony wrażliwości
usårbar
niepodatny na działanie

niewybredny adj
grov
w złym guście

niewybuchły adj
ueksplodert
taki, który nie wybuchł, nie eksplodował choć powinien

niewygodny adj
klumsete
o osobach sprawiający trudności, będący przeszkodą

niewykonalny ˌɲɛvɨkɔ̃ˈnalnɨ adj
umulig
taki, którego nie da się wykonać, zrobić

niewypłacalność n
insolvens
(ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, kiedy dłużnik nie ma możliwości spłaty swoich zobowiązań z posiadanego majątku;

niewypłacalny adj
bankerott
(ekonomia, ekonomiczny) taki, który nie ma możliwości spłaty swoich długów z posiadanego majątku

niewystarczający adj
utilstrekkelig
niedostateczny, nieodpowiadający określonym wymaganiom

niewzruszony adj
rigid
odporny na wpływy, ataki

niewątpliwie ˌɲɛvɔ̃ntˈplʲivʲjɛ adv
uten tvil
od: niewątpliwy; z pewnością, bez wątpienia

niewłaściwy ˌɲɛvwaɕˈʨ̑ivɨ adj
gal
inny, niż oczekiwano; inny niż powinien być

niezachwiany adj
uovervinnelig
taki, który nie zmienia swoich przekonań, nie daje się zachwiać

niezadowolenie ˌɲɛzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
misnøye
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem

niezadowolony ˌɲɛzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
misfornøyd
odczuwający niezadowolenie

niezależnie adv
uansett
bez względu na coś (sugeruje, że jakiś argument nie jest wystarczająco ważny)

niezależność ˌɲɛzaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
uavhengighet
bycie niezależnym od kogoś lub czegoś
(statystyka, statystyczny) brak wpływu jednego zdarzenia losowego na warunkowe prawdopodobieństwo drugiego;

niezależny ˌɲɛzaˈlɛʒnɨ adj
frilans
bezstronny, niezwiązany z żadną z grupą społeczną, niekierujący się jej interesem
selvstendig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie
uavhengig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nienależący do żadnej z rywalizujących partii

niezamężny ˌɲɛzãˈmɛ̃w̃ʒnɨ adj
ugift
zwykle o kobiecie: nie mająca męża, będąca panną; nie będąca żoną, małżonką

niezapominajka ˌɲɛzapɔ̃mʲĩˈnajka n
forglemmegei
(botanika, botaniczny) Myosotis L., rodzaj roślin z rodziny ogórecznikowatych;
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju niezapominajka (1.1)

niezapomniany adj
minnerik
taki, którego nie można zapomnieć

niezaradny adj
talentløs
nie potrafiący radzić sobie z czymś

niezauważalny adj
umerkelig
niedostrzegalny za pomocą wzroku, niewidoczny; taki, który nie daje się zauważyć

niezawodność n
pålitelighet
cecha tego, co nie zawodzi, na czym można polegać

niezawodny adj
pålitelig
taki, który nie zawodzi

niezborny ɲɛˈzbɔrnɨ adj
klumsete
nie łączący się w harmonijną całość

niezbędny ɲɛˈzbɛ̃ndnɨ adj
uerstattelig
taki, bez którego nie można przetrwać, normalnie funkcjonować; taki, który jest bardzo potrzebny

niezdarny ɲɛˈzdarnɨ adj
har'n
charakteryzujący się brakiem zręczności lub sprawności
slurvet
będący objawem braku zręcznośći lub sprawności, wykonany nieudolnie

niezdatny adj
udugelig
(przestarzałe, przestarzały) nie będący zdolnym do czego
taki, który nie nadaje się do czegoś

niezdecydowany adj
rådvill
taki, który nie podjął decyzji, nie wybrał czegoś

niezdolność ɲɛˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
udugelighet
brak zdolności do zrobienia czegoś, brak umiejętności

niezgodny ɲɛˈzɡɔdnɨ adj
motsatt
taki, który jest w sprzeczności z czymś

niezgrabny adj
klumsete
świadczący o braku zręczności
venstre
niezręczny, charakteryzujący się brakiem zręczności; niezdarny, niewprawny

niezidentyfikowany obiekt latający n
uidentifisert flygende objekt
obserwowany statek powietrzny o nieustalonym pochodzeniu, domniemany obiekt pozaziemski;

nieziemski adj
fantastisk
niczym niepodobny do tego, co ziemskie

niezmienny ɲɛˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
uforanderlig
taki, który się prędko nie zmienia; w którym nie zachodzą zmiany

niezmordowany adj
utrøttelig
nieulegający zmęczeniu, nieustający w wysiłku lub pracy

nieznaczny adj
ubetydelig
nie posiadający większego znaczenia

nieznajomy ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ adj
ukjend
taki, który nie jest komuś znany; obcy, nieznany

nieznajomy ˌɲɛznaˈjɔ̃mɨ n
ukjend
osoba nieznana, obca

nieznany ɲɛˈznãnɨ adj
ukjend
ten, którego się nie zna; niezidentyfikowany

niezrozumiały ˌɲɛzrɔzũˈmʲjawɨ adj
uforståelig
(przenośnie, przenośnia) niedający się zinterpretować, niejasny
niedający się zrozumieć

niezrównoważony adj
labil
(psychologia, psychologiczny) pozbawiony równowagi psychicznej; niepanujący nad sobą

niezręcznie adv
klosset
w sposób niestosowny
w sposób niezręczny

niezręczny adj
klumsete
który wprowadza w zakłopotanie
niemający sprytu, biegłości, znajomości czegoś
niemający zręczności, (także, też) świadczący o braku zręczności

niezwyciężony ˌɲɛzvɨʨ̑ɛ̃w̃ˈʒɔ̃nɨ adj
uovervinnelig
taki, którego nie da się zwyciężyć

niezwykły ɲɛˈzvɨkwɨ adj
magisk
baśniowy, czarodziejski
underfull
rewelacyjny
usedvanlig
wyróżniający się, wybitny
uvanlig
rzadko spotykany, nietypowy

niezwłocznie ɲɛˈzvwɔʧ̑ʲɲɛ adv
straks
bez zwłoki, natychmiast

niezłomny adj
stødig
taki, którego nie można zwyciężyć

niezły ˈɲɛzwɨ adj
fin
mający dość dobry charakter

nieład ˈɲɛwat n
røre
brak ładu, uporządkowania

nieładny adj
slette
taki, który nie jest ładny; pozbawiony urody

niełupka ɲɛˈwupka n
akene
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;

nieśmiało ɲɛ̇ˈɕmʲjawɔ adv
sjenert
z wahaniem, bez śmiałości czy pewności siebie

nieśmiały ɲɛ̇ˈɕmʲjawɨ adj
beskjeden
cichy, niepewny, ledwo widoczny
blyg
niemający pewności siebie, wstydliwy

nieśmiertelność ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɔɕʨ̑ n
udødelighet
koncepcja życia przez potencjalnie nieskończenie długi czas;

nieśmiertelny ˌɲɛ̇ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
udødelig
wiecznie żywy, żyjący, nieumierający

nieświadomy adj
ufrivillig
powstający lub istniejący bez czyjejś świadomości
uvitende
nie uświadamiający sobie czegoś, nie wiedzący o czym

nieświeży adj
butt
źle wyglądający
dårlig
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który utracił świeżość
flekket
o zauważalnych cechach zbyt długiego używania

nieść ɲɛ̇ɕʨ̑ v
bære
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu, idąc i będąc nim obciążonym

nieżonaty ˌɲɛʒɔ̃ˈnatɨ adj
ugift
zwykle o mężczyźnie: niemający żony

nieżywy ɲɛˈʒɨvɨ adj
død
pozbawiony życia, martwy

nigdy ˈɲiɡdɨ pronoun
aldri
w żadnym czasie, momencie, sytuacji

nigdzie ˈɲiɟʥ̑ɛ adv
ingensteds
w żadnym miejscu

nigeryjski ˌɲiɡɛˈrɨjsʲci adj
nigeriansk
odnoszący się do państwa Nigeria

nihilizm n
nihilisme
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;

nijaki ɲiˈjäci adj
ingen
niczym niewyróżniający się, niemający żadnych charakterystycznych cech
(przestarzałe, przestarzały) żaden
nøytral
(gramatyka) rodzaj nijaki

nikczemnik n
skurk
ktoś postępujący niegodziwie

nikiel ˈɲicɛl n
nikkel
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ni i liczbie atomowej 28;

nikotyna ˌɲikɔˈtɨ̃na n
nikotin
bezbarwny, płynny alkaloid spotykany przede wszystkim w liściach tytoniu;

nikt ɲikt pronoun
ingen
żadna osoba

nikły adj
dim
słabo zauważalny; o niewielkim natężeniu

nimfomania ˌɲĩw̃fɔ̃ˈmãɲja n
nymfomani
(medycyna, medyczny) chorobliwie wzmożony popęd płciowy u kobiet;

niniejszy ɲĩˈɲɛ̇jʃɨ pronoun
disse
(książkowy) ten oto właśnie

ninja ˈɲĩn͇ʤ̑a n
ninja
japoński wojownik, specjalizujący się w zamachach i szpiegostwie;

niob ɲɔp n
niob
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Nb i liczbie atomowej 41;

niski ˈɲisʲci adj
lav
mający mały wymiar w pionie
mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości
oceniany ujemnie w sensie moralnym

nisko ˈɲiskɔ adv
lågtrykksområde
na niedużej wysokości

nisza n
båt
(geologia, geologiczny) zagłębienie w skale

niszczyć ˈɲiʃʧ̑ɨʨ̑ v
tilintetgjøre
pozbawiać rzecz jej kształtu bądź funkcji

nit ɲit n
klinke
(technologia, technika, techniczny) metalowy element łączący w połączeniu nitowanym;

nitpiker ɲitˈpʲikɛr n
kverulant
(slangowo) osoba czepiająca się nieistotnych szczegółów

niuansować ˌɲu<sup>w</sup>ãw̃ˈsɔvaʨ̑ v
nyansere
ukazywać / wydobywać subtelne, ledwie dostrzegalne szczegóły / różnice

nius ɲus n
nyheter
świeża wiadomość

niwchijski n
Giljakisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język niwchijski;

niweczyć v
angre
pozbawiać wartości, obracać wniwecz

nić ɲiʨ̑ n
tråd
cienkie włókno używane np. do szycia

niż ɲiʃ conjunction
enn
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami

no nɔ particle
brønn
(potocznie, potoczny) …oznaczająca przyzwolenie
(potocznie, potoczny) …oznaczająca zakłopotanie

no to co ˈnɔ ˈtɔ ˈʦ̑ɔ
(og) hva så
(potocznie, potoczny) sygnalizuje, że mówca uważa dane zdarzenie lub argument za nieistotne, lub ma do niego lekceważący stosunek

nobel ˈnɔbɛl n
nobelium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu No i liczbie atomowej 102;

noc nɔʦ̑ n
natt mørke
okres od zmierzchu do świtu;

nocebo nɔˈʦ̑ɛbɔ n
nocebo
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy zjawiska zwanego placebo, objawy uboczne;

nocnik ˈnɔʦ̑ʲɲik n
kammer
naczynie do wypróżniania się, używane zwłaszcza przez małe dzieci;

nocny marek ˈnɔʦ̑nɨ ˈmarɛk n
natteravn
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień

nocą ˈnɔʦ̑ɔ̃w̃ adv
om natta
wtedy, gdy trwa noc

noga ˈnɔɡa n
bein
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga;

nogawka nɔˈɡafka n
bein
(krawiectwo) część spodni okrywająca nogę

nominacja n
omdømme
oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie

nominał nɔ̃ˈmʲĩnaw n
trossamfunn
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wyszczególniona na danym papierze wartościowym, monecie, znaczku pocztowym itp.

nonsens ˈnɔ̃w̃sɛ̃w̃s n
nonsens
zupełny brak sensu, niedorzeczność;

nora ˈnɔra n
hi
(zoologia, zoologiczny) podziemne schronienie zwierząt

nordycki nɔrˈdɨʦ̑ʲci adj
nordisk
(książkowy) północnoeuropejski;

norka n
mink
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z każdego z dwóch gatunków z rodziny łasicowatych: norka europejska lub norka amerykańska;

norma ˈnɔrma n
norm
ogólnie przyjęta zasada;

norma językowa n
språknorm
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób realizacji określonego systemu językowego zgodny ze zwyczajem panującym w danej wspólnocie komunikatywnej;

normalność n
normalitet
cecha tego, co normalne; brak dziwactw

normalny nɔrˈmalnɨ adj
normal
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być
vanleg
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne
najczęściej spotykany, typowy
o bilecie pełnopłatny
zdrowy psychicznie i fizycznie

normotwórstwo n
brilleseddel
(rzadki, rzadko używany) ustanawianie norm, prawideł, wytycznych (i tym podobne, i temu podobne)

nornica nɔrʲˈɲiʦ̑a n
vånd
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia

norweski nɔrˈvɛsʲci adj
norsk
odnoszący się do państwa Norwegia lub Norwegów

norweski nɔrˈvɛsʲci n
norsk
język urzędowy Norwegii;

nos nɔs n
nese
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;

nosacizna n
snørr
(weterynaria, weterynaryjny) przewlekła, zakaźna i zaraźliwa choroba zwierząt nieparzystokopytnych;

nosiciel nɔˈɕiʨ̑ɛl n
bybud
(medycyna, medyczny) organizm zawierający bakterie, wirusy lub w inny sposób dotknięty chorobą, sam nie cierpiący z powodu jej objawów, lecz mogący nią zarażać;

nosić ˈnɔɕiʨ̑ v
bære
fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie

nosorożec ˌnɔsɔˈrɔʒɛʦ̑ n
nesehorn
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros, duży ssak z rzędu nieparzystokopytnych;

nosowy nɔˈsɔvɨ adj
nasal
(fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową
(przymiotnik) od nos

nostalgia nɔˈstalʲɟja n
nostalgi
tęsknota, zwłaszcza za krajem ojczystym

nostalgiczny ˌnɔstalʲˈɟiʧ̑nɨ adj
nostalgisk
(książkowy) taki, który wyraża, odczuwa lub wzbudza nostalgię; jest pełen tęsknoty

nosze n
båre
(medycyna, medyczny) sprzęt do ręcznego przenoszenia chorych lub rannych;

nota ˈnɔta n
note
(administracja) oficjalne pismo urzędowe, w szczególności międzyrządowe

notariusz n
notar
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sporządzający akty prawne na żądanie stron

notatnik nɔˈtatʲɲik n
skrivebok
zeszyt do zapisków

notes ˈnɔtɛs n
notisbok
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;

notoryczny ˌnɔtɔˈrɨʧ̑nɨ adj
beryktet
(pejoratywnie, pejoratywny) powszechnie znany
regelmessig
nieustanny

notyfikować v
meddele
powiadamiać

nowatorski adj
banebrytende
wprowadzający coś nowego w jakiejś dziedzinie

nowatorstwo n
innovasjon
wprowadzanie czegoś nowego

nowina nɔˈvʲĩna n
nyheter
nowa wiadomość

nowiutki nɔˈvʲjutʲci adj
frisk
nowy, świeżo kupiony lub zrobiony, nie używany

nowobogacki adj
oppkomling
(pejoratywnie, pejoratywny) od niedawna wzbogacony i ostentacyjnie to ukazujący

nowoczesny ˌnɔvɔˈʧ̑ɛsnɨ adj
moderne
charakterystyczny dla nowych czasów, współczesny

nowomowa n
Nytale
język władzy i kontrolowanych przez nią środków przekazu w państwach totalitarnych;

noworodek ˌnɔvɔˈrɔdɛk n
baby
człowiek lub zwierzę tuż po przyjściu na świat;

nowozelandzki ˌnɔvɔzɛˈlãnʦ̑ʲci adj
newzealandsk
odnoszący się do państwa Nowa Zelandia

nowożeniec ˌnɔvɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑ n
nygift
mężczyzna świeżo po ślubie

nowożeńcy n
nygift
para małżeńska bezpośrednio lub krótko po ślubie

nowożytność n
Tidlig moderne tid
(historia, historyczny, historycznie) okres w dziejach ludzkości następujący po średniowieczu;

nowożytny ˌnɔvɔˈʒɨtnɨ adj
moderne
od nowożytność: należący do nowożytności, określający nowożytność, używany w związku z nowożytnością

nowy ˈnɔvɨ adj
ny
taki, który pojawił się na miejscu poprzedniego
ny nytt
istniejący od niedawna

nowy porządek świata n
ny verdensorden
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) teoria spiskowa tłumacząca istotne zmiany w polityce międzynarodowej rzekomą zmową „zakonspirowanej elity globalnej władzy” przejmującej rządzenie państwami;

nozdrze ˈnɔzḍʒɛ n
nesebor
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch otworów nosa

nozologia n
nosologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;

nożownik n
knivsmed
(dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik produkujący noże

nożyczki nɔˈʒɨʧ̑ʲci n
saks
małe nożyce;

nożyczki do paznokci n
neglsaks
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) narzędzie służące do obcinania paznokci u rąk i u stóp

nubijski adj
nubisk
związany z Nubią, dotyczący Nubii, pochodzący z Nubii

nuda ˈnuda n
kjedsomhet
stan, gdy jest nudno, gdy nie dzieje się nic ciekawego;

nudny ˈnudnɨ adj
kjedelig
wywołujący nudę, niebudzący zainteresowania, powodujący apatię i zmęczenie

nudziarz n
bore
człowiek zanudzający innych

nudzić ˈnuʥ̑iʨ̑ v
bore
powodować nudę

numer ˈnũmɛr n
tall
liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru
(przenośnie, przenośnia) żart, przekręt, oszustwo
egzemplarz czasopisma z daną datą
identyfikator zawierający, między innymi, cyfry;
pozycja w programie (zwykle w cyrku)

numerować ˌnũmɛˈrɔvaʨ̑ v
numerus
nadawać czemuś kolejne numery, oznaczać coś numerami

nur białodzioby ˈnur ˌbʲjawɔˈʥ̑ɔbɨ n
gulnebblom
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów, gniazdującego w dalekiej Arktyce;

nur rdzawoszyi ˈnur ˌːʣ̑avɔˈʃɨji n
smålom
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia stellata, duży ptak wodny, jeden z pięću gatunków nurów;

nurek ˈnurɛk n
dykker
człowiek uprawiający nurkowanie zawodowo lub w celach sportowych

nurkować nurˈkɔvaʨ̑ v
dykke
pływać pod powierzchnią wody

nurnik ˈnurʲɲik n
teist
(ornitologia, ornitologiczny) Cepphus, morski ptak z rodziny alk;

nurogęś nuˈrɔɡɛ̃w̃ɕ n
laksand
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;

nurt nurt n
aktuell
strumień wody w rzece na jej środku, który płynie szybciej niż reszta
tendencje w sztuce, filozofii itp.
retning
ciąg wydarzeń

nurzyk polarny ˈnuʒɨk pɔˈlarnɨ n
polarlomvi
(ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;

nuta ˈnuta n
note
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość

nużyć v
bli trett
wywoływać znudzenie lub wyczerpanie swoją jednostajnością

nużący adj
kjedelig
wywołujący znużenie

nów nuf n
nymåne
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;

nóż nuʃ n
kniv
krótkie i ostre narzędzie ręczne do krojenia lub cięcia;

nóż sprężynowy n
springkniv
składany nóż zawierający schowaną w rękojeści głownię, która wysuwa się po uruchomieniu mechanizmu sprężynowego, zwykle za pomocą przycisku;

nęcić ˈnɛ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
friste
działać przyciągająco

nędznik n
kreatur
osoba podła, nikczemna

nędzny ˈnɛ̃nʣ̑nɨ adj
bety
niewiele wart, będący w złym stanie; ubogi, zapuszczony

nękać ˈnɛ̃ŋkaʨ̑ v
kval
dręczyć, trapić

o ɔ n
over
(językoznawstwo, językoznawczy) dwudziesta litera polskiego alfabetu;

o ɔ preposition
angående
…wskazujący treść, zawartość znaczeniową, sens (z niektórymi czasownikami)
imot
…wskazujący fizyczną przeszkodę w ruchu

o ile
hvis
łączy zdanie nadrzędne z podrzędnym, które wyraża warunek treści

o rzut kamieniem ɔ‿ˈʒut kãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̃m adv
steinkast
niedaleko, w pobliżu, bliziutko

o wiele ɔ ˈvjɛ.lɛ adv
altfor
wyraża zauważalną rozbieżność w rzeczywistym natężeniu jakiejś cechy względem oczekiwanego natężenia tej cechy

o wilku mowa ɔ‿ˈvʲilku ˈmɔva idiom
når man snakker om sola
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach

oaza ɔˈaza n
oase
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;

oba ˈɔba collective
begge
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego lub nijakiego; i jeden, i drugi

obaj ˈɔbaj collective
både ... og ...
dwie konkretne osoby określone rzeczownikiem rodzaju męskoosobowego; i jeden, i drugi

obalać ɔˈbalaʨ̑ v
kantre
odbierać komuś władzę, moc, wpływ itp.

obawa ɔˈbava n
uro
niepokój o przyszłość połączony z lękiem; przewidywanie, że coś może się nie powieść

obawiać się ɔˈbavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
betvile
mieć wątpliwości (co do słuszności, powodzenia czegoś)
frykte
mieć obawę, bać się czegoś

obcas ˈɔpʦ̑as n
hæl
(obuwnictwo, obuwniczy) część buta w tylnej jego części, pod piętą, często unoszący ją do góry;

obchodzić ɔpˈxɔʥ̑iʨ̑ v
angå
obchodzić kogoś: interesować się czymś, chcieć wiedzieć o czymś
feire
świętować, uczcić jakąś rocznicę, radosne wydarzenie, sukces

obchód n
rund
kontrolne obejście danego miejsca

obcinać ɔpʲˈʨ̑ĩnaʨ̑ v
klippe
skracać komuś włosy, zwykle nadając im jakąś fryzurę
kviste
tnąc skracać coś lub oddzielać coś od czegoś
zmniejszyć ilość pieniędzy na jakiś cel

obcisły ɔpʲˈʨ̑iswɨ adj
snever
o ubraniu: ściśle przylegający do ciała, ciasno opinający

obciążać ɔpʲˈʨ̑ɔ̃w̃ʒaʨ̑ v
laste
zwiększać ciężar

obciążenie ˌɔpʲʨ̑ɔ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
ansvar
ciężar spoczywający na kimś lub czymś
laste
(elektryczność) całkowita moc elektryczna pobierana ze źródła przez wszystkie odbiorniki

obcokrajowiec ˌɔpʦ̑ɔkraˈjɔvʲjɛʦ̑ n
utenlandsk
osoba pochodząca z innego kraju

obcowanie n
trafikk
(rzadki, rzadko używany) (seksuologia, seksuologiczny) odbywanie stosunku płciowego
przebywanie z kimś, kontaktowanie się

obcy ˈɔpʦ̑ɨ adj
fremmed
nienależący do jakiegoś kręgu

obcy ˈɔpʦ̑ɨ n
fremmed
ktoś nienależący do danej grupy

obczyzna n
utanlands
kraje poza ojczyzną

obcęgi n
tang
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.

obdarzać v
forære
dawać w darze; przekazywać komuś coś cennego
okazywać komuś pozytywne uczucie

obdukcja ɔbˈdukʦ̑ʲja n
obdusere
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oględziny zwłok lub osób żywych w celu ustalenia przyczyn śmierci lub rozmiarów doznanych uszkodzeń ciała;

obecnie ɔˈbɛʦ̑ʲɲɛ adv
nå til dags
teraz, aktualnie, w tym momencie

obecność ɔˈbɛʦ̑nɔɕʨ̑ n
nærvær
bycie, przebywanie gdzieś

obecny ɔˈbɛʦ̑nɨ adj
til stede
dzisiejszy, teraźniejszy, współczesny
osobiście przy czymś będący, znajdujący się gdzieś w danej chwili

obejmować ˌɔbɛjˈmɔvaʨ̑ v
gevinst
rozpoczynać sprawowanie funkcji, urzędu, stanowiska itp.
gripe
o emocjach: owładnąć
klemme
otaczać ramionami
omfatte
mieścić w sobie

obejrzeć ɔˈbɛjʒɛʨ̑ v
leite
zapoznać się z czymś oglądając to

obelga ɔˈbɛlɡa n
skjelle ut
obraźliwe słowo skierowane do kogoś

obelisk ɔˈbɛlʲisk n
obelisk
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;

oberwanie chmury ˌɔbɛˈrvãɲɛ ˈxmurɨ n
styrtregn
(potocznie, potoczny) krótkotrwałe, gwałtowne i bardzo obfite opady deszczu

obfitość ɔpˈfʲitɔɕʨ̑ n
overflod
duża, w zupełności wystarczająca ilość czegoś

obiad ˈɔbʲjat n
lunsj middag
gorący posiłek spożywany zwykle w środku dnia;

obiadować v
lunsj
(przestarzałe, przestarzały) jeść obiad

obiecywać ˌɔbʲjɛˈʦ̑ɨvaʨ̑ v
love
mówić, że coś się z pewnością zrobi; dawać obietnicę

obiegowy ˌɔbʲjɛˈɡɔvɨ adj
hverdagslig
akceptowany powszechnie, choć niekoniecznie zawsze zgodny z prawdą
strøm
taki, który jest w użyciu ogólnym

obiekt ˈɔbʲjɛkt n
anlegg
teren będący wydzieloną, logiczną całością, zwłaszcza miejsce publiczne, budowla
gjenstand
rzecz fizycznie istniejąca

obiektyw ɔˈbʲjɛktɨf n
objektiv
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia

obierać ɔˈbʲjɛraʨ̑ v
beslutte
wybierać kogoś na stanowisko, funkcję drogą głosowania
skrelle
usuwać wierzchnią, zewnętrzną warstwę: łupinę, łuski, skórę lub skorupę itp.

obietnica ˌɔbʲjɛtʲˈɲiʦ̑a n
løfte
wypowiedź zapewniająca kogoś o zrobieniu czegoś w przyszłości

obijać v
chips
powodować obrażenia, uszkadzać, uderzając o coś
kle ut
pokrywać materiałem

objawiać ɔbʲˈjavʲjäʨ̑ v
manifestere
dawać wyraz czemuś; ukazywać, ujawniać coś
ujawniać się dając określone objawy, znaki

objazd ˈɔbʲjast n
rundtur
objeżdżanie, odwiedzanie

objazdowy adj
alternativ
służący do omijania czegoś

objaśniać ɔbʲˈjäɕɲäʨ̑ v
klargjøre
czynić coś zrozumiałym dla kogoś

objęcie ɔbʲˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
omarming
otoczenie rękami, uścisk

objętość ɔbʲˈjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
volum
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni

oblegać v
beleire
(wojskowość, wojskowy) otaczać zbrojnie

oblewać ɔbˈlɛvaʨ̑ v
feile
nie zaliczać komuś egzaminu
feire
świętować jakieś wydarzenie alkoholem

oblicze ɔbˈlʲiʧ̑ɛ n
ansikt
(książkowy) twarz jakiejś osoby i jej wyraz
(przenośnie, przenośnia) charakter czegoś; zarys, postać czegoś

oblig n
løfte
(ekonomia, ekonomiczny) pisemne uznanie długu

obligacja ˌɔblʲiˈɡaʦ̑ʲja n
obligasjon
(ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;

oblężenie ˌɔblɛ̃w̃ˈʒɛ̃ɲɛ n
beleiring
(wojskowość, wojskowy) otoczenie siłami zbrojnymi jakiejś twierdzy lub miasta w celu ich zdobycia

obmawiać v
baksnakke
mówić złośliwe rzeczy o kimś
drøfte
(przestarzałe, przestarzały) poddawać analizie, dyskusji

obmywać v
oversvømme
otaczać coś napływającą i odpływającą wodą

obmyślać v
overveie
opracowywać w myśli

obmyśliwać v
overveie
układać w myśli sposób rozwiązania jakiejś sprawy

obnażać v
avkle
czynić nagim, pozbawionym ubioru
pozbawiać osłony

obniżać ɔbʲˈɲiʒaʨ̑ v
forminske
czynić niższym
avslå
ulegać obniżeniu, opadać poniżej poziomu

obniżenie ˌɔbʲɲiˈʒɛ̃ɲɛ n
reduksjon
(rzeczownik odczasownikowy) od obniżyć

obniżka ɔbʲˈɲiʃka n
avslag
obniżenie ceny

obojczyk ɔˈbɔjʧ̑ɨk n
kragebein
(anatomia, anatomiczny) kość obręczy barkowej, która łączący mostek z łopatką;

obojętny ˌɔbɔˈjɛ̃ntnɨ adj
nøytral
(chemia, chemiczny) taki, który nie ma właściwości zasadowych i kwasowych; taki, który nie tworzy związków chemicznych
(fizyka, fizyczny) taki, który nie ma ładunku elektrycznego

obok ˈɔbɔk adv
nær
w małej odległości między przedmiotami; blisko

obok ˈɔbɔk preposition
hos
w niedużej odległości

obopólny adj
gjensidig
dotyczący obu zainteresowanych stron

obora ɔˈbɔra n
fjøs
budynek gospodarski dla krów, miejsce ich przebywania

obowiązany adj
forpliktet
mający obowiązek do robienia czegoś

obowiązkowy ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈskɔvɨ adj
obligatorisk
będący czyimś obowiązkiem

obowiązujący adj
aktuell
stanowiący normę, wypływający z ustalonego zwyczaju

obowiązywać ˌɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
angå
być czyimś obowiązkiem, obejmować kogoś mocą prawną
gjelde
być powszechnie uznanym prawem, zasadą, zwyczajem

obrabiać ɔbˈrabʲjäʨ̑ v
arbeide
nadawać kształt

obracać ɔbˈraʦ̑aʨ̑ v
dreie
wprawiać w ruch obrotowy, utrzymywać w takim ruchu, powodować obrót

obraz ˈɔbras n
bilde
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji
całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia
wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia

obraza ɔbˈraza n
skjenselsgjerning
urażenie czyjejś godności osobistej

obrazek ɔbˈrazɛk n
tegneserie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pojedynczy segment ilustracyjny w komiksie

obrazować v
avbilde
być obrazem czego

obraźliwy ˌɔbraʑˈlʲivɨ adj
grov
stanowiący obrazę dla kogoś, będący obrazą dla kogoś; sprawiający, że ktoś się obraża

obrażać ɔbˈraʒaʨ̑ v
fornærme
sprawiać komuś przykrość

obrona ɔbˈrɔ̃na n
forsvar
(wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją

obrotnik ɔbˈrɔtʲɲik n
axis
(anatomia, anatomiczny) drugi kręg szyjny;

obrotowy ˌɔbrɔˈtɔvɨ n
linjespiller
(sport, sportowy) zawodnik w piłce ręcznej, który gra bezpośrednio przed linią pola bramkowego, pomiędzy obrońcami drużyny przeciwnej;

obrońca ɔbˈrɔ̃j̃nʦ̑a n
back
(sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny
forsvarer
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.

obroża ɔbˈrɔʒa n
halskjede
taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia domowego

obrus ˈɔbrus n
duk
wykończony i zazwyczaj zdobiony materiał używany do przykrycia jadalnego stołu;

obrzezanie ˌɔbʒɛˈzãɲɛ n
omskjæring
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego lub całkowitego usunięcia łechtaczki, czasem także warg sromowych mniejszych, ze względów rytualnych, religijnych lub estetycznych wśród niektórych ludów afrykańskich;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;

obrzeże ɔbˈʒɛʒɛ n
kant
okolice kończącego się zjawiska czy czynności
wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie

obrzydlistwo n
grunge
coś paskudnego, brzydkiego

obrzydliwy ˌɔbʒɨˈdlʲivɨ adj
fæl
(książkowy) budzący odrazę

obrzydzenie ˌɔbʒɨˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
vemmelse
bardzo silne uczucie niechęci

obróbka ɔbˈrupka n
bearbeidelse
proces nadawania obiektowi założonych właściwości;

obrót ˈɔbrut n
omdreining
(geometria) odwzorowanie geometryczne, jedna z izometrii, obok przesunięcia i symetrii;
ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny
omsetning
(ekonomia, ekonomiczny) (księgowość) sumaryczna wartość obrotu (1.3)

obrączka ɔbˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
giftering
(jubilerstwo, jubilerski) (zobacz) obrączka ślubna;
ring
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba najczęściej wykonana ze szlachetnego metalu w formie kółka bez oczka noszona na palcu

obrączka ślubna n
giftering
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;

obrączkować v
ring
(zoologia, zoologiczny) zakładać obrączkę, znakując np. ptaki lub nietoperze

obręb n
eiendom
wyraźnie odgraniczony obszar wewnętrzny
kule
zakres działań, możliwości, obszar wpływów

obręcz ˈɔbrɛ̃n͇ʧ̑ n
tønnebånd
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w kształcie okręgu;

obsada n
gips
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.

obsadzić ɔpˈsaʥ̑iʨ̑ v
gips
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dać rolę w jakimś przedstawieniu, filmie
plante
(ogrodnictwo, ogrodniczy) posadzić rośliny na jakiejś wyznaczonej powierzchni

obserwacja ˌɔpsɛrˈvaʦ̑ʲja n
iakttagelse
dokładne przyglądanie się czemuś lub komuś, celowe zauważanie jego ruchów lub czynów

obserwatorium ˌɔpsɛrvaˈtɔrʲjũm n
observatorium
miejsce lub budowla do obserwowania czegoś, zwykle placówka naukowa;

obserwować ˌɔpsɛrˈvɔvaʨ̑ v
observere
uważnie, przez dłuższy czas przyglądać się czemuś

obstawać v
avvente
nie zmieniać własnego zdania

obstrukcja n
obstruksjon
hamowanie sprawnego przebiegu czegoś

obszar ˈɔpʃar n
område
ograniczona część powierzchni, zwykle dużych rozmiarów
zakres jakiejś działalności

obszerny ɔpˈʃɛrnɨ adj
grundig
zawierający mnóstwo szczegółów
omfangsrik
dużych rozmiarów

obsługa ɔpˈswuɡa n
betjening
czynność obchodzenia się z czymś lub kimś
zespół osób upoważnionych do zajmowania się czymś

obsługiwać ˌɔpswuˈɟivaʨ̑ v
betjene
wykonywać usługi na rzecz kogoś lub na rzecz jakiegoś przedsięwzięcia

obuch n
konfrontere
(technologia, technika, techniczny) tępo zakończona część robocza narzędzia

obudzić ɔˈbuʥ̑iʨ̑ v
vekke
sprawić, by ktoś przestał spać, wyrwać kogoś ze snu
wywołać jakieś wrażenia, odczucia, emocje itp.
våkne
przestać spać, zakończyć sen, wyrwać się ze snu

oburzać v
skjenselsgjerning
wywoływać oburzenie – wzbudzać sprzeciw połączony z gniewem

oburzenie ˌɔbuˈʒɛ̃ɲɛ n
indignert
silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim, niewłaściwym lub niesprawiedliwym zachowaniem

obustronny adj
felles
zachodzący pomiędzy dwiema stronami relacji

obuwie ɔˈbuvʲjɛ n
fottøy
(obuwnictwo, obuwniczy) wierzchnie okrycie stóp, z podeszwami chroniącymi stopy przed obrażeniami

obwiniać ɔbˈvʲĩɲäʨ̑ v
skylde
przypisywać, zarzucać komuś winę; oskarżać kogoś o zrobienie czegoś złego

obwód ˈɔbvut n
kant
brzeg, krawędź, otaczająca coś z każdej strony, obejmująca obiekt zwykle w poziomie
kretsløp
(elektryczność) układ, w którym może stale płynąć prąd;
omkrets
(matematyka, matematyczny) długość najkrótszego cyklu zawartego w grafie;

oby ˈɔbɨ particle
burde
wyrażenie nadziei, że coś się stanie

obywatel ˌɔbɨˈvatɛl n
borger
(przestarzałe, przestarzały) oficjalna forma zwracania się do kogoś
statsborger
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;

obywatelstwo ˌɔbɨvaˈtɛlstfɔ n
statsborgerskap
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;

obój ˈɔbuj n
obo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;

obóz ˈɔbus n
leir
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje

obóz dla uchodźców n
flyktningleir
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;

obóz koncentracyjny ˈɔbus ˌkɔ̃nʦ̑ɛ̃ntraˈʦ̑ɨjnɨ n
konsentrasjonsleir
miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;

obłazić v
mangle
(potocznie, potoczny) tracić część wierzchnią
vrimle
(potocznie, potoczny) wchodzić na coś lub na kogoś w znacznej liczbie

obłok ˈɔbwɔk n
sky
(meteorologia, meteorologiczny) chmura niewielkich rozmiarów

obłudnik ɔbˈwudʲɲik n
øyenskalk
ktoś, kto jest nieszczery, fałszywy

obłudny ɔbˈwudnɨ adj
hyklete
fałszywy, nieszczery

obłąkanie n
galskap
zaburzenie psychiczne lub choroba psychiczna, obłęd, niepoczytalność

obłąkany adj
gal
będący w stanie obłąkania

obłąkany n
gjøk
człowiek psychicznie chory

obłęd ˈɔbwɛ̃nt n
galskap
choroba psychiczna, szaleństwo, mania
wielkie zamieszanie, szaleństwo

obłędny adj
forbløffende
(potocznie, potoczny) podobający się

obżarstwo ɔbˈʒarstfɔ n
fråtseri
nadmierne spożywanie pokarmów

ocaleć v
leve lenger enn
(książkowy) uniknąć unicestwienia

ocalić ɔˈʦ̑alʲiʨ̑ v
redde
aspekt dokonany od: ocalać

ocean ɔˈʦ̑ɛãn n
hav osean
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi

oceanarium ˌɔʦ̑ɛãˈnarʲjũm n
oseanarium
instytucja badająca i prezentująca florę i faunę morską;

oceanografia ˌɔʦ̑ɛãnɔˈɡrafʲja n
oseanografi
nauka o oceanach i morzach;

ocelot ɔˈʦ̑ɛlɔt n
ozelot
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;
(zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju ocelotów (1.1)

ocena ɔˈʦ̑ɛ̃na n
estimasjon
opinia kogoś o czymś lub kimś
karakter
(edukacja, edukacyjny) nota dawana uczniowi lub studentowi

oceniać ɔˈʦ̑ɛ̃ɲäʨ̑ v
taksere
(edukacja, edukacyjny) stawiać ocenę, stopień
wydawać sąd, opinię

ocet ˈɔʦ̑ɛt n
eddik
(spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;

ocet winny n
vineddik
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z wina w procesie fermentacji octowej, w którym stężenie kwasu octowego wynosi zwykle od 6 do 10%

och ɔx interjection
ai
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych (zachwytu, zaskoczenia, przestrachu)

ochlapać v
plaske
obrzucić czymś płynnym lub półpłynnym

ochlokracja n
oklokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;

ochota ɔˈxɔta n
lyst
pragnienie osiągnięcia, posiadania lub doświadczenia czegoś

ochotnik n
frivillig
ktoś dobrowolnie zgłaszający się do udziału w czymś

ochraniacz n
hjem
(technologia, technika, techniczny) przedmiot chroniący coś przed uszkodzeniem

ochraniać ɔ'xraɲäʨ̑ v
beskytte
strzec lub zabezpieczać przed zagrożeniem

ochrona ɔxˈrɔ̃na n
beskyttelse
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu
gjeldsbrev
służba odpowiedzialna za bezpieczeństwo

ochroniarz ɔxˈrɔ̃ɲaʃ n
bevokte
(potocznie, potoczny) pracownik służb ochrony

ochronny ɔxˈrɔ̃nːɨ adj
beskyttende
stanowiący ochronę przed czymś; chroniący, dający ochronę

ochrypły adj
hes
(medycyna, medyczny) taki, który ochrypł

ochładzać ɔxˈwaʣ̑aʨ̑ v
hardne
obniżać temperaturę czegoś

ocieplać v
fôre
stosować zabezpieczenie przed utratą ciepła

ociężały adj
nummen
niemający energii do działania
tungvinn
wykonywany powolnie, bez energii

octan ˈɔktãn n
acetat
(chemia, chemiczny) ester albo sól kwasu octowego;

octowy ɔʦ̑ˈtɔvɨ adj
eddik
(przymiotnik) od ocet

oczekiwanie ˌɔʧ̑ɛciˈvãɲɛ n
forventning
pragnienie, żądanie

oczekiwać ˌɔʧ̑ɛˈcivaʨ̑ v
forvente
dłużej czekać
spodziewać się czegoś, liczyć na coś, chcieć czegoś

oczerniać v
sladre
rozgłaszać nieprawdziwe informacje o kimś, mając na celu przedstawienie go w niekorzystnym świetle

oczko ˈɔʧ̑kɔ n
maske
dziura w pończosze lub rajstopach

oczyszczać ɔˈʧ̑ɨʃʧ̑aʨ̑ v
brekke seg
usuwać nieczystości, brudy; doprowadzać do stanu czystości

oczyszczenie ˌɔʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
gjøre
przywrócenie porządku, higieny

oczytany adj
belest
taki, który przeczytał wiele książek

oczywisty ˌɔʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
innlysende
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać

oczywiście ˌɔʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
selvsagt
partykuła wyrażająca brak wątpliwości

od ɔt preposition
fra
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot

od a do zet ˌɔd‿a‿dɔ‿ˈzɛt adv
fra A til Å
od początku do końca; w pełni, całkowicie

od razu ɔd‿ˈrazu adv
direkte
bez namysłu
med en gang
bez zwłoki, natychmiast, z miejsca

od ręki ɔd‿ˈrɛ̃ŋʲci adv
på strak arm
bez czekania, zaraz, natychmiast

odaliska ˌɔdaˈlʲiska n
odalisk
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim

odbicie ɔdˈbʲiʨ̑ɛ n
avparering
obraz w lustrze lub innej błyszczącej powierzchni
kopi
wierna kopia kogoś lub czegoś

odbierać ɔdˈbʲjɛraʨ̑ v
få
o telewizorze, radiu: przyjmować fale ze stacji nadawczej
gevinst
odczytywać coś (słowa, zachowanie, reakcje) w określony indywidualny sposób
hente (noen)
zabierać kogoś z jakiegoś miejsca
oppfylle
podnosić słuchawkę telefonu i rozpoczynać rozmowę

odbijacz ɔdˈbʲijaʧ̑ n
forsvar
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;

odbijać ɔdˈbʲijäʨ̑ v
avspeile
o powierzchniach mających właściwości zwierciadła: odtwarzać, dawać obraz czegoś
uderzeniem nadawać inny kierunek czemuś będącemu w ruchu

odbiorca ɔdˈbʲjɔrʦ̑a n
mottager
osoba, do której dociera przekaz artystyczny, intelektualny lub informacyjny

odbiornik n
mottaker
(technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne odbierające fale elektromagnetyczne

odbitka n
avtrykk
zapis graficzny otrzymany określoną metodą techniczną, np. odciskową, drukarską, fotochemiczną

odbiór ˈɔdbʲjur interjection
forbi
słowo używane podczas korzystania z radia na końcu wypowiedzi, aby poinformować rozmówcę o jej zakończeniu

odbiór ˈɔdbʲjur n
mottak
(elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego
(fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów
oppskrift
wzięcie czegoś, co jest nasze lub przeznaczone dla nas, a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu)

odbyt ˈɔdbɨt n
anus endetarmsåpning
(anatomia, anatomiczny) końcowy otwór, ujście układu pokarmowego;

odbywać ɔdˈbɨvaʨ̑ v
har hat
robić coś lub brać udział w wykonywaniu czegoś; uczestniczyć w czymś
finne sted
mieć miejsce, dziać się, dokonywać się

odbębnianie n
slurv
(potocznie, potoczny) robienie czegoś byle jak

odcedzić ɔtˈʦ̑ɛʥ̑iʨ̑ v
sile
oddzielić od siebie płyn i znajdujące się w nim cząstki stałe

odchodzić ɔtˈxɔʥ̑iʨ̑ v
forlate
oddalać się od jakiegoś miejsca
gå bort
(eufemistycznie) umierać
slå opp
zrywać związek z kimś, opuszczać kogoś

odchylenie standardowe n
standardavvik
(statystyka, statystyczny) klasyczna miara zróżnicowania rozkładu zmiennej losowej – pierwiastek kwadratowy wariancji;

odcień ˈɔtʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
nyanse
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru

odcinek ɔtʲˈʨ̑ĩnɛk n
bind
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno
linjesegment
(geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;
tvangsinnlegge
fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2)
fragment większej całości, odcięty od niej

odcisk ˈɔtʲʨ̑isk n
liktorn
(medycyna, medyczny) zgrubienie skóry powstałe na skutek ucisku

odcisk palca ˈɔtʲʨ̑isk ˈpalʦ̑a n
fingeravtrykk
wzór linii papilarnych palca odciśnięty na jakiejś powierzchni w celu identyfikacji osoby

odczucie ɔṭˈʧ̑uʨ̑ɛ n
følelse
wrażenie, które się odczuwa

odczuwać ɔṭˈʧ̑uvaʨ̑ v
føle
reagować na coś zmysłowo, doświadczać czegoś za pomocą zmysłów
interpretować coś

odczyt n
foredrag
wykład publicznie wygłoszony zwykle na temat popularnonaukowy

odczytywać ˌɔṭʧ̑ɨˈtɨvaʨ̑ v
lese
publicznie czytać na głos

oddalać v
fjerne
zwiększać odległość pomiędzy danymi jednostkami
forkaste
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nie uwzględniać czyich pretensji, żądań
dra bort
zwiększać własną odległość od czego lub kogo

oddalenie n
avstand
odległość

oddalony adj
langt
położony w znacznej odległości przestrzennej albo czasowej od czegoś

oddanie ɔdˈːãɲɛ n
forpliktelse
wierność, poświęcenie określonej sprawie, idei lub osobie

oddawać ɔdˈːavaʨ̑ v
levere tilbake
dawać coś komuś z powrotem, zwracać właścicielowi

oddech ˈɔdːɛx n
pust
pobranie tlenu poprzez wciągnięcie go do płuc

oddychanie ˌɔdːɨˈxãɲɛ n
åndedrett
(rzeczownik odczasownikowy) od oddychać

oddychać ɔdˈːɨxaʨ̑ v
puste
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska

oddziaływanie ˌɔdʲʥ̑awɨˈvãɲɛ n
påvirkning
(książkowy) wywierany wpływ

oddziaływać ˌɔdʲʥ̑aˈwɨvaʨ̑ v
påvirke
wpływać, powodować skutek

oddzielać ɔdʲˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
avsondre
separować jedną rzecz od drugiej
separować kogoś od jakiejś grupy
odzielać (1.2) siebie od jakiejś grupy

oddzielnie adv
særskilt
nie razem, osobno

oddzielny ɔdʲˈʥ̑ɛlnɨ adj
avsondre
taki, który stanowi samodzielną całość

odejmowanie ˌɔdɛjmɔˈvãɲɛ n
subtraksjon
(matematyka, matematyczny) jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych, działanie odwrotne do dodawania;
(rzeczownik odczasownikowy) od odejmować

odejmować ˌɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
subtrahere
(matematyka, matematyczny) wykonywać działanie odejmowania;

odejście n
avvik
(rzeczownik) (odczasownikowy) od odejść

odgadnąć ɔdˈɡadnɔ̃ɲʨ̑ v
gjette
aspekt dokonany od: odgadywać

odgadywać v
gissa
starać się przeniknąć, poznać; myśleć, że samemu rozpoznano sytuację; próbować przewidzieć

odgałęzienie n
grein
część odchodząca w bok od trzonu

odgrywać ɔdˈɡrɨvaʨ̑ v
lure
odtwarzać utwór muzyczny
pełnić w czymś jakąś funkcję, mieć znaczenie
tworzyć jakąś postać w przedstawieniu teatralnym lub filmie
finne sted
wydarzać się
hevne
mścić się

odgłos ˈɔdɡwɔs n
grei
dźwięk towarzyszący jakiejś czynności lub wydawany przez coś, brzmienie czegoś

odhaczać v
flått
stawiać znaczek w kształcie litery v dla potwierdzenia jakiegoś stanu lub wykonania danej czynności

odjazd ˈɔdʲjast n
avgang
ruszenie w drogę, początek podróży jakimś środkiem lokomocji

odjazdowy adj
dope
(potocznie, potoczny) podobający się

odjeżdżać ɔdʲˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
fortrekke
jadąc, oddalać się

odjąć ˈɔdʲjɔ̇̃ɲʨ̑ conjunction
minus
(matematyka, matematyczny) minus (spójnik stawiany między odjemną i odjemnikiem)

odkażać v
desinfisere
niszczyć drobnoustroje chorobotwórcze lub gnilne
usuwać środki szkodliwe dla zdrowia ze skażonych powierzchni

odkrycie ɔtˈkrɨʨ̑ɛ n
avsløring
ujawnienie czegoś, co dotąd było skrywane lub nieznane
oppdagelse
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej

odkryty adj
innlede
taki, który nie ma przykrycia
wystawiony na środowisko zewnętrzne

odkrywać ɔtˈkrɨvaʨ̑ v
oppdage
poznawać coś nowego

odkryć ˈɔtkrɨʨ̑ v
oppdage
aspekt dokonany od: odkrywać

odkurzacz ɔtˈkuʒaʧ̑ n
støvsuger
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;

odkurzać ɔtˈkuʒaʨ̑ v
dust
usuwać kurz
lage vakuum
odkurzaczem usuwać kurz, brud, śmieci itd.

odkuć v
flytte
odłączyć za pomocą kucia

odkąd ˈɔtkɔ̃nt pronoun
ettersom
od kiedy

odkład n
kjerne
(pszczelarstwo, pszczelarski) celowo wydzielona przez pszczelarza część plastrów z istniejącej rodziny pszczelej np. w celu utworzenia nowej

odkładać ɔtˈkwadaʨ̑ v
la på røret
(telekomunikacja) odkładać słuchawkę przerywać rozmowę telefoniczną
lagre
oszczędzać pieniądze lub inne zasoby na określony cel

odległość ɔdˈlɛɡwɔɕʨ̑ n
avstand
długość krzywej (w domyśle: odcinka) pomiędzy dwoma punktami

odległy ɔdˈlɛɡwɨ adj
fjern
znajdujący się daleko

odlew ˈɔdlɛf n
gips
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy

odlewać v
gips
wykonywać przedmiot poprzez wlewanie ciekłego surowca do specjalnej formy
en som lekker
(wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

odlot ˈɔdlɔt n
avvik
start do podróży powietrznej, oddalenie się drogą powietrzną

odlotowy ˌɔdlɔˈtɔvɨ adj
feit
(slangowo) wspaniały, rewelacyjny

odmawiać ɔdˈmavʲjäʨ̑ v
avslå
nie zgadzać się
si
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wypowiadać słowa modlitwy

odmiana ɔdˈmʲjãna n
art
rodzaj, gatunek, wariant, klasa
endring
zmieniona postać lub sposób, zmienianie postaci lub sposobu
fleksjon
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana formy wyrazu w zależności od przypadku, osoby itp.

odmienny ɔdˈmʲjɛ̃nːɨ adj
forskjellig
różny

odnaleźć ɔdˈnalɛɕʨ̑ v
synes
trafić na to, czego się szuka

odnawiać ɔdˈnavʲjäʨ̑ v
fornye
ponownie nadawać wygląd nowości, tak by coś wyglądało znów jak nowe
po pewnym czasie robić coś ponownie

odnieść ˈɔdʲɲɛ̇ɕʨ̑ v
oppnå
zyskać coś, mieć jakiś wynik
behandle
potraktować coś lub kogoś w pewien sposób

odnoga ɔdˈnɔɡa n
arm
odgałęzienie, podłużna część biegnąca w bok od jakiejś całości

odnosić ɔdˈnɔɕiʨ̑ v
bekymring
dotyczyć czegoś

odnotować ˌɔdnɔˈtɔvaʨ̑ v
skrive ned
sporządzić notatkę
spille inn
zwrócić na coś uwagę

odnośnie do ɔdˈnɔɕɲɛ ˈdɔ
angående
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś

odpad ˈɔtpat n
avfall
pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);

odpadać v
falle
oddzielać się od miejsca przymocowania

odpalać ɔtˈpalaʨ̑ v
fyre
uruchamiać broń palną lub rakietową
rykk
zapalać / uruchamiać coś

odpieprzyć ɔtˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
dra til helvete
(wulgarnie, wulgaryzm) zostawić kogoś w spokoju, odczepić się od kogoś

odpierać v
motbevise
bronić się skutecznie przed zarzutami

odpierdalać ˌɔtpʲjɛrˈdalaʨ̑ v
dra til helvete
(wulgarnie, wulgaryzm) zostawiać w spokoju

odpoczynek ˌɔtpɔˈʧ̑ɨ̃nɛk n
pause
przerwa podczas jakiegoś wysiłku, mająca na celu ponowne nabranie sił

odpoczywać ˌɔtpɔˈʧ̑ɨvaʨ̑ v
hvile
przerwać czynność fizyczną w celu zrelaksowania się i nabrania sił

odporność ɔtˈpɔrnɔɕʨ̑ n
immunitet
(medycyna, medyczny) zdolność do czynnej i biernej obrony organizmu przed patogenami

odporny ɔtˈpɔrnɨ adj
bestandig
mający wysoką odporność i wytrzymałość; silny, wytrzymały

odpowiadać ˌɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
fara
podobać się
jevnbyrdig
być równoważnym czemuś
oppfylle
spełniać jakieś warunki, oczekiwania
svare
odpisywać (np. na list)
udzielać odpowiedzi
odpowiadać (1.1) na pytania nauczyciela w celu oceny wiedzy
ponosić za coś konsekwencje
być za coś odpowiedzialnym
być zgodnym z czymś
reagować, odwzajemniać się

odpowiedni ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲi adj
hensiktsmessig
spełniający wymagane warunki

odpowiednik ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲik n
ekvivalent
pojęcie, przedmiot lub osoba o podobnych cechach, elementach, mające to samo zastosowanie, mogące pełnić tę samą funkcję

odpowiednio ˌɔtpɔˈvʲjɛdʲɲɔ adv
deretter
w sposób odpowiedni; właściwie, stosownie
henholdsvis
(książkowy) w tej samej kolejności

odpowiedzialność ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɔɕʨ̑ n
ansvar
obowiązek odpowiadania za swoje działanie, bycia odpowiedzialnym za coś

odpowiedzialny ˌɔtpɔvʲjɛ̇ˈʥ̑alnɨ adj
ansvarlig
przeznaczony do poniesienia konsekwencji

odpowiedź ɔtˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
svar
reakcja na pytanie

odprawa ɔtˈprava n
ekspedisjon
załatwienie formalności związanych z wyjazdem osób, wysłaniem towarów lub odlotem samolotu lub odejściem jednostki pływającej
replika
ostra, stanowcza odpowiedź

odprawiać v
fyre
dać komuś wypowiedzenie, zwolnić kogoś
stoppe
czynić coś według ustalonego wcześniej protokołu lub zwyczaju

odprężać ɔtˈprɛ̃w̃ʒaʨ̑ v
slappe av
uczynić mniej naprężonym, rozluźnić

odpukać w niemalowane drewno ɔtˈpukaʥ̑ ˌvʲ‿ɲɛ̃malɔˈvãnɛ ˈdrɛvnɔ idiom
banke i bordet
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy

odpuszczać v
frikjenne
uwalniać od ciążącej winy lub obowiązku
komme over
ulegać rezygnacji z czegoś

odpuścić ɔtˈpuɕʨ̑iʨ̑ v
slippe
aspekt dokonany od: odpuszczać

odpychać v
nekte
oddalać pchnięciem
powodować niechęć

odpływ ˈɔtpwɨf n
ebbe
(hydrologia, hydrologiczny) niski stan wody w akwenie morskim wynikający ze zjawiska pływów

odra ˈɔdra n
meslinger
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;

odradzać v
gjenreise
(biologia, biologiczny) tworzyć się znowu jako część organizmu

odraza ɔdˈraza n
avsky
uczucie wstrętu, obrzydzenia, niechęci do kogoś lub czegoś

odrażający ˌɔdraʒaˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
avskyelig
wzbudzający odrazę, obrzydzenie; ohydny, wstrętny

odrobina ˌɔdrɔˈbʲĩna n
anelse
bardzo mała ilość czegoś

odrośl n
rote
(przenośnie, przenośnia) jedna z linii potomstwa, konkretny jej przedstawiciel, także w sensie materialnym w odniesieniu do kierunku rozwoju sztuki, przemysłu itp.
skott
(botanika, botaniczny) boczny pęd

odruch n
reaksjon
(fizjologia, fizjologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego

odruchowy adj
refleksiv
(fizjologia, fizjologiczny) dotyczący odruchu jako reakcji organizmu na bodźce

odrywać v
flå
odłączać część od danej całości poprzez ciągnięcie lub szarpanie
mangle
być oddzielanym od całości, odłączać się
ta av
przestawać stykać się; tracić styczność

odrzucać ɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑ v
avslå
(medycyna, medyczny) nie przyjmować przeszczepu
wykonywać czynność świadczącą o nieakceptowaniu czegoś
gips
oddalać gwałtownie od siebie
zmieniać położenie ruchem gwałtownym czy rzutem
negativ
unikać potwierdzenia a nawet zaprzeczać

odrzucenie n
avvisning
(rzeczownik odczasownikowy) od odrzucić

odróżnianie n
differensiering
(rzeczownik odczasownikowy) od odróżniać

odróżnienie n
ulik
(rzeczownik odczasownikowy) od odróżnić

odrębny ɔdˈrɛ̃mbnɨ adj
avsondre
stanowiący samodzielną całość
bestemt
różniący się od innych

odręczny ɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
hurtig
wykonany od razu, bez przygotowania

odsetek ɔtˈsɛtɛk n
hyppighet
określony procent całości

odsiadka n
grøt
(potocznie, potoczny) odbywanie kary w zakładzie karnym

odsiadywać v
servere
odbywać karę więzienia

odstęp ˈɔtstɛ̃mp n
rom
odległość między dwoma przedmiotami, obiektami lub dwiema osobami

odstępować v
bli solgt
przekazywać coś, odsprzedając to na dogodnych warunkach
la
oddawać coś komuś (bez zapłaty)
etterlate
zostawiać kogoś samego

odsuwać v
gjennomføre
sunąc, przemieszczać coś, co stanowi przeszkodę
trekke unna
sunąc czym, oddalać to na niewielką odległość

odsyłać v
blande
wysyłać z powrotem
henvise
kierować w jakieś miejsce lub do jakiejś osoby

odszkodowanie ˌɔṭʃkɔdɔˈvãɲɛ n
erstatning
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;

odszpuntowywać odszpuntować v
tappekran
otwierać, wyjmując szpunt

odsłaniać v
blotte
powodować, że coś staje się widoczne
loddtrekning
usuwać to, co zasłania
røpe
sprawiać, że coś wychodzi na jaw

odsłownik n
gerundium
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik, który jest utworzony od czasownika

odtrutka ɔtˈːrutka n
motgift
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;

odtwarzacz n
reproduktiv
(informatyka, informatyczny) program komputerowy umożliwiający odtwarzanie dźwięku lub obrazu i dźwięku
(technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk

odtwarzać ɔtˈːfaʒaʨ̑ v
gjenreise
ponownie tworzyć
lure
wykonywać naśladując

odtworzenie ˌɔtːfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
rekreasjon
(rzeczownik odczasownikowy) od odtworzyć

odtylcówka n
baklader
broń palna nabijana od strony nasady lufy;

odtąd ˈɔtːɔ̃nt pronoun
ettersom
od tej chwili, od teraz
herfra
od tego miejsca

odwadniać v
drenere
odprowadzać nadmiar wody

odwaga ɔdˈvaɡa n
mot
zdolność zrobienia czegoś, podjęcia ryzyka, mimo silnych obaw lub strachu czy niebezpieczeństwa

odważać v
utfordring
decydować się na coś niebezpiecznego, niełatwego

odważnik ɔdˈvaʒʲɲik n
vekt
przedmiot służący do pomiaru masy innych przedmiotów na wadze szalkowej;

odważny ɔdˈvaʒnɨ adj
modig
taki, który ma odwagę
taki, który jest wynikiem działania odwagi, świadczy o czyjejś odwadze

odwet n
hemn
odwzajemnienie za zło

odwiedzać ɔdˈvʲjɛʣ̑aʨ̑ v
besøke
składać wizytę, pójść na spotkanie z kimś

odwiedziny ˌɔdvʲjɛ̇ˈʥ̑ĩnɨ n
besøk
czyjeś przybycie do kogoś, aby zobaczyć się z nim
wizyta u chorego w szpitalu

odwilż ˈɔdvʲilʃ n
tøvær
(meteorologia, meteorologiczny) ocieplenie w zimie połączone z topnieniem śniegu

odwlekać v
forhale
odsuwać coś w czasie, powodować opóźnienie czegoś
drøye
odsuwać się w czasie, ulegać opóźnieniu

odwołanie ˌɔdvɔˈwãɲɛ n
avskjed
usunięcie ze stanowiska
besvær
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji
henvisning
odniesienie do czegoś

odwoływać v
annullere
uznawać coś za nieobowiązujące lub nieaktualne (np. decyzję, testament, zeznanie)
fyre
usuwać kogoś ze stanowiska (np. dyrektora, ambasadora)
innstille
oznajmiać, że coś się nie odbędzie (np. zebranie, przedstawienie)
appellere
zwracać się do instancji rozstrzygającej (np. do sądu) o uchylenie jakiejś decyzji, apelować (np. do zdrowego rozsądku, uczuć) w celu osiągnięcia korzyści
henvise til
powoływać się na coś (np. na uprawnienia, uprzednie decyzje), opierać się na czymś (np. na faktach, przykładach)

odwracać ɔdˈvraʦ̑aʨ̑ v
bli
przekręcać, obracać na drugą stronę

odwrotnie ɔdˈvrɔtʲɲɛ adv
andre veien
w inny sposób, inaczej niż należy, na odwrót

odwrotny ɔdˈvrɔtnɨ adj
andre
stanowiący drugą stronę czegoś
motsatt
mający cechy przeciwne w stosunku do cech danej rzeczy
odbywający się w przeciwnym kierunku

odwłok ˈɔdvwɔk n
buk
(zoologia, zoologiczny) tylny odcinek ciała stawonogów

odyniec ɔˈdɨ̃ɲɛʦ̑ n
galte
(łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, a rzadziej żubra

odzież ˈɔʥ̑ɛʃ n
klær
ubranie, okrycie, tkanina służąca do ochrony przed zimnem, wilgocią oraz okrywająca intymne miejsca

odznaka ɔdˈznaka n
orden
znak wyróżniający kogoś zasłużonego, nagrodzonego, noszony na ubraniu

odzwierciedlać v
avspeile
dawać zwierciadlany obraz
speile
przedstawiać dokładnie

odzywać się v
kalle
nawiązywać kontakt, by przekazywać wieści
kommunisere
mówić, zwykle w odpowiedzi do czego
ring
wydawać dźwięk, być słyszalnym

odór ˈɔdur n
lukt
(książkowy) nieprzyjemny zapach

odłam n
blokk
duża część odłamana od całości

odłamek n
skår
mała część odłamana od całości

odłożyć v
la på røret
(telekomunikacja) odłożyć słuchawkę przerwać rozmowę telefoniczną

odświeżać v
fornye
powracać do czegoś po przerwie i czynić na nowo aktualnym

odświętny adj
formell
(przenośnie, przenośnia) odznaczający się czymś niecodziennym

odżegnać v
avsverge
(dawniej, dawny) w wierzeniach ludowych: znakiem krzyża lub jakimś zaklęciem odwrócić działanie złego; oddalić, odegnać diabła, uroki, złe duchy itp.

odżywianie ˌɔḍʒɨˈvʲjä̃ɲɛ n
ernæring
(rzeczownik odczasownikowy) od odżywiać

odżywka ɔḍˈʒɨfka n
næring
(spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu

ofensywa ˌɔfɛ̃w̃ˈsɨva n
støt
(wojskowość, wojskowy) atak dużych sił wojska na wielkim obszarze lub na całym froncie
masowe pojawienie się czegoś

oferma n
esel
(potocznie, potoczny) osoba niezaradna lub niezdarna

oferować ˌɔfɛˈrɔvaʨ̑ v
bud
proponować coś, składać ofertę

oferta ɔˈfɛrta n
tilbud
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje

ofiara ɔˈfʲjara n
offer
osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku
poświęcenie czegoś dla kogoś lub czegoś, wyrzeczenie się czegoś

ofiarodawca ˌɔfʲjarɔˈdafʦ̑a n
donator
osoba, która składa ofiarę lub dar na jakiś cel

ofiarować v
gje
dać bezinteresownie
ofre
złożyć ofiarę

oficer ɔˈfʲiʦ̑ɛr n
offiser
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;

oficjalny ˌɔfʲiˈʦ̑ʲjalnɨ adj
offisiell
zatwierdzony przez jakiś organ władzy i obowiązujący

oftalmologia ˌɔftalmɔˈlɔɟja n
oftalmologi
(medycyna, medyczny) (zobacz) okulistyka

ogar ˈɔɡar n
blodhund
gończy pies myśliwski

ogarniać ɔˈɡarʲɲäʨ̑ v
omgi
(książkowy) otaczać

ogień ˈɔɟɛ̇̃ɲ n
ild
płomienie i żar powstające podczas procesu gwałtownego utleniania;

oglądanie ˌɔɡlɔ̃nˈdãɲɛ n
se
(rzeczownik odczasownikowy) od oglądać

oglądać ɔɡˈlɔ̃ndaʨ̑ v
betrakte
przypatrywać się komuś lub czemuś

oględziny ˌɔɡlɛ̃ɲˈʥ̑ĩnɨ n
obdusere
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obdukcja

ognie świętego Elma ˈɔɟɲɛ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈɛlma n
Sankt Elms ild
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;

ogniowy adj
fyre
odnoszący się do ognia

ognisko ɔɟˈɲiskɔ n
bål
ułożony, płonący stos drewna

ogniwo ɔɟˈɲivɔ n
batteri
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego

ogon ˈɔɡɔ̃n n
hale
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;

ogonek ɔˈɡɔ̃nɛk n
kvist
(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci ogonka (1.2) umieszczany pod literą

ogonowy adj
bakre
związany z ogonem, dotyczący ogona

ograniczać ˌɔɡrãˈɲiʧ̑aʨ̑ v
redusere
zmniejszać coś, redukować dostępność czegoś, uszczuplać coś

ograniczony ˌɔɡrãɲiˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
avgrensa
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)
dum
o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł

ogrodnictwo ˌɔɡrɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ n
hagebruk
(rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw
dział rolnictwa zajmujący się takimi uprawami

ogrodniczki n
dongeribukse
(potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;

ogrodnik ɔˈɡrɔdʲɲik n
gartner
(ogrodnictwo, ogrodniczy) osoba zajmująca się ogrodem

ogromnie ɔˈɡrɔ̃mʲɲɛ adv
enormt
bardzo, mocno, w wysokim stopniu

ogromny ɔˈɡrɔ̃mnɨ adj
umåtelig
mający bardzo duży rozmiar

ogryzek ɔˈɡrɨzɛk n
kålstokk
ogryziony, niedojedzony kawałek czegoś (np. jabłka)

ogrzewanie ˌɔɡʒɛˈvãɲɛ n
brenning
czynność dostarczania ciepła
oppvarming
urządzenie lub instalacja, która zapewnia ciepło

ogrzewać ɔˈɡʒɛvaʨ̑ v
varmer opp
zwiększać temperaturę czegoś, dostarczać czemuś ciepła, czynić coś cieplejszym

ogrzewczy adj
stekepanne
przeznaczony do ogrzewania

ogród ˈɔɡrut n
hage
(ogrodnictwo, ogrodniczy) miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;

ogród zoologiczny ˈɔɡrud ˌzɔːlɔˈɟiʧ̑nɨ n
zoo
teren do ekspozycji i hodowli zwierząt z różnych stron świata;

ogólnodostępny adj
allmenn
dostępny dla wszystkich

ogólnoświatowy ˌɔɡulnɔɕfʲjaˈtɔvɨ adj
verdens-
dotyczący całego świata

ogólny ɔˈɡulnɨ adj
allmenn
nieuwzględniający szczegółów
zbierający w całość
powszechny, często występujący

ogórecznik lekarski ˌɔɡuˈrɛʧ̑ʲɲik lɛˈkarsʲci n
agurkurt
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;

ogórek ɔˈɡurɛk n
agurk
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Cucumis sativus L., owoc ogórka siewnego

ogół ˈɔɡuw n
alle
pewna całość; zbiór zjawisk, przedmiotów

ogłaszać ɔɡˈwaʃaʨ̑ v
proklamere
(przestarzałe, przestarzały) nadawać komuś godność, tytuł

ogłoszenie ˌɔɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ n
annonse
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu

ohar ˈɔxar n
gravand
(ornitologia, ornitologiczny) Tadorna tadorna, wędrowny, eurazjatycki ptak wodny;

ohydny ɔˈxɨdnɨ adj
fæl
obrzydliwy, budzący wstręt

oj ɔj interjection
au da
…wyrażający spontaniczną reakcję, zaskoczenie
nå som
…wyrażający napomnienie, reprymendę albo pogróżkę

ojciec ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ n
far fader
mężczyzna mający własne dziecko (w stosunku do tego dziecka);

ojciec chrzestny ˈɔjʨ̑ɛʦ̑ ˈxʃɛstnɨ n
fadder
(kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną

ojcostwo ɔjˈʦ̑ɔstfɔ n
farskap
bycie ojcem

ojczenasz ɔjˈʧ̑ɛ̃naʃ n
Fader vår
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”

ojczym ˈɔjʧ̑ɨ̃m n
stefar
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mąż matki, który nie jest ojcem biologicznym

ojczyzna ɔjˈʧ̑ɨzna n
fedreland
kraj, w którym ktoś się urodził;

ok ɔ‿ˈkɛj adj
alt i orden
(potocznie, potoczny) w porządku, dobry

ok ɔ‿ˈkɛj adv
alt i orden
(potocznie, potoczny) w porządku, dobrze

ok ɔ‿ˈkɛj interjection
alt i orden
(potocznie, potoczny) oznaczający zgodę

okapi ɔˈkapʲi n
okapi
(zoologia, zoologiczny) brunatny ssak kopytny lasów tropikalnych o pręgowanych nogach;

okaryna ˌɔkaˈrɨ̃na n
okarina
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu naczyniowego o jajowatym korpusie;

okazja ɔˈkazʲja n
fall
sytuacja sprzyjająca komuś lub czemuś

okazjonalny adj
tilfeldig
rzadko występujący

okazywać ˌɔkaˈzɨvaʨ̑ v
vise
dawać objawy czegoś
pokazywać, przedstawiać coś; dać coś komuś zobaczyć
fremstå
dawać się poznać jako ktoś lub coś; odnosić określony rezultat

okienko ɔˈcɛ̃nkɔ n
luke
miejsce, stoisko w urzędach lub biurach, przy którym są obsługiwani klienci

okienny ɔˈcɛ̃nːɨ adj
vindu
(przymiotnik) od okno

oklaski n
applaus
brawa, aplauz

oklepany adj
banal
za bardzo znany z powodu wielokrotnego powtarzania

okno ˈɔkna ˈɔknɔ n
vindu
oszklony otwór w ścianie
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program

oko ˈɔkɔ n
øye
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku;

okolica ˌɔkɔˈlʲiʦ̑a ˌɔˈkɔlʲiʦ̑a n
egn
obszar wokół czegoś

okoliczność ˌɔkɔˈlʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
omstendighet
coś, co towarzyszy czemuś; kontekst sytuacji, zdarzenia

okop ˈɔkɔp n
skyttergrav
(wojskowość, wojskowy) odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;

okopywać v
befeste
otaczać umocnieniami ziemnymi, (na przykład) wałem
bikube
obsypywać uprawianą roślinę skopaną wokół ziemią

okowy ɔˈkɔvɨ n
jern
(poetycki, poetycko) łańcuchy, kajdany, pęta

około ɔˈkɔwɔ particle
omtrent
… wskazująca przybliżenie liczby, miary, czasu

około ɔˈkɔwɔ preposition
omtrent
… wskazujący przybliżenie liczby, miary, czasu

okoń ˈɔkɔ̃ɲ n
abbor
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis Linnaeus, słodkowodna ryba drapieżna;

okoń pospolity n
abbor
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis Linnaeus, drapieżna ryba słodkowodna z rodziny okoniowatych;

okres ˈɔkrɛs n
periode
przedział czasu, czas trwania czegoś
(fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;
(geologia, geologiczny) część podziału historii Ziemi, podzielona na epoki;
(matematyka, matematyczny) dla funkcji okresowej: najmniejsza liczba dodatnia, która dodana lub odjęta od argumentu funkcji, da w wyniku tę samą funkcję;
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem

określać ɔˈkrɛɕlaʨ̑ v
definere
definiować, ustalać cechy czegoś

określnik n
bestemmelsesord
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo lub wyrażenie określające

określony ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ adj
forutsetning
zdefiniowany, pewien, sprecyzowany

okropny ɔˈkrɔpnɨ adj
redselsfull
wywołujący strach, odrzucający
stygg
(potocznie, potoczny) o czymś złym, brzydkim, mającym negatywne cechy

okruch ˈɔkrux n
bit
mały, odkruszony kawałek czegoś

okrucieństwo ˌɔkruˈʨ̑ɛ̇̃j̃stfɔ n
grusomhet
skłonność do zadawania cierpień ludziom i zwierzętom;

okruszyna n
smule
(zdrobniale) od okruch

okrycie ɔˈkrɨʨ̑ɛ n
mantel
przedmiot służący do okrywania

okrzyk ˈɔkʃɨk n
rop
głośny dźwięk wydany przez człowieka, wyrażający silne emocje lub mające zwrócić uwagę innych

okrąg ˈɔkrɔ̃ŋk n
sirkel
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);
kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)

okrągły ɔˈkrɔ̃ŋɡwɨ adj
rund
mający kształt okręgu, owalu, elipsy, kuli lub zbliżony do nich

okrążać v
sirkel
zataczać kręgi wokół kogoś albo czegoś

okrążenie n
fang
droga, trasa, którą ktoś przebył dookoła czegoś

okręg ˈɔkrɛ̃ŋk n
menighet
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości

okręt ˈɔkrɛ̃nt n
skip
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;

okręt podwodny n
undervannsbåt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;

okręt wojenny n
krigsskip
(marynarka) uzbrojony statek wchodzący w skład sił zbrojnych państwa;

okrężnica n
endetarm
(anatomia, anatomiczny) najdłuższa część jelita grubego

oksytocyna ˌɔksɨtɔˈʦ̑ɨ̃na n
oksytocin
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;

oktan ˈɔktãn n
oktan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, jeden ze składników benzyny;

okularnik ˌɔkuˈlarʲɲik n
kobra
(zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;

okulary ˌɔkuˈlarɨ n
briller
przedmiot służący do korekty wzroku lub ochrony oczu;

okulary przeciwsłoneczne ˌɔkuˈlarɨ ˌpʃɛʨ̑ifswɔ̃ˈnɛʧ̑nɛ n
solbriller
(optyka, optyczny) rodzaj okularów z przyciemnianymi szkłami, chroniących przed słońcem;

okultyzm n
okkult
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;

okup ˈɔkup n
løsepenge
pieniądze dawane porywaczom w zamian za uwolnienie zakładników

okupacja ˌɔkuˈpaʦ̑ʲja n
okkupasjon
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium

okupant ɔˈkupãnt n
besettelsesmakt
podmiot zajmujący zbrojnie terytorium innego państwa

okupować ˌɔkuˈpɔvaʨ̑ v
besette
zbrojnie zajmować terytorium innego państwa

okładka ɔˈkwatka n
teppe
wierzchnia, trwała część książki lub zeszytu

okładzina n
fôr
(górnictwo, górniczy) materiały umiejscawiane za obudową wyrobiska, zabezpieczające jego ściany lub strop

olbrzym ˈɔlbʒɨ̃m n
kjempe
człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile
titan
(mitologia, mitologiczny) istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile;

olcha ˈɔlxa n
or
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;

oleić v
smøre
pokrywać coś olejem w celu upiększenia, zmniejszenia siły tarcia lub ochrony przed zniszczeniem

olej ˈɔlɛj n
olje
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo
(sztuka) obraz namalowany farbami olejnymi
vegetabilsk olje
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar

olej palmowy n
palmeolje
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;

olejek ɔˈlɛjɛk n
smøre
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu

olejny ɔˈlɛjnɨ adj
smøre
związany z farbami sporządzanymi na olejach

olejowy ˌɔlɛˈjɔvɨ adj
smøre
odnoszący się do oleju

olewać v
skulke
(pospolicie) nie przejmować się czymś lub kimś, wykazując lekceważenie

oligarcha n
oligark
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii

oligarchia ˌɔlʲiˈɡarxʲja n
oligarki
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;

oligarchiczny adj
oligarkisk
związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów

oliwa ɔˈlʲiva n
oliven
(spożywczy) ciekły tłuszcz wytłaczany z oliwek;
smøre
(technologia, technika, techniczny) olej mineralny, którym oliwi się urządzenia mechaniczne

oliwka ɔˈlʲifka n
oliven
(spożywczy) owoc oliwki (1.1)
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;

oliwkowy ˌɔlʲifˈkɔvɨ adj
oliven
mający kolor dojrzałego owocu zielonej, marynowanej oliwki;

olszyna ɔlˈʃɨ̃na n
older
(leśnictwo) las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;

omal ˈɔ̃mal adv
bare
wskazanie, iż do jakiegoś wydarzenia było bardzo blisko

omawiać ɔ̃ˈmavʲjäʨ̑ v
diskutere
rozpatrywać daną sprawę
holde
wypowiadać się szczegółowo na jakiś temat

omański ɔ̃ˈmãj̃sʲci adj
omansk
odnoszący się do państwa Oman

omdlenie ɔ̃ˈmdlɛ̃ɲɛ n
besvimelse
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;
svime av
(rzeczownik odczasownikowy) od omdleć

omlet ˈɔ̃mlɛt n
omelett
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;

omocznia ɔ̃ˈmɔʧ̑ʲɲa n
allantois
(biologia, biologiczny) jedna z błon płodowych;

omułek ɔ̃ˈmuwɛk n
blåskjell
(zoologia, zoologiczny) przybrzeżny małż mórz europejskich i Oceanu Atlantyckiego;

omułek jadalny n
blåskjell
(zoologia, zoologiczny) Mytilus edulis, gatunek małża z rodzaju Dermochelys;

omyłka n
feil
sprawa niezamierzona a niewłaściwa

on ɔ̃n personalPronoun
han
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj męski

ona ˈɔ̃na personalPronoun
hun
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński

onanizm ɔ̃ˈnãɲism̥ n
masturbasjon
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;

onanizować ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑ ˌɔ̃nãɲiˈzɔvaʨ̑‿ɕɛ v
masturbere
(seksuologia, seksuologiczny) zaspokajać popęd płciowy przez pobudzanie narządów płciowych

one ˈɔ̃nɛ personalPronoun
de
3 (osoba) lm rodzaju niemęskoosobowego

oni ˈɔ̃ɲi personalPronoun
de
trzecia osoba liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego

onkologia ˌɔ̃ŋkɔˈlɔɟja n
onkologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się nowotworami

ono ˈɔ̃nɔ personalPronoun
den
trzecia osoba liczby pojedynczej, rodzaj nijaki

onomatopeja ˌɔ̃nɔ̃matɔˈpɛja n
lydord
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyraz dźwiękonaśladowczy;

ontologia ˌɔ̃ntɔˈlɔɟja n
ontologi
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu;
(informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;

onyks n
onyx
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;

oologia ˌɔːˈlɔɟja n
oologi
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością

opacki adj
abbed-
związany z opatem lub opactwem

opactwo ɔˈpaʦ̑tfɔ n
abbedi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) klasztor katolicki pod zarządem opata;

opad ˈɔpat n
fall
coś, co opadło
czynność lub zjawisko opadania, opadnięcia czegoś
nedbør
(meteorologia, meteorologiczny) spadająca na ziemię woda w postaci ciekłej lub stałej;

opadać ɔˈpadaʨ̑ v
bakke
usiąść wygodnie
fall
tracić wysokość, osuwać się z góry na dół, obniżać się
fjære
o emocjach, burzy: powoli zanikać

opakowanie ˌɔpakɔˈvãɲɛ n
emballasje
to, co służy do przechowywania
innpakking
(rzeczownik odczasownikowy) od opakować

opal ˈɔpal n
opal
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;

opalać ɔˈpalaʨ̑ v
sole
poddawać siebie działaniu promieni słonecznych, w celu uzyskania ciemnego koloru skóry

opalenizna ˌɔpalɛ̃ˈɲizna n
solbrenthet
ciemniejsze zabarwienie skóry uzyskane poprzez działanie promieni słonecznych lub UV;

opanowany adj
lun
taki, który panuje nad swoim zachowaniem

opanowywać v
beherske
nabywać wiedzy lub sprawności w czym
zdobywać kontrolę nad czymś lub nad kimś
erobre
przejmować władzę nad danym obszarem
kontrollere
przejmować kontrolę psychiczną

oparcie ɔˈparʲʨ̑ɛ n
rygge
część mebla służąca do podtrzymywania pleców

oparzenie n
bekk
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2)
(medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem
(rzeczownik odczasownikowy) od oparzyć

opaska n
binde
wstążka / taśma / bandaż

opasywać v
spenne fast
otaczać pasem lub innym wiązaniem

opasły adj
overvektig
zbyt dobrze odżywiony; z otyłością

opat ˈɔpat n
abbed
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony opactwa

opatka n
abbedisse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona monasteru mniszek

opał ˈɔpaw n
brennstoff
to, czym pali się w piecu, aby ogrzać pomieszczenie; materiał do opalania

opcja ˈɔpʦ̑ʲja n
valgmulighet
jedna z możliwości do wyboru

opera ˈɔpɛra n
opera
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;

operacja ˌɔpɛˈraʦ̑ʲja n
operasjon
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny;
działania skierowane na wykonanie określonego zadania

operator ˌɔpɛˈratɔr n
operatør
człowiek obsługujący maszynę lub urządzenie

operować ˌɔpɛˈrɔvaʨ̑ v
bruke
posługiwać się czymś
handle
działać w jakimś miejscu, na jakimś terenie

opieka ɔˈpʲjɛka n
nennsomhet
dbanie o kogoś lub coś;

opiekun ɔˈpʲjɛkũn n
formynder
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem

opiekuńczy adj
beskyttende
sprawujący opiekę

opieprz n
rekke
(pospolicie) ostre zwymyślanie kogoś

opierać ɔˈpʲjɛraʨ̑ v
frie
(przenośnie, przenośnia) brać coś za podstawę, uzasadniać coś czymś
mager
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać
motstå
przeciwstawiać się, stawiać opór

opinać v
omgi
otaczać coś czymś przywierającym

opinia ɔˈpʲĩɲja n
mening
sąd, zdanie na jakiś temat
navn
zdanie innych ludzi na temat danej osoby, renoma, reputacja

opinia publiczna ɔˈpʲĩɲja puˈblʲiʧ̑na n
offentlighet
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;

opis ˈɔpʲis n
beskrivelse
określenie podstawowych cech czegoś

opisowy adj
beskrivende
mający charakter opisu

opisywać ˌɔpʲiˈsɨvaʨ̑ v
gi tilbake
przekazywać informacje w sposób słowny, dawać opis

opodatkowanie n
beskatning
(ekonomia, ekonomiczny) nałożenie podatku lub podatków

opodatkować v
skattelegge
(ekonomia, ekonomiczny) nałożyć podatek, obłożyć, obciążyć podatkiem

opona ɔˈpɔ̃na n
dekk
(motoryzacja) zewnętrzna część koła nakładana na felgę lub obręcz;

oponować ˌɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
innvende
przeciwstawiać się, mieć odmienne zdanie

opornik ɔˈpɔrʲɲik n
motstandsbevegelse
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;

oporny adj
sta
niepoddający się żadnym wpływom

oportunista ˌɔpɔrtũˈɲista n
opportunist
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści

opos n
pungrotte
(zoologia, zoologiczny) ssak z rodzaju opos (1.1)

opowiadanie ˌɔpɔvʲjaˈdãɲɛ n
beretning
coś, co zostało opowiedziane

opowiadać ˌɔpɔˈvʲjadaʨ̑ v
fortelle
mówić o jakiejś historii, przedstawiać słowami jakieś wydarzenie, relacjonować

opowieść ɔˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
foredrag
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) coś, co zostało powiedziane
historie
opowiadana historia

opozycja ˌɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
opposisjon
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej;
przeciwstawienie, przeciwdziałanie

opracowanie n
lære
(rzeczownik odczasownikowy) od opracować

opracowywać ˌɔpraʦ̑ɔˈvɨvaʨ̑ v
utarbeide
przygotowywać do ostatecznego kształtu

oprawa n
armatur
to, w czym dany przedmiot jest osadzony

oprawca ɔˈprafʦ̑a n
torturist
osoba torturująca lub mordująca z czyjegoś polecenia

opresja n
revesaks
trudna sytuacja

oprogramowanie ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
programvare
(informatyka, informatyczny) ogół programów komputerowych

oprzyrządowanie ˌɔpʃɨʒɔ̃ndɔˈvãɲɛ n
utstyr
(technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji

oprócz ˈɔpruʧ̑ preposition
bortsett fra
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś zbiorze, poza, z wyłączeniem, nie licząc

oprócz tego ˈɔpruʧ̑ ˈtɛɡɔ
dessuten
wprowadza uzupełnienie wypowiedzi, nową informację o czymś

opróżniać ɔˈpruʒʲɲäʨ̑ v
tømme
usuwać zawartość czegoś, czynić coś pustym

optyka n
optikk
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle

optymalny ˌɔptɨ̃ˈmalnɨ adj
slå
najlepszy

optymista ˌɔptɨ̃ˈmʲista n
Optimist
człowiek przeniknięty skłonnością do dostrzegania dobrych stron życia

optymistyczny ˌɔptɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
optimistisk
pełen optymizmu, właściwy optymiście; dostrzegający pozytywne strony czegoś, wierzący w powodzenie

optymizm ɔpˈtɨ̃mʲism̥ n
optimisme
wiara w pomyślność, dostrzeganie pozytywów

opuszczać ɔˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
forlate
zostawiać coś, odchodzić od czegoś / kogoś
hoppe over
pomijać

opuszczenie n
etterlate
(rzeczownik odczasownikowy) od opuścić

opuszczony adj
løssluppen
taki, którego opuszczono
zniszczony wskutek zaniedbania

opuszka n
hjem
(anatomia, anatomiczny) końcowa, zaokrąglona część palca

opór ˈɔpur n
motstand
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu
akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.
w lm przeszkody, utrudnienia

opóźniony adj
tilbakestående
(potocznie, potoczny) nieprawidłowo rozwinięty umysłowo

opętanie n
besittelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stan bycia owładniętym przez demona;

opętać ɔˈpɛ̃ntaʨ̑ v
gripe
o uczuciach: ogarnąć kogoś

opłacalny adj
umaken verd
taki, który się opłaca i przynosi zysk albo oszczędność

opłacać ɔpˈwaʦ̑aʨ̑ v
betale
przez pewien czas (lub kilkakrotnie) płacić za coś

opłakiwać ˌɔpwaˈcivaʨ̑ v
sørge
płakać, doznawać bólu, wyrażać go po utracie kogoś lub czegoś

opłata ɔˈpwata n
pris
kwota płacona za usługę, świadczenie

opłatek ɔˈpwatɛk n
hostie
rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;

opłukanie n
rens
usunięcie zabrudzenia lub detergentu poprzez polanie wodą

opłukiwać v
rens
umywać przez polewanie cieczą

oracz n
bonde
ten, kto orze pole

orangutan ˌɔrãŋˈɡutãn n
orangutang
(zoologia, zoologiczny) rodzaj nadrzewnej małpy człekokształtnej;

orać ˈɔraʨ̑ v
pløye
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem

orbita ɔrˈbʲita n
bane
(anatomia, anatomiczny) oczodół
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;
krąg, sfera, zasięg

orbitalny adj
orbital
(astronomia, astronomiczny) dotyczący orbity, powiązany z orbitą, znajdujący się na orbicie

order ˈɔrdɛr n
bestille
wysokiej rangi odznaczenie, wywodzące się z dawnych zakonów rycerskich (religijnych i świeckich);

ordowik ɔrˈdɔvʲik n
ordovicium
(geologia, geologiczny) drugi okres geologiczny paleozoiku;

ordynans n
resept
(wojskowość, wojskowy) żołnierz posługujący oficerowi
(przestarzałe, przestarzały) (wojskowość, wojskowy) rozkaz lub zarządzenie

ordynarny ˌɔrdɨ̃ˈnarnɨ adj
vulgær
wulgarny, prostacki, budzący zgorszenie

ordynować v
beordre
(medycyna, medyczny) przepisywać leki, kurację (i tym podobne, i temu podobne)
dyktować sposób postępowania

oregano ˌɔrɛˈɡãnɔ n
bergmynte
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L.
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa

organ ˈɔrɡãn n
organ
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;

organizacja ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja n
organisasjon
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów
sposób przygotowywania czegoś, planowania

organizacja pozarządowa ˌɔrɡãɲiˈzaʦ̑ʲja ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔva n
ikke-statlig organisasjon
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;

organizm ɔrˈɡãɲism̥ n
organisme
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi;
(medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka
(przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów

organy n
orgel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;

orgazm ˈɔrɡasm̥ n
orgasme
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;

orientacja n
oppmerksomhet
rozeznanie w sytuacji, jakimś zagadnieniu oraz umiejętność ich oceny

orientacja seksualna n
seksuell leggning
(psychologia, psychologiczny) pociąg erotyczny odczuwany do osób określonej płci

orientować v
informere
pomagać w rozeznaniu w czymś
stile til
nadawać określone położenie, kierunek

origami ˌɔrʲiˈɡãmʲi n
origami
(sztuka) technika artystycznego składania papieru, pochodząca z Chin, rozwinięta w Japonii;

ork ɔrk n
ork
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;

orka ˈɔrka n
spekkhogger staurhval
(zoologia, zoologiczny) Orcinus orca L., drapieżny gatunek delfina, ubarwiony w czarno-białe plamy;

orkiestra ɔrʲˈcɛstra n
orkester
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;

orkiestrowy adj
orkestral
związany z orkiestrą, wchodzący w jej skład; przeznaczony na orkiestrę

orkisz ˈɔrʲciʃ n
spelt
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Hordeum distichon L., jęczmień dwurzędowy, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.1)
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.4)
ziarno orkiszu (1.2)
ziarno orkiszu (1.5)

orkiszowy adj
spelt
dotyczący orkiszu (Triticum spelta L.)

orlica n
steppemåke
(ornitologia, ornitologiczny) Ichthyaetus ichthyaetus Pallas, duży ptak wodny z rodziny mewowatych;

orlik krzykliwy n
småskrikørn
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci adj
armensk
związany z Ormianami

ormiański ɔrˈmʲjä̃j̃sʲci n
armensk
język urzędowy Armenii;

ornament ɔrˈnãmɛ̃nt n
pryd
(sztuka) motyw zdobniczy stosowany w architekturze, sztuce, rzemiośle artystycznym,

ornitolog ˌɔrʲɲiˈtɔlɔk n
ornitolog
(biologia, biologiczny) specjalista w zakresie ornitologii
(biologia, biologiczny) specjalistka w dziedzinie ornitologii

ornitologia ˌɔrʲɲitɔˈlɔɟja n
ornitologi
(zoologia, zoologiczny) dział zoologii, nauka o ptakach;

ortodoksyjny ˌɔrtɔdɔˈksɨjnɨ adj
ortodoks
(o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom
rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny

ortografia ˌɔrtɔˈɡrafʲja n
rettskriving
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka

ortolan ɔrˈtɔlãn n
hortulan
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;

ortopeda ˌɔrtɔˈpɛda n
ortoped
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista w dziedzinie ortopedii

oryginał ˌɔrɨˈɟĩnaw n
eksentriker
(potocznie, potoczny) osoba o ekscentrycznym wyglądzie lub zachowaniu

orzech ˈɔʒɛx n
nøtt
suchy owoc o zdrewniałej łupinie;
(potocznie, potoczny) owoc orzecha (1.2) włoskiego;
drewno drzewa z rodziny orzechowatych;
roślina, której owoce to orzechy (1.1);

orzech laskowy n
hasselnøtt
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) jadalny owoc leszczyny

orzech włoski n
nøtt
(spożywczy) jadalne nasiono z drzewa orzecha włoskiego (1.2)

orzech ziemny ˈɔʒɛγʲ ˈʑɛ̃mnɨ n
jordnøtt
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;

orzeczenie ˌɔʒɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
avgjøre
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji
predikat
(językoznawstwo, językoznawczy) część zdania informująca o czynności lub stanie podmiotu
påstand
jakaś opinia, osąd, ekspertyza

orzecznik ɔˈʒɛʧ̑ʲɲik n
attributt
(językoznawstwo, językoznawczy) nieczasownikowa część orzeczenia imiennego;

orzecznikowy adj
predikativ
(gramatyka) związany z orzecznikiem, dotyczący orzecznika

orzekać v
erklære
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydawać postanowienie lub wyrok
proklamere
wyrażać opinię w jakiejś sprawie

orzesznica n
sovemus
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Muscardinus Kaup, rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;

orzesznik jadalny n
pecannøtt
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Carya illinoinensis, gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;

orzeł ˈɔʒɛw n
ørn
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;
(przenośnie, przenośnia) zdolna, bystra osoba

orzeł przedni n
kongeørn
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;

orędownik n
advokat
osoba orędująca, popierająca bądź wstawiająca się za kimś lub czymś

orędzie n
melding
uroczyste przemówienie osobistości

osa ˈɔsa n
veps
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;

osada ɔˈsada n
grend
niewielkie, odosobnione skupisko zabudowań mieszkalnych
mannskap
(sport, sportowy) załoga łodzi sportowej, sanek lub bobsleja

osadzać v
fikse
umieszczać coś gdzieś, mocować na czymś lub w czymś
ordlegge
tworzyć realia dla czegoś
umieszczać kogoś gdzieś

osadzony ˌɔsaˈʣ̑ɔ̃nɨ n
fange
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba odbywająca karę w więzieniu

oschły adj
kald
świadczący o braku skłonności do przeżywania i okazywania uczuć

oscyloskop ˌɔsʦ̑ɨˈlɔskɔp n
oscilloskop
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do obrazowania przebiegu oscylacji;

oset ˈɔsɛt n
tistel
(botanika, botaniczny) Carduus, rodzaj roślin z rodziny astrowatych;

osełka n
panorere
(etnografia, etnograficzny) owalna bryłka masła
skarre-r
narzędzie służące do ręcznego ostrzenia narzędzi

osiadać v
bakke
zatrzymywać się na jakimś miejscu

osiedle ɔˈɕɛdlɛ n
boligområde
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) nieduże skupisko budynków miejskich lub wiejskich

osiemnastolatek ˌɔɕɛ̃mnastɔˈlatɛk n
attenåring
chłopak mający osiemnaście lat

osierdzie ɔˈɕɛrʲʥ̑ɛ n
hjertepose
(anatomia, anatomiczny) worek surowiczy ochraniający serce;

osika ɔˈɕika n
osp
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa należący do rodziny wierzbowatych;

osioł ˈɔɕɔw n
esel
(zoologia, zoologiczny) Equus asinus Linnaeus, zwierzę domowe z rodziny koniowatych;
(potocznie, potoczny) głupi człowiek
(potocznie, potoczny) uparty człowiek

osiągać ɔˈɕɔ̃ŋɡaʨ̑ v
avstedkomme
realizować pewien cel
rekke
docierać do określonego miejsca
uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy
docierać lub doprowadzać coś do pewnego punktu

osiągnięcie ˌɔɕɔ̃ŋʲɟˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
dåd
coś, co zostało osiągnięte

oskarżać ɔˈskarʒaʨ̑ v
bebyrde
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wnosić oskarżenie (do sądu)
beskylde
obwiniać kogoś o coś

oskarżenie ˌɔskarˈʒɛ̃ɲɛ n
beskyldning
zarzut dokonania czynu nagannego lub niezgodnego z prawem

oskarżony ˌɔskarˈʒɔ̃nɨ n
den beskyldte
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne

osm ɔsm̥ n
osmium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Os i liczbie atomowej 76;

osmotyczny ˌɔsmɔˈtɨʧ̑nɨ adj
osmotisk
oparty na procesie osmozy; dotyczący osmozy

osnowa ɔsˈnɔva n
renning
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;

osoba ɔˈsɔba n
person
pojedynczy człowiek, ktoś
(gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych
bohater dramatu

osobistość ˌɔsɔˈbʲistɔɕʨ̑ n
person
osoba wybitna, ważna i wpływowa

osobisty ˌɔsɔˈbʲistɨ adj
egen
dokonany przez daną osobę
enkelt
intymny, dostępny tylko dla najbliższych
stanowiący własność danej osoby

osobliwość n
spesialitet
osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna
særegenhet
immanentny, niezwykły, oryginalny charakter kogoś lub czegoś

osobliwy adj
underlig
nietypowy, oryginalny, dziwaczny, inny niż reszta

osobnik ɔˈsɔbʲɲik n
individ
(biologia, biologiczny) jednostkowy okaz gatunku;
osoba, człowiek

osobny ɔˈsɔbnɨ adj
avsondre
oddzielony, oddalony od innych, mający specjalne przeznaczenie

osobowy ˌɔsɔˈbɔvɨ n
turisme
rodzaj pociągu pasażerskiego

ospa prawdziwa n
koppar
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba zakaźna charakteryzująca się występowaniem plamkowo-grudkowej wysypki mające czarne zabarwienie;

ospa wietrzna n
vannkopper
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;

ospały adj
døsig
taki, który ma potrzebę snu

ossuarium ˌɔsːuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
ossuarium
budowla lub pomieszczenie ze szczątkami zmarłych, często w obrębie cmentarza

ostaniec ɔˈstãɲɛʦ̑ n
utligger
(geologia, geologiczny) odosobnione wzniesienie będące pozostałością dawnej powierzchni zniszczonej w wyniku wietrzenia, erozji i denudacji;

ostatecznie ˌɔstaˈtɛʧ̑ʲɲɛ adv
endelig
całkowicie, zupełnie, w sposób ostateczny lub do końca
omsider
wreszcie, w końcu

ostateczny ˌɔstaˈtɛʧ̑nɨ adj
avgjort
(książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny
endelig
(książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy

ostatni ɔˈstatʲɲi adj
senest sist
znajdujący się na końcu listy, kolejności

ostatnio ɔˈstatʲɲɔ adv
i det siste
w niedalekiej przeszłości
nyest
ostatnim razem

osteoporoza ˌɔstɛɔpɔˈrɔza n
osteoporose
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;

ostrokrzew ɔˈstrɔkʃɛf n
kristtorn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;

ostrokrzew kolczasty ɔˈstrɔkʃɛf kɔlˈʧ̑astɨ n
kristtorn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych, o ciemnozielonych, pojedynczych, skórzastych, kolczasto ząbkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i czerwonych, kulistych owocach, uprawianego jako roślina ozdobna i lecznicza;

ostrokątny adj
spissvinklet
mający kąt ostry

ostrosłup ɔˈstrɔswup n
pyramide
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach bocznych zbiegających się w jednym punkcie;

ostrożnie ɔˈstrɔʒʲɲɛ adv
forsiktig
w sposób ostrożny, uważny

ostrożność n
forsiktighet
zdolność do działania z rozwagą

ostrożny ɔˈstrɔʒnɨ adj
aktsom
postępujący, zachowujący się i podejmujący decyzje z rozwagą, mający się na baczności

ostry ˈɔstrɨ adj
skarp
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący
skarp spiss
taki, który ma kłujące lub tnące zakończenie

ostryga ɔˈstrɨɡa n
østers
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;

ostrygojad ˌɔstrɨˈɡɔjat n
tjeld
(ornitologia, ornitologiczny) czarno-biały ptak nadmorski o czerwonych nogach i dziobie;

ostrzarka ɔˈsṭʃarka n
slipestein
urządzenie mechaniczne służące do ostrzenia części roboczych narzędzi skrawających

ostrzał ˈɔsṭʃaw n
fyre
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie

ostrze ˈɔsṭʃɛ n
klinge
część robocza narzędzia do krajania, ostre zakończenie lub krawędź przedmiotu

ostrzegać ɔˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
advare
informować o potencjalnym niebezpieczeństwie

ostrzeżenie ˌɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
åtvaring
akt ostrzegania; przestroga przed czymś

ostrzyciel ɔˈsṭʃɨʨ̑ɛl n
jeskel
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik ostrzący noże, nożyczki itp.

ostrzyć ˈɔsṭʃɨʨ̑ v
hvesse
czynić ostrym (krawędź czegoś)

osuszać v
tørke
powodować, że coś staje się suche; usuwać ciecz

osuwisko ˌɔsuˈvʲiskɔ n
jordras
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;

oswobodzić v
befri
przywrócić swobodę

oswojony ˌɔsfɔˈjɔ̃nɨ adj
tam
o dzikim zwierzęciu: takie, które straciło dzikość

oszałamiać v
lamme
wywierać silne wrażenie

oszczep ˈɔʃʧ̑ɛp n
spyd
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;
(sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;
spydkast
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) rzut oszczepem;

oszczepnik ɔʃˈʧ̑ɛpʲɲik n
spydkaster
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający rzut oszczepem

oszczerstwo ɔʃˈʧ̑ɛrstfɔ n
baktalelse
kłamliwa wypowiedź, która ma na celu poniżenie lub ośmieszenie kogoś

oszczędny adj
frugal
nietrwoniący pieniędzy, majątku

oszczędzać ɔʃˈʧ̑ɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
spare
zużywać w niewielkiej ilości

oszołom ɔˈʃɔwɔ̃m n
dåre
(potocznie, potoczny) osoba zachowująca się nienormalnie
fanatiker
(potocznie, potoczny) człowiek wierzący bezgranicznie w jakąś ideologię, ślepo jej podporządkowany

oszukańczy ˌɔʃuˈkãj̃n͇ʧ̑ɨ adj
falsk
opierający się na oszustwie, nieuczciwości

oszukaństwo n
bli solgt
(potocznie, potoczny) wprowadzenie kogoś w błąd dla uzyskania korzyści

oszukiwać ˌɔʃuˈcivaʨ̑ v
fuske
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów
mówić komuś nieprawdę, kłamać
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry

oszust ˈɔʃust n
skøyer
ten, kto oszukuje

oszustwo ɔˈʃustfɔ n
bedrageri
(potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;

osłabiać v
avta
sprawiać, że coś lub ktoś staje się słabszy

osłaniać v
beskytte
(przenośnie, przenośnia) chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym
skjerme
okrywać coś czymś, odgradzać od czegoś, czynić coś niewidocznym
swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym

osłomuł ɔsˈwɔ̃muw n
mulesel
(zootechnika, zootechniczny) mieszaniec ogiera konia i klaczy osła, bezpłodny;

osłupiały adj
forbauset
bardzo zaskoczony, zdumiony, zdziwiony

ot ɔt particle
rettferdig
…podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania

otaczać ɔˈtaʧ̑aʨ̑ v
omgi
rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)
zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)
(przenośnie, przenośnia) gromadzić wokół siebie pewne przedmioty lub pewnych ludzi

otchłań ˈɔtxwãɲ n
kløft
realna pusta, ogromna, głęboka lub wręcz bezdenna przestrzeń

oto ˈɔtɔ particle
aller
wzmocnienie zaimka

oto ˈɔtɔ pronoun
dit
w połączeniu z czasownikiem „być” wskazuje coś lub kogoś w bezpośrednim otoczeniu

otoczak ɔˈtɔʧ̑ak n
grus
(geologia, geologiczny) kamień wygładzony i zaokrąglony podczas transportu przez wodę;

otoczenie ˌɔtɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
boområder
(matematyka, matematyczny) dowolny zbiór, który zawiera zbiór otwarty, zawierający dany punkt;
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron

otoskop ɔˈtɔskɔp n
otoskop
(medycyna, medyczny) przyrząd laryngologiczny do badania wnętrza ucha;

otrzewna n
bukhinne
(anatomia, anatomiczny) błona surowicza wyścielająca jamę brzuszną i jamę miednicy;

otrzymywać ˌɔṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
ha godt av
dostawać, być odbiorcą

otucha ɔˈtuxa n
bekvemmelighet
nadzieja wynikająca z przekonania, że będzie lepiej

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ adv
frank
w sposób otwarty, szczery, uczciwy, jawny

otwarcie ɔtˈfarʲʨ̑ɛ n
åpning
uroczystość założenia, uruchomienia czegoś

otwartość n
åpenhet
cecha tego, co jest otwarte, skierowane do wszystkich

otwarty ɔtˈfartɨ adj
åpen
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony
o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć
o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji;
o sklepie: czynny, działający
ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami

otwieracz ɔtˈfʲjɛraʧ̑ n
boksåpner
przyrząd służący do otwierania, np. konserw, butelek

otwierać ɔtˈfʲjɛraʨ̑ v
åpne
powodować, że coś przestaje być zamknięte

otwór ˈɔtfur n
hull
dziura lub wgłębienie

otyłość ɔˈtɨwɔɕʨ̑ n
fedme
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;

otyły ɔˈtɨwɨ adj
korpulent
o człowieku lub zwierzęciu: ważący o wiele za dużo; o dużej nadwadze

outing n
oute
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) mówienie, często publiczne, o czyjejś orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej bez zgody tej osoby;

owad ˈɔvat n
insekt
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;

owal ˈɔval n
oval
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę;

owca ˈɔfʦ̑a n
sau får
(zoologia, zoologiczny) Ovis, zwierzę hodowlane o białej wełnie;

owczy ˈɔfʧ̑ɨ adj
får
związany z owcami, pochodzący od owcy

owies ˈɔvʲjɛs n
havre
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;

owijać v
flette
otaczać co, wijąc się wokół tego

owijać w bawełnę ɔˈvʲijäʥ̑ v‿baˈvɛwnɛ idiom
gå som katten rundt den varme grøten
mówić z użyciem aluzji, unikać bezpośredniego przedstawienia sprawy

owoc ˈɔvɔʦ̑ n
frukt
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona;
(przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo

owoce morza ɔˈvɔʦ̑ɛ ˈmɔʒa n
sjømat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) jadalne skorupiaki, mięczaki morskie i małże

owocny ɔˈvɔʦ̑nɨ adj
fruktbar
dający rezultaty, przynoszący korzyści

owocowy ˌɔvɔˈʦ̑ɔvɨ adj
frukt
taki, który jest zrobiony z owoców, smakuje lub pachnie jak owoc

owsianka ɔfʲˈɕãnka n
grøt
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z płatków owsianych na mleku lub wodzie;

owsiany adj
havre
dotyczący owsa; zrobiony z owsa

owszem ˈɔfʃɛ̃m particle
ja
odpowiedź twierdząca, potwierdzająca słowa rozmówcy (także na pytanie z partykułą nie)

owulacja n
eggløsning
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;

owulować v
ha eggløsning
(biologia, biologiczny) przechodzić owulację

owłosienie ˌɔvwɔˈɕɛ̇̃ɲɛ n
hår
włosy na ciele człowieka lub zwierzęcia

oz ɔs n
esker
(geologia, geologiczny) wał lub silnie wydłużony pagórek, powstały wskutek osadzania piasku i żwiru przez płynące wody polodowcowe;

ozdabiać ɔzˈdabʲjäʨ̑ v
besette
czynić coś ładniejszym lub strojniejszym

ozdobny ɔˈzdɔbnɨ adj
vakker
stanowiący ozdobę; o cechach właściwych ozdobie

oziębły adj
frigid
odnoszący się z rezerwą

oznaczać ɔzˈnaʧ̑aʨ̑ v
antyde
być oznaką
bety
wyrażać określoną treść
znakować, wyróżniać, robić znak

oznaczenie n
benevning
etykietka

ozon ˈɔzɔ̃n n
ozon
(chemia, chemiczny) alotropowa odmiana tlenu o trzech atomach;

ozór ˈɔzur n
tunge
(spożywczy) mięso z języka zwierzęcia

ołowiany ˌɔwɔˈvʲjãnɨ adj
blyaktig
wykonany z ołowiu, związany z ołowiem, dotyczący ołowiu
(przenośnie, przenośnia) taki, który ma cechy podobne do ołowiu, np. barwę, ciężar

ołtarz ˈɔwtaʃ n
alter
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;

ołów ˈɔwuf n
bly
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pb i liczbie atomowej 82;

ołówek ɔˈwuvɛk n
blyant
przyrząd służący do pisania, mający rysik z grafitu, można go zmazywać;

oś ɔɕ n
akse aksel
centralna linia danego układu

oślepiać v
blende
poprzez silne świecenie czy blask uniemożliwiać patrzenie

ośmiokąt n
oktogon
(matematyka, matematyczny) figura geometryczna mająca osiem kątów;

ośmiolatek ˌɔɕmʲjɔˈlatɛk n
åtteåring
chłopiec mający osiem lat

ośmiornica ˌɔɕmʲjɔˈrʲɲiʦ̑a n
blekksprut akkar
(zoologia, zoologiczny) drapieżny głowonóg o ośmiu ramionach;

ośmiościan n
oktaeder
(geometria) wielościan o ośmiu ścianach

ośrodek ɔˈɕrɔdɛk n
sentrum
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie
środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia

oświadczać ɔɕˈfʲjaṭʧ̑aʨ̑ v
erklære
komunikować w podniosły lub formalny sposób

oświadczenie ˌɔɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
angivelse
oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego

oświetlać ɔɕˈfʲjɛtlaʨ̑ v
losse
rzucać, kierować na coś światło

ość ɔɕʨ̑ n
fiskebein
(ichtiologia, ichtiologiczny) mała kość u ryb;

ożenić ɔˈʒɛ̃ɲiʨ̑ v
gifte seg
zawrzeć związek małżeński z kobietą

ożywiony adj
heit
odznaczający się gwałtownością

pa pa interjection
adjø
(potocznie, potoczny) wyraz używany przy pożegnaniu z bliską osobą bądź dzieckiem, a także przez dzieci

pacha ˈpaxa n
armhulle
(anatomia, anatomiczny) wgłębienie pod stawem ramiennym;

pachnieć ˈpaxʲɲɛ̇ʨ̑ v
lukte
wydzielać jakiś zapach, zwykle przyjemny

pachnący paxˈnɔ̃nʦ̑ɨ adj
duftende
taki, który wydziela łatwo wyczuwalny zapach, najczęściej przyjemny

pachtować v
leieboer
(dawniej, dawny) mieć w pachcie

pacjent ˈpaʦ̑ʲjɛ̃nt n
pasient
osoba, która korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej;

packa ˈpaʦ̑ka n
fluesmekker
przyrząd do zabijania much

pacyfikacja ˌpaʦ̑ɨfʲiˈkaʦ̑ʲja n
passivisering
tłumienie buntu, powstania, strajku itp., zwykle przy użyciu siły zbrojnej;

pacyfikał n
fred
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;

pacyfizm n
pasifisme
pogląd głoszący pokój i konieczność zaprzestania wojen

paczka ˈpaʧ̑ka n
pakke
(handel, handlowy) zawartość małego opakowania
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;

padaczka paˈdaʧ̑ka n
epilepsi
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;

padać ˈpadaʨ̑ v
regne
(meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)

padlina paˈdlʲĩna n
åtsel
zwierzęce zwłoki

padlinożerca ˌpadlʲĩnɔˈʒɛrʦ̑a n
åtseleter
(zoologia, zoologiczny) zwierzę żywiące się padliną

pagoda paˈɡɔda n
pagode
(budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia buddyjska o architekturze pagody (1.1)

pagór n
kolle
(geografia, geograficzny) wyniosłość typu pagórkowatego o wysokości względnej do 100 m;

pagórek paˈɡurɛk n
hill
niewielkie wzniesienie, zazwyczaj od kilku do kilkudziesięciu metrów

paj n
pai
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek z nadzieniem

pajac ˈpajaʦ̑ n
klovn
komiczna postać w dawnej krotochwili
lure
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności
sprellemann
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka

pajacyk paˈjaʦ̑ɨk n
nikkedokke
ćwiczenie gimnastyczne wykonywane w podskoku, z wykonaniem rozkroku i klaśnięciem nad głową

pająk ˈpajɔ̃ŋk n
edderkopp
(zoologia, zoologiczny) ośmionożny pajęczak budujący pajęczyny;

pajęczak n
edderkoppdyr
(zoologia, zoologiczny) zwierzę bezkręgowe z sześcioma nogami i odwłokiem

pajęczyna ˌpajɛ̃n͇ˈʧ̑ɨ̃na n
lin
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) rzecz przypominająca pajęczynę (1.1)
spindelvev
sieć tkana przez pająka

pakiet ˈpacɛt n
pakke
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu;
kilka rzeczy spakowanych razem

pakistański ˌpaciˈstãj̃sʲci adj
pakistansk
związany z Pakistanem, dotyczący Pakistanu

pakować paˈkɔvaʨ̑ v
kortstokk
umieszczać rzeczy razem w paczce, bagażu, plecaku

pakt pakt n
pakt
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym

pal pal n
påle
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie kaźni w formie zaostrzonego słupa, na którego wbijano skazańca
gruby słup osadzony w gruncie, pełniący zwykle funkcję konstrukcyjną

palacz ˈpalaʧ̑ n
fyrbøder
ktoś, kto zawodowo pali w piecu;
røyker
osoba, która pali tytoń, zwykle nałogowo

palaczka paˈlaʧ̑ka n
røykerinne
kobieta, która pali (np. papierosy, tytoń, opium itp.)

palarnia paˈlarʲɲa n
fyrrom
miejsce, w którym robi się/wytwarza coś dzięki procesowi palenia

palczatka cytrynowa palˈʧ̑atka ˌʦ̑ɨtrɨ̃ˈnɔva n
sitrongress
(botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu;

palec ˈpalɛʦ̑ n
finger
część rękawiczki przykrywająca palce (1.1)
finger tå
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy

palec wskazujący ˈpalɛʦ̑ ˌfskazuˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
pekefinger
(anatomia, anatomiczny) drugi po kciuku palec ręki;

palenie paˈlɛ̃ɲɛ n
røyking
zwyczaj palenia papierosów, tytoniu

palenisko n
episentrum
(technologia, technika, techniczny) część pieca lub urządzenia, w którym pali się ogień

paleoantropologia ˌpalɛɔãntrɔpɔˈlɔɟja n
paleoantropologi
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) nauka o ewolucji człowieka;

paleoantropologiczny adj
paleoantropologisk
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) związany z paleoantropologią, dotyczący paleoantropologii

paleogen ˌpalɛˈɔɡɛ̃n n
Paleogen
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych w kenozoiku;

paleografia ˌpalɛɔˈɡrafʲja n
paleografi
badanie dziejów pisma i rozwoju narzędzi piśmienniczych;

paleolit ˌpalɛˈɔlʲit n
paleolitikum
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;

paleontologia ˌpalɛɔ̃ntɔˈlɔɟja n
paleontologi
(biologia, biologiczny) nauka o organizmach kopalnych;

paleontologiczny adj
paleontologisk
(biologia, biologiczny) związany z paleontologią, dotyczący paleontologii

paleozoik ˌpalɛɔˈzɔ<sup>j</sup>ik n
paleozoikum
(geologia, geologiczny) era w dziejach Ziemi;

palestyński ˌpalɛˈstɨ̃j̃sʲci adj
palestinsk
związany z Palestyną, dotyczący Palestyny lub jej mieszkańców

palikować ˌpalʲiˈkɔvaʨ̑ v
ro
podwiązywać rośliny uprawne (np. pomidory) do palika

palimpsest paˈlʲĩmpsɛst n
palimpsest
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;

palindrom paˈlʲĩndrɔ̃m n
palindrom
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);

paliwo paˈlʲivɔ n
brensel brennstoff
substancja palna używana do napędzania silników i maszyn lub do palenia w piecach

palić ˈpalʲiʨ̑ v
brenne
niszczyć coś za pomocą ognia
losse
utrzymywać coś świecącym
røyke
wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo
bekk
(potocznie, potoczny) parzyć, piec (wywoływać ból na ciele)
losse
dorzucać drewno, węgiel i inne materiały łatwopalne do ognia, aby podtrzymać płomień

pallad ˈpalːat n
palladium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pd i liczbie atomowej 46;

palma ˈpalma n
palme
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;

palma daktylowa n
daddelpalme
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix dactylifera L., palma z rodziny arekowatych, uprawiana w wielu krajach świata;

palnik ˈpalʲɲik n
flamme
(potocznie, potoczny) element grzewczy kuchenki elektrycznej
część kuchenki gazowej, w której wytwarza się płomień, na której stawia się naczynia do gotowania

palny ˈpalnɨ adj
brennbar
przeznaczony do palenia lub spalania

palto ˈpaltɔ n
frakk
ciepłe okrycie wierzchnie do noszenia głównie zimą

paluszek n
fiskepinne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) panierowane rybne filety w małych, podłużnych porcjach;

pamiątka pãˈmʲjɔ̃ntka n
suvenir
drobny przedmiot lub znak przypominający jakieś zdarzenie, miejsce albo osobę

pamiętać pãˈmʲjɛ̃ntaʨ̑ v
huske
przechowywać informacje w pamięci i potrafić je odtwarzać
(o przedmiotach) pochodzić z dawnych czasów
dbać, troszczyć się o kogoś lub o coś

pamiętliwy adj
langsint
pamiętający długo urazy, doznane krzywdy, przykrości itp.

pamiętnik n
dagbok
wspomnienia spisywane przez kogoś, zwykle na własne potrzeby

pamiętny adj
minnerik
taki, który długo się pamięta; godny zapamiętania; zapadający w pamięć

pamięć ˈpãmʲjɛ̇̃ɲʨ̑ n
hukommelse minne
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.;
minne
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości

pamięć USB n
minnepinne
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;

pan pãn n
De
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty
herre
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca
pracodawca dla służby
właściciel niewolników
właściciel psa
z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy

pan młody ˈpãn ˈmwɔdɨ n
brudgom
mężczyzna w dniu swojego ślubu

panamski pãˈnãmsʲci adj
panamansk
odnoszący się do państwa Panama

pancernik pãnˈʦ̑ɛrʲɲik n
beltedyr
(zoologia, zoologiczny) niewielki ssak o pancerzu złożonym z ruchomych tarczek;
slagskip
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;

panczenista ˌpãn͇ʧ̑ɛ̃ˈɲista n
skater
(sport, sportowy) łyżwiarz jeżdżący na panczenach, uprawiający łyżwiarstwo szybkie

panczenlama n
Panchen Lama
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy;

panda ˈpãnda n
panda
(zoologia, zoologiczny) panda mała
(zoologia, zoologiczny) panda wielka

panda wielka n
panda
(zoologia, zoologiczny) Ailuropoda melanoleuca David, drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych występujący w Azji;

pandeizm pãnˈdɛ<sup>j</sup>ism̥ n
pandeisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;

pandemia pãnˈdɛ̃mʲja n
pandemi
(medycyna, medyczny) globalna epidemia, obejmująca duże obszary (kraj, kontynent lub cały świat)

pandemiczny adj
pandemisk
(medycyna, medyczny) związany z pandemią; mający charakter pandemii

panegiryk ˌpãnɛˈɟirɨk n
lovprising
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;

pani ˈpãɲi n
frue
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty

panienka pãˈɲɛ̃nka n
frøken
młoda dziewczyna
hore
(eufemistycznie) o prostytutce

panierować v
panere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) obtaczać mięso, rybę, grzyby lub warzywa w panierce

panieński adj
stuepike
dotyczący panny, związany z panną

panika ˈpãɲika n
panikk
nagły, nierzadko bezpodstawny strach, przerażenie (często dotyczy grup ludzi, tłumu)

panikować v
få panikk
wpadać w panikę

panna ˈpãnːa n
frøken
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)

panna młoda ˈpãnːa ˈmwɔda n
brud
kobieta w dniu swojego ślubu

panowanie ˌpãnɔˈvãɲɛ n
regjere
okres władzy danego monarchy
regjering
(rzeczownik odczasownikowy) od panować

panować pãˈnɔvaʨ̑ v
beherske
podporządkowywać coś sobie, mieć władzę nad czymś
herske
być panem, przywódcą czegoś
występować, pojawiać się
regjere
być panem, władcą kraju, królestwa

panseksualizm n
panfili
(filozofia, filozoficzny) (seksuologia, seksuologiczny) postrzeganie wszelkich zjawisk w świecie przez pryzmat seksualny;

panseksualność n
panfili
(seksuologia, seksuologiczny) pociąg do osób niezależnie od ich płci, bądź tożsamości płciowej;

panteizm pãnˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
panteisme
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;

panteon pãnˈtɛɔ̃n n
panteon
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;

pantera śnieżna pãnˈtɛra ˈɕɲɛʒna n
snøleopard
(zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;

pantofel pãnˈtɔfɛl n
sko
(obuwnictwo, obuwniczy) rodzaj lekkiego, płytkiego, wsuwanego buta

pantoflarz pãnˈtɔflaʃ n
tøffelhelt
mężczyzna potulny, ulegający kobiecie

pantograf pãnˈtɔɡraf n
strømavtaker
przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń;
przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe;

papa ˈpapa n
papp
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;

papaja paˈpaja n
papaya
(botanika, botaniczny) (zobacz) melonowiec właściwy

papier ˈpapʲjɛr n
papir ark
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji;
(potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument

papier toaletowy ˈpapʲjɛr ˌtɔalɛˈtɔvɨ n
toalettpapir dopapir
chłonny papier przeznaczony do utrzymywania higieny po wypróżnieniu;

papier wartościowy ˈpapʲjɛr ˌvartɔɕˈʨ̑ɔvɨ n
gjeldsbrev
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;

papier ścierny ˈpapʲjɛrʲ ˈɕʨ̑ɛrnɨ n
sandpapir
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;

papieros paˈpʲjɛrɔs n
sigarett
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;

papierowy tygrys n
papirtiger
osoba lub grupa ludzi sprawiająca wrażenie silnej, lecz będąca w rzeczywistości słaba

papież ˈpapʲjɛʃ n
pave
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;

papieżyca n
pavinne
legendarna kobieta wyświęcona na papieża

paplanina ˌpaplãˈɲĩna n
sladder
(potocznie, potoczny) rozwlekłe mówienie o nieważnych rzeczach, często bez wewnętrznego ładu, często bez związku z reakcją otoczenia

paplać ˈpaplaʨ̑ v
plapre
(potocznie, potoczny) mówić dużo i bez sensu lub o mało istotnych sprawach

paproć ˈpaprɔʨ̑ n
bregne
(botanika, botaniczny) Polypodiopsida, klasa roślin z kladu monilofitów;

papryka ˈpaprɨka n
paprika
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;
(spożywczy) jarzyna z owocu papryki (1.1);

papuga paˈpuɡa n
papegøye
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych;
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1)
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty

papużka falista paˈpuʃka faˈlʲista n
undulat
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;

para ˈpara n
damp
(fizyka, fizyczny) woda w stanie gazowym;

parabola ˌparaˈbɔla n
parabel
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;

parada paˈrada n
avvente
(jeździectwo, jeździecki) w ujeżdżeniu: zatrzymanie i zebranie konia;
finte
(sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej i hokeju: obrona bramki gdy bramkarz rzuca się całym ciałem w bok w celu złapania lub odbicia piłki
(sport, sportowy) w szermierce, boksie: odparcie ciosu lub uderzenie w odpowiedzi na cios przeciwnika

paradoks paˈradɔks n
paradoks
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy
zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią

paradygmat ˌparaˈdɨɡmat n
paradigme
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki;
(językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;

paradyz n
paradis
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;

paradyż n
paradis
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;

parafia paˈrafʲja n
sogn
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;

parafilia n
parafili
(seksuologia, seksuologiczny) (medycyna, medyczny) zboczenie lub zaburzenie seksualne

parafowanie n
parafering
(rzeczownik odczasownikowy) od parafować

paragon paˈraɡɔ̃n n
oppskrift
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar

paragraf paˈraɡraf n
avsnitt
podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §;

paragwajski ˌparaˈɡvajsʲci adj
paraguayansk
odnoszący się do państwa Paragwaj

paralela n
parallell
cechy podobne, analogiczne

paralelny ˌparaˈlɛlnɨ adj
parallell
trwający, zachodzący jednocześnie z czymś innym

paraliż paˈralʲiʃ n
lammelse
utrata możliwości ruchu spowodowana uszkodzeniem układu nerwowego

paraliżować v
lamme
utrudniać swobodne funkcjonowanie czegoś

paralotniarstwo ˌparalɔtʲˈɲarstfɔ n
paragliding
(sport, sportowy)sport i forma rekreacji polegająca na lataniu przy użyciu paralotni:

parametr paˈrãmɛtr̥ n
parameter
(technologia, technika, techniczny) (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca właściwości czegoś (np. równania, rozkładu, urządzenia, procesu technologicznego, materiału, itp.)

paramilitarny ˌparãmʲilʲiˈtarnɨ adj
paramilitær
zorganizowany na wzór wojskowy

paranoja n
paranoia
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;

parapet paˈrapɛt n
vinduskarm
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia

parapetówka ˌparapɛˈtufka n
innflytningsfest
(potocznie, potoczny) impreza z okazji wprowadzenia się do nowego domu/mieszkania

parapsychologia ˌparapsɨxɔˈlɔɟja n
parapsykologi
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę;

parasol paˈrasɔl n
paraply
przyrząd składający się z laski i czaszy, używany do ochrony przed deszczem

parasolka ˌparaˈsɔlka n
paraply
mały, rozkładany parasol dla kobiet

parcela n
skjebne
działka gruntu utworzona poprzez wydzielenie jej z większego obszaru

parcie ˈparʲʨ̑ɛ n
trykk
(fizyka, fizyczny) siła oddziałująca na powierzchnię zanurzonego ciała;

pardon interjection
om forlatelse
(potocznie, potoczny) przepraszam

pardwa ˈpardva n
rype
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z jednego z gatunków rodzaju Lagopus;

pardwa górska ˈpardva ˈɡurska n
fjellrype
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus muta, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pardwa mszarna ˈpardva ˈm̥ʃarna n
lirype
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus, gatunek ptaka z rodziny kurowatych;

pareidolia n
pareidoli
(psychologia, psychologiczny) błąd poznawczy polegający na dopatrywaniu się znanych kształtów w przypadkowych szczegółach;

park park n
park
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;

park narodowy ˈpark ˌnarɔˈdɔvɨ n
nasjonalpark
obszar wydzielony przez władze państwowe w celu ochrony przyrody;

parkan ˈparkãn n
gjerde
ogrodzenie, najczęściej drewniane;

parking ˈparʲcĩŋk n
parkeringsplass
plac lub budynek przeznaczony do odstawiania (parkowania) pojazdów mechanicznych;

parkowanie ˌparkɔˈvãɲɛ n
parkering
(motoryzacja) zatrzymywanie pojazdu na postoju, parkingu lub w innym przeznaczonym do tego miejscu

parkować parˈkɔvaʨ̑ v
parkere
zostawiać pojazd na parkingu, miejscu przeznaczonym do zatrzymania pojazdu lub innym wolnym miejscu

parlament parˈlãmɛ̃nt n
ting
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;

parlamentaryzm n
parlamentarisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów z parlamentem mającym władzę ustawodawczą i sprawującym ją nad rządem;

parlamentarzysta ˌparlãmɛ̃ntaˈʒɨsta n
parlamentsmedlem
członek parlamentu

parodia paˈrɔdʲja n
parodi
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;

parodiować v
farse
dokonywać parodii czegoś

paronomazja n
ordspel
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zestawienie wyrazów podobnie brzmiących o różnych znaczeniach;

parowiec n
dampskip
(przestarzałe, przestarzały) statek z napędem parowym;

parsek n
parsec
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku;

partacz ˈpartaʧ̑ n
kjeleflikker
(potocznie, potoczny) zły pracownik lub rzemieślnik; osoba źle (niedbale, niechlujnie) wykonująca pracę

partaczyć parˈtaʧ̑ɨʨ̑ v
fuske
robić coś byle jak, nieudolnie, źle

parter ˈpartɛr n
første etasje
kondygnacja budynku położona tuż nad ziemią

partia ˈpartʲja n
parti
(zobacz) partia polityczna
(handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców
(potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR)
(przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę
(przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób
(szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz

partia hiszpańska n
spansk åpning
(szachy, pojęcie szachowe) debiut szachowy rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. Gb5;

partia polityczna ˈpartʲja ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑na n
politisk parti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;

partner ˈpartnɛr n
make
współuczestnik w grze, rozmowie, zabawie lub przedsięwzięciu

partnerstwo n
partnerskap
równe traktowanie siebie nawzajem, bycie partnerami

partycja n
partisjon
(informatyka, informatyczny) wydzielona część dysku fizycznego umożliwiająca utworzenie dysku logicznego;

partyjny parˈtɨjnɨ n
apparatsjik
przed 1989 r.: członek rządzącej partii komunistycznej

partykuła ˌpartɨˈkuwa n
partikkel
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;

partyzant parˈtɨzãnt n
partisan
(wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego

paryżanin ˌparɨˈʒãɲĩn n
pariser
mieszkaniec Paryża

parzystokopytne n
Partåede dyr
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Artiodactyla Owen, rząd ssaków łożyskowych, posiadających dwa wyraźnie większe palce – trzeci i czwarty – zakończone racicami;

parzysty paˈʒɨstɨ adj
jevn
(matematyka, matematyczny) podzielny przez dwa;

parzyć ˈpaʒɨʨ̑ v
bekk
być odczuwanym jako gorące
blekne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać coś działaniu wrzątku lub gorącej wody
bekk
podrażniać skórę podobnie jak coś gorącego
spille
o zwierzętach: łączyć się w pary w okresie godowym, kopulować

parę ˈparɛ indefiniteCardinalNumeral
et par
kilka; niewielka liczba czegoś

pas pas interjection
passere
(termin karciany) odzywka licytacyjna w brydżu oznaczająca brak zgłaszania własnego koloru

pas pas n
belte
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;
midje
miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1)
spor
(motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga;
styre
(technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości
passere
(termin karciany) rezygnacja z licytacji w grach karcianych;

pas bezpieczeństwa n
sikkerhetsbelte
pas, który zabezpiecza przed urazem w razie wypadku;

pas cnoty ˈpas ˈʦ̑nɔtɨ n
kyskhetsbelte
(historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności;

pas startowy ˈpas ːtarˈtɔvɨ n
rullebane
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów

pasat ˈpasat n
passatvind
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika;

pasażer paˈsaʒɛr n
passasjer
osoba podróżująca, ale nie kierująca pojazdem

pasek ˈpasɛk n
band
wąska część czegoś
belte
lekki i wąski pas na biodrach lub w talii noszony w celach ozdobnych lub dla przytrzymania odzieży, także do noszenia zegarka, bagażu itp.
strek
wąska linia w deseniu

paser ˈpasɛr n
heler
osoba handlująca kradzionymi rzeczami

paserstwo n
heleri
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na skupie, przechowywaniu lub sprzedaży rzeczy kradzionych;

pasierb ˈpaɕɛrp n
stesønn
syn męża lub żony pochodzący z wcześniejszego małżeństwa

pasierbica ˌpaɕɛrˈbʲiʦ̑a n
stedatter
córka małżonka z innego małżeństwa

pasikonik ˌpaɕiˈkɔ̃ɲik n
grashoppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) zwykle zielony, skoczny owad;

pasja ˈpasʲja n
lidenskap
silne zainteresowania, zamiłowanie
raseri
gniew

paskal ˈpaskal n
pascal
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka ciśnienia w układzie SI;

paskudny paˈskudnɨ adj
ekkel
bardzo brzydki

pasmo ˈpasmɔ n
bånd
(fizyka, fizyczny) przedział (częstotliwości, energii, czasu)
kjede
(geografia, geograficzny) grupa gór, wzniesień o wydłużonym kształcie;
strand
szereg nici, włosów itp. tworzących jakąś całość
tallfølge
(przenośnie, przenośnia) wiele następujących po sobie zdarzeń

pasować paˈsɔvaʨ̑ v
passe
(termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas”
być odpowiednim do czyichś potrzeb
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się
przypadać do gustu
(książkowy) ustępować, rezygnować z zamierzonego celu

pasożyt paˈsɔʒɨt n
parasitt
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;

pasożytniczy adj
parasittisk
(biologia, biologiczny) dotyczący pasożytów
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący jak pasożyt, żyjący na cudzy koszt

passé adj
gammelmodig
przebrzmiały, już niemodny

pasta ˈpasta n
pasta
substancja o stałej, ale kleistej konsystencji; coś, czym można smarować

pasta do zębów ˈpasta dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
tannkrem
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;

pasternak n
pastinakk
(botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny

pasternak zwyczajny n
pastinakk
(botanika, botaniczny) Pastinaca sativa L., jadalna roślina z rodziny selerowatych;

pasteryzacja ˌpastɛrɨˈzaʦ̑ʲja n
pasteurisering
(spożywczy) metoda konserwacji żywności przez jej podgrzewanie;

pasteryzować v
pasteurisere
(spożywczy) eliminować zawarte w produkcie spożywczym drobnoustroje powodujące jego psucie poprzez ogrzewanie tego produktu przez pewien czas w wystarczająco wysokiej temperaturze

pastisz ˈpastʲiʃ n
pastisj
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;

pastor ˈpastɔr n
pastor
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny protestancki;

pastwić się v
kval
znęcać się, postępować okrutnie z kimś lub z czymś

pastylka paˈstɨlka n
slippe
lek w postaci małego krążka

pasywnie paˈsɨv.ɲɛ adv
passivt
(książkowy) bez jakiejkolwiek inicjatywy

pasywny adj
passiv
który nie wykazuje chęci działania

pasza ˈpaʃa n
fôr
(zootechnika, zootechniczny) pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich; karma;

paszcza ˈpaʃʧ̑a n
kjeft
zwierzęcy otwór gębowy, zwłaszcza gdy pokaźnych rozmiarów lub u drapieżnika

paszkot ˈpaʃkɔt n
duetrost
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus viscivorus, średniej wielkości ptak z rodziny drozdowatych;

paszport ˈpaʃpɔrt n
pass
dokument tożsamości uprawniający do przekraczania granic państwowych;

pasztet ˈpaʃtɛt n
postei
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka
røre
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kłopotliwa sytuacja
troll
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) brzydka dziewczyna

pasztet strasburski ˈpaʃtɛt strazˈbursʲci n
gåselever
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;

paszto ˈpaʃtɔ n
afghaner
(językoznawstwo, językoznawczy) język Pasztunów;

patafian n
lure
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) głupek, oferma

patat n
søtpotet
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych o jadalnych bulwach, rosnąca w rejonie międzyzwrotnikowym

patelnia paˈtɛlʲɲa n
stekepanne panne
naczynie kuchenne służące do smażenia potraw;

patetyczny ˌpatɛˈtɨʧ̑nɨ adj
patetisk
(pejoratywnie, pejoratywny) przesadnie nadęty, żałosny

patologiczny ˌpatɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
patologisk
(medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby
(przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością
(socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy

patriota paˈtrʲjɔta n
Patriot
człowiek kochający swoją ojczyznę, gotów do poświęceń dla niej

patriotyczny ˌpatrʲjɔˈtɨʧ̑nɨ adj
patriotisk
taki, którego cechuje patriotyzm
związany z patriotyzmem, dotyczący patriotyzmu

patriotyzm paˈtrʲjɔtɨsm̥ n
patriotisme
miłość ojczyzny i własnego narodu, często połączona z gorliwością ofiar dla ojczczyzny;

patrolować v
patruljere
wykonywać obchód kontrolowanego terenu

patronimiczny ˌpatrɔ̃ɲĩˈmʲiʧ̑nɨ adj
patronymikon
(językoznawstwo, językoznawczy) utworzony od imienia ojca

patroszyć v
ta ut innvollene av
usuwać trzewia z martwego zwierzęcia

patrzeć ˈpaṭʃɛʨ̑ v
anskue
obserwować, zauważać
pojmować lub oceniać coś w pewien sposób
skue
kierować wzrok na coś lub na kogoś

patrzeć przez palce v
se gjennom fingrene med
udawać, że się czegoś nie widzi, być pobłażliwym, tolerować coś

patyczek do uszu n
bomullspinner
plastikowy patyczek zakończony watą przeznaczony do higieny uszu

pauza ˈpawza n
pause
(edukacja, edukacyjny) przerwa między lekcjami w szkole
przerwa w jakiejś czynności

paw paf n
påfugl
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju pawi (1.1)

pawian ˈpavʲjãn n
bavian
(zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;

paznokieć pazˈnɔcɛ̇ʨ̑ n
negl
(anatomia, anatomiczny) płaska rogowa osłona ostatniego członu palca małp i człowieka;

pazucha paˈzuxa n
barm
(przestarzałe, przestarzały) miejsce na piersi, schowek znajdujący się pod ubraniem

pazur ˈpazur n
fakke
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) długi paznokieć
negl
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;

pałac ˈpawaʦ̑ n
palass
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka

pałeczka paˈwɛʧ̑ka n
spisepinne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (zobacz) pałeczki

pałeczki paˈwɛʧ̑ʲci n
spisepinne
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) azjatycki przyrząd do nabierania jedzenia;

pałka ˈpawka n
kjepp
kij służący do uderzania, najczęściej drewniany lub gumowy, tępo zakończony
stav
(potocznie, potoczny) uderzenie pałką (1.1)

pałkarz n
slå
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) członek bojówki używający pałki

pałąkowaty ˌpawɔ̃ŋkɔˈvatɨ adj
bandy
wygięty łukowato jak pałąk

pański adj
di
odnoszący się do mężczyzny, do którego zwracamy się per pan

pański possessiveAdjective
di
należący do mężczyzny, do którego zwracamy się per pan

państwo ˈpãj̃stfɔ n
stat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;

państwowy pãj̃ˈstfɔvɨ adj
nasjonal-
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem

pańszczyzna pãj̃ˈʃʧ̑ɨzna n
livegenskap
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;

paść paɕʨ̑ v
beite
doglądać zwierząt pożywiających się na łące
kjeft
(zobacz) padać

paź paɕ n
pasje
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;

październik paʑˈʥ̑ɛrʲɲik n
oktober
dziesiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

pchać pxaʨ̑ v
dytte
(przenośnie, przenośnia) namawiać do czegoś
sende
(potocznie, potoczny) wysyłać
skyve
przesuwać coś przed sobą napierając z tyłu

pchełki n
loppe-spel
stołowa gra zręcznościowa polegaląca na trafianiu do miseczki lub tarczy strzelając małymi krążkami przy pomocy większego;

pchli targ ˈpxlʲi ˈtark n
loppemarked
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi, artykułami dla kolekcjonerów;

pchła pxwa n
loppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;

pe pɛ n
late vannet
nazwa litery p / P

pech pɛx n
uflaks uheld
niepomyślny zbieg okoliczności

pechowy pɛˈxɔvɨ adj
uheldig
świadczący o pechu

pedagog pɛˈdaɡɔk n
pedagog
nauczyciel, wychowawca

pedagogiczny adj
pedagogisk
związany z pedagogiką, wychowawczy

pedagogika ˌpɛdaˈɡɔɟika n
pedagogikk
nauka o celach, metodach i środkach nauczania i wychowania;

pedant ˈpɛdãnt n
pedant
człowiek bardzo dokładny, przywiązujący dużą wagę do porządku

pedał ˈpɛdaw n
pedal
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;

pedałować ˌpɛdaˈwɔvaʨ̑ v
trå
obracać pedałami, jadąc rowerem lub innym pojazdem

pedel ˈpɛdɛl n
pedell
(przestarzałe, przestarzały) woźny (zwykle w odniesieniu do woźnego w zakładzie naukowym, w placówkach szkolnictwa wyższego)

pediatra pɛˈdʲjatra n
barnelege
(medycyna, medyczny) lekarz dziecięcy

pediatria pɛˈdʲjatrʲja n
pediatri
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;

pedofilia ˌpɛdɔˈfʲilʲja n
pedofili
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) popęd seksualny do dzieci;

pejoratywny ˌpɛjɔraˈtɨvnɨ adj
pejorativ
mający negatywny, ujemny (obraźliwy, zniechęcający) wydźwięk

pejzaż ˈpɛjzaʃ n
landskap
(sztuka) obraz, którego tematem jest krajobraz

peleryna ˌpɛlɛˈrɨ̃na n
kappe
wierzchnie okrycie bez rękawów, zarzucone na ramiona, niekiedy krótsze, tylko do łokci;

pelikan pɛˈlʲikãn n
pelikan
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rzędu pełnopłetwych;

pelikanica n
pelikan
(ornitologia, ornitologiczny) samica pelikana

penalizować v
straffe
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznawać pewne działanie za przestępstwo i wyznaczać kary dla tych, którzy popełniliby je

pendrive n
minnepinne
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;

penis ˈpɛ̃ɲis n
penis pikk
(anatomia, anatomiczny) narząd kopulacyjny samców, zarówno u ludzi, jak i u niektórych zwierząt;

pensja ˈpɛ̃w̃sʲja n
lønn
płaca za wykonaną pracę wypłacana w równych odstępach czasu, dotycząca jakiegoś okresu

pensjonat pɛ̃w̃ˈsʲjɔ̃nat n
pensjonat
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;

pentagon pɛ̃nˈtaɡɔ̃n n
Pentagon
(dawniej, dawny) pięciokąt

pentagram pɛ̃nˈtaɡrãm n
pentagram
(geometria) pięciokąt gwiaździsty;

pepperoni ˌpɛpɛˈrɔ̃ɲi n
pepperoni
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kiełbasa o ostrym smaku, odmiana salami, zazwyczaj wołowa lub wieprzowa;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pizza z plasterkami kiełbasy pepperoni (1.1)

per se ˈpɛr ˈse
i seg selv
(książkowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sam z siebie, sam przez się

percepcja n
persepsjon
(fizjologia, fizjologiczny) odbiór i postrzeganie zjawisk za pomocą zmysłów

perfekcyjnie ˌpɛrfɛkˈʦ̑ɨjɲɛ adv
perfekt
w sposób perfekcyjny

perfekcyjny adj
perfekt
odznaczający się perfekcją, dopracowany w każdym detalu

performancja n
forestilling
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;

perfumy pɛrˈfũmɨ n
aroma duft
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk

pergamin n
pergament
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;

perkoz dwuczuby ˈpɛrkɔz dvuˈʧ̑ubɨ n
toppdykker
(ornitologia, ornitologiczny) Podiceps cristatus, gatunek ptaka z rodziny perkozów;

perkusista ˌpɛrkuˈɕista n
trommis
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na perkusji

perliczka pɛrˈlʲiʧ̑ka n
perlehøne
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;

perlić się v
perle
występować pod postacią kropel lub pęcherzyków, błyszcząc się na podobieństwo pereł

perm pɛrm n
Perm
(geologia, geologiczny) szósty i ostatni okres ery paleozoicznej;

permanentnie adv
for alltid
bez przerwy, wciąż

permanentny ˌpɛrmãˈnɛ̃ntnɨ adj
permanent
taki, który trwa nieprzerwanie, bez przerwy, trwały

peron ˈpɛrɔ̃n n
perrong
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego

peronizm pɛˈrɔ̃ɲism̥ n
peronisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;

perski ˈpɛrsʲci adj
persisk
dotyczący Persji, pochodzący z Persji

perski ˈpɛrsʲci n
persisk
język urzędowy Iranu, Afganistanu i Tadżykistanu;

personel pɛrˈsɔ̃nɛl n
personell
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji

perspektywa ˌpɛrspɛkˈtɨva n
se på
(informatyka, informatyczny) widok bazodanowy
(przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia
daleki widok

persymona ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na n
kaki
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju persymona (1.1)
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;
(spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc persymony (1.2)

peruwiański ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci adj
peruaner
odnoszący się do państwa Peru

perwersja n
perversjon
(psychologia, psychologiczny) skłonność do zaspokajania popędów w sposób odbiegający od normy

perwersyjny adj
kinky
właściwy perwersji, charakteryzujący się odchyleniem reakcji psychicznych w sferze seksualnej

perydot pɛˈrɨdɔt n
peridot
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, krzemian magnezu i żelaza;

peryferyjny adj
perifer
(informatyka, informatyczny) podłączony do komputera z zewnątrz
o mniejszym znaczeniu; drugiej kategorii
położony na peryferiach, dalej od centrum, na uboczu

perygeum n
jordnære
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołoziemskiej, który znajduje się najbliżej Ziemi

peryhelium ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm n
perihel
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;

peryskop pɛˈrɨskɔp n
periskop
urządzenie zbudowane z co najmniej dwóch luster, umożliwiające obserwowanie otoczenia zza zasłony;

perła ˈpɛrwa n
perle
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów;

pestka ˈpɛstka n
steinaktig
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono
(spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji

pesto n
pesto
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos z utartych orzechów i świeżych jarzyn z oliwą, w klasycznej wersji z orzeszków piniowych i bazylii;

pesymista ˌpɛsɨ̃ˈmʲista n
pessimist
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy

pesymistyczny ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
pessimistisk
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia

pesymizm pɛˈsɨ̃mʲism̥ n
pessimisme
tendencja do zakładania, że wydarzenia potoczą się najgorszym z możliwych scenariuszy;

pet pɛt n
sigarett
(potocznie, potoczny) resztka wypalonego papierosa

petarda n
kinaputt
nieduży ładunek wybuchowy dający efekty świetlne i/lub akustyczne
petard
(historia, historyczny, historycznie) ładunek wybuchowy używany dawniej do wysadzania bram lub mostów

petent ˈpɛtɛ̃nt n
søker
człowiek ubiegający się o coś, składający swoją prośbę, podanie w urzędzie, sądzie itp.

petrografia ˌpɛtrɔˈɡrafʲja n
bergartsbeskrivelse
(geologia, geologiczny) nauka o składzie i właściwościach skał;

petrologia ˌpɛtrɔˈlɔɟja n
petrologi
(geologia, geologiczny) nauka o składzie, powstawaniu i rozmieszczeniu skał w skorupie ziemskiej

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n adj
visse
całkowicie przekonany o słuszności

pewien ˈpɛvʲjɛ̃n pronoun
noen
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś

pewnie ˈpɛvʲɲɛ adv
sikkert
bez obaw, bez ryzyka

pewnie ˈpɛvʲɲɛ particle
sikkert
(potocznie, potoczny) komunikuje duże prawdopodobieństwo

pewno adv
sikkert
pewnie, prawdopodobnie

pewność ˈpɛvnɔɕʨ̑ n
sikkerhet
całkowite przekonanie o czymś

pewność siebie n
selvtillit
(psychologia, psychologiczny) wiara w swoją wartość, we własne możliwości

pewny ˈpɛvnɨ adj
sikker
o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie
gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany
nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi

pewny siebie adj
selvsikker
przekonany o swojej wartości lub swoich możliwościach

pełen ˈpɛwɛ̃n adj
fullstendig
(potocznie, potoczny) obfitujący w coś, posiadający tego dużą liczbę
cały, napełniony do końca
zaokrąglony

pełnić ˈpɛwʲɲiʨ̑ v
holde
(książkowy) sprawować jakąś funkcję, wypełniać jakieś obowiązki

pełno adv
fullstendig
tak, że nic się więcej nie zmieści

pełnoletni adj
myndig
mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny

pełnoletniość n
myndighetsalder
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;

pełnomocnik n
fullmektig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu

pełny ˈpɛwnɨ adj
full
wypełniony w największym możliwym stopniu

pełzać v
daffe
o żywiołach przesuwać się wolno, unosząc się nisko
krype
o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka
o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zachowywać się w sposób szczególnie uległy
o roślinach rozrastać się po podłożu

piana ˈpʲjãna n
skum
masa drobnych pęcherzyków powietrza na powierzchni płynu

pianie ˈpʲjä̃ɲɛ n
kråke
głos wydawany przez koguta

pianino pʲjä̃ˈɲĩnɔ n
piano
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

pianista pʲjä̃ˈɲista n
pianist
osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

pianistka pʲjä̃ˈɲistka n
pianist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na pianinie, fortepianie

piano ˈpʲjãnɔ adv
piano
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) określenie wykonawcze: cicho, delikatnie

piarg n
talus
(geografia, geograficzny) osypisko skalne;

piasek ˈpʲjasɛk n
sand
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

piaskowiec pʲjaˈskɔvʲjɛʦ̑ n
sandstein
(geologia, geologiczny) zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem;

piaskownica ˌpʲjaskɔvʲˈɲiʦ̑a n
sandkasse
wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;

piaskowy pʲjaˈskɔvɨ adj
sandfarget
zbudowany, stworzony z piasku

piasta ˈpʲjasta n
nav
(technologia, technika, techniczny) część koła, w którą mocuje się oś;

piaszczysty pʲjaʃˈʧ̑ɨstɨ adj
sandfarget
usypany z piasku, pełen piasku

piać pʲjäʨ̑ v
gale
(ornitologia, ornitologiczny) o kogucie wydawać charakterystyczny koguci głos
mjaue
(dawniej, dawny) (obecnie (żartobliwie) (także, też) (ironicznie)) o ludziach i dowolnych ptakach: śpiewać

pichcić ˈpʲixʲʨ̑iʨ̑ v
pønske ut
(potocznie, potoczny) przygotowywać potrawy

picie ˈpʲiʨ̑ɛ n
drikk
(potocznie, potoczny) napój
drikking
spożywanie płynów

piec pʲjɛʦ̑ v
bake
poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

piechota pʲjɛˈxɔta n
infanteri
(wojskowość, wojskowy) rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

piecuszek pʲjɛˈʦ̑uʃɛk n
løvsanger
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

pieczarka pʲjɛˈʧ̑arka n
sjampinjong
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny

pieczenie pʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
matlaging
(rzeczownik odczasownikowy) od piec

pieczeń ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲ n
stek steik
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

pieczony adj
steik
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

pieczywo pʲjɛˈʧ̑ɨvɔ n
brød
(spożywczy) ogólnie o produktach spożywczych wypiekanych na bazie mąki

pieczęć ˈpʲjɛʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ n
segl
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności
środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

piedestał pʲjɛˈdɛstaw n
pidestall
podstawa, na której umieszczono pomnik, posąg, popiersie, kolumnę;

piegża ˈpʲjɛɡʒa n
møller
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;

piekarnia pʲjɛˈkarʲɲa n
bakeri
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki
sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

piekarz ˈpʲjɛkaʃ n
baker
człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

piekło ˈpʲjɛkwɔ n
helvete
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;

pielgrzym n
pilegrim
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

pielgrzymka pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka n
pilegrimsreise
wędrówka do świętego miejsca

pielgrzymować v
valfart
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć

pielęgniarka ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka n
sykepleier
kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

pielęgniarz pʲjɛˈlɛ̃ŋʲɟɲaʃ n
søster
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych

pielęgnować ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvaʨ̑ v
skjemme
dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską
søster
dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych

piemontyt n
piemontitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie;

pieniądz pʲɛ̇ˈɲɔnʣɛ ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nʦ̑ n
penger
(bankowość, bankowy) umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

pieniądze pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nʣ̑ɛ n
penger
lm od: pieniądz

pieniężny pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɨ adj
kontanter
w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi
wypłacany lub płacony w pieniądzach
wyrażony w pieniądzach

pieprz pʲjɛpʃ n
pepper
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

pieprznik trąbkowy n
traktkantarell
(mikologia, mikologiczny) Craterellus tubaeformis, gatunek grzybów z rodziny kolczakowatych;

pieprzony pʲjɛˈpʃɔ̃nɨ adj
forpult
(potocznie, potoczny) wzbudzający gniew, niechęć, pogardę

pieprzyca siewna pʲjɛˈpʃɨʦ̑a ˈɕɛvna n
karse
(botanika, botaniczny) Lepidium sativum, roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;

pieprzyk n
føflekk
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) mała, brązowa plama na skórze

pieprzyć ˈpʲjɛpʃɨʨ̑ v
jokke
(potocznie, potoczny) pogardzać kimś lub czymś, lekceważyć kogoś
knulle
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) uprawiać seks
pepre
dodawać pieprzu do jedzenia

pierd n
fis
śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

pierdnięcie pʲjɛrdʲˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
fis
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) odgłos wydawany podczas wypuszczania gazów trawiennych

pierdolenie ˌpʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ n
bull
(wulgarnie, wulgaryzm) bzdury
knull
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawianie seksu

pierdolić pʲjɛr.ˈdɔ.lʲiʨ̑ v
knulle
(wulgarnie, wulgaryzm) lekceważyć
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)
jokke
(wulgarnie, wulgaryzm) psuć się
knulle
(wulgarnie, wulgaryzm) uprawiać seks ze sobą nawzajem

pierdu-pierdu ˌpʲjɛrdu‿ˈpʲjɛrdu interjection
bull
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację

pierdzieć ˈpʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
fise
(wulgarnie, wulgaryzm) wypuszczać gazy trawienne

pieriestrojka ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka n
perestrojka
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

piernik ˈpʲjɛrʲɲik n
pepperkake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

pierwiastek pʲjɛrˈvʲjastɛk n
grunnstoff
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;
gulrot
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;
(matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;

pierwiastek chemiczny pʲjɛrˈvʲjastɛk xɛ̃ˈmʲiʧ̑nɨ n
grunnstoff
taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;
zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;

pierwiosnek pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk n
nøkleblom
(botanika, botaniczny) Primula L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju pierwiosnek (1.1)
(potocznie, potoczny) kwiat pierwiosnka (1.2)

pierwiosnek lekarski n
marianøkleblom
(botanika, botaniczny) Primula veris L., gatunek rośliny z rodziny pierwiosnkowatych;

pierwsza pomoc ˈpʲjɛrfʃa ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
førstehjelp
(medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;

pierwsza wojna światowa ˈpʲjɛrfʃa ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
fyrste verdskrigen
(historia, historyczny, historycznie) konflikt zbrojny w latach 1914-1918;

pierwszeństwo pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ n
forkjørsrett
prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

pierwszy ˈpʲjɛrfʃɨ adj
først
od liczby 1

pierze ˈpʲjɛʒɛ n
fjærdrakt
(ornitologia, ornitologiczny) w ogólności, pióra i puch pokrywające ptaka
ned
pióra ptaków domowych, zwykle gęsi, służące do napychania poduszek, pierzyn itp.

pierzyna pʲjɛˈʒɨ̃na n
ederdunsdyne
gruba kołdra wykonana z pierza

pierś pʲjɛrʲɕ n
bryst
(anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia
(anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka;

pierścień ˈpʲjɛrʲɕʨ̑ɛ̇̃ɲ n
ring
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;

pierścionek pʲjɛrʲɕˈʨ̑ɔ̃nɛk n
ring
rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem

pies pʲjɛs n
hund
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris, zwierzę domowe;

pies domowy n
hund
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego;
(zoologia, zoologiczny) osobnik z gatunku pies domowy (1.1)

pies pasterski ˈpʲjɛs paˈstɛrsʲci n
gjeterhund
(kynologia, kynologiczny) pies pilnujący stada zwierząt i chroniący je przed drapieżnikami;

pies policyjny ˈpʲjɛs ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ n
politihund
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby

pies przewodnik ˈpʲjɛs pʃɛˈvɔdʲɲik n
førerhund
pies szkolony w celu pomocy osobom niewidomym lub niesłyszącym

pieszo ˈpʲjɛʃɔ adv
til fots
idąc, biegnąc, nie zaś pojazdem

pieszy ˈpʲjɛʃɨ adj
gående
poruszający się jedynie na własnych nogach

pieszy ˈpʲjɛʃɨ n
gående
osoba, która porusza się na własnych nogach

pietruszka pʲjɛˈtruʃka n
persille
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

pień pʲjɛ̇̃ɲ n
bikube
(pszczelarstwo, pszczelarski) (zasiedlona) rodzina pszczela (np. ul wraz ze znajdującymi się w nim pszczołami lub dzikie gniazdo)
stamme
zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

pieścić v
kjærtegne
tulić, głaskać okazując czułość

pieśń pʲjɛ̇ɕɲ̊ n
romansk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki poezji lirycznej, o genezie związanej z obrzędami i muzyką (pieśni ludowe, pieśni średniowieczne), od której stopniowo się uwolnił, stając się samodzielną formą wyrazu;
sang
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

pigmentacja ˌpʲiɡmɛ̃nˈtaʦ̑ʲja n
pigmentering
(biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach

pigułka pʲiˈɡuwka n
pille
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

pigwa ˈpʲiɡva n
kvede
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory

pijak ˈpʲijak n
dranker
osoba nadużywająca alkoholu
drita
(potocznie, potoczny) osoba będąca pod wpływem alkoholu

pijany pʲiˈjãnɨ adj
beruset full
pod wpływem alkoholu

pijany jak bela pʲiˈjãnɨ ˈjaɡ ˈbɛla adj
full som en alke
(przenośnie, przenośnia) kompletnie pijany

pijany w sztok pʲiˈjãnɨ ˈf‿ʃtɔk adj
full som en alke
zupełnie, kompletnie pijany

pijawka pʲiˈjafka n
igle
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;

pijaństwo n
skeiv
libacja alkoholowa

pik pʲik n
spar
(termin karciany) kolor w kartach oznaczony czarnym listkiem w kształcie serca; karta tego koloru;

pika ˈpʲika n
pik
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;

pikantny pʲiˈkãntnɨ adj
grønn
dowcipny z odcieniem nieprzyzwoitości
skarp
ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw

piksel ˈpʲiksɛl n
piksel
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

piktogram pʲikˈtɔɡrãm n
piktogram
pojęcie przedstawione obrazem;

pilaw ˈpʲilaf n
pilaf
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

pilnik ˈpʲilʲɲik n
fil
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

pilnować pʲilˈnɔvaʨ̑ v
bevokte
sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

pilność n
flid
cecha bycia pilnym; przykładanie się do czegoś; staranność w wykonywaniu czego

pilny ˈpʲilnɨ adj
flittig
gorliwie i rzetelnie coś wykonujący

pilot ˈpʲilɔt n
fjernkontroll
osoba odpowiedzialna za przebieg wycieczki
los
(marynarka) osoba, która pokazuje i nadzoruje drogę w porcie wodnym
pilot
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem
fjernkontroll
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

pilotować v
lede
(turystyka, turystyczny) opiekować się turystami

pinda ˈpʲĩnda n
tispe
(wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

pinezka pʲĩˈnɛska n
bispedømme
krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

pingwin ˈpʲĩŋɡvʲĩn n
pingvin
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

pingwin cesarski n
keiserpingvin
(ornitologia, ornitologiczny) Aptenodytes forsteri G. R. Gray, ptak z rodziny pingwinów;

pingwin królewski n
kongepingvin
(ornitologia, ornitologiczny) Aptenodytes patagonicus J. F. Miller, ptak z rodziny pingwinów;

pingwiny n
pingvin
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Spheniscidae Bonaparte, rodzina ptaków z rzędu pingwinów (1.1)
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Sphenisciformes Sharpe, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

pinia n
pinje
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus pinea L., drzewo z rodziny sosnowatych, charakterystyczne dla krajów śródziemnomorskich;

pion pʲjɔ̃n n
bonde
(szachy, pojęcie szachowe) jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach

pionek ˈpʲjɔ̃nɛk n
bonde
(szachy, pojęcie szachowe) najsłabsza bierka;
apparat
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

pionowo pʲjɔ̃ˈnɔvɔ adv
ned
w grach planszowych: związany z pionem (bierką)

pionowy pʲjɔ̃ˈnɔvɨ adj
loddrett
prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo

piorun ˈpʲjɔrũn n
lyn
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

piorunochron ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n n
lynavleder
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

piosenka pʲjɔˈsɛ̃nka n
sang
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

piosenkarka ˌpʲjɔsɛ̃ŋˈkarka n
sangerinne
artystka, która śpiewa piosenki

piosenkarz pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ n
sanger
osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

piołun ˈpʲjɔwũn n
malurt
(botanika, botaniczny) bylica piołun

piracić v
piratkopiere
(potocznie, potoczny) niezgodnie z prawem kopiować, odtwarzać, lub rozpowszechniać pewne dzieło, utwór, program komputerowy lub inną własność intelektualną

piractwo pʲiˈraʦ̑tfɔ n
kapring
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia piractwa (1.1-2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku

piramida ˌpʲirãˈmʲida n
pyramide
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;
(architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej

pirania pʲiˈrãɲja n
piraja
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

pirat ˈpʲirat n
pirat sjørøver
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

piroksen n
pyroksen
(mineralogia, mineralogiczny) skała z grupy minerałów skałotwórczych, występujących w barwach od białej do żółtawej, zielonej lub czarnej, zawierających krzemiany wapnia, sodu, litu, magnezu, żelaza i/lub glinu;

pirol ˈpʲirɔl n
pyrrol
(chemia, chemiczny) związek chemiczny o wzorze C4H5N;

piroliza ˌpʲirɔˈlʲiza n
pyrolyse
(chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;

pirs pʲirs n
brupilar
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) sztuczny półwysep portowy wyposażony w urządzenia do cumowania;

piruet n
piruett
(choreografia, choreograficzny) (sport, sportowy) szybki obrót

piryt ˈpʲirɨt n
svovelkis
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza;

pisanka pʲiˈsãnka n
påskeegg
(etnografia, etnograficzny) (folklor) tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy;

pisarz ˈpʲisaʃ n
forfatter skribent
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

pisać ˈpʲisaʨ̑ v
skrive
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium
tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma
tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę

pisemnie pʲiˈsɛ̃mʲɲɛ adv
skriftlig
na piśmie, za pomocą pisma

pisemny pʲiˈsɛ̃mnɨ adj
skriftlig
odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

pisklę ˈpʲisklɛ n
fugleunge
(przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku
kylling
(ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;

pismo ˈpʲismɔ n
skrift
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;

pistacja pʲiˈstaʦ̑ʲja n
pistasie
(spożywczy) owoc drzewa pistacjowego

pistolet pʲiˈstɔlɛt n
pistol
ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

pistolet maszynowy pʲiˈstɔlɛt ˌmaʃɨ̃ˈnɔvɨ n
maskinpistol
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,

pisuar pʲiˈsu<sup>w</sup>ar n
pissoar
muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco
męska ubikacja publiczna wyposażona w pisuary (1.1)

piszczel n
skinneben
(anatomia, anatomiczny) podstawowa kość goleni;

pitolenie n
bable
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) bezwartościowa, czcza gadanina

pitrasić pʲiˈtraɕiʨ̑ v
fikse
(potocznie, potoczny) przygotowywać potrawy

piwiarnia pʲiˈvʲjarʲɲa n
bryggeri
lokal, w którym sprzedaje się piwo

piwnica pʲivʲˈɲiʦ̑a n
kjeller
podziemne piętro budynku

piwny ˈpʲivnɨ adj
brun
o kolorze oczu: brązowy z żółtym odcieniem, w kolorze piwa

piwo ˈpʲivɔ n
øl
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

piwonia pʲiˈvɔ̃ɲja n
pi-meson
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju piwonii (1.1)
kwiat piwonii (1.2)
pion
(botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych;

pizda ˈpʲizda n
drittsekk
(wulgarnie, wulgaryzm) (seksuologia, seksuologiczny) męski odbyt (jako obiekt seksualny)
fitte
(wulgarnie, wulgaryzm) (anatomia, anatomiczny) pochwa lub srom; żeński narząd płciowy

pizza ˈpʲiʦ̑ːa n
pizza
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

pizzeria pʲiʦ̑ˈːɛrʲja n
pizzeria
(gastronomia) restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

piórnik ˈpʲjurʲɲik n
pennal
zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

pióro ˈpʲjurɔ n
fjær
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;
fjør
autorstwo dzieła literackiego
przyrząd do pisania

piąte koło u wozu ˈpʲjɔ̃ntɛ ˈkɔwɔ u‿ˈvɔzu n
femte hjul på vogna
(przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz zbędna, niepotrzebna, zawadzająca lub niepożądana

piątek ˈpʲjɔ̃ntɛk n
fredag
piąty dzień tygodnia

piątka ˈpʲjɔ̃ntka n
fem
nazwa cyfry 5

piąty ˈpʲjɔ̃ntɨ adj
femte
od 5

pić pʲiʨ̑ v
drikke
spożywać płyny
pić (1.1) alkohol, również nałogowo

pięciokoronówka ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔkɔrɔ̃ˈnufka n
femkrone
moneta o nominale 5 koron

pięciokąt pʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔkɔ̃nt n
pentagon
(geometria) wielokąt mający pięć boków;

pięciokątny adj
pentagon
taki, który ma pięć kątów

pięciolinia n
personale
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;

pięciomasztowy ˌpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
femmastet
o żaglowcu: mający pięć masztów

piękno ˈpʲjɛ̃ŋknɔ n
skjønnhet
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

piękny ˈpʲjɛ̃ŋknɨ adj
skjøn
taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

pięta ˈpʲjɛ̃nta n
hæl
(anatomia, anatomiczny) tylna część stopy

pięta Achillesa ˈpʲjɛ̃nta ˌːxʲilˈːɛsa n
akilleshæl
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) czuły punkt, miejsce słabości;

piętka ˈpʲjɛ̃ntka n
hæl
(zdrobniale) od: pięta

piętnastolatek ˌpʲjɛtnastɔˈlatɛk n
femtenåring
chłopak w wieku piętnastu lat

piętnaście pʲjɛtˈnaɕʨ̑ɛ cardinalNumeral
femten
liczba 15

piętno n
brennemerke
(przenośnie, przenośnia) cecha charakterystyczna, trwały ślad po czymś, znak rozpoznawczy

piętro ˈpʲjɛ̃ntrɔ n
etasje
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

pięć pʲjɛ̇̃ɲʨ̑ ordinalAdjective
fem
(matematyka, matematyczny) liczba 5

pięćdziesięciolatek ˌpʲjɛ̇̃ɲʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ɔˈlatɛk n
femtiåring
osoba w wieku 50-59 lat

pięść pʲjɛ̃w̃ɕʨ̑ n
knyttneve
zaciśnięta dłoń

piła ˈpʲiwa n
sag
(technologia, technika, techniczny) narzędzie tnące z zębatym ostrzem;

piłka ˈpʲiwka n
ball
(sport, sportowy) gumowy lub wykonany z innych materiałów przedmiot o kształcie kulistym lub zbliżonym do kuli o różnym rozmiarze i sprężystości, zazwyczaj pusty w środku lub wypełniony powietrzem, służący do zabaw bądź gier sportowych

piłka do metalu n
baufil
(technologia, technika, techniczny) ręczne narzędzie z brzeszczotem zamocowanym na ramie, służąca do cięcia metalowych przedmiotów

piłka nożna ˈpʲiwka ˈnɔʒna n
fotball
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;

piłka ręczna ˈpʲiwka ˈrɛ̃n͇ʧ̑na n
håndball
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;

piłkarz ˈpʲiwkaʃ n
fotballspiller
(sport, sportowy) sportowiec grający w piłkę nożną

piłkarz ręczny n
håndballspiller
(sport, sportowy) zawodnik uprawiający piłkę ręczną

piłować v
sage
rżnąć, przecinać coś piłą lub piłką

piśmiennictwo n
litteratur
ogół pisanych utworów literackich

piżama pʲiˈʒãma n
pyjamas
strój, który zakłada się, idąc spać;

piżmak ˈpʲiʒmak n
bisamrotte
(zoologia, zoologiczny) gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

plac plaʦ̑ n
plass
wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

plac budowy n
byggeplass
miejsce, w którym prowadzone są prace budowlane: konstrukcyjne lub rozbiórkowe;

plac zabaw ˈplaʣ̑ ˈzabaf n
lekeplass
niewielki teren, często ogrodzony, specjalnie urządzony dla dzieci do zabawy;

placebo plaˈʦ̑ɛbɔ n
placebo
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;

placek ˈplaʦ̑ɛk n
stykke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski, zwykle okrągły wypiek, często słodki, z dodatkami

placówka plaˈʦ̑ufka n
legge ut
zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego
staur
(wojskowość, wojskowy) część wojsk przeznaczona do ubezpieczenia innych oddziałów na postoju

plafon ˈplafɔ̃n n
tak
malowidło na tynku, płótnie lub dekoracja stiukowa zajmujące centralną część sufitu lub sklepienia
sufit ozdobiony sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym;

plaga ˈplaɡa n
plage
(przenośnie, przenośnia) coś dokuczliwego i trudnego do opanowania
masowe, groźne zjawisko, szerzące się i trudne do opanowania

plagiat ˈplaɟjat n
plagiat
skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;
utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1)

plakat ˈplakat n
stangskudd
wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

plakatowy ˌplakaˈtɔvɨ adj
stangskudd
dotyczący plakatu, wykorzystywany do produkcji plakatu

plama ˈplãma n
flekk
brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś

plama słoneczna ˈplãma swɔ̃ˈnɛʧ̑na n
solflekk
(astronomia, astronomiczny) ciemniejszy obszar obserwowany na powierzchni Słońca;

plamić v
sverte
robić plamy

plamka ˈplãmka n
identifisere
(zdrobniale) plama

plamka ślepa n
den blinde flekk
(anatomia, anatomiczny) niewrażliwy na światło obszar siatkówki oka kręgowców, w którym nerw wzrokowy opuszcza gałkę oczną i biegnie w stronę mózgu;

plan plãn n
bestemme
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) miejsce realizacji filmu
plan
odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety
to, co chcemy zrobić

plan B n
plan B
opcja zapasowa w sytuacji niepowodzenia jakiegoś przedsięwzięcia

planeta plãˈnɛta n
planet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

planeta karłowata plãˈnɛta ˌkarwɔˈvata n
dvergplanet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o rozmiarze pośrednim między planetą a planetoidą;

planetarium ˌplãnɛˈtarʲjũm n
planetarium
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;
(astronomia, astronomiczny) (technologia, technika, techniczny) projektor służący do wyświetlania układów gwiazd i innych ciał niebieskich na sferycznym ekranie

planetarny ˌplãnɛˈtarnɨ adj
planetarisk
dotyczący planet; taki, który jest właściwy, charakterystyczny dla planet

planetka n
småplanet
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające Słońce, mniejsze od planety

planetoida ˌplãnɛˈtɔjda n
asteroide
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną;

plankton ˈplãŋktɔ̃n n
plankton
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie;

planowanie ˌplãnɔˈvãɲɛ n
planlegging
(rzeczownik odczasownikowy) od planować

planować plãˈnɔvaʨ̑ v
planlegge
obmyślać sekwencje i warianty czynności do wykonania w przyszłości
tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy
zamierzać

plansza ˈplãw̃ʃa n
losjere
(książkowy) karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach

plantacja plãnˈtaʦ̑ʲja n
plantasje
obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

plask plask n
fike
(potocznie, potoczny) dźwięk plaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego

plaster ˈplastɛr n
plaster
(medycyna, medyczny) kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany
skive
płaski, szeroki płat, często odkrojony od pewnej całości

plasterek plaˈstɛrɛk n
plaster
(medycyna, medyczny) mały, samoprzylepny opatrunek
å skjære
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mały plaster (porcja czegoś)

plastik ˈplastʲik n
plast
(potocznie, potoczny) tworzywo sztuczne

platan ˈplatãn n
platan
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Platanus, wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowatych;

platyna plaˈtɨ̃na n
platina
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

playboy n
levemann
hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym

plazma ˈplazma n
plasma
(biologia, biologiczny) osocze krwi;
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;
(potocznie, potoczny) telewizor z ekranem plazmowym

plaża ˈplaʒa n
strand
(turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

plebania plɛˈbãɲja n
prestegård
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny

plecak ˈplɛʦ̑ak n
ryggsekk
rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecach;

plecy ˈplɛʦ̑ɨ n
rygg
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa;
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) poparcie wpływowych osób
tylna część ubrania okrywająca plecy (1.1)

plemię ˈplɛ̃mʲjɔna ˈplɛ̃mʲjɛ n
stamme
(biologia, biologiczny) kategoria systematyki roślin i zwierząt;
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

plemnik ˈplɛ̃mʲɲik n
spermie
(biologia, biologiczny) męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin;

pleonazm plɛˈɔ̃nasm̥ n
pleonasme
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

pleć plɛʨ̑ v
pot
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wyrywać chwasty spośród roślin uprawnych

pleśnieć v
mugne
(mikologia, mikologiczny) okrywać się pleśnią

pleść plɛɕʨ̑ v
flette
łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą

pleśń n
mugg
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

plik plʲik n
arkivere
(informatyka, informatyczny) zbiór danych stanowiących jedną całość;
pakke
pęk papierów (dokumentów, banknotów)

pliszka ˈplʲiʃka n
linerle
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należący do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;

pliszka siwa ˈplʲiʃka ˈɕiva n
linerle
(ornitologia, ornitologiczny) Motacilla alba, najczęściej spotykany w Polsce gatunek pliszki;

plon plɔ̃n n
fold
zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców
foster
(przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania

plotka ˈplɔtka n
sladder
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;

plotkarka plɔtˈkarka n
høne
kobieta zajmująca się plotkami, rozsiewająca plotki

plotkować plɔtˈkɔvaʨ̑ v
skravle
opowiadać, roznosić plotki

plugawy adj
møkkete
budzący głęboki wstręt

plus plus n
og
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera

plusk plusk interjection
plaske
wykrzyknik naśladujący plusk (1.1)

plusk plusk n
plaske
odgłos wydawany przy zderzeniu wody lub innej płynnej substancji (np. błota) i twardego przedmiotu

pluskać ˈpluskaʨ̑ v
plaske
o cieczy: chlapać, wydając odgłos
fang
kąpać się w płytkiej wodzie, rozchlapując ją

pluskwa ˈpluskfa n
bakterie
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) błąd uniemożliwiający poprawne działanie programu
(potocznie, potoczny) małe urządzenie służące do podsłuchu;
tege
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;

pluskwiak ˈpluskfʲjak n
bakterie
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

pluszowy miś pluˈʃɔvɨ ˈmʲiɕ n
teddybjørn
zabawka w kształcie misia wykonana z pluszu

plutokracja n
plutokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

plutokratyczny adj
plutokratisk
dotyczący plutokracji

pluton ˈplutɔ̃n n
plutonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pu i liczbie atomowej 94;

pluć pluʨ̑ v
spytte
wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

plwocina pl̥fɔˈʨ̑ĩna n
spytteklyse
(fizjologia, fizjologiczny) płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania

plądrować plɔ̃nˈdrɔvaʨ̑ v
plyndre
przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie

pneumatyczny ˌpnɛwmaˈtɨʧ̑nɨ adj
pneumatisk
zawierający sprężone powietrze lub poruszany za jego pomocą

pneumatyka pnɛwˈmatɨka n
pneumatikk
(fizyka, fizyczny) nauka, dział inżynierii mechanicznej;

po pɔ preposition
etter
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności

po Chrystusie adv
e.Kr.
w okresie po narodzeniu Jezusa Chrystusa, w naszej erze

po arabsku adv
arabisk
(językoznawstwo, językoznawczy) w języku arabskim

po drodze adv
forresten
o sytuacji tak, że bezproblemowe jest wykonanie czegoś, przy okazji innych czynności

po drugie pɔ‿ˈdruɟjɛ idiom
bak
przy wyliczaniu zaraz po pierwszym

po królewsku adv
fornem
w sposób godny, wyszukany

po pierwsze pɔ‿ˈpʲjɛrfʃɛ adv
for det første
przy wyliczaniu jako początek, jako pierwszy element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp.

po prostu pɔ‿ˈprɔstu adv
bare
tylko, jedynie, nic więcej
enkel
zwyczajnie, w sposób oczywisty, bez uzasadniania
ganske enkelt
bezpośrednio, otwarcie, w sposób prosty, nie komplikując niepotrzebnie

po wtóre idiom
feilvare
(książkowy) przy wyliczaniu jako drugi element listy przedmiotów, zagadnień, zjawisk itp.

pobiec ˈpɔbʲjɛʦ̑ v
Løpe
przemieścić się do przodu, biegnąc
bli
(książkowy) (o spojrzeniu, myślach itp.) zwrócić się ku czemuś lub komuś
løpe
(potocznie, potoczny) pospiesznie udać się gdzieś lub po kogoś

pobijak pɔˈbʲijak n
kølle
młotek z dużym drewnianym obuchem w kształcie prostopadłościanu;

pobić ˈpɔbʲiʨ̑ v
beseire
zadać wiele ciosów, uderzyć kogoś lub coś wiele razy
zwyciężyć kogoś
brać czynny udział w bójce, zadać ciosy jeden drugiemu

pobliże pɔˈblʲiʒɛ n
nærhet
miejsce położone blisko czegoś, pobliska okolica

poboczny adj
frynse
mniej istotny, istniejący obok czegoś zasadniczego
lag
(przestarzałe, przestarzały) będący z boku czegoś

pobożny pɔˈbɔʒnɨ adj
from
taki, który żyje zgodnie z zasadami religii

pobrać ˈpɔbraʨ̑ v
gevinst
wejść w posiadanie czegoś

pobudka pɔˈbutka interjection
stå opp
hasło używane przy budzeniu

pobudka pɔˈbutka n
motiv
(książkowy) zwykle w lm: coś co skłania lub pobudza do czegoś
revelje
sygnał wzywający do obudzenia się, do wstawania

pobudzać pɔˈbuʣ̑aʨ̑ v
prompt
zachęcać do czegoś
tenne
wprawiać kogoś w podniecenie seksualne

pobyt ˈpɔbɨt n
opphold
przebywanie w jakimś miejscu, pozostawanie gdzieś

pobór n
verneplikt
(administracja) (wojskowość, wojskowy) powołanie grupy mężczyzn do służby wojskowej;

pobłażliwość n
slapphet
cecha tego, co pobłażliwe; cecha tych, którzy są pobłażliwi

pocałunek ˌpɔʦ̑aˈwũnɛk n
kyss
serdeczne dotknięcie ustami innej osoby

pochlebca n
spyttsleiker
człowiek pochlebiający komu

pochlebiać v
smigre
chwalić przesadnie

pochlebstwo n
smiger
nadmierna lub nieszczera pochwała z celem przypodobania się

pochodnia pɔˈxɔdʲɲa n
fakkel
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;

pochodzenie ˌpɔxɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
origo
wywodzenie się z czegoś

pochować v
begrave
pogrzebać

pochwa ˈpɔxfa n
skjede
futerał na broń białą;

pochwalać v
samtykke
uznawać za dobre, słuszne, właściwe

pochwalić v
rose
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uwielbić, uczcić
wyrazić o kimś lub o czymś pozytywną opinię

pochwała pɔxˈfawa n
ros
pochwalenie kogoś lub czegoś

pochylać pɔˈxɨlaʨ̑ v
bøye
zginać ku dołowi
mager
zginać samego siebie ku dołowi

pochyłość pɔˈxɨwɔɕʨ̑ n
helling
powierzchnia ukośna względem poziomu

pochód ˈpɔxut n
marsj
uroczyste, grupowe przejście, zwykle ulicami miasta

pochówek n
begravelse
pogrzebanie zmarłego

pochłaniać pɔˈxwãɲäʨ̑ v
absorbere
wchłaniać, wciągać, zasysać
zaabsorbować czyjąś uwagę

pociecha pɔˈʨ̑ɛxa n
trøst
to, co pociesza; pokrzepiające słowa, wsparcie

pocieszać pɔˈʨ̑ɛʃaʨ̑ v
trøste
mówić komuś zasmuconemu miłe rzeczy w celu wprawienia go w lepszy nastrój

pocieszenie n
trøst
(rzeczownik odczasownikowy) od pocieszyć

pocisk ˈpɔʨ̑isk n
kule
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;

pocisk manewrujący ˈpɔʨ̑isk ˌmãnɛvruˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
kryssermissil
(wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;

pociąg ˈpɔʨ̑ɔ̃ŋk n
tog
(transport, transportowy) (kolejnictwo) (technologia, technika, techniczny) lokomotywa z wagonami;

pociągający adj
attraktiv
wzbudzający zainteresowanie

pociągać v
gjennomføre
wielokrotnie ciągnąć za coś

pocić się ˈpɔʨ̑iʨ̑‿ɕɛ v
sveitte
(przenośnie, przenośnia) trudzić się, wysilać się
svette
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku
(przenośnie, przenośnia) o szkle i innych materiałach: skraplać na sobie wilgoć lub wydzielać ją z siebie

poczciwy pɔʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
sympatisk
życzliwy, szczery i łagodny w stosunku do ludzi, skłonny do pomagania innym

poczekalnia ˌpɔʧ̑ɛˈkalʲɲa n
venterom
miejsce dla osób, które czekają

poczta ˈpɔʧ̑ta n
postkontor post
budynek lub pomieszczenie, w którym znajduje się siedziba poczty (1.1)

poczta elektroniczna n
e-post
(informatyka, informatyczny) przesyłanie wiadomości drogą internetu

poczta pantoflowa ˈpɔʧ̑ta ˌpãntɔˈflɔva n
jungeltelegrafen
nieformalny kanał przekazywania informacji; plotki

pocztówka pɔʧ̑ˈtufka n
postkort
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;

poczucie pɔˈʧ̑uʨ̑ɛ n
følelse
świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś

poczucie winy n
skyldfølelse
(psychologia, psychologiczny) zespół przykrych uczuć w stosunku do siebie, które powstają w wyniku negatywnej oceny własnego postępowania;

poczwórny adj
firedobbelt
cztery razy większy
powtórzony cztery razy

poczynić v
gevinst
dokonać wielu czynności, aby osiągnąć dany cel

poczytalność n
fornuft
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) możliwość rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem

początek pɔˈʧ̑ɔ̃ntɛk n
begynnelse
to, od czego się coś zaczyna

początkowy ˌpɔʧ̑ɔ̃ntˈkɔvɨ adj
i begynnelsen
stanowiący początek czegoś, występujący lub odbywający się na początku czegoś

początkujący n
novise
osoba początkująca (1.1)

poczęstunek ˌpɔʧ̑ɛ̃w̃ˈstũnɛk n
behandle
małe, skromne przyjęcie
rzeczy, którymi częstuje się gości

pod pɔt preposition
under
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia
…wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia

pod kluczem pɔt‿ˈkluʧ̑ɛ̃m adv
bak lås og slå
pod kontrolą, w zamknięciu (lub np. w areszcie)

podanie pɔˈdãɲɛ n
angivelse
(sport, sportowy) przekazanie piłki w grach zespołowych
ansøkning
pismo z prośbą skierowane do władz;
sagn
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść o przeszłości przekazywana w ustnej formie z pokolenia na pokolenie;

podarować v
forære
dać jako prezent, dar

podarunek n
gave
dar, prezent, to, co się komuś darowuje

podatek pɔˈdatɛk n
skatt
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy

podatek od wartości dodanej pɔˈdatɛk ˌɔd‿varˈtɔɕʨ̑i dɔˈdãnɛj n
merverdiavgift
(ekonomia, ekonomiczny) podatek od towarów i usług doliczany do ich ceny na kolejnych etapach ich tworzenia w zależności od kwoty, o jaką kolejne podmioty biorące udział w procesie tworzenia zwiększą ich wartość

podatkowy ˌpɔdatˈkɔvɨ adj
påtalemyndighet
związany z podatkami lub systemem poboru podatków

podatnik pɔˈdatʲɲik n
skattebetaler
osoba zobowiązana do płacenia podatków, osoba płacąca podatki

podatny adj
fleksibel
(technologia, technika, techniczny) łatwo podlegający obróbce, wpływowi fizycznemu
legge seg flat
ulegający z łatwością czemuś

podać ˈpɔdaʨ̑ v
passere
(sport, sportowy) przekazać piłkę innemu graczowi
przekazać coś komuś do rąk
servere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) postawić jedzenie na stole

podaż n
anbud
(ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku;

podbijać bębenka v
smiske
schlebiać komuś, robić coś, co utwierdza go w samozadowoleniu i próżności

podbrzusze pɔdˈbʒuʃɛ n
buk
(anatomia, anatomiczny) u zwierząt: spodnia część tułowia

podbródek pɔdˈbrudɛk n
hake
(anatomia, anatomiczny) dolna część twarzy poniżej warg
(anatomia, anatomiczny) miękka część twarzy pod dolną szczęką

podburzać pɔdˈbuʒaʨ̑ v
hetse
namawiać do buntu przeciw komuś

podcast n
podcast
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja dźwiękowa lub wideo dostarczana za pomocą RSS;

podchmielony adj
brisen
(potocznie, potoczny) lekko pijany, zwykle piwem

podchodzić pɔtˈxɔʥ̑iʨ̑ v
innkjøring
zbliżać się do czegoś, zmniejszać dystans pomiędzy sobą a jakimś obiektem
tiltale
rozpoczynać coś, próbować

podchorąży n
fane
(wojskowość, wojskowy) uczeń szkoły oficerskiej

podczas ˈpɔṭʧ̑as preposition
i løpet av
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności

podczas gdy ˈpɔṭʧ̑az ˈɡdɨ
medan
natomiast, kiedy, za to
mens
w tym samym czasie, co

podczaszy n
munnskjenk
(historia, historyczny, historycznie) nadworny urzędnik książęcy lub królewski próbujący napoje przed podaniem księciu lub królowi

podczerwień pɔṭˈʧ̑ɛrvʲjɛ̇̃ɲ n
infrarød stråling
(optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;

podczerwony ˌpɔṭʧ̑ɛrˈvɔ̃nɨ adj
infrarød stråling
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi

poddasze pɔdˈːaʃɛ n
loft
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych

poddać ˈpɔdːaʨ̑ v
gi opp
uznać kogoś lub coś za pokonanego
uznać swoją porażkę

podejmować ˌpɔdɛjˈmɔvaʨ̑ v
anta
zgadzać się na zrobienie czegoś
behandle
gościć
finne på
wprowadzać coś w życie
loddtrekning
wziąć coś własnego (lub jego część), co znajduje się u kogoś

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ adj
mistenkelig
budzący podejrzenia; niepewnego pochodzenia, o niepewnych intencjach itp.
taki, którego się o coś podejrzewa, posądzony o coś

podejrzany ˌpɔdɛjˈʒãnɨ n
mistenkelig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty

podejrzenie ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ n
mistanke
posądzenie kogoś o coś, domniemanie czyjejś winy

podejrzewać ˌpɔdɛjˈʒɛvaʨ̑ v
ane
przypuszczać

podejrzliwość n
mistro
cecha tego, kto jest podejrzliwy; nieufność, niedowierzanie

podejrzliwy adj
mistenksom
skłonny do podejrzeń lub zdradzający takie nastawienie

podejście pɔˈdɛjɕʨ̑ɛ n
tilnærmelsesmåte
sposób traktowania kogoś lub czegoś, stosunek do kogoś lub czegoś

podest ˈpɔdɛst n
pall
podwyższenie dla mówcy, recytatora itp.
pozioma płaszczyzna między kondygnacjami schodów

podeszwa pɔˈdɛʃfa n
enslig
(obuwnictwo, obuwniczy) dolna część buta chroniąca stopę przed różnymi urazami
(potocznie, potoczny) spodnia część stopy

podgorzałka ˌpɔdɡɔˈʒawka n
hvitøyeand
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya nyroca, brązowy ptak wodny zamieszkujący wyspowo Eurazję;

podkast n
podcast
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja w formie radiowej umieszczona w internecie z kanałem RSS umożliwiającym subskrybowanie przez słuchaczy

podkolanówka ˌpɔtkɔlãˈnufka n
kneestrømpe
długa skarpetka sięgająca do kolana

podkoszulek ˌpɔtkɔˈʃulɛk n
trøye
krótka trykotowa lub bawełniana koszulka, noszona bezpośrednio na ciele;

podkowa pɔtˈkɔva n
hestesko
metalowe wzmocnienie kopyt końskich;

podkradać pɔtˈkradaʨ̑ v
naske
kraść komuś część czegoś, kraść coś stale w niewielkich ilościach, po trochu

podkreślać pɔtˈkrɛɕlaʨ̑ v
utheve
(przenośnie, przenośnia) kłaść w wypowiedzi nacisk na pewien fakt
zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę

podkładać v
gli
umieszczać potajemnie
ordlegge
(sztuka) dawać tło, ilustrację z innej dziedziny sztuki do jakiegoś utworu

podkładka n
hjem
rzecz podłożona pod coś
skive
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji

podkładka pod mysz n
musematte
(informatyka, informatyczny) mały materiałowy lub plastikowy dywanik używany pod myszkę komputerową

podlewać pɔdˈlɛvaʨ̑ v
drikkevann
(ogrodnictwo, ogrodniczy) zasilać roślinę w wodę

podlizywać się v
smiske
(potocznie, potoczny) zabiegając o czyjeś względy, pochlebić komuś, kto stoi wyżej w jakiejś hierarchii

podlotek n
backfisch
(potocznie, potoczny) dorastająca dziewczyna, między dwunastym a szesnastym rokiem życia

podmuch ˈpɔdmux n
explosjon
strumień powietrza

podniebienie ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
gane
(anatomia, anatomiczny) górna część jamy gębowej kręgowców;

podniecać pɔdʲˈɲɛʦ̑aʨ̑ v
heve
wzmagać intensywność czegoś

podniecenie n
opphisselse
(rzeczownik odczasownikowy) od podniecić

podniecony adj
kåt
(książkowy) będący w stanie pobudzenia emocjonalnego

podniesienie ˌpɔdʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ n
heve
(rzeczownik odczasownikowy) od podnieść

podnosić pɔdˈnɔɕiʨ̑ v
løfte
unieść, wziąć coś do góry
ustawiać coś do pionu
unosić się, wstawać

podnosić do kwadratu v
kvadrere
(przenośnie, przenośnia) sprawiać, że coś jest bardziej nasilone, niż zwykle
(matematyka, matematyczny) mnożyć pewną liczbę przez samą siebie

podnosić na duchu pɔdˈnɔɕiʨ̑ na‿ˈduxu v
opp med hodet
pocieszać kogoś, dodawać komuś otuchy

podnoszenie ˌpɔdnɔˈʃɛ̃ɲɛ n
heve
(rzeczownik odczasownikowy) od podnosić

podnóże pɔdˈnuʒɛ n
frie
miejsce u spodu czegoś, co się wznosi

podobać się pɔˈdɔbaʨ̑‿ɕɛ v
like
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym

podobieństwo ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
likhet
(matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów;
zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami

podobnie pɔˈdɔbʲɲɛ adv
i like måte
w podobny sposób

podobno pɔˈdɔbnɔ
tilsynelatende
wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje

podobny pɔˈdɔbnɨ adj
lik
wyglądający prawie tak samo, mający zbliżony wygląd

podopieczny n
ordre
osoba znajdująca się pod opieką

podpalenie ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ n
brannstiftelse
umyślne podłożenie ognia mające na celu wywołanie pożaru;

podpieracz ścian n
veggpryd
(przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nie tańcząca na imprezach, nie mająca ochoty na włączanie się do działań grupy

podpis ˈpɔtpʲis n
underskrift
własnoręcznie napisane imię i nazwisko (lub symbol)

podpisywać ˌpɔtpʲiˈsɨvaʨ̑ v
signere
składać swój podpis na dokumencie – np. jako akceptację, uwiarygodnienie, poświadczenie

podpowiadać ˌpɔtpɔˈvʲjadaʨ̑ v
prompt
dyskretnie udzielać komuś potrzebnej informacji, której ta osoba nie pamięta lub nie wie

podpułkownik ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik n
oberstløytnant
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;

podrabiać v
forfalske
wykonywać kopię czegoś mającą uchodzić za oryginał

podrywać pɔdˈrɨvaʨ̑ v
hente (noen)
(potocznie, potoczny) zagadywać inną osobę i starać się zainteresować ją sobą w celach romantycznych lub erotycznych; uwodzić

podrzucać pɔḍˈʒuʦ̑aʨ̑ v
flippe
rzucać coś w górę na niezbyt dużą wysokość
plante
zostawiać coś komuś ukradkiem

podrzynać v
beskjære
ciąć, rżnąc od spodu

podróż ˈpɔdruʃ n
reise
długotrwałe przemieszczanie się z jednego miejsca do drugiego

podróż poślubna n
bryllupsreise
podróż odbywana przez parę nowożeńców

podróżniczek ˌpɔdruʒʲˈɲiʧ̑ɛk n
blåstrupe
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;

podróżny pɔdˈruʒnɨ adj
reise
związany z podróżą, dotyczący podróży

podróżować ˌpɔdruˈʒɔvaʨ̑ v
reise
przebywać drogę w celu odwiedzenia odległego miejsca

podręcznik pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
handbok
książka służąca do nauki, podająca wiedzę z jakiejś dziedziny;

podręczny pɔdˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
hand
łatwo dostępny, możliwy do użycia w każdej chwili lub każdych okolicznościach

podskakiwać v
løfte
powiększać się szybko i znacznie
motstå
(potocznie, potoczny) występować gwałtownie przeciw czemu lub komu
rykk
szybko podnosić się, wykonywać drgania
skvetting
wykonywać skok niezbyt wysoko
sprette
udawać się gdzieś szybko

podskórny adj
subkutan
umiejscowiony pod skórą

podstawa pɔtˈstava n
frie
pewna zasada, baza teoretyczna
to, na czym coś stoi

podstawek pɔtˈstavɛk n
bro
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentów smyczkowych podtrzymujący struny na pewnej wysokości i przenoszący jej drgania do pudła rezonansowego

podstawowy ˌpɔtstaˈvɔvɨ adj
grunn-
główny, elementarny

podstęp ˈpɔtstɛ̃mp n
knep
przemyślane działanie mające na celu oszukanie kogoś

podstępny pɔtˈstɛ̃mpnɨ adj
ondsinnet
działający przebiegle, skrycie, z chytrymi intencjami

podsumowanie n
sammendrag
krótkie, ogólne przedstawienie jakiejś sprawy

podszewka pɔṭˈʃɛfka n
fôr
(krawiectwo) cienka tkanina wszyta po wewnętrznej stronie ubrania

podsłuch ˈpɔtswux n
bakterie
urządzenie, którym wykonywany jest podsłuch (1.1) lub (1.2);

podsłuchiwać v
overhøre
słuchać czyjejś rozmowy

podtytuł n
undertekst
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) tytuł uzupełniający, umieszczany po tytule właściwym

poduszka pɔˈduʃka n
pute
worek wypełniony miękkim materiałem używany jako część pościeli lub w celach dekoracyjnych;

poduszka powietrzna pɔˈduʃka pɔˈvʲjɛṭʃna n
kollisjonspute
(motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;

poduszkowiec ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛʦ̑ n
luftputefartøy
pojazd wodno-lądowy unoszący się nad podłożem na poduszce powietrznej;

podwajać v
fordoble
zwiększać dwukrotnie
dubbe
zwiększać się dwukrotnie

podwiązka pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska n
hosebånd
opaska lub taśma elastyczna podtrzymująca pończochę, skarpetkę;

podwyżka pɔdˈvɨʃka n
øke
cena, o którą zostało podwyższone uposażenie
podniesienie się ceny, kosztu
podniesienie wysokości uposażenia

podwyższać pɔdˈvɨʃːaʨ̑ v
gjenopplive
osiągać powiększenie w liczbie, osiągać większe nasilenie
zwiększyć intensywność czegoś

podwójny pɔˈdvujnɨ adj
dobbel
dwa razy większy, z dwa razy większą liczbą czegoś
składający się z dwóch jednakowych lub podobnych części

podwójny standard pɔˈdvujnɨ ˈstãndart n
dobbeltmoral
niesprawiedliwe stosowanie odmiennych zasad w podobnych do siebie sytuacjach

podwórko pɔdˈvurkɔ n
gard
przestrzeń przydomowa ogrodzona lub otoczona zabudowaniami

podwórze pɔdˈvuʒɛ n
gard
plac obok domu, najczęściej otoczony ogrodzeniem i zabudowaniami

podzespół n
utstyr
(technologia, technika, techniczny) części zmontowane ze sobą

podzielać v
dele
wyrażać te same przekonania
przeżywać wspólnie; brać wspólnie w czymś udział

podziw ˈpɔʥ̑if n
beundring
zdumienie połączone z uznaniem, zachwytem

podziwiać pɔˈʥ̑ivʲjäʨ̑ v
beundre
darzyć podziwem

podziękowanie ˌpɔʥ̑ɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ n
takk
(rzeczownik odczasownikowy) od podziękować

podążać pɔˈdɔ̃w̃ʒaʨ̑ v
følge
(książkowy) iść, jechać, pośpieszać w danym kierunku

podłoga pɔdˈwɔɡa n
gulv golv
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże

podłoże pɔdˈwɔʒɛ n
frie
spodnia warstwa
jordsmonn
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wierzchnia warstwa ziemi pod uprawę

podłużny pɔdˈwuʒnɨ adj
avlang
wąski, o wydłużonym kształcie

podły ˈpɔdwɨ adj
lumpen
(potocznie, potoczny) w złym gatunku, kiepskiej jakości, w złym stanie
pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę
wynikający z czyjejś niegodziwości

podświadomie ˌpɔtʲɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ adv
underbevisst
w sposób podświadomy

podświadomość n
underbevissthet
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;

poeta pɔˈɛta n
dikter
literat piszący wiersze, tworzący poezję

poetycki ˌpɔɛˈtɨʦ̑ʲci adj
poetisk
związany z poezją

poezja pɔˈɛzʲja n
dikt poesi
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką

poganiać v
drive
zmuszać do szybkiego udania się w określonym kierunku
trang
zmuszać do rychłego wykonania czegoś

poganin pɔˈɡãɲĩn n
hedning
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)

pogarda pɔˈɡarda n
forakt
uczucie niechęci, poczucie wyższości wobec kogoś lub czegoś

pogawędka ˌpɔɡaˈvɛ̃ntka n
prat
krótka, lekka rozmowa

pogański pɔˈɡãj̃sʲci adj
hedensk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z pogaństwem

pogaństwo pɔˈɡãj̃stfɔ n
hedenskap
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych

pogląd ˈpɔɡlɔ̃nt n
mening
opinia na określony temat

pogoda pɔˈɡɔda n
vær
chwilowy stan atmosfery;

pogodny pɔˈɡɔdnɨ adj
fredelig
(książkowy) pełen spokoju, wesoły, odznaczający się pogodą ducha

pogorszenie n
forverring
(rzeczownik odczasownikowy) od pogorszyć

pogotowie ˌpɔɡɔˈtɔvʲjɛ n
utrykningskjøretøy
(potocznie, potoczny) karetka
varsle
alarm

pogranicze ˌpɔɡrãˈɲiʧ̑ɛ n
grensestrøk
obszar przy granicy dzielącej przestrzenie

pogrom ˈpɔɡrɔ̃m n
pogrom
masowe zabójstwo ludności należącej do tej samej grupy np. narodowościowej, etnicznej, religijnej

pogrzeb ˈpɔɡʒɛp n
begravelse
uroczyste pogrzebanie zmarłego w ziemi

pogłoska pɔˈɡwɔska n
gehør
rozpowszechniana wiadomość, której autentyczność jest niepewna, niesprawdzona

pogłębiarka n
mudderpram
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka pływająca przeznaczona do pogłębiania akwenów morskich lub śródlądowych;

poimek pɔˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
postposisjon
(gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;

pointylizm n
pointillisme
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

poić ˈpɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
felle tårer
podawać napój

pojawiać się pɔˈjavʲjäʨ̑‿ɕɛ v
opptre
stawać się widocznym, jawnym

pojawienie się ˌpɔjaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ‿ɕɛ n
emergens
(rzeczownik odczasownikowy) od pojawić się

pojazd ˈpɔjast n
kjøretøy
maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;
vogn
(potocznie, potoczny) samochód

pojechać pɔˈjɛxaʨ̑ v
ødelegges
(potocznie, potoczny) o środkach lokomocji, transportu: wyruszyć w drogę w jakimś kierunku; odjechać z miejsca, gdzie się zatrzymał
udać się dokądś jakimś pojazdem, lub na zwierzęciu

pojednanie n
avstemming
akt zgody dokonany, by zażegnać trwający konflikt

pojedynczy ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇ʧ̑ɨ adj
enkel
taki, który jest tylko jeden; osobny

pojedynek n
tvekamp
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów

pojemnik pɔˈjɛ̃mʲɲik n
beholder
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje

pojemność pɔˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
rom
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić

pojmować pɔjˈmɔvaʨ̑ v
fatte
rozumieć

pojutrze pɔˈjuṭʃɛ adv
i overmorgen overmorgen
za dwa dni, dwa dni po dniu dzisiejszym

pojęcie pɔˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
begrep
termin, określenie, hasło, nazwa czegoś istniejącego tylko w myśli

pokal ˈpɔkal n
pokal
duży, pękaty kielich do piwa;

pokarać pɔˈkaraʨ̑ v
straffe
(książkowy) ukarać kilku ludzi po kolei

pokarm ˈpɔkarm n
mat
pożywienie organizmów żywych danego gatunku (w szczególności człowieka);

pokaz ˈpɔkas n
vise
prezentacja jakichś umiejętności, przedmiotów itp.

pokazywać ˌpɔkaˈzɨvaʨ̑ v
vise
dawać możliwość zobaczenia czegoś

pokoik n
WC
(zdrobniale) od: pokój (pomieszczenie)

pokojowy ˌpɔkɔˈjɔvɨ adj
fredelig
dotyczący porozumienia lub zgody
fredsommelig
o spokojnym usposobieniu

pokolenie ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ n
generasjon
członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci)
grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku
grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń
kne
(biblijny) plemię

pokonać pɔˈkɔ̃naʨ̑ v
vinne
aspekt dokonany od: pokonywać

pokonywać ˌpɔkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
slå
odnosić zwycięstwo nad kimś

pokora pɔˈkɔra n
audmjukskap
świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom

pokornie adv
takke
w sposób pokorny

pokorny adj
ydmyk
nie wywyższający się, skromny

pokrewieństwo ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
likhet
(przenośnie, przenośnia) odczuwane podobieństwo poglądów i charakteru do kogoś
slekt
relacja łącząca osoby posiadające wspólnego przodka

pokrycie n
tom
o słowach: potwierdzenie w czynach

pokrywa pɔˈkrɨva n
teppe
przedmiot służący do nakrywania, przykrywania czegoś

pokrywać pɔˈkrɨvaʨ̑ v
skyggelue
(handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części
(zootechnika, zootechniczny) zapładniać
nanosić coś na coś

pokrzywa pɔˈkʃɨva n
nesle
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju pokrzywa (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami

pokrój n
slag
zespół cech osoby

pokusa pɔˈkusa n
agn
trudne do opanowania pragnienie

pokuta pɔˈkuta n
anger
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;

pokwitowanie ˌpɔkfʲitɔˈvãɲɛ n
oppskrift
potwierdzenie odbioru czegoś

pokój ˈpɔkuj n
fred
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę
(przestarzałe, przestarzały) spokój
rom
(budownictwo) część mieszkania, izba

pokój gościnny ˈpɔkuj ɡɔɕˈʨ̑ĩnːɨ n
stuen
w mieszkaniu: duży pokój, salon

pokład ˈpɔkwat n
dekk
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) każde poziome pokrycie kadłuba statku;
losjere
wnętrze samolotu lub statku kosmicznego
runde
warstwa określonej kopaliny zalegająca pomiędzy warstwami innych kopalin

pokładać v
bøye
przyginać do powierzchni, do ziemi; rozkładać na płask
ordlegge
liczyć na kogoś lub na coś poprzez coś
mager
zginać się do ziemi; pochylać się do podłoża

pokłon ˈpɔkwɔ̃n n
bukk
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach;
niskie pochylenie głowy lub całego tułowia na znak oddania czci

pokłosie pɔˈkwɔɕɛ n
frukt
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) skutek czyjegoś działania

polana pɔˈlãna n
glenne
(leśnictwo) pozbawione drzew miejsce w lesie;

pole ˈpɔlɛ n
åker
część ziemi przeznaczona pod uprawę;

pole bitwy ˈpɔlɛ ˈbʲitfɨ n
slagmark
miejsce, w którym odbyła/odbywa się bitwa, walka lub starcie

pole elektryczne ˈpɔlɛ ˌːlɛkˈtrɨʧ̑nɛ n
elektrisk felt
(fizyka, fizyczny) pole fizyczne, stan przestrzeni, w której na ładunek elektryczny działa siła;

pole golfowe n
golfbanr
(sport, sportowy) rozległa trawiasta powierzchnia do uprawiania gry w golf;

pole magnetyczne n
magnetfelt
(fizyka, fizyczny) stan przestrzeni z siłami oddziałującymi na poruszające się ładunki elektryczne;

pole minowe n
minefelt
(wojskowość, wojskowy) obszar pokryty minami;

polec ˈpɔlɛʦ̑ v
kjeft
zginąć podczas walki, bitwy

polecać pɔˈlɛʦ̑aʨ̑ v
anbefale
przedstawiać kogoś lub coś w korzystnym świetle
befale
mówić komuś, co ma zrobić, wydawać komuś polecenie

polepszać pɔˈlɛpʃaʨ̑ v
forbedre
zmieniać coś na lepsze

polewa pɔˈlɛva n
beite
(technologia, technika, techniczny) barwna powłoka dekorująca ceramikę kolorem i połyskiem

poliamoria ˌpɔlʲi<sup>j</sup>ãˈmɔrʲja n
polyamori
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;

poliandria ˌpɔlʲiˈ<sup>j</sup>ãndrʲja n
polyandri
forma poligamii, w której kobieta jest zamężna jednocześnie z dwoma lub więcej mężczyznami;

policja pɔˈlʲiʦ̑ʲja n
politi
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;

policja drogowa n
Utrykningspolitiet
(administracja) formacja policyjna zajmująca się nadzorem nad ruchem na drogach publicznych

policjant pɔˈlʲiʦ̑ʲjãnt n
politi
funkcjonariusz policji

policjantka ˌpɔlʲiˈʦ̑ʲjãntka n
politikvinne
kobieta, która pracuje w policji

policyjny ˌpɔlʲiˈʦ̑ɨjnɨ adj
politimann
związany z policją

policzek pɔˈlʲiʧ̑ɛk n
kinn
(anatomia, anatomiczny) każde z dwóch miejsc na twarzy pod okiem, obok nosa

poliester n
polyester
(chemia, chemiczny) syntetyczny polimer zawierający w łańcuchu wiązania estrowe;

polietylen n
polyeten
(chemia, chemiczny) termoplastyczny polimer syntetyczny otrzymywany przez polimeryzację etenu;

polifonia n
polyfoni
faktura muzyczna, w której co najmniej dwa głosy prowadzone są równocześnie i niezależnie od siebie;

poligamia ˌpɔlʲiˈɡãmʲja n
polygami
(socjologia, socjologiczny) związek małżeński z wieloma osobami

poligon pɔˈlʲiɡɔ̃n n
polygon
(przestarzałe, przestarzały) (geometria) wielobok

polimat n
polyhistor
uczony o wszechstronnej, encyklopedycznej wiedzy

polimer n
polymer
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;

polineuropatia n
polynevropati
(medycyna, medyczny) zespół objawów wynikłych z uszkodzenia wielu nerwów obwodowych

polinezyjski adj
polynesisk
(geografia, geograficzny) dotyczący Polinezji

politeizm ˌpɔlʲiˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
polyteisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielobóstwo, kult wielu bogów;

politologia ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja n
statsvitenskap
nauka zajmująca się ogólnie pojętą polityką;

polityczny ˌpɔlʲiˈtɨʧ̑nɨ adj
politisk
dotyczący polityki, związany z polityką, nastawiony na osiągnięcie korzyści w polityce

polityk pɔˈlʲitɨk n
politiker
osoba zajmująca się polityką

polityka pɔˈlʲitɨka n
politikk
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;
system odgórnie wprowadzonych zasad

poliwęglan n
polykarbonat
(chemia, chemiczny) rodzaj poliestrów, estry kwasu węglowego;

polny ˈpɔlnɨ adj
polsk
związany z polem, dotyczący pola, znajdujący się w polu
vang
związany z polem walki, dotyczący pola walki

polo ˈpɔlɔ n
pol
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;

polon ˈpɔlɔ̃n n
polonium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny promieniotwórczy o symbolu Po i liczbie atomowej 84;

polowanie ˌpɔlɔˈvãɲɛ n
jakt
(łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny

polować pɔˈlɔvaʨ̑ v
fange
(przenośnie, przenośnia) pożądać, poszukiwać
jakte
brać udział w polowaniu, tropić aby zabić

polski ˈpɔlsʲci adj
polsk
odnoszący się do Polski lub Polaków

polski ˈpɔlsʲci n
polsk
(językoznawstwo, językoznawczy) zachodniosłowiański język używany przez Polaków;

polszczyzna pɔlˈʃʧ̑ɨzna n
polsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język polski

poltergeist n
poltergeist
niewidzialny duch, hałasujący w nawiedzanym domu

polucja pɔˈluʦ̑ʲja n
forurensning
(fizjologia, fizjologiczny) mimowolny wytrysk nasienia u mężczyzn podczas snu

polędwica ˌpɔlɛ̃ndˈvʲiʦ̑a n
lende
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z grzbietu zwierzęcia

pomagać pɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
hjelpe
ułatwiać komuś jakąś czynność, poprzez branie udziału w niej

pomarańcz pɔ̃ˈmarãj̃n͇ʧ̑ n
oransje
kolor pomarańczowy

pomarańcza ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇ʧ̑a n
appelsin
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc cytrusowy o pomarańczowej skórce
(botanika, botaniczny) drzewo, którego owocem jest pomarańcza (1.1);

pomarańczowy ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈʧ̑ɔvɨ adj
oransje orange
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;

pomelo pɔ̃ˈmɛlɔ n
pomelo
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pomarańczy olbrzymiej

pomiar ˈpɔ̃mʲjar n
måling
(metrologia, metrologiczny) ustalenie wartości pewnej wielkości fizycznej;

pomiarowy adj
mål
związany z lub służący do pomiaru

pomiatać pɔ̃ˈmʲjataʨ̑ v
hundse
odnosić się lekceważąco lub z pogardą do kogoś, nie szanować

pomidor pɔ̃ˈmʲidɔr n
tomat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) owoc pomidora (1.2)

pomidorówka ˌpɔ̃mʲidɔˈrufka n
tomatsuppe
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa pomidorowa;

pomierzyć pɔ̃ˈmʲjɛʒɨʨ̑ v
mål
zmierzyć kolejno wiele rzeczy

pomieszczenie ˌpɔ̃mʲjɛʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
plassere
(budownictwo) część budynku o określonym przeznaczeniu

pomijać pɔ̃ˈmʲijäʨ̑ v
overse
nie uwzględniać czegoś
utelate
nie mówić czegoś, opuścić temat, który chciało lub miało się poruszyć

pomknąć ˈpɔ̃mknɔ̃ɲʨ̑ v
press
ruszyć szybko naprzód, (na przykład) pobiec, pojechać (i tym podobne, i temu podobne)

pomniejszać v
forminske
czynić coś mniejszym w rozmiarach, liczbie, natężeniu

pomnik ˈpɔ̃mʲɲik n
monument
rzeźba, posąg utworzony w celu upamiętnienia jakiegoś wydarzenia lub osoby;

pomoc ˈpɔ̃mɔʦ̑ n
hjelp
ułatwienie komuś życia lub wykonania określonej czynności

pomocnica n
hjelp
kobieta pomagająca w czymś, wyręczająca kogoś

pomocniczy ˌpɔ̃mɔʦ̑ʲˈɲiʧ̑ɨ adj
adjektiv
stanowiący pomoc dla kogoś lub czegoś

pomocny pɔ̃ˈmɔʦ̑nɨ adj
hjelpsom
(o osobach) taki, który pomaga w czymś
middel
(o rzeczach) taki, który jest przydatny do czegoś, który coś ułatwia

pomocy pɔ̃ˈmɔʦ̑ɨ interjection
hjelp
wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

pompa ˈpɔ̃mpa n
pumpe
(mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu;
(ironicznie) bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość

pompka ˈpɔ̃mpka n
pumpe
(mechanika) niewielkie urządzenie do pompowania, najczęściej wody lub powietrza
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę;

pomruk n
rumling
niski, głuchy dźwięk wydawany przez człowieka, zwierzęta lub przyrodę nieożywioną

pomurnik pɔ̃ˈmurʲɲik n
murkrypar
(ornitologia, ornitologiczny) Tichodroma muraria, niewielki ptak z rodziny kowalikowatych;

pomysł ˈpɔ̃mɨsw̥ n
idé
myśl zawierająca plan działania lub rozwiązanie jakiegoś problemu

pomysłowość ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔɕʨ̑ n
oppfinnsomhet
dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej

pomysłowy ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ adj
oppfinnsom
mający wiele pomysłów

pomyłka pɔ̃ˈmɨwka n
feil
błąd w rozumowaniu lub w postępowaniu

pomyśleć pɔ̃ˈmɨɕlɛʨ̑ v
fundere
myśleć przez jakiś czas, zastanawiając się nad czymś
wziąć coś pod uwagę, zadbać o coś, zająć się czymś
zdać sobie sprawę z czegoś, uświadomić sobie coś

pomyślny adj
god
niebędący złym, negatywnym

ponad ˈpɔ̃nat preposition
over
…tworzący konstrukcję opisującą położenie kogoś lub czegoś powyżej omawianego wyrażenia
…tworzący konstrukcję opisującą relację większości w stosunku do jakiejś wielkości

ponadto pɔ̃ˈnatːɔ particle
dessuten
nawiązuje do poprzedniego kontekstu wypowiedzi i wprowadza nową informację na omawiany już temat

poncz n
punsj
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, soków owocowych i innych składników;

poniedziałek ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈʥ̑awɛk n
mandag
pierwszy dzień tygodnia;

ponieważ pɔ̃ˈɲɛvaʃ conjunction
fordi
…wyrażający przyczynę czegoś z takiego powodu, że…

ponieść v
forverre
zostać obarczonym

poniżać v
ydmyke
uwłaczać czyjejś godności
bukke
upokarzać samego siebie

poniżej pɔ̃ˈɲiʒɛj preposition
under
niżej w stosunku do jakiegoś punktu odniesienia

poniżenie n
ydmykelse
stan bycia poniżonym, odbierania komuś godności

ponosić v
forverre
zostawać obciążonym czymś

ponowny pɔ̃ˈnɔvnɨ adj
feilvare
występujący po raz kolejny

pontyjski adj
pontisk
związany z Pontem, dotyczący Pontu

ponury pɔ̃ˈnurɨ adj
mismodig
pełen smutku, przygnębienia
sørgelig
taki, który wywołuje smutek, daje przykre wrażenie

ponętny adj
attraktiv
wzbudzający pożądanie, bardzo atrakcyjny

pop-music n
popmusikk
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej

popadać v
forvandle seg til
zostać opanowanym przez negatywne uczucia

poparzenie n
bekk
(medycyna, medyczny) obrażenie skóry wskutek działania wysokiej tempteratury lub substancji żrącej

popcorn n
popkorn
prażona kukurydza

popełnić pɔˈpɛwʲɲiʨ̑ v
begå
zrobić coś złego

popielaty ˌpɔpʲjɛˈlatɨ adj
grå
mający kolor jasnoszary, taki jak kolor popiołu

popielica n
sovemus
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju popielic (1.1)

popielniczka ˌpɔpʲjɛlʲˈɲiʧ̑ka n
askebeger
otwarty pojemnik służący do strząsania do niego popiołu z papierosa;

popierać pɔˈpʲjɛraʨ̑ v
begunstige
udzielić komuś swojego poparcia, pomagać komuś w działaniu, osiąganiu czegoś

popiersie pɔˈpʲjɛrʲɕɛ n
byste
(sztuka) rzeźbiarskie lub malarskie przedstawienie postaci od tułowia w górę;

popijać v
nippe
pić małymi łykami, wolno
svelge
pić po przełknięciu czegoś

popisywać v
smøre
czynić na pokaz; robić co, żeby zwrócić czyjąś uwagę

popiół ˈpɔpʲjuw n
aske
szary proszek pozostający po spaleniu czegoś

popołudnie ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ n
ettermiddag
okres pomiędzy południem a wieczorem

poprawiać pɔˈpravʲjäʨ̑ v
justere
regulować lub ustawiać coś
riktig
usuwać błędy, np. z tekstu

poprawny pɔˈpravnɨ adj
riktig
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę

poprowadzić v
føre
pójść z kimś lub czymś wyznaczając trasę przez lub do jakiegoś miejsca
zająć się przewodniczeniem czegoś
loddtrekning
(geometria) narysować linię

poprzeczka pɔˈpʃɛʧ̑ka n
tverrbjelke
belka albo listwa umocowana w poprzek czegoś

poprzeczny pɔˈpʃɛʧ̑nɨ adj
krysse
ułożony poziomo, prostopadle do czegoś

poprzedni pɔˈpʃɛdʲɲi adj
foregående
taki, który poprzedza (w kolejności)
forgangen
taki, który był uprzednio (w czasie)

poprzednio pɔˈpʃɛdʲɲɔ adv
før
przed określonym czasem

poprzez ˈpɔpʃɛs preposition
gjennom at
…dołączający obszar, przez który z trudem ktoś/coś przemieszcza się
…dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś

popręg ˈpɔprɛ̃ŋk n
omkrets
zakładany pod brzuchem konia pas przytrzymujący siodło;

popularnonaukowy adj
populærvitenskapelig
prezentujący naukę w sposób przystępny dla niespecjalistów

popularny ˌpɔpuˈlarnɨ adj
populær
taki, który jest powszechnie używany; znany ogółowi społeczeństwa, cieszący się uznaniem; ceniony
vanlig
taki, który jest stworzony, przedstawiony w sposób przystępny i zrozumiały dla ogółu

populizm pɔˈpulʲism̥ n
populisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;

popychadło n
dørmatte
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) osoba wykorzystywana w społeczności lub miejscu pracy

popychać v
dytte
przemieszczać coś, pchając to

popyt ˈpɔpɨt n
etterspørsel
(ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie

popęd n
drive
(psychologia, psychologiczny) wewnętrzny mechanizm motywacyjny, uwarunkowany biologicznie, służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb i przetrwaniu organizmu
trang
nieopanowana potrzeba czegoś, nagła chęć

popędliwy adj
bråsint
charakteryzujący się popędliwością, porywczością, impulsywnością

popędzać v
drive
zmuszać do ruchu w określonym kierunku
press
skłaniać do pośpiesznego wykonywania czegoś

popłoch n
få panikk
nagły strach, który wywołuje nieracjonalne zachowanie, obezwładnia

por pɔr n
purre purreløk
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;

pora ˈpɔra n
gang
stosowny moment, właściwa chwila na jakąś czynność
tidspunkt
pewien okres, czas trwania czegoś

pora roku ˈpɔra ˈrɔku n
årstid
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;

porada pɔˈrada n
råd
wskazówka, zalecenie komuś czegoś

poradzić pɔˈraʥ̑iʨ̑ v
råde
udzielić komuś rady, wskazówki
dele ut
pokonać trudności, rozwiązać problemy

poranek pɔˈrãnɛk n
morgen
pora dnia następująca po nocy

poranny pɔˈrãnːɨ adj
morgen-
taki, który ma miejsce o poranku

porażenie n
paralyse
(medycyna, medyczny) zaburzenie pracy układu nerwowego dające liczne objawy ubytkowe

porażenie prądem elektrycznym n
støt
nagły przepływ prądu elektrycznego przez ciało żywego organizmu;

porażka pɔˈraʃka n
nederlag
przegrana bitwa

porcelana ˌpɔrʦ̑ɛˈlãna n
porselen
materiał ceramiczny służący do wyrobu delikatnych naczyń stołowych lub ozdób;

porcja ˈpɔrʦ̑ʲja n
porsjon
określona ilość (płynu, pokarmu, leku) przeznaczona np. do spożycia, użycia

porno ˈpɔrnɔ n
porno
(potocznie, potoczny) materiał pornograficzny
(potocznie, potoczny) pornografia

pornografia ˌpɔrnɔˈɡrafʲja n
pornografi
wizerunek osób lub przedmiotów, wywołujący podniecenie seksualne;

pornograficzny ˌpɔrnɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
pornoaktig
związany z pornografią, dotyczący pornografii

pornokracja n
pornokrati
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;

pornol n
porno
(potocznie, potoczny) film pornograficzny

poronienie ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
abort
(fizjologia, fizjologiczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;

porowatość n
porøsitet
cecha tego, co jest porowate, co ma pory

porozmawiać ˌpɔrɔzˈmavʲjäʨ̑ v
foredrag
przeprowadzić rozmowę

porozumienie ˌpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
dele ut
uzgodnienie, zgoda

poroże n
gevir
(łowiectwo, łowiecki) oba rogi samca jeleniowatych

port pɔrt n
havn
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;

portable adj
brakke
(informatyka, informatyczny) o programie: przeznaczony dla przenośnych pamięci masowych, nie wymagający instalowania

porter ˈpɔrtɛr n
bærer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) styl piwa charakteryzujący się ciemną barwą i wysoką zawartością ekstraktu oraz alkoholu;

portfel ˈpɔrtfɛl n
lommebok
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)
portefølje
(finanse, finansowy) ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną

portfolio n
portefølje
(sztuka) teczka z dokumentacją działalności artystycznej

portier ˈpɔrtʲjɛr n
keeper
(urzędowy) osoba pełniąca służbę przy wejściu do budynku (instytucji, hotelu, itp.)

portmonetka n
portemoné
mała, kieszonkowa, zamykana torebka na bilon

porto ˈpɔrtɔ n
port
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wzmacniane wino portugalskie;

portorykański adj
puertoricansk
związany z Portorykiem (państwem lub wyspą) albo Portorykańczykami

portowy pɔrˈtɔvɨ adj
kupere
związany z portem, dotyczący portu

portret ˈpɔrtrɛt n
portrett
(sztuka) dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób
(przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)

portret pamięciowy ˈpɔrtrɛt ˌpãmʲjɛ̇̃ɲˈʨ̑ɔvɨ n
fantombilde
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci adj
portugisisk
odnoszący się do państwa Portugalia, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią

portugalski ˌpɔrtuˈɡalsʲci n
portugisisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Portugalii;

porucznik pɔˈruʧ̑ʲɲik n
løytnant
(wojskowość, wojskowy) jeden z oficerskich stopni wojskowych;

poruszać pɔˈruʃaʨ̑ v
berøre
(przenośnie, przenośnia) mówić, omawiać
forflytte
wprawiać coś w ruch
gripe
(przenośnie, przenośnia) wzruszać

porwanie pɔˈrvãɲɛ n
bortførelse
działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)

poryw n
dytt
nagły, mocny ruch czy uderzenie siły natury
nettopp
gwałtowne uczucie lub zapał

porywacz pɔˈrɨvaʧ̑ n
kidnapper
człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś

porywać pɔˈrɨvaʨ̑ v
bortføre
uprowadzać kogoś lub coś wbrew czyjejś woli

porywać się z motyką na słońce v
gape over for mye
zabierać się za coś, czego nie jest się w stanie zrobić

porywczy pɔˈrɨfʧ̑ɨ adj
impulsstyrt
taki, którego reakcje lub zachowanie jest gwałtowne

porzeczka pɔˈʒɛʧ̑ka n
rips
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych;
(spożywczy) owoc porzeczki (1.1)

porzekadło n
visdomsord
utarte powiedzenie, powiedzonko

porzucać pɔˈʒuʦ̑aʨ̑ v
kaste
przestawać coś wykonywać, przestawać zajmować się czymś
la
opuszczać kogoś lub coś; zostawiać, odchodzić od kogoś lub czegoś

porządek pɔˈʒɔ̃ndɛk n
bestille
(matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęć „mniejszy-większy” na zbiory niekoniecznie złożone z liczb;
stan, w którym jest czysto, coś jest ułożone według jakiegoś planu
rekkefølge
(architektura, architektoniczny) wywodzący się z antyku styl konstrukcyjny i kompozycyjny budowli;
kolejność czegoś
rengjøre
czynność sprzątania, porządkowania

porządek dzienny pɔˈʒɔ̃ndɛɟ ˈʥ̑ɛ̃nːɨ n
agenda
(urzędowy) ustalony plan zebrania, konferencji; lista spraw, mających stanowić przedmiot obrad

porządkować ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvaʨ̑ v
gjøre
doprowadzać do ładu
ordne
układać według określonego planu, np. w określonej kolejności

porządny pɔˈʒɔ̃ndnɨ adj
kompakt
dobrze urządzony, wykonany; solidny
ærbar
uczciwy, dobry, szlachetny, prawy, czysty

poród ˈpɔrut n
fødsel
(fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;

porównanie ˌpɔruvˈnãɲɛ n
jevnføring
(rzeczownik odczasownikowy) od porównać

porównawczy adj
komparativ
opierający się na porównaniu

porównywalny adj
sammenlignbar
na tyle podobny do czegoś, że można go z tym porównać, zestawić

porównywać ˌpɔruvˈnɨvaʨ̑ v
jamføre
zestawiać ze sobą rzeczy lub osoby w celu znalezienia ich cech wspólnych lub różnic

poręcz ˈpɔrɛ̃n͇ʧ̑ n
arm
boczny uchwyt ławki, niekiedy krzesła lub fotela
gelender
balustrada balkonu
uchwyt biegnący wzdłuż schodów

poręczać v
garantere
dawać urzędowe potwierdzenie czyjejś wypłacalności

posada pɔˈsada n
legge ut
miejsce pracy dające stały dochód

posadzić pɔˈsaʥ̑iʨ̑ v
ordlegge
umiejscowić na czymś
plante
umieścić sadzonki w ziemi

posag ˈpɔsak n
medgift
rzeczy, które panna dostawała dawniej od rodziców, kiedy wychodziła za mąż

poseł ˈpɔsɛw n
deputert
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek Sejmu lub innego parlamentu;

posiadacz pɔˈɕadaʧ̑ n
eier
ktoś, kto coś ma, posiada

posiadanie ˌpɔɕaˈdãɲɛ n
besittelse
(rzeczownik odczasownikowy) od posiadać

posiadać pɔˈɕadaʨ̑ v
besitte
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości
ha
opanować jakąś umiejętność, wiedzę w jakiejś dziedzinie

posiadłość pɔˈɕadwɔɕʨ̑ n
avdeling
teren i zabudowania należące do kogoś

posiedzenie ˌpɔɕɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
forsamling
zebranie jakiegoś gremium
sitte
(rzeczownik odczasownikowy) od posiedzieć

posiłek pɔˈɕiwɛk n
måltid
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) coś do zjedzenia, pożywienia się

poskramiać v
beherske
ograniczać lub wytłumiać nadmierne odczucia albo uczucia
temmes
czynić uległym, łagodnym, pohamowanym

posmak n
aroma
wrażenie dziwności smaku pokarmu lub napoju

posoka n
svette
(łowiectwo, łowiecki) krew rannego zwierzęcia

pospiesznie adv
kvikk
w sposób pospieszny

pospieszny adj
dyp
działający lub przemieszczający się szybciej od innych
foregående
odbywający się lub dokonywany zbyt prędko, przedwcześnie

pospolity ˌpɔspɔˈlʲitɨ adj
vanlig
jeden z wielu, zwyczajny
wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany
vulgær
cechujący się odrobiną wulgarności, ordynarności

pospólstwo n
avskum
(pogardliwie, pogardliwy) ludzie ciemni, zachowujący się ordynarnie

posrebrzać pɔˈsrɛbʒaʨ̑ v
sølv
pokrywać coś warstwą srebra

post pɔst n
faste
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek;
czas obowiązywania postu (1.1)
(informatyka, informatyczny) wiadomość na grupie dyskusyjnej lub forum

postanowienie ˌpɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
avgjørelse
coś, co zostało postanowione; decyzja, konkretny zamiar

postawa pɔˈstava n
anbringe
każda pozycja ciała
holdning
typowy dla danego człowieka stosunek do czegoś;

postawić pɔˈstavʲiʨ̑ v
anbringe
sformułować coś, wystąpić z czymś
erigere
podnieść do góry, przywrócić lub nadać komuś lub czemuś postawę stojącą
wybudować, wznieść jakąś budowlę, konstrukcję
zbudować coś na czyjąś cześć
ordlegge
stawiając, umieścić coś lub kogoś na czymś

postać ˈpɔstaʨ̑ n
bli til
określenie istoty, wyglądu, sylwetki
karakter
bohater utworu literackiego, filmu

posterunek ˌpɔstɛˈrũnɛk n
faste
miejsce pełnienia straży lub służby

postować v
legge ut
(neologizm) zamieszczać post w Internecie

postrach n
angst
stan ogarniającego strachu, wzbudzanego przez kontakt z czymś lub kimś nieprzyjemnym lub niosącym zagrożenie
busemann
obiekt lub zjawisko budzące strach

postrzegać pɔˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
bemerke
widzieć coś w dany sposób, mieć na jakiś temat określone zdanie

postulat pɔˈstulat n
forutsette
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;
(oficjalnie) żądanie, wniosek, propozycja, życzenie

postulować ˌpɔstuˈlɔvaʨ̑ v
postulere
proponować lub domagać się czegoś

postęp ˈpɔstɛ̃mp n
fremgang
rozwój, osiągnięcie kolejnego etapu

postępowanie ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ n
oppførsel
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)
(rzeczownik odczasownikowy) od postępować

postępować ˌpɔstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
forskudd
dokonywać postępu

posunięcie ˌpɔsũˈɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
trekk
(szachy, pojęcie szachowe) ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych

posuwać v
forskudd
znacznie zwiększać nasilenie jakiegoś stanu lub czynu
trekk
przemieszczać co do przodu, sunąc to
vokse
(wulgarnie, wulgaryzm) odbywać stosunek seksualny jako osobnik aktywny

posyłać v
sende
polecać komuś udanie się gdzieś dla załatwienia czegoś
przekazywać za pośrednictwem
kierować coś dokądś szybkim ruchem

poszczególny adj
bestemt
postrzegany indywidualnie (a nie jako członek swojej grupy)

poszewka n
putevar
(krawiectwo) wymienialne pokrycie na pościel

poszlaka pɔˈʃlaka n
spor
fakt nieudowodniony, który jednak przemawia za określoną interpretacją czegoś

poszukiwacz ˌpɔʃuˈcivaʧ̑ n
søker
osoba, która czegoś poszukuje

poszukiwanie ˌpɔʃuciˈvãɲɛ n
leting
(rzeczownik odczasownikowy) od poszukiwać

poszukiwać ˌpɔʃuˈcivaʨ̑ v
lete
starać się coś osiągnąć, zdobyć
starać się znaleźć coś ukrytego lub zgubionego
prowadzić badania w celu poznania czegoś, odkrycia

posępny adj
stusslig
okazujący smutek lub przygnębienie

posłać ˈpɔswaʨ̑ v
sende
aspekt dokonany od: posyłać (np. paczkę)

posłowie pɔˈswɔvʲjɛ n
etterord
uwagi od wydawcy lub autora umieszczane na końcu książki;

posługiwać ˌpɔswuˈɟivaʨ̑ v
servere
wykonywać za kogoś pracę
anvendelse
(książkowy) używać czegoś przy wykonywaniu jakiejś czynności lub do osiągania jakiegoś celu

posłuszny pɔˈswuʃnɨ adj
lydig
spełniający bez protestu polecenia

pot pɔt n
svette
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów potowych;

potajemnie ˌpɔtaˈjɛ̃mʲɲɛ adv
i smug
ukrywając coś przed kimś, bez wiedzy innych, w tajemnicy

potajemny ˌpɔtaˈjɛ̃mnɨ adj
gjemt
trzymany bądź wykonywany w tajemnicy

potas ˈpɔtas n
kalium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu K i liczbie atomowej 19;

potem ˈpɔtɛ̃m adv
siden
później, w chwili następnej

potencjał pɔˈtɛ̃nʦ̑ʲjaw n
potensial
tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości

potentat n
potentat
(ekonomia, ekonomiczny) osoba lub instytucja o wysokiej pozycji i znaczeniu

potocznie pɔˈtɔʧ̑ʲɲɛ adv
omgangsspråklig
(językoznawstwo, językoznawczy) w sposób codzienny, powszechny, nieformalny, swobodny

potoczny pɔˈtɔʧ̑nɨ adj
omgangsspråklig
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;
vanlig
(książkowy) zwykły, codzienny, pospolity, powszechny, popularny

potok ˈpɔtɔk n
bekk
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;

potokowy adj
elv
dotyczący potoku, związany z potokiem

potomek pɔˈtɔ̃mɛk n
etterkommer
(książkowy) dziecko (w stosunku do rodziców), także dalszy następca (wnuk, prawnuk)

potomstwo pɔˈtɔ̃mstfɔ n
barn
(książkowy) dzieci w stosunku do rodziców

potop ˈpɔtɔp n
flom
(hydrologia, hydrologiczny) powódź powstała na rozległych terenach
(przenośnie, przenośnia) duże ilości czegoś

potrafić pɔˈtrafʲiʨ̑ v
kunne
umieć coś zrobić, wiedzieć, jak coś zrobić

potrawa pɔˈtrava n
mat
posiłek stworzony z jadalnych składników

potrawka n
frikassé
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pokrojone i ugotowane w sosie mięso

potrzeba pɔˈṭʃɛba n
behov
uczucie konieczności wykonania lub zrobienia czegoś
cel jakiegoś działania

potrzeba pɔˈṭʃɛba v
behøve
tylko jako orzecznik wymagać czegoś, potrzebować czegoś

potrzeba jest matką wynalazków pɔˈṭʃɛba ˈjɛst ˈmatkɔ̃w̃ ˌvɨ̃naˈlaskuf proverb
nød lærer naken kvinne å spinne
to sytuacja skłania do wprowadzania innowacji i ułatwiania sobie życia

potrzebny pɔˈṭʃɛbnɨ adj
nødig
taki, bez którego trudno jest się obyć, niezbędny lub przydatny

potrzebować ˌpɔṭʃɛˈbɔvaʨ̑ v
behøve trenge
mieć potrzebę/pragnienie posiadania/zrobienia czegoś; pragnąć kogoś w jakimś celu

potrząsać v
handhilse
wstrząsać czymś wiele razy, poruszać gwałtownie

potrójny pɔˈtrujnɨ adj
tredoble
składający się z trzech jednakowych lub podobnych części

potrącenie n
dulting
dotknięcie lub lekkie uderzenie zwykle przez nieostrożność
ta utlegg i
(finanse, finansowy) część odjęta od należności

potulny adj
medgjørlig
łagodny, ustępliwy

potwal n
spermhval
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, duży morski ssak z rodziny kaszalotowatych;

potwierdzenie ˌpɔtfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
bekreftelse
pismo, wypowiedź lub podpis, które coś potwierdzają

potwierdzić pɔˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
bekrefte
stwierdzić prawdziwość (autentyczność, istnienie) czegoś, dać potwierdzenie

potwornie adv
forferdelig
w sposób wywołujący odrazę

potworność n
uhyrlighet
rzecz odrażająca, przerażające zjawisko

potworny adj
ekkel
bardzo brzydki
illevarslende
taki, który budzi przerażenie, strach

potwór ˈpɔtfur n
monster
straszny stwór

potykać pɔˈtɨkaʨ̑ v
reise
zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się

potylica ˌpɔtɨˈlʲiʦ̑a n
nakke
(anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;

potępiać pɔˈtɛ̃mpʲjäʨ̑ v
fordømme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) skazywać na potępienie, skazywać na piekło
nie pochwalać, ganić kogoś, uznawać kogoś winnym

potężny pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ adj
høy
znacznych rozmiarów
mektig
o wielkiej mocy

pouczający adj
didaktisk
mogący być wzorem; taki, który kształtuje zachowania

pouczać pɔˈ<sup>w</sup>uʧ̑aʨ̑ v
advare
dawać komuś pouczenie, informować kogoś jak należy się zachowywać (jak postępować)

poufność n
fortrolighet
cecha tego, co poufne; cecha tych, którzy są poufni

poufny pɔˈ<sup>w</sup>ufnɨ adj
hemmelig
tajny, powierzony w sekrecie

powaga pɔˈvaɡa n
alvor
znaczenie, ważność jakichś spraw lub wydarzeń
ekspert
osoba ciesząca się poważaniem, uznaniem, autorytetem

powaga pɔˈvaɡa particle
seriøst
(potocznie, potoczny) …potwierdzająca, że coś jest zgodne z prawdą, z rzeczywistością

poważanie ˌpɔvaˈʒãɲɛ n
aktelse
poszanowanie, szacunek, uznanie, którym darzy się kogoś lub coś

poważnie pɔˈvaʒʲɲɛ adv
seriøst
w sposób poważny

poważny pɔˈvaʒnɨ adj
alvorlig
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem
mający uznanie u innych osób
o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą
odpowiedzialny, godny zaufania

powerek pɔˈvɛrɛk n
åk
(gwara, gwarowe) drążek do noszenia wiader na ramionach

powiadamiać v
meddele
dawać komuś o czymś znać, przekazywać wiadomości

powiat ˈpɔvʲjat n
sirkel
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w Polsce, wchodząca w skład województwa;

powiatowy ˌpɔvʲjaˈtɔvɨ adj
sirkel
związany z powiatem, dotyczący powiatu

powiedzieć pɔˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
si
wyrazić coś słowami, oznajmić
wyrazić w jakikolwiek sposób komunikatywny

powieka pɔˈvʲjɛka n
øyelokk
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kawałek skóry zakrywający oko;

powierzać v
betro
wyznawać komuś coś w zaufaniu
zlecać komu sprawowanie określonej funkcji lub zrobienie czegoś
poddawać czyjejś opiece

powierzchnia pɔˈvʲjɛʃxʲɲa pɔˈvʲjɛʃxʲɲɛ n
overflate
określony obszar, o ograniczonych rozmiarach
wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy
zewnętrzna strona

powiesić pɔˈvʲjɛ̇ɕiʨ̑ v
henge
umieścić coś zawieszając

powietrze pɔˈvʲjɛṭʃɛ n
luft
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi;

powietrzny pɔˈvʲjɛṭʃnɨ adj
fly
związany z powietrzem, dotyczący powietrza

powiewać pɔˈvʲjɛvaʨ̑ v
vinke
poruszać się na wietrze, falować

powieściopisarz ˌpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ɔˈpʲisaʃ n
romanforfatter
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autor powieści

powieść ˈpɔvʲjɛ̇ɕʨ̑ n
roman
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;

powinien pɔˈvʲĩɲɛ̃n modal
burde
musieć
wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił
wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie

powiązanie n
forbindelse
(rzeczownik odczasownikowy) od powiązać

powiązać v
fagverk
związać pętami poszczególne jednostki
rem
połączyć jedno z drugim za pomocą węzła

powić v
fram
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) wydać potomka na świat

powiększać pɔˈvʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑ v
forstørre
powodować, że obraz czegoś staje się większy pod względem rozmiarów
powodować, że coś staje się większe pod względem rozmiarów, ilości

powiększenie ˌpɔvʲjɛ̃ŋˈkʃɛ̃ɲɛ n
øke
(rzeczownik odczasownikowy) od powiększyć

powlekać v
smøre
nakładać powłokę

powodować ˌpɔvɔˈdɔvaʨ̑ v
forårsake
być powodem czegoś, przyczyną

powodzenia ˌpɔvɔˈʣ̑ɛ̃ɲa interjection
lykke til
wyraża życzenie udanej pracy, szczęścia

powoli pɔˈvɔlʲi adv
sakte
wolno, z małą prędkością

powolność n
langsomhet
cecha bycia powolnym; właściwość rozwijania się nieśpiesznie

powolny pɔˈvɔlnɨ adj
langsom
odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli

powoływać v
kladde
wzywać do służby
utnevne
wyznaczać do roli, stanowiska
henvise til
wskazywać na autorytety lub zdarzenia celem przekonania do własnej wypowiedzi

powróz n
grime
gruby, mocny sznur z plecionego włókna

powrózek n
streng
cienki powróz

powstanie pɔˈfstãɲɛ n
opprør
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;

powstawanie ˌpɔfstaˈvãɲɛ n
formasjon
(rzeczownik odczasownikowy) od powstawać

powstawać pɔˈfstavaʨ̑ v
reise opp
zaczynać istnieć, być utworzonym, rozpoczętym
stå opp
wstawać, podnosić się, stawać na nogi

powstrzymywać ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
avskrekke
pohamowywać kogoś lub coś zapobiegając czemuś
hindre
zatrzymywać coś lub kogoś w miejscu
borgtårn
rezygnować ze zrobienia czegoś, nie pozwalać sobie na coś

powszechny pɔˈfʃɛxnɨ adj
vanlig
dotyczący większości osób, spraw; publiczny, ogólny

powszedni pɔˈfʃɛdʲɲi adj
daglig
codzienny, pospolity, zwykły

powtarzać pɔˈftaʒaʨ̑ v
gjenta
mówić lub robić coś kolejny raz; wykonywać czynność, którą już ktoś zrobił

powtórny adj
feilvare
będący lub zrobiony po raz drugi

powtórzenie n
gjentakelse
wykonanie czegoś powtórnie
ponowne przejrzenie materiału do nauki

powtórzyć pɔˈftuʒɨʨ̑ v
gjenta
aspekt dokonany od: powtarzać

powyżej pɔˈvɨʒɛj preposition
forbi
więcej niż określona wartość liczbowa
ovenfor
znajdujący się wyżej czegoś, umieszczony nad czymś

powód ˈpɔvut n
grunn
coś, co uzasadnia podjęcie jakiegoś działania lub zmianę stanu emocjonalnego

powództwo n
klage
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek wniesiony do sądu o rozpoczęcie postępowania w jakiejś sprawie; wniesienie sprawy do sądu

powódź ˈpɔvuʨ̑ n
flom
(meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) zalanie wodą pewnego obszaru;

powłoka pɔˈvwɔka n
skare
to, co okrywa, powleka jakiś przedmiot

powściągliwość ˌpɔfʲɕʨ̑ɔ̃ŋɡˈlʲivɔɕʨ̑ n
forbeholde
umiejętność panowania nad sobą

powściągliwy adj
omstendelig
potrafiący zachować opanowanie, mający umiar

poza ˈpɔza n
anbringe
postawa, stan ciała w danej chwili

poza ˈpɔza preposition
utenfor
oznaczający, że coś nie znajduje się w jakimś pomieszczeniu, na zewnątrz

pozajelitowy adj
parenteral
(medycyna, medyczny) taki, który pomija jelita, zachodzi poza nimi

pozaziemski adj
utenomjordisk
pochodzący spoza Ziemi

pozbywać v
kaste
odsuwać od siebie

pozdrowienie ˌpɔzdrɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
hallo
słowa, gesty wymawiane na powitanie lub pożegnanie

pozer ˈpɔzɛr n
posør
(pejoratywnie, pejoratywny) ktoś nieudolnie charakteryzujący się na coś lub kogoś; imitator wzbudzający zażenowanie

poziom ˈpɔʑɔ̃m n
gå videre til neste nivå
etap gry komputerowej
położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny
stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju
stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy
wartość jakiejś mierzalnej wielkości

poziomka pɔˈʑɔ̃mka n
markjordbær
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc poziomki (1.1)

poziomka pospolita n
markjordbær
(botanika, botaniczny) Fragaria vesca L., gatunek rośliny z rodziny różowatych, uprawiana w wielu krajach świata, również w Polsce;

poziomo adv
horisontal
równolegle do podłoża

poziomy pɔˈʑɔ̃mɨ adj
horisontal
prostopadły do kierunku siły grawitacji

poznanie n
kunnskap
(rzeczownik odczasownikowy) od poznać

poznawać v
lære
dowiadywać się w wyniku doświadczenia lub obserwacji

pozornie adv
tilsynelatende
sprawiając wrażenie prawdziwego

pozorny pɔˈzɔrnɨ adj
tilsynelatende
nieprawdziwy, ale sprawiający wrażenie prawdziwego

pozostawać ˌpɔzɔˈstavaʨ̑ v
stag
być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś
być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się
zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś

pozostały ˌpɔzɔˈstawɨ adj
andre
taki, który nie należy do grupy; stanowiący resztę

pozować pɔˈzɔvaʨ̑ v
gjøre seg til
udawać kogoś, kim się nie jest
posere
przyjmować nieruchomą pozycję do zdjęcia lub obrazu

pozwalać pɔˈzvalaʨ̑ v
tillate
umożliwiać, sprawiać, że coś staje się możliwe, wykonalne
zgadzać się, aby ktoś mógł coś zrobić

pozycja pɔˈzɨʦ̑ʲja n
plassere
(ekonomia, ekonomiczny) stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych
konkretne ułożenie ludzkiego ciała
położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów

pozycja misjonarska n
misjonærstilling
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;

pozyskiwać v
overvinne
przekonywać do siebie
stawać się posiadaczem czego

pozytywka n
spilledåse
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pudełko lub skrzynka z nakręcanym, mechanicznym instrumentem muzycznym odtwarzającym dźwięki dzięki wypustkom na obrotowym elemencie szarpiącym o zęby metalowego grzebienia;

pozytywny ˌpɔzɨˈtɨvnɨ adj
positiv
kierujący się wartościami budzącymi szacunek; o wysokich walorach
przychylnie nastawiony
przynoszący korzyści
z potwierdzoną obecnością w badaniu

pozywać v
kreve
wnosić przeciwko komuś skargę do sądu

poła n
fang
połowa części dolnej ubioru rozpinającego się z przodu

połać ˈpɔwaʨ̑ n
vang
(książkowy) duża część jakiegoś obszaru lub jakiejś przestrzeni

połowa pɔˈwɔva n
halvdel
jedna z dwóch równych części całości

położenie ˌpɔwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
beliggenhet
miejsce znajdowania się czegoś
warunki, w jakich znajduje się dana osoba lub obiekt

położna pɔˈwɔʒna n
jordmor
(medycyna, medyczny) kobieta pomagająca przy porodach

południe pɔˈwudʲɲɛ n
middag
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta;
sør syd
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;

południk pɔˈwudʲɲik n
meridian
(geografia, geograficzny) umowna linia na powierzchni Ziemi łącząca bieguny;

południowo-wschodni ˌpɔwudʲɲɔvɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
sørøst
będący na południowym wschodzie

południowo-zachodni ˌpɔwudʲˈɲɔvɔ zaˈxɔdʲɲi adj
sørvest
będący na południowym zachodzie

południowoafrykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
sørafrikansk
odnoszący się do Republiki Południowej Afryki

południowoamerykański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌãmɛrɨˈkãj̃sʲci adj
sydamerikansk
dotyczący Ameryki Południowej

południowokoreański ˌpɔwudʲˈɲɔvɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci adj
sørkoreansk
odnoszący się do Korei Południowej, państwa na Półwyspie Koreańskim

południowy ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ adj
sørlig
(geografia, geograficzny) mający miejsce na południu, dotyczący południa (kierunek)

południowy wschód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈfsxut n
sørøst
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a wschodnim

południowy zachód ˌpɔwudʲˈɲɔvɨ ˈzaxut n
sørvest
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między południowym a zachodnim

połykać v
svelge
przesuwać pokarm do żołądka w sposób fizjologiczny

połysk ˈpɔwɨsk n
glose
(potocznie, potoczny) błyszczenie się czegoś

połyskiwać v
skimra
wyróżniać się połyskiem z otoczenia

połóg ˈpɔwuk n
barneseng
(medycyna, medyczny) (ginekologia, ginekologiczny) okres po porodzie;

połów ˈpɔwuf n
fangst
efekt łowienia
fisking
czynność łowienia

połączenie ˌpɔwɔ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
forbindelse
(rzeczownik odczasownikowy) od połączyć

pończocha pɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔxa n
strømpe
obcisła, elastyczna część garderoby, okrywająca nogę;

pościel ˈpɔɕʨ̑ɛl n
sengetøy
wyposażenie łóżka rozkładane do spania – poduszki, prześcieradło, przykrycie

pościć ˈpɔɕʨ̑iʨ̑ v
faste
przestrzegać postu nakazanego przez religię

pośladek pɔˈɕladɛk n
rumpeballe
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;

poślizg n
sleide
ruch posuwisty po śliskiej powierzchni

poślizgnąć się v
gli
utracić równowagę na śliskiej powierzchni

poślubić pɔˈɕlubʲiʨ̑ v
gifte
wziąć z kimś ślub, ożenić się lub wyjść za mąż

pośpiech ˈpɔɕpʲjɛx n
travelhet
spieszenie się, robienie czegoś szybko

poświadczenie n
belegg
potwierdzenie prawdziwości, wiarygodności, tożsamości

poświata n
aftenrøde
słabe, emanujące skądś światło

poświęcać pɔˈɕfʲjɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
innvie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą
ofre
(książkowy) oddawać coś w ofierze; wyrzekać się czegoś dla czyjegoś dobra
bedrive
zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi

poświęcenie ˌpɔɕfʲjɛ̃nˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
forpliktelse
skierowanie na coś uwagi, wyrażenie zainteresowania czymś
ofre
(książkowy) oddawanie czegoś w ofierze; wyrzeczenie się czegoś dla czyjegoś dobra
(książkowy) pełen bohaterstwa czyn; ofiara
(szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.

pożar ˈpɔʒar n
brann
niekontrolowane rozprzestrzenianie się ognia;

pożarny adj
fyre
(przestarzałe, przestarzały) związany z pożarem lub pożarnictwem

pożegnanie n
avskjed
(rzeczownik odczasownikowy) od pożegnać

pożycie pɔˈʒɨʨ̑ɛ n
livsstil
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj, tryb życia

pożyczać pɔˈʒɨʧ̑aʨ̑ v
låne
brać coś od kogoś na pewien czas za jego zgodą
dawać coś komuś na pewien czas

pożyczka pɔˈʒɨʧ̑ka n
lån
danie komuś albo wzięcie od kogoś na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;

pożyteczny ˌpɔʒɨˈtɛʧ̑nɨ adj
nyttig
przynoszący pożytek lub przydatny do czegoś

pożywienie ˌpɔʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
føde
jedzenie, pokarm, strawa

pożądanie ˌpɔʒɔ̃nˈdãɲɛ n
begjær
pociąg fizyczny; pragnienie obcowania seksualnego z kimś

prababcia praˈbapʲʨ̑a n
oldemor
matka dziadka lub babci

prababka praˈbapka n
oldemor
matka dziadka lub babki

praca ˈpraʦ̑a n
Løpe
funkcjonowanie czegoś
arbeid
artykuł, tekst lub dzieło plastyczne
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;
arbeide
(fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;

pracodawca ˌpraʦ̑ɔˈdafʦ̑a n
arbeidsgiver
osoba lub przedsiębiorstwo zatrudniające pracowników;

pracoholik ˌpraʦ̑ɔˈxɔlʲik n
arbeidsnarkoman
osoba cierpiąca na pracoholizm, uzależniona od wykonywanej pracy

pracować praˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
arbeide jobbe
wykonywać jakąś pracę; być zatrudnionym

pracowitość ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɔɕʨ̑ n
flid
cecha tego, kto jest pracowity

pracowity ˌpraʦ̑ɔˈvʲitɨ adj
flittig
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością

pracownia praˈʦ̑ɔvʲɲa n
lab
(edukacja, edukacyjny) (studencki) odpowiednio urządzone pomieszczenie do prowadzenia badań i doświadczeń naukowych

pracownica ˌpraʦ̑ɔvʲˈɲiʦ̑a n
arbeiderske
kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy

pracowniczka n
arbeiderske
kobieta zatrudniona, pracująca w zakładzie pracy

pracownik praˈʦ̑ɔvʲɲik n
arbeider
osoba, która została zatrudniona za wynagrodzenie – przez instytucję, firmę lub inną osobę;

praczka ˈpraʧ̑ka n
vaskekone
kobieta zawodowo piorąca

pradziadek praˈʥ̑adɛk n
oldefar
ojciec dziadka lub babci

pragmatyczny adj
pragmatisk
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść

pragnienie praˈɟɲɛ̇̃ɲɛ n
tørst
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;

praindoeuropejski ˌpra<sup>j</sup>ĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci adj
protoindoeuropeisk
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej

prajęzyk n
urspråk
język, z którego wywodzą się inne języki;

praktycznie adv
i praksis
w praktyce

praktyka ˈpraktɨka n
praksis
świadoma i celowa działalność ludzka

praktykant n
lærling
ktoś, kto odbywa praktykę zawodową

pralka ˈpralka n
vaskemaskin
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie piorące tkaniny;

pralnia ˈpralʲɲa n
vaskerom
miejsce, w którym pierze się odzież

pranie ˈprãɲɛ n
juling
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bicie kogoś
klesvask
porcja ubrań przygotowanych do prania (1.1) lub już wypranych
czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;

prank prãŋk n
ablegøyer
psikus, figiel, nabranie kogoś

prasować praˈsɔvaʨ̑ v
stryke
wygładzać tkaninę za pomocą rozgrzanego żelazka, prasowalnicy itp.

prawa człowieka ˈprava ʧ̑wɔˈvʲjɛka n
menneskerettigheter
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;

prawda ˈpravda n
sannhet
treść zgodna z rzeczywistością;

prawdopodobieństwo ˌpravdɔpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
sannsynlighet
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1);
szansa, że coś się wydarzy

prawdopodobnie ˌpravdɔpɔˈdɔbʲɲɛ adv
antagelig
przypuszczalnie, być może

prawdopodobny ˌpravdɔpɔˈdɔbnɨ adj
sannsynlig
przypuszczalnie prawdziwy; taki, o którym można sądzić, że jest prawdziwy

prawdziwie pravʲˈʥ̑ivʲjɛ adv
ekte
w sposób prawdziwy

prawdziwy pravʲˈʥ̑ivɨ adj
ekte
rzeczywisty
typowy dla naszych wyobrażeń

prawdę mówiąc
for å være ærlig
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

prawica praˈvʲiʦ̑a n
høyre
(książkowy) prawa dłoń, prawa ręka
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej

prawicowy ˌpravʲiˈʦ̑ɔvɨ adj
høyre
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy

prawiczek n
jomfru
mężczyzna, który nie odbył jeszcze stosunku płciowego

prawidło praˈvʲidwɔ n
norm
(przestarzałe, przestarzały) zasada, przepis, norma zapewniająca prawidłowość czegoś

prawidłowy ˌpravʲidˈwɔvɨ adj
riktig
bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą)
zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami
słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)
dobrze uformowany, foremny

prawie ˈpravʲjɛ particle
nesten
…informująca o niecałkowitym osiągnięciu danego stanu

prawniczy adj
juridisk
dotyczący prawa lub prawników

prawnik ˈpravʲɲik n
jurist
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca wykształcenie prawnicze

prawnuczka praˈvnuʧ̑ka n
oldebarn
córka wnuka lub wnuczki

prawnuk ˈpravnuk n
oldebarn
syn wnuczki lub wnuka

prawny ˈpravnɨ adj
juridisk
taki, który zajmuje się prawem jako nauką; jest stosowany w tej dziedzinie
rett
taki, który dotyczy prawa, wywodzi się z prawa, jest z nim zgodny

prawo ˈpravɔ n
rett
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;

prawo jazdy ˈpravɔ ˈjazdɨ n
førerkort førarkort
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;

prawo publiczne ˈpravɔ puˈblʲiʧ̑nɛ n
offentlig rett
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego;

prawobrzeżny ˌpravɔˈbʒɛʒnɨ adj
høyrebredds-
(geografia, geograficzny) położony, znajdujący się na prawym brzegu (nad prawym brzegiem) rzeki

prawomocny adj
gyldig
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) posiadający moc prawną

praworęczny ˌpravɔˈrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
høyrehendt
posługujący się głównie prawą ręką

prawosławie ˌpravɔˈswavʲjɛ n
ortodokse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej);

prawy ˈpravɨ adj
høyre
znajdujący się po przeciwnej stronie ciała człowieka w stosunku do tej, gdzie jest serce
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawicowy, konserwatywny
o człowieku: uczciwy, szlachetny
(krawiectwo) (o stronie tkaniny, odzieży): przeznaczony do noszenia na danej stronie

prazeodym ˌprazɛˈɔdɨ̃m n
praseodym
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pr i liczbie atomowej 59;

prać praʨ̑ v
tvette
usuwać brud z ubrań, tkanin

prażyć ˈpraʒɨʨ̑ v
riste
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu

precesja prɛˈʦ̑ɛsʲja n
presesjon
(fizyka, fizyczny) zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała;

precyzować v
beskrive noe nærmere
określać dokładnie, z precyzją

precyzyjnie ˌprɛʦ̑ɨˈzɨjɲɛ adv
nøyaktig
w sposób precyzyjny, dokładny

precyzyjny ˌprɛʦ̑ɨˈzɨjnɨ adj
nøyaktig
charakteryzujący się precyzją, dokładnością; taki, który dba o szczegóły

precz prɛʧ̑ adv
vei
w połączeniu z czasownikiem nakazuje lub opisuje oddalenie się, wyrzucenie czegoś lub kogoś

precz prɛʧ̑ interjection
av
gwałtowne wyrażenie niechęci, sprzeciwu, tego że ma się czegoś dość

preferować ˌprɛfɛˈrɔvaʨ̑ v
føretrekje
dawać komuś/czemuś pierwszeństwo, preferencje

prefiks ˈprɛfʲiks n
prefiks
(językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;

prehistoryczny adj
forhistorisk
związany z prehistorią, dotyczący prehistorii

prekognicja ˌprɛkɔɟˈɲiʦ̑ʲja n
prekognisjon
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;

prekursor prɛˈkursɔr n
førelaupar
osoba, która w danej dziedzinie wyprzedza innych, zwiastuje jakiś nowy kierunek, okres itp.

prekursorski adj
banebrytende
wyprzedzający swoje czasy w danej dziedzinie

premier ˈprɛ̃mʲjɛr n
statsminister
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) szef, kierownik rządu;

premiera prɛ̃ˈmʲjɛra n
premiere
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem

prenumerata ˌprɛ̃nũmɛˈrata n
abonnement
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas

prenumerator ˌprɛ̃nũmɛˈratɔr n
abonnent
osoba, która wykupiła prenumeratę

prenumerować v
underskrive
otrzymywać jakąś publikację regularnie przez określony czas

preparat prɛˈparat n
preparat
obiekt biologiczny zakonserwowany celem badań lub dydaktyki
substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania

presja ˈprɛsʲja n
trykk
nacisk, przymus wywierany na kogoś w celu zmuszenia go do czegoś

preskrypcja prɛˈskrɨpʦ̑ʲja n
brilleseddel
(dawniej, dawny) przedawnienie
(dawniej, dawny) przepis prawny, nakaz urzędowy
(językoznawstwo, językoznawczy) wydawanie norm językowych; kodyfikacja normatywna;
wypisywanie, ordynowanie czegoś, (także, też) recepta lekarska

pretekst ˈprɛtɛkst n
preposisjon
powód, który ukrywa rzeczywistą przyczynę

pretensja n
klage
roszczenie zgłaszane przez kogoś do czegoś; wymaganie, żądanie

prezbiter n
presbyter
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;

prezbiterium ˌprɛzbʲiˈtɛrʲjũm n
kor
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;

prezent ˈprɛzɛ̃nt n
gave
rzecz wręczona komuś z jakiejś okazji lub bez okazji, jako wyraz sympatii

prezentować ˌprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
presentere
pokazywać coś

prezerwatywa ˌprɛzɛrvaˈtɨva n
kondom
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

prezes ˈprɛzɛs n
president
osoba przewodząca jakiejś instytucji, organizacji lub jakiemuś stowarzyszeniu

prezydencja n
formannskap
prezydentura
przewodniczenie

prezydent ˈprɛzɨdɛ̃nt n
president
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;

prezydentka n
president
(rzadki, rzadko używany) kobieta prezydent

prezydentura ˌprɛzɨdɛ̃nˈtura n
presidentembete
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd, tytuł lub funkcja prezydenta

prion n
hvalfugl
(biochemia, biochemiczny) nieprawidłowo pofałdowane białko mające zdolność do samodzielnego rozprzestrzeniania się poprzez zmianę struktury innych białek, wywołujące u zwierząt i ludzi choroby neurodegeneracyjne;

priorytet prʲjɔˈrɨtɛt n
forkjørsrett
pierwszeństwo przysługujące czemuś

probierstwo prɔˈbʲjɛrstfɔ n
prøve
sztuka mająca na celu dochodzenie wartości rud, metalów i innych produktów hutniczych

problem ˈprɔblɛ̃m n
problem
coś co jest trudne do rozwiązania lub zrozumienia

problematyczny ˌprɔblɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
problematisk
budzący zastrzeżenia lub niepewny

problematyka n
problematikk
ogół problemów związanych z jakąś dziedziną

proboszcz ˈprɔbɔʃʧ̑ n
sogneprest
(kościelny) ksiądz zarządzający parafią;

probówka n
prøverør
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;

proca ˈprɔʦ̑a n
fatle
broń, z której po zamachnięciu się można wystrzeliwać kamienie lub inne pociski;

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt n
interesse
(finanse, finansowy) oprocentowanie, odsetki, dochód od kapitału

procent ˈprɔʦ̑ɛ̃nt numeralFraction
prosent
(matematyka, matematyczny) setna część całości;

proces ˈprɔʦ̑ɛs n
prosess
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie

procesja prɔˈʦ̑ɛsʲja n
siv
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;

procesor prɔˈʦ̑ɛsɔr n
prosessor
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;

proch prɔx n
pulver
proch strzelniczy
rozdrobniona, sypka substancja

prochownica n
primer
(historia, historyczny, historycznie) puszka lub róg do podręcznego przechowywania prochu

prochy ˈprɔxɨ n
akse
stałe produkty rozkładu lub spopielenia zwłok

produkcja prɔˈdukʦ̑ʲja n
produksjon
uporządkowana działalność prowadząca do wytwarzania określonych rzeczy, produktów

produkt ˈprɔdukt n
middel
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa
produkt
(chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej
(lekceważąco, lekceważący) o osobie uznanej za ukształtowaną w wyniku pewnego procesu
(matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego;
rezultat pracy twórczej
w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku;

produktywność n
produktivitet
(ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów;
cecha tego, co produktywne; cecha tych, którzy są produktywni

profanować v
vanhellige
(podniośle) popełniać profanację

profesjonalny adj
profesjonell
(o uprawiającym jakąś dziedzinę) będący specjalistą, wykonujący swój zawód fachowo (np. personel)
(o uprawianej dziedzinie) uprawiany fachowo jako zawód (np. teatr)

profesor prɔˈfɛsɔr n
professor
(edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;
(edukacja, edukacyjny) nazwa stanowiska pracy na uczelniach wyższych i w instytucjach naukowych;

profilaktyczny adj
profylaktisk
(medycyna, medyczny) dotyczący profilaktyki i zapobiegania chorobom

profilaktyka ˌprɔfʲiˈlaktɨka n
forsvar
środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk

profit ˈprɔfʲit n
forsterkning
(finanse, finansowy) zysk

prognoza prɔˈɡnɔza n
utsikt
przewidywanie czegoś oparte na określonych danych lub obliczeniach

prognoza pogody n
varsel
(meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie

program ˈprɔɡrãm n
program
odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio
plan działań
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań
(potocznie, potoczny) zestawienie programów (1.2) na pewien okres, zwykle w czasopiśmie
(potocznie, potoczny) broszurka z informacjami o sztuce teatralnej lub operowej, rozprowadzana pośród widzów

programista ˌprɔɡrãˈmʲista n
programmerer
(informatyka, informatyczny) osoba, zajmująca się pisaniem programów komputerowych;

programowanie ˌprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
programmering
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych;

programować ˌprɔɡrãˈmɔvaʨ̑ v
kode
(informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe

projekt ˈprɔjɛkt n
prosjekt
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu

prokrastynacja n
prokrastinering
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;

prokurator ˌprɔkuˈratɔr n
aktor
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;

proletariusz ˌprɔ.lɛ.ˈtar.ʲjuʃ n
proletar
(historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;

prolog ˈprɔlɔk n
innledning
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;

prom prɔ̃m n
ferje
statek przewożący pasażerów, samochody i towary i kursujący wahadłowo;

prom kosmiczny n
skytteltrafikk
(astronautyka, astronautyczny) statek kosmiczny o wielokrotnym wykorzystaniu

promenada ˌprɔ̃mɛ̃ˈnada n
gåtur
(przestarzałe, przestarzały) spacer
ulica, aleja spacerowa

promet ˈprɔ̃mɛt n
promethium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pm i liczbie atomowej 61;

promieniowanie ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ n
stråling
(fizyka, fizyczny) strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało;

promieniowanie jonizujące ˌprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲɔˈvãɲɛ ˌjɔ̇̃ɲizuˈjɔ̃nʦ̑ɛ n
ioniserende stråling
(fizyka, fizyczny) (medycyna, medyczny) promieniowanie, którego źródłem są substancje mające zdolność wytwarzania jonów w czasie przenikania przez materię;

promieniować v
arbeide
wywierać wpływ na środowisko
smørepålegg
(medycyna, medyczny) rozchodzić się z chorego miejsca do przyległej okolicy

promień ˈprɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
radius
(geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;
stråle
wiązka światła wychodząca ze źródła światła;

propaganda ˌprɔpaˈɡãnda n
propaganda
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;

propagować v
smørepålegg
prowadzić propagandę

propan ˈprɔpãn n
propan
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;

proponować ˌprɔpɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
foreslå
zgłaszać, wysuwać, zachwalać propozycję (ofertę, pomysł, projekt)

propozycja ˌprɔpɔˈzɨʦ̑ʲja n
forslag
coś, co się komuś proponuje

propriocepcja ˌprɔprʲjɔˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
propriosepsjon
(fizjologia, fizjologiczny) zmysł orientacji ułożenia części własnego ciała

proprium n
egen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część liturgii podlegająca zmianie zależnie od kalendarza liturgicznego;

proroctwo prɔˈrɔʦ̑tfɔ n
profesi
przepowiednia przyszłości, najczęściej wygłaszana przez proroka

prorok ˈprɔrɔk n
profet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;

prorokować ˌprɔrɔˈkɔvaʨ̑ v
forutsi
(przenośnie, przenośnia) przewidywać przyszłe wydarzenia

prosić ˈprɔɕiʨ̑ v
be
zwracać się uprzejmie do kogoś w celu uzyskania czegoś

prosię ˈprɔɕɛ n
grisunge
(zoologia, zoologiczny) młoda świnia, do ok. 12 tygodnia życia (później: warchlak)

proso ˈprɔsɔ n
hirse
(botanika, botaniczny) Panicum miliaceum, roślina zbożowa;

prosta ˈprɔsta n
rett linje
(geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;

prostacki prɔˈstaʦ̑ʲci adj
trumpete
właściwy prostakowi

prostak ˈprɔstak n
enfoldig
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski

prosto ˈprɔstɔ adv
enkel
w nieskomplikowany sposób
fra
w prostej linii
ganske enkelt
łatwo, bez problemów
opprett
równo pionowo, bez przekrzywień i pochylania się

prosto spod igły ˈprɔstɔ spɔd‿ˈiɡwɨ idiom
splitter ny
o przedmiocie, często o ubraniu: nowy, niedawno uszyty, wyprodukowany

prosto w nos adv
heterofil
wprost, dosłownie, bezpośrednio

prosto w oczy adv
heterofil
wprost, dosłownie, bezpośrednio

prosto z mostu ˈprɔstɔ ˈz‿mɔstu adv
rett på sak
wprost, dosłownie, bezpośrednio

prostoduszny adj
rettskaffen
odznaczający się prostotą, szczerością i łatwowiernością; (także, też): świadczący o takich cechach

prostokąt prɔˈstɔkɔ̃nt n
rektangel
(geometria) czworokąt, który ma wszystkie wewnętrzne kąty proste;

prostokątny ˌprɔstɔˈkɔ̃ntnɨ adj
rektangulær
mający kształt prostokąta

prostopadle adv
loddrett
tworząc z daną prostą lub płaszczyzną kąt prosty

prostopadły ˌprɔstɔˈpadwɨ adj
loddrett
(geometria) tworzący z daną prostą albo płaszczyzną kąt prosty

prostota prɔˈstɔta n
keitete
(dawniej, dawny) brak ogłady i wykształcenia, nieokrzesanie

prostować v
riktig
dokonywać korekty; usuwać pomyłki, wady

prostownik n
likeretter
(elektronika, elektroniczny) układ lub element elektroniczny zamieniający prąd przemienny na prąd o stałym kierunku (w idealnym przypadku prąd stały);

prosty ˈprɔstɨ adj
enkel
łatwy, o niewielkiej trudności
niewykształcony; zwykły

prostytucja ˌprɔstɨˈtuʦ̑ʲja n
prostitusjon
proceder sprzedaży usług seksualnych;

prostytutka ˌprɔstɨˈtutka n
prostituert
(książkowy) kobieta świadcząca usługi seksualne

proszek ˈprɔʃɛk n
pulver
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek

proszek do pieczenia n
bakepulver
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;

proszę ˈprɔʃɛ
bare hyggelig
zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś
må jeg be
potwierdzenie wykonania prośby
zwrot używany zamiast trybu rozkazującego

proszę ˈprɔʃɛ interjection
bare hyggelig
zaproszenie do czegoś lub podkreślenie ofiarowania czegoś

protaktyn prɔˈtaktɨ̃n n
protactinium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Pa i liczbie atomowej 91;

protest ˈprɔtɛst n
protestere
demonstracyjny sprzeciw wobec czegoś

protestancki ˌprɔtɛˈstãnʦ̑ʲci adj
protestantisk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z protestantami lub protestantyzmem

protestant prɔˈtɛstãnt n
protestant
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich

protestantyzm ˌprɔtɛˈstãntɨsm̥ n
protestantisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;

protestować ˌprɔtɛˈstɔvaʨ̑ v
protestere
wyrażać sprzeciw, pokazywać, że się z czymś nie zgadza

proto- ˈprɔtɔ prefix
proto-
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu

protokół prɔˈtɔkuw n
protokoll
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;

proton ˈprɔtɔ̃n n
proton
(fizyka, fizyczny) cząstka złożona z dwóch kwarków górnych i jednego dolnego;

prowadzenie ˌprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
føre
(rzeczownik odczasownikowy) od prowadzić

prowadzić prɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
administrere
(sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu
framkalle
tworzyć skutek czegoś
føre
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca
kierować czymś, być inicjatorem, organizatorem czegoś; wykonywać coś
kjøre
kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)

prowincja prɔˈvʲĩnʦ̑ʲja n
provins
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa;
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo;
obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast

prowokować ˌprɔvɔˈkɔvaʨ̑ v
provosere
podburzać do czegoś
wywoływać

proxy ˈprɔksɨ n
fullmakt
(informatyka, informatyczny) komponent lub urządzenie pośredniczące w dostępie do innego obiektu;

prozelita n
proselytt
neofita, nawrócony

prozopagnozja ˌprɔzɔpaɡˈnɔzʲja n
prosopagnosi
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania twarzy;

pruderyjny adj
fisefin
przesadnie wstydliwy

pruski ˈprusʲci adj
prøyssisk
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Prus lub ich mieszkańców

pruć pruʨ̑ v
angre
usuwać szwy; rozdzielać dwa materiały (tkaniny)

prymka n
skrå
(przestarzałe, przestarzały) porcja sprasowanego tytoniu przeznaczonego do żucia

prymula prɨ̃ˈmula n
nøkleblom
(potocznie, potoczny) pierwiosnek, zwłaszcza ogrodowy lub doniczkowy

pryskać ˈprɨskaʨ̑ v
plaske
wywoływać w powietrzu ruch kropel lub drobnych cząstek czegoś

pryszcz prɨʃʧ̑ n
kvise
krosta

prysznic ˈprɨʃʲɲiʦ̑ n
dusj
aparat do kąpieli natryskowej, w którym woda przechodząca przez rury spada gęstym deszczem kropli;

prywatny prɨˈvatnɨ adj
privat
będący czyjąś osobistą własnością

przebieg ˈpʃɛbʲjɛk n
forløp
odbywanie się czegoś, rozwijanie się w czasie
rute
trasa, kierunek biegu czegoś, linia, wzdłuż której jest coś położone, przeprowadzone

przebiegać pʃɛˈbʲjɛɡaʨ̑ v
Løpe
będąc w ruchu, biegiem przemieścić się z jednego punktu na drugi
forløpe
postępować, rozwijać się w czasie, odbywać się
løpe
o linii, trasie: prowadzić przez coś, być wytyczonym gdzieś, ciągnąć się dokądś
przebywać daną drogę biegiem

przebiegły pʃɛˈbʲjɛɡwɨ adj
listig
postępujący chytrze, przemyślnie

przebierać pʃɛˈbʲjɛraʨ̑ v
kjas
wybrzydzać, grymasić, nie móc zdecydować się

przebijać v
digge
robić przejście w jakiejś przeszkodzie
perforere
robić otwór czymś ostrym; przeszywać na wylot

przebiśnieg pʃɛˈbʲiɕɲɛk n
snøklokke
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku śnieżyczka przebiśnieg, Galanthus nivalis L.

przebranie n
drakt
(rzeczownik odczasownikowy) od przebrać

przebywać pʃɛˈbɨvaʨ̑ v
avvente
być gdzieś przez pewien czas; pozostawać gdzieś dłużej; spędzać gdzieś czas

przebój n
anslag
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych

przechadzać się v
gå tur
odbywać przechadzkę

przechadzka n
spasertur
chodzenie dla relaksu, wypoczynku

przechodni pʃɛˈxɔdʲɲi adj
transitiv
(gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej

przechodzień pʃɛˈxɔʥ̑ɛ̇̃ɲ n
vandringsmann
osoba idąca ulicą lub chodnikiem

przechodzić pʃɛˈxɔʥ̑iʨ̑ v
erfare
być przekazywanym, krążyć między obiektami lub osobami
gjennomgå
przeżywać coś
krysse
przekraczać coś w poprzek
passere
minąć w czasie, stawać się przeszłością
o propozycji: zostać zatwierdzoną

przechowywanie ˌpʃɛxɔvɨˈvãɲɛ n
lagring
(rzeczownik odczasownikowy) od przechowywać

przechowywać ˌpʃɛxɔˈvɨvaʨ̑ v
holde
chować coś przed zniknięciem, zginięciem lub zepsuciem w jakimś miejscu

przechrzta n
proselytt
(przestarzałe, przestarzały) ktoś, kto zmienił wyznanie, ((zwłaszcza) na katolicyzm)

przechwalać v
skryte
chwalić się przesadnie

przeciek ˈpʃɛʨ̑ɛk n
lekkasje
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej
wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność

przeciekać v
lekke
cieknąc, przenikać przez coś
przepuszczać ciecz z powodu nieszczelności

przecież ˈpʃɛʨ̑ɛʃ particle
jo
…mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podważyć jej prawdziwość, słuszność

przecinać v
kutt
dzielić na części ostrym narzędziem
przerywać ciągłość jakiejś powierzchni
krysse
o drogach, trasach, szlakach, liniach, itp.: krzyżować się

przecinek pʃɛˈʨ̑ĩnɛk n
komma
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;

przeciskać pʃɛˈʨ̑iskaʨ̑ v
bend
przesuwać, przekładać coś poprzez coś innego (najczęściej ciasnego, zwartego)

przeciw ˈpʃɛʨ̑if preposition
mot
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem
… używany do określenia celu działania czegoś
… używany do wyrażenia poglądów lub stanowisk odmiennych wobec wyrażenia za przyimkiem

przeciw- ˈpʃɛʨ̑if ˈpʃɛʨ̑iv prefix
mot
…łączący się zwykle z rzeczownikami, przymiotnikami lub imiesłowami, tworzący wyrazy związane z walką z czymś lub cel działania, także wyrazy o cechach przeciwnych do wyrazu źródłowego

przeciwciało ˌpʃɛʨ̑ifʲˈʨ̑awɔ n
antistoff
(medycyna, medyczny) substancja znajdująca się w organizmach kręgowców lub wytwarzana w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;

przeciwieństwo ˌpʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ n
motsetning
odwrotność (czegoś), odmienność w porównaniu z czymś innym

przeciwległy ˌpʃɛʨ̑ivˈlɛɡwɨ adj
motsatt
znajdujący się, leżący po przeciwnej stronie czegoś

przeciwlotniczy ˌpʃɛʨ̑ivlɔtʲˈɲiʧ̑ɨ adj
luftvern
służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi

przeciwnik pʃɛˈʨ̑ivʲɲik n
motstander
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę
ten, kto jest czemuś przeciwny

przeciwny pʃɛˈʨ̑ivnɨ adj
motsatt
znajdujący się naprzeciw czegoś

przeciwprostokątna n
hypotenus
(geometria) najdłuższy bok w trójkącie prostokątnym, leżący naprzeciw kąta prostego

przeciwstawny adj
andre
stanowiący kontrast

przeciwutleniacz ˌpʃɛʨ̑ivuˈtlɛ̃ɲaʧ̑ n
antioksidant
(chemia, chemiczny) związek chemiczny chroniący przed utlenianiem inne związki albo pierwiastki;

przeciwwaga n
motveie
(technologia, technika, techniczny) ciężar zastosowany dla zrównoważenia innego;

przeciąg ˈpʃɛʨ̑ɔ̃ŋk n
trekk
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami

przeciągać pʃɛˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
dytte
powodować za pomocą ciągnięcia, że coś przedostaje się, przechodzi przez coś na inną stronę
gjennomføre
zmieniać położenie czegoś, ciągnąc to

przecięcie pʃɛˈʨ̑ɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
gatekryss
miejsce, w którym coś się z czymś krzyżuje

przeciętna pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntna n
gjennomsnitt
(matematyka, matematyczny) średnia arytmetyczna lub wartość oczekiwana;

przeciętny pʃɛˈʨ̑ɛ̃ntnɨ adj
alminnelig
(potocznie, potoczny) banalny, nieskomplikowany, prosty
niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną
bety
(matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę;

przecznica n
blokk
ulica przecinająca prostopadle jakąś inną ulicę

przeczucie pʃɛˈʧ̑uʨ̑ɛ n
forutanelse
przewidzenie w oparciu o uczucia lub intuicje, a nie w oparciu o przesłanki racjonalne

przeczuwać pʃɛˈʧ̑uvaʨ̑ v
ane
mieć przeczucie

przeczyszczający adj
avføringsmiddel
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie

przeczyć v
gi et galt inntrykk av
być w sprzeczności z czymś, wykluczać się z czymś

przed pʃɛt preposition
før
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem

przede wszystkim ˌpʃɛdɛ‿ˈfʃɨstʲcĩm adv
fortrinnsvis
o czym mówiący chce przekazać w pierwszej kolejności, co jest dla niego najistotniejsze

przedimek określony pʃɛdʲˈĩmɛk ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
bestemd artikkel
(gramatyka) przedimek, który stoi przed rzeczownikiem znanym z kontekstu

przedmieście pʃɛdˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
forstad
(urbanistyka, urbanistyczny) jednostka osadnicza tuż poza miastem;

przedmiot ˈpʃɛdmʲjɔt n
gjenstand
rzecz, obiekt nieożywiony
cel czynności, obiekt (rzadziej człowiek lub istota żywa), na którym jest wykonywana czynność; (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rzecz, wobec której działania opisuje dane prawo

przedmowa n
innledning
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu

przedni ˈpʃɛdʲɲi adj
foran
znajdujący się na przodzie

przedostatni ˌpʃɛdɔˈstatʲɲi adj
nest siste
będący przed ostatnim elementem, drugi od końca

przedpokój pʃɛtˈpɔkuj n
forkammer
pomieszczenie w mieszkaniu, z którego można dostać się do pozostałych pomieszczeń

przedpołudnie ˌpʃɛtpɔˈwudʲɲɛ n
formiddag
okres pomiędzy rankiem a południem

przedproże n
bukke
(architektura, architektoniczny) taras poprzedzający wejście do budynku;

przedramię pʃɛdˈrãmʲjɛ n
underarm
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka

przedrostek pʃɛdˈrɔstɛk n
forstavelse
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany przed leksemem, np. morfem przed rdzeniem wyrazu;

przedsionek n
bukt
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory;
forkammer
(architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku

przedsiębiorca ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrʦ̑a n
entreprenør
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;

przedsiębiorstwo ˌpʃɛtʲɕɛ̃mˈbʲjɔrstfɔ n
bedrift
samodzielna jednostka prowadząca działalność gospodarczą, najczęściej w celu osiągnięcia zysku;

przedsiębrać pʃɛtʲˈɕɛ̃mbraʨ̑ v
foreta
podejmować jakieś działanie lub działalność

przedsięwzięcie ˌpʃɛtʲɕɛ̃w̃vʲˈʑɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
våge
zaplanowane działanie wykonane w jakimś celu, rzecz zamierzona i realizowana

przedstawiać pʃɛtˈstavʲjäʨ̑ v
forestille
opisywać, ukazywać coś zwykle w formie artystycznej
presentere
zapoznawać kogoś z kimś, prezentować komuś kogoś
podawać co do wiadomości, dawać do obejrzenia, do wglądu
utgjøre
być czymś dla kogoś, stanowić coś

przedstawiciel ˌpʃɛtstaˈvʲiʨ̑ɛl n
representant
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś
typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii

przedstawienie ˌpʃɛtstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
foredrag
prezentacja czegoś
forestilling
występ wykonywany na scenie przed publicznością, widowisko

przedszkole pʃɛṭˈʃkɔlɛ n
barnehage
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;

przedtem ˈpʃɛtːɛ̃m pronoun
tidligere
w czasie poprzedzającym jakieś wydarzenie; przed nastąpieniem czegoś

przedwczesny pʃɛtˈfʧ̑ɛsnɨ adj
foregående
pojawiający się wcześniej niż powinien; będący za wcześnie

przedwczoraj pʃɛtˈfʧ̑ɔraj adv
i forgårs
dwa dni przed dniem dzisiejszym; dzień przed wczoraj

przedział ˈpʃɛʥ̑aw n
kupé
(kolejnictwo) jedno z pomieszczeń dla pasażerów, na które podzielony jest wagon;

przedłużacz n
skøteledning
(elektryczność) wyposażone w długi kabel urządzenie zawierające jedno lub więcej gniazd elektrycznych, służące do przedłużania zasięgu między siecią elektryczną a czerpiącymi z niej urządzeniami;

przegapić pʃɛˈɡapʲiʨ̑ v
miste
aspekt dokonany od: przegapiać

przeglądarka ˌpʃɛɡlɔ̃nˈdarka n
nettleser
(informatyka, informatyczny) program do wyświetlania treści

przegradzać pʃɛˈɡraʣ̑aʨ̑ v
avsondre
stawiać przegrodę między danymi obiektami; dzielić jakąś przestrzeń

przegrana pʃɛˈɡrãna n
tap
przegrane środki pieniężne lub przedmiot

przegroda n
kupé
odgrodzone, wydzielone miejsce
skott
coś co dzieli lub oddziela

przegrywać pʃɛˈɡrɨvaʨ̑ v
kopi
nagrywać coś na nowy nośnik z nośnika z zarejestrowanym wcześniej materiałem
miste
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji

przegub n
felling
(technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi

przegłos ˈpʃɛɡwɔs n
omlyd
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana barwy samogłoski pod wpływem otoczenia fonetycznego zachodząca w językach indoeuropejskich;

przejaw ˈpʃɛjaf n
måler
oznaka czegoś, zewnętrzny znak

przejawić pʃɛˈjavʲiʨ̑ v
manifestere
okazać na zewnątrz
wyjść na jaw

przejazd ˈpʃɛjast n
drive
przebywanie jakiejś drogi pojazdem lub konno

przejażdżka pʃɛˈjaʃʧ̑ka n
ri
krótka jazda, zwykle dla przyjemności, np. samochodem, konno

przejechać pʃɛˈjɛxaʨ̑ v
krysse
jadąc, przebyć jakiś odcinek drogi
rakke ned på
jadąc, przebyć lub pokonać jakąś trasę

przejeżdżać pʃɛˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
krysse
dostawać się na drugą stronę czegoś jadąc, przekraczać coś w czasie jazdy
kjøre ned
przesunąć coś po czymś innym
passere
jadąc, mijać określone miejsce

przejmować v
gripe
zatrzymywać kogoś lub coś w drodze
uroe
odczuwać strach o co lub wzruszenie

przejmujący adj
hjerteskjærende
wywołujący głębokie odczucie lub uczucie

przejrzysty pʃɛjˈʒɨstɨ adj
gjennomsiktig
taki, który przepuszcza promienie słoneczne

przejście ˈpʃɛjɕʨ̑ɛ n
overgang
(książkowy) faza pośrednia między dwoma elementami, zjawiskami, okresami itp.
miejsce, przez które można przejść

przejście dla pieszych n
sebrastripe
miejsce na trasie ruchu pojazdów wyznaczone do pokonywania przez pieszych;

przejście graniczne n
grenseovergang
(administracja) miejsce służące do przekraczania granicy państwa;

przejść do porządku dziennego v
glatte over
pominąć, zignorować coś, nie zajmować się czymś, nie przywiązywać wagi do czegoś

przekaz ˈpʃɛkas n
beskjed
treść, pogląd, przekonanie, które artysta (pisarz, reżyser, muzyk) chce przekazać innym poprzez swoje dzieło
postanvisning
pieniądze wysłane poprzez pocztę lub bank

przekazywanie n
overføring
(rzeczownik odczasownikowy) od przekazywać

przekazywać ˌpʃɛkaˈzɨvaʨ̑ v
etterlate
dawać komuś uprawnienia do czegoś

przekleństwo pʃɛˈklɛ̃j̃stfɔ n
banneord
wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś
forbannelse
klątwa, życzenie komuś źle

przeklinać pʃɛˈklʲĩnaʨ̑ v
banne
kląć, używać wulgarnego słownictwa
rzucać klątwę, życzyć źle

przeklęty adj
jævla
tak trudny do zniesienia, że powodujący chęć przeklinania

przekonanie ˌpʃɛkɔ̃ˈnãɲɛ n
overbevisning
przeświadczenie o słuszności czegoś, sąd oparty na takim przeświadczeniu

przekonywać ˌpʃɛkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
overbevise
zmieniać czyjś stosunek do czegoś przez wykazywanie pewnych racji, dowodzenie słuszności

przekop n
grøft
rów w ziemi wykopany celem połączenia jednego miejsca z innym

przekorny adj
trassig
skłonny do sprzeciwiania się, robiący na przekór

przekoziołkować v
slå salto
kilkakrotnie zrobić koziołki

przekraczać pʃɛˈkraʧ̑aʨ̑ v
overskride
przechodzić, przedostawać się przez coś
przewyższać
overtre
naruszać obowiązujące zasady, łamać prawo

przekrój ˈpʃɛkruj n
tvangsinnlegge
abstrakcyjny rysunek techniczny pokazujący przekrój (1.1) przedmiotu, urządzenia lub budowli według pewnej określonej płaszczyzny lub płaszczyzn
widok przedmiotu powstały w wyniku przecięcia

przekręcać v
bli
wykonywać obrót czegoś, przechylać na bok
fordreie
przedstawiać niewłaściwie, niezgodnie z rzeczywistością
vri
kręcąc się, zmieniać swoją pozycję

przekształcać pʃɛˈkʃtawʦ̑aʨ̑ v
forandre
zmieniać coś w coś innego, nadawać czemuś inną formę

przekształcenie ˌpʃɛkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
restrukturering
(rzeczownik odczasownikowy) od przekształcić

przekupstwo n
bestikkelse
uzyskiwanie korzyści poprzez przekazywanie komuś innej korzyści

przekupywać v
bestikke
zjednywać sobie kogo, dając mu coś wartościowego

przekwitanie n
menopause
(fizjologia, fizjologiczny) okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają

przekąska pʃɛˈkɔ̃w̃ska n
matbit
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;

przekątna pʃɛˈkɔ̃ntna n
diagonal
(geometria) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu

przekład n
oversettelse
proces tłumaczenia tekstu z jednego języka na inny

przekładać pʃɛˈkwadaʨ̑ v
kutt
(termin karciany) przesuwać potasowane karty w talii przed rozpoczęciem gry
oversette
tłumaczyć na inny język
trekk
kłaść w inne miejsce, przemieszczać coś z jednego miejsca na drugie

przekłuwać v
perforere
przebić poprzez ukłucie czymś ostrym

przelatywać v
fly
lecąc, przebywać jakąś drogę
fakke
(pospolicie) odbywać stosunek płciowy

przelecieć v
fly over
o czasie lub przestrzeni: minąć, przebyć
przeczytać szybko i pobieżnie

przelew ˈpʃɛlɛf n
oversvømme
wystąpienie z brzegów, przelanie

przelotny adj
flyktig
szybko przemijający, nietrwały

przemawiać pʃɛ̃ˈmavʲjäʨ̑ v
kommunisere
wygłaszać mowę do grupy ludzi

przemiana pʃɛ̃ˈmʲjãna n
bli
przejście w stan inny niż poprzedni

przemianować v
gi nytt navn
zmienić nazwę czegoś

przemieniać v
forandre
zmieniać w co innego

przemieszczać pʃɛ̃ˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑ v
trekk
zmieniać położenie jakiegoś przedmiotu

przemijać v
forgå
kończyć się bezpowrotnie

przemoc ˈpʃɛ̃mɔʦ̑ n
vold
zastosowanie przewagi siły wobec kogoś, aby zmusić go do posłuszeństwa

przemożnie adv
diger
(książkowy) w znaczny sposób

przemożny adj
diger
(książkowy) bardzo intensywny

przemysł ˈpʃɛ̃mɨsw̥ n
industri
dział gospodarki, obejmujący produkcję dóbr na dużą skalę;

przemysłowy ˌpʃɛ̃mɨˈswɔvɨ adj
industriell
dotyczący przemysłu, będący efektem przemysłu, stosowany w przemyśle

przemyt n
smugling
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kryminologia, kryminologiczny) proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;

przemytnik pʃɛ̃ˈmɨtʲɲik n
smugler
osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw

przemywać pʃɛ̃ˈmɨvaʨ̑ v
bad
zwilżać, oczyszczać coś za pomocą płynu (np. środka dezynfekującego, wody); myć z wierzchu

przemyślany adj
veloverveid
taki, który powstał w wyniku rozważań

przemyśliwać v
overveie
myśleć długo nad czym

przemądrzały ˌpʃɛ̃mɔ̃nˈḍʒawɨ adj
snusfornuftig
(potocznie, potoczny) taki, który ma przesadnie wysokie mniemanie o posiadanej przez siebie wiedzy

przenajświętszy adj
fredlyst
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najbardziej święty

przeniesienie n
trekk
(rzeczownik odczasownikowy) od przenieść

przenikać v
perforere
przechodzić przez pewną barierę lub rozprzestrzeniać się w czym

przenikliwy ˌpʃɛ̃ɲikˈlʲivɨ adj
-iss
intensywnie odczuwany, uderzający swoją mocą, intensywnością
skarpsindig
o człowieku taki, który potrafi trafnie ujmować zjawiska, mający dobry zmysł obserwacji, wnikliwość

przenosić pʃɛ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
flytte
przemieszczać coś niosąc
forestille
(biologia, biologiczny) rozszerzać obszar występowania danego gatunku, przemieszczając jego osobniki
føre
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) transportować przy udziale pewnego nośnika (substancji, fali nośnej, itp.).
kopi
kopiować z jednego egzemplarza, lub nośnika na inny
overføre
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) udzielać komuś swoich praw, jednocześnie samemu je tracąc
overgå
(dawniej, dawny) przekraczać (nadal jest używany w języku prawniczym)
tilpasse
w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: stosować w nowym kontekście
trekk
(informatyka, informatyczny) kopiować, następnie usuwając z poprzedniej lokalizacji
o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który się patrzy
umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach
flytte
(wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) o pocisku: przelatywać dalej niż wyznaczony cel
smørepålegg
(biologia, biologiczny) o gatunku: zmieniać obszar występowania
rozprzestrzeniać się
tilpasse
w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: dawać się zastosować w innym kontekście
trekk
o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który jest skierowane
zmieniać miejsce pobytu
zmieniać szkołę, pracę, lub inne miejsce, do którego regularnie się uczęszcza
zostać umieszczonym w innym miejscu lub warunkach

przenoszenie ˌpʃɛ̃nɔˈʃɛ̃ɲɛ n
overføring
(rzeczownik odczasownikowy) od przenosić

przenośny pʃɛ̃ˈnɔɕnɨ adj
portabel
pozwalający się przenosić z miejsca na miejsce; ruchomy

przeor n
prior
(kościelny) zastępca opata

przeorat n
kloster
(dawniej, dawny) (kościelny) teren podległy przeorowi lub przeoryszy

przeorysza ˌpʃɛɔˈrɨʃa n
abbedisse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożona klasztoru

przepadać v
feile
nie osiągać celu
fortrekke
stawać się niełatwym do odnalezienia, niewidocznym

przepastny adj
dyp
pojemny, obszerny

przepaść ˈpʃɛpaɕʨ̑ n
avgrunn
obszar obok stromej ściany góry

przepis ˈpʃɛpʲis n
oppskrift
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potrawy

przepisywać v
beordre
o lekarzu zalecać do stosowania
formidle
przekazywać na własność
rekonstruere
pisać to samo powtórnie; sporządzać odpis

przepiórka pʃɛˈpʲjurka n
vaktel
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;

przepowiednia ˌpʃɛpɔˈvʲjɛdʲɲa n
profeti
wypowiedź o wydarzeniach, które mają nastąpić, określająca ich szczegóły

przepowiedzieć v
forutsi
przewidzieć przyszłe wydarzenia w nadnaturalny sposób, wyprorokować

przepraszam pʃɛˈpraʃãm interjection
om forlatelse
wyrażenie żalu, przeprosin za wyrządzoną przez siebie krzywdę, niezręczność
unnskyld
uprzejme zwrócenie na siebie uwagi

przepraszać pʃɛˈpraʃaʨ̑ v
unskyldning
wyrażać żal za wyrządzoną przez siebie krzywdę

przeprosiny n
unskyldning
akt przeproszenia kogoś

przeprowadzać ˌpʃɛprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
føre
kierować kimś, wskazując mu drogę
trekk
pomagać w przeniesieniu się do nowej siedziby
utføre
kierować czymś, wykonywać coś
flytte
przenosić się do nowego miejsca (siedziby, mieszkania, domu); zmieniać adres (zamieszkania)

przeprowadzić ˌpʃɛprɔˈvaʥ̑iʨ̑ v
flytte inn
przenieść się na stałe lub na dłuższy okres czasu gdzie indziej, zamieszkać gdzie indziej, zmienić adres (zamieszkania)

przeprowadzka ˌpʃɛprɔˈvaʦ̑ka n
trekk
zmiana miejsca zamieszkania lub siedziby

przepuklina n
brokk
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną

przepustka n
etterlate
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś
passere
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;

przepustowość n
kapasitet
cecha tego, co przepustowe

przepuścić pʃɛˈpuɕʨ̑iʨ̑ v
frøken
(potocznie, potoczny) przeoczyć coś, nie wykorzystać czegoś z powodu przeoczenia
ordlegge
spowodować przemieszczenie się czegoś przez coś (często wąskiego) w określonym celu

przepych n
stat
ostentacyjne, widoczne bogactwo

przepływ ˈpʃɛpwɨf n
flo
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się jednego miejsca do drugiego
przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;

przepływać pʃɛˈpwɨvaʨ̑ v
flomme
pokonywać, przez długość lub szerokość, ciek albo zbiornik wodny

przerabiać v
forandre
stosować surowiec do otrzymania produktu lub półproduktu
holde
(potocznie, potoczny) zapoznawać się z pewną wiedzą zgodnie z wyznaczonym planem
(technologia, technika, techniczny) zdobić tkaninę poprzez przeplatanie jej czymś
omskrive
dokonywać pewnych zmian w gotowym przedmiocie celem przystosowania go do określonej funkcji

przeraźliwy adj
-iss
o znacznej i niepokojącej intensywności
forferdelig
wzbudzający przerażenie

przerażający adj
grusom
taki, który budzi grozę, strach

przerażony ˌpʃɛraˈʒɔ̃nɨ adj
redd
bardzo przestraszony

przerost n
utskeielse
nadmierne powiększenie rozmiarów; przesadne zwiększenie czegoś

przerwa ˈpʃɛrva n
frikvarter
czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole
opphold
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś

przerwanie pʃɛˈrvãɲɛ n
avbryte
(informatyka, informatyczny) sygnał powodujący zmianę przepływu sterowania

przerywać pʃɛˈrɨvaʨ̑ v
avbryte
rwąc, dzielić coś
przeszkadzać w jakiejś czynności
innstille
wstrzymywać działanie, proces na pewien czas

przerzut n
metastase
(medycyna, medyczny) rozsiew nowotworu, metastaza;

przerzutka n
akselerasjon
mechanizm rowerowy umożliwiający zmianę biegu;

przesada pʃɛˈsada n
overdrivelse
wyolbrzymione przedstawianie czegoś, pojmowanie czegoś z nadmierną afektacją, nienaturalność

przesadny pʃɛˈsadnɨ adj
overdreven
taki, który przesadza, charakteryzuje się przesadą

przesadzać pʃɛˈsaʣ̑aʨ̑ v
flytte
kazać komuś, aby siadł w innym miejscu
overdrive
przedstawiać coś poważniejszym, większym, niż jest w rzeczywistości
przekraczać jakąś granicę, przeginać w czymś

przesiewać pʃɛˈɕɛvaʨ̑ v
sikte
przepuszczać przez sito
(przenośnie, przenośnia) przez selekcję oddzielać pożądane jednostki od niepożądanych

przesilenie n
solverv
(astronomia, astronomiczny) skrajny punkt odchylenia Słońca od równika;

przeskakiwać ˌpʃɛskaˈcivaʨ̑ v
krypt
pokonywać skokiem jakąś przeszkodę

przesmyk ˈpʃɛsmɨk n
eid
(geografia, geograficzny) wąski pas lądu łączący dwa większe obszary lądowe;

przestarzały ˌpʃɛstaˈʒawɨ adj
foreldet
taki, który wyszedł z użycia, ze zwyczaju

przestawać pʃɛˈstavaʨ̑ v
slutte
przerywać jakąś czynność, nie robić czegoś dłużej

przestawiać v
trekk
zmieniać położenie czegoś

przestraszony adj
redd
taki, który przestraszył się lub wyrażający przestrach

przestraszyć pʃɛˈstraʃɨʨ̑ v
skremme
wzbudzić w kimś strach, wywołać w kimś przerażenie, obawę

przestroga n
åtvaring
uwaga ostrzegająca przed czymś

przestronny pʃɛˈstrɔ̃nːɨ adj
rommelig
taki, który ma dużo wolnego miejsca, wolnej przestrzeni

przestrzegać pʃɛˈsṭʃɛɡaʨ̑ v
adlyde
stosować się do czegoś, być w zgodzie z jakimś przepisem
advare
ostrzegać kogoś przed czymś

przestrzeń ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ n
rom
(fizyka, fizyczny) miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne;
określony obszar – dwu- lub trójwymiarowy
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;
(matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;

przestrzeń kosmiczna ˈpʃɛsṭʃɛ̃ɲ kɔsˈmʲiʧ̑na n
ytre rom
przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery

przestworze pʃɛˈstfɔʒɛ n
rom
(książkowy) rozległa, nieograniczona przestrzeń (zwykle w liczbie mnogiej)

przestępca pʃɛˈstɛ̃mpʦ̑a n
forbryter
osoba, która dopuściła się przestępstwa

przestępczy pʃɛˈstɛ̃mpʧ̑ɨ adj
ulovlig
związany z przestępczością i przestępcami; właściwy przestępcom

przestępstwo pʃɛˈstɛ̃mpstfɔ n
forbrytelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;

przesuwać pʃɛˈsuvaʨ̑ v
bevege
zmieniać położenie

przesyłka pʃɛˈsɨwka n
brev
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy

przeszczep ˈpʃɛʃʧ̑ɛp n
pode
(medycyna, medyczny) (przenośnie, przenośnia) przeszczepiana część ciała
transplatasjon
(medycyna, medyczny) przeniesienie narządu w całości lub w części z jednego ciała do innego

przeszkadzać pʃɛˈʃkaʣ̑aʨ̑ v
hindre
sprawiać, że ktoś nie może wykonywać poprawnie jakiejś czynności lub coś nie działa prawidłowo

przeszkoda pʃɛˈʃkɔda n
hemsko
coś, co przeszkadza, utrudnia

przeszukiwanie ˌpʃɛʃuciˈvãɲɛ n
lete
(rzeczownik odczasownikowy) od przeszukiwać

przeszukiwać v
lete
szukając, przeglądać dokładnie, zaglądać w wiele miejsc

przeszło particle
forbi
…informująca o większej ilości czegoś, niż to zostaje określone przez wyraz po niej następujący

przeszłość ˈpʃɛʃwɔɕʨ̑ n
fortid
wszystko to, co już się wydarzyło;

przeszły ˈpʃɛʃwɨ adj
forgangen
(gramatyka) odnoszący się do czasu przeszłego
taki, który już minął
nyest
(przestarzałe, przestarzały) poprzedni, ubiegły

przesąd ˈpʃɛsɔ̃nt n
overtro
wiara w tajemnicze, nadprzyrodzone związki między zjawiskami, w fatalną moc słów, rzeczy i znaków;

przesądny pʃɛˈsɔ̃ndnɨ adj
overtroisk
wierzący w przesądy; też: będący objawem przesądów

przesądzać v
bestemme
osądzać z góry

przesłanie pʃɛˈswãɲɛ n
sans
główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi

przesłanka pʃɛˈswãnka n
premiss
okoliczność sprzyjająca realizacji, urzeczywistnienia czegoś

przesłać ˈpʃɛswaʨ̑ v
sende
posłać, wysłać coś dokądś

przesłuchanie n
forhør
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego

przesłuchiwać v
lytta
słuchając, sprawdzać co lub kogo

przeto ˈpʃɛtɔ conjunction
derfor
(książkowy) przyłącza wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

przetransportować v
transportere
przewieźć coś lub kogoś przy pomocy środków transportu

przetrwanie pʃɛˈtr̥fãɲɛ n
overlevelse
(rzeczownik odczasownikowy) od przetrwać

przetrwać v
overleve
przetrzymać trudny okres, utrzymać się przy życiu
reise opp
trwając, pozostać na dłużej niż coś lub ktoś

przetwarzać v
forandre
zmieniać, nadając inne właściwości

przewaga pʃɛˈvaɡa n
fordel
górowanie pod jakimś względem nad czymś lub nad kimś

przeważający adj
overlegen
będący w większej ilości lub liczbie

przeważnie pʃɛˈvaʒʲɲɛ adv
for det meste
w przeważającej części

przewidywanie ˌpʃɛvʲidɨˈvãɲɛ n
framsyn
domyślanie się, jaki jest najbardziej prawdopodobny tok zdarzeń w przyszłości

przewidywać ˌpʃɛvʲiˈdɨvaʨ̑ v
forutse
prognozować przyszłe zdarzenia

przewijać pʃɛˈvʲijäʨ̑ v
rulle
(informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment

przewlekły pʃɛˈvlɛkwɨ adj
kronisk
(medycyna, medyczny) o chorobie: mający długotrwały przebieg

przewodni adj
nykel
stanowiący podstawę działania; wytyczający kierunek postępowania

przewodnictwo n
konduksjon
(biologia, biologiczny) przekazywanie sygnału wywołanego w organizmie przez określony bodziec
(fizyka, fizyczny) zjawisko przewodzenia ciepła, dźwięku lub prądu elektrycznego
presidentperiode
rola przewodniczenia, kierowania czymś

przewodniczący ˌpʃɛvɔdʲɲiˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
formann
osoba przewodnicząca jakiejś instytucji, organizacji

przewodnik pʃɛˈvɔdʲɲik n
leder
(fizyka, fizyczny) substancja, która przewodzi prąd elektryczny;

przewodzić pʃɛˈvɔʥ̑iʨ̑ v
føre
kierować kimś lub jakąś działalnością; dowodzić, stać na przywództwie

przewozić pʃɛˈvɔʑiʨ̑ v
føre
wioząc kogoś lub coś, dostarczać do miejsca przeznaczenia

przewracać pʃɛˈvraʦ̑aʨ̑ v
kantre
powodować upadek czegoś

przewrotka pʃɛˈvrɔtka n
brassespark
(sport, sportowy) kopnięcie piłki z jednoczesnym wykonaniem przewrotu całym ciałem;

przewrotny adj
falsk
odznaczający się fałszem, obłudą

przewrót n
bli
(lotnictwo, lotniczy) figura akrobatyczna polegająca na przejściu samolotu z lotu poziomego w stromo wznoszący, następnie nawróceniu i zejściu lotem nurkowym na pierwotną wysokość, ale w kierunku przeciwnym
omveltning
(książkowy) nagła, gwałtowna zmiana w czymś, radykalny zwrot
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagła zmiana władzy państwowej, często dokonywana przy użyciu wojska
rolle
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonaniu szybkiego obrotu ciała o 360° w płaszczyźnie pionowej

przewyższać pʃɛˈvɨʃːaʨ̑ v
overgå
mieć większą liczbę czegoś

przewód ˈpʃɛvut n
ledning
(elektryczność) element obwodu służący do prowadzenia prądu;

przewóz ˈpʃɛvus n
føre
transport, przewiezienie

przez pʃɛs preposition
av
…wykonawcy czynności w formach strony biernej
gjennom
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności
…narzędzia użytego do wykonania czynności
gjennom at
…przyczyny wykonania czynności
over
…czasu trwania czynności
…operacji dzielenia (w matematyce)

przezabawny ˌpʃɛzaˈbavnɨ adj
uvurderlig
nadzwyczaj, niezwykle, bardzo zabawny

przeziębienie ˌpʃɛʑɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
forkjølelse
(medycyna, medyczny) choroba będąca następstwem obniżenia odporności ustroju po zziębnięciu

przeznaczać pʃɛˈznaʧ̑aʨ̑ v
dedikere
określać cel

przeznaczenie ˌpʃɛznaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
skjebne
nieunikniona przyszłość; coś, co musi się stać

przeznaczony ˌpʃɛznaˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
enkelte
taki, który musi się stać

przezroczysty ˌpʃɛzrɔˈʧ̑ɨstɨ adj
gjennomsiktig
taki, który przepuszcza światło

przezwisko pʃɛˈzvʲiskɔ n
kallenavn
dodatkowa nazwa nadana komuś, często o charakterze ironicznym

przełom ˈpʃɛwɔ̃m n
vendepunkt
(książkowy) nagła, zasadnicza zmiana, zwrotny moment w czymś

przełożony ˌpʃɛwɔˈʒɔ̃nɨ n
beherske
osoba wyższa rangą, mająca władzę nad kimś lub czymś

przełyk ˈpʃɛwɨk n
spiserør
(anatomia, anatomiczny) odcinek przewodu pokarmowego łączący gardło z żołądkiem,

przełykać v
svelge
(fizjologia, fizjologiczny) przesuwać treść z jamy ustnej w kierunku żołądka
(przenośnie, przenośnia) przeżywać w milczeniu trudną sytuację

przełęcz ˈpʃɛwɛ̃n͇ʧ̑ n
pass
(geografia, geograficzny) obniżenie grzbietu górskiego, wyraźnie oddzielające dwa sąsiednie szczyty

prześcieradło ˌpʃɛɕʨ̑ɛˈradwɔ n
laken
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;

prześladowanie ˌpʃɛɕladɔˈvãɲɛ n
forfølgelse
powtarzające się przykrości, szykany przeciwko osobom o innych poglądach, wierze itp.

prześladować v
hundse
wyrządzać krzywdy, stale czynić przeszkody czy szykany
være besatt
nie pozwalać o sobie zapomnieć, być niemal stale obecnym

prześladowca ˌpʃɛɕlaˈdɔfʦ̑a n
stalker
osoba, która nieustannie sprawia komuś przykrość, robi krzywdę, nęka drugą osobę

przeżuwacz pʃɛˈʒuvaʧ̑ n
drøvtygger
(zoologia, zoologiczny) ssak z uzębieniem i żołądkiem przystosowanym do przeżuwania roślin;

przeżuwać v
drøvtygge
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) żuć powtórnie połknięty wcześniej pokarm
tygge
(fizjologia, fizjologiczny) żując, rozdrabniać pokarm zębami

przeżycie pʃɛˈʒɨʨ̑ɛ n
erfare
(rzeczownik odczasownikowy) od przeżyć

przeżyć ˈpʃɛʒɨʨ̑ v
leve lenger enn
pozostać przy życiu
oppleve
doświadczyć czegoś

przodek ˈpʃɔdɛk n
forfader
ktoś, od kogo ktoś pochodzi

przodem adv
baug
dynamicznie: przed innymi; wyprzedzając resztę
før
statycznie: przed resztą; poprzedzając innych

przy pʃɨ preposition
imot
…opisujący okoliczność
rundt
…opisujący orientacyjny czas, okazję
ved
…opisujący miejsce, niedaleko którego odbywa się czynność

przy okazji adv
gjennom
o czynności jednocześnie podczas wykonywania innej czynności (jako dodatek do czynności przewodniej)
o zdarzeniu podczas innego zdarzenia

przy tym
også
wprowadza informację uzupełniającą

przybierać v
anta
nabierać cech
przyjmować imię, nazwisko lub pseudonim
risa
o rzece lub wodzie: podnosić swój poziom, wzbierać

przybijać pʃɨˈbʲijäʨ̑ v
banke
wbijając gwóźdź, kołek itp., przytwierdzać coś
lage
o statku, łodzi: podpływać do brzegu lub nabrzeża

przybijać gwóźdź pʃɨˈbʲijäʥ̑ ˈɡvuɕʨ̑ v
fakke
mocować gwóźdź silnymi uderzeniami młotka

przybity pʃɨˈbʲitɨ adj
nedslått
załamany, smutny, zmartwiony

przybliżać v
forstørre
(optyka, optyczny) pokazywać w powiększeniu

przybliżony adj
grov
bliski rzeczywistemu, ale podany z pewną niedokładnością

przybycie pʃɨˈbɨʨ̑ɛ n
ankomst
(rzeczownik odczasownikowy) od przybyć

przybytek n
forsterkning
przyrost czegoś

przybywać pʃɨˈbɨvaʨ̑ v
ankomme
docierać do pewnego miejsca

przychodnia n
poliklinikk
placówka służby zdrowia, w której lekarze różnych specjalności przyjmują chorych, udzielają im porad i w której wykonuje się podstawowe badania

przychodzić pʃɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
komme
przybywać dokądś
o listach, wiadomościach: dochodzić do adresata

przychylny pʃɨˈxɨlnɨ adj
sympatisk
podchodzący z sympatią; dający, zapewniający dobre, korzystne warunki do czegoś; korzystny

przychód n
inntekt
(ekonomia, ekonomiczny) wpływy pieniężne osiągane w danym okresie

przycisk ˈpʃɨʨ̑isk n
knapp
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp.
część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem
vekt
ciężarek do przyciskania czegoś, np. papieru

przyciągać pʃɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
gjennomføre
ciągnąc, przybliżać coś w kierunku do siebie

przyczepa n
tilhengar
(motoryzacja) platforma na kołach przystosowana do ciągnięcia jej przez inny pojazd

przyczepa campingowa n
campingvogn
(motoryzacja) pojazd drogowy, bez własnego silnika, z przeznaczeniem do mieszkania;

przyczepiać v
fortøye
umocowywać coś na czym lub do czego jakąś techniką

przyczyna pʃɨˈʧ̑ɨ̃na n
årsak
powód, dla którego coś się stało; czynnik, który wywołał jakieś zjawisko

przyczyniać się pʃɨˈʧ̑ɨ̃ɲäʨ̑‿ɕɛ v
bidra
być częściowo przyczyną czegoś, wpływać na powstawanie czegoś

przyczółek n
brohode
(wojskowość, wojskowy) teren broniony za przeszkodą wodną;

przydatność pʃɨˈdatnɔɕʨ̑ n
egnethet
posiadanie zastosowania; cecha czegoś, co jest przydatne

przydatny pʃɨˈdatnɨ adj
hjelpsom
pomocny
nyttig
mający zastosowanie

przydawka pʃɨˈdafka n
attributt
(gramatyka) część zdania, będąca określeniem rzeczownika;

przydawkowy adj
attributiv
(gramatyka) związany z przydawką

przydomek n
kallenavn
dodatkowa nazwa nadana komuś, bazująca na cesze charakterystycznej tej osoby

przydział ˈpʃɨʥ̑aw n
andel
to, co przydzielono

przygarniać v
barm
brać pod opiekę, dawać schronienie

przyglądać się pʃɨɡˈlɔ̃ndaʨ̑‿ɕɛ v
besiktige
patrzeć uważnie, obserwować coś / kogoś

przygnębienie n
mismot
(psychologia, psychologiczny) obniżenie nastroju

przygnębiony ˌpʃɨɡnɛ̃mˈbʲjɔ̃nɨ adj
nedtrykt
będący w obniżonym nastroju, z poczuciem kłopotów

przygnębić v
ubehag
dać przygnębienie, wprowadzić kogoś w zły stan psychiczny; spowodować złe samopoczucie u kogoś

przygoda pʃɨˈɡɔda n
eventyr
niecodzienne, niezwykłe zdarzenie

przygodny adj
tilfeldig
będący wynikiem przypadku lub taki, który zdarza się przypadkiem

przygotowanie ˌpʃɨɡɔtɔˈvãɲɛ n
forberedelse
((także, też) w lm) ogół czynności wykonanych z myślą o czymś, co ma nastąpić

przygotowany adj
beredt
będący gotów do czegoś

przygotowywać ˌpʃɨɡɔtɔˈvɨvaʨ̑ v
bu
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś

przyimek pʃɨˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
preposisjon
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;

przyjaciel pʃɨˈjäʨ̑ɛl n
venn
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach

przyjacielski ˌpʃɨjäˈʨ̑ɛlsʲci adj
vennskapelig
serdeczny, życzliwy, przyjazny

przyjaciółka ˌpʃɨjäˈʨ̑uwka n
venninne
kobieta zaprzyjaźniona z kimś

przyjazd n
ankomst
dotarcie do jakiegoś miejsca
przybycie pojazdu

przyjazny pʃɨˈjaznɨ adj
vennlig
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia
(przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód

przyjaźń ˈpʃɨjäɕɲ̊ n
vennskap
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;

przyjechać pʃɨˈjɛxaʨ̑ v
ankomme
o człowieku: przybyć za pomocą pojazdu na kołach
o pojeździe na kołach: przybyć

przyjemnie pʃɨˈjɛ̃mʲɲɛ adv
koselig
w sposób przyjemny, z poczuciem przyjemności

przyjemność pʃɨˈjɛ̃mnɔɕʨ̑ n
fornøyelse
cecha tego, co przyjemne; dające zadowolenie, satysfakcjonujące

przyjemność po mojej stronie interjection
bare hyggelig
kurtuazyjna odpowiedź na podziękowanie, prośbę, towarzysząca propozycji albo pojawiająca się przy zapoznawaniu się, która sugeruje, że mówiący cieszy się, że mógł lub będzie mógł zrobić coś dla rozmówcy lub że go poznał

przyjemny pʃɨˈjɛ̃mnɨ adj
hyggelig
sprawiający przyjemność, dodatnie wrażenie

przyjmowanie ˌpʃɨjmɔˈvãɲɛ n
gevinst
(rzeczownik odczasownikowy) od przyjmować

przyjmować pʃɨjˈmɔvaʨ̑ v
anta
akceptować wizytę/rozmowę; udzielać audiencji
dać pracę, zatrudniać
z góry coś zakładać
gevinst
o lekach: zażywać
godta
odbierać coś (rzecz, informację)

przyjęcie pʃɨˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
aksept
(rzeczownik odczasownikowy) od przyjąć
mottak
uroczysty posiłek dla gości, zorganizowany na ogół z jakiejś okazji

przyjęty adj
gjengs
powszechnie uznany lub używany

przyjść pʃɨjɕʨ̑ v
komme
(zobacz) przychodzić

przykleić v
bestemme
spowodować przylgnięcie
barbere
ulec przylepieniu, przylgnięciu do czegoś

przyklejać pʃɨkˈlɛjäʨ̑ v
bestemme
powodować przywieranie do czegoś
barbere
ulegać przyczepieniu do czegoś lub kogoś

przykro mi interjection
lei
(dosłownie) wyraz współczucia wobec drugiego rozmówcy, zwykle w reakcji na jego nieszczęśliwe okoliczności
(ironicznie) wyraz obojętności wobec drugiego rozmówcy, wypowiadane gdy w rzeczywistości nie jest nam przykro

przykrość ˈpʃɨkrɔɕʨ̑ n
pine
niemiłe, nieprzyjemne uczucie, zdarzenie, wrażenie lub odczucie spowodowane negatywnymi bodźcami

przykry ˈpʃɨkrɨ adj
ekkel
wywołujący nieprzyjemne uczucia
hyggelig
o człowieku: posiadający sposób bycia, który wywołuje u innych nieprzyjemne uczucia
motbydelig
wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe

przykrywać v
skyggelue
tworzyć górną część, okrycie czegoś

przykuć v
kjede
przymocować do czegoś nieruchomego kajdanami lub łańcuchem, odbierając lub ograniczając możliwość poruszania się

przykład ˈpʃɨkwat n
eksempel
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem

przykładać v
legge
umieszczać coś na czymś, powodując przyciśnięcie albo zasłonięcie tego

przykładowo adv
eksempelvis
na przykład

przylaszczka n
blåveis
(botanika, botaniczny) Hepatica Mill., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

przylegać v
klenge
mieć bliski lub bezpośredni kontakt w położeniu

przyległy adj
nabo-
graniczący z czymś, stykający się z czym

przylądek pʃɨˈlɔ̃ndɛk n
kapp
(geografia, geograficzny) fragment lądu wysunięty w kierunku dużego zbiornika wodnego;

przymierzalnia ˌpʃɨ̃mʲjɛˈʒalʲɲa n
prøverom
pomieszczenie w sklepie służące do przymierzania garderoby

przymiotnik pʃɨ̃ˈmʲjɔtʲɲik n
adjektiv
(gramatyka) wyraz określający cechę rzeczownika np. „biały”, „niski”, „ładny”;

przymiotnikowy ˌpʃɨ̃mʲjɔtʲɲiˈkɔvɨ adj
adjektiv
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem

przymocowywać v
spenne fast
przyczepiać mocno

przymrozek pʃɨ̃ˈmrɔzɛk n
tele
spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia

przymus ˈpʃɨ̃mus n
tvang
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś

przymusowy adj
obligatorisk
wynikający z konieczności albo obowiązku

przymuszać v
tvang
wywierać nacisk na kogoś, by zrobił co wbrew woli
bite i det sure eplet
robić co wbrew własnej woli

przymykać pʃɨ̃ˈmɨkaʨ̑ v
avslutte
zamykać coś niecałkowicie, zostawiając szczelinę
fengsle
(potocznie, potoczny) osadzić kogoś w więzieniu lub areszcie

przynajmniej pʃɨ̃ˈnajmʲɲɛ̇j particle
minst
nie mniej niż

przynosić pʃɨ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
bringe
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce
o pechu lub szczęściu ściągać, przyciągać
odnośnie pieniędzy dawać, powodować (zyski / straty)
forårsake
o uczuciach powodować

przynęta n
agn
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;

przypadek pʃɨˈpadɛk n
kasus
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji;

przypadkowo ˌpʃɨpatˈkɔvɔ adv
tilfelidigvis
wskutek przypadku lub zbiegu okoliczności

przypadkowy ˌpʃɨpatˈkɔvɨ adj
aleatorisk
będący wynikiem przypadku

przypalić v
svi
spalić częściowo zewnętrzną część
bekk
ulec przypaleniu

przypaść ˈpʃɨpaɕʨ̑ v
fall
zdarzyć się, wypaść w danym momencie lub okresie

przypiekać v
brenne
tak mocno grzać, że mogą powstawać rumieńce
riste
piekąc coś, powodować przyrumienienie tego z wierzchu
steke
ulegać przypiekaniu

przypisać pʃɨˈpʲisaʨ̑ v
tilskrive
ustanowić związek czegoś z kimś lub z czymś

przypisywać ˌpʃɨpʲiˈsɨvaʨ̑ v
attributt
wskazywać na związek między jakimiś pojęciami, osobami

przypominać ˌpʃɨpɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
huske
przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś
likne
być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś

przypowieść n
allegori
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej

przyprawa pʃɨˈprava n
krydder
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;

przyprawiać pʃɨ.ˈpra.vʲjäʨ̑ v
krydre
dodawać przyprawę do potrawy lub napoju

przyprostokątna n
katet
(geometria) w trójkącie prostokątnym jedno z dwóch ramion wyznaczających kąt prosty;

przypuszczalnie adv
formodentlig
prawdopodobnie, być może

przypuszczalny adj
antakelig
oparty na przypuszczeniu

przypuszczać pʃɨˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
anta
uważać coś, domyślać się czegoś bez dostatecznych podstaw, bez pewności

przypuszczenie n
antakelse
to, co przypuszczamy, czego się domyślamy

przyroda pʃɨˈrɔda n
natur
świat fizyczny, ożywiony i nieożywiony, otaczający człowieka, bez wytworów jego działalności;

przyrost n
inkrementere
wzrost ilości czegoś

przyrostek pʃɨˈrɔstɛk n
suffiks
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany po leksemie;

przyrzekać v
love
zapewniać słownie kogoś o zrobieniu czegoś

przyrznia n
gjærekasse
(technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem

przyrząd ˈpʃɨʒɔ̃nt n
anordning
narzędzie, urządzenie

przyrządzać pʃɨˈʒɔ̃nʣ̑aʨ̑ v
tilberede
przygotowywać potrawę lub posiłek

przysadka mózgowa pʃɨˈsatka muzˈɡɔva n
hypofyse
(anatomia, anatomiczny) gruczoł dokrewny, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów;

przysiółek pʃɨˈɕuwɛk n
grend
małe skupisko domów znajdujące się poza wsią, ale należące do niej administracyjnie

przysięga pʃɨˈɕɛ̃ŋɡa n
ed
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;

przysięgać pʃɨˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
sverge
silnie deklarować, mocno obiecywać

przysmak n
søtsaker
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rzecz, którą ktoś bardzo lubi spożywać, która mu bardzo smakuje

przysparzać v
grunn
(książkowy) doprowadzać do czegoś

przyspieszeniomierz n
akselerometer
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych;

przysposobić ˌpʃɨspɔˈsɔbʲiʨ̑ v
mosjonere
wyszkolić kogoś w czymś lub uczynić kogoś zdatnym do czegoś
tilpasse
(dawniej, dawny) przygotować coś do użytku

przystanek pʃɨˈstãnɛk n
holdeplass
miejsce, gdzie pasażerowie drogowego transportu publicznego mogą wsiąść lub wysiąść

przystanek autobusowy pʃɨˈstãnɛk ˌawtɔbuˈsɔvɨ n
bussholdeplass
przystanek, na którym zatrzymują się autobusy

przystawać v
deilig
przylegać dokładnie do czegoś; być dopasowanym

przystawka pʃɨˈstafka n
forrett
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;

przystań ˈpʃɨstãɲ n
havn
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym można znaleźć bezpieczeństwo i spokój

przystojny pʃɨˈstɔjnɨ adj
pen
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne

przystosowanie ˌpʃɨstɔsɔˈvãɲɛ n
tilpassing
(rzeczownik odczasownikowy) od przystosować

przystosować ˌpʃɨstɔˈsɔvaʨ̑ v
tilpasse
uczynić coś odpowiednim dla określonych zadań lub potrzeb

przystosowywać v
tilpasse
zmieniać coś odpowiednio do określonych wymagań
zmieniać się do nowych okoliczności

przystępny adj
slette
łatwy do zrozumienia

przystępować ˌpʃɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
innkjøring
podchodzić, zbliżać się

przyswajać pʃɨsˈfajäʨ̑ v
absorbere
(biologia, biologiczny) o organizmach żywych: wchłaniać substancje odżywcze

przysyłać pʃɨˈsɨwaʨ̑ v
sende
dostarczać coś nieosobiście, pocztą lub przez posłańca

przyszłość ˈpʃɨʃwɔɕʨ̑ n
fremtid framtid
czas, który dopiero nadejdzie, nastąpi;

przyszły ˈpʃɨʃwɨ adj
fremtidig
ten, który wydarzy się w przyszłości; taki, który należy do przyszłości
tilkommende
następny, bliski w czasie

przysłaniać pʃɨˈswãɲäʨ̑ v
formørke
częściowo zakrywać

przysłowie pʃɨˈswɔvʲjɛ n
ordtak ordspråk
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;

przysługa pʃɨˈswuɡa n
tjenesten
grzeczność wyświadczona komuś

przysłówek pʃɨˈswuvɛk n
adverb
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;

przytomność pʃɨˈtɔ̃mnɔɕʨ̑ n
bevissthet
stan pełnej świadomości

przytomny pʃɨˈtɔ̃mnɨ adj
bevisst
świadomy tego, co się z nim dzieje; taki, który nie stracił przytomności lub ją odzyskał

przytulić pʃɨˈtulʲiʨ̑ v
klem
okazać czułość poprzez przybliżenie do siebie i objęcie się

przytulnie adv
koselig
domowo, ciepło, wygodnie

przytulny adj
koselig
dający poczucie przyjemności i bezpieczeństwa

przytwierdzać v
beregne
przyłączać mocno coś do czegoś

przywieszka n
etikett
(filatelistyka) arkusik przylegający do znaczka pocztowego bez wydrukowanego waloru pieniężnego;

przywieźć v
bringe
przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce

przywiązanie ˌpʃɨvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
affeksjon
oddanie, uczucie, sentyment, skłonność, więź

przywozić v
ta med tilbake
wioząc, dostarczać jakąś, rzecz lub kogoś do jakiegoś miejsca

przywłaszczać v
annektere
zabierać bezprawnie cudzą własność lub przyznawać sobie prawo do czegoś

przywłaszczyć pʃɨvˈwaʃʧ̑ɨʨ̑ v
annektere
włączyć cudzą własność do swojego majątku.

przyziemny adj
alminnelig
dotyczący zwykłych spraw, codziennych potrzeb
bakke
będący przy powierzchni ziemi

przyznawać pʃɨzˈnavaʨ̑ v
tildele
przydzielać coś komuś, dawać
tilstå
uznawać czyjąś przewagę, wyższość (i tym podobne, i temu podobne)
zgadzać się z kimś w sprawie czegoś, uznawać coś za słuszne
anerkjenne
potwierdzać jakiś fakt odnośnie siebie samego

przyzwoitość n
høflighet
przestrzeganie dobrych obyczajów i norm etycznych

przyzwoity ˌpʃɨzvɔˈ<sup>j</sup>itɨ adj
ærbar
porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie

przyzwolenie ˌpʃɨzvɔˈlɛ̃ɲɛ n
konsensus
pozwolenie, zgoda na coś

przyzębie pʃɨˈzɛ̃mbʲjɛ n
tannkjøtt
(anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;

przyłapywać v
fangst
nakrywać kogoś w sytuacji która jest wstydliwa lub naganna

przyłoić v
drefse
(potocznie, potoczny) uderzyć mocno

przyłączać v
addere
(chemia, chemiczny) wiązać ze sobą inny element i przez to nabierać nowych cech chemicznych
overføre
dodawać nową jednostkę do czegoś większego

przyśpieszać pʃɨɕˈpʲjɛʃaʨ̑ v
akselerere
zwiększać prędkość
påskynde
sprawiać, że coś dzieje się szybciej

przód pʃut n
forside
część frontowa

prząść v
spinne
(włókiennictwo) przerabiać kłąb włókna na przędzę

przędza ˈpʃɛ̃nʣ̑a n
garn
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;

próba ˈpruba n
prøve
ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu

próbka ˈprupka n
eksempel
mała porcja czegoś przeznaczona do badań
mała porcja materiału do prezentacji dla klienta

próbny ˈprubnɨ adj
har testet
robiony na próbę

próbować pruˈbɔvaʨ̑ v
prøve
starać się coś zrobić

próchnica n
karies
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;
muld
(geologia, geologiczny) składnik gleby tworzący się w wyniku rozkładu obumarłych organizmów;

próg pruk n
fortvile
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element na gryfie niektórych instrumentów, do którego dociska się struny
hump
(sport, sportowy) w niektórych dyscyplinach miejsce wybicia się zawodników
terskel
listwa w podłodze na styku dwóch pomieszczeń, dolna część futryny
początek
wejście do domu
wielkość graniczna
(hydrologia, hydrologiczny) (geografia, geograficzny) stopień na rzece, mała kaskada;

prószyć v
snø
o drobnym śniegu: padać

próżnia ˈpruʒʲɲa n
vakuum
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);
(przenośnie, przenośnia) stan braku lub niedoboru czegoś w jakiejś sferze życia i działalności człowieka
(technologia, technika, techniczny) stan bardzo niskiego ciśnienia

próżny ˈpruʒnɨ adj
overfladisk
mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu
tom
niczym niewypełniony

prąd prɔ̃nt n
strøm
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych;
(potocznie, potoczny) energia elektryczna

pręcik ˈprɛ̃ɲʨ̑ik n
pollenbærer
(botanika, botaniczny) męski organ płciowy roślin znajdujący się w kwiatach;

prędki ˈprɛ̃ntʲci adj
hurtig
taki, który reaguje bardzo gwałtownie, szybko, bez zastanowienia
rask
szybki, odznaczający się dużą szybkością

prędkościomierz ˌprɛ̃ntkɔɕˈʨ̑ɔ̃mʲjɛʃ n
speedometer
(metrologia, metrologiczny) urządzenie służące do pomiaru prędkości

prędkość ˈprɛ̃ntkɔɕʨ̑ n
fart
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu;
hastighet
tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu
(fizyka, fizyczny) wielkość skalarna wyrażająca przebytą drogę w jednostce czasu

prędzej czy później ˈprɛ̃nʣ̑ɛj ˈʧ̑ɨ ˈpuʑɲɛ̇j adv
før eller seinere
w bliskiej lub dalekiej przyszłości (o czymś co na pewno się wydarzy, ale nie wiadomo kiedy)

pręgostrzyżyk n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

pręt prɛ̃nt n
-bar
wyrób hutniczy znacznie bardziej dłuższy niż gruby i szeroki

psalm psalm n
salme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;

pseudoefedryna n
pseudoefedrin
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, pochodna fenyloetyloaminy, syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;

pseudonaukowy adj
pseudovitenskapelig
taki, który będąc brednią, podszywa się pod naukę

pseudonim psɛwˈdɔ̃ɲĩm n
pseudonym
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;

psikus ˈpʲɕikus n
knep
(potocznie, potoczny) coś zrobione dla żartu

psina ˈpʲɕĩna n
hundekjøtt
(potocznie, potoczny) (rzadki, rzadko używany) (spożywczy) mięso z psa

psota n
strek
coś dla jednej strony potencjalnie dowcipnego, a dla drugiej przykre, uciążliwe

pstry pstrɨ adj
broket
o rozmaitych barwach, wielokolorowy

pstrąg pstrɔ̃ŋk n
ørret
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba słodkowodna z charakterystycznymi plamkami na bokach;

psuć psuʨ̑ v
forderve
o dziecku: źle wychowywać
pogarszać

psychiatra psɨˈxʲjatra n
psykiater
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych

psychiatria psɨˈxʲjatrʲja n
psykiatri
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;

psychiatryczny adj
psykiatrisk
związany z psychiatrią, dotyczący psychiatrii

psychiczny psɨˈxʲiʧ̑nɨ adj
psykiker
związany z psychiką i procesami w niej zachodzącymi

psychofizjologia n
psykofysiologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza psychologii i fizjologii, zajmująca się związkiem między procesami psychicznymi i fizjologicznymi;

psycholog psɨˈxɔlɔk n
psykolog
(psychologia, psychologiczny) absolwent studiów w dziedzinie psychologii

psychologia ˌpsɨxɔˈlɔɟja n
psykologi
nauka badająca psychikę oraz zachowanie człowieka;

psychologiczny ˌpsɨxɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
psykologisk
dotyczący psychologii

psychopata ˌpsɨxɔˈpata n
psykopat
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) człowiek cierpiący na psychopatię

psychopatia n
psykopati
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;

psychosomatyczny adj
psykosomatisk
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało

pszczelarstwo pʃʧ̑ɛˈlarstfɔ n
birøkt
(rolnictwo, rolniczy) hodowla pszczół;

pszczelarz ˈpʃʧ̑ɛlaʃ n
birøkter
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych

pszczeli ˈpʃʧ̑ɛlʲi adj
bie
związany z pszczołą, dotyczący pszczoły

pszczeli ˈpʃʧ̑ɛlʲi possessiveAdjective
bie
należący do pszczoły

pszczoła ˈpʃʧ̑ɔwa n
bie
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;

pszenica pʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
hvete
Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych;

ptactwo ˈptaʦ̑tfɔ n
fugl
(książkowy) ogół ptaków lub ich grupa

ptak ptak n
fugl
(ornitologia, ornitologiczny) zwierzę opierzone posiadające skrzydła i dziób;

ptasia grypa ˈptaɕa ˈɡrɨpa n
fugleinfluensa
(weterynaria, weterynaryjny) rodzaj grypy przenoszony przez ptaki;

ptaszek ˈptaʃɛk n
fugl
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) drobny oszust, przestępca
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ktoś sprytny
småfugl
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (infantylnie) penis
mały ptak
avkrysse
nazwa znaku ✓, służącego do zaznaczania wyboru

ptaszyna n
småfugl
mały ptak

pub n
pub
typ baru z zakąskami i alkoholami

publicystyczny ˌpublʲiʦ̑ɨˈstɨʧ̑nɨ adj
journalistisk
odnoszący się do publicystyki, mający charakter publicystyki, dotyczący dziennikarstwa

publiczność puˈblʲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
publikum
grupa osób, która oglądają jakieś przedstawienie, pokaz, zawody

publiczny puˈblʲiʧ̑nɨ adj
offentlig
taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi

publikacja ˌpublʲiˈkaʦ̑ʲja n
publikasjon
tekst ((na przykład) książka, artykuł) wydane drukiem

publikować ˌpublʲiˈkɔvaʨ̑ v
publisere
ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać

puch pux n
ned
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj delikatnego pierza

puchacz ˈpuxaʧ̑ n
hubro
(ornitologia, ornitologiczny) największa występująca w Polsce sowa;

puchar ˈpuxar n
pokal
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda;
naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;

pucować puˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
pusse
starannie czyścić gładką powierznię, taką którą da się doprowadzić do połysku

pudel ˈpudɛl n
puddel
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;

puder ˈpudɛr n
pudder
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;

pudełko puˈdɛwkɔ n
eske
mały pojemnik, najczęściej wykonany z tektury

pudło ˈpudwɔ n
bom
chybiony strzał
føre i pennen
(potocznie, potoczny) więzienie
kasse
(motoryzacja) (potocznie, potoczny) stary lub zepsuty pojazd
duże pudełko
sjel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) część instrumentu wzmacniająca dźwięk

pudłować pudˈwɔvaʨ̑ v
bomme
nie trafiać w cel; chybiać podczas strzelania

puentylizm n
pointillisme
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;

pukać ˈpukaʨ̑ v
banke
uderzać czymś lekko w coś, powodując powstanie odgłosu

puklerz n
skjold
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wypukła tarcza używana przez piechotę i jezdnych;

pulchny adj
fyldig
mający wydatne kształty i miękki z powodu dużej zawartości tkanki tłuszczowej
legg
miękki jak gąbka, łatwo uginający się pod naciskiem

pulpit ˈpulpʲit n
kateter
stolik do pisania z pochyłym blatem
kontor
(informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest o tzw. okna;

puls puls n
puls
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca

pulsar ˈpulsar n
pulsar
(astronomia, astronomiczny) gwiazda neutronowa, wysyłająca regularne impulsy elektromagnetyczne;

pulsować v
beseire
(fizjologia, fizjologiczny) ulegać skurczowi i rozkurczowi i wywoływać tętno

pumeks ˈpũmɛks n
pimpstein
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;

punkt pũŋkt n
punkt
(geometria) najmniejszy, bezwymiarowy obiekt geometryczny;

punkt K n
kritisk punkt
(sport, sportowy) punkt na profilu skoczni narciarskiej, według którego ustalane są noty za odległość skoku ;

punkt widokowy n
overse
(turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;

punkt widzenia ˈpũŋɡd vʲiˈʣ̑ɛ̃ɲa n
standpunkt
stanowisko, z którego rozpatruje się jakąś sprawę; sposób oceniania i wyjaśniania jakichś zagadnień

punkt wyjścia ˈpũŋɡd ˈvɨjɕʨ̑a n
utgangspunkt
początkowe położenie, stan inicjujący jakiś proces, podłoże zmiany, źródło wydarzeń

punktualny ˌpũŋktuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
presis
przybywający o określonej godzinie, nie spóźniający się; przestrzegający punktualności

pupa ˈpupa n
bak
dziecięce pośladki, (potocznie, potoczny) (eufemistycznie) każde inne

pupil ˈpupʲil n
kjæledyr
osoba, którą ktoś lubi bardziej od innych, wyróżnia ją

purga ˈpurɡa n
snøstorm
(meteorologia, meteorologiczny) silny i gwałtowny północno-wschodni wiatr wiejący na Syberii, połączony z zamiecią śnieżną

purpura purˈpura n
fiolett
ciepły odcień fioletu

purpurowy ˌpurpuˈrɔvɨ adj
fiolett
mający kolor ciemnoczerwony z odcieniem fioletowym, taki jak kolor purpury

purysta puˈrɨsta n
puristisk
osoba pedantycznie dbająca o czystość języka

purée n
puré
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;

pustelnik puˈstɛlʲɲik n
einstøing
(przenośnie, przenośnia) osoba stroniąca od innych ludzi
eremitt
człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie

pustka n
tomhet
pusta, niewypełniona przestrzeń

pustkowie puˈstkɔvʲjɛ n
ørken
(książkowy) miejsce lub obszar niezamieszkany przez ludzi, puste

pustość n
tomhet
cecha tego, co jest puste, przeciwieństwo pełności

pustułka puˈstuwka n
tårnfalk
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus, barwny, drapieżny ptak eurazjatycki;

pustułka zwyczajna n
tårnfalk
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;

pusty ˈpustɨ adj
tom
niezawierający niczego

pustynia puˈstɨ̃ɲa n
ørken
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;

pustynnienie n
ørkenspredning
(geologia, geologiczny) zjawisko zamieniania się jakiegoś obszaru w pustynię;

puszcza ˈpuʃʧ̑a n
villnis
(dawniej, dawny) pustkowie

puszczać ˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
slippe
przestawać trzymać coś

puszczyk ˈpuʃʧ̑ɨk n
kattugle
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;

puszczyk mszarny ˈpuʃʧ̑ɨk ˈm̥ʃarnɨ n
lappugle
(ornitologia, ornitologiczny) Strix nebulosa, gatunek sowy zamieszkujący lasy północnej Eurazji i Ameryki Północnej;

puszka ˈpuʃka n
boks
metalowy, zamykany pojemnik – na żywność, napoje, farby itp.;

puszka Pandory ˈpuʃka pãnˈdɔrɨ n
pandoraeske
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) pojemnik uwalniający nieszczęścia, plagi

puszysty adj
full
(eufemistycznie) z otyłością

puzon n
trombone
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;

puzzle ˈpuzlɛ n
puslespill
układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;

pułap ˈpuwap n
himling
(książkowy) najwyższy poziom czegoś, górna granica
tak
(lotnictwo, lotniczy) maksymalna wysokość, na jaką może wzbić się określony statek powietrzny;
(meteorologia, meteorologiczny) wysokość podstawy chmur nad ziemią

pułapka puˈwapka n
felle
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć
urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt
zasadzka, podstęp

pułapka na myszy puˈwapka na‿ˈmɨʃɨ n
musefelle
proste mechaniczne urządzenie służące do łapania myszy na przynętę

pułk n
regiment
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;

pułkownik puwˈkɔvʲɲik n
oberst
(wojskowość, wojskowy) wyższy stopień oficerski niższy od generała;

puścić farbę ˈpuɕʨ̑iʨ̑ ˈfarbɛ v
slippe katta ut av sekken
(potocznie, potoczny) zdradzić się z czymś, co się ukrywało; wygadać się

puścić pawia ˈpuɕʨ̑iʨ̑ ˈpavʲja v
elge
(potocznie, potoczny) (pospolicie) zwymiotować

puścić z dymem ˈpuɕʨ̑iʥ̑ ˈz‿dɨ̃mɛ̃m v
gå opp i røyk
stracić, zniszczyć, zaprzepaścić

pycha ˈpɨxa n
stolthet
nadmierne przekonanie o własnej doskonałości

pyrrusowe zwycięstwo ˌpɨrːuˈsɔvɛ zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ idiom
pyrrhosseier
zwycięstwo osiągnięte zbyt wysokim kosztem;

pysk pɨsk n
få
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki

pyszny ˈpɨʃnɨ adj
hovmodig
pełen pychy
lekker
bardzo smaczny

pytajny adj
spørrende
wyrażający pytanie, mający jego charakter lub występujący w nim

pytanie pɨˈtãɲɛ n
spørsmål
wypowiedź, której celem jest uzyskanie informacji

pytać ˈpɨtaʨ̑ v
spørre
wypowiadać się w formie wymagającej odpowiedzi

pył pɨw n
dust
(astronomia, astronomiczny) teoretyczna, wyidealizowana forma materii, której równanie stanu odpowiada płynowi o skończonej gęstości ale zerowym ciśnieniu
(technologia, technika, techniczny) substancja mineralna pozostała po procesie spalania albo ścierania, kruszenia substancji stałych;
støv
bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu

pójdźka n
kirkeugle
(ornitologia, ornitologiczny) nazwa ptaków z rodzaju Athene, z rodziny puszczykowatych;

pójdźka zwyczajna n
kirkeugle
(ornitologia, ornitologiczny) Athene noctua, gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny puszczykowatych;

pójść pujɕʨ̑ v
ødelegges
(potocznie, potoczny) potoczyć się, mieć określony przebieg
pieszo udać się w jakąś stronę
poruszając się pieszo opuścić jakieś miejsce
rozpocząć jakąś długotrwałą czynność, wstąpić do jakiejś instytucji, organizacji
udać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności

pójść do łóżka ˈpujʑʥ̑ dɔ‿ˈwuʃka v
legge
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) odbyć (z kimś) stosunek płciowy

póki co ˈpuci ˈʦ̑ɔ idiom
imens
(potocznie, potoczny) na razie, tymczasem

pół puw numeralFraction
halv
jedna z dwóch równych części całości

półfinał n
semifinale
etap rozgrywek po ćwierćfinale, w którym walczy się o udział w finale

półka ˈpuwka n
hylle
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów
stojący mebel złożony z półek (1.1)

półksiężyc puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨʦ̑ n
halvmåne
(przenośnie, przenośnia) symbol w kształcie półksiężyca (1.1);
månesigd
Księżyc widziany tylko w części nie większej niż połowa tarczy

półkula puwˈkula n
halvkule
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;
(geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi;
(geometria) połowa kuli;

północ ˈpuwnɔʦ̑ n
midnatt
godzina 24:00
nord
kierunek wskazywany przez prawą rękę przy patrzeniu na zachód, przeciwny do południa;

północno-wschodni ˌpuwnɔʦ̑nɔ‿ˈfsxɔdʲɲi adj
nordøst
(geografia, geograficzny) (administracja) położony, znajdujący się na północnym wschodzie

północnoatlantycki adj
nordatlantisk
związany z północnym Atlantykiem lub obszarami wokół niego położonymi

północny puwˈnɔʦ̑nɨ adj
nordlig
(geografia, geograficzny) dotyczący północy, jako strony świata, kierunku

północny wschód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈfsxut n
nordøst
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a wschodnim

północny zachód puwˈnɔʦ̑nɨ ˈzaxut n
nordvest
(geografia, geograficzny) kierunek świata pośredni między północnym a zachodnim

półpasiec puwˈpaɕɛʦ̑ n
helvetesild
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;

półprosta n
stråle
(geometria) każda z części prostej przedzielonej punktem umieszczonej na niej, wraz z tym punktem;

półprzewodnik ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik n
halvleder
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;

półrocze n
halvår
połowa roku

półroczny adj
halv årlig
trwający pół roku

półton ˈpuwtɔ̃n n
nyanse
(książkowy) jeden z kolorów pośrednich między dwiema barwami podstawowymi

półtora puwˈtɔra numeralFraction
en og en halv
jeden/jedno i pół

półwysep puwˈvɨsɛp n
halvøy
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

później ˈpuʑɲɛ̇j adv
attpå
potem, następnie
senere
stopień wyższy od późno

późno ˈpuʑnɔ adv
sent
po upływie czasu dłuższego niż zwykle lub niż oczekiwano
pod koniec jakiegoś czasu lub okresu
wieczorem lub w nocy

późny ˈpuʑnɨ adj
sein
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów
następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa

pąk pɔ̃ŋk n
nyre
zawiązek liścia, pędu lub kwiatu na roślinie;

pęcherz n
blære
(anatomia, anatomiczny) zbiornik moczu u kręgowców
wypełniony płynem (ropą) podskórny bąbel, który powstał na skutek oparzenia lub otarcia

pęcherz moczowy n
urinblære
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny stanowiący zbiornik moczu

pęcherzyk żółciowy n
galleblære
(anatomia, anatomiczny) narząd wewnętrzny służący do gromadzenia i zagęszczania żółci;

pęd pɛ̃nt n
drive
wewnętrzna potrzeba, zamiłowanie do czegoś, wzmożona chęć dążenia do czegoś
flå
szybkie posuwanie się naprzód, szybki ruch, szybki bieg

pędzel ˈpɛ̃nʣ̑ɛl n
pensel
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;

pędzel do golenia n
grevling
(higiena, higieniczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) pędzel używany do wyrabiania i nakładania pianki podczas golenia

pędzić ˈpɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
løpe
poruszać się bardzo szybko w pewnym kierunku
drive
poganiać stado zwierząt
koke
wytwarzać bimber

pęk pɛ̃ŋk n
knippe
zbiór jednorodnych przedmiotów związanych razem lub występujących razem w naturze

pępek ˈpɛ̃mpɛk n
navle
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;

pępowina n
navlestreng
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze

pęseta n
pinsett
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś

pętla ˈpɛ̃ntla n
løkke
związany na powrót sznur lub drut
sløyfe
(informatyka, informatyczny) blok kodu wykonywany wielokrotnie

płaca ˈpwaʦ̑a n
lønn
zarobek, wynagrodzenie za pracę

płacić ˈpwaʨ̑iʨ̑ v
betale
dawać (przekazywać) pieniądze za coś
(potocznie, potoczny) ponosić konsekwencje

płacz pwaʧ̑ n
tåre
wylewanie łez;

płakać ˈpwakaʨ̑ v
gråte
wylewać łzy, ronić łzy

płakać nad rozlanym mlekiem ˈpwakaʨ̑ ˌnad‿rɔzˈlãnɨ̃m ˈːlɛcɛ̃m v
ikke gråt over spilt melk
użalać się nad czymś co już się zdarzyło i nie może wrócić do poprzedniego stanu; rozpaczać po fakcie

płaski ˈpwasʲci adj
flat
nieposiadający wybrzuszeń, wgłębień
(przenośnie, przenośnia) niewyszukany, powierzchowny, banalny

płaskorzeźba ˌpwaskɔˈʒɛʑba n
basrelieff
(sztuka) kompozycja rzeźbiarska na płaskim materiale, wykonana z pozostawieniem na niej tła

płaskowyż pwaˈskɔvɨʃ n
høyslette
(geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;

płaszcz pwaʃʧ̑ n
kåpe
(anatomia, anatomiczny) fałd tkanki okrywający ciało mięczaków;
(heraldyka, heraldyczny) stosowany głównie w herbach monarszych i książęcych, element herbowy w formie płaszcza (1.1) lub peleryny okrywający tarczę herbową, często podbity futrem;
(krawiectwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;
element konstrukcyjny urządzenia technicznego, jego osłona;

płaszcz ziemski ˈpwaʒʤ̑ʲ ˈʑɛ̃msʲci n
mantel
warstwa Ziemi o grubości ok. 2900 km, leżąca pomiędzy skorupą a jądrem;

płaszczka ˈpwaʃʧ̑ka n
rokke
(ichtiologia, ichtiologiczny) silnie spłaszczona ryba żyjąca przy dnie morskim;

płaszczyzna pwaˈʃʧ̑ɨzna n
plan
(geometria) dwuwymiarowa przestrzeń euklidesowa;
slette
płaska powierzchnia

płaszczyć ˈpwaʃʧ̑ɨʨ̑ v
kowtow
(przenośnie, przenośnia) robić coś, żeby zdobyć przychylność innej osoby

płatek ˈpwatɛk n
kronblad
(botanika, botaniczny) część korony u kwiatów:

płatek śniegu ˈpwatɛc ˈɕɲɛɡu n
snøfnugg
struktura kryształów śniegu

płatki owsiane n
havregryn
(spożywczy) płatki z owsa, wykorzystywane jako składnik potraw;

płatność ˈpwatnɔɕʨ̑ n
betaling
efekt, akt płacenia dokonywany w wyznaczonym terminie

płaz pwas n
amfibium
(herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady kręgowców ziemnowodnych;

płetwa ˈpwɛtfa n
finne
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;

płetwa ogonowa n
halefinne
(zoologia, zoologiczny) tylna płetwa zwierząt wodnych

płetwal błękitny n
blåhval
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal, będącego największym współczesnym zwierzęciem;

płetwonurek ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk n
dykker
nurek z lekkim osprzętem i płetwami, które umożliwiają swobodne poruszanie się pod wodą

płeć pwɛʨ̑ n
kjønn
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;

płodny adj
suksessrik
(książkowy) o twórcy: tworzący dużo dzieł
mający liczne potomstwo

płodozmian pwɔˈdɔzmʲjãn n
vekselbruk
(rolnictwo, rolniczy) system gospodarki rolnej ustalający z góry na wiele lat stałą rotację upraw;

płodzić v
jobbe
(przenośnie, przenośnia) być twórcą czegoś

płomień ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ n
flamme lue
język ognia unoszący się nad płonącym przedmiotem;

płomykówka n
tårnugle
(ornitologia, ornitologiczny) Tyto alba, średniej wielkości ptak z rodziny płomykówkowatych

płonąć ˈpwɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
brenne
być trawionym przez ogień
silnie świecić, błyszczeć, jaśnieć

płot pwɔt n
gjerde
ogrodzenie domu lub gospodarstwa;

płotek ˈpwɔtɛk n
espalier
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w biegach płotkarskich

płow n
pilaf
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z kuchni tatarskiej i uzbeckiej, rodzaj pilawu popularnego również w Rosji

płoć pwɔʨ̑ n
mort
(ichtiologia, ichtiologiczny) Rutilus rutilus Linnaeus, niewielka srebrzysta ryba eurazjatycka;

płucny adj
lunge
(anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc

płuco ˈpwuʦ̑ɔ n
lunge
(anatomia, anatomiczny) pojedynczy lub parzysty narząd oddechowy właściwy dla kręgowców;

pług pwuk n
plog
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze, uprawowe, służące do przeprowadzania orki;

płyn pwɨ̃n n
væske
substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona

płyn do mycia naczyń n
oppvaskmiddel
(chemia, chemiczny) płynny środek czyszczący używany podczas zmywania naczyń

płynnie adv
flytende
w sposób płynny, sprawnie

płynny ˈpwɨ̃nːɨ adj
flytende
będący płynem
odznaczający się harmonijnym rytmem, swobodny, bez błędów, zahamowań

płynąć ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
dupp
(przenośnie, przenośnia) o chmurach: poruszać się po nieboskłonie
flomme
o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku
flyte
poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi
passere
o czasie: upływać, mijać

płyta ˈpwɨta n
plate
(technologia, technika, techniczny) płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości
element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru

płyta kompaktowa ˈpwɨta ˌkɔ̃mpakˈtɔva n
CD-plate
poliwęglanowa płyta z zakodowaną cyfrowo informacją do odczytu światłem lasera optycznego

płytki ˈpwɨtʲci adj
grunn
taki, który nie ma dużej głębokości; charakteryzujący się płytkością; niegłęboki

pływ n
tidvatn
(hydrologia, hydrologiczny) cyklicznie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w dużych zbiornikach wodnych spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym Ziemi z Księżycem i Słońcem

pływactwo n
svømming
(sport, sportowy) sport pływacki, zawody pływackie

pływak ˈpwɨvak n
dupp
(technologia, technika, techniczny) element techniczny mający za zadanie unosić się na wodzie lub innej cieczy

pływalnia pwɨˈvalʲɲa n
basseng
(sport, sportowy) obiekt sportowy przeznaczony do treningu pływania

pływać ˈpwɨvaʨ̑ v
svømme
poruszać się w wodzie, po wodzie lub innym płynie

płód pwut n
foster
(biologia, biologiczny) zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju

płótno ˈpwutnɔ n
lin
tkanina o najprosztszym splocie (płóciennym), najczęściej z surowej lub bielonej przędzy;

quad kwɔt n
ATV
(motoryzacja) pojazd terenowy podobny do motocykla na czterech kołach;

queer n
homse
osoba nieheteronormatywna lub należąca do mniejszości seksualnej, również taka, której nie obejmuje skrótowiec LGBT - np. aseksualna, poliamoryczna, interpłciowa, niebinarna

quiz kwʲis n
gjettekonkurranse
rozrywka intelektualna lub rodzaj zadania w postaci zestawu pytań;

quizowy adj
gjettekonkurranse
odnoszący się do quizu

raban ˈrabãn n
rekke
(potocznie, potoczny) awantura pełna wrzasku

rabarbar raˈbarbar n
rabarbra
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych;

rabat ˈrabat n
rabatt
obniżka ceny

rabata raˈbata n
blomsterbed
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wąska grządka kwiatowa obramowująca trawnik

rabin ˈrabʲĩn n
rabbiner
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;

rabować raˈbɔvaʨ̑ v
berøve
bezprawnie zabierać coś przy użyciu przemocy

rabunek n
ran
zabranie siłą czyjejś własności

rabuś ˈrabuɕ n
raner
ten, który rabuje, kradnie

rachunek raˈxũnɛk n
beregning
obliczenie matematyczne
regning
spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową
kwit zawierający rozliczenie należności za towar lub usługę, zawierający sumę końcową

rachunki raˈxũŋʲci n
aritmetikk
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) (edukacja, edukacyjny) matematyka jako przedmiot w początkowym okresie nauczania

rachunkowy adj
aritmetikk
(matematyka, matematyczny) dotyczący obliczeń; dokonywany rachunkiem

racja ˈraʦ̑ʲja n
komma
najczęściej w liczbie mnogiej argument, stanowisko
rett
słuszność, prawda

racjonalistyczny ˌraʦ̑ʲjɔ̃nalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
rasjonalistisk
(filozofia, filozoficzny) związany z racjonalizmem

racjonalność ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɔɕʨ̑ n
rasjonalitet
cecha tego, co racjonalne

racjonalny ˌraʦ̑ʲjɔ̃ˈnalnɨ adj
rasjonell
opierający się na logicznym rozumowaniu

raczej ˈraʧ̑ɛj adv
heller
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe

raczyć ˈraʧ̑ɨʨ̑ v
holde
łaskawie zechcieć coś zrobić, być łaskawym coś zrobić (często (ironicznie))
behandle
delektować się czymś, częstować się czymś

rad rat adj
glad
będący w dobrym nastroju

rad rat n
hjul
(fizyka, fizyczny) jednostka dawki pochłoniętej;
radium
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;

rada ˈrada n
råd
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu
zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem
wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji

radar ˈradar n
radar
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;

radian ˈradʲjãn n
radian
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary łukowej kąta płaskiego, określona w taki sposób, że jeden radian to taki kąt środkowy, którego ramiona wycinają na okręgu łuk o długości równej promieniowi tego okręgu;

radio ˈradʲjɔ n
radio
instytucja opracowująca i nadająca audycje emitowane w postaci fal elektromagnetycznych
urządzenie odbierające sygnały dźwiękowe nadawane w postaci fal elektromagnetycznych

radioaktywność n
radioaktivitet
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma

radioaktywny ˌradʲjɔakˈtɨvnɨ adj
radioaktiv
związany z radioaktywnością

radiolog n
radiolog
lekarz zajmujący się radiologią

radiometr n
radiometer
(fizyka, fizyczny) przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności;

radioodbiornik ˌradʲjɔːdˈbʲjɔrʲɲik n
radiomottager
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odbioru sygnału radiowego;

radioteleskop n
radioteleskop
(astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;

radiowy raˈdʲjɔvɨ adj
radio
związany z radiem, charakterystyczny dla radia, przekazywany przez radio

radiowóz raˈdʲjɔvus n
politibil
(motoryzacja) samochód policyjny;

radny n
råd
(urzędowy) członek rady gminy, rady miasta, rady powiatu lub sejmiku wojewódzkiego wybierany w wyborach samorządowych

radon ˈradɔ̃n n
radon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;

radosny raˈdɔsnɨ adj
glad
taki, który charakteryzuje się radością, ma dobry humor; nie jest smutny

radość ˈradɔɕʨ̑ n
glede
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski

radzić ˈraʥ̑iʨ̑ v
råde
udzielać komuś rady

radło n
ard
(rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie do spulchniania gleby bez odwracania skiby

rafa ˈrafa n
rev
zwykle podwodna przeszkoda wapienna powstała ze szkieletów organizmów morskich;

rafa koralowa ˈrafa ˌkɔraˈlɔva n
korallrev
rafa powstała z nagromadzenia pozostałości organizmów morskich, głównie szkieletów korali

rafineria ˌrafʲĩˈnɛrʲja n
raffineri
zakład przemysłowy przeprowadzający oczyszczanie jakiegoś surowca

raj raj n
paradis
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;

raj podatkowy ˈraj ˌpɔdatˈkɔvɨ n
skatteparadis
(potocznie, potoczny) kraj o łagodnych przepisach podatkowych dla obcokrajowców;

rajdowy adj
ballveksling
(sport, sportowy) związany z rajdem (zawody sportowe)

rajstopy rajˈstɔpɨ n
strømpebukse
rodzaj damskiej garderoby noszonej na nogach i dolnej części tułowia;

rak rak n
kreft
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;
kreps
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów;

rakieta raˈcɛta n
racket
(sport, sportowy) narzędzie służące do gry, odbijania piłki tenisowej
rakett
pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;
(wojskowość, wojskowy) pocisk zbudowany z głowicy bojowej i urządzenia napędowego z silnikiem rakietowym

rama ˈrãma n
ramme
oprawa obrazu, lustra lub szyby

ramiączko rãˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ n
rem
(krawiectwo) pasek tkaniny podtrzymujący na ramionach część garderoby, np. bluzkę, stanik;

ramię ˈrãmʲjɛ n
arm
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna
w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę
skulder
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym
(anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego

ramka ˈrãmka n
frame
(pszczelarstwo, pszczelarski) drewniana konstrukcja zawieszana w ulu, wewnątrz której pszczoły tworzą plaster z wosku
mała rama, obramowanie np. z listewek
pakke
(telekomunikacja) jednostka informacji transmitowanej przez sieć telekomunikacyjną;

ramowy adj
allminnelig
ogólnie zarysowany

rana ˈrãna n
sår skade
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;

randka ˈrãntka n
sette dato
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu;

randomowy ˌrãndɔ̃ˈmɔvɨ adj
tilfeldig
(neologizm) losowy, przypadkowy

raniuszek rãˈɲuʃɛk n
stjertmeis
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;

ranić ˈrãɲiʨ̑ v
skade
powodować kaleczenie
zadać ranę
skadet
(przenośnie, przenośnia) sprawiać komuś przykrość; urażać czyjeś uczucia

ranny ˈrãnːɨ adj
tidlig
mający miejsce o poranku; taki, który występuje na początku dnia

rano ˈrãnɔ n
morgen
wczesna pora dnia

ransomware n
utpressingsprogramvare
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;

raport ˈrapɔrt n
rapport
szczegółowe sprawozdanie

rapsod n
rapsode
(dawniej, dawny) (historia, historyczny, historycznie) wędrowny śpiewak recytujący poematy epickie

raptem ˈraptɛ̃m adv
bare at
(potocznie, potoczny) nie więcej niż
plutselig
(potocznie, potoczny) nagle, znienacka

raptowny adj
impulsstyrt
(książkowy) nieumiejący panować nad sobą

raróg ˈraruk n
tatarfalk
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku raróg zwyczajny, Falco cherrug

rasa ˈrasa n
rase
(zoologia, zoologiczny) dawna kategoria systematyczna zwierząt zajmująca niższy poziom niż gatunek;

rasista raˈɕista n
rasist
zwolennik rasizmu

rasizm ˈraɕism̥ n
rasisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;

raszpla ˈraʃpla n
engel
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squatina squatina Linnaeus, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych; rekin o spłaszczonym ciele i dużych parzystych płetwach;
rasp
(rzemiosło, rzemieślniczy) stalowy pilnik o grubych nacięciach

ratować raˈtɔvaʨ̑ v
redde
wyciągać kogoś z kłopotów, tarapatów

ratownik raˈtɔvʲɲik n
badevakt
osoba pilnująca bezpieczeństwa na kąpielisku
redder
osoba niosąca pomoc w nagłej sytuacji

ratunek raˈtũnɛk n
bidra til
pomoc w niebezpieczeństwie

ratunku raˈtũnku interjection
hjelp
wołanie o pomoc w sytuacji zagrożenia

ratusz ˈratuʃ n
rådhus
(architektura, architektoniczny) budynek, w którym swoją siedzibę mają władze miasta;

ratyfikować v
stadfeste
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzać umowę międzynarodową przez organ państwowy

raz 'razɨ ras cardinalNumeral
ein
przy liczeniu jeden

raz 'razɨ ras n
gang
pojedyncza realizacja czynności
jednostka jakiejś wielkości (podawana jako punkt odniesienia przy jej zwielokrotnianiu)
hylster
okoliczność, ewentualność
slag
uderzenie wymierzone za pomocą przeznaczonego do tego celu narzędzia

razem ˈrazɛ̃m adv
sammen
(o wielu elementach, osobach itp.) łącznie, równocześnie, wszyscy / wszystkie

razić ˈraʑiʨ̑ v
slå
atakować za pomocą jakiejś broni

rażący adj
iøynefallende
bardzo intensywny, wyraźny w swojej złej cesze; rzucający się w oczy
drażniący wzrok; rzucający się w oczy

rdza rʣ̑a n
rust
warstwa na powierzchni metalu lub stopu (zwykle żelaza i stali) złożona z tlenku tego metalu;

rdzawy ˈrʣ̑avɨ adj
rust
brunatnoceglasty, rudawy, mający kolor rdzy

rdzenny adj
etnisk
nieobjęty zewnętrznym wpływem

rdzewieć ˈrʣ̑ɛvʲjɛ̇ʨ̑ v
ruste
(technologia, technika, techniczny) o metalu: niszczeć poprzez utlenianie się

rdzeń rʣ̑ɛ̃ɲ n
hjerte
istota czegoś
marg
(biologia, biologiczny) tkanka miękiszowa, która wypełnia pień lub łodygę rośliny;
rot
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;

rdzeń kręgowy n
ryggmarg
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała;

re- rɛ prefix
gjen-
znowu, ponownie

reagować ˌrɛaˈɡɔvaʨ̑ v
reagere
odpowiadać jakimś zachowaniem na daną sytuację

reakcja rɛˈakʦ̑ʲja n
reaksjon
(chemia, chemiczny) proces polegający na przejściu jednych substancji w inne;
(fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki
(fizyka, fizyczny) proces, przemiana
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy
zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce

reakcjonista ˌrɛakʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
reaksjonær
(pejoratywnie, pejoratywny) przeciwnik jakichkolwiek zmian społecznych i politycznych

reakcyjny adj
reaksjonær
(pejoratywnie, pejoratywny) sprzeciwiający się wszelkim zmianom, przeciwny postępowi

reaktor rɛˈaktɔr n
reaktor
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;
(fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;

reaktor katalityczny rɛˈaktɔr ˌkatalʲiˈtɨʧ̑nɨ n
katalysator
(motoryzacja) część układu wydechowego wszystkich współczesnych samochodów osobowych spełniająca funkcję pozasilnikowego systemu zmniejszania emisji szkodliwych składników spalin;

real ˈrɛal n
ekte
(jednostka monetarna) brazylijska waluta;

realgar n
realgar
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu;

realistyczny adj
realistisk
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) odnoszący się do realizmu
oparty na trzeźwym patrzeniu na świat

realizacja ˌrɛalʲiˈzaʦ̑ʲja n
iverksetting
doprowadzenie do wykonania czegoś

realizm n
realisme
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;
postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości

realny rɛˈalnɨ adj
ekte
(ekonomia, ekonomiczny) odniesiony do wzrostu cen

rebelia rɛˈbɛlʲja n
mytteri
zbrojny bunt przeciwko istniejącej władzy

rebeliant rɛˈbɛlʲjãnt n
rebell
uzbrojony bojownik buntujący się przeciwko istniejącej władzy;

rebus n
rebus
zagadka przedstawiona za pomocą rysunków oraz pojedynczych liter tworzących zaszyfrowane hasło;

recenzja rɛˈʦ̑ɛ̃w̃zʲja n
kritikk
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu

recepcja rɛˈʦ̑ɛpʦ̑ʲja n
mottak
(hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące
(książkowy) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce

recepcjonista n
resepsjonist
osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

recepta rɛˈʦ̑ɛpta n
brilleseddel
(medycyna, medyczny) pisemne zlecenie wydania leku
(przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania

recesja rɛˈʦ̑ɛsʲja n
resesjon
(ekonomia, ekonomiczny) okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego

rechotać rɛˈxɔtaʨ̑ v
kvekke
o żabie: wydawać charakterystyczny głos
vrinske
(potocznie, potoczny) śmiać się chrapliwie lub bezmyślnie
(potocznie, potoczny) śmiać się chrapliwie lub bezmyślnie

recytacja n
deklamasjon
wydeklamowanie utworu literackiego

recytować v
resitere
wygłaszać z pamięci utwór literacki

redagować v
redigere
opracowywać dany tekst pod względem treści i stylu, na ogół w celu zamieszczenia w druku

redaktor rɛˈdaktɔr n
redaktør
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

redukcja rɛˈdukʦ̑ʲja n
reduksjon
sprowadzenie czegoś do mniejszych rozmiarów

redukować v
fyre
likwidować etaty pracownicze
redusere
(chemia, chemiczny) wprowadzać pierwiastek do mniejszej wartościowości wskutek przyłączania elektronów, poprzez odbieranie tlenu lub wprowadzanie wodoru
powodować zmniejszenie czego

reelekcja n
gjenvalg
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ponowny wybór kogoś na stanowisko wybieralne

refektarz rɛˈfɛktaʃ n
spisestue
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

referencja ˌrɛfɛˈrɛ̃nʦ̑ʲja n
referanse
(informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

referendum ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm n
folkeavstemming
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

reforma rɛˈfɔrma n
reform
zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy;

reformator ˌrɛfɔrˈmatɔr n
reformator
ten, kto reformuje, dokonuje reformy

refować rɛˈfɔvaʨ̑ v
reve
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zmniejszać powierzchnię ożaglowania bez użycia dodatkowych żagli przez częściowe zwijanie lub składanie dolnej części żagla i umocowanie jej za pomocą linek

refren ˈrɛfrɛ̃n n
omkved
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

regaty rɛˈɡatɨ n
regatta
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyścig łodzi lub statków;

regał ˈrɛɡaw n
hylle
mebel z półkami

regenerować ˌrɛɡɛ̃nɛˈrɔvaʨ̑‿ɕɛ v
gjenreise
o częściach organizmów żywych: odnawiać się
wracać do pełnego zdrowia i sprawności fizycznej

regent ˈrɛɡɛ̃nt n
regent
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

region ˈrɛɟɔ̃n n
region
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi

regresja n
regresjon
(geografia, geograficzny) wycofanie się morza, pustyni lub lodowca z poprzednio zajętych terenów;
(informatyka, informatyczny) błąd powstały na skutek wprowadzenia zmiany w pozornie niezwiązanej części kodu;
(psychologia, psychologiczny) cofanie się do zachowania charakterystycznego dla wcześniejszego okresu rozwojowego;
(statystyka, statystyczny) zmniejszenie liczby wymiarów danych; w szczególności modelowanie zbioru danych za pomocą funkcji;
cofanie się w rozwoju

regulacja n
instilling
sterowanie zmianą danej wielkości
regulering
(językoznawstwo, językoznawczy) sprawowanie pieczy nad pewnym standardem językowym;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obejmowanie czego przepisami prawa, normami

regularnie ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ adv
regelmessig
w sposób regularny

regularny ˌrɛɡuˈlarnɨ adj
regelmessig
(gramatyka) posiadający typową odmianę
powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

regulować ˌrɛɡuˈlɔvaʨ̑ v
justere
(technologia, technika, techniczny) nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób
dozować ilość, moc czegoś
kontrollere
kierować ruchem, obrotem czegoś

reguła rɛˈɡuwa ˈrɛɡuwa n
regel
zasada, według której należy postępować

rehabilitacja ˌrɛxabʲilʲiˈtaʦ̑ʲja n
rehabilitering
(medycyna, medyczny) przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia;

reifikacja n
tingliggjøring
(filozofia, filozoficzny) nadanie istocie żywej lub abstrakcji cech rzeczy

reinkarnacja ˌrɛ<sup>j</sup>ĩŋkarˈnaʦ̑ʲja n
reinkarnasjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;

reja n
rå
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poziome drzewce żaglowca;

rejestr ˈrɛjɛstr̥ n
fortegnelse
spis danych, wykaz, lista

rejestracja ˌrɛjɛˈstraʦ̑ʲja n
brett
(potocznie, potoczny) tabliczka na samochodzie lub innym pojeździe, z numerem identyfikacyjnym; tablica rejestracyjna
mottak
miejsce dokonywania rejestracji (1.1)
spille inn
(technologia, technika, techniczny) zapisywanie sygnału (np. audio lub wideo) za pomocą urządzeń technicznych

rejestrować v
spille inn
(technologia, technika, techniczny) utrwalać w pamięci urządzenia

rejon ˈrɛjɔ̃n n
område
obszar, strefa, określona część

rejs n
reise
(morski) podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rekin ˈrɛcĩn n
hai
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

reklama rɛkˈlãma n
reklame
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

reklamacja ˌrɛklãˈmaʦ̑ʲja n
innvending
(handel, handlowy) zgłoszenie się ze skargą do producenta, wykonawcy usługi; zwrócenie się w celu przedstawienia wad towaru, usługi;

rekolekcjonista n
predikant
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie: głoszący rekolekcje

rekomendacja ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdaʦ̑ʲja n
anbefaling
(książkowy) pozytywna opinia o kimś, pisemna bądź ustna

rekomendować ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvaʨ̑ v
anbefale
dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś

rekord ˈrɛkɔrt n
rekord
najlepszy wynik;
sats
(informatyka, informatyczny) fragment bazy danych

rekreacja ˌrɛkrɛˈaʦ̑ʲja n
rekreasjon
odnawianie sił poprzez aktywny wypoczynek lub za pomocą różnych form aktywności fizycznej lub psychicznej

rekrut ˈrɛkrut n
recruit
(wojskowość, wojskowy) nowy żołnierz, świeżo powołany do wojska;

rektor ˈrɛktɔr n
rektor
(edukacja, edukacyjny) osoba zarządzająca uczelnią akademicką

rekwizyt rɛˈkfʲizɨt n
tomt
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;

relacja rɛˈlaʦ̑ʲja n
bekjent
zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów
rapport
opis zdarzenia, wydarzenia, sytuacji

relaks ˈrɛlaks n
rekreasjon
wypoczynek, oderwanie się od codziennych obowiązków

relatywistyczny adj
relativistisk
(filozofia, filozoficzny) oparty na relatywizmie
(fizyka, fizyczny) związany z teorią względności

relatywnie ˌrɛlaˈtɨvʲɲɛ adv
relativt
względnie

relewantny ˌrɛlɛˈvãntnɨ adj
relevant
ważny z czyjegoś punktu widzenia lub istotny w jakiejś sprawie

religia rɛˈlʲiɟja n
religion
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;
(edukacja, edukacyjny) przedmiot nauczany w szkole, wpajający uczniom podstawy określonej wiary

religijny ˌrɛlʲiˈɟijnɨ adj
religiøs
dotyczący religii, opisujący religię
postępujący zgodnie z zasadami religii

relikt ˈrɛlʲikt n
relikt
pozostałość, szczątek z minionych epok

relikwiarz rɛˈlʲikfʲjaʃ n
relikvarium
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;

remedium n
medisin
(książkowy) lek na schorzenie
(książkowy) sposób na polepszenie sytuacji

remis ˈrɛ̃mʲis n
uavgjort
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

remiz ˈrɛ̃mʲis n
pungmeis
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak budujący zwisające gniazda;

remiza rɛ̃ˈmʲiza n
brannstasjon
budynek straży pożarnej, magazyn sprzętu przeciwpożarowego;

remont ˈrɛ̃mɔ̃nt n
reparasjon
doprowadzenie do stanu użyteczności

ren rɛ̃n n
rhenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Re i liczbie atomowej 75;
rein
(zoologia, zoologiczny) renifer

rencista rɛ̃ɲˈʨ̑ista n
alderspensjonist
osoba pobierająca rentę, najczęściej z powodu niezdolności do pracy

renifer rɛ̃ˈɲifɛr n
reinsdyr
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus Linnaeus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

renoma rɛ̃ˈnɔ̃ma n
berømmelse
sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

renomowany adj
berømt
mający renomę, szeroko rozpowszechnioną dobrą opinię, cieszący się uznaniem

renta ˈrɛ̃nta n
pensjon
długoterminowe świadczenie z ubezpieczeń społecznych

rentowny rɛ̃nˈtɔvnɨ adj
lønnsom
przynoszący zysk

reperacja n
reparasjon
usuwanie bądź usunięcie uszkodzenia, usterek

reperować v
reparasjon
przywracać stan użyteczności rzeczy uszkodzonej

repertuar ˌrɛpɛrˈtu<sup>w</sup>ar n
repertoar
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie

replika ˈrɛplʲika n
replika
powtórne wykonanie dzieła sztuki, pojazdu, samolotu itp. z możliwie wiernym odtworzeniem oryginału;

reportaż n
reportasje
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

reportażysta n
reporter
autor reportaży

reporter rɛˈpɔrtɛr n
reporter
dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń

reprezentant ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt n
representant
osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś

reprezentować ˌrɛprɛzɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
representere
występować w czyimś imieniu, być czyimś przedstawicielem
uttrykke
wyrażać coś

reprodukować v
forplante
(zootechnika, zootechniczny) prowadzić rozpłód

reprymenda ˌrɛprɨ̃ˈmɛ̃nda n
refse
nagana, upomnienie, admonicja

republika rɛˈpublʲika n
republikk
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

republika bananowa rɛˈpublʲika ˌbãnãˈnɔva n
bananrepublikk
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) słabe i niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone w niedemokratyczny sposób, zazwyczaj przez dyktatora lub reżim wojskowy;

republikanin n
republikaner
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik republiki lub republikanizmu, ktoś popierający republikańską formę rządu

reputacja ˌrɛpuˈtaʦ̑ʲja n
rykte
opinia o kimś, dobre imię

restart ˈrɛstart n
start PC'en på nytt
(informatyka, informatyczny) ponowne uruchomienie

restauracja ˌrɛstawˈraʦ̑ʲja n
restaurant
(gastronomia) lokal gastronomiczny o stosunkowo wysokim standardzie;

restrukturyzacja ˌrɛstrukturɨˈzaʦ̑ʲja n
restrukturering
(ekonomia, ekonomiczny) zmiana struktury czegoś; wprowadzanie zmian w rozmieszczeniu majątku i organizacji zarządzania nim, zwykle w odniesieniu do gospodarki kraju lub przedsiębiorstwa;

reszka ˈrɛʃka n
kors
(numizmatyka, numizmatyczny) strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety

reszta ˈrɛʃta n
penger
przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

retroaktywny adj
tilbakevirkende
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz

reumatyzm rɛwˈmatɨsm̥ n
revmatisme
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

rewanż n
hevn
(sport, sportowy) powtórne spotkanie dające sposobność odegrania się

rewers ˈrɛvɛrs n
rygge
(numizmatyka, numizmatyczny) druga strona monety lub medalu, przeciwieństwo głównej strony;

rewia n
vise
pokaz lub przegląd czegoś

rewizja n
bokettersyn
kontrola urzędowa dokonywana w określonej instytucji
lete
(kryminologia, kryminologiczny) ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia

rewolta rɛˈvɔlta n
upprør
zbrojny spisek, bunt

rewolucja ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja n
revolusjon
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;
(przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany

rewolucja francuska ˌrɛvɔˈluʦ̑ʲja frãnˈʦ̑uska n
den franske revolusjon
(historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;

rewolucjonista ˌrɛvɔluʦ̑ʲjɔ̇̃ˈɲista n
revolusjonær
uczestnik lub zwolennik rewolucji

rewolucyjny ˌrɛvɔluˈʦ̑ɨjnɨ adj
revolusjonær
dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

rewolwer rɛˈvɔlvɛr n
revolver
ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

rezerwa n
forbeholde
powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia
zapas czegoś

rezerwacja ˌrɛzɛrˈvaʦ̑ʲja n
forbehold
czynność rezerwowania czegoś
dowód zarezerwowania czegoś

rezerwat rɛˈzɛrvat n
forbehold
wydzielony obszar przymusowego osiedlenia ludności rdzennej

rezerwat przyrody n
forbeholde
(ekologia, ekologiczny) obszarowa forma ochrony przyrody w Polsce;

rezerwować ˌrɛzɛrˈvɔvaʨ̑ v
bestille
zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

rezerwowy n
forbeholde
(sport, sportowy) gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

rezolucja ˌrɛzɔˈluʦ̑ʲja n
vedtak
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowa uchwała podjęta w wyniku obrad

rezolutny ˌrɛzɔˈlutnɨ adj
snartenkt
bystry, zaradny

rezultat rɛˈzultat n
resultat
wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania

rezurekcja ˌrɛzuˈrɛkʦ̑ʲja n
oppstandelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) zmartwychwstanie Chrystusa

rezygnacja ˌrɛzɨɡˈnaʦ̑ʲja n
avsverge
zrzeczenie się czegoś lub zaniechanie jakiejś czynności
letargi
stan przygnębienia, który zwykle towarzyszy sytuacji, na którą nie ma się wpływu

rezygnować ˌrɛzɨɡˈnɔvaʨ̑ v
gi opp
odstępować od czegoś, zrzec się czegoś z własnej woli

rezyliencja n
motstandsdyktighet
(psychologia, psychologiczny) indywidualna zdolność do znoszenia przeciwności losu;

reżim n
orden
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy
ścisły tryb postępowania w określonym przypadku

reżyser rɛˈʒɨsɛr n
regissør
realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

reżyserować v
direkt
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (telewizja, telewizyjny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) opracowywać film, program, przedstawienie albo słuchowisko od pomysłu do postaci końcowej

riksza ˈrʲikʃa n
sykkelrickshaw
trójkołowy rower do przewozu bagażu lub osób;

ring rʲĩŋk n
ring
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

robak ˈrɔbak n
orm
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie;

rober ˈrɔbɛr n
bilgummi
(termin karciany) część gry w brydża lub wista zakończona podliczeniem punktów

robienie rɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
holde
zajmowanie się czymś, wykonywanie jakiejś czynności; wywoływanie jakiegoś stanu

robić ˈrɔbʲiʨ̑ v
gjøre
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać
zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan

robić na drutach ˈrɔbʲiʨ̑ na‿ˈdrutax v
strikke
wykonywać robotę dzianą na drutach; dziać

robić z igły widły ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿iɡwɨ ˈvʲidwɨ v
gjøre en fjær til fem høns
(potocznie, potoczny) wyolbrzymiać coś, przesadzać

robić z muchy słonia ˈrɔbʲiʥ̑ ˈz‿muxɨ ˈswɔ̃ɲa v
gjøre en fjær til fem høns
(rzadki, rzadko używany) wyolbrzymiać coś, mówić o czymś z przesadą

roboczy rɔˈbɔʧ̑ɨ adj
arbeide
związany z robotą, właściwy robocie
arbeider
taki, który jest wstępną wersją, do dalszej obróbki

robot ˈrɔbɔt n
robot
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu;
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie

robota rɔˈbɔta n
arbeid
(potocznie, potoczny) zespół czynności podejmowanych w celu wykonania czegoś
arbeide
(potocznie, potoczny) działalność zarobkowa
arbeidsplass
(potocznie, potoczny) miejsce, w którym ktoś jest zatrudniony

robotnica ˌrɔbɔtʲˈɲiʦ̑a n
arbeiderske
kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce

robotnik rɔˈbɔtʲɲik n
arbeider
pracownik wykonujący pracę fizyczną

robótka rɔˈbutka n
håndarbeid
(przestarzałe, przestarzały) przedmiot (np. serwetka, ubranie itp.) wykonany (albo w trakcie wykonywania) ręcznie igłą, na drutach, na szydełku itp.

rocha ˈrɔxa n
engel
(ichtiologia, ichtiologiczny) Rhinobatos rhinobatos, rodzaj ryby;

rock rɔk n
bergart
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;

rocznica rɔʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
årsdag
dzień przypadający dokładnie w rok, dwa, trzy itd. lata po jakimś fakcie, zdarzeniu;

rocznie ˈrɔʧ̑ʲɲɛ adv
årlig
w ciągu roku; dotyczy ilości czegoś

roczny ˈrɔʧ̑nɨ adj
årlig
trwający przez rok
obejmujący czas roku

rod rɔt n
rhodium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rh i liczbie atomowej 45;

rodak n
landsmann
człowiek pochodzący z tego samego narodu

rododendron ˌrɔdɔˈdɛ̃ndrɔ̃n n
rhododendron
(botanika, botaniczny) różanecznik

rodowity adj
innfødt
urodzony w danym kraju, mieście, dzielnicy, pochodzący z danego kraju, miasta, dzielnicy

rodowód n
origo
początek, z którego coś lub ktoś się wywodzi

rodzaj ˈrɔʣ̑aj n
slekt
(biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny;

rodzaj męski ˈrɔʣ̑aj ˈmɛ̃w̃sʲci n
hankjønn
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj nijaki ˈrɔʣ̑aj ɲiˈjäci n
intetkjønn
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzaj żeński ˈrɔʣ̑aj ˈʒɛ̃j̃sʲci n
hunkjønn
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku

rodzajnik rɔˈʣ̑ajɲik n
artikkel
(gramatyka) wyraz precyzujący znaczenie rzeczownika lub wyrażenia występującego w roli rzeczownika;

rodzajnik określony rɔˈʣ̑ajɲik ˌɔkrɛɕˈlɔ̃nɨ n
bestemd artikkel
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych

rodzajowy adj
generisk
związany z rodzajem, dotyczący rodzaju

rodzeństwo rɔˈʣ̑ɛ̃j̃stfɔ n
søsken
brat (bracia), siostra (siostry);

rodzic ˈrɔʥ̑iʦ̑ n
forelder
pierwszy biologiczny przodek danej osoby, ojciec lub matka

rodzice rɔˈʥ̑iʦ̑ɛ n
foreldre
ojciec i matka

rodzina rɔˈʥ̑ĩna n
familie
rodzice wraz z ich dziećmi
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju;

rodzinny rɔˈʥ̑ĩnːɨ adj
familie
związany z rodziną, dotyczący rodziny

rodzić ˈrɔʥ̑iʨ̑ v
avkastning
(botanika, botaniczny) o roślinach, ziemi: wydawać plon
føde
(fizjologia, fizjologiczny) u ssaków: wydawać potomstwo na świat

rodzony adj
eie
bardzo blisko spokrewniony

rodzynek rɔˈʣ̑ɨ̃nɛk n
rosin
suszone winogrono

roentgen ˈrɛ̃ndɡɛ̃n n
roentgenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rg i liczbie atomowej 111;

rogacz ˈrɔɡaʧ̑ n
hanrei
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) zdradzany mąż

rogal ˈrɔɡal n
horn
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo w kształcie półksiężyca;

rogówka n
hornhinne
(anatomia, anatomiczny) wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej;

roić v
drømme
rozmyślać, marzyć o czymś nierealnym
przychodzić do głowy
vrimle
występować licznie

rojalistyczny adj
rojalistisk
związany z rojalizmem

rok rɔk n
år
czas, jaki w przybliżeniu zajmuje Ziemi obiegnięcie Słońca, równy 365 lub 366 dni;

rok przestępny ˈrɔk pʃɛˈstɛ̃mpnɨ n
skuddår skottår
(astronomia, astronomiczny) rok kalendarzowy liczący 366 dni;

rokoko n
rokokko
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) nurt stylistyczny w sztuce i literaturze europejskiej XVIII wieku, odznaczający się asymetrią oraz motywami egzotycznymi, lekkością i dekoracyjnością form;

rokokowy adj
rokokko-
(sztuka) związany z rokoko, dotyczący rokoko

rokosz ˈrɔkɔʃ n
mytteri
(historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;

rokować rɔˈkɔvaʨ̑ v
drøfte
prowadzić dyskusję dyplomatyczną mającą doprowadzić do osiągnięcia porozumienia między stronami rozmowy

rola ˈrɔla n
rolle
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora
funkcja, odpowiedzialność

rolada rɔˈlada n
rullekake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto biszkoptowe uformowane w rulon, nadziane jakąś masą

rolka ˈrɔlka n
full rulle
szpula, tuba z czymś na nią nawiniętym
zwinięty papier

rolnictwo rɔlʲˈɲiʦ̑tfɔ n
landbruk
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;

rolniczy rɔlʲˈɲiʧ̑ɨ adj
dyrke
dotyczący rolnictwa lub rolnika, zajmujący się rolnictwem, stosowany w nim

rolnik ˈrɔlʲɲik n
bonde
osoba zajmująca się rolnictwem i gospodarstwem rolnym

rolować rɔˈlɔvaʨ̑ v
bedra
(potocznie, potoczny) oszukiwać, zwodzić
rulle
zwijać w rulon

romaji n
rōmaji
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński;

romansz ˈrɔ̃mãw̃ʃ n
retoromansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia;

romb rɔ̃mp n
rombe
(geometria) czworokąt o wszystkich bokach równych;

romeo n
Romeo
zalotnik

romski ˈrɔ̃msʲci adj
Romafolket
odnoszący się do Romów

rondel ˈrɔ̃ndɛl n
panorere
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) względnie płytki garnek z rączką lub uchami;

rondo ˈrɔ̃ndɔ n
brem
brzeg kapelusza otaczający jego główkę

ropa ˈrɔpa n
smøre
(potocznie, potoczny) ropa naftowa

ropa naftowa ˈrɔpa naˈftɔva n
petroleum
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;

ropień ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ n
byll
zbiorowisko ropy w tkance, zwykle bardzo bolesne

ropucha rɔˈpuxa n
padde
(herpetologia, herpetologiczny) płaz lądowy z gruczołami jadowymi;

rosa ˈrɔsa n
dugg
krople wody osadzające się na ziemi i roślinach

rosiczka n
soldogg
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju rosiczka (1.1)

rosnąć ˈrɔsnɔ̃ɲʨ̑ v
gro
o organizmach dążyć do osiągnięcia dojrzałości
o roślinach występować
powiększać swoje rozmiary, skalę
risa
o cieście podnosić się

rosomak rɔˈsɔ̃mak n
jerv
(zoologia, zoologiczny) Gulo gulo, duży, zagrożony wyginięciem drapieżnik lądowy;

rosyjski rɔˈsɨjsʲci adj
russisk
dotyczący Rosji lub Rosjan, charakterystyczny dla Rosji lub Rosjan

rosyjski rɔˈsɨjsʲci n
russisk
(potocznie, potoczny) (językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Rosji;

rosół ˈrɔsuw n
buljong
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;

rosły adj
staselig
słusznej budowy i wzrostu

rotor ˈrɔtɔr n
rotor
(technologia, technika, techniczny) ruchoma część maszyny lub urządzenia wykonująca ruch obrotowy, wirnik

rower ˈrɔvɛr n
sykkel
(transport, transportowy) jednośladowy pojazd napędzany siłą ludzkich mięśni;

rowerzysta ˌrɔvɛˈʒɨsta n
syklist
osoba jadąca na rowerze;

rozbieżność rɔzˈbʲjɛʒnɔɕʨ̑ n
forskjell
różnica, nieścisłość, brak spójności/zgodności

rozbitek rɔzˈbʲitɛk n
vrak
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kogo spotkała katastrofa życiowa

rozbiór n
partisjon
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) unicestwienie bytu politycznego państwa poprzez podział jego obszaru na części i włączenie ich w granice innych państw

rozbić ˈrɔzbʲiʨ̑ v
skadet
uszkodzić część ciała przez uderzenie lub upadek
slå
(książkowy) pokonać nieprzyjaciela w walce, rozproszyć siły nieprzyjaciela

rozbój ˈrɔzbuj n
ran
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) napad bandycki w celu ograbienia;
(przenośnie, przenośnia) jawna niesprawiedliwość, wyzysk
uprawianie grabieży

rozbójnik n
landeveisrøver
(przestarzałe, przestarzały) osoba parająca się rozbojem

rozchlapywać ˌrɔsxlaˈpɨvaʨ̑ v
plaske
chlapiąc, rozrzucać coś na zewnątrz czegoś

rozchodnik n
bergknapp
(botanika, botaniczny) Sedum, rodzaj rośliny z rodziny gruboszowatych, do którego należy od ~280 do ~470 gatunków występujących głównie na półkuli północnej;
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju rozchodnik (1.1)

rozchodnik ostry n
bitterbergknapp
(botanika, botaniczny) Sedum acre L. gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych;
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku rozchodnik ostry (1.1)

rozchodzić v
reise
wydobywać się z jakiegoś źródło w wielu kierunkach
slå opp
starać się o rozwód
smørepålegg
być przekazywanym
strø
iść od siebie w różnych kierunkach

rozcinać v
kutt
kalecząc, przecinać tkanki
tnąc, dzielić całość na części

rozciągać v
knipse
rozpościerać się między punktami, brzegami

rozczarowany adj
skuffet
taki, którego życzenia, nadzieje, oczekiwania nie spełniły się

rozdawać rɔzˈdavaʨ̑ v
dele opp
rozdzielać pomiędzy wiele osób
tildele
przydzielać coś wielu osobom, obdzielać, rozdarować

rozdrabniać v
smuldre
dzielić na drobne części
dzielić na poszczególne części
dzielić się samoistnie na małe części

rozdroże rɔzˈdrɔʒɛ n
veiskille
miejsce, w którym droga, ścieżka, szlak rozgałęzia się

rozdział ˈrɔʑʥ̑aw n
kapittel
(drukarstwo, drukarski) każda z części, na które podzielona jest książka lub rękopis

rozdzielać rɔʑˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
avsondre
dokonywać podziału na części
fordele
rozdawać, dystrybuować coś między grupę ludzi lub zwierząt

rozdzielczość n
vedtak
(informatyka, informatyczny) (poligrafia) miara dokładności obrazowania

rozdzierać v
tårer
drąc, dzielić na części
brøle
(potocznie, potoczny) wydawać głośne dźwięki
tårer
ulegać samoistnie rozdarciu

rozebrać rɔˈzɛbraʨ̑ v
avkle
zdjąć ubranie z kogoś lub czegoś
demontere
zlikwidować jakąś konstrukcję, usuwając kawałek po kawałku
slakte
podzielić tuszę zwierzęcą

rozegrać v
lure
przeprowadzić grę aż do rozstrzygnięcia
finne sted
ulec zaistnieniu
spille
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przebiec w określonych scenariuszem warunkach

rozejm n
våpenhvile
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami

rozeta rɔˈzɛta n
rose
(architektura, architektoniczny) okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej;
rosett
(architektura, architektoniczny) ornament o układzie koncentrycznym, w kształcie stylizowanego rozwiniętego kwiatu, także centralna kompozycja ozdabiająca plafon lub sufit
(botanika, botaniczny) zespół liści pędu ułożonych na jednym poziomie u części roślin o krótkiej łodydze, tuż nad powierzchnią ziemi;
(dawniej, dawny) (hutnictwo, hutniczy) zbierana z wierzchu rudy skorupka miedziana, wyprażona i wytopiona z odtleniaczem kwarcowym, stopiona powtórnie z węglem
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) intarsja wokół otworu rezonansowego w instrumentach szarpanych

rozeznanie n
kunnskap
orientacja w jakiejś sprawie, dziedzinie

rozgardiasz rɔzˈɡardʲjaʃ n
virvar
zamieszanie, zamęt, nieporządek

rozgałęzienie ˌrɔzɡawɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
følge
(botanika, botaniczny) miejsce na drzewie, w którym rozwidlają się konary

rozgniewany adj
sint
taki, który wyraża wzbierający gniew

rozgniewać v
sinne
wywołać u kogoś gniew
zacząć odczuwać narastający gniew

rozgrywka rɔzˈɡrɨfka n
jevnbyrdig
(sport, sportowy) mecz
kjempe for
zmaganie, spór, rywalizacja przeciwstawnych sił

rozgrzeszenie ˌrɔzɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ n
benådning
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;

rozgrzewka rɔzˈɡʒɛfka n
oppvarming
(sport, sportowy) zestaw ćwiczeń przed treningiem służąca przygotowaniu organizmu do wysiłku;

rozgwiazda rɔzˈɡvʲjazda n
sjøstjerne
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;

rozkaz ˈrɔskas n
veiledning
polecenie wykonania czegoś wydane przez osobę uprawnioną do tego lub mającą nad kimś jakąś przewagę

rozkazywać v
befale
wydawać kategoryczne polecenia

rozkojarzenie n
åndsfraværelse
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie toku myślenia polegające na nieskładnych i nieuzasadnionych przeskokach myśli od jednej treści do drugiej, ujawniające się jako trudność w skupieniu uwagi

rozkojarzony adj
distré
zachowujący się lub myślący chaotycznie, nie mogący się skupić

rozkoszować ˌrɔskɔˈʃɔvaʨ̑ ˌrɔskɔˈʃɔvaʨ̑‿ɕɛ v
nyte
odczuwać dużą przyjemność, doznawać rozkoszy z jakiego powodu

rozkwit ˈrɔskfʲit n
lykke
(przenośnie, przenośnia) pełnia rozwoju czegoś

rozkład ˈrɔskwat n
etasje
plan czynności następujących w jakimś określonym porządku czasu
oppløsning
proces lub wynik gnicia
rutetabell
tablica zawierająca informacje o rozkładzie (1.1)

rozkład jazdy ˈrɔskwatʲ ˈjazdɨ n
rutetabell
lista z godzinami odjazdów i przyjazdów jakichś środków transportu w danym miejscu;

rozkładać rɔsˈkwadaʨ̑ v
allokere
dzielić coś w czasie lub przestrzeni
demontere
demontować urządzenie na szereg podzespołów i części
fordele
kłaść zbiór jakichś rzeczy na większej przestrzeni
smørepålegg
unosić kończyny na szerokość

rozległy rɔzˈlɛɡwɨ adj
omfangsrik
posiadający znaczny zakres, zasięg
vid
obejmujący duży obszar

rozlewać v
øse
lejąc, napełniać kilka naczyń
flomme over
o zbiorniku wodnym:: występować z brzegów

rozlewisko ˌrɔzlɛˈvʲiskɔ n
bakevje
(książkowy) miejsce zalane wodą; także: naturalny zbiornik wody pozostały po powodzi;

rozliczny rɔzˈlʲiʧ̑nɨ adj
multiplum
(książkowy) liczny, który występuje w dużej liczbie i w wielu formach

rozluźnić rɔzˈluʑɲiʨ̑ v
slappe av
(przenośnie, przenośnia) uczynić mniej spiętym, gęstym lub tłocznym
(przenośnie, przenośnia) uczynić swobodniejszym, mniej rygorystycznym
uczynić luźnym

rozmaity ˌrɔzmaˈ<sup>j</sup>itɨ adj
forskjellig
charakteryzujący się różnorodnością swoich cech, np. kształtów, kolorów, typów

rozmaryn rɔzˈmarɨ̃n n
rosmarijn
(botanika, botaniczny) Rosmarinus L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

rozmawiać rɔzˈmavʲjäʨ̑ v
snakke
wymieniać wzajemnie myśli i poglądy za pomocą wypowiadanych słów

rozmiar ˈrɔzmʲjar n
størrelse
wielkość czegoś (pod względem długości, szerokości, objętości lub wysokości)

rozmowa rɔzˈmɔva n
samtale
ustna wymiana zdań

rozmowność n
nebb
cecha bycia rozmownym, chętnym do rozmowy

rozmowny rɔzˈmɔvnɨ adj
plaprende
(książkowy) taki, który lubi rozmawiać, jest chętny do rozmowy

rozmrażać v
tine
wyprowadzać coś ze stanu zamrożenia

rozmyślać rɔzˈmɨɕlaʨ̑ v
betrakte
zastanawiać się nad czymś; długo o czymś myśleć, rozważać coś
svinge
zmieniać zdanie, zniechęcać się; wycofywać się, odstępować od jakiegoś zdania, decyzji

rozmówca n
samtalepartner
osoba, z którą się rozmawia, partner w rozmowie

roznegliżowany ˌrɔznɛɡlʲiʒɔˈvãnɨ adj
naken
rozebrany do bielizny, także nagi

roznosić v
befri
nosząc, przekazywać w różne miejsca
smørepålegg
czynić powszechnie znanym
dupp
docierać w różne miejsca
smørepålegg
stawać się rozpowszechnionym

rozpacz ˈrɔspaʧ̑ n
fortvilelse
silne uczucie wyrażające bezsilność i zwątpienie

rozpaczać v
fortvile
pogrążać się w rozpaczy, bardzo nad czymś ubolewać, cierpieć

rozpaczliwy adj
håpløs
pełen rozpaczy, wyrażający czyjąś rozpacz

rozpad ˈrɔspat n
oppløsning
podzielenie na części

rozpakowywać v
pakke opp
wyjmować z opakowania, zdejmować opakowanie

rozpalać rɔsˈpalaʨ̑ v
losse
powodować, że coś zacznie się palić
varmer opp
bardzo silnie rozgrzewać

rozpatrywać ˌrɔspaˈtrɨvaʨ̑ v
betrakte
(książkowy) brać pod rozwagę, rozważać coś wnikliwie, zaznajamiać się z czymś, analizować

rozpieszczać v
dulle
traktować zbyt pobłażliwie

rozpinać v
angre
rozłączać coś zapiętego

rozpiętość rɔsˈpʲjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
smørepålegg
odległość pomiędzy najdalszymi krańcami

rozpoczynać ˌrɔspɔˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
begynne
inicjować coś, dawać początek
rykk
znaleźć się na początku
begynne
zaczynać się

rozpoczęcie ˌrɔspɔˈʧ̑ɛ̃ɲʨ̑ɛ n
begynnelse
moment w którym coś się rozpoczyna

rozporek rɔsˈpɔrɛk n
gylf
(krawiectwo) zapinane rozcięcie w spodniach

rozporządzać v
håndtere
nakazywać, jak ktoś ma działać w jakiejś sprawie

rozporządzenie ˌrɔspɔʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
regulering
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy;

rozpowiadać v
fortelle
dzielić się wiadomościami z wszystkimi

rozpowszechnić v
smørepålegg
uczynić coś powszechnie znanym

rozpoznawać v
identifisere seg
identyfikować kogoś lub coś, wyróżniając spośród innych; badając, stwierdzić, określić coś

rozpoznawczy adj
identifikasjon
dający sposobność rozpoznania

rozpościerać v
smørepålegg
rozkładać na dużej powierzchni coś przedtem złożonego
zajmować dużą powierzchnię lub przestrzeń

rozpraszać v
distrahere
uniemożliwiać skupienie się nad czym
fjerne
przyczyniać się do ustąpienia niewłaściwych stanów psychicznych
spre
rozpędzać na wszystkie strony

rozproszenie n
strø
rozniesienie na wszystkie strony; bezładne rozrzucenie

rozproszony adj
diffundere
taki, który przyjmuje bezładne rozmieszczenie, na wszystkie strony; taki, którego elementy rozmieściły się daleko od siebie

rozprowadzać v
smørepålegg
nakładać cienką warstwę danej substancji na jakąś powierzchnię

rozprzestrzeniać v
smørepålegg
czynić powszechnym, znanym
powodować występowanie czego w przestrzeni
stawać się powszechnym, znanym
występować na rozległym obszarze

rozpuszczalnik rɔs.puʂˈt͡ʂal.ɲik n
løsemiddel
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) ciecz powodująca rozpuszczanie innych ciał

rozpuszczony ˌrɔspuʃˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
åpen
(fryzjerstwo, fryzjerski) luzem, niezwiązany

rozpęd n
elg
nabieranie coraz większej szybkości

rozpłód n
stutteri
rozmnażanie i uzyskiwanie potomstwa zwierząt hodowlanych

rozruchy n
opprør
burzliwe manifestacje i starcia uliczne

rozrywać v
tårer
rwąc, rozdzielać na części
ulegać rozdzielaniu poprzez rwanie się

rozrzucać rɔzˈʒuʦ̑aʨ̑ v
strø
rzucać niedbale lub chaotycznie rzeczami

rozróżnienie n
distinksjon
odmienne postrzeganie lub traktowanie

rozsiewać v
smørepålegg
być źródłem czego
czynić bardziej znanym
så
siejąc, rozmieszczać na znacznej przestrzeni

rozstrzelać v
arkebusere
zabić kogoś, strzelając z broni palnej; dokonać egzekucji w ten sposób

rozstrzygać v
avgjøre
podejmować ostateczną decyzję po etapie rozważań

rozstęp n
strekkmerke
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion;

rozsypywać v
smuldre
rozpadać się na drobne części

rozszczep n
kløyve
miejsce rozszczepione, rozszczepienie

rozszczepiać rɔsˈʃʧ̑ɛpʲjäʨ̑ v
kløve
dzielić na elementy składowe

rozszerzać rɔsˈʃɛʒaʨ̑ v
smørepålegg
zwiększać zasięg czegoś

rozsądek rɔsˈːɔ̃ndɛk n
fornuft
intelektualna cecha człowieka oznaczająca umiejętność działania i podejmowania decyzji;

rozsądny rɔsˈːɔ̃ndnɨ adj
fornuftig
taki, który charakteryzuje się rozsądkiem; postępuje lub myśli rozsądnie; jest rozważny

roztargnienie n
åndsfraværelse
nieumiejętność skupienia uwagi na tym, co istotne

roztargniony ˌrɔstarʲɟˈɲɔ̃nɨ adj
tankespredt
nieuważny, charakteryzujący się nieuwagą, roztargnieniem; taki, który nie może się skoncentrować

roztocz n
midd
(arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;

roztopy n
tine
(meteorologia, meteorologiczny) czas odwilży i topnienia śniegu

roztropny adj
fornuftig
kierujący się rozsądkiem, a nie postępujący pochopnie

roztrzepany adj
tankespredt
skłonny do nieuwagi i chaotyczności

roztrząsać v
smørepålegg
potrząsając, rozrzucać coś

roztwór ˈrɔstfur n
løsning
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;

rozum ˈrɔzũm n
forstand
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;

rozumienie ˌrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
fatte
sposób pojmowania, sposób traktowania czegoś

rozumieć rɔˈzũmʲjɛ̇ʨ̑ v
forstå
pojmować coś, interpretować coś, mieć świadomość mechanizmów zdarzeń

rozumny rɔˈzũmnɨ adj
fornuftig
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia

rozumowanie n
tankegang
wywód myślowy, sposób wnioskowania

rozumować v
overveie
(psychologia, psychologiczny) rozpatrywać w myślach, wyciągając w tym czasie wnioski

rozwaga rɔzˈvaɡa n
dømekraft
namysł, refleksja, umiejętność rozsądnego przemyślenia czegoś przed działaniem

rozważać rɔzˈvaʒaʨ̑ v
vurdere
(książkowy) zastanawiać się, rozpatrywać jakąś kwestię, wnikliwie analizując

rozważyć rɔzˈvaʒɨʨ̑ v
tror
(zobacz) rozważać (zastanawiać się)

rozweselić ˌrɔzvɛˈsɛlʲiʨ̑ v
heiarop
sprawić, że ktoś jest wesoły

rozwijać rɔzˈvʲijäʨ̑ v
framkalle
kształtować w kimś pewną cechę, umiejętność
o prędkości: osiągać
rozbudowywać
zwiększać zasób istniejącej wiedzy
utvikle
prowadzić długotrwałą operację o rosnącej skali

rozwiązywać ˌrɔzvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
angre
likwidować węzeł lub splątanie
rense
dochodzić do wyniku zadania, testu
szukać odpowiedzi na zagadkę
szukać sposobu usunięcia problemu

rozwiązły rɔzˈvʲjɔ̃w̃zwɨ adj
promiskuøs
niemoralny, rozpustny

rozwlekły rɔzˈvlɛkwɨ adj
overflødig
zawierający nadmiar treści, często niespójnej

rozwolnienie n
diaré
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) wydalanie luźnego lub wodnistego stolca

rozwód ˈrɔzvut n
skilsmisse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozwiązanie małżeństwa w formie określonej prawem;

rozwój ˈrɔzvuj n
utvikling
następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu
proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami

rozzłościć v
sinne
spowodować u kogoś złość

rozładować ˌrɔzwaˈdɔvaʨ̑ v
avløse
(przenośnie, przenośnia) zlikwidować gęstą atmosferę, usunąć napięcie, złagodzić konflikt lub trudną sytuację
utlade
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem

rozłożyć v
innlede
postawić coś złożonego w swej okazałości

rozłączać v
avsondre
powodować oddzielanie się uprzednio połączonych jednostek

rościć v
rane til seg
zgłaszać prawa, pretensje do czegoś

roślina rɔɕˈlʲĩna n
plante
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;

roślina doniczkowa n
potteplante
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ozdobna roślina sadzona w rozmaitych naczyniach i uprawiana we wnętrzach mieszkalnych lub biurowych

roślinność rɔɕˈlʲĩnːɔɕʨ̑ n
vegetasjon
wszystkie rośliny danego terenu

roślinożerny ˌrɔɕlʲĩnɔˈʒɛrnɨ adj
planteetende
(zoologia, zoologiczny) taki, który odżywia się roślinami; którego głównym pożywieniem są rośliny

rośliny n
plante
(botanika, botaniczny) (systematyka) Plantae L., królestwo organizmów eukariotycznych i autotroficznych w domenie eukariontów;

rożeniec rɔˈʒɛ̃ɲɛʦ̑ n
stjertand
(ornitologia, ornitologiczny) Anas acuta, duży ptak wodny gniazdujący na lądzie;

rtęć r̥tɛ̃ɲʨ̑ n
kvikksølv
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Hg i liczbie atomowej 80;

rubaszny ruˈbaʃnɨ adj
grov
prosty, dosadny, bezceremonialny, swobodny w sposobie zachowania, poufale żartobliwy, frywolny

rubel ˈrubɛl n
rubel
(jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;

rubid ˈrubʲit n
rubidium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rb i liczbie atomowej 37;

rubież ˈrubʲjɛʃ n
linje
(wojskowość, wojskowy) pas terenu, na którym odbywają się operacje wojenne

rubin ˈrubʲĩn n
rubin
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) tlenek glinu, czerwona odmiana korundu;

rubinowy adj
rubin
mający kolor rubinu

ruch rux n
bevegelse
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie;
grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego
gest, ruszenie częścią ciała
trafikk
sposób poruszania się na drodze
trekk
w grach: ruszenie bierki, figury, zagranie kartą itp., kolejka

ruch oporu ˈrux ɔˈpɔru n
motstandsbevegelse
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;

ruchliwy adj
sysselsette
charakteryzujący się wzmożonym ruchem

ruchomy ruˈxɔ̃mɨ adj
bevegelig
dający się przenosić
poruszający się

ruda ˈruda n
malm
(geologia, geologiczny) kopalina wydobywana jako źródło uzyskiwania metali

rudy ˈrudɨ adj
rød
o człowieku lub zwierzęciu: mający rude (1.1) włosy (sierść)
w kolorze rdzy

rudzik ˈruʥ̑ik n
raudstrupe
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;

rufa ˈrufa n
hekk
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna część kadłuba statku;

rugby ˈraɡbɨ ˈruɡbɨ n
rugby
(sport, sportowy) sport drużynowy z użyciem owalnej piłki;

ruja ˈruja n
brunst
(zoologia, zoologiczny) okres wzmożonego popędu płciowego u samic niektórych ssaków

rukiew wodna n
brønnkarse
(botanika, botaniczny) Nasturtium officinale W. T. Aiton, jadalna roślina z rodziny kapustowatych;

rulon n
knipse
cylindryczny zwój z czegoś płaskiego

rum rũm n
rom
(spożywczy) napój alkoholowy o wysokiej zawartości alkoholu, wytwarzany z trzciny cukrowej;

rumianek rũˈmʲjãnɛk n
kamomille
(botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;

rumieniec n
nettopp
czasowe różowe zabarwienie policzków

rumuński rũˈmũj̃sʲci n
rumensk
(językoznawstwo, językoznawczy) urzędowy język Rumunii;

runąć v
feile
o planach: gdy nagle stają się niewykonalne

rupia ˈrupʲja n
rupee
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;

rura ˈrura n
rør
przewód do transportu płynów;

rura wydechowa n
fordamping
(motoryzacja) rura odprowadzająca gazy w silnikach spalinowych

rusałka admirał ruˈsawka ːdˈmʲiraw n
admiral
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vanessa atalanta, gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;

ruszać ˈruʃaʨ̑ v
bevege
wprawiać w ruch lub utrzymywać w ruchu, powodować wykonanie ruchu
kontakt
(potocznie, potoczny) uszczuplać zasoby
rykk
(potocznie, potoczny) dotykać
rozpoczynać działanie
trekk
(potocznie, potoczny) powodować silne emocje

ruszt ruʃt n
rist
część urządzenia do spalania (pieca lub kotła), a także grilla, pod którą umieszcza się paliwo

rusztowanie ˌruʃtɔˈvãɲɛ n
stillas
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;

ruta ˈruta n
vinrute
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna

ruten ˈrutɛ̃n n
ruthenium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ru i liczbie atomowej 44;

rutherford n
rutherfordium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rt i liczbie atomowej 104;

rwać rvaʨ̑ v
tårer
szarpiąc dzielić coś na części
wydobywać, wyrywać

ryba ˈrɨba n
fisk
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie;
(spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;

rybacki rɨˈbaʦ̑ʲci adj
fisking
związany z rybactwem i rybakami, dotyczący rybactwa i rybaków

rybak ˈrɨbak n
fisker
(rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rybitwa białowąsa n
hvitkinnsvartterne
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Chlidonias hybrida, gatunek ptaka z rodziny mewowatych

rybny ˈrɨbnɨ adj
fiske
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) otrzymywany z ryb, przyrządzany z ryb lub z ich dodatkiem
związany z hodowlą ryb, połowem i handlem nimi

rybosom n
ribosom
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;

rybołów rɨˈbɔwuf n
fiskeørn
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru;

rybołówstwo n
fisking
gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb;

rycerski rɨˈʦ̑ɛrsʲci adj
galant
zachowujący się w sposób przypisywany średniowiecznemu rycerstwu

rycerz ˈrɨʦ̑ɛʃ n
ridder
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

rycina rɨˈʨ̑ĩna n
avtrykk
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) każda odbitka graficzna z matrycy lub płyta wykonywana dowolną techniką np. stalorytu lub miedziorytu;

ryczeć ˈrɨʧ̑ɛʨ̑ v
brøle
o niektórych zwierzętach: wydawać przeciągły i donośny odgłos

ryft n
rift
(geologia, geologiczny) rów tektoniczny o znacznej długości i głębokości;

rygiel n
sluttstykke
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla

ryj rɨj n
tryne
(zoologia, zoologiczny) wydłużona szczęka u zwierząt

rym rɨ̃m n
rime
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach

rymowanka n
barneregle
(potocznie, potoczny) prosty, krótki wiersz rymowany

rymować rɨ̃ˈmɔvaʨ̑ v
rime
tworzyć rymy

rynek ˈrɨ̃nɛk n
marked
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;
wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;

rynkowy adj
kjøpmann
(ekonomia, ekonomiczny) dotyczący rynku, tj. kupna i sprzedaży

rynna ˈrɨ̃nːa n
grøft
(budownictwo) rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu:

rynsztok n
rennestein
(przenośnie, przenośnia) środowisko ludzi zdemoralizowanych
otwarty kanał, zwykle wzdłuż krawędzi jezdni, odprowadzający z ulicy wody opadowe i ściekowe

rysowanie ˌrɨsɔˈvãɲɛ n
tegning
(rzeczownik odczasownikowy) od rysować

rysować rɨˈsɔvaʨ̑ v
loddtrekning
tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia
karde
robić rysy na jakiejś twardej powierzchni

rysunek rɨˈsũnɛk n
linje
(książkowy) kontur, kształt czegoś
tegning
to, co zostało narysowane;

ryt n
gravering
(sztuka) rycina
(sztuka) rysunek wyryty w twardym materiale

rytm rɨtm̥ n
rytme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;
określony porządek powtarzający się okresowo

rytmiczny adj
rytmisk
powtarzający się jednostajnie, przebiegający równo, miarowo

rywal n
rival
osoba, która konkuruje w czymś

rywalizacja ˌrɨvalʲiˈzaʦ̑ʲja n
debatt
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka

ryza ˈrɨza n
kjempe
(leśnictwo) (technologia, technika, techniczny) przenośnik (np. w postaci rynny wyżłobionej w ziemi) służący do transportowania drewna ze stoków górskich
åre
(poligrafia) jednostka miary ilości papieru równa zwykle 500 arkuszom;

ryzyko ˈrɨzɨkɔ n
risiko
możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda

ryć rɨʨ̑ v
grave
kopać, robić doły w ziemi
gravere
wyrzynać coś w płycie, kamieniu, drewnie, metalu

ryś rɨɕ n
gaupe
(zoologia, zoologiczny) drapieżny, cętkowany kot z pędzelkami na końcach uszu;

ryż rɨʃ n
ris
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;
(handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)

rzadki ˈʒatʲci adj
sjelden
zachodzący rzadko
tynn
półpłynny, mający półpłynną konsystencję
o elementach rozmieszczonych we względnie dużych odstępach

rzadko ˈʒatkɔ adv
sjelden
prawie nigdy, z dużymi odstępami czasowymi między kolejnymi wydarzeniami

rzec ʒɛʦ̑ v
framføre
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) mówić, odzywać się, komunikować coś
si
(książkowy) powiedzieć, odezwać się, zakomunikować coś

rzecz ʒɛʧ̑ n
ting
wytwór materialny, przedmiot

rzeczka ˈʒɛʧ̑ka n
å
(zdrobniale) mała rzeka
wąska rzeka

rzecznik n
forsvarer
(książkowy) osoba występująca w obronie kogoś lub czegoś, popierająca jakąś sprawę
målsmann
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;

rzeczownik ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik n
substantiv
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;

rzeczownik odczasownikowy ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲik ˌɔṭʧ̑asɔvʲɲiˈkɔvɨ n
gerundium
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu; w niektórych językach może występować również w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub imiesłowu przymiotnikowego czynnego

rzeczownik własny ʒɛˈʧ̑ɔvʲɲiɡ ˈvwasnɨ n
egennavn
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego

rzeczowy adj
materiale
odnoszący się do rzeczy (a nie osób)
relevant
dotyczący treści (a nie strony formalnej)

rzeczywistość ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɔɕʨ̑ n
realitet
realistyczność, świat realny
virkelighet
prawda, prawdziwość; coś, co wydarzyło się (istnieje) naprawdę; obiektywnie

rzeczywisty ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲistɨ adj
virkelig
mający miejsce naprawdę

rzeczywiście ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ adv
faktisk
zgodnie z rzeczywistością, naprawdę, faktycznie

rzeczywiście ˌʒɛʧ̑ɨˈvʲiɕʨ̑ɛ particle
virkelig
w formie pytania: wyraża wątpliwość

rzeka ˈʒɛka n
elv flod
(hydrologia, hydrologiczny) ciek na powierzchni ziemi;

rzekomy adj
tilsynelatende
niebędący takim, za jakiego się go uważa

rzemieślnik ʒɛ̃ˈmʲjɛ̇ɕl̥ʲɲik n
håndverker
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)

rzemiosło ʒɛ̃ˈmʲjɔswɔ n
håndverk
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności

rzep ʒɛp n
borrelås
(potocznie, potoczny) zapięcie z tkaniny velcro
skarre-r
owoc łopianu, pokryty małymi haczykami, łatwo czepiający się ubrań i futer

rzepa n
nepe
(botanika, botaniczny) roślina z podgatunku rzepy (1.1)

rzepak ˈʒɛpak n
raps
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;

rzepka n
kneskål
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka

rzesza ˈʒɛʃa n
rike
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) duże państwo powstałe z połączenia mniejszych jednostek

rzeszoto ʒɛˈʃɔtɔ n
gåte
sito o dużych otworach

rzewny adj
lengselsfull
żałosny, tęskny, pełen smutku

rześki adj
frisk
pełen orzeźwienia, świeżości

rzeź ʒɛɕ n
massakre
brutalne morderstwo (najczęściej dokonywane na dużej ilości istnień)

rzeźba ˈʒɛʑba n
leie
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) ukształtowanie terenu;
skulptur
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;
(sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną

rzeźbiarz ˈʒɛʑbʲjaʃ n
billedhogger
(sztuka) artysta tworzący przestrzenne dzieła sztuki

rzeźnia ˈʒɛʑɲa n
slaktehus
miejsce, gdzie zabija się zwierzęta dla celów spożywczych, sprawia tusze i dzieli mięso;

rzeźnik ˈʒɛʑɲik n
slakter
człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa

rzeżucha ʒɛˈʒuxa n
brønnkarse
(botanika, botaniczny) niejadalna roślina zielna z rodziny kapustowatych (Cardamine L.);
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) nazwa pieprzycy siewnej (Lepidium sativum L.), rośliny zielnej z rodziny kapustowatych, stosowanej w kuchni;

rzeżucha wodna ʒɛˈʒuxa ˈvɔdna n
brønnkarse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potoczna nazwa rukwi wodnej

rzeżączka ʒɛˈʒɔ̃n͇ʧ̑ka n
gonoré
(medycyna, medyczny) zakaźna choroba weneryczna;

rzodkiewka ʒɔtʲˈcɛfka n
reddik
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach;

rzucać ˈʒuʦ̑aʨ̑ v
avgi
(potocznie, potoczny) zrezygnować ze związku z kimś
kaste
wywoływać chwilowy lot przedmiotu

rzucać perły przed wieprze ˈʒuʦ̑aʨ̑ ˈpɛrwɨ pʃɛd‿ˈvʲjɛpʃɛ v
kaste perler for svin
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien

rzut ʒut n
kast
wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą

rzut beretem adv
steinkast
(żartobliwie) niedaleko, w pobliżu, bardzo blisko

rzut karny ˈʒut ˈkarnɨ n
straffe
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);

rzut oka ˈʒut ˈɔka n
øyekast
zerknięcie, szybkie spojrzenie

rzut oszczepem ˈʒut ɔˈʃʧ̑ɛpɛ̃m n
spydkast
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;

rzut rożny ˈʒut ˈrɔʒnɨ n
hjørnespark
(sport, sportowy) rzut, wyrzut, wykopnięcie z rogu boiska;

rzutka ˈʒutka n
bykse
(potocznie, potoczny) strzałka, lotka

rzygacz ˈʒɨɡaʧ̑ n
vannkaster
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;

rzygać ˈʒɨɡaʨ̑ v
kaste opp
(grubiański, grubiańsko) wymiotować

rzygi ˈʒɨɟi n
oppkast
(grubiański, grubiańsko) wymiociny

rzymianin ʒɨ̃ˈmʲjä̃ɲĩn n
romar
mieszkaniec Rzymu

rzymski ˈʒɨ̃msʲci adj
romersk
odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu
odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu

rząd ʒɔ̃nt n
regjering
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;

rząd marionetkowy ˈʒɔ̃nt ˌmarʲjɔ̃nɛtˈkɔvɨ n
lydrike
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rząd sterowany przez inną grupę ludzi niż tych, którzy oficjalnie znajdują się u steru władzy;

rządy n
maktutøvelse
sprawowanie władzy, władanie

rządzić ˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
regjere
sprawować władzę, panować

rzępolić ʒɛ̃mˈpɔlʲiʨ̑ v
rasp
(lekceważąco, lekceważący) grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie, zwłaszcza strunowym

rzęsa ˈʒɛ̃w̃sa n
øyevipp
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;

rzęzić v
rangle
wydawać charakterystyczny dźwięk podczas oddychania wskutek choroby dróg oddechowych

ród rut n
hus
duża, wielopokoleniowa rodzina

róg ruk n
hjorne
(sport, sportowy) miejsce i sposób wykonywania zagrania zwanego rzutem rożnym
hjørne
miejsce styku dwóch ulic
miejsce styku krawędzi jakiegoś przedmiotu
horn
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;

róg obfitości ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i idiom
overflødighetshorn
(książkowy) źródło niekończących się dóbr; bogactwo, obfitość

róg obfitości ˈruk ˌɔpfʲiˈtɔɕʨ̑i n
overflødighetshorn
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) ułamany róg kozy Amaltei nieustannie napełniający się płodami ziemi; atrybut bóstw greckich i rzymskich: Dionizosa, Ejrene, Fortuny, Plutona, Plutosa, Tyche oraz emblemat bogactwa i dostatku;

rój ruj n
plogskjær
(przenośnie, przenośnia) duże nagromadzenie ruszających się osób

rów ruf n
grøft
podłużny dół wykopany w ziemi

równanie ruvˈnãɲɛ n
likning ligning
(matematyka, matematyczny) wyrażenie złożone z dwóch lub więcej części połączonych znakiem równości

równie ˈruvʲɲɛ adv
likeså
w taki sam sposób

również ˈruvʲɲɛʃ particle
også
…używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych

równik ˈruvʲɲik n
ekvator
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;

równik niebieski n
himmelekvator
(astronomia, astronomiczny) okrąg wielki zawarty w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu sfery niebieskiej;

równikowy ˌruvʲɲiˈkɔvɨ adj
ekvatorial
(geografia, geograficzny) charakterystyczny dla obszarów znajdujących się w pobliżu równika ziemskiego
(geografia, geograficzny) dotyczący równika, związany z równikiem

równina ruvʲˈɲĩna n
slette
(geografia, geograficzny) płaski lub prawie całkowicie poziomy teren;

równo ˈruvnɔ adv
-iss
dokładnie
høyre
prosto
likt
gładko

równoboczny adj
likesidig
(geometria) mający wszystkie boki równe

równoczesny adj
samstundes
odbywający się w tym samym czasie

równocześnie ˌruvnɔˈʧ̑ɛɕɲɛ adv
samtidig
w tym samym czasie; jednocześnie

równolegle ˌruvnɔˈlɛɡlɛ adv
parallelt
o położeniu w przestrzeni: w sposób równo odległy na całej swojej długości

równoległobok ˌruvnɔlɛɡˈwɔbɔk n
parallellogram
(geometria) czworokąt o dwóch parach równoległych boków;

równoległościan n
parallellepiped
(geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);

równoległy ˌruvnɔˈlɛɡwɨ adj
parallell
(geometria) o prostych, półprostych, odcinkach, wektorach: mające ten sam kierunek

równoleżnik n
parallell
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;

równonoc ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ n
jevndøgn
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;

równonoc jesienna ruvˈnɔ̃nɔʦ̑ʲ jɛ̇ˈɕɛ̃nːa n
høstjamdøgn
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun południowy będzie bliżej Słońca niż biegun północny;

równonoc wiosenna ruvˈnɔ̃nɔʣ̑ vʲjɔˈsɛ̃nːa n
vårjamdøgn
(astronomia, astronomiczny) moment, w którym promienie słoneczne padają prostopadle na równik i od którego biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy;

równoramienny adj
likebeint
(matematyka, matematyczny) mający ramiona równej długości

równorzędny adj
ekvivalent
o takiej samej wartości pod jakimś względem

równowaga ˌruvnɔˈvaɡa n
ekvilibrium
stabilny stan jakiegoś układu

równowartościowy adj
ekvivalent
równy pod względem wartości

równoważny adj
ekvivalent
mający równe znaczenie, równą wartość

równoważyć v
balansere
utrzymywać w równowadze
utrzymywać się w równowadze z czym innym

równość ˈruvnɔɕʨ̑ n
likhed
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=)
brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć)

równy ˈruvnɨ adj
er lik
posiadający identyczną wartość
jevn
posiadający gładką powierzchnię

rózga ˈruzɡa n
kvist
cienka, elastyczna, bezlistna gałązka

róż ruʃ n
rosa
kolor różowy
rød
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk do malowania rumieńców w celu ożywienia kolorytu cery;

róża ˈruʒa n
rose
(botanika, botaniczny) rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

różaniec ruˈʒãɲɛʦ̑ n
rosenkrans
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności;
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach

różanka n
gallerørsopp
(ichtiologia, ichtiologiczny) Rhodeus sericeus, ryba akwariowa z rodziny karpiowatych;

różdżka ˈruʃʧ̑ka n
stav
(mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty

różnica ruʒʲˈɲiʦ̑a n
forskjell
to, czym się coś od czegoś różni
forskjell skilnad
(matematyka, matematyczny) wynik odejmowania

różnorodny ˌruʒnɔˈrɔdnɨ adj
mangfoldig
składający się z wielu różnych, czasem przeciwstawnych elementów

różny ˈruʒnɨ adj
forskjellig
charakteryzujący się odmiennością pewnych cech
różniący się od kogoś lub czegoś

różowy ruˈʒɔvɨ adj
rosa
mający kolor pośredni między białym a czerwonym;

różyczka ruˈʒɨʧ̑ka n
raude hundar
(medycyna, medyczny) głównie dziecięca choroba wirusowa;

rąbać ˈrɔ̃mbaʨ̑ v
fatte
ścinać przy pomocy siekiery, topora lub maczety

rączka ˈrɔ̃n͇ʧ̑ka n
håndtak
uchwyt, rękojeść
penneskaft
(zdrobniale) od: ręka
mała, drobna ręka

ręce do góry ˈrɛ̃nʦ̑ɛ dɔ‿ˈɡurɨ interjection
opp med henda
kategoryczny zwrot wzywający do podniesienia rąk w geście poddania

ręcznik ˈrɛ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
håndkle
gruby kawałek tkaniny przeznaczony do wycierania ciała

ręka rɔŋk ˈrɛ̃ŋka n
hånd hand
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców;

ręka rękę myje
du klør meg på ryggen, og jeg klør deg på ryggen
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy

rękaw ˈrɛ̃ŋkaf n
erme
(krawiectwo) element odzieży przykrywający ręce

rękawica ˌrɛ̃ŋkaˈvʲiʦ̑a n
hanske
odzież wykonana z materiału lub gumy, nakładana na dłoń, żeby ją chronić od zimna, skaleczeń itp.

rękojeść rɛ̃ŋˈkɔjɛ̇ɕʨ̑ n
klare
część jakiegoś narzędzia, przyrządu lub broni służąca do trzymania;

rękopis rɛ̃ŋˈkɔpʲis n
manuskript
(książkowy) tekst utworu (lub inny tekst) pisany ręcznie;

rżenie ˈrʒɛ̃ɲɛ n
knegg
odgłos konia wydawany paszczą

rżeć rʒɛʨ̑ v
knegge
o koniu: wydawać charakterystyczny głos

sabotaż saˈbɔtaʃ n
sabotasje
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;

sabotować ˌsabɔˈtɔvaʨ̑ v
sabotere
stosować sabotaż

sad sat n
frukthage
ogród, w którym rosną drzewa i krzewy owocowe;

sadysta n
sadist
(psychologia, psychologiczny) człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia

sadza ˈsaʣ̑a n
russ
stały, pylisty produkt niepełnego spalania zawierający głównie bezpostaciowy węgiel;

sadzawka n
skål
nieduży, otwarty i płytki zbiornik wodny wykopany w ziemi;

sadzić ˈsaʥ̑iʨ̑ v
plante
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła

sadzonka saˈʣ̑ɔ̃nka n
bestemme
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu

saga ˈsaɡa n
eventyr
tradycyjna opowieść islandzka, skandynawska

sajgonka sajˈɡɔ̃nka n
vårrull
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ryżowy naleśnik nadziewany warzywami i innymi składnikami;

sake ˈsakɛ n
sake
(spożywczy) japoński ryżowy napój alkoholowy, podawany tradycyjnie na gorąco;

sakiewka n
børs
podłużny woreczek na pieniądze;

sakrament saˈkrãmɛ̃nt n
sakrament
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;

saksofon saˈksɔfɔ̃n n
saksofon
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument drewniany, wykonany z metalu;

saksofonista ˌsaksɔfɔ̃ˈɲista n
saksofonist
muzyk, który gra na saksofonie

sala ˈsala n
kammer
przestronne pomieszczenie pełniące pewną określoną funkcję użytkową;

salada saˈlada n
salat
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj okrągłego średniowiecznego hełmu;

salamandra ˌsalãˈmãndra n
salamander
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj płazów ogoniastych;

salamandra plamista n
ildsalamander
(herpetologia, herpetologiczny) Salamandra salamandra Linnaeus, jaszczurka o krępym ciele i czarnym ubarwieniu z żółtymi plamami, z wilgotną i błyszczącą skórą;

saldo ˈsaldɔ n
balansere
(księgowość) suma wszystkich przychodów (strona „Ma”) pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona „Winien”) w danym okresie;

salmiak ˈsalmʲjak n
ammoniumklorid
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) chlorek amonu, sól kwasu solnego i amoniaku

salomonowy adj
salomonisk
sprawiedliwy, mądry

salon ˈsalɔ̃n n
sal
główny, dzienny pokój w mieszkaniu

salwadorski ˌsalvaˈdɔrsʲci adj
salvadoransk
odnoszący się do państwa Salwador

sam sãm pronoun
alene
bez nikogo / niczego innego, będący jedyny
selv
podkreślenie: właśnie ten, a nie inny
właśnie taki (a nie inny)

sam na sam adv
på tomannshånd
bez świadków, w cztery oczy, bez udziału osób trzecich

samar ˈsãmar n
samarium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sm i liczbie atomowej 62;

samba ˈsãmba n
samba
(choreografia, choreograficzny) szybki taniec brazylijski;

samica sãˈmʲiʦ̑a n
kvinne
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci żeńskiej

samiec ˈsãmʲjɛʦ̑ n
hann-
(zoologia, zoologiczny) zwierzę płci męskiej

samoański ˌsãmɔˈãj̃sʲci adj
samoansk
związany z Samoa, dotyczący Samoa

samobieżny adj
bil
(technologia, technika, techniczny) (o maszynach (i tym podobne, i temu podobne)) taki, który się porusza samodzielnie, za pomocą własnego silnika

samobójca ˌsãmɔˈbujʦ̑a n
selvmord
osoba próbująca zabić samą siebie

samobójstwo ˌsãmɔˈbujstfɔ n
selvmord selvdrap
zabicie samego siebie;

samochodowy ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ adj
bil
związany z samochodem, dotyczący samochodu

samochód sãˈmɔxut n
bil
(motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

samochód osobowy sãˈmɔxut ˌɔsɔˈbɔvɨ n
personbil
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, silnikowy, o dopuszczalnej całkowitej masie do 3500 kg, zdolny do przewożenia do dziewięciu osób i niewielkiego bagażu;

samodzielnie ˌsãmɔˈʥ̑ɛlʲɲɛ adv
alene
samotnie, bez innych

samodzielność n
selvstendighet
niezależność, uniezależnienie

samodzielny ˌsãmɔˈʥ̑ɛlnɨ adj
selvstendig
radzący sobie bez cudzej pomocy

samogwałt n
masturbasjon
(przestarzałe, przestarzały) zaspokajanie popędu płciowego poprzez stymulację własnych narządów płciowych

samogłoska ˌsãmɔˈɡwɔska n
vokal
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;

samogłów n
klumpfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Mola mola Linnaeus, gatunek morskiej ryby rozdymkokształtnej z rodziny samogłowowatych;

samoistny adj
selvstendig
będący odrębną całością, niezwiązaną z niczym
spontan
istniejący sam z siebie; powstały niezależnie od przyczyn zewnętrznych

samokontrola n
selvkontroll
kontrolowanie własnych działań; kontrola nad sobą

samolot sãˈmɔlɔt n
fly
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;

samolub n
egoist
egoista myślący tylko o sobie

samopoczucie ˌsãmɔpɔˈʧ̑uʨ̑ɛ n
humør
nastrój, humor

samorząd n
råd
(administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny

samorządowy adj
råd
(administracja) związany z samorządem

samotnie sãˈmɔtʲɲɛ adv
alene
w odosobnieniu, w samotności, bez towarzystwa

samotność sãˈmɔtnɔɕʨ̑ n
ensomhet
uczucie braku bliskich osób

samotny sãˈmɔtnɨ adj
alene
odbywający się bez towarzystwa
ensom
taki, który jest sam, żyje samotnie

samouk sãˈmɔ<sup>w</sup>uk n
selvlært
ktoś, kto uczy się samodzielnie, bez pomocy nauczyciela

samowar sãˈmɔvar n
samovar
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;

samowolny adj
lovlaus
świadczący o samowolnej (1.1) postawie
vilkårlig
postępujący według własnej woli, nie licząc się z innymi, z przepisami

samozatrudnienie n
selvstendig næringsdrivende
podjęcie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną na własny rachunek i odpowiedzialność;

samplować sãmˈplɔvaʨ̑ v
eksempel
umieszczać pocięte fragmenty utworów muzycznych zapisane w postaci cyfrowej w jednym utworze

samuraj sãˈmuraj n
samurai
(historia, historyczny, historycznie) rycerz japoński, członek niższej szlachty japońskiej;

sandacz ˈsãndaʧ̑ n
gjørs
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;

sandał ˈsãndaw n
sandal
(obuwnictwo, obuwniczy) rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;

saneczkarstwo ˌsãnɛʧ̑ˈkarstfɔ n
slede
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;

sangria ˈsãŋɡrʲja n
sangria
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny hiszpański chłodny napój o krwistoczerwonej barwie, przygotowywany z wina i owoców wzmacnianych mocniejszym alkoholem;

sangwina sãŋɡˈvʲĩna n
rødkritt
miękka, czerwono-brązowa kredka używana do szkicowania lub rysowania;

sanie ˈsãɲɛ n
slede
pojazd na płozach, zaprzęgnięty najczęściej w zwierzęta pociągowe;

sankcja n
samtykke
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej danemu aktowi przez wyższą instancję
sanksjon
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa

sankcjonować ˌsãŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
godkjenne
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) autorytatywnie zatwierdzać, nadawać moc prawną lub urzędową
aprobować, przyzwalać na coś, uznawać za dopuszczalne

sanki ˈsãnʲci n
kjelke
małe sanie do zaprzęgu

sanktuarium ˌsãŋktuˈ<sup>w</sup>arʲjũm n
helgenskrin
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;
reservat
(przenośnie, przenośnia) miejsce szczególnie ważne, bogate w pewien walor

sanmaryński ˌsãnmaˈrɨ̃j̃sʲci adj
sanmarinsk
odnoszący się do państwa San Marino

sanskrycki sãw̃sˈkrɨʦ̑ʲci adj
sanskrit
związany z sanskrytem, dotyczący sanskrytu

sanskryt ˈsãw̃skrɨt n
sanskrit
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;

sapać v
pese
oddychać ciężko, wydając charakterystyczne odgłosy

sardela sarˈdɛla n
ansjos
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;

sardoniczny adj
bitter
(książkowy) ironiczny, złośliwy

sardynka sarˈdɨ̃nka n
sardin
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;

sardyński sarˈdɨ̃j̃sʲci adj
sardinsk
charakterystyczny dla Sardynii, związany z Sardynią, wywodzący się z Sardynii

sarkastyczny ˌsarkaˈstɨʧ̑nɨ adj
sarkastisk
złośliwy, docinkowy, szczery do bólu, pełen sarkazmu

sarkazm ˈsarkasm̥ n
sarkasme
złośliwy, pesymistyczny sposób wyrażania się o rzeczywistości, spotęgowana ironia

sarkofag sarˈkɔfak n
sarkofag
zdobiona trumna w kształcie skrzyni, najczęściej wykonana z kamienia;

sarna ˈsarna n
rådyr
(zoologia, zoologiczny) gatunek ssaka parzystokopytnego;

satanizm n
satanisme
kult szatana

satelita ˌsatɛˈlʲita n
satelitt
(potocznie, potoczny) telewizja satelitarna;
satellitt
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.;
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;
(fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;
satelitt
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, organizacja lub inna jednostka niedziałające samodzielnie, będące w sferze wpływów silniejszej jednostki

satelitarny adj
satelitt
związany z satelitą

satrapa n
satrap
(starożytność) w Persji: zarządca prowincji;

satrapia n
satrapi
(starożytność) okręg administracyjny w starożytnym Iranie;

satyr ˈsatɨr n
satyr
(mitologia grecka) grecki bożek płodności o koźlich nogach;
(przenośnie, przenośnia) rozpustny mężczyzna

satyra saˈtɨra n
satir
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;

satyryczny ˌsatɨˈrɨʧ̑nɨ adj
satirisk
związany z satyrą, dotyczący satyry

satysfakcja ˌsatɨˈsfakʦ̑ʲja n
oppreisning
(książkowy) uczucie zadowolenia ze spełnienia pewnych oczekiwań

satysfakcjonować ˌsatɨsfakʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
tilfredsstille
dawać satysfakcję; sprawiać komuś przyjemność

sauna ˈsawna n
badstu badstue
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;

sawanna n
savanne
(geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;

sałata saˈwata n
bladsalat
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca), wiele gatunków jadalnych;
warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo

sałatka saˈwatka n
salat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;

sałatka ziemniaczana n
potetsalat
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki;

scena ˈsʦ̑ɛ̃na n
scene
(przenośnie, przenośnia) publiczna awantura, kłótnia
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;

sceptycyzm sʦ̑ɛpˈtɨʦ̑ɨsm̥ n
skeptisisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;
stosunek do czegoś charakteryzujący się powątpiewaniem

sceptyczka n
skeptisk
kobieta sceptyczna, wątpiąca, niedowierzająca

sceptyczny adj
skeptisk
wyrażający sceptycyzm, ustosunkowujący się krytycznie do czegoś

sceptyk ˈsʦ̑ɛptɨk n
skeptisk
człowiek sceptyczny, wątpiący, niedowierzający

schadzka ˈsxaʦ̑ka n
avtale
potajemne spotkanie, najczęściej randka pary kochanków

schizofrenia ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja n
schizofreni
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;

schlebiać v
smigre
chwalić nad wyraz celem przypodobania się komuś

schnąć v
skulke
stawać się suchym; tracić wilgotność
marnieć z braku wody

schodkowy sxɔtˈkɔvɨ adj
skritt
taki, który ma kształt schodków
związany ze schodkiem, dotyczący schodka

schody ˈsxɔdɨ n
trapp
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;

schody ruchome ˈsxɔdɨ ruˈxɔ̃mɛ n
rulletrapp
urządzenie do ukośnego transportu ludzi między piętrami;

schorzenie sxɔˈʒɛ̃ɲɛ n
sjukdom
stan chorobowy lub nieprawidłowe funkcjonowanie danego organu

schron sxrɔ̃n n
bunker
(wojskowość, wojskowy) rodzaj betonowej budowli obronnej lub ochronnej o przeznaczeniu militarnym;

schronienie sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ n
spisebestikk
bezpieczne miejsce, w którym można się ukryć, schować

schronisko sxrɔ̃ˈɲiskɔ n
barndomshjem
miejsce, w którym można się schronić

schwytać ˈsxfɨtaʨ̑ v
fange
(książkowy) złapać

schylać ˈsxɨlaʨ̑ v
bøye
naginać ku ziemi

scyzoryk sʦ̑ɨˈzɔrɨk n
lommekniv
składany, krótki nóż, z jednym lub kilkoma ostrzami;

seaborg ˈsʲibɔrk n
seaborgium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sg i liczbie atomowej 106;

sedno ˈsɛdnɔ n
salt
(książkowy) istota czegoś

segregator ˌsɛɡrɛˈɡatɔr n
ringperm
(biurowość, biurowy) teka służąca do archiwizowania i porządkowania pism urzędowych;

segregować ˌsɛɡrɛˈɡɔvaʨ̑ v
sortere
układać według określonego porządku

sejf sɛjf n
safe
zamykana, metalowa szafa, skrzynia lub pomieszczenie służące do przechowywania cennych rzeczy

sejm sɛjm n
dag
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa parlamentu albo jednej z izb parlamentu

sejsmolog n
seismolog
(geologia, geologiczny) naukowiec zajmujący się sejsmologią

sejsmologia ˌsɛjsmɔˈlɔɟja n
seismologi
nauka o trzęsieniach ziemi;

sekcja ˈsɛkʦ̑ʲja n
obdusere
(medycyna, medyczny) operacyjne badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny zgonu lub w celach naukowo-badawczych
tvangsinnlegge
(technologia, technika, techniczny) element składowy, część urządzenia mająca określony zakres działania
(wojskowość, wojskowy) część plutonu
dział urzędu, organizacji, towarzystwa, związku itp.

sekcja zwłok ˈsɛkʦ̑ʲja ˈzvwɔk n
obdusere
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;

sekretarka ˌsɛkrɛˈtarka n
sekretær
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów

sekretarz sɛˈkrɛtaʃ n
sekretær
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej
pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby
(ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;

sekretny sɛˈkrɛtnɨ adj
hemmelig
trzymany w sekrecie

seks sɛks n
samleie
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami

seks oralny ˈsɛks ɔˈralnɨ n
oralsex
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami

seksowny sɛˈksɔvnɨ adj
kjønnslig
atrakcyjny seksualnie, ponętny

seksta n
sjette
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dźwiękami równa ośmiu lub dziewięciu półtonom;

sekstant ˈsɛkstãnt n
sekstant
(astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;

sekstet n
sekstett
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na sześć instrumentów lub sześć głosów;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół sześciu muzyków lub śpiewaków;

seksualność n
seksualitet
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;

seksualny ˌsɛksuˈ<sup>w</sup>alnɨ adj
seksuell
dotyczący seksu i popędu płciowego

seksuologia ˌsɛksu<sup>w</sup>ɔˈlɔɟja n
sexologi
nauka zajmująca się seksualnością, życiem seksualnym człowieka;

sekta ˈsɛkta n
sekt
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odłam jakiejś religii

sekunda sɛˈkũnda n
sekund
(fizyka, fizyczny) jednostka czasu równa 1/60 minuty;

sekundant sɛˈkũndãnt n
sekundant
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi

selekcjonować v
sikte
wybierać poprzez eliminację

selen ˈsɛlɛ̃n n
selen
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Se i liczbie atomowej 34;

selenologia ˌsɛlɛ̃nɔˈlɔɟja n
selenologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (astronomia, astronomiczny) nauka o Księżycu

seler ˈsɛlɛr n
selleri
(botanika, botaniczny) Apium graveolens, roślina warzywna;

selfie n
selfie
(slangowo) fotografia zrobiona samemu sobie z ręki;

semantyka sɛ̃ˈmãntɨka n
semantikk
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się znaczeniem wyrażeń językowych

semestr ˈsɛ̃mɛstr̥ n
semester
połowa roku akademickiego lub szkolnego;

seminarium duchowne n
seminar
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakład naukowo-wychowawczy przygotowujący kandydatów na duchownych;

sen sɛ̃n n
drøm
(przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1)
søvn
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości

sen zimowy ˈsɛ̃nʲ ʑĩˈmɔvɨ n
dvale
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;

senat ˈsɛ̃nat n
senat
(historia, historyczny, historycznie) organ władzy w systemie politycznym starożytnego Rzymu;
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;

senator sɛ̃ˈnatɔr n
senator
członek izby wyższej parlamentu (senatu)

senegalski ˌsɛ̃nɛˈɡalsʲci adj
senegalesisk
odnoszący się do państwa Senegal

senność ˈsɛ̃nːɔɕʨ̑ n
drøm
potrzeba snu, pragnienie zaśnięcia

senny ˈsɛ̃nːɨ adj
døsig
dotyczący snu, związany ze snem; trwający lub przeżywany podczas snu
søvnig
taki, który chce spać; jest śpiący

sens sɛ̃w̃s n
betydning
wymowa, istota, znaczenie jakiegoś przekazu
sposób rozumienia czegoś
właściwość jakiejś idei, czynności, przedmiotu, sprawiająca, że jest użyteczny, wartościowy, uzasadniony

sensacja n
oppsikt
wydarzenie, wiadomość wywołujące żywe, powszechne zainteresowanie

sensowny sɛ̃w̃ˈsɔvnɨ adj
fornuftig
(potocznie, potoczny) taki, który działa logicznie, rozsądnie
rimelig
taki, który ma sens, właściwą zawartość, treść; ma uzasadnienie, jest logiczny

sentyment sɛ̃nˈtɨ̃mɛ̃nt n
affeksjon
poczucie przywiązania i sympatii

sentymentalny ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ adj
kårny
przesadnie uczuciowy; (także, też) świadczący o przesadnej uczuciowości

separatysta ˌsɛparaˈtɨsta n
separatist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik separatyzmu; osoba dążaca do oddzielenia się, wyodrębnienia się z jakiejś grupy

separatyzm ˌsɛpaˈratɨsm̥ n
separatisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;

separować v
avsondre
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylać wspólnotę małżeństwa wraz z zablokowaniem możliwości wstępowania w nowy związek małżeński
oddzielać od czego lub kogo

seplenić sɛˈplɛ̃ɲiʨ̑ v
lesping
błędnie wymawiać spółgłoski szczelinowe zębowe i dziąsłowe

sepsa ˈsɛpsa n
blodforgifting
(medycyna, medyczny) zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej;
dass
(slangowo) ubikacja

ser sɛr n
ost
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;

serafin n
seraf
(teologia, teologiczny) (biblijny) anioł należący do najwyższego chóru w hierarchii anielskiej;

seraj n
palass
(architektura, architektoniczny) orientalny pałac, rezydencja władcy, zwłaszcza sułtana

serbski ˈsɛrpsʲci adj
serbisk
związany z Serbią lub Serbami, dotyczący Serbii lub Serbów

serbski ˈsɛrpsʲci n
serbisk
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;

serce ˈsɛrʦ̑ɛ n
hjerte
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości
hjerte hjarte
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;

sercowy adj
kjæreste
dotyczący uczuć zakochania i miłości

serdecznie sɛrˈdɛʧ̑ʲɲɛ adv
varm
w sposób serdeczny, z uprzejmością, życzliwością; otwarcie

serdeczny sɛrˈdɛʧ̑nɨ adj
hjertelig
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć

serdeczny palec sɛrˈdɛʧ̑nɨ ˈpalɛʦ̑ n
ringfinger
(anatomia, anatomiczny) czwarty palec u ręki

seria ˈsɛrʲja n
rekke
elementy lub wydarzenia następujące po sobie
szereg jednakowych elementów

serial ˈsɛrʲjal n
rekke
film składający się z przynajmniej kilku odcinków

serio ˈsɛrʲjɔ adv
seriøst
poważnie, bez żartów, prawdziwie, szczerze

serotonina n
serotonin
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;

serwatka n
myse
(spożywczy) przejrzysty płyn pozostały po ścięciu mleka i oddzieleniu sera;

serwer ˈsɛrvɛr n
tjener
(informatyka, informatyczny) komputer umożliwiający działanie sieci komputerowej;

serweta sɛrˈvɛta n
bordduk
ozdobny obrus do nakrywania stołu
serviett
płat tkaniny do wycierania ust i ochrony ubrania podczas jedzenia

serwetka n
håndkle
mała serweta do ozdoby mebli
serviett
kwadratowy kawałek tkaniny lub bibułki do wycierania ust lub do ochrony ubrania podczas jedzenia

serwis ˈsɛrvʲis n
servere
(sport, sportowy) odbicie piłki na pole przeciwnika w momencie rozpoczęcia lub wznowienia gry (w siatkówce, tenisie, badmintonie, ping-pongu itp.)
servise
komplet naczyń stołowych;

serwować sɛrˈvɔvaʨ̑ v
servere
podawać coś (zwykle o jedzeniu)
wybijać zza linii boiska lotkę lub piłkę na pole przeciwnika

seszelski sɛˈʃɛlsʲci adj
seychellisk
odnoszący się do Seszeli (państwa lub wysp)

set sɛt n
bestemme
gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart
partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa

setka ˈsɛtka n
hundre
nazwa liczby 100 (sto); sto elementów

sexy adj
kjønnslig
(potocznie, potoczny) (zobacz) seksowny

sezon ˈsɛzɔ̃n n
modnes
(telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza
årstid
(handel, handlowy) pora roku
(rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych
okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp.

sezon ogórkowy n
agurktid
(publikatory) okres w porze letniej, gdy w mediach dominują błahe tematy i zmyślone newsy;

sfaleryt n
sinkblende
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarczków, siarczek cynku;

sfera ˈsfɛra n
kule
(matematyka, matematyczny) powierzchnia kuli;

sferoida n
sfæroide
(matematyka, matematyczny) bryła lub powierzchnia zbliżona do elipsoidy;

sfinks sfʲĩŋks n
sfinks
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;

sfora ˈsfɔra n
hundehus
duże stado psowatych (psów, wilków)

shinto n
shinto
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna religia Japonii;

siad ɕat interjection
sitte
polecenie skierowane do psa, aby usiadł

siad ɕat n
sete
pozycja siedząca

siadać ˈɕadaʨ̑ v
sette seg
zajmować miejsce do siedzenia, przechodzić do siedzenia

siano ˈɕãnɔ n
høy
(rolnictwo, rolniczy) sucha trawa i inne rośliny skoszone z łąki na paszę;

siara ˈɕara n
råmelk
(zoologia, zoologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) wydzielina gruczołów mlekowych ssaków;

siarka ˈɕarka n
svovel
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu S i liczbie atomowej 16;

siatkarz ˈɕatkaʃ n
volleyballspiller
(sport, sportowy) sportowiec grający w siatkówkę

siatkówka ɕatˈkufka n
volleyball
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;

siatkówka plażowa ɕatˈkufka plaˈʒɔva n
strandvolleyball
(sport, sportowy) odmiana siatkówki rozgrywana w zespołach dwuosobowych na piaszczystym boisku;

siać ɕäʨ̑ v
så
rzucać nasiona w glebę

siebie ˈɕɛbʲjɛ pronoun
meg selv
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem

siedem ˈɕɛdɛ̃m cardinalNumeral
sju syv
liczba 7

siedem grzechów głównych n
syv dødssynder
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;

siedemnastokąt n
heptadekagon
(geometria) wielokąt o siedemnastu bokach

siedmiokąt ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt n
heptagon
(geometria) wielokąt o siedmiu bokach;

siedmiolatek ˌɕɛdmʲjɔˈlatɛk n
sjuåring
chłopiec mający siedem lat

siedmioletni ˌɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi adj
sjuårig
mający siedem lat
trwający siedem lat

siedmiomasztowy ˌɕɛdmʲjɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
sjumastet
o żaglowcu: mający siedem masztów

siedziba ɕɛ̇ˈʥ̑iba n
bak
(książkowy) lub (podniośle) miejsce, w którym ktoś mieszka lub dłużej przebywa
sete
miejsce, w którym znajduje się jakaś instytucja, firma, organizacja

siedzieć ˈɕɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
sitte
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności
(potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu

siekacz n
fortann
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu

siekać ˈɕɛkaʨ̑ v
hakke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno kroić

siekiera ɕɛ̇ˈcɛra n
øks
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska

sielawa n
lagesild
Coregonus albula, gatunek ryby łososiokształtnej z rodziny łososiowatych;

sierota ɕɛˈrɔta n
foreldreløst barn
dziecko, któremu umarło przynajmniej jedno z rodziców

sierp ɕɛrp n
sigd
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;

sierp i młot ˈɕɛrpʔi‿ˈmwɔt n
hammer och sigd
(historia, historyczny, historycznie) komunistyczny symbol sojuszu robotników i chłopów;

sierpień ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ n
august
ósmy miesiąc w roku według kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego;

sierpówka n
tyrkerdue
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia decaocto Frivaldszky, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;

sierść ɕɛrʲɕʨ̑ n
pels
(zoologia, zoologiczny) owłosienie ssaków;

sierżant ˈɕɛrʒãnt n
sersjant
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;

sieć ɕɛ̇ʨ̑ n
kjede
grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję
nett
(potocznie, potoczny) sieć (1.3) komputerowa, Internet
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ;
nettverke
pajęczyna

sieć pokarmowa n
næringsnett
(ekologia, ekologiczny) złożona relacja pokarmowa między poszczególnymi gatunkami

sień ɕɛ̇̃ɲ n
entré
pomieszczenie prowadzące do wnętrza domu

sikać ˈɕikaʨ̑ v
tisse
(potocznie, potoczny) oddawać mocz

sikora ɕiˈkɔra n
meis meise
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny sikorowatych;

sikora bogatka ɕiˈkɔra bɔˈɡatka n
kjøtmeis
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;

sikora modra ɕiˈkɔra ˈmɔdra n
blåmeis
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus, niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;

sikora sosnówka ɕiˈkɔra sɔsˈnufka n
svartmeis
(ornitologia, ornitologiczny) Parus ater Linnaeus, ptak z rodziny sikor;

siku ˈɕiku n
late vannet
(potocznie, potoczny) czynność sikania, oddawania moczu

silikon n
silikoner
(chemia, chemiczny) niepalny, syntetyczny związek polimerowy zawierający połączone atomy krzemu i węgla (w postaci grup alkilowych lub arylowych), cechujący się odpornością chemiczną, termiczną i na promieniowanie UV;

silnia ˈɕilʲɲa n
fakultet
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;

silnie ˈɕilʲɲɛ adv
sterk
z dużym nasileniem, intensywnie
z dużą siłą, mocno

silnik ˈɕilʲɲik n
motor
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;

silny ˈɕilnɨ adj
sterk
odznaczający się siłą (w odniesieniu do istoty)

silos ˈsʲilɔs n
silo
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych;
(wojskowość, wojskowy) podziemna komora startowa rakiet balistycznych;

siniak ˈɕĩɲak n
normannaost
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miejscowy wylew krwi do skóry powstały wskutek urazu

sinologia ˌsʲĩnɔˈlɔɟja n
sinologi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o Chinach;

sinus ˈsʲĩnus n
sinus
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;

sio ɕɔ interjection
trekk unna
(potocznie, potoczny) wykrzyknik o znaczeniu „oddalcie się!”, używany zwłaszcza wobec ptaków, także innych zwierząt, czasem wobec dzieci

siodło ˈɕɔdwɔ n
sal
(jeździectwo, jeździecki) część rzędu końskiego będąca siedzeniem przeznaczonym dla jeźdźca;

siostra ˈɕɔstra n
søster
zakonnica
pielęgniarka
søster lillesøster
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki

siostrzenica ˌɕɔsṭʃɛ̃ˈɲiʦ̑a n
niese
córka siostry

siostrzeniec ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛʦ̑ n
nevø
syn siostry

sioło n
landsby
(książkowy) wieś lub osada wiejska

sitko ˈɕitkɔ n
mudderpram
małe sito, używane w kuchni

sito ˈɕitɔ n
sikte
narzędzie do przesiewania, zwłaszcza gdy duże lub w ogólnym znaczeniu;

siusiu ˈɕüɕu n
Pyse
(infantylnie) sikanie, oddawanie moczu

siwy ˈɕivɨ adj
grå
(fryzjerstwo, fryzjerski) o włosach: mający naturalny białoszary kolor, najczęściej ze starości
mający siwe (1.1) włosy
(jeździectwo, jeździecki) o maści konia: mający białą sierść na ciemnej skórze

siąść w kucki ˈɕɔ̃w̃ɕʨ̑ ˈf‿kuʦ̑ʲci v
huk
siąść na zgiętych nogach, kucnąwszy

się ɕɛ pronoun
seg
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków

sięgać ˈɕɛ̃ŋɡaʨ̑ v
henvise
o twórcy, pisarzu: zapożyczać
rekke
mieć określony zasięg
starać się uzyskać coś, osiągnąć coś

siła ˈɕiwa n
kraft
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami;

siła odśrodkowa n
sentrifugalkraft
(fizyka, fizyczny) siła w ruchu obrotowym, skierowana na zewnątrz od osi obrotu;

siła wyższa ˈɕiwa ˈvɨʃːa n
force majeure
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec;

siłowanie na rękę n
armbrytning
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy używając siły i techniki próbują, przy odpowiednich zasadach, przeciągnąć rękę przeciwnika w dół;

siły powietrzne n
flyvåpen
(wojskowość, wojskowy) siły zbrojne przeznaczone do odpierania agresji powietrznej przeciwnika lub prowadzenia ataku z powietrza;

siły zbrojne n
væpnede styrker
(wojskowość, wojskowy) całe wojsko danego państwa;

skakanka skaˈkãnka n
hoppetau
rodzaj zabawki dziecięcej w postaci linki z rączkami, przez którą dzieci przeskakują dla zabawy;

skakać ˈskakaʨ̑ v
hoppe
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)

skala ˈskala n
skrelle
(książkowy) wielkość, zakres czegoś
(matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu
(metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos;
(psychologia, psychologiczny) w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu
(technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru
(technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych;
zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)

skald skalt n
skald
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staroskandynawski poeta i śpiewak, autor i zbieracz wierszy o bohaterach, ich zwycięstwach, miłości;

skamieniałość ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕʨ̑ n
fossil
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;

skamienieć skãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̇ʨ̑ v
fryse
znieruchomieć

skand skãnt n
scandium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sc i liczbie atomowej 21;

skandować v
skandere
rytmicznie wypowiadać słowa, dzieląc je na sylaby

skandynawski ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci adj
skandinavisk
związany ze Skandynawią, dotyczący Skandynawii

skarb skarp n
skatt
zbiór bardzo wartościowych rzeczy
coś niezwykle wartościowego, drogocennego

skarb państwa n
statskasse
(ekonomia, ekonomiczny) państwowe zasoby finansowe

skarbiec ˈskarbʲjɛʦ̑ n
skattkammer
odpowiednio zabezpieczony magazyn na drogocenne rzeczy;

skarga ˈskarɡa n
innvending
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś

skarpa n
understøtte
(architektura, architektoniczny) murowana stroma podpora na zewnątrz budowli, wysoka przypora;

skarpeta skarˈpɛta n
sokk
okrycie (ubiór) stopy;

skarpetka skarˈpɛtka n
sokk
(zdrobniale) od skarpeta

skarżypyta ˌskarʒɨˈpɨta n
sladrehank
(potocznie, potoczny) ktoś (zwykle dziecko), kto skarży na kogoś

skaut skawt n
speider
(harcerski) członek młodzieżowej organizacji skautowej lub harcerskiej

skała ˈskawa n
bergart
(geologia, geologiczny) zespół minerałów lub wiele ziaren tego samego minerału;

skałka ˈskawka n
bergart
(zdrobniale) skała
flint
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krzemień w dawnej broni palnej używany do krzesania ognia

skiba ˈsʲciba n
møne
wąski pas gleby podcięty przez pług, odwrócony i odłożony na bok w czasie orki
å skjære
grubo ukrojona kromka chleba

skierować sʲcɛˈrɔvaʨ̑ v
direkt
nadać czemuś określony kierunek; wysłać coś w jakimś kierunku, w określoną stronę

skin sʲcĩn n
ham
członek subkultury skinhead

skinhead n
ham
męski członek kontrkultury skinhead (1.1)

skinienie sʲcĩˈɲɛ̇̃ɲɛ n
nikk
nieznaczne kiwnięcie głową, ręką lub palcem na znak czegoś, (rzeczownik odczasownikowy) od skinąć

skinąć v
nikk
uczynić ruch głową lub ręką na znak czegoś, zwłaszcza na znak zgody, przyzwolenia, powitania lub pożegnania;

skipass ˈsʲcipas n
heiskort
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) karnet narciarski umożliwiający korzystanie z kilku wyciągów w obrębie kompleksu narciarskiego, czasem także z dodatkowych usług

sklep sklɛp n
butikk forretning
(handel, handlowy) pomieszczenie z wejściem od ulicy, gdzie sprzedaje się towary

sklep monopolowy ˈsklɛp ˌmɔ̃nɔpɔˈlɔvɨ n
pol
sklep, w którym głównie sprzedawany jest głównie alkohol

sklep rybny ˈsklɛp ˈrɨbnɨ n
fiskebutikk
sklep, w którym sprzedaje się ryby i owoce morza

sklepienie sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
krypt
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;

sklepowy sklɛˈpɔvɨ adj
lagre
(przymiotnik) od: sklep

skleroza n
sklerose
(medycyna, medyczny) (zobacz) miażdżyca

sknera n
gjerrigknark
ktoś skąpy, chciwiec

sknerowaty adj
gjerrig
skłonny do sknerstwa

sknerstwo n
gjerrighet
(potocznie, potoczny) niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

skoczek ˈskɔʧ̑ɛk n
hoppar
(sport, sportowy) ktoś specjalizujący się w wykonywaniu skoków
springer
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;

skojarzenie ˌskɔjaˈʒɛ̃ɲɛ n
konnotasjon
połączenie ze sobą wrażeń, wyobrażeń i innych zjawisk psychicznych w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych z nich powoduje uświadomienie sobie innych

skok skɔk n
hopp
chwilowe oderwanie się od ziemi poprzez podskoczenie do góry

skok o tyczce ˈskɔk ɔ‿ˈtɨʧ̑ʦ̑ɛ n
stavsprang
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;

skok wzwyż ˈskɔɡ ˈvzvɨʃ n
høydehopp
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;

skoki narciarskie n
skihopping
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy rywalizują o wykonanie najdłuższego skoku na nartach;

skomleć v
hvin
(pogardliwie, pogardliwy) żałośnie prosić o coś
o zwierzętach (głównie psowatych) wydawać wysokie dźwięki odbierane jako żałosne proszenie, strach stworzenia, poddanie się albo wyrażanie uległości

skomplikowany ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ adj
komplisert
składający się z wielu elementów
trudny, zawiły

skonany adj
død
(potocznie, potoczny) skrajnie zmęczony fizycznie i psychicznie

skoro ˈskɔrɔ conjunction
da
(przestarzałe, przestarzały) spójnik służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś
ettersom
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego

skorpion ˈskɔrpʲjɔ̃n n
skorpion
(zoologia, zoologiczny) pokryty pancerzem pajęczak z kolcem jadowym na ostatnim segmencie odwłoku;

skorupa skɔˈrupa n
skilt
(zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.
skorpe
twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu

skorupa ziemska skɔˈrupa ˈʑɛ̃mska n
jordskorpe
(geologia, geologiczny) zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej, część litosfery;

skorupiak skɔˈrupʲjak n
skalldyr
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp

skory ˈskɔrɨ adj
legge seg flat
(książkowy) chętny
(książkowy) skłaniający się (ku czemuś), skłonny (do czegoś)

skowronek skɔvˈrɔ̃nɛk n
lerke
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny Alaudidae o perlistym, wysokim śpiewie;

skowyczeć skɔˈvɨʧ̑ɛʨ̑ v
hvin
o ludziach: jęczeć, skarżyć się żałośnie
o psie lub innym ssaku psowatym: wydawać urywane, żałosne dźwięki

skończony skɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
absolutt
całkowity, pełny, kompletny
avsluttet
(matematyka, matematyczny) nieosiągający plus/minus nieskończoności
(matematyka, matematyczny) o liczbie elementów wyrażonej liczbą naturalną;
ferdig
niespodziewający się niczego dobrego, niemogący liczyć na sukces; przegrany

skończyć ˈskɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
avslutte
umrzeć
dø
urwać się (o drodze, obszarze)
zostać zużytym

skraj skraj n
kant
(przenośnie, przenośnia) granica
utkant
brzeg jakiejś płaszczyzny, jakiegoś obszaru

skrajna prawica ˈskrajna praˈvʲiʦ̑a n
høgreekstremisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;

skrajnie adv
ekstremt
w sposób skrajny, wielce, bardzo

skrajny ˈskrajnɨ adj
ytterst
będący radykalnym, występującym w ostrej, ostatecznej postaci

skraść v
stjele
bezprawnie zabrać ukradkiem

skrobia n
stivelse
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;

skromność ˈskrɔ̃mnɔɕʨ̑ n
beskjedenhet
cecha kogoś, kto nie wywyższa się i nie dba o rozgłos i uznanie innych

skromny ˈskrɔ̃mnɨ adj
beskjeden
niemający potrzeby wyróżniania się
niewielki
w prostym stylu, pozbawionym ozdób

skroń skrɔ̃ɲ n
tinning
(anatomia, anatomiczny) boczna część głowy za oczami;

skrucha ˈskruxa n
anger
żal za popełnione błędy, krzywdy

skrupulatnie adv
nøyaktighet
w sposób bardzo dokładny i staranny

skrupulatny adj
omhyggelig
drobiazgowo, pedantycznie dokładny
wykonywany z drobiazgową, pedantyczną dokładnością, wyjątkowo dokładnie

skrycie ˈskrɨʨ̑ɛ adv
i smug
w tajemnicy przed kimś, ukradkiem

skrytka pocztowa ˈskrɨtka pɔʧ̑ˈtɔva n
postboks
skrzynka na listy zainstalowana na poczcie;

skryty adj
hemmelig
utrzymywany w tajemnicy

skrywać v
skjule
trzymać w niewidocznym miejscu
utrzymywać w tajemnicy

skrzat n
skjelm
(folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) bajkowy ludek

skrzek n
rogn
(herpetologia, herpetologiczny) skupisko płazich jaj;

skrzydło ˈskʃɨdwɔ n
fløy
(regionalizm poznański) fortepian
vinge
część samolotu tworząca siłę nośną;
górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie;
część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach
(sport, sportowy) prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy
(wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku;
vinge fløy
boczna część budynku, wydzielona z głównej części;

skrzynia ˈskʃɨ̃ɲa n
kiste
drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem;

skrzynia biegów ˈskʃɨ̃ɲa ˈbʲjɛɡuf n
girkasse
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia mocy wytwarzanej przez silnik napędzający pojazd lub inną maszynę;

skrzynka ˈskʃɨ̃nka n
kasse
mała skrzynia
postkasse
metalowy, pocztowy pojemnik na korespondencję

skrzynka pocztowa n
postkasse
pocztowy pojemnik w publicznym miejscu, przeznaczony do wrzucania korespondencji do wysłania;

skrzyp skʃɨp n
snelle
Equisetum L., roślina z monotypowej rodziny skrzypowatych;

skrzyp polny ˈskʃɨp ˈːɔlnɨ n
kjerringrokk
(botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;

skrzypaczka skʃɨˈpaʧ̑ka n
fiolinist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kobieta, która gra na skrzypcach

skrzypce ˈskʃɨpʦ̑ɛ n
fiolin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;

skrzypek ˈskʃɨpɛk n
fiolinist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba grająca na skrzypcach

skrzyżowanie ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ n
kryss
miejsce połączenia dwóch dróg;

skrócić v
forkorte
uczynić krótkim, zwięzłym
redusere
(matematyka, matematyczny) podzielić wartość licznika i mianownika o tę samą liczbę całkowitą, upraszczając ułamek

skrót skrut n
forkortelse
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;

skrótowiec skruˈtɔvʲjɛʦ̑ n
initialord
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;

skręcać ˈskrɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
svinge
zmieniać kierunek poruszania się

skrępowany ˌskrɛ̃mpɔˈvãnɨ adj
blyg
(książkowy) zawstydzony, onieśmielony jakąś sytuacją

skunks skũŋks n
stinkdyr
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;

skupisko skuˈpʲiskɔ n
klase
miejsce nagromadzenia czegoś lub kogoś
nagromadzenie czegoś w jednym miejscu

skupić v
klase
zebrać się, znaleźć się w jednym miejscu

skurwysyn skurˈvɨsɨ̃n n
jævel
(wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwie do mężczyzny lub o mężczyźnie

skuteczny skuˈtɛʧ̑nɨ adj
virkningsfull
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt

skutek ˈskutɛk n
følge
wynik jakiegoś działania, efekt; rezultat, konsekwencja

skuter ˈskutɛr n
scooter
(motoryzacja) jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;

skutkiem ˈskutʲcɛ̃m preposition
av hensyn til
w wyniku, konsekwencji czegoś, z jakiegoś powodu

skwarny adj
lummer
(książkowy) pełen skwaru, bardzo gorący

skóra ˈskura n
hud
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna powłoka ciała kręgowców;
lær hud
surowiec otrzymywany z wyprawionej skóry (1.1) niektórych zwierząt;

skórka ˈskurka n
ham
(informatyka, informatyczny) wygląd strony internetowej, programu, aplikacji itp.;

skąd skɔ̃nt particle
hvordan
wzmocnione nie

skąd skɔ̃nt pronoun
hvorfra
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch
…służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch

skądinąd particle
forresten
…używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją

skąpiec ˈskɔ̃mpʲjɛʦ̑ n
gjerrigknark
osoba niechętnie wydająca swoje pieniądze

skąpiradło n
gjerrigknark
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś, kto stroni od wydawania pieniędzy

skąpstwo ˈskɔ̃mpstfɔ n
gjerrighet
niechęć do rozstawania się z pieniędzmi, nadmierna oszczędność

skąpy ˈskɔ̃mpɨ adj
gjerrig
(pejoratywnie, pejoratywny) niechętnie oddający swoje dobra, pieniądze
(potocznie, potoczny) bardzo mały, o małej objętości

skład skwat n
butikk
(Poznań), (regionalizm kujawski) sklep
miejsce gromadzenia (składowania) towarów, magazyn

składanie skwaˈdãɲɛ n
forsamling
(rzeczownik odczasownikowy) od składać

składany adj
sammenleggbar
dający się składać

składać ˈskwadaʨ̑ v
avgi
przekazywać coś komuś w formie ustnej lub pisemnej
lagre
gromadzić coś, zbierać
montere
budować coś z elementów, łączyć w jedną całość dwie lub więcej części
stille
(drukarstwo, drukarski) przygotowywać tekst do druku, łącząc, zestawiając różne litery i wyrazy

składka n
tvangsinnlegge
zadrukowany arkusz papieru złożony zazwyczaj wielokrotnie, tworzący część książki

składnik ˈskwadʲɲik n
ingrediens
część składowa czegoś

składniowy skwadʲˈɲɔvɨ adj
syntaktisk
(przymiotnik) od składnia

składowy skwaˈdɔvɨ adj
lager
dotyczący składowania czegoś

skłaniać v
stikke
wpływać na czyjąś decyzję

skłonność ˈskwɔ̃nːɔɕʨ̑ n
forkjærlighet
upodobanie do czegoś
tilbøyelighet
potencjalna, niekiedy ujawniająca się cecha

skłonny ˈskwɔ̃nːɨ adj
klar
taki, który zgadza się z czymś, ma chęć na coś
legge seg flat
taki, który jest podatny na coś; mający predyspozycję do czegoś

slajd slajt n
sleide
(fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;

slalom ˈslalɔ̃m n
slalåm
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami

slang slãŋk n
slang
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;

slipy ˈslʲipɨ n
underbukse
męskie, obcisłe majtki;

slums n
slum
(urbanistyka, urbanistyczny) dzielnica nędzy w wielkim mieście;

smacznego smaʧ̑ˈnɛɡɔ interjection
håper det smaker
zwyczajowe życzenie przyjemności z jedzenia

smaczny ˈsmaʧ̑nɨ adj
smakfull
mający dobry smak; dobrze smakujący

smak smak n
smak
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1)
(przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm;

smakować smaˈkɔvaʨ̑ v
smake
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) próbować czegoś w celu określenia smaku

smar smar n
salve
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów

smarować smaˈrɔvaʨ̑ v
smøre
(mechanika) dostarczać do ruchomych części smar
spre
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) pokrywać coś substancją płynną lub półpłynną

smarowidło ˌsmarɔˈvʲidwɔ n
smørepålegg
(potocznie, potoczny) substancja do smarowania lub wcierania

smartfon ˈsmartfɔ̃n n
smarttelefon
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;

smażyć ˈsmaʒɨʨ̑ v
steke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia

smerf smɛrf n
smurf
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;

smoczek ˈsmɔʧ̑ɛk n
smokk sutt
miękka zabawka dla małych dzieci przeznaczona do ssania;

smok smɔk n
drage
(mitologia, mitologiczny) baśniowe groźne zwierzę, rodzaj olbrzymiego, latającego gada;

smoking ˈsmɔcĩŋk n
smoking
męski strój wieczorowy bardziej elegancki od garnituru, mniej oficjalny niż frak;

smoła ˈsmɔwa n
tjære
mazista, zwykle czarna ciecz, produkt odgazowania węgla, łupków bitumicznych, drewna itp.;

smrodzić ˈsm̥rɔʥ̑iʨ̑ v
fis
(potocznie, potoczny) wydalać przez odbyt cuchnące gazy

smród sm̥rut n
stinke
przykry zapach

smukły ˈsmukwɨ adj
slank
taki, którego budowa lub sylwetka charakteryzuje się smukłością

smutek ˈsmutɛk n
melankoli
stan uczuć, gdy ktoś jest smutny

smutny ˈsmutnɨ adj
trist lei seg
odczuwający smutek, pogrążony w smutku

smycz smɨʧ̑ n
kobbel
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;

smyczek ˈsmɨʧ̑ɛk n
bue
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;

smętny ˈsmɛ̃ntnɨ adj
bedrøvelig
wzbudzający smutek, świadczący o smutku, melancholii

snop snɔp n
nek
(rolnictwo, rolniczy) wiązka ułożonych równolegle i związanych źdźbeł zbóż, traw;

snopek ˈsnɔpɛk n
kornbånd
mały snop; zebrane, ułożone równolegle i związane źdźbła zbóż, lnu, traw itp.

snycerz ˈsnɨʦ̑ɛʃ n
glipp
(książkowy) rzemieślnik lub artysta zajmujący się rzeźbieniem w drewnie, snycerstwem

sobie ˈsɔbʲjɛ pronoun
meg selv
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem

sobota sɔˈbɔta n
lørdag
szósty dzień tygodnia;

sobowtór sɔˈbɔftur n
dobbeltgjenger
osoba wyglądająca bardzo podobnie do innej;

soból ˈsɔbul n
sobel
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;

sobą ˈsɔbɔ̃w̃ pronoun
seg
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi narzędnikiem

socjaldemokracja ˌsɔʦ̑ʲjaldɛ̃mɔˈkraʦ̑ʲja n
sosialdemokrati
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;

socjalista ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲista n
sosialist
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik socjalizmu

socjalistka ˌsɔʦ̑ʲjaˈlʲistka n
socialist
forma żeńska od: socjalista

socjalistyczny ˌsɔʦ̑ʲjalʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
sosialistisk
związany z socjalizmem, charakterystyczny dla socjalizmu

socjalizm sɔˈʦ̑ʲjalʲism̥ n
sosialisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);

socjalny adj
sosialen
związany z zaspokojeniem potrzeb bytowych członków społeczeństwa

socjolekt n
sosiolekt
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu środowiskowym;

socjolingwistyczny ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡvʲiˈstɨʧ̑nɨ adj
sociolingvistisk
dotyczący socjolingwistyki

socjolingwistyka ˌsɔʦ̑ʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka n
sosiolingvistikk
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się funkcjonowaniem języka w społeczeństwie;

socjolog sɔˈʦ̑ʲjɔlɔk n
sosiolog
(edukacja, edukacyjny) specjalista w dziedzinie socjologii

socjologia ˌsɔʦ̑ʲjɔˈlɔɟja n
sosiologi
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;

socynianin ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃ɲĩn n
sociniansk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca socynianizmu

socyniański ˌsɔʦ̑ɨ̃ˈɲä̃j̃sʲci adj
sociniansk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (książkowy) dotyczący doktryn Fausta Socyna

soczewica ˌsɔʧ̑ɛˈvʲiʦ̑a n
linse
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju soczewica (1.1)

soczewka sɔˈʧ̑ɛfka n
linse
(optyka, optyczny) przezroczysty przyrząd optyczny załamujący promienie świetlne;
(anatomia, anatomiczny) część oka załamująca promienie świetlne;

sofa ˈsɔfa n
sofa
rodzaj niskiej kanapy

soirée n
kveld
(przestarzałe, przestarzały) wieczorek towarzyski

soja ˈsɔja n
soyabønne
(botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz;

sojuszniczy adj
sympatisk
wynikający z zawartego sojuszu, sprzymierzony

sojusznik sɔˈjuʃʲɲik n
allierte
państwo lub osoba, która zobowiązuje się do współpracy i udzielania pomocy

sok sɔk n
jus juice
napój robiony z owoców, czasem również z warzyw;

sokół ˈsɔkuw n
falk
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;

sola ˈsɔla n
sjøtunge
(ichtiologia, ichtiologiczny) płaska ryba z oczami po prawej stronie;

solipsyzm n
solipsisme
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;

solić ˈsɔlʲiʨ̑ v
salte
przyprawiać potrawy solą

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci adj
somalisk
odnoszący się do państwa Somalia

somalijski ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci n
Somalisk
język urzędowy Somalii

sommelier sɔ̃ˈmɛlʲjɛr n
vinkelner
doradca w zakresie win
specjalista w dziedzinie enologii i degustacji wina
wykwalifikowany kelner, który specjalizuje się w podawaniu wina

sonda ˈsɔ̃nda n
sonde
(astronomia, astronomiczny) bezzałogowy statek kosmiczny wykorzystywany do eksplorowania miejsc w kosmosie, gdzie bezpośredni dostęp człowieka jest niemożliwy;

sondować v
sonde
zgłębiać informacje, przeprowadzać sondaż

sonet ˈsɔ̃nɛt n
sonett
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;

sopel ˈsɔpɛl n
istapp
podłużny kawałek lodu zwisający z brzegu dachu, z gałęzi itp.;

sopranik n
tredoble
(zdrobniale) cichy i delikatny sopran

sorgo ˈsɔrɡɔ n
durra
(botanika, botaniczny) Sorghum, roślina trawiasta pochodząca z Afryki, licznie uprawiana w biednych krajach jako zboże;

sortować sɔrˈtɔvaʨ̑ v
sortere
dzielić na grupy według przyjętych kryteriów
układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości

sos sɔs n
saus
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;

sos sojowy ˈsɔs ːɔˈjɔvɨ n
soyasaus
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej

sosna ˈsɔsna n
furu
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;

sosnowy sɔsˈnɔvɨ adj
furu
będący częścią sosny
odnoszący się do sosny, mający związek z sosną
składający się z sosny
wykonany z drewna lub innej części sosny

sowa ˈsɔva n
ugle
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;

sowa jarzębata ˈsɔva ˌjaʒɛ̃mˈbata n
haukugle
(ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej;

sowa śnieżna ˈsɔva ˈɕɲɛʒna n
snøugle
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;

sowchoz n
sovkos
państwowe gospodarstwo rolne w ZSRR

sowiecki sɔˈvʲjɛʦ̑ʲci adj
sovjetisk
radziecki, dotyczący Związku Radzieckiego (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich)

sowietolog n
sovjetolog
(edukacja, edukacyjny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalista w dziedzinie sowietologii

sośnina n
furu
drewno z sosny

spacer ˈspaʦ̑ɛr n
gåtur
niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

spacerować ˌspaʦ̑ɛˈrɔvaʨ̑ v
promenere
chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

spacja ˈspaʦ̑ʲja n
blank
(poligrafia) odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

spad spat n
blø
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) obszar druku, który wychodzi poza krawędź ostatecznej publikacji;

spadać ˈspadaʨ̑ v
droppe
uderzać, trafiać
falle
lecieć bezwładnie w dół
dotykać, obciążać, ogarniać kogoś
senke
zmniejszać się

spadek ˈspadɛk n
fall
obniżanie się poziomu, wartości itp.; upadek, regres
obniżenie poziomu ziemi (gruntu, drogi itp.)

spadkobierca ˌspatkɔˈbʲjɛrʦ̑a n
arving
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

spadochron spaˈdɔxrɔ̃n n
fallskjerm
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

spaghetti spaˈɡɛttʲi n
spagetti
(spożywczy) włoski, długi, cienki makaron;

spalić ˈspalʲiʨ̑ v
brenne
poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbyt mocno przypiec

spam spãm n
søppelpost
(informatyka, informatyczny) niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne;

spanie ˈspãɲɛ n
sove
(rzeczownik odczasownikowy) od spać

spartański sparˈtãj̃sʲci adj
spartansk
charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością
dotyczący Sparty, związany ze Spartą

spasanie n
beite
(ekologia, ekologiczny) bezpośrednie zjadanie organizmów żywych
(rolnictwo, rolniczy) karmienie / tuczenie zwierząt

spawacz ˈspavaʧ̑ n
sveiser
robotnik zajmujący się spawaniem

spawać ˈspavaʨ̑ v
sveise
(technologia, technika, techniczny) łączyć coś techniką spawania

spazm n
krampe
(medycyna, medyczny) nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

spać spaʨ̑ v
sove
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości
(eufemistycznie) mieć stosunek płciowy

specjalista ˌspɛʦ̑ʲjaˈlʲista n
spesialist
osoba, która się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

specjalistyczny adj
spesialist
dotyczący specjalisty, fachowy

specjalna operacja wojskowa n
militær spesialoperasjon
(eufemistycznie) (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) propagandowe określenie rosyjskiej agresji na Ukrainę w lutym 2022 r.

specjalnie spɛˈʦ̑ʲjalʲɲɛ adv
spesielt
w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

specjalność spɛˈʦ̑ʲjalnɔɕʨ̑ n
spesialitet
czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością
dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

specjalny spɛˈʦ̑ʲjalnɨ adj
særskilt
mający szczególne, wyjątkowe właściwości
odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby

specjał ˈspɛʦ̑ʲjaw n
spesialitet
bardzo smaczna lub wyszukana potrawa

specyficzny ˌspɛʦ̑ɨˈfʲiʧ̑nɨ adj
karakteristisk
typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie)
merkelig
wyróżniający się na tle innych

spektakl ˈspɛktakl̥ n
vise
(przenośnie, przenośnia) popis, efektowne przedstawienie

spekulacja n
våge
(ekonomia, ekonomiczny) nieuczciwe przedsięwzięcie, wykupywanie i odsprzedaż z dużym zyskiem towarów, na które popyt przewyższa podaż

speleologia ˌspɛlɛɔˈlɔɟja n
speleologi
(geologia, geologiczny) nauka o jaskiniach;

sperma ˈspɛrma n
sæd sperma
(fizjologia, fizjologiczny) płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

spermatozoid ˌspɛrmatɔˈzɔ<sup>j</sup>it n
spermie
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin

spełniać ˈspɛwʲɲäʨ̑ v
oppfylle
(matematyka, matematyczny) po podstawieniu do formy zdaniowej (np. równania), dawać w wyniku prawdę
być zgodnym z wymaganiami
robić to, czego wymagają obowiązki, obietnice, czyjeś polecenia

spiekota n
varmer opp
(meteorologia, meteorologiczny) dotkliwy upał przy dużym nasłonecznieniem

spieprzać ˈspʲjɛpʃaʨ̑ v
stikk av
(potocznie, potoczny) uciekać

spierać v
slette
bić dotkliwie
argumentere
prowadzić spór

spierdalać spʲjɛrˈdalaʨ̑ v
dra til helvete
(wulgarnie, wulgaryzm) pospiesznie oddalać się z jakiegoś miejsca

spin spʲĩn n
spinn
(fizyka, fizyczny) własny moment pędu cząstki;

spinacz ˈspʲĩnaʧ̑ n
binders
(biurowość, biurowy) wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

spinka ˈspʲĩnka n
stutteri
często zdobiony przedmiot do spinania czegoś, np. włosów, krawata, kołnierzyka lub mankietu

spirytus spʲiˈrɨtus n
alkohol
(spożywczy) (chemia, chemiczny) wysokoprocentowy roztwór wodny alkoholu etylowego;

spis spʲis n
fortegnelse
lista, zawierająca wyliczenie czegoś, zbiór czegoś

spis treści ˈspʲis ˈtrɛɕʨ̑i n
innholdsfortegnelse
lista rozdziałów z podanymi numerami ich stron, umieszczany na początku lub końcu danej publikacji;

spisek ˈspʲisɛk n
sammensvergelse
tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

spiskować v
konspirere
knuć, planować spisek

spiłować spʲiˈwɔvaʨ̑ v
arkivere
przytępić ostre krawędzie za pomocą pilnika

spiżarnia spʲiˈʒarʲɲa n
spiskammer
(budownictwo) pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

splenektomia n
splenektomi
(medycyna, medyczny) zabieg całkowitego lub częściowego usunięcia śledziony;

spluwa n
tøffel
(potocznie, potoczny) broń krótka palna (np. pistolet, rewolwer)

spoczynek n
sove
stan snu, którego celem jest regeneracja

spoczywać v
leie
(podniośle) być pochowanym, mieć miejsce swojego pochówku
ligge
być czyimś obowiązkiem

spod spɔt preposition
fra
z miejsca poniżej czegoś

spodek ˈspɔdɛk n
koppeskål
mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

spodnie ˈspɔdʲɲɛ n
benklær bukser
(odzieżownictwo) (krawiectwo) dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

spodziewać się spɔˈʥ̑ɛvaʨ̑‿ɕɛ v
forvente
przewidywać jakieś zjawisko lub zachowanie
vente
czekać na kogoś / coś

spojrzenie spɔjˈʒɛ̃ɲɛ n
leite
skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś

spojrzeć ˈspɔjʒɛʨ̑ v
besiktige
(książkowy) zwrócić wzrok na coś lub na kogoś, zerknąć, rzucić okiem

spojówka spɔˈjufka n
bindehinne
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;

spoko ˈspɔkɔ interjection
enkel
(potocznie, potoczny) spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się

spoko ˈspɔkɔ particle
hardne
(potocznie, potoczny) przyzwolenie lub aprobata; tak (potwierdzenie), w porządku, dobrze, zgoda

spokojnie spɔˈkɔjɲɛ interjection
ta det rolig
nawoływanie do spokoju

spokojność n
fred
(przestarzałe, przestarzały) (dawniej, dawny) poczucie bezpieczeństwa, brak obaw, lęków
stillhet
(przestarzałe, przestarzały) zacisze, ustronność, cisza, milczenie

spokojny spɔˈkɔjnɨ adj
roe seg
o morzu, wodzie: niezmącony
rolig
niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

spokój ˈspɔkuj n
fred
stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek
cisza, brak hałasu, rumorów
ro
równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania

spontaniczność ˌspɔ̃ntãˈɲiʧ̑nɔɕʨ̑ n
spontanitet
żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

spontaniczny adj
spontan
działający odruchowo, bez innych wpływów

sporadycznie ˌspɔraˈdɨʧ̑ʲɲɛ adv
sommetider
(odprzymiotnikowy) → sporadyczny

sporadyczny ˌspɔraˈdɨʧ̑nɨ adj
sporadisk
pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

sporo ˈspɔrɔ indefinitePronoun
en hel del
jako określenie czasownika: dość dużo, niemało
jako określenie rzeczownika: dość dużo, niemało

sporofit n
sporofytt
(botanika, botaniczny) diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów;

sport spɔrt n
idrett
(sport, sportowy) forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

sportowiec spɔrˈtɔvʲjɛʦ̑ n
idrettsmann
(sport, sportowy) osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

sportowy spɔrˈtɔvɨ adj
idrett
dotyczący sportu, związany ze sportem

sporządzić spɔˈʒɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
sette opp
(książkowy) wykonać, przygotować coś

sposobić spɔˈsɔbʲiʨ̑ v
lære
(przestarzałe, przestarzały) uczyć, kształcić kogoś do czegoś
tilberede
(przestarzałe, przestarzały) urządzać, przygotowywać coś
lære
(przestarzałe, przestarzały) czynić samego siebie czymś lub jakimś

sposobność n
plass
sprzyjające warunki ku czemuś

spostrzegać v
bemerke
patrząc, zwracać uwagę na coś lub kogoś

spostrzeżenie ˌspɔsṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
merknad
obserwacja, uwaga na dany temat

sposób ˈspɔsup n
måte
metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu

spot spɔt n
identifisere
krótki film reklamowy lub reklama w radiu

spotkanie spɔtˈkãɲɛ n
avtale
umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)
jevnbyrdig
rozgrywka sportowa

spotykać spɔˈtɨkaʨ̑ v
treffe
napotykać kogoś, widywać
chodzić na spotkania z kimś

spowiadać v
skrifte
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawać grzechy w spowiedzi

spowiedź ˈspɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
tilståelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

społeczeństwo ˌspɔwɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfɔ n
samfunn
(socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

społeczność spɔˈwɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
kommune
ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

społeczny spɔˈwɛʧ̑nɨ adj
sosialen
dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

społem adv
felles
(przestarzałe, przestarzały) do spółki

spośród ˈspɔɕrut preposition
fra
przyimek informujący o ruchu z miejsca pomiędzy jakimiś obiektami

spożywanie ˌspɔʒɨˈvãɲɛ n
inntak
jedzenie albo picie czegoś

spożywać spɔˈʒɨvaʨ̑ v
fortære
(książkowy) jeść albo pić coś

spożywczy spɔˈʒɨfʧ̑ɨ adj
spiselig
przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały

spożywczy spɔˈʒɨfʧ̑ɨ n
dagligvarebutikk
sklep z artykułami spożywczymi (1.1)

spragniony spraɟˈɲɔ̃nɨ adj
tørst
(fizjologia, fizjologiczny) potrzebujący wody

sprasowanie n
klemme
ściśnięcie, spłaszczenie czegoś w prasie, pod ciężarem

sprasować v
klemme
ścisnąć, spłaszczyć coś w prasie, pod ciężarem

sprasowywanie n
klemme
ściskanie, spłaszczanie czegoś w prasie, pod ciężarem

sprawa ˈsprava n
fall
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne
ærend
interes, rzecz do załatwienia
to, co jest dla kogoś ważne

sprawca ˈsprafʦ̑a n
agent
ten, który dokonuje czego
forøver
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot powodujący niepożądane zdarzenia

sprawdzać ˈspravʣ̑aʨ̑ v
granske
kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe
holde
dobrze się sprawować, spełniać oczekiwania

sprawdzenie n
har testet
(rzeczownik odczasownikowy) od sprawdzić

sprawdzian ˈspravʲʥ̑ãn n
har testet
(edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie
kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test

sprawiać ˈspravʲjäʨ̑ v
anskaffe
(przenośnie, przenośnia) kupować
forårsake
powodować, by coś się stało

sprawiedliwość ˌspravʲjɛˈdlʲivɔɕʨ̑ n
rettferdighet
trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

sprawiedliwy ˌspravʲjɛˈdlʲivɨ adj
rettferdig
o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością

sprawny ˈspravnɨ adj
behendig
o człowieku dobrze wykonujący jakieś czynności
o instytucji dobrze zorganizowany

sprawować spraˈvɔvaʨ̑ v
holde
wypełniać obowiązki, pełnić funkcję

sprawozdanie ˌspravɔˈzdãɲɛ n
rapport
ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

spray sprɛj n
spray
pojemnik z taką zawartością
płyn rozpylany strumieniem drobnych kropli, przechowywany w pojemniku pod ciśnieniem;

spread n
smørepålegg
(finanse, finansowy) różnica między oferowanym przez instytucję finansową (np. bank) kursem sprzedaży a kursem kupna;

sprowadzać v
bringe
powodować zmianę położenia
innføre
przyczyniać się do przybycia kogo lub czego
redusere
powodować ograniczenie wypowiedzi
trekk
przybywać gdzieś z zamiarem osiedlenia się

spryt n
kløkt
umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach
listig
zdolność wychodzenia z korzyścią z każdej sytuacji zwykle w sposób nieuczciwy

sprytny ˈsprɨtnɨ adj
begavet
pomysłowy, wykazujący praktyczną inteligencję, umiejący sobie radzić

sprzeciwiać się spʃɛˈʨ̑ivʲjäʨ̑‿ɕɛ v
stritte imot
być przeciwnym czemuś, być przeciwko czemuś lub komuś; nie zgadzać się z na coś (z czymś)

sprzeczka n
krangle
ostra, energiczna wymiana zdań między osobami niezgadzającymi się ze sobą

sprzeczność n
kontradiksjon
stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

sprzeczny ˈspʃɛʧ̑nɨ adj
motsigende
niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

sprzedawać spʃɛˈdavaʨ̑ v
selge
dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

sprzedawca spʃɛˈdafʦ̑a n
selger
(handel, handlowy) człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedawczyni ˌspʃɛdafˈʧ̑ɨ̃ɲi n
selgerske
(handel, handlowy) kobieta sprzedająca towary (w sklepie, na targowisku)

sprzedaż ˈspʃɛdaʃ n
salg
(ekonomia, ekonomiczny) zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

sprzeniewierzyć ˌspʃɛ̃ɲɛˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
underslå
przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie

sprzączka ˈspʃɔ̃n͇ʧ̑ka n
spenne
element umieszczany na końcu paska, służący do spinania, zapinania;

sprzątaczka spʃɔ̃nˈtaʧ̑ka n
reingøringshjelp
kobieta zawodowo zajmująca się sprzątaniem, zwłaszcza pomieszczeń

sprzątanie spʃɔ̃nˈtãɲɛ n
avling
zbieranie plonów z pola

sprzątać ˈspʃɔ̃ntaʨ̑ v
rense
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zabijać, mordować
rydde
doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

sprzęgło ˈspʃɛ̃ŋɡwɔ n
clutchpedal
(mechanika) mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

sprzęt spʃɛ̃nt n
berging
(rolnictwo, rolniczy) koszenie zboża, traw, kopanie warzyw, zbieranie owoców itp. i zwożenie ich z pola, sadu, ogrodu
redskap
przedmiot, zazwyczaj urządzenie, używany w określonym celu
utstyr
zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności

sprężać ˈsprɛ̃w̃ʒaʨ̑ v
press
robić coś szybciej

sprężyna sprɛ̃w̃ˈʒɨ̃na n
fjær
(przenośnie, przenośnia) inicjator, powód jakiegoś procesu
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;

sprężysty adj
flink
charakteryzujący się lekkością w ruchu
priselastisk
(fizyka, fizyczny) zdolny do powrotu do wyjściowego kształtu po ustaniu działania siły odkształcającej

spuszczać ˈspuʃʧ̑aʨ̑ v
nettopp
o wodzie w toalecie: spłukiwać nią sedes
sjøsette
o łodzi: wodować
slippe
o głowie: pochylać
ejakulere
(wulgarnie, wulgaryzm) mieć ejakulację (o mężczyźnie)

spycharka spɨˈxarka n
bulldosar
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

spód sput n
passiv
dolna część czegoś, stanowiąca zwykle dno lub podstawę

spódnica spudʲˈɲiʦ̑a n
skjørt
(krawiectwo) rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

spójnik ˈspujɲik n
bindeord konjunksjon
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

spór spur n
akkedas
różnica zdań, stanowisk, interesów

spółdzielczy adj
samarbeidsvillig
odnoszący się do spółdzielczości, związany ze spółdzielczością

spółdzielnia spuwʲˈʥ̑ɛlʲɲa n
samarbeidsvillig
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;

spółgłoska spuwˈɡwɔska n
konsonant
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

spółka akcyjna ˈspuwka ːkˈʦ̑ɨjna n
aksjeselskap
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki kapitałowej;

spółka komandytowa n
kommandittselskap
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj spółki osobowej;

spółka zależna ˈspuwka zaˈlɛʒna n
subsidiær
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, której minimum 50 procent akcji lub udziałów jest własnością innej spółki lub innego podmiotu

spóźniać się ˈspuʑɲäʨ̑‿ɕɛ v
forsinke
być za późno, nie przychodzić na czas

spędzać ˈspɛ̃nʣ̑aʨ̑ v
bruke
być w towarzystwie kogoś
przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas
wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś
samle
zaganiać/zbierać ludzi lub zwierzęta w jedno miejsce

spłacać v
utvisning
płacić stopniowo komu, wywiązując się w ten sposób z jakiegoś zobowiązania

spłonąć v
brenne
ulec zniszczeniu przez ogień

spłuczka n
nettopp
(technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

spłukany adj
blakk
(potocznie, potoczny) bez pieniędzy, w stanie bankructwa

spływ spwɨf n
konfluens
ujście rzeki do innej rzeki

spływać v
daffe
płynąć z prądem, w dół rzeki, potoku
flo
płynąć w dół (o cieczy)
stikke
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) odchodzić, odczepiać się, zostawiać w spokoju

squat n
huk
opuszczony budynek lub pomieszczenie, zamieszkane przez dzikich lokatorów;

sraczka ˈsraʧ̑ka n
diaré
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) biegunka, rozwolnienie

sranie w banię ˈsrãɲɛ ˈv‿bãɲɛ interjection
bull
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację

srać sraʨ̑ v
bæsje
(wulgarnie, wulgaryzm) (fizjologia, fizjologiczny) wypróżniać się przez otwór odbytniczy

srebrny ˈsrɛbrnɨ adj
sølv
(jubilerstwo, jubilerski) wykonany ze srebra

srebro ˈsrɛbrɔ n
sølv
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ag i liczbie atomowej 47;

srogi ˈsrɔɟi adj
stram
surowy, bez litości, niewyrozumiały

srogo adv
så vidt
bezlitośnie, surowo

sroka ˈsrɔka n
skjære
(ornitologia, ornitologiczny) Pica pica, czarno-biały ptak z długim ogonem;

srokosz ˈsrɔkɔʃ n
varsler
(ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej;

srom srɔ̃m n
vulva
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zewnętrzne żeńskie narządy płciowe;

sromotny srɔ̃ˈmɔtnɨ adj
skamfull
okrywający wstydem lub hańbą, przynoszący hańbę albo wstyd

ssak sːak n
pattedyr
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;

ssaki n
pattedyr
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mammalia, gromada zwierząt należących do kręgowców;

ssanie ˈsːãɲɛ n
suging
(rzeczownik odczasownikowy) od ssać

ssać sːaʨ̑ v
suge
pić wyciągając z czegoś płyn ustami

stabilność staˈbʲilnɔɕʨ̑ n
stabilitet
cecha tego, co stabilne

stabilny staˈbʲilnɨ adj
stabil
(o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję
niezmieniający się przez dłuższy czas
łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu

stacja ˈstaʦ̑ʲja n
bensinstasjon
(motoryzacja) punkt sprzedaży paliwa samochodom
drive
(informatyka, informatyczny) urządzenie do odczytu wymiennych nośników danych
stasjon
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wyspecjalizowany ośrodek badawczy i naukowy
stasjonere
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czternastu tradycyjnych wizerunków drogi krzyżowej Chrystusa umieszczanych w miejscu kultu

stacja benzynowa ˈstaʦ̑ʲja ˌbɛ̃w̃zɨ̃ˈnɔva n
bensinstasjon
zakład sprzedający benzynę i inne paliwa dla samochodów;

stadion ˈstadʲjɔ̃n n
idrettsbane
(sport, sportowy) duża budowla z miejscami dla widzów, miejsce rozgrywania zawodów sportowych;

stadium ˈstadʲjũm n
side
część procesu, część czasu rozwoju

stadnina n
stutteri
(zootechnika, zootechniczny) ośrodek zajmujący się hodowlą lub reprodukcją koni;

stado ˈstadɔ n
flokk
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;

stadło n
ektepar
(potocznie, potoczny) para małżeńska

stagnacja staɡˈnaʦ̑ʲja n
stagnasjon
wyhamowanie lub całkowite zatrzymanie postępu w jakiejś dziedzinie

stajnia ˈstajɲa n
stall
(zootechnika, zootechniczny) budynek, pomieszczenie dla koni;

stal stal n
stål
(metaloznawstwo, metalurgia) stop żelaza z węglem;

stalagmit staˈlaɡmʲit n
stalagmitt
(geologia, geologiczny) naciek jaskiniowy narastający od dna jaskini ku górze;

stale ˈstalɛ adv
for alltid
(potocznie, potoczny) bez przerwy, cały czas

stalinizm staˈlʲĩɲism̥ n
stalinisme
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;

stalker n
stalker
(kryminologia, kryminologiczny) osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia

stalówka staˈlufka n
nebb
końcowa, robocza część pióra;

stamtąd ˈstãmtɔ̃nt pronoun
derfra
z tamtego miejsca, z tamtej lokalizacji, z miejsca oddalonego od nas

stan stãn n
tilstand
sytuacja, stopień czegoś, poziom sprawności w danej chwili; nastrój
(administracja) odrębna jednostka administracyjna niektórych państw federacyjnych;
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) grupa społeczna w okresie od średniowiecza do XVIII w.;

stan nadzwyczajny n
unntakstilstand
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególny reżim prawny, który służy odwróceniu lub umniejszeniu skutków szczególnych zagrożeń, jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające;

stan wyjątkowy ˈstãn ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ n
unntakstilstand
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek wewnętrznych zagrożeń państwa;

stanowczy stãˈnɔfʧ̑ɨ adj
besluttsom
taki, który potrafi podjąć kategoryczną decyzję, pozbawiony wahań i wątpliwości

stanowisko ˌstãnɔˈvʲiskɔ n
plass
miejsce wykonywania czynności, miejsce postoju, pobytu
plassere
pozycja w hierarchii zawodowej
punkt widzenia, sposób rozumienia czegoś

stanowić stãˈnɔvʲiʨ̑ v
medføre
być zasadniczym powodem, czynnikiem decydującym
utgjøre
składać się na coś, tworzyć coś

stanąć ˈstãnɔ̃ɲʨ̑ v
erigere
o budowlach: zostać zbudowanym gdzieś
stå opp
o człowieku, zwierzętach: powstać, dźwignąć się na nogi

staranność n
nennsomhet
cecha bycia starannym

staranny staˈrãnːɨ adj
flittig
taki, który wykonano ze starannością, pietyzmem, dokładnie

starać się ˈstaraʨ̑‿ɕɛ v
forsøke
zabiegać o coś, dążyć do otrzymania czegoś

starcie ˈstarʲʨ̑ɛ n
flytte
usunięcie czegoś ścierając
kjempe for
(sport, sportowy) część walki sportowej
ostra wymiana zdań

starczać v
rekke
być w wystarczającej ilości albo liczbie

starczowzroczność n
presbyopi
(medycyna, medyczny) wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;

starczyć v
rekke
wystąpić w wystarczającej ilości albo liczbie

starogrecki ˌstarɔˈɡrɛʦ̑ʲci adj
gammelgresk
używany, powstały, dziejący się w dawnej Grecji; pochodzący, wywodzący się z dawnej Grecji

staromodny adj
gammelmodig
odpowiadający dawnej modzie, obecnie niemodny

staroniderlandzki ˌstarɔ̃ɲidɛrˈlãnʦ̑ʲci adj
gammelnederlandsk
używany, powstały, dziejący się w dawnych Niderlandach; pochodzący, wywodzący się z dawnych Niderlandów

staronordyjski n
norrønt
(językoznawstwo, językoznawczy) język staronordyjski;

starorzecze ˌstarɔˈʒɛʧ̑ɛ n
kroksjø
(geografia, geograficzny) jezioro w dolinie rzecznej, stanowiące fragment jej dawnego koryta;

starosaksoński adj
gammelsaksisk
(językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący języka starosaksońskiego (1.1)

starosaksoński n
Gammelsaksisk
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język zachodniogermański używany przez Anglów i Sasów we wczesnym średniowieczu, przodek języka średnio-dolno-niemieckiego;

staroszwedzki ˌstarɔˈʃfɛʦ̑ʲci n
gammelsvensk
język używany w dawnej Szwecji w okresie między XIII a XVI wiekiem

starosłowiański adj
gammel slavisk
związany z dawnymi Słowianami, istniejący w dawnych słowiańskich czasach

starotestamentowy adj
gammeltestamentlig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze Starym Testamentem, dotyczący Starego Testamentu

staroświecki adj
gammeldags
wywodzący się ze starych czasów, obecnie niemodny, niepopularny

starość ˈstarɔɕʨ̑ n
alderdom
stan będący efektem starzenia się, trzeci i ostatni okres życia istot żywych;

starożytny ˌstarɔˈʒɨtnɨ adj
gammel
związany ze starożytnością, dotyczący starożytności

start start n
begynnelse
początek czyjejś działalności, pracy zawodowej
opphav
chwila, w której coś zaczyna się
miejsce, w którym coś zaczyna się
ødelegges
komenda wydawana do rozpoczęcia czegoś

startować starˈtɔvaʨ̑ v
Løpe
rozpoczynać jakąś działalność
rykk
rozpoczynać bieg, wyścig lub inną konkurencję sportową
ta av
o statku latającym lub pilocie: rozpoczynać lot

stary ˈstarɨ adj
gammel
mający wiele lat, niemłody
nieaktualny, nieważny
o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia

starzec ˈstaʒɛʦ̑ n
gamling
stary mężczyzna

statek ˈstatɛk n
skip
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) duży obiekt do przewozu towarów lub ludzi drogą wodną
każde urządzenie do takiego przewozu dowolną drogą inną niż ląd;

statek kosmiczny n
romskip
(astronautyka, astronautyczny) pojazd poruszający się w przestrzeni poza atmosferą Ziemi

statua staˈtu<sup>w</sup>a n
statue
okazała rzeźba postaci ludzkiej

statyczny staˈtɨʧ̑nɨ adj
stabil
niepodatny na zmiany
w stanie równowagi

statystyczny ˌstatɨˈstɨʧ̑nɨ adj
statistisk
odnoszący się do statystyki (nauki)

statystyka staˈtɨstɨka n
statistikk
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych;
wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów

staw staf n
ledd
(anatomia, anatomiczny) ruchome połączenie kości;
tjern
(hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;

staw łokciowy ˈstaf wɔcˈʨ̑ɔvɨ n
bend
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem;

stawać ˈstavaʨ̑ v
stanse
przestawać działać
bli noe av
tylko w (aspekt dokonany): wydarzyć się, mieć miejsce, nastąpić
kle
przechodzić w inny stan, zmieniać się; zostawać kimś, czymś

stawiać ˈstavʲjäʨ̑ v
aksje
określać sumę pieniędzy, którą wnosi się do zakładu
bygge
budować
innby
kupić coś komuś, dawać za darmo – najczęściej alkohol
ordlegge
umieszczać coś gdzieś
reise
tak przemieszczać przedmiot, by stał
satse
określać przedmiot swojego zakładu
ha seg
przybywać na żądanie

stawka ˈstafka n
barlind
ustalona jednostka, według której liczy się wysokość zarobków, opłat, świadczeń itp.
interesse
kwota zakładu, którą można zyskać lub stracić w grze hazardowej

staza n
turniké
(środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie

stać staʨ̑ v
stå
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach
o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych
(potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym)
o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać
znajdować się w jakimś miejscu

stałoogniskowy adj
prim
(fotografia) o obiektywie: posiadający stałą, niezmienną ogniskową; pozbawiony zoomu

stały ˈstawɨ adj
direkt
(elektryczność) o prądzie: nie zmieniający swojego napięcia z upływem czasu
fast
(fizyka, fizyczny) o stanie skupienia: taki, w którym cząsteczki, atomy i jony nie wykazują ruchu postępowego, choć mogą wibrować
regelmessig
bywający gdzieś często
odbywający się regularnie
stabil
niezmieniający poglądów, uczuć, postanowień
niezmieniający się

stek stɛk n
steik
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;

stela n
søyle
(sztuka) pionowo ustawiona płyta nagrobna;

stempel ˈstɛ̃mpɛl n
segl
przyrząd, który służy do odbijania wzoru lub tekstu;

stemplować stɛ̃mˈplɔvaʨ̑ v
stemple
przystawiać stempel (pieczątkę) do dokumentu, listu

stenografia ˌstɛ̃nɔˈɡrafʲja n
stenografi
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;

stenoza n
stenose
(medycyna, medyczny) zwężenie

step stɛp n
steppe
(geografia, geograficzny) trawiasta równina pozbawiona drzew, rzek i jezior;

ster stɛr n
ror
(lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;

stereotyp ˌstɛrɛˈɔtɨp n
klisjé
(socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;

sterować stɛˈrɔvaʨ̑ v
direkt
kierować jakimiś działaniami, wpływać na coś, rządzić czymś
kontrollere
kontrolować pracę urządzenia

sterowiec stɛˈrɔvʲjɛʦ̑ n
luftskip
(lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd;

sterta ˈstɛrta n
haug
zbiór leżących na sobie przedmiotów

stetoskop n
stetoskop
(medycyna, medyczny) przyrząd diagnostyczny służący do osłuchiwania pacjenta;

stewardesa ˌstʲju<sup>w</sup>arˈdɛsa n
flyvertinne
(lotnictwo, lotniczy) członkini załogi samolotu obsługująca pasażerów;

stocznia ˈstɔʧ̑ʲɲa n
verft
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;

stojak ˈstɔjak n
reise opp
(technologia, technika, techniczny) urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać

stok stɔk n
skråning
(geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem

stokrotka stɔˈkrɔtka n
margaritt
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju stokrotka (1.1)
tusenfryd
(botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych;

stokłosa n
faks
(botanika, botaniczny) bromus L., rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych;

stolarz ˈstɔlaʃ n
snekker
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;

stolec ˈstɔlɛʦ̑ n
stol
(dawniej, dawny) tron monarchy, biskupa
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odchody ludzkie lub zwierzęce

stolica stɔˈlʲiʦ̑a n
hovedstad
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;

stolik ˈstɔlʲik n
bord
(termin karciany) w brydżu: karty partnera rozgrywającego, rozłożone na stole i widoczne dla wszystkich
dekke (på) bordet
(gastronomia) stół z siedzeniami przygotowany dla klientów w restauracji, barze

stonka ˈstɔ̃nka n
koloradobille
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say)

stonka ziemniaczana ˈstɔ̃nka ˌʑɛ̃mʲɲaˈʧ̑ãna n
koloradobille
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;

stonoga stɔ̃ˈnɔɡa n
skolopender
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Oniscus, skorupiak żyjący w szczelinach, piwnicach;
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży

stop stɔp n
legering
(technologia, technika, techniczny) substancja złożona z metalu i innych metali lub niemetali;

stopa ˈstɔpa n
fot
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką;
jednostka długości, używana w niektórych krajach;
podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu)

stopień ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ n
grad
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka miary temperatury
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;

stopień najwyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ najˈvɨʃːɨ n
superlativ
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy

stopień wyższy ˈstɔpʲjɛ̇̃ɲ ˈvɨʃːɨ n
komparativ
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś

stopniowo stɔpʲˈɲɔvɔ adv
trinnvis
nie od razu, lecz po trochu, krok za krokiem

stopniowy stɔpʲˈɲɔvɨ adj
gradvis
(książkowy) mający powolny przebieg, zachodzący etapami

stos stɔs n
batteri
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu;
bål
drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego
stabel
większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim

stosowanie ˌstɔsɔˈvãɲɛ n
anvendelse
używanie czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

stosować stɔˈsɔvaʨ̑ v
bruke
używać czegoś w jakimś celu w określonych sytuacjach

stosownie stɔˈsɔvʲɲɛ adv
ifylgje
(książkowy) zgodnie z czymś, odpowiednio, właściwie; według czegoś

stosowny stɔˈsɔvnɨ adj
velegnet
(książkowy) najlepszy w danej sytuacji, pasujący, nadający się, odpowiadający niej

stosunek stɔˈsũnɛk
forhold
sposób obcowania między różnymi jednostkami
warunki, w jakich coś ma miejsce, sytuacja

stosunek stɔˈsũnɛk n
elskov
współżycie seksualne, akt płciowy, stosunek płciowy
forhold
zależność między różnymi elementami
holdning
sposób odnoszenia się do kogoś
kvotient
(matematyka, matematyczny) iloraz dwóch wielkości, liczb

stosunek przerywany stɔˈsũnɛk ˌpʃɛrɨˈvãnɨ n
hoppe av i svingen
(medycyna, medyczny) stosunek płciowy, podczas którego dochodzi do wyjścia członka z pochwy przed wytryskiem nasienia

stosunek płciowy stɔˈsũnɛk ˈpw̥ʨ̑ɔvɨ n
samleie
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;

stosunkowo adv
forholdsvis
w stosunku do czego lub kogo

stowarzyszenie ˌstɔvaʒɨˈʃɛ̃ɲɛ n
samfunn
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;

stołowy stɔˈwɔvɨ adj
dekke (på) bordet
dotyczący stołu, związany ze stołem

stołówka stɔˈwufka n
kantine
miejsce zbiorowego żywienia, np. w szkole, zakładzie pracy

stożek ˈstɔʒɛk n
kjegle konus
(geometria) bryła powstała przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych;

stożkowy stɔʃˈkɔvɨ adj
konisk
taki, który ma kształt stożka

stracenie straˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
tap
(rzeczownik odczasownikowy) od stracić

strach strax n
frykt
(psychologia, psychologiczny) uczucie niepokoju, lęku przed czymś, co może być groźne
fugleskremsel
(rolnictwo, rolniczy) kukła uformowana ze starych ubrań, służąca do odstraszania ptaków na polach

stragan ˈstraɡãn n
bod
(handel, handlowy) prowizoryczne lub przenośne miejsce handlu, np. na targowisku

strajk strajk n
streik
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;

strajkować strajˈkɔvaʨ̑ v
streike
uczestniczyć w strajku

straszliwy straʃˈlʲivɨ adj
fryktelig
coś bardzo strasznego, przerażającego

straszny ˈstraʃnɨ adj
forferdelig fryktelig
taki, który wzbudza strach, grozę; jest przerażający, niebezpieczny, okrutny

strata ˈstrata n
tap
ubytek, utracenie czegoś; coś wartościowego, co się straciło, czego już się nie ma
(ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, gdy przychody w określonej jednostce czasu są niższe od poniesionych kosztów, ujemny wynik finansowy

strateg ˈstratɛk n
general
(historia, historyczny, historycznie) w cesarstwie bizantyjskim dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego;
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca w armii lub flocie;
osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami
znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi

strategia straˈtɛɟja n
strategi
ogólny plan działań, szerszy od taktyki

stratyfikacja n
stratifisering
(geologia, geologiczny) układanie się skał osadowych warstwami
(meteorologia, meteorologiczny) układ warstwowy mas powietrza
(rolnictwo, rolniczy) proces przysposabiania nasion do kiełkowania poprzez przekładanie nasion przed wysiewem warstwami wilgotnego piasku lub ziemi inspektowej, także umieszczenie nasion w wilgotnym podłożu o niskiej temperaturze
(socjologia, socjologiczny) wyróżnianie warstw w społeczeństwie według różnych kryteriów, np. sytuacji ekonomicznej, funkcji społecznych, wspólnoty obyczajów, stylu życia itp.

straż straʃ n
bevokte
pilnowanie, strzeżenie kogoś lub czegoś przed niebezpieczeństwem

straż pożarna ˈstraʃ pɔˈʒarna n
brannvesen
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;

straż przednia n
fortropp
(wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły

straż tylna n
baktropp
(wojskowość, wojskowy) oddział zabezpieczający tyły przemieszczającego się wojska

strażacki adj
fyre
związany ze strażą pożarną, dotyczący straży pożarnej

strażak ˈstraʒak n
brannmann
osoba szkolona do walki z ogniem;

strażnica n
vakttårn
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż;

strażnik ˈstraʒʲɲik n
bevokte
osoba odpowiedzialna za pilnowanie mienia lub osób

strefa ˈstrɛfa n
sone
przestrzeń wydzielona ze względu na pewne cechy odróżniające ją od otoczenia

streszczać ˈstrɛʃʧ̑aʨ̑ v
forminske
skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie

strit strʲit n
by
(termin karciany) układ pięciu kolejnych kart różnego koloru w grze w pokera

strofa ˈstrɔfa n
strofe
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) część utworu lirycznego złożona z wersów

stroficzny strɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
strofisk
podzielony na strofy

stroik ˈstrɔ<sup>j</sup>ik n
rør
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach

stroić ˈstrɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
stemme
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun

stromy ˈstrɔ̃mɨ adj
bratt
nachylony pod dużym kątem w stosunku do poziomu, podłoża

strona ˈstrɔ̃na n
side
umowna część czegoś, znajdująca się przy brzegu, krawędzi tego czegoś
jedna z powierzchni kartki lub innych płaskich przedmiotów, zwykle w książce, gazecie, albumie itp.

strona internetowa ˈstrɔ̃na ˌĩntɛrnɛˈtɔva n
internettside
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;

stronić v
sky
trzymać się z dala

stronnictwo n
parti
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowane ugrupowanie o wspólnych poglądach, działające wspólnie dla osiągnięcia określonych celów

stront strɔ̃nt n
strontium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Sr i liczbie atomowej 38;

strony n
jorda
okolica

strop strɔp n
tak
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) poziomy element konstrukcyjny budynku, najczęściej rozdzielający dwie kondygnacje;

strug struk n
høvel
(technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna

struga ˈstruɡa n
erme
(geografia, geograficzny) mała rzeczka
stråle
ciecz płynąca wąskim pasmem; płynąca, lejąca się woda, ciecz

strugać ˈstruɡaʨ̑ v
høvle
obrabiać drewno poprzez ścinanie podłużnych wiór
lure
(potocznie, potoczny) udawać kogoś

struktura strukˈtura n
struktur
stały układ i wzajemne relacje elementów stanowiących całość

strumień ˈstrũmʲjɛ̇̃ɲ n
stråle
ciecz lejąca się wąskim pasmem
å
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny;

strumyk ˈstrũmɨk n
bekk
mały strumień

struna ˈstrũna n
reip
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;

struna głosowa n
stemmebånd
(anatomia, anatomiczny) drgający element krtani, parzysty organ który wytwarza dźwięki

strunowy strũˈnɔvɨ adj
streng
(przymiotnik) od struna

strup strup n
skare
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;

struś struɕ n
struts
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak nielotny z rodziny strusiowatych;

strych strɨx n
loft
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;

strychnina strɨxʲˈɲĩna n
stryknin
(chemia, chemiczny) (toksykologia) silnie toksyczny alkaloid występujący w nasionach kulczyby;

stryczek ˈstrɨʧ̑ɛk n
løkke
(książkowy) sznur zakończony pętlą zakładaną na szyję skazanym na śmierć przez powieszenie
reip
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) śmierć przez powieszenie

stryj strɨj n
onkel
brat ojca;

strzał sṭʃaw n
skudd
(wojskowość, wojskowy) wystrzelenie strzały lub pocisku z broni
(sport, sportowy) uderzenie, kopnięcie piłki

strzała ˈsṭʃawa n
pil
pocisk przeznaczony do łuku;

strzałka ˈsṭʃawka n
nål
(metrologia, metrologiczny) wskazówka pokazująca wartość mierzonej wielkości fizycznej
pil
linia z grotem, symbol wskazujący kierunek albo miejsce
rzutka do gry w lotki
(matematyka, matematyczny) w teorii kategorii: morfizm

strzałkowy adj
sagittal
(anatomia, anatomiczny) biegnący od przodu ku tyłowi
związany ze strzałką, mający postać strzałki

strzec sṭʃɛʦ̑ v
bevokte
mieć pod opieką, pilnować, dozorować, opiekować się kimś lub czymś

strzecha ˈsṭʃɛxa n
halm
(przenośnie, przenośnia) bujne, zmierzwione włosy
pokrycie dachu wykonane ze słomy lub trzciny;

strzelanie sṭʃɛˈlãɲɛ n
skyting
oddawanie strzału z broni

strzelanina n
skyting
strzały z broni palnej padające jeden za drugim

strzelać ˈsṭʃɛlaʨ̑ v
skyte
oddawać strzał z broni
(sport, sportowy) kierować piłkę do bramki

strzelba ˈsṭʃɛlba n
hagle
długa, palna broń myśliwska;

strzelba potokowa n
ørekyte
(ichtiologia, ichtiologiczny) Phoxinus phoxinus Linnaeus, ryba rzeczna o wrzecionowatym ciele, żyjąca stadnie w płytkich wodach;

strzelec ˈsṭʃɛlɛʦ̑ n
jeger
(wojskowość, wojskowy) żołnierz wyspecjalizowany w strzelaniu
skytter
osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą
spark
(sport, sportowy) zawodnik, który strzelił bramkę

strzemiączko sṭʃɛ̃ˈmʲjɔ̃n͇ʧ̑kɔ n
stigbøyle
(anatomia, anatomiczny) kosteczka słuchowa znajdujących się w uchu środkowym człowieka i ssaków;

strzemię ˈsṭʃɛ̃mʲjɛ n
stigbøyle
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;

strzeżonego Pan Bóg strzeże ˌsṭʃɛʒɔ̃ˈnɛɡɔ ˈpãn‿buk ˈsṭʃɛʒɛ proverb
bedre føre var enn etter snar
lepiej jest zapobiegać, niż później bać się o to, jak sprawy się potoczą

strzyc v
klippe
obcinać futro zwierząt na wełnę
skracać włosy, brodę lub sierść
przycinać rośliny, np. trawę, gałęzie

strzykawka n
sprøyte
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;

strzyż n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

strzyżal n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce

strzyżoń n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce Środkowej i Południowej

strzyżyczek n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Belize, Gwatemali, Hondurasie i Meksyku

strzyżyk n
gjerdesmett
(ornitologia, ornitologiczny) mały wędrowny ptak z rodziny strzyżyków, podobny do wróbla, zamieszkujący Amerykę Północną i Eurazję

strzyżyki n
gjerdesmett
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Troglodytidae Swainson, rodzina ptaków z rzędu wróblowych, obejmująca gatunki występujące w Ameryce i Eurazji;

strzęp sṭʃɛ̃mp n
klut
poszarpana resztka czegoś
snutt
paproch

strój struj n
omvisning
określony rodzaj ubioru
stemming
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiednie ustawienie gitary lub innego instrumentu muzycznego

strój równomiernie temperowany n
likestemming
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (rzadki, rzadko używany) każdy strój oparty o równy podział oktawy na dowolną liczbę części
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) strój skali dzielący oktawę na 12 równych półtonów;

stróż struʃ n
portner
osoba pilnująca np. budynku

strąk strɔ̃ŋk n
kapsel
(botanika, botaniczny) suchy, pękający owoc charakterystyczny dla roślin z rodziny motylkowych;

student ˈstudɛ̃nt n
student
osoba, która studiuje na wyższej uczelni;

studentka stuˈdɛ̃ntka n
student
forma żeńska od: student

studiować stuˈdʲjɔvaʨ̑ v
besiktige
wpatrywać się uważnie
studere
uczyć się na uczelni wyższej; być na studiach
uważnie czytać, zgłębiać temat

studnia ˈstudʲɲa n
brønn
głęboki otwór w ziemi wraz z urządzeniem do pobierania wody;

stuk stuk interjection
dunke
(wyraz dźwiękonaśladowczy, onomatopeja) wyraz naśladujący odgłos stukania

stukać v
dunke
powodować charakterystyczny dźwięk, uderzając w twardą powierzchnię

stuknięty adj
gal
(potocznie, potoczny) niezrównoważony psychicznie

stulatek stuˈlatɛk n
hundreåring
osoba w wieku przynajmniej 100 lat

stwarzać v
jobbe
powoływać do istnienia
lage
stawać się przyczyną czegoś

stwierdzać v
konstatere
dochodzić do wniosku
stadfeste
mówić z przekonaniem

stwierdzenie stfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
påstand
wypowiedź stwierdzająca coś, wypowiedź wyrażająca przekonanie o czymś

stworzenie stfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
skapelse
(rzeczownik odczasownikowy) od stworzyć
skapning
zwierzę lub człowiek

styczeń ˈstɨʧ̑ɛ̃ɲ n
januar
pierwszy miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

stycznik ˈstɨʧ̑ʲɲik n
kontaktor
(elektryczność) urządzenie elektromechaniczne do zamykania i przerywania obwodów elektrycznych średniej mocy;

styczność n
kontakte
zetknięcie się z kimś lub czymś

styl stɨl n
stil
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej
sposób czyjegoś postępowania, zachowania
sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania;
zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.

styl życia n
livsstil
(socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje;

stylistyka n
stilisere
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (architektura, architektoniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (sztuka) styl charakterystyczny dla danego twórcy lub dzieła

stynka ˈstɨ̃nka n
krøkle
(ichtiologia, ichtiologiczny) Osmerus eperlanus, mała ryba o dużych łuskach;

stypendium stɨˈpɛ̃ndʲjũm n
stipend
pomoc finansowa udzielana osobom kształcącym się lub prowadzącym badania naukowe

stóg stuk n
batteri
(rolnictwo, rolniczy) duży stos siana, rzadziej słomy lub zboża, układany zazwyczaj wokół ustawionego pionowo drąga w kształt stożka lub kopuły

stół stuw n
bord
(branża meblarka, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;

stąd stɔ̃nt pronoun
herfra
wyznaczenie miejsca, w którym znajduje się osoba mówiąca, z orientacją na zewnątrz
z tego powodu

stąpać ˈstɔ̃mpaʨ̑ v
skritt
stawiać kroki

stękać v
klage
uskarżać się
stamme
mówić zacinająć się
stønne
wydawać ciężkie westchnienia

stęp n
slippe løs
(jeździectwo, jeździecki) czterotaktowy, najwolniejszy chód konia, osła i muła;
(zoologia, zoologiczny) czterotaktowy wzór chodu zwierzęcia czworonożnego;

stępka ˈstɛ̃mpka n
kjøl
(marynarka) (technologia, technika, techniczny) główna, podłużna belka konstrukcyjna umieszczona w osi na dnie kadłuba statku wodnego;

stężenie normalne n
normalitet
(chemia, chemiczny) liczba gramorównoważników substancji w roztworze odniesiona do jednostki objętości;

stłuc stwuʦ̑ v
slå
zbić kogoś
slå i stykker
zniszczyć jakąś kruchą rzecz, rozbijając ją na kawałki

subkultura n
subkultur
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;

subskrybować v
abonnere
(urzędowy) zobowiązywać się do kupna czegoś, np. akcji, publikacji
skorzystać, korzystać z subskrypcji

subskrypcja n
abonnement
formalne (pisemne lub elektroniczne) zobowiązanie do nabycia lub wykupienia czegoś cyklicznie wydawanego

substancja supˈstãnʦ̑ʲja n
masse
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)

suchy ˈsuxɨ adj
tørr
nie wilgotny; pozbawiony wilgoci

sudański suˈdãj̃sʲci adj
sudansk
odnoszący się do Sudanu, związany z Sudanem

sudoku suˈdɔku n
sudoku
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;

sufiks ˈsufʲiks n
suffiks
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) afiks występujący za rdzeniem; przyrostek;

sufit ˈsufʲit n
tak
(budownictwo) górna ściana pomieszczenia

sufizm ˈsufʲism̥ n
sufisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański mistycyzm;

sugerować ˌsuɡɛˈrɔvaʨ̑ v
antyde
czynić aluzję
podsuwać komuś nie wprost jakieś rozwiązanie
stanowić poszlakę dla jakiegoś wniosku

suita n
følgja
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloczłonowy utwór złożony z kontrastujących ze sobą elementów;

suka ˈsuka n
tispe
(zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego

sukces ˈsukʦ̑ɛs n
suksess
osiągnięcie bogactwa, sławy; zrobienie kariery
korzystny wynik

sukienka suˈcɛ̃nka n
kjole
(krawiectwo) kobiece ubranie, okrywające tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, zazwyczaj z lekkiego materiału;

suknia ˈsucɲa n
kjole
(krawiectwo) część kobiecej garderoby okrywająca tułów, częściowo lub całkowicie nogi, czasem też ręce, wkładana zazwyczaj na uroczyste okazje;

sukno ˈsuknɔ n
klede
gęsta, zgrzebna tkanina wełniana;

sum sũm n
malle
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża ryba drapieżna z charakterystycznymi wąsami;

suma ˈsũma n
sum
pewna ilość pieniędzy
(matematyka, matematyczny) wynik dodawania

sumak ˈsũmak n
sumakslekta
(botanika, botaniczny) Rhus, rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych i obejmujący ok. 250 gatunków;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z sumaka (1.1) o kwaśnym smaku

sumeryjski adj
sumerisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Sumerem albo Sumeryjczykami, dotyczący Sumeru albo Sumeryjczyków

sumeryjski n
sumerisk språk
(językoznawstwo, językoznawczy) język sumeryjski;

sumienie sũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
samvittighet
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wewnętrzne odczucie pozwalające rozróżniać dobro i zło;

sumienny adj
tro
skrupulatnie wywiązujący się z podjętych obowiązków

sumka n
taske
(dawniej, dawny) skórzana sakwa

sumować sũˈmɔvaʨ̑ v
addere
dodawać, podliczać

sundajski adj
sundanesisk
związany z Sundajczykami, dotyczący Sundajczyków

super ˈsupɛr adj
storartet
(potocznie, potoczny) wspaniały, świetny, doskonały

superbohater ˌsupɛrbɔˈxatɛr n
superhelt
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pozytywny bohater literacki, filmowy lub komiksowy posiadający nadprzyrodzone zdolności i walczący o uratowanie ludzkości przed złoczyńcami;

superkontynent ˌsupɛrkɔ̃nˈtɨ̃nɛ̃nt n
superkontinent
(geologia, geologiczny) masa lądu składająca się z więcej niż jednego współczesnego kontynentu;

superlatyw n
superlativ
(gramatyka) najwyższy stopień przymiotnika i przysłówka

supermarket ˌsupɛrˈmarkɛt n
supermarked
(handel, handlowy) ogromny, samoobsługowy sklep wielobranżowy;

supeł n
bekymringsrynker
splot, który powstał w miejscu związania splątania sznurka, nici, łańcuszka itd.

suplement diety n
kosttilskudd
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek zawierający składniki odżywcze mający stanowić uzupełnienie diety;

sura ˈsura n
sura
w islamie: rozdział Koranu;

surfować v
navigere
(informatyka, informatyczny) przeglądać strony internetowe

surowiczy adj
serøs
związany z surowicą, dotyczący surowicy

surowiec suˈrɔvʲjɛʦ̑ n
råstoff
substancja występująca w przyrodzie, która jest przetwarzana i wykorzystywana w przemyśle

surowy suˈrɔvɨ adj
rå
taki, który bezwzględnie wymaga wykonania jakiejś czynności, przestrzegania jakichś zasad, nieuznający sprzeciwu, wymagający, bezwzględny, niewyrozumiały; także będący wyrazem tej cechy
stram
nieuznający okoliczności łagodzących ani wyjątków; ostry, rygorystyczny, konsekwentny
o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze

surrealizm ˌsurːɛˈalʲism̥ n
surrealisme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;

surykatka ˌsurɨˈkatka n
surikat
(zoologia, zoologiczny) mały i smukły ssak drapieżny występujący w Afryce;

surówka suˈrufka n
salat
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzana z surowych warzyw lub owoców;

suseł ˈsusɛw n
jordekorn
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Spermophilus F. Cuvier, rodzaj ssaka z podrodziny afrowiórek, występujący w Eurazji;

suspendować v
suspendere
udzielać kary suspensy

susza ˈsuʃa n
tørke
długotrwały okres bez opadów atmosferycznych;

suszarka suˈʃarka n
tørketrommel
urządzenie elektryczne do suszenia strumieniem powietrza

suszarka do włosów suˈʃarka dɔ‿ˈvwɔsuf n
føner
(fryzjerstwo, fryzjerski) urządzenie elektryczne służące do suszenia włosów

suszyć ˈsuʃɨʨ̑ v
tørke
powodować, że coś staje się suchsze przez odparowanie wody
stawać się suchym

sutener suˈtɛ̃nɛr n
hallik
człowiek czerpiący zysk z nierządu innych osób

suterena ˌsutɛˈrɛ̃na n
kjeller
część budynku znajdująca się pod parterem, często poniżej poziomu terenu, przystosowana do celów mieszkalnych

sutra ˈsutra n
sutra
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w buddyzmie: pismo kanoniczne, z naukami Buddy lub późniejszymi komentarzami;

suw suf n
tak
(technologia, technika, techniczny) w silnikach, maszynach, urządzeniach mechanicznych: ruch jednego elementu względem drugiego na pewnej długości, np. ruch tłoka w cylindrze w silniku spalinowym

suwak n
fly
(potocznie, potoczny) zamek błyskawiczny
saubukk
(technologia, technika, techniczny) ruchomy element przyrządu przesuwający się w prowadnicy

suwak logarytmiczny n
regnestav
przyrząd do mnemotechnicznego obliczania wartości logarytmów i szybkiego otrzymywania przybliżonych wyników różnych działań arytmetycznych;

suwenir suˈvɛ̃ɲir n
suvenir
(przestarzałe, przestarzały) drobny pamiątkowy upominek

suwerenność ˌsuvɛˈrɛ̃nːɔɕʨ̑ n
suverenitet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność od innych państw, ich władz lub instytucji

suwerenny adj
suveren
niezależny od innego państwa lub władzy

suwmiarka suvˈmʲjarka n
skyvelære
(metrologia, metrologiczny) przyrząd do pomiaru drobnych długości;

sułtan n
sultan
tytuł monarchy w krajach muzułmańskich;

swastyka sfasˈtɨka ˈsfastɨka n
hakekors
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wielokulturowy symbol szczęścia zwykle w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach;
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niemiecki emblemat narodowosocjalistyczny i neonazistowski w kształcie równoramiennego krzyża o zagiętych ramionach

sweter ˈsfɛtɛr n
genser
(odzieżownictwo) grube okrycie wierzchnie z dzianiny okrywające tułów i ręce

swoboda sfɔˈbɔda n
frihet
poczucie braku skrępowania, postępowanie bez przymusu, zgodnie z własną wolą

swobodny sfɔˈbɔdnɨ adj
fri
mający niezajęty czas w danej chwili
niepodlegający przymusowi ani ograniczeniom
o czasie nieprzeznaczony na wykonanie pracy, obowiązków
o procesach, czynnościach, zjawiskach niczym nieograniczony
o stroju niekrępujący ruchów
tilfeldig
zachowujący się w sposób naturalny; (także, też) cechujący zachowanie takiej osoby

swój sfuj pronoun
sin
należący do wykonawcy czynności

swąd n
stank
niemiła woń

swędzić ˈsfɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
klø
dawać odczucie nieprzyjemnego podrażnienia, wywołującego chęć drapania

sycylijski ˌsɨʦ̑ɨˈlʲijsʲci adj
siciliansk
od Sycylia

syczeć ˈsɨʧ̑ɛʨ̑ v
hvese
emitować dźwięk przypominający głoskę s
mówić ze złością, z pasją

syfiarz n
slask
(potocznie, potoczny) osoba niedbająca o higienę

sygnalista ˌsɨɡnaˈlʲista n
fløyteblåser
człowiek, który działając w dobrej intencji, ujawnia lub zgłasza nieprawidłowości, do jakich dochodzi w miejscu pracy, a które naruszają interes pracodawcy lub interes publiczny;

sygnalizować v
signalisere
przekazywać informacje poprzez wydawane sygnały

syjamski adj
siamesisk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Syjamem, dotyczący Syjamu

syjonizm sɨˈjɔ̇̃ɲism̥ n
sionisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zapoczątkowany w końcu XIX wieku ruch narodowy i towarzysząca mu ideologia stworzenia niezależnego państwa żydowskiego na terenie Palestyny oraz zahamowania procesów asymilacyjnych mniejszości żydowskiej w poszczególnych krajach;

syk sɨk n
hvese
odgłos wydawany przez węża albo szybko uchodzące powietrze, podobny do długiego wymawiania litery „s”

sykatywa ˌsɨkaˈtɨva n
tørketrommel
(chemia, chemiczny) środek przyspieszający schnięcie farb olejnych i olejów;

sylaba sɨˈlaba n
stavelse staving
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu lub wyraz zawierające zwykle jedną samogłoskę lub dyftong, wymawiane jako całość; jednostka mowy, zwykle dłuższa niż jedna głoska i krótsza niż wyraz;

sylogizm n
syllogisme
(logika, logiczny) wnioskowanie z dwóch przesłanek, które łączy jedno wspólne pojęcie;

sylwester sɨlˈvɛstɛr n
nyttårsaften
dzień 31 grudnia, zwłaszcza wieczór, i noc z 31 grudnia na 1 stycznia; wigilia Nowego Roku

symbioza n
symbiose
(biologia, biologiczny) współżycie dwóch różnych gatunków przynoszące im korzyści

symbol ˈsɨ̃mbɔl n
symbol
znak graficzny odpowiadający jakiemuś pojęciu

symbolizm n
symbolisme
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek w literaturze i sztukach plastycznych występujący na przełomie XIX i XX w., posługujący się symbolem jako podstawowym środkiem wyrazu;

symbolizować ˌsɨ̃mbɔlʲiˈzɔvaʨ̑ v
symbolisere
stanowić symbol czegoś, reprezentować coś za pomocą symbolu

symetria sɨ̃ˈmɛtrʲja n
symmetri
(matematyka, matematyczny) właściwość figury, bryły lub ogólnie dowolnego obiektu matematycznego, polegająca na tym, iż istnieje należące do pewnej zadanej klasy przekształcenie niebędące identycznością, które odwzorowuje dany obiekt na niego samego;

symetrycznie adv
symmetrisk
zgodnie z symetrią

symetryczny adj
symmetrisk
odznaczający się symetrią, zbudowany lub ułożony według zasad symetrii

symfonia sɨ̃w̃ˈfɔ̃ɲja n
symfoni
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dużych rozmiarów utwór na orkiestrę; w klasycznym kształcie zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy;

symfoniczny adj
symfonisk
związany z symfonią, dotyczący symfonii

symonia n
simoni
(historia, historyczny, historycznie) praktyka sprzedawania i kupowania godności, urzędów i dóbr w czasach średniowiecza;

sympatia sɨ̃mˈpatʲja n
sympati
życzliwy lub przyjazny stosunek do kogoś

sympatyczny ˌsɨ̃mpaˈtɨʧ̑nɨ adj
sympatisk
wzbudzający sympatię; miły, życzliwy

sympatyk sɨ̃mˈpatɨk n
meningsfelle
osoba, która z czymś lub z kimś sympatyzuje

sympozjum sɨ̃mˈpɔzʲjũm n
symposium
spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki

symptom ˈsɨ̃mptɔ̃m n
symptom
oznaka jakiegoś zjawiska, zwykle ujemnego;

symptomatologia ˌsɨ̃mptɔ̃matɔˈlɔɟja n
semiotikk
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się opisem i grupowaniem objawów choroby;

symulować ˌsɨ̃muˈlɔvaʨ̑ v
simulere
świadomie wprowadzać w błąd poprzez udawanie

syn sɨ̃n n
sønn
dziecko płci męskiej (w stosunku do rodziców);

synagoga ˌsɨ̃naˈɡɔɡa n
synagoge
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski dom modlitw;

syncytium n
syncytium
(biologia, biologiczny) komórka zawierająca wiele jąder komórkowych, powstała poprzez połączenie się pojedynczych komórek jednojądrowych;

syndrom n
syndrom
zespół cech charakterystycznych dla określonego, zwykle negatywnego, zjawiska w dziedzinie nauk ścisłych lub humanistycznych

syndykat n
syndikat
(ekonomia, ekonomiczny) związek kilku przedsiębiorstw powołany dla wspólnego przedsięwzięcia

synergia sɨ̃ˈnɛrʲɟja n
synergi
(książkowy) współdziałanie różnych czynników w celu osiągnięcia większego efektu niż suma efektów spowodowanych przez każde z tych czynników działających osobno; także zestawienie tych czynników

syngaleski n
singalesisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język syngaleski;

synklinalny adj
synklinal
(geologia, geologiczny) związany z synkliną, dotyczący synkliny

synod ˈsɨ̃nɔt n
synode
(administracja) (kościelny) w prawosławiu: stała rada biskupów
(administracja) (kościelny) zebranie przedstawicieli duchowieństwa i świeckich w kościołach chrześcijańskich

synonim sɨ̃ˈnɔ̃ɲĩm n
synonym
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik

synowa sɨ̃ˈnɔva n
svigerdatter
żona syna

syntagma sɨ̃nˈtaɡma n
grunnlov
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa powiązanych gramatycznie i syntaktycznie słów, które mogą stanowić część zdania, np. podmiot, przydawkę, orzeczenie albo samodzielnie tworzą zdania bądź równoważniki zdań;

syntetyczny ˌsɨ̃ntɛˈtɨʧ̑nɨ adj
syntetisk
taki, który jest sztucznie osiągany poprzez syntezę
taki, który łączy w całość dane elementy, ogarnia coś całościowo; uogólniający

synteza n
syntese
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna łączenia się substancji prostych w złożone
połączenie wielu różnych elementów w całość, całościowe ujęcie zagadnienia

syntezator n
fjøl
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (elektryczność) urządzenie elektroniczne wytwarzające i przekształcające dźwięki, wykorzystywane jako instrument muzyczny;

sypać ˈsɨpaʨ̑ v
helle
o sypkich substancjach przemieszczać
lage
o okopach, wałach, itp. budować przez sypanie
selge
(potocznie, potoczny) donosić

sypialnia sɨˈpʲjalʲɲa n
soverom soveværelse
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) pokój służący do spania

syrena sɨˈrɛ̃na n
siren
(mitologia, mitologiczny) stworzenie mityczne, początkowo pół kobieta, pół ptak, później pół kobieta, pół ryba; także bohaterka baśni i legend;
odgłos syreny (1.3)
urządzenie alarmowe wytwarzające sygnał dźwiękowy;

syryjski sɨˈrɨjsʲci adj
syrisk
odnoszący się do państwa Syria

system ˈsɨstɛ̃m n
system
układ urządzeń współpracujących ze sobą;

system operacyjny ˈsɨstɛ̃m ˌɔpɛraˈʦ̑ɨjnɨ n
operativsystem
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;

system plików ˈsɨstɛ̃m ˈplʲikuf n
filsystem
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu plików i katalogów, umożliwiający późniejsze ich odczytanie;

systematyczny ˌsɨstɛ̃maˈtɨʧ̑nɨ adj
flittig
systematycznie wykonujący swoją pracę, systematycznie uczący się, pilny
regelmessig
wykonywany lub zdarzający się regularnie

sytuacja ˌsɨtuˈ<sup>w</sup>aʦ̑ʲja n
situasjon
zespół okoliczności, stan, w którym ktoś lub coś się znajduje lub coś się dzieje

syty adj
mett
taki, który zaspokoił głód, najadł się

szabat ˈʃabat n
sabbat
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;

szabla ˈʃabla n
sabel
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednosieczna broń z wygiętą klingą;

szablodziób ʃaˈblɔʥ̑up n
avosett
(ornitologia, ornitologiczny) Recurvirostra avosetta, ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;

szablon ˈʃablɔ̃n n
mal
forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty
mønster
gotowy wzór do wypełniania lub naśladowania
przyjęty wzorzec postępowania, często bezmyślnie naśladowany

szach ʃax interjection
sjakk
(szachy, pojęcie szachowe) słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

szach ʃax n
sjakk
(szachy, pojęcie szachowe) zagrożenie króla biciem;

szachista ʃaˈxʲista n
sjakkspiller
osoba grająca w szachy

szachownica ˌʃaxɔvʲˈɲiʦ̑a n
sjakkbrett
(szachy, pojęcie szachowe) plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

szachowy adj
sjakk
związany z szachami, dotyczący szachów

szachy ˈʃaxɨ n
sjakk
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;

szacować v
anslå
podawać wartość lub wielkość w przybliżeniu

szacun interjection
basert
(potocznie, potoczny) wykrzyknik wyrażający uznanie

szacunek ʃaˈʦ̑ũnɛk n
aktelse
cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś

szadź ʃaʨ̑ n
rim
(meteorologia, meteorologiczny) kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;

szafa ˈʃafa n
skap
mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

szafir ˈʃafʲir n
safir
(jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego
(mineralogia, mineralogiczny) niebieska odmiana korundu;

szafirowy adj
safirblå
zrobiony z szafiru, dotyczący szafiru

szafka ˈʃafka n
skap
mała szafa

szafka nocna n
nattbord
niski mebel ustawiany przy łóżku

szafot ˈʃafɔt n
skafott
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;

szafran ˈʃafrãn n
safran
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

szafranowy ˌʃafrãˈnɔvɨ adj
safran
(książkowy) mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego

szagryn ˈʃaɡrɨ̃n n
sorg
skóra cielęca, kozia lub owcza z licem groszkowanym, używana do wyrobu galanterii kaletniczej;

szajka n
gir
zorganizowana grupa przestępcza

szakal ˈʃakal n
sjakal
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny do wilka, lecz od niego mniejszy;

szal ʃal n
skjerf
prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

szalej ˈʃalɛj n
hemlokk
(botanika, botaniczny) Cicuta, roślina o pierzastych liściach, drobnych, białych kwiatach zebranych w baldachy, zawierająca silnie trujące alkaloidy;

szaleniec ʃaˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
dåre
osoba obłąkana, chora umysłowo
våghals
(przenośnie, przenośnia) osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo

szaleć ˈʃalɛʨ̑ v
rase
tracić panowanie nad sobą

szaleństwo ʃaˈlɛ̃j̃stfɔ n
dårskap
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna
stan umysłu człowieka, który nad sobą nie panuje
galskap
postępowanie, zachowanie kategorycznie wykraczające poza przyjęte, przeciętne normy

szalik ˈʃalʲik n
skjerf
pas materiału służący do owijania szyi

szalka ˈʃalka n
panorere
(technologia, technika, techniczny) (zdrobniale) mała szala

szalony ʃaˈlɔ̃nɨ adj
gal
niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny
chory umysłowo
nieszablonowy, dziwny
charakterystyczny dla osób szalonych (1.1-2)
niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany
szybki (np. pościg, ruch)

szalotka ʃaˈlɔtka n
sjalottløk
(botanika, botaniczny) Allium ascalonicum L., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebulek tej rośliny

szaman ˈʃãmãn n
sjaman
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

szamanizm ʃãˈmãɲism̥ n
sjamanisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;

szamerować ˌʃãmɛˈrɔvaʨ̑ v
flette
obszywać coś galonem, sznurem itp. w celach dekoracyjnych

szampan ˈʃãmpãn n
champagne
białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

szampon ˈʃãmpɔ̃n n
sjampo
płynny środek do mycia włosów lub sierści;

szanować ʃãˈnɔvaʨ̑ v
skatte
mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem

szanowny adj
kjære
przymiotnik dodawany w zwrotach grzecznościowych

szansa ˈʃãw̃sa n
sjanse
prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności

szantaż ˈʃãntaʃ n
utpressing
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

szantażysta ˌʃãntaˈʒɨsta n
utpresser
ten, kto stosuje szantaż, kto szantażuje kogoś

szara eminencja ˈʃara ˌɛ̃mʲĩˈnɛ̃nʦ̑ʲja n
grå eminense
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba zakulisowo sprawująca władzę lub skrycie i anonimowo wpływająca na podejmowanie istotnych decyzji, zarazem nie pełniąca funkcji adekwatnych do tych czynności

szarak n
hare
(łowiectwo, łowiecki) zając o płowej sierści

szarawy ʃaˈravɨ adj
gråaktig
w kolorze podobnym do szarego

szarańcza ʃaˈrãj̃n͇ʧ̑a n
gresshoppe
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;

szariat ˈʃarʲjat n
sharia
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) prawo muzułmańskie;

szarlatan n
sjarlatan
oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

szarpać ˈʃarpaʨ̑ v
tårer
odrywać kawałek czegoś

szary ˈʃarɨ adj
grå
w kolorze pośrednim między czarnym a białym

szarytka ʃaˈrɨtka n
løvmeis
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z gatunku sikora uboga;

szarża ˈʃarʒa n
angrep
(wojskowość, wojskowy) gwałtowne natarcie kawalerii

szaszłyk ˈʃaʃwɨk n
sjasjlyk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;

szata ˈʃata n
antrekk
(książkowy) podniośle o ubraniu
odświętny ubiór

szatan ˈʃatãn n
satan
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z upadłych aniołów, przeciwnych Bogu, kuszących człowieka do grzechu

szatański adj
satanisk
związany z szatanem, dotyczący szatana, przejawiający przypisywane mu cechy
taki, który należy do szatana

szatnia ˈʃatʲɲa n
garderobe
pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

szał ʃaw n
raseri
utrata kontroli nad swym zachowaniem, wściekłość

szałas ˈʃawas n
hytte
tymczasowe, prymitywne schronienie zbudowane z lokalnie dostępnego materiału, np. z liści i gałęzi;

szałwia ˈʃawvʲja n
salvie
(botanika, botaniczny) Salvia, rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

szczaw ʃʧ̑af n
engsyre
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju Rumex L.;
syre
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) liść lub liść z łodygą szczawiu ogrodowego lub szczawiu zwyczajnego

szczawik ˈʃʧ̑avʲik n
gjøkesyre
roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.;

szczawik zajęczy n
gjøkesyre
(botanika, botaniczny) Oxalis acetosella L., gatunek roślin z rodziny szczawikowatych;

szczać ʃʧ̑aʨ̑ v
en som lekker
(wulgarnie, wulgaryzm) oddawać mocz

szczebel ˈʃʧ̑ɛbɛl n
trin
poprzeczny drążek lub pręt w drabinie

szczecina n
silke
(przenośnie, przenośnia) sztywne i gęste owłosienie u ludzi, zwłaszcza zarost
(zoologia, zoologiczny) sztywne włosy na ciele świniowatych;

szczególnie ʃʧ̑ɛˈɡulʲɲɛ adv
spesielt
zwłaszcza
særlig
w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu

szczególny ʃʧ̑ɛˈɡulnɨ adj
sær-
taki, który charakteryzuje się czymś wyróżniającym, jest wyjątkowy ze względu na jakąś cechę
taki, który ma dla kogoś wyjątkowe znaczenie

szczegółowy ˌʃʧ̑ɛɡuˈwɔvɨ adj
detaljert
mający cechy szczegółu; dokładny

szczekać ˈʃʧ̑ɛkaʨ̑ v
bjeffe
(zoologia, zoologiczny) o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

szczelina ʃʧ̑ɛˈlʲĩna n
brist
wąski, podłużny otwór

szczelny adj
lufttett
taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

szczeniak ˈʃʧ̑ɛ̃ɲak n
valp
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) chłopiec postępujący niepoważnie, zachowujący się w sposób niedojrzały

szczenię ˈʃʧ̑ɛ̃ɲɛ n
hundevalp
(zoologia, zoologiczny) młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

szczep ʃʧ̑ɛp n
etterkommer
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina powstała w wyniku szczepienia;

szczepienie ʃʧ̑ɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
vaksinering
(rzeczownik odczasownikowy) od szczepić, nazwa czynności

szczepionka ʃʧ̑ɛˈpʲjɔ̃nka n
vaksine
(medycyna, medyczny) preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

szczepić ˈʃʧ̑ɛpʲiʨ̑ v
pode
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) łączyć pęd (oczko) z pniem (podkładką) dwu różnych roślin
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) podawać szczepionkę

szczerba ˈʃʧ̑ɛrba n
chips
ubytek powstały w wyniku odpadnięcia, wyłamania fragmentu czegoś; miejsce wyszczerbione

szczery ˈʃʧ̑ɛrɨ adj
ekte
jednolity, pozbawiony domieszek
oppriktig
dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje

szczerze mówiąc
for å være ærlig
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)

szczodry ˈʃʧ̑ɔdrɨ adj
gavmild
hojny, dający coś obficie

szczoteczka ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka n
børste
mała szczotka

szczoteczka do zębów ʃʧ̑ɔˈtɛʧ̑ka dɔ‿ˈzɛ̃mbuf n
tannbørste
mała szczoteczka umieszczona na długiej rączce przeznaczona do mycia zębów;

szczotka ˈʃʧ̑ɔtka n
børste
narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

szczotka do włosów ˈʃʧ̑ɔtka dɔ‿ˈvwɔsuf n
hårbørste
(fryzyjski) przedmiot służący do czesania, modelowania włosów

szczupak ˈʃʧ̑upak n
gjedde
(ichtiologia, ichtiologiczny) długa ryba drapieżna;

szczupły ˈʃʧ̑upwɨ adj
slank
mający smukły kształt, mało tłuszczu

szczur ʃʧ̑ur n
rotte
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodziny myszowatych;

szczur lądowy n
landkrabbe
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) osoba nieobeznana z morzem, nieumiejąca żeglować

szczurzyca n
milt
(zoologia, zoologiczny) samica szczura

szczwół plamisty n
hemlokk
(botanika, botaniczny) Conium maculatum L., gatunek trującej rośliny dwuletniej z rodziny selerowatych;

szczygieł ˈʃʧ̑ɨɟɛw n
stillits
(ornitologia, ornitologiczny) mały i barwny ptak eurazjatycki;

szczypawka ʃʧ̑ɨˈpafka n
saksedyr
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skorek (owad)

szczypior ˈʃʧ̑ɨpʲjɔr n
gressløk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) źdźbła cebuli używane jako dodatek do potraw

szczyt ʃʧ̑ɨt n
apogeum
(przenośnie, przenośnia) górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)
gavl
(architektura, architektoniczny) ozdobne, zwężające się ku górze, zwieńczenie portalu, ryzalitu lub innego elementu architektonicznego
(architektura, architektoniczny) trójkątne zamknięcie elewacji pomiędzy dwoma połaciami dachu
nebb
(przenośnie, przenośnia) godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii
topp
najwyższy punkt góry
(przenośnie, przenośnia) obrady ważnych osób

szczędzić ˈʃʧ̑ɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
spare
oszczędnie czegoś używać

szczęka ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
kjeve
kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

szczęściarz ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑aʃ n
heldiggris
(potocznie, potoczny) osoba, której sprzyja szczęście w życiu

szczęście ˈʃʧ̑ɛ̃w̃ɕʨ̑ɛ n
hell
uczucie radości i zadowolenia
powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności

szczęśliwego Nowego Roku ˌʃʧ̑ɛ̃w̃ɕlʲiˈvɛɡɔ nɔˈvɛɡɔ ˈrɔku interjection
godt nytt år
…używana do życzenia komuś pomyślnego rozpoczynającego się roku

szczęśliwej drogi interjection
god reise
życzenie dobrego i bezpiecznego podróżowania

szczęśliwość ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɔɕʨ̑ n
lykke
uczucie silnego zadowolenia

szczęśliwy ʃʧ̑ɛ̃w̃ɕˈlʲivɨ adj
lykkelig
odczuwający szczęście
przynoszący szczęście

szef ʃɛf n
sjefe
osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

szejk n
sjeik
(etnografia, etnograficzny) tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej
handhilse
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój mleczny z różnymi dodatkami smakowymi (owocami, czekoladą)

szekel ˈʃɛkɛl n
shekel
(jednostka monetarna) waluta Izraela;

szekla n
jern
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element metalowy do łączenia części takielunku;

szelka ˈʃɛlka n
buksesele
pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni;

szelma n
filur
osoba cwana, bez skrupułów

szemrany ʃɛ̃mˈrãnɨ adj
suspekt
podejrzany, nieuczciwy, nieczysty

szept n
hvisking
bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

szeptanka n
fortellerstemme
mówienie, rozmawianie szeptem

szeptać ˈʃɛptaʨ̑ v
hviske
mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

szereg ˈʃɛrɛk n
rekke
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników

szeregowiec n
soldat
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) żołnierz najniższy rangą;

szermierka ʃɛrˈmʲjɛrka n
fekting
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla
sztuka władania białą bronią

szermierz ˈʃɛrmʲjɛʃ n
advokat
(przenośnie, przenośnia) bojownik za jakąś sprawę czy ideę
fekter
(sport, sportowy) sportowiec uprawiający szermierkę
człowiek władający lekką białą bronią

szeroki ʃɛˈrɔci adj
bred
mający określony wymiar poprzeczny

szeroko ʃɛˈrɔkɔ adv
bredt
na określony wymiar w poprzek
rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek

szerokość ʃɛˈrɔkɔɕʨ̑ n
bredde
poprzeczny wymiar obiektu
latitude
(geografia, geograficzny) (zobacz) szerokość geograficzna

szerokość geograficzna ʃɛˈrɔkɔʑʥ̑ ˌɡɛɔɡraˈfʲiʧ̑na n
latitude
(geografia, geograficzny) jedna ze współrzędnych geograficznych - kąt pomiędzy lokalną osią pionu a płaszczyzną równika;

szerszeń ˈʃɛrʃɛ̃ɲ n
geithams
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) większy od osy owad drapieżny;

szeryf ˈʃɛrɨf n
lensmann
w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;
w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;
serif
(drukarstwo, drukarski) w niektórych krojach pisma: zakończenie linii znaku, przeznaczone głównie do dekoracji;

szerzyć ˈʃɛʒɨʨ̑ v
smørepålegg
popularyzować coś; sprawiać, że coś staje się coraz bardziej znane, powszechne

szesnastkowy adj
sekstentallsystem
(matematyka, matematyczny) związany z liczbą szesnaście, dotyczący liczby szesnaście

szesnastolatek ˌʃɛsnastɔˈlatɛk n
sekstenåring
chłopak mający szesnaście lat

szesnastoletni ˌʃɛsnastɔˈlɛtʲɲi adj
sekstenårig
mający szesnaście lat
trwający szesnaście lat

szewc ʃɛfʦ̑ n
skomaker
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

sześcian ˈʃɛɕʨ̑ãn n
kube
(geometria) prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;

sześciomasztowy ˌʃɛɕʨ̑ɔ̃maˈʃtɔvɨ adj
seksmastet
o żaglowcu: mający sześć masztów

sześciościan n
heksaeder
(geometria) wielościan o sześciu ścianach (pojęcie ogólniejsze niż sześcian)

sześć ʃɛɕʨ̑ cardinalNumeral
seks
liczba 6

szkaradny ʃkaˈradnɨ adj
uhyrlig
(książkowy) wyjątkowo zły; budzący odrazę pod względem moralnym

szkarłat n
skarlagen
szkarłatny kolor

szkarłatny ʃkarˈwatnɨ adj
rød
(książkowy) mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi

szkatułka ʃkaˈtuwka n
skatoll
małe, zamykane pudełko na biżuterię lub inne cenne drobiazgi

szkic ʃʲciʦ̑ n
kladde
wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku
skisse
(przenośnie, przenośnia) zarys, konspekt, plan pracy
rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)

szkicować v
skissere
(sztuka) wykonywać szkic jako zarysy rysunku
przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego

szkielet ˈʃʲcɛlɛt n
skjelett
(anatomia, anatomiczny) ogół kości w danym organizmie;
(przenośnie, przenośnia) struktura, ogólny zarys czegoś
(technologia, technika, techniczny) podstawa konstrukcji

szkier ʃʲcɛr n
skjær
(geografia, geograficzny) skalista wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec;

szkieł n
farao
(Poznań) policjant

szklanka ˈʃklãnka n
glass
szklane naczynie, z którego się pije;
zawartość szklanki (1.1)

szklarnia ˈʃklarʲɲa n
drivhus
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

szklarz n
glassmester
rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

szkocki ˈʃkɔʦ̑ʲci adj
skotsk
odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

szkoda ˈʃkɔda n
skade
krzywda, strata

szkoda ˈʃkɔda v
synd
być żal, być przykro

szkodliwy ʃkɔˈdlʲivɨ adj
skadelig
przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

szkodnik ˈʃkɔdʲɲik n
skadelig programvare
(informatyka, informatyczny) program, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;
masekopp
osoba wyrządzająca szkody

szkolić ˈʃkɔlʲiʨ̑ v
mosjonere
dokształcać w określonej dziedzinie

szkolny ˈʃkɔlnɨ adj
lære opp
związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły

szkopuł ˈʃkɔpuw n
klippe
(książkowy) coś utrudniającego realizację czegoś, jakiś problem, przeszkoda

szkorbut n
skjørbuk
(medycyna, medyczny) ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

szkoła ˈʃkɔwa n
skole
(edukacja, edukacyjny) instytucja edukacyjna;

szkoła podstawowa ˈʃkɔwa ˌpɔtstaˈvɔva n
grunnskole
(edukacja, edukacyjny) szkoła, w której dzieci zaczynają obowiązkową naukę;

szkoła wyższa n
universitet
(edukacja, edukacyjny) szkoła kształcąca najwyżej kwalifikowanych pracowników w zakresie ustalonych dziedzin

szkoła średnia ˈʃkɔwa ˈɕrɛdʲɲa n
videregående skole
(edukacja, edukacyjny) szkoła ogólnokształcąca, techniczna lub zawodowa

szkuner ˈʃkũnɛr n
skonnert
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

szkwał n
storm
silny powiew wiatru nad akwenem

szkło ʃkwɔ n
glass
twardy, kruchy i przezroczysty materiał produkowany głównie z krzemionki;

szlaban ˈʃlabãn n
bom
(motoryzacja) ruchoma zapora blokująca ruch samochodów

szlachar ˈʃlaxar n
siland
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus serrator, wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

szlachcic ˈʃlaxʲʨ̑iʦ̑ n
adelsmann
członek szlachty

szlachetnie urodzony ʃlaˈxɛtʲɲɛ ˌurɔˈʣ̑ɔ̃nɨ
snill
o szlacheckim pochodzeniu, ze szlacheckiej rodziny

szlachta ˈʃlaxta n
adel
(historia, historyczny, historycznie) ludzie należący do tego stanu
(historia, historyczny, historycznie) warstwa społeczna wywodząca się z rycerstwa;

szlachtować ʃlaxˈtɔvaʨ̑ v
slakte
(przestarzałe, przestarzały) zarzynać bydło
(potocznie, potoczny) mordować ludzi

szlafrok ˈʃlafrɔk n
morgenkåpe
(krawiectwo) domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

szlak ʃlak n
landevei
określona droga podróży lądem, morzem lub w inny sposób
vei
(turystyka, turystyczny) znakowana ścieżka do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, narciarskiej itp.;

szlam n
gjørme
osad tworzący się na dnie i nieraz brzegach zbiorników wodnych

szlauch ʃlawx n
erme
(potocznie, potoczny) bardzo długa rura gumowa

szlifierka ʃlʲiˈfʲjɛrka n
jeskel
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów;

szlug ʃluk n
soper
(potocznie, potoczny) papieros

szmaragd ˈʃmarakt n
smaragd
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

szmata ˈʃmata n
lapp
kawałek tkaniny, zwykle brudnej
ludder
(przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) kobieta rozwiązła seksualnie

szmer ʃmɛr n
hviske
cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie

szminka ˈʃmʲĩnka n
leppestift
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk używany do barwienia ust

szmira ˈʃmʲira n
ramponere
coś o niskiej lub żadnej wartości artystycznej, np.: utwór literacki, przedstawienie teatralne, obraz

szmugiel ˈʃmuɟɛl n
smugling
(potocznie, potoczny) nielegalne przewożenie towarów

szmuglować v
jukse
(potocznie, potoczny) nielegalnie przewozić (najczęściej przez granicę) towary lub przeprowadzać osoby

sznur ʃnur n
line
splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;
rad
grupa ludzi, zwierząt lub przedmiotów ustawionych jeden za drugim

sznurek ˈʃnurɛk n
streng
cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

sznurowadło ˌʃnurɔˈvadwɔ n
skolisse
taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

szok n
sjokk
intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

szokować v
opprøre
wzbudzać szok, skrajne zadziwiać lub bulwersować, dziwić, wstrząsać

szop ʃɔp n
vaskebjørn
(zoologia, zoologiczny) Procyon, rodzaj ssaka z rodziny szopowatych;

szop pracz ˈʃɔp ˈːraʧ̑ n
vaskebjørn
(zoologia, zoologiczny) szop z gatunku, u którego obserwowano płukanie pokarmu przed spożyciem;

szopa ˈʃɔpa n
halm
(potocznie, potoczny) nieuporządkowana, wzburzona czupryna
skur
lekki, drewniany budynek gospodarczy lub magazynowy

szopka ˈʃɔpka n
fødsel
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model stajenki betlejemskiej, zwykle ze żłobkiem i figurkami

szorować ʃɔˈrɔvaʨ̑ v
skrubbe
trąc czymś, czyścić jakąś powierzchnię

szorstki ˈʃɔrstʲci adj
grov
mający niegładką, chropawą powierzchnię
hes
o dźwiękach, odgłosach: nieczysty, brzmiący przenikliwie
skarp
o człowieku: przykry, nieprzyjemny w obejściu

szorty ˈʃɔrtɨ n
kortbukse
krótkie spodnie o sportowym kroju

szosa ˈʃɔsa n
vei
rodzaj drogi o utwardzonej powierzchni, po której poruszają się pojazdy

szowinizm gatunkowy ʃɔˈvʲĩɲizm ˌɡatũŋˈkɔvɨ n
artssjåvinisme
(neologizm) postawa stawiająca interesy własnego gatunku ponad interesami innych gatunków;

szpadel ˈʃpadɛl n
spade
narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

szpagat ˈʃpaɡat n
snor
rodzaj mocnego sznurka z juty

szpak ʃpak n
stær
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

szparag ˈʃparak n
asparges
(botanika, botaniczny) Asparagus L., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny pęd szparaga lekarskiego

szpatułka n
stekespade
(medycyna, medyczny) podłużna i wąska płytka do uciskania języka w trakcie badania jamy ustnej i gardła

szpicel n
detektiv
(pogardliwie, pogardliwy) tajny agent, szpieg

szpicruta n
kro
(jeździectwo, jeździecki) krótki skórzany lub rzemienny pejcz do dyscyplinowania konia wierzchowego;

szpiczasty ʃpʲiˈʧ̑astɨ adj
skarp
mający ostre, wąskie zakończenie

szpieg ʃpʲjɛk n
spion
osoba zajmująca się szpiegostwem;

szpiegostwo n
spionasje
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

szpiegostwo przemysłowe n
industrispionasje
potajemne zdobywanie tajemnic handlowych pewnego przedsiębiorstwa i przekazywanie ich zleceniodawcy

szpiegować v
detektiv
(potocznie, potoczny) działać jak szpieg; śledzić kogoś i donosić na niego
spionere
działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe

szpik ʃpʲik n
marg
(biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;

szpilka ˈʃpʲilka n
knappenål
(krawiectwo) mały, cieniutki pręt zakończony główką z metalu lub kolorowego plastiku, służący do mocowania np. tkaniny

szpinak ˈʃpʲĩnak n
spinat
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach

szpinet n
spinett
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny popularny w XVI-XVIII w., będący mniejszą odmianą klawesynu

szpital ˈʃpʲital n
sykehus
(medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

szpital polowy n
lasarett
(medycyna, medyczny) tymczasowa kliniczna instytucja medyczna obsługująca rannych żołnierzy, ofiary katastrof i klęsk żywiołowych;

szpital psychiatryczny n
mentalsykehus
(medycyna, medyczny) kliniczna instytucja medyczna, która zajmuje się leczeniem chorób psychicznych

szpitalny ʃpʲiˈtalnɨ adj
sjukehus
związany ze szpitalem, dotyczący szpitala

szprycha ˈʃprɨxa n
radius
element naciągu czaszy parasola
trinn
(technologia, technika, techniczny) pręt łączący piastę koła z jego obręczą

szpulka ˈʃpulka n
trådsnelle
walec, na który nawija się np. nić

szrama ˈʃrãma n
arr
blizna po zagojeniu się rany, zwykle szpecąca

szron ʃrɔ̃n n
frost
warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

sztab ʃtap n
personale
(wojskowość, wojskowy) organ dowodzący jednostką wojskową na różnych szczeblach;

sztaba n
stang
wąska, gruba płyta metalowa

sztabka ˈʃtapka n
hunnsau
uformowana bryłka cennego metalu o określonej wadze i próbie

sztacheta n
påle
wąska deska będąca częścią pionowego obicia płotu

sztag n
stag
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina olinowania stałego stabilizująca omasztowanie w płaszczyźnie symetrii jednostki pływającej;

sztaluga n
staffeli
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

sztandar ˈʃtãndar n
fane
chorągiew, która jest symbolem organizacji, związku lub narodu;

sztetl n
shtetl
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską, przed II wojną światową główny ośrodek demograficzny Żydów aszkenazyjskich w Europie Wschodniej;

sztolnia ˈʃtɔlʲɲa n
tunnel
sztucznie wykonany podziemny korytarz prowadzący ze stoku góry do jej wnętrza, poziomo lub pod niewielkim nachyleniem;

sztorm ʃtɔrm n
storm
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (meteorologia, meteorologiczny) burza morska, podczas której wieje bardzo silny i porywisty wiatr, powodujący powstawanie wysokich fal

sztos ʃtɔs n
tak
(sport, sportowy) uderzenie kijem kuli bilardowej

sztubak ˈʃtubak n
første klasse
(przestarzałe, przestarzały) uczeń szkoły średniej

sztuczka n
triks
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zachowanie, posunięcie, przez które chcemy coś osiągnąć, korzystając z cudzej naiwności, niewiedzy itp.
popis zręczności sprawnie wykonywanych

sztuczna inteligencja n
kunstig intelligens
(technologia, technika, techniczny) (informatyka, informatyczny) inteligencja wykazywana przez urządzenia sztuczne;

sztuczna szczęka ˈʃtuʧ̑na ˈʃʧ̑ɛ̃ŋka n
gebiss
(stomatologia, stomatologiczny) proteza naturalnego uzębienia

sztuczne ognie ˈʃtuʧ̑nɛ ˈɔɟɲɛ n
fyrverkeri
wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne;

sztuczny ˈʃtuʧ̑nɨ adj
kunstig
imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka
unaturlig
niezgodny z naturą
zachowujący się nienaturalnie

sztuka ˈʃtuka n
kunst
(sztuka) twórczość artystyczna
umiejętność wymagająca szczególnych zdolności

sztuka walki n
kampaktivitet
(sport, sportowy) umiejętność walki wręcz, niekiedy bronią białą, zdobywana poprzez trening;

szturchać v
dytte
delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący

sztućce ˈʃtuʨ̑ʦ̑ɛ n
bestikk
komplet sztućców

sztylet ˈʃtɨlɛt n
dolk
krótka broń biała o cienkim ostrzu;

sztywny ˈʃtɨvnɨ adj
stiv
niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany

szubienica ˌʃubʲjɛ̇̃ˈɲiʦ̑a n
galge
konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

szuflada ʃufˈlada n
skuffe
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

szukać ˈʃukaʨ̑ v
lete søke
podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

szum uszny n
tinnitus
(medycyna, medyczny) subiektywne, przykre doznanie dźwiękowe odczuwane w uszach lub w głowa z przyczyn wewnętrznych;

szumieć ˈʃũmʲjɛ̇ʨ̑ v
nynne
powodować szum
rase
hucznie bawić się

szwadron n
eskadron
(wojskowość, wojskowy) (jeździectwo, jeździecki) pododdział kawalerii konnej będący odpowiednikiem kompanii lub batalionu w piechocie;

szwagier ˈʃfaɟɛr n
svoger
brat żony

szwagierka ʃfaˈɟɛrka n
svigerinne
siostra żony lub męża
żona szwagra

szwaja n
ost
(Górny Śląsk, Poznań) noga

szwajcarski ʃfajˈʦ̑arsʲci adj
sveitsisk
związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci adj
svensk
związany ze Szwecją lub Szwedami, dotyczący Szwecji lub Szwedów

szwedzki ˈʃfɛʦ̑ʲci n
svensk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Szwecji;

szwindel ˈʃfʲĩndɛl n
svimmelhet
(potocznie, potoczny) nieuczciwy interes

szyb ʃɨp n
borerigg
(górnictwo, górniczy) szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac
brønn
pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp.

szyba ˈʃɨba n
glass
płyta ze szkła;

szyber ˈʃɨbɛr n
forvirre
zasuwa w kominie regulująca przepływ powietrza

szybki ˈʃɨpʲci adj
hurtig
poruszający, odbywający się z dużą prędkością
pokonujący dużą odległość w krótkim czasie

szybko ˈʃɨpkɔ adv
fort
z dużą prędkością

szybkość ˈʃɨpkɔɕʨ̑ n
fart
(fizyka, fizyczny) wartość skalarna charakteryzująca ruch i prędkość;
hastighet
cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

szybowiec ʃɨˈbɔvʲjɛʦ̑ n
seglfly
(lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

szyderczy adj
besk
wyrażający kpinę, szyderstwo

szyderstwo ʃɨˈdɛrstfɔ n
hån
złośliwy, dotkliwy żart, drwina, kpina, urąganie

szydełkować ˌʃɨdɛwˈkɔvaʨ̑ v
hekle
(rękodzieło, rękodzielniczy) wytwarzać wyroby tekstylne używając szydełka, robić na szydełku

szydełkowy ˌʃɨdɛwˈkɔvɨ adj
hekle
(rzemiosło, rzemieślniczy) wykonany szydełkiem, związany z robótkami wykonywanymi szydełkiem

szydło ˈʃɨdwɔ n
syl
ostry kolec na trzonku;

szyfr ʃɨfr̥ n
hieroglyf
(potocznie, potoczny) niezrozumiały tekst, niewyraźne pismo
siffer
kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;

szyfrowanie ˌʃɨfrɔˈvãɲɛ n
kryptering
(rzeczownik odczasownikowy) od szyfrować

szyja ˈʃɨja n
hals
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem
(przestarzałe, przestarzały) węższa część butelki (zwykle (zdrobniale) szyjka)

szyjka n
hals
(zdrobniale) od: szyja

szyjka macicy ˈʃɨjka maˈʨ̑iʦ̑ɨ n
livmorhals
(anatomia, anatomiczny) dolna część mięśniówki macicy łącząca pochwę z jamą macicy;

szyk ʃɨk n
samling
określony porządek – rzeczy, osób lub pojęć

szympans ˈʃɨ̃mpãw̃s n
sjimpanse
(zoologia, zoologiczny) Pan, człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

szyna ˈʃɨ̃na n
busse
(informatyka, informatyczny) wewnętrzne połączenie elektroniczne, po którym transmitowane są dane
skinne
(technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach;

szynka ˈʃɨ̃nka n
skinke
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

szynobus ʃɨ̃ˈnɔbus n
skinnebuss
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) lekki szynowy pojazd o napędzie spalinowym obsługujący trasy o niewielkiej liczbie podróżnych;

szyszka ˈʃɨʃka n
kongle
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

szyć ʃɨʨ̑ v
sy
robić ubrania
łączyć dwa materiały za pomocą igły i nici

szóstka ˈʃustka n
seks
nazwa cyfry 6

szósty ˈʃustɨ adj
sjette
od 6

szósty zmysł ˈʃustɨ ˈzmɨsw̥ n
sjette sans
wyjątkowa intuicja, przeczucie, wrażliwość i umiejętność przewidywania sytuacji

sód sut n
natrium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Na i liczbie atomowej 11;

sójka ˈsujka n
nøtteskrike
(ornitologia, ornitologiczny) średni ptak z rodzaju Garrulus;

sójka złowroga ˈsujka zwɔvˈrɔɡa n
lavskrike
(ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii;

sól sul n
salt
(spożywczy) chlorek sodu
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;

sól fizjologiczna ˈsul ˌfʲizʲjɔlɔˈɟiʧ̑na n
saltløsning
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) roztwór chlorku sodowego o stężeniu 0,9 % albo 0,6 %;

sąd sɔ̃nt n
domstol
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem
rett
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skład sędziowski (także jednoosobowy)

sądzić ˈsɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
dømme
oceniać, jak należy zakwalifikować określony stan rzeczy z punktu widzenia prawa
regne som
mieć o czymś jakieś zdanie

sąg sɔ̃ŋk n
akkord
stos drewna o objętości 4 m³;

sąsiad ˈsɔ̃w̃ɕat n
nabo
osoba, której dom / mieszkanie jest blisko czyjegoś domu / mieszkania

sąsiedni sɔ̃w̃ˈɕɛdʲɲi adj
attmed
leżący najbliżej
położony niedaleko
etterfølgende
o terenie, państwie: bezpośrednio graniczący

sąsiedztwo sɔ̃w̃ˈɕɛʦ̑tfɔ n
nærhet
to, co znajduje się w pobliżu

sędzia ˈsɛ̃ɲʥ̑a n
dommer
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, która wydaje wyroki w sądzie;
(sport, sportowy) osoba, która pilnuje przestrzegania przepisów w zawodach sportowych

sędzina sɛ̃ɲˈʥ̑ĩna n
domar
(potocznie, potoczny) kobieta, która wydaje wyroki w sądzie

sędziować v
avgjøre
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pełnić funkcję sędziego w sądzie

sęk sɛ̃ŋk n
bekymringsrynker
wrośnięta w pień drzewa część konaru, która po ścięciu stanowi wadę drewna;

sęk w tym idiom
greien her
problem polega na tym; trudność tkwi w tym

sęp sɛ̃mp n
gribb
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;

słabeusz n
Kanin
(lekceważąco, lekceważący) ktoś o słabej konstrukcji psychicznej
dott
(lekceważąco, lekceważący) ktoś słaby fizycznie

słabość ˈswabɔɕʨ̑ n
svakhet
odczucie osłabienia, braku sił fizycznych lub psychicznych

słaby ˈswabɨ adj
svak
posiadający niewielką siłę fizyczną

sława ˈswava n
berøm
wielki rozgłos
omdømme
(podniośle) opinia o kimś

sławić v
rose
(podniośle) głosić czyjąś sławę, wychwalać kogoś

sławny ˈswavnɨ adj
berømt
taki, który ma sławę, rozgłos; jest znany wielu osobom

słać swaʨ̑ v
sende
(książkowy) wyprawiać, kierować kogoś dokądś, przekazywać coś komuś

słodki ˈswɔtʲci adj
søt
mający smak cukru
wywołujący miłe uczucie

słodko ˈswɔtkɔ adv
søt
od: słodki

słodkowodny ˌswɔtkɔˈvɔdnɨ adj
ferskvann
typowy dla wód słodkich, żyjący w wodach słodkich
zawierający wody słodkie

słodownia n
malteri
wydział produkcyjny w browarze lub gorzelni
zakład lub pomieszczenie, w którym wytwarza się słód

słodycz ˈswɔdɨʧ̑ n
ren
(cukiernictwo) wyrób cukierniczy o słodkim smaku

słodycze swɔˈdɨʧ̑ɛ n
ren
coś słodkiego

słodzić ˈswɔʥ̑iʨ̑ v
sukre
czynić coś słodkim przez dodanie cukru, miodu lub innej słodkiej substancji; nadawać czemuś słodki smak

słoik ˈswɔ<sup>j</sup>ik n
krukke
szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych

słoma ˈswɔ̃ma n
halm strå
(rolnictwo, rolniczy) łodygi i liście dojrzałych zbóż po wymłóceniu ziarna;

słomiana wdowa swɔ̃ˈmʲjãna ˈvdɔva n
gressenke
żona, której małżonek wyjechał dokądś na pewien czas

słomiany wdowiec swɔ̃ˈmʲjãnɨ ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
gressenkemann
mąż, którego małżonka wyjechała dokądś na pewien czas

słomka ˈswɔ̃mka n
strå
kawałek słomy lub rurka o tym samym kształcie, służące do picia napojów
źdźbło słomy

słonecznik swɔ̃ˈnɛʧ̑ʲɲik n
solsikke
(botanika, botaniczny) Helianthus L., rodzaj roślin;
(potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny, Helianthus annuus L. – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;

słoneczność n
sol
wielka jasność pochodząca ze Słońca

słoneczny swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ adj
solrik
pełen słońca

słonica swɔ̃ˈɲiʦ̑a n
elefant
(zoologia, zoologiczny) samica słonia

słonina swɔ̃ˈɲĩna n
flesk
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z podskórnego tłuszczu z boków i grzbietu świń;

słonka ˈswɔ̃nka n
rugde
(ornitologia, ornitologiczny) Scolopax rusticola, eurazjatycki ptak wędrowny;

słony ˈswɔ̃nɨ adj
salt
mający smak soli

słowa ˈswɔva n
tekst
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tekst utworu

słowacki swɔˈvaʦ̑ʲci adj
slovakisk
związany ze Słowacją lub Słowakami, dotyczący Słowacji lub Słowaków
charakterystyczny dla Słowacji lub Słowaków

słoweński swɔˈvɛ̃j̃sʲci adj
slovensk
odnoszący się do Słowenii lub Słoweńców

słowiański swɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
Slavic
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian
związany ze Słowianami, słowiańszczyzną

słowik ˈswɔvʲik n
nattergal
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia, rodzaj małych ptaków śpiewających z rodziny muchołówek;

słownictwo swɔvʲˈɲiʦ̑tfɔ n
ordforråd
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów

słownie adv
muntlig
poprzez wypowiedź

słownik ˈswɔvʲɲik n
ordbok
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;
spis słów z tłumaczeniami na inny język

słowny ˈswɔvnɨ adj
muntlig
wyrażony za pomocą słów

słowo ˈswɔvɔ n
ord
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;

słowo honoru ˈswɔvɔ xɔ̃ˈnɔru n
æresord
wyrażenie wymawiane przy składaniu obietnicy; przy zaręczaniu czegoś swoim dobrym imieniem, honorem

słoń swɔ̃ɲ n
elefant
(zoologia, zoologiczny) duży, roślinożerny ssak lądowy z chwytną trąbą

słońce ˈswɔ̃j̃nʦ̑ɛ n
sol
Słońce widziane jako tarcza na niebie
(astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie

słuch swux n
hørsel
jeden ze zmysłów, który odbiera dźwięki;

słuchawka swuˈxafka n
heler
element lub całość urządzeń emitujących dźwięki, np. aparatu telefonicznego, radia, umożliwiająca słuchanie;

słuchać ˈswuxaʨ̑ v
høre
być posłusznym
høre lytte
odbierać dźwięk za pośrednictwem narządu słuchu
świadomie odbierać czyjąś mowę

słuchowy swuˈxɔvɨ adj
auditiv
dotyczący słyszenia, funkcji narządu słuchu, odbierany za pomocą słuchu

sługa ˈswuɡa n
tjener
(dawniej, dawny) osoba, która usługuje

sługus n
skjødehund
(pogardliwie, pogardliwy) człowiek usługujący komuś, zwykle dla własnych korzyści

słup swup n
linje
unoszący się pionowo kłąb dymu lub gazu
søyle
wysoki, pionowy element konstrukcyjny;

słupek ˈswupɛk n
-bar
prostokątny element wykresu
aksje
(zdrobniale) od: słup
målstang
(sport, sportowy) boczny element bramki
spisepinne
element wzoru w szydełkowaniu
søyle
(fizyka, fizyczny) ciecz w pionowej rurce, np. termometru

słuszny ˈswuʃnɨ adj
egen
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki
riktig
sensowny, trafny

służba ˈswuʒba n
betjening
osoby wynajęte do służenia lub zobowiązane do tego (np. z powodu pochodzenia)
tjeneste
służenie komuś

służba wojskowa n
verneplikt
(wojskowość, wojskowy) wykonywanie działań, obowiązków wojskowych

służbowy swuʒˈbɔvɨ adj
offisiell
(przymiotnik) od służba

służyć ˈswuʒɨʨ̑ v
bud
dawać, ofiarować coś
jatte
(przestarzałe, przestarzały) dobrze wpływać na kogoś lub na coś
tjene
być czyimś sługą
o przedmiotach: być przydatnym; dobrze działać
pracować w wojsku

służąca swuˈʒɔ̃nʦ̑a n
pike
osoba, która komuś służy, zajmuje się czyimś domem za wynagrodzenie;

słychać ˈswɨxaʨ̑ v
høre
daje się usłyszeć

słyszeć ˈswɨʃɛʨ̑ v
høre
(fizjologia, fizjologiczny) odbierać dźwięk za pomocą zmysłu słuchu

słód n
malt
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;

słój swuj n
glass
duży słoik

ta ta pronoun
denne
zaimek wskazujący, rodzaj żeński

tabaka taˈbaka n
slukke
sproszkowany tytoń zażywany przez nos;

tabela taˈbɛla n
tabell
uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

tablet ˈtablɛt n
nettbrett
(informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;

tabletka taˈblɛtka n
tablett
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka

tablica taˈblʲiʦ̑a n
dekke (på) bordet
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) (chemia, chemiczny) zestawienie danych, wzorów
losjere
miejsce do umieszczania ogłoszeń, informacji
samling
(informatyka, informatyczny) kontener danych, do których dostęp uzyskiwany jest przy pomocy, na ogół liczbowego, klucza;
tavle
(edukacja, edukacyjny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)

tablica rejestracyjna taˈblʲiʦ̑a ˌrɛjɛstraˈʦ̑ɨjna n
nummerskilt
tablica zawierająca unikalny numer umożliwiający identyfikację pojazdu;

tabliczka taˈblʲiʧ̑ka n
dekke (på) bordet
mała tablica, płyta z określonym napisem

tabliczka czekolady taˈblʲiʧ̑ka ˌʧ̑ɛkɔˈladɨ n
sjokoladekake
prostokątny kawałek czekolady, najczęściej w oddzielnym opakowaniu

tabliczka mnożenia taˈblʲiʧ̑ka mnɔˈʒɛ̃ɲa n
multiplikasjonstabell
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) zestawienie iloczynów liczb od 1 do 10;

taboret taˈbɔrɛt n
krakk
rodzaj krzesła bez oparcia

tabu ˈtabu n
tabu
głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

taca ˈtaʦ̑a n
brett
duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;

tachykardia ˌtaxɨˈkardʲja n
takykardi
(medycyna, medyczny) szybka czynność rytmu serca

taczka ˈtaʧ̑ka n
trillebår
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci adj
tadsjikisk språk
odnoszący się do państwa Tadżykistan lub Tadżyków, związany z Tadżykistanem lub Tadżykami

tadżycki taˈʤ̑ɨʦ̑ʲci n
tadsjikisk språk
język urzędowy Tadżykistanu;

tafta ˈtafta n
taft
(włókiennictwo) gęsta, nieco sztywna, szeleszcząca tkanina jedwabna

tag tak n
tag
(informatyka, informatyczny) znacznik rozpoczynający i kończący tekst i zaznaczający jego odmienną funkcję lub cechy;

tajać v
tine
topnieć, roztapiać się

tajemnica ˌtajɛ̃mʲˈɲiʦ̑a n
hemmelighet
wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

tajemniczość ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɔɕʨ̑ n
mysterium
cecha tego, co jest tajemnicze, zagadkowe, niejasne

tajemniczy ˌtajɛ̃mʲˈɲiʧ̑ɨ adj
esoterisk
mający związek ze zjawiskami nadprzyrodzonymi lub magią
hemmelighetsfull
o człowieku skryty
zagadkowy i trudny do zrozumienia

tajemny adj
hemmelig
skryty, owiany tajemnicą

tajfun ˈtajfũn n
tyfon
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

tajga ˈtajɡa n
taiga
borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

tajlandzki tajˈlãnʦ̑ʲci adj
thailandsk
odnoszący się do Tajlandii

tajny ˈtajnɨ adj
hemmelig
ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

tajski ˈtajsʲci n
thai
język urzędowy Tajlandii;

tak tak adv
så
używany do podkreślania cechy przymiotnika
używany do podkreślania cechy przysłówka

tak tak particle
ja jo
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

tak czy owak ˈtak ˈʧ̑ɨ ˈɔvak idiom
uansett
niezależnie od okoliczności; mimo wszystko

tak sobie ˈtak ˈsɔbʲjɛ adv
passe
przeciętnie, zwyczajnie; ani dobrze, ani źle

taki ˈtaci pronoun
slik
…podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności
…do wzmocnienia przymiotnika
sånn
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym
…do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu

taki sam ˈtaci ˈsãm adj
endog
identyczny, o tych samych właściwościach, choć niekoniecznie ten sam

taki sobie ˈtaci ˈsɔbʲjɛ adj
passe
średni, przeciętny; ani dobry, ani zły

takowy pronoun
sånn
(dawniej, dawny) (książkowy) taki

taksonomia n
taksonomi
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

taksydermia n
taksidermi
rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

taksówka taˈksufka n
drosje taxi
samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

taksówkarz taˈksufkaʃ n
taxisjåfør
kierowca taksówki

takt takt n
-bar
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;

taktyka ˈtaktɨka n
taktikk
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;
sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

tal tal n
thallium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

talar ˈtalar n
daler
(jednostka monetarna) duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

talent ˈtalɛ̃nt n
talent
starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;
ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku
osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

talerz ˈtalɛʃ n
tallerken
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;
tallerken asjett
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

talia ˈtalʲja n
kortstokk
(termin karciany) komplet kart do gry
midje
(anatomia, anatomiczny) przewężenie ciała powyżej bioder
talje
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wielokrążek;

talizman taˈlʲizmãn n
talisman
(ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

tam tãm pronoun
der
…wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

tamburyn tãmˈburɨ̃n n
marin
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;

tamować v
amme
powstrzymywać upływ krwi
blokk
utrudniać swobodny ruch (zwykle przemieszczanie) lub działanie

tampon ˈtãmpɔ̃n n
tampong
(higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;

tamten ˈtãmtɛ̃n pronoun
den
obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

tamto pronoun
at
odnosi się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako dalsze w sensie umiejscowienia lub wystąpienia w czasie; (rodzaj nijaki) lp od tamten

tamtędy tãmˈtɛ̃ndɨ pronoun
dit
tamtą drogą (daleką od osoby wskazującej)

tancerz ˈtãnʦ̑ɛʃ n
danser
(choreografia, choreograficzny) osoba, której zawód polega na tańczeniu
człowiek, który tańczy

tandeta tãnˈdɛta n
ramponere
rzecz źle wykonana, słabej jakości

taneczny tãˈnɛʧ̑nɨ adj
dans
związany z tańcem, dotyczący tańca

tangens ˈtãŋɡɛ̃w̃s n
tangens
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α &#60; π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

tani ˈtãɲi adj
billig
mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych
niewiele wart
oferujący towary po niskich cenach

taniec ˈtãɲɛʦ̑ n
dans
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;

taniec brzucha ˈtãɲɛʣ̑ ˈbʒuxa n
magedans
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;

tanina n
tannin
(biochemia, biochemiczny) naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

tanio ˈtãɲɔ adv
billig
w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

tankowiec n
tankskip
(potocznie, potoczny) zbiornikowiec

tantal ˈtãntal n
tantal
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ta i liczbie atomowej 73;

tanzanit tãw̃ˈzãɲit n
tanzanitt
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana zoisytu

tapeta taˈpɛta n
tapet
(budownictwo) kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;

tapioka n
tapioka
(spożywczy) mąka, białe granulki lub płatki skrobiowe otrzymane z manioku;

tapir ˈtapʲir n
tapir
(zoologia, zoologiczny) Tapirus Brisson, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

tapnąć v
tappekran
(informatyka, informatyczny) dotknąć palcem (w odniesieniu do urządzeń dotykowych)

tara ˈtara n
tara
(handel, handlowy) waga opakowania

taran n
rambukk
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) machina oblężnicza z ciężką kłodą do kruszenia murów i rozbijania bram;

taranować v
saubukk
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) uderzyć własnym pojazdem, okrętem albo samolotem obiekt wroga w celu jego uszkodzenia albo zniszczenia;
slå
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozbijać, niszczyć lub wyważać coś przy użyciu taranu

tarcie ˈtarʲʨ̑ɛ n
friksjon
(fizyka, fizyczny) rozpraszanie energii wskutek dotykania się dwóch ciał podczas ich względnego ruchu

tarcza ˈtarʧ̑a n
skjold
(wojskowość, wojskowy) obronna część uzbrojenia
(geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych

tarczyca n
skjoldkjertel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

tarczycowy adj
skjoldkjertel
(anatomia, anatomiczny) dotyczący tarczycy

targ tark n
torg
miejsce, gdzie dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży

targi ˈtarʲɟi n
marked
(handel, handlowy) rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych

targować v
prute
(handel, handlowy) prowadzić pertraktacje handlowe w celu uzyskania najdogodniejszej ceny
(potocznie, potoczny) prowadzić spór

tarnina tarʲˈɲĩna n
slåpe
(botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory

tarta ˈtarta n
pai
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

tartak ˈtartak n
sagbruk
zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

tartinka n
brødskive
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pojedyncza kanapka, na jednej kromce lub krakersie;

taryfa n
hakke
(potocznie, potoczny) taksówka

taryfiarz n
sjefe
(potocznie, potoczny) kierowca taksówki

tarzać ˈtaʒaʨ̑ v
knipse
ciągnąć coś po czymś, co brudzi lub pyli

tasmański adj
tasmansk
związany z Tasmanią, dotyczący Tasmanii, pochodzący z Tasmanii

tasza ˈtaʃa n
rognkjeks
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska poławiana w celach spożywczych;

tata ˈtata n
pappa
(potocznie, potoczny) ojciec

tatarski taˈtarsʲci adj
tatarisk
związany z Tatarami

tatarski taˈtarsʲci n
tatarisk
(potocznie, potoczny) język tatarski

tatuaż taˈtu<sup>w</sup>aʃ n
tatovering
trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele poprzez wprowadzenie barwnika w skórę;

tatuowanie ˌtatu<sup>w</sup>ɔˈvãɲɛ n
tatovering
wykonywanie tatuażu

tatuować ˌtatuˈ<sup>w</sup>ɔvaʨ̑ v
tatovere
wykonywać tatuaż

tatuś ˈtatuɕ n
pappa
(zdrobniale) tata

tau taw n
dugg
(językoznawstwo, językoznawczy) starogrecka nazwa dziewiętnastej litery alfabetu greckiego, τ;

tautologia ˌtawtɔˈlɔɟja n
tautologi
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;
(logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe;

tawerna taˈvɛrna n
kro
(książkowy) knajpa portowa

taxi ˈtaksʲi n
drosje
(potocznie, potoczny) taksówka

tałes n
tallit
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny żydowski szal modlitewny, biały w czarne lub niebieskie pasy, z frędzlami;

tańczyć ˈtãj̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
danse
(choreografia, choreograficzny) poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

taśma ˈtaɕma n
band
zespół przenośników przemysłowych
bånd
długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

taśma filmowa ˈtaɕma fʲilˈmɔva n
film
celuloidowy, perforowany, światłoczuły nośnik filmu, negatyw lub kopia pokazowa pozytywowa;

taśma magnetyczna n
magnetisk tape
(technologia, technika, techniczny) rodzaj nośnika danych w postaci cienkiego paska;

taśma miernicza n
måleband
(technologia, technika, techniczny) taśma z podziałką centymetrową służąca do mierzenia długości

tażin n
tagine
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw
arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;

tchawica txaˈvʲiʦ̑a n
luftrør trakea
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;

tchórz txuʃ n
feiging
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) człowiek bojaźliwy, strachliwy
ilder
(zoologia, zoologiczny) niewielki europejski ssak drapieżny;

tchórzliwy txuʒˈlʲivɨ adj
feig
taki jak u tchórza; lękliwy, bojący się coś zrobić

teatr ˈtɛatr̥ n
teater
(architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2);
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu);

technet ˈtɛxnɛt n
technetium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tc i liczbie atomowej 43;

technicznie adv
teknisk
w sposób odnoszący się do techniki

techniczny tɛxʲˈɲiʧ̑nɨ adj
teknisk
odnoszący się do techniki, związany z techniką

technik ˈtɛxʲɲik n
tekniker
pracownik średniego szczebla z wykształceniem technicznym
ten, kto osiągnął znaczną biegłość, sprawność w wykonywaniu czegoś

technokracja ˌtɛxnɔˈkraʦ̑ʲja n
teknokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy;

technokrata ˌtɛxnɔˈkrata n
teknokrat
zwolennik technokracji

technologia ˌtɛxnɔˈlɔɟja n
teknologi
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania

teczka ˈtɛʧ̑ka n
håndkle
prostokątna torba z uchwytem
trøye
okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp.

teizm ˈtɛ<sup>j</sup>ism̥ n
teisme
wiara w jednego Boga transcendentnego, osobowego stwórcę świata, stale wpływającego na jego losy;

tekst tɛkst n
tekst
ciąg słów i zdań wyrażający określoną treść

tektoniczny ˌtɛktɔ̃ˈɲiʧ̑nɨ adj
tektonisk
(geologia, geologiczny) związany z tektoniką, odnoszący się do tektoniki

tektonika n
tektonikk
(geologia, geologiczny) nauka o budowie skorupy ziemskiej oraz o procesach wpływających na nią,

tektura n
papp
(technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie;

teledysk n
musikkvideo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film ilustrujący pojedynczy utwór muzyczny

telefon tɛˈlɛfɔ̃n n
telefon
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów;

telefon komórkowy tɛˈlɛfɔ̃ŋ ˌkɔ̃murˈkɔvɨ n
mobiltelefon
(telekomunikacja) przenośny telefon komunikujący się z siecią przy użyciu fal radiowych;

telefonować ˌtɛlɛfɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
telefonere
rozmawiać z kimś przez telefon

telegraf tɛˈlɛɡraf n
telegraf
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość;

telepatia ˌtɛlɛˈpatʲja n
tankelesning tankeoverføring
(ezoteryka) rzekoma zdolność do porozumiewania się, przekazując myśli na odległość;

teleskop tɛˈlɛskɔp n
teleskop
(optyka, optyczny) (astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny używany do obserwacji nieba;

telewizja ˌtɛlɛˈvʲizʲja n
fjernsyn tv
metoda przekazywania ruchomego obrazu oraz dźwięku na odległość;

telewizor ˌtɛlɛˈvʲizɔr n
fjernsynsapparat
urządzenie wyposażone w ekran umożliwiające odbiór i oglądanie sygnału telewizyjnego;

tellur ˈtɛlːur n
tellur
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;

telugu n
telugu
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy południowowschodniej rodziny języków drawidyjskich;

temat ˈtɛ̃mat n
rot
(językoznawstwo, językoznawczy) część wyrazu pozostająca po odrzuceniu końcówki
tema
główna myśl lub przedmiot rozmowy, pracy lub dzieła

temblak ˈtɛ̃mblak n
fatle
(medycyna, medyczny) opaska unieruchamiająca chorą rękę

temperament ˌtɛ̃mpɛˈrãmɛ̃nt n
temperament
(psychologia, psychologiczny) charakter człowieka, jego usposobienie, stopień pobudliwości, sposób reagowania itp.

temperatura ˌtɛ̃mpɛraˈtura n
temperatur
(fizyka, fizyczny) miara nagrzania ciał;
wartość temperatury (1.1) w przyjętej skali
(potocznie, potoczny) gorączka

temperatura bezwzględna ˌtɛ̃mpɛraˈtura bɛzˈvzɡlɛ̃ndna n
absolutt temperatur
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) temperatura w skali Kelvina

temperatura pokojowa ˌtɛ̃mpɛraˈtura ˌpɔkɔˈjɔva n
romtemperatur
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) temperatura około dwudziestu pięciu stopni Celsjusza;

temperówka ˌtɛ̃mpɛˈrufka n
blyantspisser
oprawione ostrze, służące do temperowania ołówków;

templariusz tɛ̃mˈplarʲjuʃ n
tempelherre
(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;

tempo ˈtɛ̃mpɔ n
hyppighet
prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej

ten tɛ̃n pronoun
denne
…na przedmiot, zwierzę, osobę lub pojęcie znajdujące się blisko mówiącego

tendencja tɛ̃nˈdɛ̃nʦ̑ʲja n
tendens
skłonność do czegoś

tendencyjny ˌtɛ̃ndɛ̃nˈʦ̑ɨjnɨ adj
tendensiøs
stronniczy

tenis ˈtɛ̃ɲis n
tennis
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;

tenis stołowy ˈtɛ̃ɲis ːtɔˈwɔvɨ n
bordtennis
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;

tenisista ˌtɛ̃ɲiˈɕista n
tennisspiller
(sport, sportowy) ktoś, kto gra w tenisa ziemnego, sportowo lub rekreacyjnie

tensor ˈtɛ̃w̃sɔr n
tensor
(matematyka, matematyczny) wielowskaźnikowy obiekt matematyczny o współrzędnych podlegających określonym regułom transformacji przy przekształceniach układu odniesienia;

teodolit ˌtɛɔˈdɔlʲit n
teodolitt
(geodezja, geodezyjny) instrument geodezyjny do pomiaru kątów;

teofania ˌtɛɔˈfãɲja n
teofani
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;

teokracja n
teokrati
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ustrój państwowy, w którym najwyższa władza należy do duchowieństwa;

teolog n
teolog
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii

teologia ˌtɛɔˈlɔɟja n
teologi
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie teologii (1.1)
(teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);

teologiczny ˌtɛɔlɔˈɟiʧ̑nɨ adj
teologisk
(teologia, teologiczny) związany z teologią

teoretyczny ˌtɛɔrɛˈtɨʧ̑nɨ adj
teoretisk
mało prawdopodobny
niesprawdzony w praktyce, oparty tylko na teorii

teoretyk n
teoretiker
naukowiec zajmujący się nauką teoretyczną

teoria tɛˈɔrʲja n
teori
(potocznie, potoczny) abstrakcja, nie mająca odniesienia do praktyki
(potocznie, potoczny) teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi)
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu;

teoria względności n
relativitetsteori
(fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni;

teozoficzny ˌtɛɔzɔˈfʲiʧ̑nɨ adj
teosofisk
związany z teozofią

terapeuta ˌtɛraˈpɛwta n
terapeut
(medycyna, medyczny) specjalista od prowadzenia jakiejś terapii;

terapia tɛˈrapʲja n
terapi
(medycyna, medyczny) przywracanie zdrowia, leczenie

teraz ˈtɛras adv
nå nu
w tej chwili, obecnie

teraźniejszość n
nåtid
czas obecny; to, co dzieje się teraz

teraźniejszy ˌtɛraˈʑɲɛ̇jʃɨ adj
egentlig
odbywający się teraz
til stede
(gramatyka) dotyczący czasu teraźniejszego

terb tɛrp n
terbium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tb i liczbie atomowej 65;

teren ˈtɛrɛ̃n n
terreng
pewien określony obszar ziemi

termiczny adj
varmer opp
mający związek z ciepłem, dotyczący ciepła

termin ˈtɛrmʲĩn n
semester
czas przeznaczony na wykonanie czegoś
vilkår
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie lub wyraz o specyficznym znaczeniu

terminologia ˌtɛrmʲĩnɔˈlɔɟja n
terminologi
zbiór słów z danej dziedziny, np. nauki, sztuki, wojskowości

terminologiczny adj
terminologisk
dotyczący terminologii

terminowy adj
prompt
pilnujący danego terminu, wykonujący coś na czas
vilkår
odbywający się w wyznaczonym terminie

termit ˈtɛrmʲit n
termitt
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad społeczny krajów tropikalnych;

termodynamiczny ˌtɛrmɔdɨ̃nãˈmʲiʧ̑nɨ adj
termodynamisk
(fizyka, fizyczny) związany z termodynamiką

termodynamika ˌtɛrmɔdɨ̃ˈnãmʲika n
termodynamikk
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;

termofor tɛrˈmɔfɔr n
varmeflaske
gumowy worek, służący do miejscowego ogrzewania lub ochładzania ciała;

termojądrowy adj
termonukleær
(fizyka, fizyczny) dotyczący łączenia lekkich jąder atomów w cięższe pod wpływem wysokich temperatur

termometr tɛrˈmɔ̃mɛtr̥ n
termometer
przyrząd do pomiaru temperatury;

terrorysta ˌtɛrːɔˈrɨsta n
terrorist
człowiek dokonujący aktu terrorystycznego, siejący terror, terroryzujący

terroryzm tɛrˈːɔrɨsm̥ n
terrorisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;

terytorium ˌtɛrɨˈtɔrʲjũm n
territorium
(geografia, geograficzny) (administracja) obszar w określonych granicach;

test tɛst n
har testet
(edukacja, edukacyjny) egzamin, sprawdzian
próba podejmowana, aby uzyskać odpowiedź na postawione pytania

testament tɛˈstãmɛ̃nt n
testament
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;

tester ˈtɛstɛr n
prøve
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) próbka kosmetyku rozdawana dla wypróbowania klientom sklepu

testosteron ˌtɛstɔˈstɛrɔ̃n n
testosteron
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;

testować tɛˈstɔvaʨ̑ v
har testet
badać z wykorzystaniem testu
sprawdzać

tetrahydrokannabinol n
tetrahydrocannabinol
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kannabinoidów o wzorze sumarycznym C21H30O2; główna substancja psychoaktywna zawarta w konopiach;

tetralogia n
tetralogi
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: przedstawienie teatralne składające się z czterech utworów jednego autora wystawianych jeden po drugim;
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki składający się z czterech części

teściowa tɛɕˈʨ̑ɔva n
svigermor
matka żony lub męża

teść tɛɕʨ̑ n
svigerfar
ojciec żony lub męża

tg ˈtãŋɡɛ̃w̃s symbol
brune
= (matematyka, matematyczny) tangens

thatcheryzm taˈʧ̑ɛrɨsm̥ n
thatcherisme
(ekonomia, ekonomiczny) liberalna polityka gospodarcza prowadzona przez Margaret Thatcher, premiera Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990, cechująca się m.in. ograniczaniem roli państwa i związków zawodowych w gospodarce;

tiramisu n
tiramisu
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser złożony z warstw biszkoptu nasączonych espresso i, niekiedy, alkoholem, przełożony kremem z mascarpone, jaj i cukru;

tiul n
tyll
(włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;

tiulowy adj
sel
taki, który jest wykonany z tiulu

tkactwo n
veving
(włókiennictwo) dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;

tkacz tkaʧ̑ n
væver
(rzemiosło, rzemieślniczy) człowiek zajmujący się wyrobem tkanin

tkanina tkãˈɲĩna n
stoff
(włókiennictwo) płaski wyrób włókienniczy ze splecionych nitek wątku i osnowy;

tkanka tłuszczowa ˈtkãnka twuʃˈʧ̑ɔva n
fettvev
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu;

tkanka łączna n
støttevev
(anatomia, anatomiczny) tkanka wypełniająca przestrzeń między innymi tkankami i je spajająca;

tkać tkaʨ̑ v
veve
sporządzać tkaninę

tkwić v
klinke
zostawać nadal w tym samym miejscu, przedtem tam wpadłszy, przybywszy czy będąc wetkniętym
leie
mieć początek w czymś, być istotą czego

tlen tlɛ̃n n
oksygen surstoff
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu O i liczbie atomowej 8;

tlenek ˈtlɛ̃nɛk n
oksid
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;

tlenek węgla ˈtlɛ̃nɛɡ ˈvɛ̃ŋɡla n
karbonmonoksid
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;

tlenowy tlɛ̃ˈnɔvɨ adj
oksygen
związany z tlenem, dotyczący tlenu

tlić się ˈtlʲiʨ̑‿ɕɛ v
gløde
lekko się palić bez płomienia

to tɔ conjunction
da
…oznaczający wynikanie lub przyzwolenie

to tɔ particle
enn
…podkreślająca ekspresywność wypowiedzi

to tɔ pronoun
det
…wskazujący, rodzaj nijaki
…występujący w funkcji podmiotu

toaleta ˌtɔaˈlɛta n
dass
ubikacja w miejscu publicznym

toast ˈtɔast n
bolle
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu

toczeń n
ulv
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba autoimmunologiczna z grupy chorób reumatycznych atakująca skórę, naczynia krwionośne i narządy wewnętrzne[potrzebne źródło]

toczyć ˈtɔʧ̑ɨʨ̑ v
bli
nadawać czemuś kształt, obrabiając to na tokarce
nadawać kształt wyrobom ceramicznym na kole garncarskim
knipse
formować jakąś masę w kulkę
przesuwać obracając po ziemi
rulle
czynić coś, prowadzić
tappekran
pobierać płyn i wypuszczać go
Løpe
dziać się
flo
o cieczy: płynąć, zwykle w dużych ilościach
knipse
przesuwać się, obracając się po ziemi (bezwładnie)
skrangle
o pojeździe kołowym: powoli się poruszać (celowo)

tofu ˈtɔfu n
tofu
(spożywczy) twarożek z mleka sojowego, składnik wielu potraw orientalnych i wegetariańskich;

tojad ˈtɔjat n
hjelmer
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin wieloletnich z rodziny jaskrowatych;

tok tɔk n
gir
kierunek pewnych działań czy myśli
retning
przebieg wydarzeń, zdarzeń

tokarka tɔˈkarka n
dreiebenk
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;

tokarz ˈtɔkaʃ n
dreier
(technologia, technika, techniczny) robotnik lub rzemieślnik, który pracuje na tokarce

tokowisko n
spill
(łowiectwo, łowiecki) (ornitologia, ornitologiczny) miejsce zbiorowych toków ptasich

toksyczny tɔˈksɨʧ̑nɨ adj
toksisk
(książkowy) mający właściwości trujące

toksykolog n
toksikolog
specjalista w dziedzinie toksykologii

toksykologia ˌtɔksɨkɔˈlɔɟja n
toksikologi
(biochemia, biochemiczny) (toksykologia) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;

toksykologiczny adj
toksikologisk
(medycyna, medyczny) związany z toksykologią, dotyczący toksykologii

toksyna tɔˈksɨ̃na n
giftstoff
substancja chemiczna o właściwościach trujących

tolerancja ˌtɔlɛˈrãnʦ̑ʲja n
toleranse
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;

tolerancyjny ˌtɔlɛrãnˈʦ̑ɨjnɨ adj
tolerant
szanujący czyjeś poglądy, wierzenia, upodobania, czyjeś postępowanie, różniące się od własnych

tolerować ˌtɔlɛˈrɔvaʨ̑ v
tåle
odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk

tom tɔ̃m n
bind
oddzielna książka stanowiąca część jakiegoś zbioru (np. wydania, encyklopedii, kolekcji itp.)

tombak ˈtɔ̃mbak n
tambak
(metaloznawstwo, metalurgia) stop miedzi z cynkiem przypominający złoto;

tomisko tɔ̃ˈmʲiskɔ n
bakhun
gruby, obszerny tom

tomiszcze n
bakhun
duży, gruby tom; ciężka, kilkusetstronicowa książka

ton tɔ̃n n
bek
jednostka odległości na skali dźwieku
intonasjon
intonacja
tone
(książkowy) charakter wypowiedzi
dźwięk odpowiadający określonej częstotliwości drgań akustycznych;
charakter brzmienia dźwięku

tona ˈtɔ̃na n
tonn
jednostka masy równa 1000 kilogramów

tona rejestrowa ˈtɔ̃na ˌrɛjɛˈstrɔva n
registertonn
(morski) jednostka objętości używana do określania pojemności rejestrowej statków handlowych równa stu stopom sześciennym, czyli około 2,83 m3;

tonacja tɔ̃ˈnaʦ̑ʲja n
toneart
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa lub molowa, w której wykonywany jest dany utwór muzyczny

tonik ˈtɔ̃ɲik n
tonic
(spożywczy) bezbarwny napój gazowany o gorzkawym smaku, przygotowywany z dodatkiem chininy;

tonsura tɔ̃w̃ˈsura n
tonsur
krąg skóry wygolony na ciemieniu, czasami tak duży, że pozostaje jedynie wąskie pasmo włosów wokół głowy;

tonąć ˈtɔ̃nɔ̃ɲʨ̑ v
drukne
tracić życie w wodzie, topić się
synke
o ludziach: zapadać się pod wodę, nie umiejąc pływać
zanurzać się pod wodę, znikając w niej

topaz ˈtɔpas n
topas
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów;

topazowy adj
topas
koloru topazu

topinambur ˌtɔpʲĩˈnãmbur n
jordskokk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z bulw topinamburu (1.1)

topić v
drukne
próbować pozbawić życia poprzez zanurzanie w czymś płynnym
kast
sprawiać, że coś przemieszcza się pod powierzchnię cieczy albo w głąb ciała
smelte
przemieniać ciało stałe w ciecz poprzez podgrzewanie
drukne
tracić życie w płynie lub czymś grząskim
smelte
przybierać postać płynną

topnienie tɔpʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
sammensmelting
proces przechodzenia ciała ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury;

topnieć ˈtɔpʲɲɛ̇ʨ̑ v
smelte
przechodzić ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury

topografia ˌtɔpɔˈɡrafʲja n
topografi
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;
ukształtowanie terenu, zespół cech jakiegoś terenu;

topograficzny ˌtɔpɔɡraˈfʲiʧ̑nɨ adj
topografisk
związany z topografią, dotyczący topografii

topola tɔˈpɔla n
poppel
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., wysokie drzewo należące do rodziny wierzbowatych, mające sercowate liście i wiatropylne kwiaty;

topologiczny adj
topologisk
dotyczący topologii, związany z topologią

topór ˈtɔpur n
øks
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;

tor tɔr n
spor
konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się;
thorium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Th i liczbie atomowej 90;

torba ˈtɔrba n
veske
worek wykonany z wytrzymałego materiału przeznaczony do noszenia rzeczy
giętkie opakowanie do przenoszenia rzeczy z uszami lub paskiem

torebka tɔˈrɛpka n
håndveske
mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni
kapsel
(botanika, botaniczny) pękający owoc suchy podzielony w środku na komory
veske
mała torba

torf tɔrf n
torv torvjord
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;

torfowisko wysokie ˌtɔrfɔˈvʲiskɔ vɨˈsɔcɛ n
nedbørsmyr
(geografia, geograficzny) teren podmokły porośnięty mchami, torfowcami itp., zasilany głównie przez opady, o odczynie kwaśnym;

tornado tɔrˈnadɔ n
tornado
(meteorologia, meteorologiczny) trąba powietrzna;

tornister tɔrʲˈɲistɛr n
ransel
(edukacja, edukacyjny) rodzaj usztywnianego plecaka noszonego przez uczniów klas młodszych

torować v
bane
umożliwiać przejście lub przejazd poprzez usuwanie przeszkód

tort tɔrt n
kake
(cukiernictwo) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;

tortura tɔrˈtura n
tortur
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje;

torturować ˌtɔrtuˈrɔvaʨ̑ v
torturere
zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji

tory ˈtɔrɨ n
løype
tor kolejowy poza stacją; konstrukcja zbudowana z szyn, podkładów itd. dla ruchu pojazdów szynowych

toskański tɔˈskãj̃sʲci adj
toskansk
charakterystyczny dla Toskanii, związany z Toskanią, wywodzący się z Toskanii

tost tɔst n
ristet brød
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) podana na ciepło kromka pieczywa opieczona w specjalnym urządzeniu, (na przykład) tosterze;

toster ˈtɔstɛr n
brødrister
urządzenie do pieczenia tostów

totalitarny ˌtɔtalʲiˈtarnɨ adj
totalitær
odnoszący się do totalitaryzmu, związany z totalitaryzmem; taki, w którym panuje totalitaryzm

totalitaryzm ˌtɔtalʲiˈtarɨsm̥ n
totalitarisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;

toteż ˈtɔtɛʃ conjunction
så
(książkowy) …przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim

towar ˈtɔvar n
vare
coś, co może stanowić przedmiot transakcji handlowej;

towarowy adj
frakte
służący do przemieszczania lub transportu ciężkich rzeczy
varemagasin
związany z towarem, dotyczący towaru

towarzyski ˌtɔvaˈʒɨsʲci adj
intim
będący formą rozrywki grupy osób
sosialen
dobrze czujący się w obecności innych osób

towarzystwo ˌtɔvaˈʒɨstfɔ n
samfunn
organizacja, grupa osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach

towarzysz tɔˈvaʒɨʃ n
følgesvenn
ten, kto komuś towarzyszy, jest z kimś obecny, przebywa z kimś, spędza z kimś czas
kamerat
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii, organizacji robotniczej

towarzyszyć ˌtɔvaˈʒɨʃɨʨ̑ v
akkompagnere
występować razem z jakimś zjawiskiem
følge
być, pozostawać przy kimś, asystować komuś

tożsamość tɔʃˈsãmɔɕʨ̑ n
identitet
cechy, właściwości, dane konkretnej osoby, pozwalające określić, stwierdzić, zidentyfikować tę osobę

tracić ˈtraʨ̑iʨ̑ v
avrette
wymierzać komuś karę śmierci
miste
ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji
stawać się mniej wartościowym
tappe
przestawać posiadać jakąś cechę
przestawać posiadać jakąś rzecz

tradycja traˈdɨʦ̑ʲja n
tradisjon
przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

tradycjonalista n
tradisjonalist
zwolennik tradycjonalizmu, człowiek przywiązany do tradycji

tradycjonalizm n
tradisjonalisme
przywiązanie do tradycji

tradycyjnie ˌtradɨˈʦ̑ɨjɲɛ adv
tradisjonelt
zgodnie z tradycją

tradycyjny ˌtradɨˈʦ̑ɨjnɨ adj
tradisjonell
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

trafić ˈtrafʲiʨ̑ v
affect
o człowieku: uderzyć czymś w jakiś cel
ankomme
(potocznie, potoczny) przypadkiem zjawić się w jakimś szczególnym momencie
anslag
o pocisku, nożu, ręce, piłce, itp.: uderzyć w cel
bli
znaleźć drogę i dotrzeć gdzieś
kjøre på en
(potocznie, potoczny) przypadkiem spotkać kogoś lub coś
foregå
(potocznie, potoczny) zdarzyć się niespodziewanie

trafny adj
akkurat
o najlepszym efekcie lub dopasowaniu, najbardziej oddający rzeczywistość
treffsikker
docierający do celu

tragarz n
bærer
osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki

tragedia traˈɡɛdʲja n
tragedie
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;
ogromne nieszczęście budzące rozpacz

tragiczny traˈɟiʧ̑nɨ adj
tragisk
pełen smutku, nieszczęścia lub rozpaczy

tragikomedia ˌtraɟikɔ̃ˈmɛdʲja n
tragikomedie
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której współwystępują elementy tragiczne, smutne i komiczne, zabawne
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

trajektoria n
bane
(fizyka, fizyczny) linia lotu obiektu w przestrzeni

traktat ˈtraktat n
tålmodighet
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.

traktor ˈtraktɔr n
traktor
(rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;

traktowanie ˌtraktɔˈvãɲɛ n
behandling
(rzeczownik odczasownikowy) od traktować

traktować trakˈtɔvaʨ̑ v
behandle
działać czymś na kogoś lub coś
odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób

tramwaj ˈtrãw̃vaj n
trikk sporvogn
pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

transakcja trãw̃ˈsakʦ̑ʲja trãw̃ˈzakʦ̑ʲja n
transaksjon
(handel, handlowy) operacja handlowa związana z kupnem lub sprzedażą towarów bądź usług
(informatyka, informatyczny) grupa operacji, które razem wszystkie są wycofywane, np. jeśli choć jedna z nich zakończy się błędem

transatlantycki adj
transatlantisk
odbywający kursy przez Atlantyk, przechodzący przez Atlantyk

transformator ˌtrãw̃sfɔrˈmatɔr n
transformator
(elektryczność) urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

transkluzja trãw̃sˈkluzʲja n
transklusjon
(informatyka, informatyczny) sposób zaimportowania fragmentów innych dokumentów w systemie hipertekstowym;

transkrybować v
transkribere
dokonywać transkrypcji

transkrypcja trãw̃sˈkrɨpʦ̑ʲja n
transkripsjon
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos
zapisywanie tekstu w innym systemie pisma

transmisja trãw̃sˈmʲisʲja n
overføring
(technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych

transoceaniczny adj
hav
przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean

transport ˈtrãw̃spɔrt n
transport
ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

transportować v
transportere
przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu

transportowy adj
føre
dotyczący transportu

transseksualista ˌtrãw̃sːɛksu<sup>w</sup>aˈlʲista n
transperson
ktoś żyjący lub pragnący żyć, jako osoba płci przeciwnej

transseksualny adj
transperson
związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu

transsubstancjacja n
transsubstansiasjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

transza n
blokk
(handel, handlowy) partia towaru stanowiąca część większej całości

tranzycja trãw̃ˈzɨʦ̑ʲja n
mutasjon
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) zmiana prawidłowych nukleotydów w DNA na inne w ramach jednej grupy zasad azotowych
tradisjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ustne przekazywanie tajemnic i prawd wiary pochodzących od ustnego nauczania Jezusa Chrystusa

tranzystor trãw̃ˈzɨstɔr n
transistor
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;
(potocznie, potoczny) mały, przenośny odbiornik radiowy

tranzyt n
passasje
przewóz, przesyłanie, przejazd osób lub rzeczy przez obszar jakiegoś państwa w drodze do innego państwa

trapez ˈtrapɛs n
trapes
(geometria) czworokąt, który posiada co najmniej jedną parę równoległych boków;
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;

trapić v
pine
czynnie przysparzać niepokojów
uroe
przyprawiać o zmartwienie
odczuwać przygnębienie, smutek, troskę z pewnego powodu

trasa ˈtrasa n
bane
określona droga wyznaczona do przejechania
szlak, droga, arteria

trasować traˈsɔvaʨ̑ v
rute
(informatyka, informatyczny) stanowić połączenie różnych sieci komputerowych i wyznaczać trasę przepływu pakietów w nich

traszka ˈtraʃka n
havmann
(herpetologia, herpetologiczny) wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

tratować traˈtɔvaʨ̑ v
motvirke
niszczyć lub uszkadzać coś przez przebiegnięcie po czymś

tratwa ˈtratfa n
flåte
rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

traumatologia ˌtrawmatɔˈlɔɟja n
traumatologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;

traumatyczny ˌtrawmaˈtɨʧ̑nɨ adj
traumatisk
(medycyna, medyczny) związany z traumą – uszkodzeniem organizmu
(psychologia, psychologiczny) związany z traumą, ciężkim przeżyciem

trawa ˈtrava n
gress
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;
(potocznie, potoczny) marihuana

trawertyn n
travertin
(mineralogia, mineralogiczny) porowata skała osadowa, odmiana aragonitu;

trawestować ˌtravɛˈstɔvaʨ̑ v
farse
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przerabiać poważny utwór literacki na komiczny, satyryczny; przerabiać czyjąś wypowiedź na żartobliwą, dopasowując ją do innej, zabawnej sytuacji

trawienie traˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
fordøyelse
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

trawnik ˈtravʲɲik n
plen
poletko trawy o charakterze ozdobnym;

trawożerny adj
planteetende
(zoologia, zoologiczny) żywiący się trawą

trałowiec n
minesveipar
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt do stawiania i poławiania min;

trema n
sceneskrekk
(psychologia, psychologiczny) strach lub zdenerwowanie przed występem publicznym (scenicznym);

tren trɛ̃n n
klagesang
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć;
mosjonere
(książkowy) ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego;

trener ˈtrɛ̃nɛr n
trener
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

trening ˈtrɛ̃ɲĩŋk n
trening
(sport, sportowy) proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca;
ćwiczenia z zakresu jakichś kompetencji, umiejętności

trenować v
trene
(sport, sportowy) kierować rozwojem sprawności fizycznej sportowca
(sport, sportowy) ćwiczyć celem poprawienia swojej sprawności w danej dyscyplinie
podnosić czyjeś umiejętności
podnosić swoje umiejętności

tresować v
lære opp
uczyć zwierzęta samodzielnego wykonywania konkretnych czynności

treść trɛɕʨ̑ n
formue
to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki

tri trʲi n
trikloretylen
(chemia, chemiczny) handlowa nazwa trichloroetenu

trias trʲjas n
Trias
(geologia, geologiczny) jeden z okresów geologicznych;

tribologia ˌtrʲibɔˈlɔɟja n
tribologi
(mechanika) nauka badająca tarcie między ciałami stałymi;

trichotillomania n
trikotillomani
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

triera n
trirem
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;

trik trʲik n
knep
sztuczka zastosowana w celu osiągnięcia jakiegoś szczególnego efektu

trimaran trʲĩˈmarãn n
trimaran
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;

triskaidekafobia ˌtrʲiska<sup>j</sup>idɛkaˈfɔbʲja n
triskaidekafobi
obawa przed liczbą 13; wiara, że trzynastka przynosi pecha;

trochę ˈtrɔxɛ indefiniteCardinalNumeral
noe
w niewielkiej ilości

trockista trɔʦ̑ʲˈcista n
trav
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik trockizmu

trockizm n
trotskisme
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

trojański adj
trojansk
związany z Troją, dotyczący Troi

trok trɔk n
rem
krótki sznurek, rzemień, taśma do troczenia – przywiązywania czegoś;

trolejbus trɔˈlɛjbus n
trolleybuss
drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

troll trɔl n
troll
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi
(przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) w środowisku użytkowników Internetu: osoba zamieszczająca na publicznym forum napastliwe, kontrowersyjne, ośmieszające innych wypowiedzi, których celem jest wywołanie dyskusji i skupienie uwagi na autorze

tron trɔ̃n n
trone
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;
(przenośnie, przenośnia) stanowisko monarchy w danym kraju

trop trɔp n
spor
ślad odciśniętych stóp

tropiciel n
Speiderbevegelsen
(łowiectwo, łowiecki) osoba tropiąca zwierzynę
stalker
(przenośnie, przenośnia) szpicel

tropikalny ˌtrɔpʲiˈkalnɨ adj
tropisk
typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym

tropić ˈtrɔpʲiʨ̑ v
stilk
iść za kimś lub za czymś po jego śladach – tropach, zapachu

troska ˈtrɔska n
nennsomhet
chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro

troskliwy trɔsˈklʲivɨ adj
omsorgsfull
wyrażający troskę, zmartwienie, niepokój

trubadur n
trubadur
(historia, historyczny, historycznie) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;

truchło ˈtruxwɔ n
kadaver
to, co ulega bądź ulegnie rozkładowi; martwe ciało

trucizna truˈʨ̑izna n
gift
(toksykologia) substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

trudno ˈtrudnɔ adv
alvorlig
z koniecznością włożenia dużego wysiłku, uciążliwie, opornie

trudność ˈtrudnɔɕʨ̑ n
styr
coś, co jest trudne
przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu
właściwość rzeczy trudnych

trudny ˈtrudnɨ adj
vanskelig
taki, którego wykonanie wymaga wysiłku
niełatwy do zrozumienia

trudzić v
kluss
zmuszać do trudu

trufla ˈtrufla n
trøffel
(kynologia, kynologiczny) nieowłosiona końcówka nosa u psa
(mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki;

truizm ˈtru<sup>j</sup>ism̥ n
sannhet
wypowiedź prawdziwa, ale taka, że jej treść jest wszystkim znana; banał, coś oczywistego

trujący truˈjɔ̃nʦ̑ɨ adj
giftig
taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

trumna ˈtrũmna n
kiste
zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

trunek ˈtrũnɛk n
brennevin
(książkowy) napój alkoholowy

trup trup n
legeme
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) wyeksploatowany, zniszczony przedmiot, urządzenie, najczęściej samochód
lik
ciało zmarłego człowieka; (rzadki, rzadko używany) zwierzęcia

trupi ˈtrupʲi adj
lik
odnoszący się do trupa, związany z trupem

trupiarnia n
likhus
kostnica

truskawka truˈskafka n
jordbær
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;

truskawkowy ˌtruskafˈkɔvɨ adj
jordbærfarge
przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek

truteń ˈtrutɛ̃ɲ n
drone
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem

trutka ˈtrutka n
gift
(potocznie, potoczny) pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników

trutowy truˈtɔvɨ adj
drone
(pszczelarstwo, pszczelarski) dotyczący trutnia, samca pszczoły miodnej

truć v
gift
powodować objawy choroby lub śmierć poprzez działanie trucizny
(potocznie, potoczny) powodować niepokój, przygnębienie
bable
(pogardliwie, pogardliwy) mówić rozwlekle, natrętnie prosić
uroe
(potocznie, potoczny) ulegać złym przemyśleniom

trwale adv
for alltid
niezmiennie, permanentnie

trwać tr̥faʨ̑ v
nyest
istnieć lub odbywać się przez jakiś czas
pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji

trwała ˈtr̥fawa n
permanent
(potocznie, potoczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) trwała ondulacja

trwały ˈtr̥fawɨ adj
blivende
taki, który nie ulega większym zmianom
holdbar
taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność

trwoga ˈtr̥fɔɡa n
angst
intensywny strach, przerażenie
lęk, obawa przed czymś, co ma się wydarzyć

tryb trɨp n
mote
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) molowa lub durowa wersja akordu, tonacji, lub gamy
procedura lub ustalony wariant jej wykonania

tryb przypuszczający ˈtrɨp ˌːʃɨpuʃʧ̑aˈjɔ̃nʦ̑ɨ n
kondisjonalis
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający przypuszczenie, wątpliwość, niezdecydowanie;

tryb łączący ˈtrɨp wɔ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nʦ̑ɨ n
konjunktiv
(gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość;

trybula trɨˈbula n
kjørvel
(botanika, botaniczny) Anthriscus, rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych, o wiotkich, pierzastych liściach przypominających nać pietruszki, o zapachu anyżku;

trybunał n
domstol
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instancja orzekająca, kolegium sądowe;
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kolegium sędziowskie o szczególnych uprawnieniach

tryftong ˈtrɨftɔ̃ŋk n
triftong
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek

trygonometria n
trigonometri
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

tryk trɨk n
saubukk
(zoologia, zoologiczny) samiec owcy gotowy do rozpłodu

tryktrak ˈtrɨktrak n
backgammon
rodzaj gry planszowej dla dwóch graczy;

trylogia n
trilogi
cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

trymestr ˈtrɨ̃mɛstr̥ n
trimester
(urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach

tryskać ˈtrɨskaʨ̑ v
lure
wydobywać się nagle, wyrzucać gwałtownie

trytytka n
buntebånd
(środowiskowy) elastyczna obejma z tworzywa sztucznego z mechanizmem zębatkowo-zapadkowym stosowana np. do spinania wiązek kabli elektrycznych lub mocowania kołpaków;

trywialny trɨˈvʲjalnɨ adj
triviell
(książkowy) niewyszukany, pospolity

trzaskać v
slå til
uderzać mocno, wywołując trzask

trzasnąć v
knipse
(potocznie, potoczny) zrobić coś szybko, biegle, gwałtownie

trzcina ˈṭʃʲʨ̑ĩna n
rør
(botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;

trzcina cukrowa n
sukkerrør
(rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;

trzeba ˈṭʃɛba v
man skal
…tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej

trzeci ˈṭʃɛʨ̑i adj
tredje
od 3

trzecia wojna światowa ˈṭʃɛʨ̑a ˈvɔjna ɕfʲjaˈtɔva pn
tredje verdenskrig
(historia, historyczny, historycznie) hipotetyczny ogólnoświatowy konflikt zbrojny

trzepaczka ṭʃɛˈpaʧ̑ka n
visp
narzędzie do ubijania piany z białek jaj lub śmietany;

trzepaczka do dywanów n
teppebanker
ręczne narzędzie do trzepania dywanów na trzepaku;

trzepot n
blafre
szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem

trzepotać v
blafre
poruszać czymś szybko, rytmicznie, wywołując charakterystyczne dźwięki
poruszać się szybko, rytmicznie na wietrze, wydając charakterystyczny szmer
poruszać się szybko, rytmicznie na wietrze, wydając charakterystyczny szmer

trzeszczeć v
sprake
wydawać odgłos przypominający trzask lub skrzypienie

trzewikodziób ˌṭʃɛvʲiˈkɔʥ̑up n
treskonebb
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

trzeć ṭʃɛʨ̑ v
klore
naciskając, pocierać
raspe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozdrabniać na cząstki lub rozgniatać na jednolitą masę

trzeźwy ˈṭʃɛʑvɨ adj
edru
kierujący się rozumem, rozsądkiem
niepijany

trzmiel ṭʃmʲjɛl n
humle
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

trzmielojad ṭʃmʲjɛˈlɔjat n
vepsevåk
(ornitologia, ornitologiczny) Pernis apivorus, drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

trznadel zwyczajny ˈṭʃnadɛl zvɨˈʧ̑ajnɨ n
gulspurv
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;

trzoda ˈṭʃɔda n
flokke
(zootechnika, zootechniczny) gromada zwierząt hodowlanych

trzonek ˈṭʃɔ̃nɛk n
klare
uchwyt, rękojeść jakiegoś narzędzia

trzos ṭʃɔs n
pengepung
(dawniej, dawny) pas z kieszeniami na pieniądze

trzustka ˈṭʃustka n
bukspyttkjertel
(anatomia, anatomiczny) gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

trzy ṭʃɨ ordinalAdjective
tre
liczba 3

trzydziestolatek ˌṭʃɨʥ̑ɛstɔˈlatɛk n
trettioåring
osoba w wieku 30-39 lat

trzylatek ṭʃɨˈlatɛk n
treåring
chłopiec w wieku trzech lat

trzymać ˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
holde
chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać
pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji
ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję
zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić

trzymać język za zębami ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈjɛ̃w̃zɨɡ ˌza‿zɛ̃mˈbãmʲi v
holde tann for tunge
(przenośnie, przenośnia) dochowywać tajemnicy, być ostrożnym w wypowiedziach

trzymać kciuki ˈṭʃɨ̃maʨ̑ ˈcʨ̑üci v
krysse fingrene
życzyć komuś powodzenia, czasem zaciskając przy tym palce

trzynastokąt n
triskaidekagon
(geometria) wielokąt o trzynastu bokach

trząść v
riste
(potocznie, potoczny) wywoływać silne emocje
wykonywać ruchy drgania, szarpania
skjelve
poddawać się drganiom

trząść się jak osika v
skjelve som et aspeløv
bać się, tchórzyć

trzęsawisko n
myr
podmokły i grząski teren, zwykle porośnięty szuwarami

trzęsienie ziemi ṭʃɛ̃w̃ˈɕɛ̇̃ɲɛ ˈʑɛ̃mʲi n
jordskjelv
(geofizyka) wstrząsy ziemi, najczęściej pochodzenia tektonicznego;

trójdźwięk n
triade
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) akord złożony z trzech dźwięków, które mogą zostać uporządkowane w układ dwóch nałożonych tercji;

trójdźwięk durowy n
durakkord
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się od podstawy (od dołu) z tercji wielkiej i tercji małej

trójdźwięk molowy n
mollakkord
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trójdźwięk składający się od podstawy (od dołu) z tercji małej i tercji wielkiej

trójka ˈtrujka n
tre
nazwa cyfry 3

trójkolorowy ˌtrujkɔlɔˈrɔvɨ adj
trikolor
mający trzy kolory

trójkąt ˈtrujkɔ̃nt n
trekant
(geometria) wielokąt mający trzy boki;
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką;

trójmasztowy ˌtrujmaˈʃtɔvɨ adj
tremastet
o żaglowcu: mający trzy maszty

trójskok ˈtrujskɔk n
tresteg
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

trójząb ˈtrujzɔ̃mp n
trefork
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem;

trójzębny trujˈzɛ̃mbnɨ adj
trefork
(książkowy) o przedmiotach mający trzy zęby (ostrza)

trąba ˈtrɔ̃mba n
hatt
(żartobliwie) o człowieku nieenergicznym, niezaradnym
snabel
(zoologia, zoologiczny) wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);
tornado
gwałtowny wir powietrza;
tuba
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia

trąba powietrzna n
virvelstorm
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o dużej sile niszczącej;

trąbić ˈtrɔ̃mbʲiʨ̑ v
proklamere
wydawać dźwięk podobny do dźwięku trąbki lub trąby
wydawać dźwięk trąbką lub trąbą

trąbka ˈtrɔ̃mpka n
trompet
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

trącać ˈtrɔ̃nʦ̑aʨ̑ v
dytte
szturchać, lekko uderzać

trącić ˈtrɔ̃ɲʨ̑iʨ̑ v
lukte
wydzielać lekki zapach, raczej nieprzyjemny

trąd trɔ̃nt n
spedalskhet
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

trądzik ˈtrɔ̃ɲʥ̑ik n
akne
(medycyna, medyczny) schorzenie skóry wywołane przez łojotok

trębacz n
trompeter
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na trąbce

trędowaty ˌtrɛ̃ndɔˈvatɨ adj
spedalsk
(medycyna, medyczny) chory na trąd

trędowaty ˌtrɛ̃ndɔˈvatɨ n
spedalsk
(medycyna, medyczny) osoba chora na trąd

tsunami tsũˈnãmʲi n
tsunami
(geologia, geologiczny) fale morskie wywołane ruchami tektonicznymi;

tu tu pronoun
her
…miejsce, w którym znajduje się mówiący

tu leży pies pogrzebany ˈtu ˈlɛʒɨ ˈpʲjɛs ˌpɔɡʒɛˈbãnɨ proverb
der ligger hunden begravet
wyrażenie używane, gdy ktoś znajduje sedno sprawy, przyczynę problemu

tuj, cel, pal interjection
klar, sikt, fyr
(dawniej, dawny) gotów, cel, pal

tul tul n
thulium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tm i liczbie atomowej 69;

tuleja tuˈlɛja n
foring
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmów i maszyn w kształcie wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca

tulipan tuˈlʲipãn n
tulipan
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;

tulić v
klem
pieszczotliwie przyciskać do siebie
pieszczotliwie przyciskać się do kogoś

tumult ˈtũmult n
tumult
sytuacja zamętu

tundra ˈtũndra n
tundra
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;

tunel ˈtũnɛl n
tunnel
(budownictwo) budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.;

tunezyjski ˌtũnɛˈzɨjsʲci adj
tunisisk
odnoszący się do państwa Tunezja

turban ˈturbãn n
turban
męskie nakrycie głowy w postaci zwoju noszone w krajach orientalnych;

turbot n
piggvar
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scophthalmus maximus, gatunek ryby z rodziny nagładowatych

turecki tuˈrɛʦ̑ʲci adj
tyrkisk
odnoszący się do Turcji, do zamieszkujących ją Turków, do ich kultury, dziejów, języka itp.

turkawka turˈkafka n
turteldue
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia turtur, średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci adj
turkmensk
odnoszący się do Turkmenów lub do Turkmenistanu

turkmeński turkˈmɛ̃j̃sʲci n
turkmensk
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Turkmenistanu;

turkus ˈturkus n
turkis
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej;
barwa, zielony odcień cyjanu;

turkusowy ˌturkuˈsɔvɨ adj
turkis
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem
(książkowy) mający kolor niebieskawy lub niebieskawozielony, taki jak kolor turkusu

turma n
tårn
(dawniej, dawny) wieża stanowiąca więzienie

turniej n
turnering
(sport, sportowy) rozgrywki lub zawody sportowe;
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne zawody rycerskie;

turysta tuˈrɨsta n
turist
osoba uprawiająca turystykę

turystyczny ˌturɨˈstɨʧ̑nɨ adj
turistisk
związany z turystyką lub turystami

turystyka tuˈrɨstɨka n
turisme
wyjazdy poza miejsce zamieszkania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych;

tuzin ˈtuʑĩn n
dusin
(jednostka miary) 12 sztuk

tułów ˈtuwuf n
bringe
(zoologia, zoologiczny) odcinek ciała u owadów i skorupiaków (zwykle pomiędzy głową a odwłokiem)
overkropp
(anatomia, anatomiczny) ciało ssaka oprócz głowy i kończyn;

tuńczyk ˈtũj̃n͇ʧ̑ɨk n
tunfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) duża, żyjąca w ławicach, ryba drapieżna, ważna w rybołówstwie;

tuż tuʃ adv
nesten
prawie, blisko

twardo adv
fast
odpornie na odkształcenia
hard
(przenośnie, przenośnia) w sposób zdecydowany; z upartością
stram
(przenośnie, przenośnia) w sposób bezwzględny i surowy

twardy ˈtfardɨ adj
hard
o koniecznościach, warunkach (i tym podobne, i temu podobne) wymagający wyrzeczeń lub trudu
hård
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem
o człowieku odporny, niepoddający się przeciwnościom i emocjom

twardziel ˈtfarʲʥ̑ɛl n
drage
(potocznie, potoczny) ktoś niezłomny, odporny na trudy
kjerneved
(leśnictwo) wewnętrzna, fizjologicznie nieczynna strefa w pniu drzewa

twardówka n
hvitøye
(anatomia, anatomiczny) biała błona pokrywająca wewnętrzną powierzchnię oka;

twarz tfaʃ n
ansikt
przednia część głowy człowieka, zawierająca usta, nos, oczy

twaróg ˈtfaruk n
kvarg
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego

twierdza ˈtfʲjɛrʣ̑a n
festning
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;

twierdzenie tfʲjɛrˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
påstand
zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś

twierdzić ˈtfʲjɛrʲʥ̑iʨ̑ v
påstå
zapewniać o czymś ((zobacz) twierdzenie)

twist twʲist n
vri
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w takcie dwudzielnym, w którym partnerzy tańczą osobno, wykonując energiczne skręty nóg, bioder i rąk

tworzenie tfɔˈʒɛ̃ɲɛ n
formasjon
(rzeczownik odczasownikowy) od tworzyć

tworzywo tfɔˈʒɨvɔ n
stoff
materiał do tworzenia czegoś

tworzywo sztuczne n
plastikk
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) materiał łatwy w przetwórstwie, zbudowany z polimerów nie występujących w naturze, a wytworzonych przez człowieka

tworzyć ˈtfɔʒɨʨ̑ v
skape
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)

twój tfuj pronoun
din
2. (osoba) lp

twór tfur n
arbeide
wytwór, efekt czyjejś pracy
formasjon
element kosmosu, przyrody nieożywionej
organisasjon
organizm polityczny lub społeczny

twórczy ˈtfurʧ̑ɨ adj
skapende
taki, który ma zdolność tworzenia, tworzy lub prowadzi do tworzenia

ty tɨ personalPronoun
du
(gramatyka) druga osoba liczby pojedynczej

tybetański ˌtɨbɛˈtãj̃sʲci n
tibetansk
(językoznawstwo, językoznawczy) język Tybetańczyków;

tyczka n
aborr
(zdrobniale) od: tyka

tydzień ˈtɨʥ̑ɛ̇̃ɲ n
uke veke
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie;
każdy okres siedmiu dni

tygiel ˈtɨɟɛl n
digel
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd.
smeltedigel
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym zachodzi wiele zmian społecznych, w którym mieszają się narodowości, wyznania itd.

tygodniowo ˌtɨɡɔdʲˈɲɔvɔ adv
ukentlig
w ciągu tygodnia; dotyczy ilości czegoś

tygodniowy adj
ukentlig
odnoszący się do tygodnia; funkcjonujący, trwający, istniejący przez tydzień
zdarzający się, ukazujący się co tydzień; przypadający raz na tydzień

tygrys ˈtɨɡrɨs n
tiger
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;

tygrys azjatycki n
tiger
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Azji;

tygrysica ˌtɨɡrɨˈɕiʦ̑a n
tigerhun
(zoologia, zoologiczny) samica tygrysa

tyka ˈtɨka n
aborr
(przenośnie, przenośnia) wysoka i szczupła osoba
żerdź, np. ustawiana jako podpora dla roślin

tykać ˈtɨkaʨ̑ v
flått
o zegarze: wydawać krótki odgłos przy przesunięciu wskazówki

tyle ˈtɨlɛ pronoun
så meget
określenie odnoszące się do liczebników głównych lub zastępujące je

tylko ˈtɨlkɔ particle
bare kun
oznacza ograniczenie, wyróżnienie, wyodrębnienie

tylny ˈtɨlnɨ adj
bakre
znajdujący się z tyłu czegoś

tym tɨ̃m adv
desto
im … tym – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej
…wskazujący na większy stopień intensywności cechy lub stanu rzeczy w podanych okolicznościach

tym samym
på denne måten
wprowadza ekwiwalencję

tymczasem tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m adv
imens
w tym samym czasie, o którym była mowa

tymczasem tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m interjection
ha det
forma pożegnania na krótki okres

tymczasem tɨ̃mˈʧ̑asɛ̃m particle
imidlertid
sygnalizuje treść niezgodną z oczekiwaniami wyrażonymi w pierwszej części zdania
sygnalizuje treść przeciwstawną do tego, co było powiedziane przed chwilą

tymianek tɨ̃ˈmʲjãnɛk n
timian
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) liście czasem wraz z łodygą tymianku (1.1) używane jako przyprawa

tympanon tɨ̃mˈpãnɔ̃n n
gavl
(architektura, architektoniczny) gładkie lub wypełnione płaskorzeźbą pole wewnątrz frontonu;

tynk n
murpuss
(budownictwo) powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.
(przenośnie, przenośnia) (ironicznie) zbyt gruby, przesadny makijaż

tynktura tɨ̃ŋkˈtura n
tinktur
(heraldyka, heraldyczny) barwa używana w heraldyce do wypełniania pól i godeł;

typ tɨp n
slag
rodzaj, wzorzec
karakter
(potocznie, potoczny) podejrzany mężczyzna

typografia ˌtɨpɔˈɡrafʲja n
typografi
technika druku wypukłego, drukarstwo;

typowy tɨˈpɔvɨ adj
typisk
często spotykany

tyrania n
tyranni
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze

tyrać ˈtɨraʨ̑ v
sveitte
(potocznie, potoczny) ciężko pracować

tyrystor n
tyristor
przyrząd półprzewodnikowy stosowany w układach prostowniczych, przekaźnikowych i przełączających;

tysiąc ˈtɨɕɔ̃nʦ̑ n
tusen
lm tysiące: (potocznie, potoczny) bardzo dużo

tysiąclecie ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛʨ̑ɛ n
millennium
tysiąc lat

tysiącletni ˌtɨɕɔ̃nʦ̑ˈlɛtʲɲi adj
tusenårig
mający tysiąc lat
trwający tysiąc lat

tytan ˈtɨtãn n
titan
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ti i liczbie atomowej 22;

tytoń ˈtɨtɔ̃ɲ n
tobakk
suszone liście tytoniu (1.1);
(botanika, botaniczny) Nicotiana, roślina zawierająca nikotynę;

tytuł ˈtɨtuw n
mål
podstawa czegoś, powód, racja
overskrift
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów;
zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja

tył tɨw n
bakside
część czegoś najdalej od przodu

tyłek ˈtɨwɛk n
bomme
(potocznie, potoczny) pośladki

tęcza ˈtɛ̃n͇ʧ̑a n
regnbue
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;

tęczówka tɛ̃n͇ˈʧ̑ufka n
regnbuehinne
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;

tędy ˈtɛ̃ndɨ pronoun
hit
tą drogą (bliską od osoby wskazującej)

tępak ˈtɛ̃mpak n
dumrian
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) osoba tępa, głupia, mało inteligentna, bezmyślna

tępić ˈtɛ̃mpʲiʨ̑ v
dum
czynić tępym
bekjempe
zwalczać, dążyć do wyeliminowania kogoś lub czegoś; prześladować
tilintetgjøre
masowo zabijać (stworzenia żywe)

tępy ˈtɛ̃mpɨ adj
dum
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (obraźliwie) głupi, mało inteligentny
nieostry, mający nieostrą krawędź bądź końcówkę

tęsknić ˈtɛ̃w̃sʲkɲiʨ̑ v
savne
odczuwać tęsknotę; odczuwać brak czegoś dobrego, co wcześniej się miało; czuć nostalgię

tęsknota tɛ̃w̃sˈknɔta n
hjemlengsel
uczucie żalu, smutku wywołane rozłąką z kimś, brakiem lub utratą kogoś albo czegoś

tęskny ˈtɛ̃w̃sknɨ adj
lengselsfull
pełen tęsknoty, nostalgii

tętno n
puls
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) falisty, powtarzający się ruch naczyń krwionośnych wywoływany akcją serca;

tężec n
klemme
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca

tężeć ˈtɛ̃w̃ʒɛʨ̑ v
koagulere
zmieniać stan skupienia z ciekłego na stały

tło twɔ n
bakgrunn
dalszy widok np. obrazu, dalszy plan
(przenośnie, przenośnia) okoliczności, sytuacja, w której rozgrywają się jakieś wydarzenia

tłoczyć v
tvang
(technologia, technika, techniczny) (hydraulika, hydrauliczny) przeciskać substancje ciekłe lub gazowe z jednego miejsca do innego

tłok twɔk n
stempel
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;

tłuc v
kjempe for
(potocznie, potoczny) mocno bić jeden drugiego
daffe
(potocznie, potoczny) przemieszczać się bez celu, włóczyć się

tłum twũm n
folkemengde
duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

tłumacz ˈtwũmaʧ̑ n
tolk
osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

tłumaczenie ˌtwũmaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
oversettelse
jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku
(rzeczownik odczasownikowy) od tłumaczyć – przekładanie na inny język

tłumaczka twũˈmaʧ̑ka n
tolk
kobieta dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej

tłumaczyć twũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
oversette
wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

tłumik n
lyddemper
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału;

tłusty ˈtwustɨ adj
feit
(pejoratywnie, pejoratywny) o człowieku lub zwierzęciu: otyły
zawierający dużo tłuszczu

tłusty wtorek ˈtwustɨ ˈftɔrɛk idiom
feitetirsdag
ostatni wtorek karnawału

tłuszcz twuʃʧ̑ n
feit
(biologia, biologiczny) (potocznie, potoczny) tkanka tłuszczowa składająca się w dużym stopniu z tłuszczów (1.1)
fett
(chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym;

tłuszczowy twuʃˈʧ̑ɔvɨ adj
feit
dotyczący tłuszczu, związany z tłuszczem

u u preposition
ved
…bycie częścią całości
…osobę związaną ze sprawą
…przynależność
…umiejscowienie w bliskości

uaktualniać v
oppdatere
czynić znów aktualnym

ubezpieczenie ˌubɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
forsikring
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne

ubiegły uˈbʲjɛɡwɨ adj
forgangen
zeszły, miniony, poprzedni, ostatni

ubierać uˈbʲjɛraʨ̑ v
kle
zakładać, wkładać ubranie lub obuwie

ubijać v
gå videre til neste nivå
bijąc w coś, powodować mocniejsze powiązanie cząstek tego, zwiększać gładkość i twardość czego
piske
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmieniać produkty płynne na gęstą masę poprzez energiczne mieszanie
slakte
(potocznie, potoczny) powodować czyjąś śmierć

ubikacja kucana ˌubʲiˈkaʦ̑ʲja kuˈʦ̑ãna n
huk
rodzaj ubikacji, w której brak muszli i wymagającej korzystania w pozycji kucznej;

ubiór ˈubʲjur n
omvisning
elementy nakładane na ciało; to, co ma się na sobie

ubocze n
frynse
spokojne miejsce pozbawione ruchu i zgiełku, oddalone od skupisk ludzkich i szlaków komunikacyjnych

uboczny adj
lag
powstający przy okazji jakiegoś działania
perifer
mający drugorzędne znaczenie

ubogi uˈbɔɟi adj
fattig
posiadający mało dóbr materialnych
knapp
nieobfitujący w coś

ubranie uˈbrãɲɛ n
klær
wszystko, co służy do okrycia ludzkiego ciała

ubytek uˈbɨtɛk n
tap
strata, uszczerbek, różnica ilościowa pomiędzy stanem pierwotnym a aktualnym

ubój n
massakrere
zabijanie zdrowych zwierząt hodowlanych dla mięsa

ubóstwiać uˈbustfʲjäʨ̑ v
guddommeliggjøre
nadawać obiektom lub zjawiskom cechy boskie
tilbe
czcić, wielbić, uwielbiać, otaczać zachwytem

ucho ˈuxɔ n
øre
(anatomia, anatomiczny) narząd słuchu;
małżowina uszna

ucho środkowe ˈuxɔ ɕrɔtˈkɔvɛ n
ambolt
(anatomia, anatomiczny) część ucha, w której znajdują się kosteczki słuchowe i trąbka Eustachiusza;

uchodzić uˈxɔʥ̑iʨ̑ v
flykte
(przestarzałe, przestarzały) oddalać się, uciekać
lekkasje
o cieczach, gazach: wydostawać się skądś
passe
wypadać, pasować, być dozwolonym
telle
być uznawanym / uważanym za kogoś lub za coś
unnkomme
o niebezpieczeństwach: unikać negatywnych następstw, wydostawać się z opresji

uchodźca uˈxɔʨ̑ʦ̑a n
flyktning
osoba, która musiała opuścić swój kraj ze względu na wojnę, prześladowania lub klęski żywiołowe;

uchodźczy adj
flyktning
dotyczący uchodźcy i/lub uchodźstwa

uchwalać v
vedta
podejmować uchwałę; postanawiać coś w wyniku obrad zbiorowych

uchwała uˈxfawa n
vedtak
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;

uchwyt ˈuxfɨt n
klare
część przedmiotu służąca do chwytania go ręką

uchybienie n
forkastning
niedopracowanie

uchylać v
unnvike
zmieniać nieznacznie położenie czegoś
pochylając się, unikać czegoś

uchylenie n
utvisning
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uczynienie nieważnym, niemającym już mocy prawnej

uciecha uˈʨ̑ɛxa n
fryd
(potocznie, potoczny) uczucie zadowolenia wywołane czymś radosnym, śmiesznym
vellyst
(potocznie, potoczny) coś, z czego ktoś się cieszy

ucieczka uˈʨ̑ɛʧ̑ka n
flukt
szybkie opuszczenie lub opuszczanie jakiegoś miejsca w celu uniknięcia realnego lub domniemanego niebezpieczeństwa

uciekać uˈʨ̑ɛkaʨ̑ v
flykte
pośpiesznie opuszczać jakieś miejsce (najczęściej ze względu na niebezpieczeństwo, zagrożenie)
fordøye
posługiwać się czymś dla osiągnięcia pewnego celu

uciekinier ˌuʨ̑ɛ̇ˈcĩɲɛr n
flyktig
ktoś, kto uciekł lub ucieka

ucieleśnienie n
inkarnasjon
to, co uzyskuje realny kształt

ucinać v
kutt
oddzielać coś od całości, tnąc to

ucisk n
trykk
odczuwanie uciskania przez coś
oddziaływanie pewną siłą na coś

uciskać uˈʨ̑iskaʨ̑ v
trykke
wywierać ucisk na coś

uciszać v
berolige
powodować, że ktoś lub coś cichnie
berolige seg
stawać się niesłyszalnym
tracić na sile; stawać się mniej intensywnym

uciążliwy ˌuʨ̑ɔ̃w̃ʒˈlʲivɨ adj
besværlig
taki, którego wykonanie sprawia kłopot, trudności, wymaga dużego wysiłku
kjedelig
męczący, dokuczliwy

uczciwie uʧ̑ʲˈʨ̑ivʲjɛ adv
rettferdig
w sposób uczciwy, dobry, czysty

uczciwy uʧ̑ʲˈʨ̑ivɨ adj
ærlig
(o człowieku) szanujący własność innych ludzi, nie oszukujący (również w użyciu rzeczownikowym)

uczelnia uˈʧ̑ɛlʲɲa n
akademi
szkoła wyższa

uczelniany adj
akademiker
związany z uczelnią, odnoszący się do uczelni

uczestniczyć ˌuʧ̑ɛˈstʲɲiʧ̑ɨʨ̑ v
delta
brać udział

uczestnik uˈʧ̑ɛstʲɲik n
deltager
osoba biorąca w czymś udział

uczeń ˈuʧ̑ɛ̃ɲ n
elev
(edukacja, edukacyjny) ten, kto się uczy, pobiera naukę;

uczony uˈʧ̑ɔ̃nɨ adj
videnskabsmann
gruntownie wykształcony w swojej dziedzinie
poparty lub nacechowany wiedzą

uczony uˈʧ̑ɔ̃nɨ n
videnskabsmann
osoba zajmująca się naukowo jakąś dziedziną wiedzy i będąca w niej autorytetem

uczta ˈuʧ̑ta n
gave
(przenośnie, przenośnia) ciekawe wydarzenie, zazwyczaj o charakterze kulturalnym; bardzo przyjemne przeżycie estetyczne, duchowe

uczucie uˈʧ̑uʨ̑ɛ n
affeksjon
miłość, przyjaźń
følelse
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu

uczynek uˈʧ̑ɨ̃nɛk n
gjerning
zachowanie się, postąpienie w jakiś sposób

uczyć ˈuʧ̑ɨʨ̑ v
lære
przekazywać komuś wiedzę
zdobywać pewną wiedzę lub umiejętności

uczęszczać uˈʧ̑ɛ̃w̃ʃʧ̑aʨ̑ v
besøke
bywać gdzieś często (lub regularnie); brać udział w czymś

udany uˈdanɨ adj
vellykket
zakończony powodzeniem; niezakończony klęską, niepowodzeniem, fiaskiem

udar ˈudar n
tak
(medycyna, medyczny) porażenie

udar mózgu ˈudar muzɡu n
slag
(medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z zaburzeniem krążenia krwi w mózgu;

udaremniać v
forderve
sprawiać, że coś staje się daremne; nie dopuszczać do czegoś

udawać uˈdavaʨ̑ v
late som
postępować nieszczerze, podawać się za kogoś innego, pozorować nieprawdziwe okoliczności

udeptywać ˌudɛpˈtɨvaʨ̑ v
mose
chodząc, naciskać na coś

uderzenie ˌudɛˈʒɛ̃ɲɛ n
dytt
(przenośnie, przenośnia) gwałtowne nasilenie się jakiegoś zjawiska atmosferycznego (mrozu, wiatru itp.)
(rzeczownik odczasownikowy) od uderzyć
(wojskowość, wojskowy) gwałtowny atak wojsk na armię nieprzyjaciela
cios zadany ręką lub przedmiotem
zderzenie się jakichś przedmiotów lub zetknięcie czegoś upadającego z jakąś powierzchnią; także: odgłos takiego zderzenia

uderzyć uˈdɛʒɨʨ̑ v
affect
zadać komuś cios

udmurcki adj
udmurtisk
odnoszący się do Udmurcji lub Udmurców

udo ˈudɔ n
lår
(anatomia, anatomiczny) część nogi pomiędzy kolanem a biodrem;

udowadniać v
bevise
wykazywać prawdziwość czegoś lub jej brak, przedstawiając dowody

udręka n
kval
to, co kogoś dręczy i powoduje cierpienie

udział ˈuʥ̑aw n
andel
uczestnictwo w jakimś wydarzeniu
del
przypadająca część własności po podziale
dele
(finanse, finansowy) wkład kapitału do przedsięwzięcia finansowego, dokonany przez jego uczestnika
dokument potwierdzający udział (1.2)

udziec ˈuʥ̑ɛʦ̑ n
bein
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) udo dużego zwierzęcia przeznaczone do spożycia

udzielać uˈʥ̑ɛlaʨ̑ v
gi
pożyczać, dostarczać, użyczać czegoś

ufać ˈufaʨ̑ v
ha
być przekonanym, że ktoś nie oszuka i nie zrobi niczego złego

ufność ˈufnɔɕʨ̑ n
tillit
skłonność do obdarzania zaufaniem

ufny ˈufnɨ adj
optimistisk
mający lub wyrażający zaufanie

uformować ˌufɔrˈmɔvaʨ̑ v
skape
powołać do istnienia

ugandyjski ˌuɡãnˈdɨjsʲci adj
ugandisk
odnoszący się do państwa Uganda

ugniatać v
kna
gniotąc, oddziaływać na kogoś lub na coś, powodować zmianę kształtu, obniżenie czegoś; gniotąc, nadawać kształt czemuś
trykke
sprawiać dyskomfort, ból odczuwany jako gniecenie

ugoda uˈɡɔda n
overenskomst
porozumienie, które kończy spór;

ugrać v
vinne
wygrać częściowo, wygrać działkę do podziału przy grze koalicyjnej

ugrofiński ˌuɡrɔˈfʲĩj̃sʲci adj
finsk-ugrisk
dotyczący Ugrofinów

ugrupowanie ˌuɡrupɔˈvãɲɛ n
formasjon
grupa ludzi o podobnych przekonaniach i/lub ze wspólnym celem

ugryźć ˈuɡrɨɕʨ̑ v
bite
zacisnąć na czymś zęby, wbić je w coś zaciskając

ugryźć się w język ˈuɡrɨɕʨ̑‿ɕɛ ˈvʲ‿jɛ̃w̃zɨk v
hvis du ikke har noe hyggelig å si, si ingen ting
(przenośnie, przenośnia) powstrzymać się w ostatniej chwili od powiedzenia czegoś

ugrzęznąć v
senke
nie móc się dalej poruszać
skrubbe
(przenośnie, przenośnia) być zablokowanym

ujarzmiać v
utnytte
pozbawiać niszczycielskiej siły
przejmować kontrolę nad czymś

ujawniać v
avsløre
pokazywać coś, co dotąd było niejawne
offentliggjøre
podawać do wiadomości

ujemny uˈjɛ̃mnɨ adj
negativ
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) mniejszy od zera

ujmować v
knipe
chwytać ręką lub narzędziem

ujmujący adj
sjarmerende
budzący sympatię

ujrzeć ˈujʒɛʨ̑ v
forstå
zobaczyć

ujęcie uˈjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
inntak
miejsce pobierania wody spod ziemi, gazu składowiskowego, ropy itp.

ujście ˈujɕʨ̑ɛ n
elveos
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym ciek wodny wpada do większego cieku lub akwenu

ukamienować ˌukãmʲjɛ̃ˈnɔvaʨ̑ v
steine
zabić kogoś poprzez ukamienowanie – obrzucając go kamieniami

ukarać uˈkaraʨ̑ v
straffe
aspekt dokonany od: karać

ukazywać ˌukaˈzɨvaʨ̑ v
avbilde
(książkowy) pokazywać, sprawiać, że coś jest widoczne

ukierunkowywać ˌucɛrũŋkɔˈvɨvaʨ̑ v
direkt
nadawać kierunek czemuś, precyzować, określać zakres

ukleja ukˈlɛja n
laue
(ichtiologia, ichtiologiczny) niewielka ryba z rodziny karpiowatych;

ukochana n
søting
dziewczyna lub kobieta, którą łączy z kimś silna więź uczuciowa, miłość, przywiązanie

ukochany ˌukɔˈxãnɨ n
søting
osoba, którą ktoś kocha

ukoić v
lindre
wpłynąć łagodząco, uspokoić, pocieszyć

ukojenie ˌukɔˈjɛ̇̃ɲɛ n
lette
(rzeczownik odczasownikowy) od ukoić

ukończyć uˈkɔ̃j̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
finish
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości

ukośny uˈkɔɕnɨ adj
diagonal
nachylony w stosunku do czegoś pod kątem ostrym

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci adj
ukrainsk
odnoszący się do Ukrainy lub Ukraińców, charakterystyczny dla Ukrainy lub Ukraińców

ukraiński ˌukraˈ<sup>j</sup>ĩj̃sʲci n
ukrainsk
(językoznawstwo, językoznawczy) wschodniosłowiański język używany na Ukrainie;

ukryty uˈkrɨtɨ adj
gjemt
taki, o którym nikt nie wie, którego ktoś nie chce ujawnić

ukrywać uˈkrɨvaʨ̑ v
dekke
nie podawać wszystkich informacji, przemilczać coś o ważnego
skjule
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim

ukrzyżowanie ˌukʃɨʒɔˈvãɲɛ n
korsfestelse
zadanie śmierci poprzez przybicie do krzyża

układ ˈukwat n
pakt
porozumienie
struktur
zbiór elementów powiązanych ze sobą w jakiś sposób;

układ immunologiczny n
immunforsvar
(medycyna, medyczny) układ narządów umożliwiających działanie mechanizmom odporności;

układ nerwowy n
nervesystem
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;

układ okresowy ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ n
periodesystemet
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;

układ okresowy pierwiastków ˈukwat ˌɔkrɛˈsɔvɨ pʲjɛrˈvʲjastkuf n
periodesystemet
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;

układ planetarny ˈukwat ˌplãnɛˈtarnɨ n
solsystem
(astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;

układ przeciwpoślizgowy ˈukwat ˌpʃɛʨ̑ifpɔɕlʲizˈɡɔvɨ n
automatisk antiblokkerings-system
(motoryzacja) układ stosowany w pojazdach mechanicznych w celu uniknięcia blokowania kół w trakcie hamowania;

układać ukˈwadaʨ̑ v
dekke
tworzyć całość z określonych elementów
drøfte
negocjować

układny adj
enkel
będący wyrazem takiego (1.1) zachowania
zachowujący się w sposób bardzo uprzejmy, czasem z chęci przypodobania się ktoś

ukłuć v
pikk
zranić za pomocą spiczastego przedmiotu

ul ul n
bikube
(pszczelarstwo, pszczelarski) pomieszczenie przystosowane do trzymania w nim pszczół dla hodowli;

ul wielokorpusowy n
magasin
(pszczelarstwo, pszczelarski) konstrukcja służąca jako pomieszczenie dla pszczół składająca się z pojedynczych elementów

ulegać uˈlɛɡaʨ̑ v
avkastning
nie być w stanie czemuś się oprzeć
gjennomgå
być poddawanym procesom

uległość n
svakhet
cecha tego, co uległe; cecha tych, którzy są ulegli

uległy adj
medgjørlig
poddający się czyjejś woli, pozwalający sobą kierować

ulepszać uˈlɛpʃaʨ̑ v
forbedre
udoskonalać coś, poprawiać, czynić lepszym

ulepszenie ˌulɛˈpʃɛ̃ɲɛ n
forbedring
(rzeczownik odczasownikowy) od ulepszyć

ulewa uˈlɛva n
høljregn
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz dający w stosunkowo krótkim czasie duże ilości wody
skur
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) mnóstwo czegoś

ulga ˈulɡa n
lettelse
poczucie odprężenia po minięciu lub zmniejszeniu się bólu, napięcia, strachu
(ekonomia, ekonomiczny) zmniejszenie podatków, opłat

ulica uˈlʲiʦ̑a n
gate
(urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;

ulicznica ˌulʲiʧ̑ʲˈɲiʦ̑a n
ludder
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka

ulotka uˈlɔtka n
flygeblad
niewielka publikacja zawierająca przekaz reklamowy, społeczny lub polityczny

ulotny uˈlɔtnɨ adj
diffus
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały

ultimatum ˌultʲĩˈmatũm n
ultimatum
(dyplomacja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;

ultradźwięk n
ultralyd
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);

ultrafioletowy ˌultrafʲjɔlɛˈtɔvɨ adj
ultrafiolett
(fizyka, fizyczny) dotyczący ultrafioletu, świecący ultrafioletem

ultrasonografia n
ultralyd
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) metoda obrazowania organów wewnętrznych przy pomocy ultradźwięków;

ulubieniec n
favoritt
ktoś, kto jest bardzo lubiany i wyróżniany przez kogoś
kjæledyr
o zwierzęciu domowym

ulubiony ˌuluˈbʲjɔ̃nɨ adj
favoritt
najbardziej lubiany

umacniać v
befeste
(wojskowość, wojskowy) budować obiekty fortyfikacyjne pod działania bojowe
czynić coś trwalszym
styrke
czynić coś bardziej wytrzymałym na zniszczenie

umiejętność ˌũmʲjɛ̇ˈjɛ̃ntnɔɕʨ̑ n
adresse
biegłość w danym temacie, praktyczna zdolność do robienia czegoś

umierać ũˈmʲjɛraʨ̑ v
dø
kończyć swoje życie, przestawać żyć

umieszczać ũˈmʲjɛʃʧ̑aʨ̑ v
plassere
stawiać, kłaść kogoś lub coś w określonym miejscu; umiejscawiać
ustalać komuś miejsce pobytu

umieć ˈũmʲjɛ̇ʨ̑ modal
kunne
potrafić coś zrobić; wiedzieć, jak coś zrobić

umięśniony adj
muskuløs
mający silnie rozwinięte mięśnie

umlaut ˈũmlawt n
omlyd
(językoznawstwo, językoznawczy) przegłos
znak przegłosu – dwie kropki nad literą

umniejszać v
forminske
czynić coś mniej ważnym; obniżać wartość, wielkość, znaczenie

umocowywać v
spenne fast
trwale łączyć coś z czymś

umowa ũˈmɔva n
avtale
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;

umożliwiać ˌũmɔʒˈlʲivʲjäʨ̑ v
muliggjøre
dawać, tworzyć jakąś możliwość zrobienia czegoś

umrzeć ˈũmʒɛʨ̑ v
dø
skończyć życie

umysł ˈũmɨsw̥ n
forstand
siedlisko poznawczej i myślowej aktywności człowieka;

umywalka ˌũmɨˈvalka n
vask
urządzenie sanitarne z bieżącą wodą i naczyniem, przeznaczone do higieny osobistej;

umywać ręce ũˈmɨvaʨ̑ ˈrɛ̃nʦ̑ɛ v
toe sine hender
nie brać odpowiedzialności za coś

umyślnie ũˈmɨɕl̥ʲɲɛ adv
med overlegg
w sposób umyślny; specjalnie, zgodnie z zamiarem

umyślny adj
med vilje
będący przejawem czyjegoś zamierzenia

umówić ũˈmuvʲiʨ̑ v
jatte
ustalić, uzgodnić, postanowić, określić wraz z kimś

uncja n
snøleopard
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;

unia ˈũɲja n
union
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;

unicestwiać v
rasere
powodować, że coś lub ktoś przestaje istnieć

unicorn n
enhjørning
(neologizm) (ekonomia, ekonomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) start-up wyceniany na co najmniej miliard dolarów;

uniemożliwiać ˌũɲɛ̃mɔʒˈlʲivʲjäʨ̑ v
umuliggjøre
sprawiać, że coś jest niemożliwe lub bardzo trudne do zrobienia; znacznie coś utrudniać

uniesienie n
eufori
stan wzmożonej aktywności emocjonalnej lub uczuciowej

unieważniać v
annulere
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynić coś nieobowiązującym, pozbawiać ważności

uniewinniać ˌũɲɛˈvʲĩɲːäʨ̑ v
frifinne
oczyszczać z zarzutów

unikalny adj
unik
unikatowy, wyjątkowy, rzadko spotykany

unikatowy ˌũɲikaˈtɔvɨ adj
unik
niepowtarzalny, wyjątkowy, szczególny

unikać ũˈɲikaʨ̑ v
unngå
starać się nie mieć kontaktu z czymś, trzymać się z daleka od czegoś
unnkomme
nie doświadczać czegoś złego, nie być czymś dotkniętym, być ominiętym przez coś

uniwersytecki ˌũɲivɛrsɨˈtɛʦ̑ʲci adj
akademiker
dotyczący uniwersytetu, związany z uniwersytetem

uniwersytet ˌũɲiˈvɛrsɨtɛt n
universitet
(edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych

unosić ũˈnɔɕiʨ̑ v
gjenopplive
dźwigać kogoś lub coś w górę, podnosić, wznosić, dźwigać, podciągać
gripe
(dawniej, dawny) o uczuciach, doznaniach: kogoś owładnąć, ugłaskać, udobruchać, ułaskawić, ukrócić, ułagodzić, okiełznać, uśmierzyć, powściągnąć , zmiękczyć
kidnappe
zabierać kogoś, coś ze sobą; uchodzić z kimś, z czymś; zagarniać coś z sobą, porywać, ponieść, przenosić, zanosić na inne miejsce
dupp
dawać się przenosić, utrzymywać się na lub nad czymś
risa
wzlatywać w powietrze

ununbium ũˈnũnbʲjũm n
ununbium
(chemia, chemiczny) (zobacz) kopernik

ununhexium ˌũnũnˈxɛksʲjũm n
ununhexium
(chemia, chemiczny) (zobacz) liwermor

ununoctium ˌũnũnˈɔktʲjũm n
ununoctium
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);

ununpentium ˌũnũnˈpɛ̃ntʲjũm n
ununpentium
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moskow (symbol Mc);

ununquadium ˌũnũŋˈkwadʲjũm n
ununquadium
(chemia, chemiczny) (zobacz) flerow

ununseptium ˌũnũnˈsɛptʲjũm n
ununseptium
(historia, historyczny, historycznie) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);

ununtrium ũˈnũntrʲjũm n
ununtrium
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;

upadać uˈpadaʨ̑ v
avslå
(przestarzałe, przestarzały) przestać postępować według zasad moralnych; być niemoralnym, postąpić w taki sposób
fall
momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą
opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół

upadek uˈpadɛk n
fall
przewrócenie się
spadnięcie

upalnie adv
heit
bardzo gorąco

uparty uˈpartɨ adj
sta
(o osobach) charakteryzujący się uporem; upierający się przy czymś

uparty jak kozioł uˈpartɨ ˈjak ˈːɔʑɔw adj
sta som et esel
bardzo uparty, nieustępliwy

uparty jak osioł uˈpartɨ ˈjak ˈɔɕɔw adj
sta som et esel
bardzo uparty

upał ˈupaw n
hetetokt
(meteorologia, meteorologiczny) okres wysokich temperatur;

upiec dwie pieczenie na jednym ogniu v
slå to fluer i en smekk slå to fluer i én smekk
załatwić dwie sprawy jednocześnie

upierdolony ˌupʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ adj
skitten
(wulgarnie, wulgaryzm) ubrudzony, brudny

upijać uˈpʲijäʨ̑ v
drikke
brać łyka z wierzchu

upiorny adj
grusom
budzący przerażenie

upiór ˈupʲjur n
spektrum
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) wampir, zmarły atakujący w nocy żywych

upiększać uˈpʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑ v
forskjønne
czynić coś piękniejszym, dodawać ozdobniki, dekoracje

upodobanie n
forkjærlighet
zainteresowanie, skłonność, sympatia do kogoś lub czegoś

upokarzać ˌupɔˈkaʒaʨ̑ v
ydmyke
poniżać kogoś, obrażać czyjąś godność

upokorzenie n
ydmykelse
wywołane przez kogoś odczucie urażonej ambicji, poniżenia oraz wstydu

upominać v
advare
skłaniać kogoś do właściwego zachowywania się
behov
zwracać się do kogoś o coś, przypominając; ponownie prosić lub zarządać
beskytte
(potocznie, potoczny) brać kogoś w obronę czy wstawiennictwo

upominek n
gave
zwykle nieduża rzecz ofiarowana komuś

upomnienie ˌupɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
purring
(administracja) pismo przypominające albo zawierające ostrzeżenie czy naganę
refse
karcąca uwaga

uporządkowywać v
bestille
układać według określonego planu, np. w określonej kolejności
gjøre
doprowadzać do ładu

upoważniać v
berettige
dawać komuś pełnomocnictwo do przeprowadzania czynności formalnych

upośledzony adj
bevegelseshemmet
wykazujący niedorozwój umysłowy jakiegoś stopnia

upraszczać v
forenkles
sprawiać, że coś staje się prostsze, tłumaczyć coś prosto, w przystępny sposób

uprawiać uˈpravʲjäʨ̑ v
dyrke
zajmować się uprawą rośliny lub ziemi
utøve
zajmować się regularnie jakąś czynnością

uprawnienie ˌupravʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
rett
prawo do wykonywania czegoś przez daną osobę

uprawniony adj
berettiget
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mający podstawy prawne
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mający prawo do czegoś

uprawny uˈpravnɨ adj
kultur-
o roślinie: nadająca się do wykorzystania w rolnictwie

uprowadzać v
kidnappe
zmuszać kogoś do pójścia ze sobą lub porywać środek lokomocji

uprowadzić v
kapring
zmusić kogoś do pójścia ze sobą lub porwać środek lokomocji

uprościć uˈprɔɕʨ̑iʨ̑ v
forenkles
uczynić coś prostszym, mniej skomplikowanym

uprzednio adv
i forkant
przed danym momentem, wydarzeniem; wcześniej

uprzedzać v
advare
powiadamiać o niebezpieczeństwie

uprzedzenie ˌupʃɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
fordom
nieuzasadniona niechęć do kogoś lub czegoś, negatywne odczucia w stosunku do kogoś, czegoś

uprzejmość uˈpʃɛjmɔɕʨ̑ n
høflighet
uprzejmy zwrot grzecznościowy, uprzejmy uczynek, gest, przysługa
vennlighet
uprzejmy, grzeczny i życzliwy stosunek do ludzi

uprzejmy uˈpʃɛjmɨ adj
vennlig
zachowujący się zgodnie z zasadami dobrego wychowania

uprząż n
bestikk
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś
utnytte
(zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu

upust n
avslag
(handel, handlowy) obniżenie ceny

upuszczać v
slippe
pozwalać wypaść z rąk

uran ˈurãn n
uran
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu U i liczbie atomowej 92;

uran zubożony n
utarmet uran
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;

uratować ˌuraˈtɔvaʨ̑ v
redde
ochronić, ocalić, pomóc komuś uniknąć nieszczęścia
korzystnie zmienić bieg wydarzeń

urażać v
skadet
naruszać wrażliwe, bolące miejsce przez dotknięcie lub przez silniejszy bodziec
wyrządzać przykrość

urbanistyczny adj
urban
dotyczący urbanistyki

uregulowanie n
regulering
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis prawny

urlop ˈurlɔp n
ferie
dni wolne od pracy przysługujące pracownikowi;

urna ˈurna n
urne
pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji;
valgurne
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy

uroczy uˈrɔʧ̑ɨ adj
sjarmerende
pełen uroku, atrakcyjny, pociągający, czarujący

uroczystość ˌurɔˈʧ̑ɨstɔɕʨ̑ n
fest
uroczyste obchodzenie jakiegoś święta, wydarzenia itp.

uroczysty ˌurɔˈʧ̑ɨstɨ adj
høytidelig
obchodzony w sposób podniosły, odznaczający się okazałością

urodzaj n
overflod
(potocznie, potoczny) obfitość, duża ilość czegoś

urodzajny adj
flink
taki, w którym zebrano wysokie plony

urodzenie ˌurɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
fødsel
(rzeczownik odczasownikowy) od urodzić

urodziny ˌurɔˈʥ̑ĩnɨ n
bursdag fødselsdag
rocznica dnia narodzin

urodzić uˈrɔʥ̑iʨ̑ v
bære
aspekt dokonany od: rodzić
bli født
aspekt dokonany od: rodzić się

urojenie n
fantasifoster
myśl lub pomysł nie do zrealizowania

urok ˈurɔk n
besvergelse
(dawniej, dawny) według wierzeń ludowych: negatywna siła magiczna mogąca komuś lub czemuś szkodzić

urologia ˌurɔˈlɔɟja n
urologi
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;

uruchamiać ˌuruˈxãmʲjäʨ̑ v
anvendelse
(bankowość, bankowy) zaczynać wykorzystywać jakieś środki finansowe
rykk
włączać jakąś maszynę

urugwajski ˌuruɡˈvajsʲci adj
uruguayansk
związany z Urugwajem, dotyczący Urugwaju

urwis n
rakkerunge
chłopiec lubiący płatać figle

urwisko urˈvʲiskɔ n
klippe
przepaść
stroma ściana skalna

urzeczywistniać ˌuʒɛʧ̑ɨˈvʲistʲɲäʨ̑ v
iverksette
realizować coś

urząd ˈuʒɔ̃nt n
byrå
budynek, w którym mieści się urząd (1.1)
faste
stanowisko, funkcja, obowiązki pełnione przez kogoś w hierarchii państwowej lub innej
myndighet
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;

urządzenie ˌuʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
apparat
mechanizm służący do wykonywania określonych zadań / czynności

urządzenie peryferyjne n
perifer
(informatyka, informatyczny) każde niesamodzielne urządzenie komputerowe sterowane przez jednostkę centralną i realizujące jakieś specjalne zadanie np. drukowanie, wyświetlanie obrazu, wprowadzanie danych, zapis informacji na nośnikach;

urządzić v
innrede
wyposażyć coś w odpowiednie urządzenia, zorganizować wystrój
ordne
ułożyć według planu, uregulować, ustanowić
tilberede
zorganizować jakieś wydarzenie

urzędnik uˈʒɛ̃ndʲɲik n
tjenestemann
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;

urzędować v
arbeide
pełnić obowiązki urzędnika

urzędowy ˌuʒɛ̃nˈdɔvɨ adj
offisiell
oficjalnie przyjęty
dotyczący urzędu

usankcjonować ˌusãŋkʦ̑ʲjɔ̃ˈnɔvaʨ̑ v
godkjenne
autorytatywnie zatwierdzić, nadać moc prawną lub urzędową

usilny adj
augeblikk
taki, w który ktoś wkłada wiele wysiłku

usiłowanie ˌuɕiwɔˈvãɲɛ n
forsøke
(rzeczownik odczasownikowy) od usiłować

usiłować ˌuɕiˈwɔvaʨ̑ v
forsøke
bardzo usilnie starać się; działać w celu osiągnięcia czegoś

uskok ˈuskɔk n
forkastning
(geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;

uspokajać ˌuspɔˈkajäʨ̑ v
berolige
przywracać spokój, utulać, łagodzić, usuwać obawy, zdenerwowanie
hysj!
skłaniać, nawoływać do ciszy, milczenia, hamować, uciszać
kjøle
odzyskiwać spokój, stawać się spokojnym

usposobienie n
humør
nastrój, chwilowy stan psychiczny
temperament
temperament, zespół stałych skłonności i cech psychicznych

usprawiedliwiać ˌuspravʲjɛˈdlʲivʲjäʨ̑ v
forsvare
wyjaśniać motywy działania
unnskyld meg
oczyszczać z zarzutów, podawać usprawiedliwienie

usta ˈusta n
munn
(anatomia, anatomiczny) część ciała służąca głównie do spożywania pokarmów oraz artykulacji głosek;

ustalać uˈstalaʨ̑ v
beregne
pozbawiać chwiejności, usztywniać
wybierać, wyznaczać, uzgadniać coś, jakąś wartość dla czegoś
etablere
czynić niezmiennym
stwierdzać coś po zbadaniu

ustalenie ˌustaˈlɛ̃ɲɛ n
avgjørelse
wynik ustalania, decyzja

ustanawiać ˌustãˈnavʲjäʨ̑ v
etablere
mianować, powoływać jakiś organ władzy

ustawa uˈstava n
lov
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);

ustawać v
falle
(podniośle) przestawać wykonywać coś z powodu zmęczenia
slutte
(podniośle) przestawać dziać się lub istnieć

ustawiać uˈstavʲjäʨ̑ v
bek
o namiocie: rozbić
bestemme
powodować określone działanie mechanizmu, urządzenia
ordlegge
umieszczać kogoś, coś w określonej pozycji
ordne
stawiać w jakimś porządku

ustawiczny adj
kontinuerlig
ciągle trwający

ustawienie ˌustaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
instilling
stan konfiguracji udządzenia lub programu

ustawodawca n
lovgiver
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ, który stanowi ustawy

ustawodawczy adj
legislativ
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw

usterka n
feil
niewielki błąd w tekście
havari
nieduża wada w urządzeniu

ustnie adv
muntlig
komunikując się słowami wymawianymi

ustnik ˈustʲɲik n
munnstykke
część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia
telefonrør
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza;
część aparatu służącego nurkowi do oddychania

ustrojstwo uˈstrɔjstfɔ n
dings
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) o nieznanym, bliżej nieokreślonym mechanizmie, urządzeniu

ustronny adj
avsides
położony z dala od czegoś lub kogoś

ustęp n
dass
(przestarzałe, przestarzały) ubikacja, zwłaszcza gdy publiczna

ustępliwość n
svakhet
cecha tego, co ustępliwe; cecha tych, którzy są ustępliwi

ustępliwy ˌustɛ̃mˈplʲivɨ adj
føyelig
o człowieku, instytucji itp.: taki, który jest skłonny do ustępstw

ustępować v
avgi
dawać wolne miejsce lub drogę
avta
przestawać (lub coraz mniej) się objawiać lub występować
gi etter
pod naciskiem zmieniać postępowanie lub stanowisko

usuwanie ˌusuˈvãɲɛ n
sletting
(rzeczownik odczasownikowy) od usuwać

usuwać uˈsuvaʨ̑ v
fjerne
sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było
slette
(informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp.

usychać v
dævve
(botanika, botaniczny) ginąć z braku wody
(przenośnie, przenośnia) bardzo przeżywać

uszatka zwyczajna n
hornugle
(ornitologia, ornitologiczny) Asio otus, gatunek średniej wielkości sowy;

uszczelniać v
forsegling
(technologia, technika, techniczny) czynić szczelnym; powodować ścisłe przyleganie elementów czegoś poprzez wypełnienie luk

uszczerbek uʃˈʧ̑ɛrbɛk n
skade
(książkowy) poniesiona strata lub szkoda

uszczypliwy adj
skarp
mający na celu wyrządzenie komuś przykrości, złośliwy

uszczęśliwiać v
glede
czynić szczęśliwym

uszkadzać v
skade
psuć coś
skadet
niszczyć tkankę lub narząd

uszkodzenie ˌuʃkɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
skade
(technologia, technika, techniczny) awaria, usterka

uszkodzony adj
defekt
taki, który uległ uszkodzeniu

uszlachetniać v
adle
czynić lepszym, podnosić moralnie
pode
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) tworzyć lepsze odmiany hodowlane

uszny ˈuʃnɨ adj
øre
związany z uchem

usługa uˈswuɡa n
servise
działalność gospodarcza służąca zaspokajaniu potrzeb ludzi
okazana pomoc

usługobiorca ˌuswuɡɔˈbʲjɔrʦ̑a n
kunde
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna korzystająca z usług

utarty adj
tradisjonstro
powszechnie przyjęty

utopia uˈtɔpʲja n
utopi
(filozofia, filozoficzny) nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego

utożsamiać ˌutɔʃˈsãmʲjäʨ̑ v
identifisere seg
stwierdzać tożsamość, identyczność; uznawać za przedstawiciela grupy, za tę samą osobę

utrata uˈtrata n
tap
(książkowy) fakt, że ktoś został pozbawiony kogoś lub czegoś

utrudniać uˈtrudʲɲäʨ̑ v
gjøre vanskleligere
sprawiać trudność, czynić coś trudniejszym

utrudnienie ˌutrudʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
dekke
to, co utrudnia wykonanie czegoś

utrwalać v
befeste
nadawać trwałość, utwierdzać, ugruntowywać
fikse
(fotografia) nadawać trwałość zdjęciom poprzez zastosowanie właściwych odczynników
gjenta
starać się dobrze zachować w pamięci, ucząc się, powtarzając materiał
innskrive
(technologia, technika, techniczny) zapisywać na nośniku celem późniejszego odczytania lub odtworzenia
befeste
stawać się trwalszym, ugruntowywać się, utwierdzać się

utrzymanie ˌuṭʃɨ̃ˈmãɲɛ n
borgtårn
środki, pieniądze niezbędne do życia
losjere
wyżywienie; czasem także: możliwość pobytu, noclegu

utrzymywać ˌuṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
bevare
popierać pogląd, powtarzać jakąś opinię
opprettholde
zachowywać coś w określonym stanie
vedlikeholde
mieć kogoś lub coś na utrzymaniu
leve
opłacać swoje potrzeby

utwór ˈutfur n
arbeide
dzieło literackie lub muzyczne

utykać v
stappe
wypełniać czymś szpary, aby coś nie przedostało się przez nie
halte
chodzić niepłynnie z przyczyn chorobowych

uwaga uˈvaɡa interjection
pass opp
uwaga! → okrzyk, mający na celu ostrzec przed niebezpieczeństwem

uwaga uˈvaɡa n
advarsel
pouczenie, upomnienie; krytyka czyjegoś zachowania
merknad
spostrzeżenie, komentarz lub wypowiedź dotycząca czegoś
oppmerksomhet
skupienie nad przedmiotem, zjawiskiem lub myślą

uważanie ˌuvaˈʒãɲɛ n
aktelse
(przestarzałe, przestarzały) (słownictwo kresowe) szacunek, poważanie

uważać uˈvaʒaʨ̑ v
regne
sądzić coś o kimś lub czymś
uznawać; poczytywać
synes
mieć zdanie na jakiś temat; być zdania

uważny uˈvaʒnɨ adj
oppmerksom
charakteryzujący się uwagą, rozwagą, ostrożnością; taki, który czuwa, uważa

uwielbiać uˈvʲjɛlbʲjäʨ̑ v
beundre
bardzo coś/kogoś lubić
tilbe
otaczać kogoś miłością

uwierać v
trykke
gnieść, uciskać

uwiąz n
tjor
linka lub łańcuch, którym przywiązane jest zwierzę

uwięzić v
fengsel
pozbawić wolności, zamknąć w więzieniu

uwodzić uˈvɔʥ̑iʨ̑ v
forføre
porywać, ujmować kogoś czymś; czarować, oczarować kogoś; (potocznie, potoczny) podrywać kogoś

uwolnić uˈvɔlʲɲiʨ̑ v
befri
wypuścić na wolność, oswobodzić
usunąć więzy ograniczające ruchy
z zarzutów: oczyścić
frita
oswobodzić kogoś z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego

uwłaczający adj
nedsettende
przynoszący ujmę

uzależnienie ˌuzalɛʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
avhengnad
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem

uzasadniać ˌuzaˈsadʲɲäʨ̑ v
rettferdiggjøre
podawać argumenty, powody lub dowody na słuszność lub prawdziwość czegoś

uzasadniony adj
berettiget
oparty na słusznych podstawach, mający obiektywne uzasadnienie

uzbrojony po zęby adj
bevæpnet til tennene
(żartobliwie) wyposażony w znaczną ilość broni

uzda n
bissel
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) część uprzęży konia, muła lub osła;

uzdolnienie n
begavelse
zespół cech umożliwiających komuś wykonywanie działania w danej dziedzinie na niezwykłym, wysokim poziomie

uzdrawiać v
skjule
czynić kogoś zdrowym

uzgadniać uzˈɡadʲɲäʨ̑ v
jatte
doprowadzać do zgody
justere
doprowadzać do zgodności

uznanie uˈznãɲɛ n
diskresjon
ocena, wyczucie

uznawać uzˈnavaʨ̑ v
anta
potwierdzać czyjeś prawa, pozycję, suwerenność
zgadzać się z czymś
regne
stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym
stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy

uzupełnienie ˌuzupɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
tillegg
to, co jest dopełnieniem, rozwinięciem, dodatkiem do czegoś

uzyskanie ˌuzɨˈskãɲɛ n
forsterkning
(rzeczownik odczasownikowy) od uzyskać

ułamek uˈwãmɛk n
brøk
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)

ułamek niewłaściwy n
uekte brøk
(matematyka, matematyczny) ułamek, w którym licznik jest większy lub równy mianownikowi

ułan ˈuwãn n
ulan
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej

ułaskawienie ˌuwaskaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
benådning
(potocznie, potoczny) dokument, którego podpisanie skutkuje ułaskawieniem (1.1)
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;

ułatwiać uˈwatfʲjäʨ̑ v
begunstige
sprawiać, że coś staje się dla kogoś łatwiejsze

ułomny adj
bevegelseshemmet
posiadający wady budowy ciała

uścisk ˈuɕʨ̑isk n
favntak
otoczenie kogoś ramionami i przytulenie

uśmiech ˈuɕmʲjɛx n
smil
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;

uśmiechać się uɕˈmʲjɛxaʨ̑‿ɕɛ v
smile
wyrażać pozytywne emocje za pomocą grymasów twarzy

uśmierzać v
lindre
(medycyna, medyczny) zmniejszać bądź usuwać objawy
undertrykke
powodować ustępowanie lub zakończenie

uświadamiać v
begripe
zdawać sobie sprawę z czegoś, uzmysławiać sobie coś

uświęcać v
helliggjøre
sprawiać, by ktoś lub coś stawało się święte

użycie uˈʒɨʨ̑ɛ n
bruksområde
skorzystanie z czegoś, zastosowanie, posłużenie się czymś

użytek uˈʒɨtɛk n
nytte
użycie, używanie, użytkowanie

użytkownik ˌuʒɨtˈkɔvʲɲik n
bruker
osoba, która używa czegoś, użytkuje coś

użytkowy adj
anvendbar
przeznaczony do użytku, dający się użytkować

używanie ˌuʒɨˈvãɲɛ n
bruk
(rzeczownik odczasownikowy) od używać

używany ˌuʒɨˈvãnɨ adj
brukt
mający wcześniej innego właściciela, noszący ślady użytkowania

używać uˈʒɨvaʨ̑ v
anvende
korzystać z czegoś do zrobienia czegoś

via ˈvʲi<sup>j</sup>a preposition
gjennom
…służący do określenia miejscowości, przez którą przebiega trasa podróży lub transportu

w f v vu preposition
i
…określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.)
…określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności
…określający ilość lub liczbę elementów
…określający stan podmiotu
…określający ubiór
…określający wzór na materiale, kształt czegoś
til
…określający kierunek czynności

w celu ˈf‿ʦ̑ɛlu
slik at
przyłącza określenie celu, w jakim ktoś działa; aby, by

w ciągu ˈfʲ‿ʨ̑ɔ̃ŋɡu
forbi
wskazuje odcinek czasu stanowiący ramy czasowe dla opisywanych zdarzeń

w ciąży adj
gravid
(fizjologia, fizjologiczny) taka, która została ciężarną

w cztery oczy ˈf‿ʧ̑tɛrɨ ˈɔʧ̑ɨ adv
på tomannshånd
na osobności, bez udziału osób trzecich

w dodatku adv
enn videre
ponadto, dodatkowo, poza tym, oprócz tego

w dół
ned
…informujący o miejscu, przebiegu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności w kierunku niżej od omawianej pozycji

w dół adv
ned
w kierunku tego, co znajduje się niżej; coraz niżej

w formie ˈf‿ːɔrmʲjɛ adj
deilig
w dobrej kondycji

w górę ˈv‿ɡurɛ adv
opp
określenie kierunku powyżej czegoś
(hydrologia, hydrologiczny) w kierunku źródła
(ekonomia, ekonomiczny) wzrastając, zwiększając swoją wartość

w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego interjection
i Faderens, Sønnens og Den Hellige Ånds navn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wezwanie rozpoczynające modlitwę

w koło adv
stadig vekk
w sposób nieustanny, ciągły

w końcu ˈf‿kɔ̃j̃nʦ̑u adv
endelig
właściwie, tak naprawdę
til sjuende og sist
ostatecznie, wreszcie, nareszcie (najczęściej po długim czekaniu)

w lewo adv
venstre
w kierunku, który znajduje się po lewej stronie

w miarę adv
noenlunde
umiarkowanie, dość, dosyć, całkiem, względnie

w międzyczasie ˌv‿mʲjɛ̃nʣ̑ɨˈʧ̑aɕɛ idiom
imens
(potocznie, potoczny) między jednym wydarzeniem a drugim

w nocy adv
om natta
gdy jest ciemno

w nocy wszystkie koty są czarne ˈv‿nɔʦ̑ɨ ˈfʃɨstʲcɛ ˈkɔtɨ ˈsɔ̃w̃ ˈʧ̑arnɛ proverb
i mørket er alle katter grå
gdy nie zna się sytuacji, można się łatwo pomylić w ocenie

w obrębie
innenfor
wskazuje na zakres, dziedzinę

w ogóle v‿ɔˈɡulɛ ˈv‿ɔɡulɛ adv
overhodet
ogólnie, w sumie, podsumowując

w pocie czoła ˈf‿pɔʨ̑ɛ ˈʧ̑ɔwa adv
i sitt ansikts sved
z wielkim wysiłkiem

w poprzek
forbi
przyimek wskazujący, że coś znajduje się lub porusza prostopadle do długości danego obiektu

w porządku interjection
ålreit
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zgodę na coś
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe

w przeciwieństwie do ˌf‿pʃɛʨ̑iˈvʲjɛ̇̃j̃stfʲjɛ ˈdɔ
i motsetning til
przeciwnie w porównaniu do czegoś, inaczej niż coś

w przybliżeniu adv
om lag
blisko, ale niedokładnie tak

w razie
i tilfelle
wskazuje na warunek

w rzeczywistości ˌv‿ʒɛʧ̑ɨvʲiˈstɔɕʨ̑i adv
egentlig
naprawdę, w istocie, istotnie, faktycznie, rzeczywiście

w sposób adv
fordi
w jakimś stylu

w stosunku do f‿stɔˈsũnku ˈdɔ
angående
wobec, do, względem

w sumie f‿sũmˈjɛ adv
alt i alt
na moment zakończenia jakiegoś przedsięwzięcia

w wyniku
deretter
…tworząca konstrukcje opisujące przyczynę omawianego zjawiska czy wydarzenia

w zamian adv
til gjengjeld
dając albo otrzymując coś za coś

w zasadzie v‿zaˈsaʥ̑ɛ
i prinsippet
…komunikuje iż wyrażony sąd jest bliski rzeczywistości mimo pewnych przesłanek przemawiających przeciwko

w środku adv
inne
we wnętrzu czegoś

wabić v
lokke
działać przyciągająco
hete
o zwierzętach: nazywać się

wachlarz ˈvaxlaʃ n
vifte
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto;

wachta n
vakt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) grupa marynarzy pełniących służbę
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) służba pełniona przez marynarza na statku

wada ˈvada n
forkastning
ujemna cecha charakteru
gal
cecha obniżająca wartość przedmiotu

waga ˈvaɡa n
vekt
(metrologia, metrologiczny) urządzenie do pomiaru ciężaru;

wagarować v
skulke
opuszczać zajęcia szkolne samowolnie, bez uzasadnionej przyczyny

wagon ˈvaɡɔ̃n n
vogn
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

wahadło n
pendel
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

wahadłowiec ˌvaxadˈwɔvʲjɛʦ̑ n
skytteltrafikk
(astronautyka, astronautyczny) statek kosmiczny zdolny do wielokrotnego startu i powrotu na Ziemię;

wahać ˈvaxaʨ̑ v
nøle
nie móc podjąć jednoznacznej decyzji, zastanawiać się nad nią

wakacje vaˈkaʦ̑ʲjɛ n
ferie
(edukacja, edukacyjny) letnia przerwa od zajęć szkolnych

walc valʦ̑ n
vals
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1);

walczyć ˈvalʧ̑ɨʨ̑ v
slåss
toczyć walkę, uczestniczyć w walce

walec ˈvalɛʦ̑ n
skøytebane
pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni;

waleczny vaˈlɛʧ̑nɨ adj
dristig
odznaczający się męstwem, odwagą w walce

walet ˈvalɛt n
knekt
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

walijski vaˈlʲijsʲci adj
walisisk
związany z Walią, dotyczący Walii

walijski vaˈlʲijsʲci n
walisisk
(językoznawstwo, językoznawczy) język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;

walizka vaˈlʲiska n
koffert
rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

walić ˈvalʲiʨ̑ v
fyre
(potocznie, potoczny) strzelać z broni

walić konia ˈvalʲiʨ̑ ˈkɔ̃ɲa v
runke
(wulgarnie, wulgaryzm) (eufemistycznie) pobudzać męskiego członka

walić po głowie v
skjelle
(żartobliwie) karcić kogoś

walka ˈvalka n
kamp
siłowe lub zbrojne rozstrzyganie konfliktu
(przenośnie, przenośnia) zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś
(sport, sportowy) mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego

walkiria n
valkyrje
(mitologia germańska) każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;

walor ˈvalɔr n
kvalitet
cecha wyróżniająca, szczególnie pozytywna

waloński adj
Vallonsk
związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

waloński n
Vallonsk
(językoznawstwo, językoznawczy) język waloński;

waltornia valˈtɔrʲɲa n
valthorn
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty blaszany;

waluta vaˈluta n
mynt
wymienialny środek płatniczy
valuta
(bankowość, bankowy) oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

wampir ˈvãmpʲir n
vampyr
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) upiór wysysający krew z żyjących;
(zoologia, zoologiczny) gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

wanad ˈvãnat n
vanadium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

wanderlust n
reisefeber
zamiłowanie do włóczęgi, tęsknota za podróżami, pociąg do podróżowania

wanilia vãˈɲilʲja n
vanilje
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

wanilina n
vanillin
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

wanna ˈvãnːa n
badekar
duże naczynie do kąpieli

wanta ˈvãnta n
vant
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

wapień ˈvapʲjɛ̇̃ɲ n
kalkstein
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

wapno n
kalk
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

wapń vapʲɲ̊ n
kalsium
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

warchlak ˈvarxlak n
gris
młode świni domowej w pierwszym roku życia
grisunge
młode dzika w pierwszym roku życia;

warczeć v
knurre
o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku

wareski adj
væring
(historia, historyczny, historycznie) związany z Waregami, dotyczący Waregów

warga ˈvarɡa n
leppe
(anatomia, anatomiczny) parzysty fałd skórny ograniczający usta;

warga sromowa n
skamleppe
(anatomia, anatomiczny) każdy z czterech parzystych fałdów skórnych u wejścia do kobiecej pochwy;

wargowy adj
labial
(anatomia, anatomiczny) dotyczący warg, ust
(fonetyka, fonetyczny) związany z artykulacją ustami

wariactwo n
galskap
(potocznie, potoczny) szalone zachowanie, czyn niedorzeczny, sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem

wariant ˈvarʲjãnt n
variant
inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

wariat ˈvarʲjat n
dåre
(potocznie, potoczny) człowiek chory psychicznie

warkocz ˈvarkɔʧ̑ n
flette
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów
coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1)

warkoczyk varˈkɔʧ̑ɨk n
hestehale
(zdrobniale) od: warkocz

warstwa ˈvarstfa n
lag
(geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych;
grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn

warsztat ˈvarʃtat n
benke
(rzemiosło, rzemieślniczy) stół z kompletem narzędzi do wykonania określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej
stil
(książkowy) ogół metod stosowanych przez kogoś w pracy, zwłaszcza twórczej
verksted
(motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

warsztat tkacki n
vev
(włókiennictwo) proste urządzenie do wytwarzania tkanin nazywane również krosnem ręcznym;

warta ˈvarta n
vakt
straż pełniona przez jedną lub kilka osób;

wartki ˈvartʲci adj
hurtig
szybko płynący

wartość ˈvartɔɕʨ̑ n
verdi
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny
zwykle lm zasada moralna, przekonanie

waruj ˈvaruj interjection
ned
komenda dla psa, aby ten przywarł do ziemi w pozycji oczekującej

warunek vaˈrũnɛk n
betingelse
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe
tillatelse
(tylko w liczbie mnogiej) sytuacja

warunkować v
tilvenne
stanowić warunek czego; wpływać na przebieg

warunkowy ˌvarũŋˈkɔvɨ adj
kondisjonalis
(przymiotnik) od: warunek

warzywnik vaˈʒɨvʲɲik n
grønnsakhage
ogród lub jego część przeznaczona na uprawę warzyw

warzywo vaˈʒɨvɔ n
grønnsak
roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

warzyć ˈvaʒɨʨ̑ v
brygge
przygotowywać piwo

warzęcha n
skjestork
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodzaju Platalea;

wasz vaʃ pronoun
deres
2. (osoba) lm

wat vat n
watt
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;

wata ˈvata n
bomull
masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek;
sukkerspinn
(zobacz) wata cukrowa

wata cukrowa ˈvata ʦ̑uˈkrɔva n
sukkerspinn
(spożywczy) jadalny wyrób z cukru przypominający watę;

wataha vaˈtaxa n
horde
(przenośnie, przenośnia) duża grupa ludzi, zwykle niebezpieczna lub uciążliwa dla otoczenia
kortstokk
(łowiectwo, łowiecki) stado wilków lub dzików;

wawrzyn ˈvavʒɨ̃n n
laurbær
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych;
(historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu (1.1) będący symbolem zwycięstwa i chwały w starożytnej Grecji i Rzymie
(przenośnie, przenośnia) nagroda, którą przyznaje się za wybitne osiągnięcia w pewnej dziedzinie

wazelina n
vaselin
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

wazon ˈvazɔ̃n n
vase
ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

wał vaw n
mast
narzędzie w kształcie walca osadzonego w ramie na osi, służące do ugniatania i wyrównywania gruntu, nawierzchni dróg itp.

wałach ˈvawax n
vallak
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;

wałek do ciasta ˈvawɛɡ dɔ‿ˈʨ̑asta n
kjevle
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;

wałkować vawˈkɔvaʨ̑ v
kjevle
rozpłaszczać kawałek ciasta wałkiem

wałkoń n
lat
osoba, której nie chce się pracować

wałęsa n
vagabond
(dawniej, dawny) ten, kto się wałęsa, włóczęga, próżniak

ważka ˈvaʃka n
øyenstikker
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

ważny ˈvaʒnɨ adj
viktig
mający duże znaczenie

ważyć ˈvaʒɨʨ̑ v
veie
określać czyjś ciężar za pomocą wagi
mieć jakiś ciężar, masę

wbijać ˈvbʲijäʨ̑ v
banke
zagłębiać coś w czymś przez uderzanie lub nacisk

wbrew vbrɛf preposition
mot
sprzecznie z czymś, na przekór komuś lub czemuś

wcale ˈfʦ̑alɛ adv
ganske
…(potocznie, potoczny) komunikujący, że jakiś stan dotyczy wspomnianego obiektu w stopniu wystarczającym, wbrew oczekiwaniom

wchodzić ˈfxɔʥ̑iʨ̑ v
stige inn
rozpoczynać grę, np. na boisku, w karty
stawać się członkiem czegoś
stawać się elementem zbioru, elementem składowym
wspinać się, iść w górę
wstępować na coś nogą (nogami)
wstępować w obręb jakiegoś pomieszczenia, budynku, obszaru, strefy itp.

wchłaniać v
absorbere
czynić częścią większej całości, np. grupy
wciągać w siebie, chłonąć, wsysać

wcielenie n
inkarnasjon
(rzeczownik odczasownikowy) od wcielić

wciskać v
dytte
naciskać przycisk, jakiś mechanizm dźwigniowy
gjennomføre
wkładać z trudem coś ciasnego
klemme
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wlewać do czegoś wyciskany sok
støt
przyciskając, umieszczać w czymś ciasnym lub tam, gdzie jest mało miejsca
tvang
(potocznie, potoczny) zmuszać do przyjęcia czegoś
klemme
dostawać się z trudem

wciągać ˈfʲʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
absorbere
o książce, filmie, grze: absorbować
heve
ciągnąc coś, unosić to do góry

wciąż fʲʨ̑ɔ̃w̃ʃ adv
destillasjonsapparat
wykonując jakąś czynność cały czas, bez przerwy

wczasy ˈfʧ̑asɨ n
ferie
zorganizowany wielodniowy wypoczynek poza miejscem zamieszkania

wczesny ˈfʧ̑ɛsnɨ adj
tidlig
taki, który jest u swojego początku

wcześnie ˈfʧ̑ɛɕɲɛ adv
tidlig
podczas początkowego etapu trwania czegoś

wcześniej ˈfʧ̑ɛɕɲɛ̇j adv
bakut
przed upływem pewnego określonego czasu; przed jakimś wydarzeniem

wczoraj ˈfʧ̑ɔraj adv
i går igår
w dniu poprzedzającym dzisiejszy

wczorajszy fʧ̑ɔˈrajʃɨ adj
i går
taki, który był wczoraj, dotyczy poprzedniego dnia; z dnia poprzedniego

wdech n
inspirasjon
(fizjologia, fizjologiczny) akt wprowadzania powietrza do układu oddechowego

wdowa ˈvdɔva n
enke
kobieta, której ostatni mąż nie żyje;

wdowiec ˈvdɔvʲjɛʦ̑ n
enkemann
mężczyzna, którego ostatnia żona nie żyje

wdychać ˈvdɨxaʨ̑ v
puste
wciągać powietrze/wyziewy nosem lub ustami do płuc

wdzięczność ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
takknemlighet
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa

wdzięczny ˈvʲʥ̑ɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
takknemlig
pełen wdzięczności

wdzięk vʲʥ̑ɛ̃ŋk n
betalingsutsettelse
sprawianie miłego wrażenia swoim wyglądem i / lub zachowaniem

weber ˈvɛbɛr n
weber
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;

webinarium n
nettseminar
konferencja, prezentacja lub szkolenie dla grupy osób przeprowadzone przez Internet;

według ˈvɛdwuk preposition
ifølge
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem
…wyrażający autora czegoś

weekend n
helg
sobota i niedziela, także piątek wieczorem, (dosłownie) koniec tygodnia;

weganin vɛˈɡãɲĩn n
veganer
człowiek przestrzegający zasad weganizmu, niejedzący żadnych pokarmów pochodzenia zwierzęcego

weganizm vɛˈɡãɲism̥ n
veganisme
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);

wegetarianin ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲĩn n
vegetarianer
człowiek, który nie je mięsa

wegetarianizm ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃ɲism̥ n
vegetarianisme
sposób odżywiania się charakteryzująca się wyłączeniem z posiłków produktów mięsnych;

wegetariański ˌvɛɡɛtarʲˈjä̃j̃sʲci adj
vegetarianer
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego
związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu

wehikuł vɛˈxʲikuw n
kjøretøy
(żartobliwie) środek transportu

wejście ˈvɛjɕʨ̑ɛ n
ankomst
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć

weksylologia ˌvɛksɨlɔˈlɔɟja n
veksillologi
nauka zajmująca się badaniem flag, sztandarów i chorągwi;

wektor własny n
egenvektor
(matematyka, matematyczny) niezerowy wektor, którego obraz przez przekształcenie liniowe równy jest temu wektorowi pomnożonemu przez skalar (tzw. wartość własną);

welin ˈvɛlʲĩn n
pergament
dobrej jakości cienki pergamin z cielęcej skóry;

welomobil n
velomobil
(transport, transportowy) trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem

welur ˈvɛlur n
velur
(włókiennictwo) tkanina osnowowa z krótkim włosem tworzącym okrywę runową, rodzaj pluszu

welurowy adj
velur
(rzemiosło, rzemieślniczy) (włókiennictwo) wykonany z weluru

wena ˈvɛ̃na n
flaks
(dawniej, dawny) szczęście sprzyjające komuś, zwłaszcza w grze
inspirasjon
(książkowy) zapał twórczy, natchnienie, zdolność, łatwość tworzenia

wenecki vɛ̃ˈnɛʦ̑ʲci adj
venetiansk
odnoszący się do Wenecji, związany z Wenecją, wywodzący się z Wenecji

wenezuelski ˌvɛ̃nɛzuˈ<sup>w</sup>ɛlsʲci adj
venezuelansk
odnoszący się do Wenezueli lub Wenezuelczyków

wentyl n
klaff
zawór doprowadzający i odprowadzający powietrze (np. w piłce lub w kole)

wentylator ˌvɛ̃ntɨˈlatɔr n
vifte
(elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;

weranda vɛˈrãnda n
veranda
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach

werdykt ˈvɛrdɨkt n
utslag
decyzja podjęta przez sędziów, jurorów, ławę przysięgłych, komisję itp.

wermut n
vermut
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;

wernisaż n
vernissasje
(sztuka) uroczyste otwarcie wystawy dzieł sztuki

wers vɛrs n
linje
podstawowa jednostka wersyfikacyjna, najczęściej złożona z jednej linijki tekstu

werwa ˈvɛrva n
fart
ochota do działania

weryfikować ˌvɛrɨfʲiˈkɔvaʨ̑ v
verifisere
sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś

wesele vɛˈsɛlɛ n
bryllup
(etnografia, etnograficzny) (gastronomia) przyjęcie i zabawa urządzane po ślubie

wesołość vɛˈsɔwɔɕʨ̑ n
glede
(książkowy) wesoły nastrój, dobra atmosfera; radość, beztroska

wesoły vɛˈsɔwɨ adj
glad lystig
taki, który odczuwa rozbawienie, ma dobry humor, nastrój; nie jest smutny

westalka n
vestalinne
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłanka Westy, rzymskiej bogini ogniska domowego;

westchnienie n
drag
głębokie odetchnięcie jako wyraz znaczącego przeżycia, emocji

western ˈwɛstɛrn n
vestlig
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;

wesz vɛʃ n
lus
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;

wet za wet ˈvɛd za‿ˈvɛt idiom
like for like
(książkowy) wzajemnie, w ten sam sposób (zwykle złem za zło)

weteran vɛˈtɛrãn n
veteran
(wojskowość, wojskowy) stary, zasłużony w boju żołnierz

weterynaryjny ˌvɛtɛrɨ̃naˈrɨjnɨ adj
dyrlege
związany z weterynarią

weterynarz ˌvɛtɛˈrɨ̃naʃ n
veterinær
(weterynaria, weterynaryjny) lekarz leczący zwierzęta;

weto ˈvɛtɔ n
veto
protest lub sprzeciw wobec czegoś;

wewnątrz ˈvɛvnɔ̃nṭʃ adv
inne
(przenośnie, przenośnia) w sobie, w duszy

wewnątrz ˈvɛvnɔ̃nṭʃ preposition
inne
w środku jakiegoś wnętrza, w jakimś pomieszczeniu

wewnętrzny vɛvˈnɛ̃nṭʃnɨ adj
indre
taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice
taki, który znajduje się wewnątrz czegoś, w środku

wezwanie vɛzˈvãɲɛ n
kalle
apel, odezwa
røst
(rzeczownik odczasownikowy) od wezwać
stemning
pisemny, urzędowy nakaz, pismo wzywające do stawienia się lub dopełnienia formalności itp.

wezyr ˈvɛzɨr n
vesir
najważniejszy urzędnik na dworze kalifów;

wełna ˈvɛwna n
ull
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów
(włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)

whisky n
whisky
(spożywczy) mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;

wiadomo vʲjaˈdɔ̃mɔ modal
selvfølgelig
w wypowiedziach twierdzących: jest pewne, oczywiste, jasne

wiadomości ˌvʲjadɔ̃ˈmɔɕʨ̑i n
kunnskap
jakiś obszar wiedzy
nyhetssending
telewizyjny lub radiowy, zwykle cykliczny, program informacyjny

wiadomość vʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
beskjed
coś, co przekazuje informację
melding
nowina, informacja

wiadro ˈvʲjadrɔ n
bøtte
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;

wiadukt ˈvʲjadukt n
viadukt
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);

wiara ˈvʲjara n
tro
przekonanie, że coś jest prawdą; ufność, zaufanie wobec rzeczy niepewnych, nie do końca znanych

wiarołomstwo n
forræderi
(książkowy) niedotrzymanie danego słowa, złamanie przysięgi; dopuszczenie się zdrady

wiata ˈvʲjata n
kronetak
budowla niekiedy ze ściankami, z zadaszeniem opartym na słupach, nad peronami, parkingami, przystankami;

wiatr vʲjatr̥ n
vind
(meteorologia, meteorologiczny) ruszające się masy powietrza;

wiatr słoneczny n
solvind
(astronomia, astronomiczny) wydobywający się ze Słońca strumień plazmy;

wiatraczek vʲjaˈtraʧ̑ɛk n
vindmølle
zabawka przypominająca kształtem skrzydła wiatraka lub poruszająca się tak jak one;

wiatrak ˈvʲjatrak n
vindmølle
(budownictwo) budowla ze skrzydłami obracanymi przez wiatr;

wiatrowskaz vʲjaˈtrɔfskas n
vindfløy
(technologia, technika, techniczny) przyrząd do wskazywania kierunku wiatru;

wiatrołom n
vindfall
drzewa powalone wiatrem;

wibrować vʲiˈbrɔvaʨ̑ v
vibrere
drgać bardzo szybko, falować
o głosie, dźwięku: zmieniać się rytmicznie; brzmieć raz wyżej, raz niżej
wprawiać coś w drgania wibratorem

wibrys ˈvʲi.brɨs n
værhår
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) prosty, sztywny i gruby włos pełniący rolę narządu dotyku;

wicekról n
visekonge
(historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;

wiceprezydent n
visepresident
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zastępca prezydenta

wicher n
kuling
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr o prędkości 60–75 km/h i o sile 8 stopni w skali Beauforta;

wichura vʲiˈxura n
kuling
silny, porywisty wiatr

wiciokrzew vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf n
leddved
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju Lonicera L.;

wiciokrzew przewiercień vʲiˈʨ̑ɔkʃɛf pʃɛˈvʲjɛrʲʨ̑ɛ̇̃ɲ n
leddved
(botanika, botaniczny) Lonicera caprifolium, roślina pnąca z rodzaju wiciokrzewów;

widać ˈvʲidaʨ̑ v
tilsynelatende
widocznie, zapewne, pewnie

widelec vʲiˈdɛlɛʦ̑ n
gaffel
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia;
(środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) element konstrukcji roweru, na którym mocuje się oś koła;

wideoklip ˌvʲidɛˈɔklʲip n
musikkvideo
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu

widmo ˈvʲidmɔ n
spektrum
(fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;
(matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ;
niematerialna postać lub złudzenie takiej postaci;
perspektywa czegoś złego mogącego nastąpić w przyszłości

widny adj
glad
(książkowy) rozświetlony

widocznie vʲiˈdɔʧ̑ʲɲɛ particle
tilsynelatende
… wprowadzająca wniosek, który mówca uważa za prawdopodobne wyjaśnienie

widoczny vʲiˈdɔʧ̑nɨ adj
synlig
taki, którego widać

widok ˈvʲidɔk n
sikt
widziana przestrzeń, krajobraz

widokówka ˌvʲidɔˈkufka n
kort
karta pocztowa z widokiem krajobrazu, miasta lub zabytku;

widowisko ˌvʲidɔˈvʲiskɔ n
spektakkel
impreza artystyczna lub rozrywkowa, która jest przeznaczona do oglądania przez publiczność

widownia vʲiˈdɔvʲɲa n
offentlig
wszyscy widzowie jakiegoś przedstawienia

widz vʲiʦ̑ n
tilskuer
osoba oglądająca film, przedstawienie, pokaz, koncert lub inne widowisko

widzialny vʲiˈʥ̑alnɨ adj
synlig
taki, który widać, który jest dostrzegalny

widzieć ˈvʲiʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
se
odbierać bodźce wzrokowe
spotykać się
mieć dany pogląd na coś/kogoś

widły ˈvʲidwɨ n
fork
narzędzie składające się z trzech lub czterech długich zębów osadzonych na drzewcu;

wiec n
ballveksling
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) publiczne zgromadzenie polityczne;

wieczne pióro n
fyllepenn
przyrząd do pisania ze zbiorniczkiem na atrament wewnątrz obsadki;

wiecznie ˈvʲjɛʧ̑ʲɲɛ adv
for alltid
nieustannie, ciągle, bez przerwy

wieczniezielony adj
eviggrønn
(botanika, botaniczny) zawsze zielony, nietracący liści

wiecznozielony adj
eviggrønn
(botanika, botaniczny) zawsze zielony, nigdy nie tracący liści

wieczność ˈvʲjɛʧ̑nɔɕʨ̑ n
evighet
(książkowy) nieskończoność; trwanie poza czasem, poza początkiem i końcem;

wieczny ˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
evig
trwający wieczność; dotyczący wieczności

wieczorny vʲjɛˈʧ̑ɔrnɨ adj
i
odbywający się wieczorem, związany z końcem dnia

wieczór ˈvʲjɛʧ̑ur n
aften kveld
część doby między zachodem słońca a nocą

wieczór kawalerski ˈvʲjɛʧ̑ur ˌkavaˈlɛrsʲci n
utdrikkingslag
zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;

wiedza ˈvʲjɛʣ̑a n
kunnskap
ogół posiadanych wiadomości

wiedzieć ˈvʲjɛ̇ʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
vite
mieć wiedzę na jakiś temat, mieć świadomość prawdziwości czegoś

wiedźma ˈvʲjɛ̇ʥ̑ma n
heks
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta stara, brzydka, kłótliwa

wiek vʲjɛk n
alder
czas, jaki ktoś już przeżył, jaki coś przeżyło
århundre
sto lat;

wielbiciel vʲjɛlˈbʲiʨ̑ɛl n
tilhenger
(książkowy) osoba, która wielbi kogoś lub coś

wielbić ˈvʲjɛlbʲiʨ̑ v
tilbe
otaczać kogoś uwielbieniem i miłością
(przestarzałe, przestarzały) czcić, oddawać cześć

wielbłąd ˈvʲjɛlbwɔ̃nt n
kamel
(zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;

wielbłąd dwugarbny n
baktriakamel
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

wielce adv
aller
w sposób znaczny

wiele ˈvʲjɛlɛ adv
mange
dużo, w dużym stopniu, zakresie

wiele ˈvʲjɛlɛ indefinitePronoun
mange
duża ilość, duża liczba czegoś lub kogoś

wielkanocny ˌvʲjɛlkãˈnɔʦ̑nɨ adj
pascal
związany z Wielkanocą, dotyczący Wielkanocy

wielki ˈvʲjɛlʲci adj
stor
bardzo ważny, znaczący
o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami
o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu
o nadzwyczaj dużych rozmiarach

wielki piec n
masomn
(hutnictwo, hutniczy) piec do wytapiania surówki i rud żelaza

wielkoduszny ˌvʲjɛlkɔˈduʃnɨ adj
edelmodig
taki, który charakteryzuje się wielkimi zaletami ducha, zwłaszcza szlachetnością i wyrozumiałością

wielkomiejski adj
metropolitt
taki, który jest charakterystyczny dla wielkiego miasta

wielkość ˈvʲjɛlkɔɕʨ̑ n
størrelse
cecha tego, co wznosi się ponad przeciętność
rozmiary czegoś
właściwość, którą można zmierzyć

wielojęzyczność n
flerspråklighet
(językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co wielojęzyczne

wielojęzyczny ˌvʲjɛlɔjɛ̃w̃ˈzɨʧ̑nɨ adj
flerspråklig
napisany w wielu językach
posługujący się wieloma językami

wielokomórkowy ˌvʲjɛlɔkɔ̃murˈkɔvɨ adj
flercellet
(biologia, biologiczny) składający się z wielu komórek

wielokrotność ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɔɕʨ̑ n
multiplum
(matematyka, matematyczny) iloczyn danej liczby i dowolnej dodatniej liczby naturalnej;

wielokrotny ˌvʲjɛlɔˈkrɔtnɨ adj
multiplum
występujący więcej niż raz, powtarzający się

wielokrążek ˌvʲjɛlɔˈkrɔ̃w̃ʒɛk n
talje
(technologia, technika, techniczny) układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą;

wielokulturowy ˌvʲjɛlɔkultuˈrɔvɨ adj
flerkulturell
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur

wielokąt vʲjɛˈlɔkɔ̃nt n
polygon
(geometria) spójny obszar ograniczony przez łamaną zamkniętą;

wieloletni ˌvʲjɛlɔˈlɛtʲɲi adj
årelang
trwający lub mający wiele lat

wielomian vʲjɛˈlɔ̃mʲjãn n
polynom
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;

wieloraki adj
mangfoldig
mający wiele form

wieloryb vʲjɛˈlɔrɨp n
hval kval
(zoologia, zoologiczny) potoczna nazwa każdego większego walenia;

wielorybiątko n
legg
(zdrobniale) od: wielorybię (młode wieloryba)

wielorybię n
hvalunge
(zoologia, zoologiczny) młode wieloryba

wielorybnictwo ˌvʲjɛlɔrɨbʲˈɲiʦ̑tfɔ n
hvalfangst
polowanie na walenie w celu pozyskania olbrotu, fiszbinu czy ambry;

wielorybnik n
kvalbåt
(rybołówstwo, rybacki) człowiek trudniący się zawodowo połowem wielorybów
(marynarka) statek wielorybniczy

wieloznaczność ˌvʲjɛlɔˈznaʧ̑nɔɕʨ̑ n
polysemi
cecha tego, co ma wiele znaczeń;

wieloznaczny adj
flertydig
mający liczne znaczenia

wielościan vʲjɛˈlɔɕʨ̑ãn n
polyeder
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;

wieniec ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ n
krans
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów
kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła

wieniec laurowy ˈvʲjɛ̇̃ɲɛʦ̑ lawˈrɔvɨ n
laurbærkrans
(historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce;
symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);

wieprz vʲjɛpʃ n
svin
(zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec świni
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) tęgi mężczyzna

wieprzowina ˌvʲjɛpʃɔˈvʲĩna n
svinekjøtt
(spożywczy) mięso ze świni;

wieprzowy vʲjɛˈpʃɔvɨ adj
gris
(przymiotnik) od wieprz

wiercenie vʲjɛrˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
boring
wykonywanie otworu przy użyciu wiertarki;

wiercić ˈvʲjɛrʲʨ̑iʨ̑ v
bore
wykonywać otwór przy użyciu wiertarki
sprelle
(potocznie, potoczny) nie móc usiedzieć lub leżeć w jednej pozycji, poruszać się niespokojnie

wiercić dziurę w brzuchu v
mase
ciągle molestować kogoś o coś

wierny ˈvʲjɛrnɨ adj
troende
o kopii, tłumaczeniu itp.: dokładny, ścisły
wykazujący się wiernością, lojalnością

wierny ˈvʲjɛrnɨ n
troende
ten, który wierzy, jest wyznawcą danej religii

wiersz vʲjɛrʃ n
dikt
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki, często rymowany

wiertarka vʲjɛrˈtarka n
bor
przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy
boremaskin
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów;

wierzba ˈvʲjɛʒba n
vier
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;

wierzba pięciopręcikowa n
istervier
(botanika, botaniczny) Salix pentandra, gatunek krzewu lub drzewa z rodziny wierzbowatych;

wierzch vʲjɛʃx n
rygge
górna lub zewnętrzna powierzchnia czegoś

wierzchowiec vʲjɛʃˈxɔvʲjɛʦ̑ n
montere
(jeździectwo, jeździecki) koń do jazdy wierzchem, w siodle

wierzchołek vʲjɛʃˈxɔwɛk n
topp
(geografia, geograficzny) szczyt góry
(geometria) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu;

wierzenie vʲjɛˈʒɛ̃ɲɛ n
tro
pogląd przyjmowany bez dowodu, zwłaszcza religijny
(rzeczownik odczasownikowy) od wierzyć

wierzyciel vʲjɛˈʒɨʨ̑ɛl n
kreditor
(potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy;

wierzyć ˈvʲjɛʒɨʨ̑ v
tro
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację
uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego
wyznawać religię

wieszak ˈvʲjɛʃak n
kleshenger
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;
kołek, haczyk lub drążek, służący do wieszania ubrań, ręczników itp.
mebel zaopatrzony w kilka wieszaków (1.1)

wieszać v
henge
umieszczać coś w taki sposób, że punkt zaczepienia znajduje się ponad jego środkiem ciężkości
trzymać się czegoś, nie opierając nóg, dyndając, zwisać na czymś

wieszczyć v
forutsi
(książkowy) albo (podniośle) przepowiadać przyszłość

wietnamski vʲjɛtˈnãmsʲci adj
vietnamesisk
odnoszący się do Wietnamu lub Wietnamczyków

wiewiórka vʲjɛˈvʲjurka n
ekorn
(zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;

wieś vʲjɛ̇ɕ n
landsby bygd
jednostka osadnicza nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta;

wieśniak ˈvʲjɛ̇ɕɲak n
bonde
człowiek mieszkający na wsi
bondsk
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) prostak, człowiek prymitywny

wieść vʲjɛ̇ɕʨ̑ n
nyheter
(książkowy) nowina, wiadomość

wieść vʲjɛ̇ɕʨ̑ v
føre
(książkowy) prowadzić

wieża ˈvʲjɛʒa n
tårn
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;
(szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;

wieża Eiffla ˈvʲjɛʒa ˈajfla n
Eiffeltårnet
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;

wieżowiec vʲjɛˈʒɔvʲjɛʦ̑ n
skyskraper
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;

wigilia vʲiˈɟilʲja n
aften
(książkowy) dzień poprzedzający inny dzień, zwykle jakieś święto lub ważne wydarzenie
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim dzień poprzedzający ważniejsze święto, zwłaszcza Boże Narodzenie, często połączony z postem i uroczystym oczekiwaniem
julaften
tradycyjna, uroczysta wieczerza w wigilię (1.1) Bożego Narodzenia

wigor ˈvʲiɡɔr n
temperament
energia objawiająca się w chęci do pracy i zabawy oraz w szybkości i sprawności w działaniu

wihajster vʲiˈxajstɛr n
dippedutt
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie

wiking ˈvʲicĩŋk n
viking
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;

wikiński adj
viking
związany z wikingami, dotyczący wikingów

wikt n
losjere
(przestarzałe, przestarzały) żywność, zaopatrzenie

wiktoriański adj
viktorianske
związany z epoką panowania królowej Wiktorii Hanowerskiej

wilczyca vʲilˈʧ̑ɨʦ̑a n
hunnulv
(zoologia, zoologiczny) samica wilka

wilczę ˈvʲilʧ̑ɛ n
ulvunge
(zoologia, zoologiczny) szczenię wilka

wilec ziemniaczany n
søtpotet
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych

wilga ˈvʲilɡa n
pirol
(ornitologia, ornitologiczny) średniej wielkości, żółtoczarny ptak z rodziny wilg (Oriolidae);

wilgotność n
fuktighet
stan wyższego nasycenia czegoś wodą

wilgotny vʲilˈɡɔtnɨ adj
fuktig
trochę mokry

wilgoć ˈvʲilɡɔʨ̑ n
væte
woda zawarta w czymś, zwykle w powietrzu;

wilk vʲilk n
ulv
(zoologia, zoologiczny) przypominające psa zwierzę drapieżne, dziko żyjące;

wilk morski ˈvʲilk ˈmɔrsʲci n
sjøbjørn
(przenośnie, przenośnia) bardzo doświadczony marynarz

wilk w owczej skórze ˈvʲilɡ ˈv‿ɔfʧ̑ɛj ˈskuʒɛ n
ulv i fåreklær
ktoś zły, niebezpieczny udający kogoś łagodnego i pokornego

wilkołak vʲilˈkɔwak n
varulv
(folklor) człowiek, który może (częściowo albo w całości) zmienić się w wilka

willa ˈvʲilːa n
villa
podmiejska lub wiejska rezydencja bogatego człowieka;

wina ˈvʲĩna n
gjeld
czyn niezgodny z normami postępowania

winda ˈvʲĩnda ˈvʲĩndɨ n
heis
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;

windykacja n
inkasso
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przejmowanie majątku na drodze prawnej

winiarz n
vindyrker
(zawód, zawodowy, zawodowo) osoba produkująca wino

winnica vʲĩɲˈːiʦ̑a n
vingård vinplantasje
(rolnictwo, rolniczy) miejsce uprawy winorośli;

winny ˈvʲĩnːɨ adj
skyldig
taki, który jest obarczony winą, będący sprawcą czegoś złego

wino ˈvʲĩnɔ n
vin
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;

winogrono ˌvʲĩnɔˈɡrɔ̃nɔ n
drue vindrue
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc winorośli

winorośl vʲĩˈnɔrɔɕl̥ n
vindrue
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście.

winowajca ˌvʲĩnɔˈvajʦ̑a n
skyldig
ten, kto zawinił, kto popełnił występek, kto zrobił coś złego

wiolonczela ˌvʲjɔlɔ̃n͇ˈʧ̑ɛla n
cello fiolonsell
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;

wiolonczelista ˌvʲjɔlɔ̃n͇ʧ̑ɛˈlʲista n
cellist
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk, który gra na wiolonczeli

wiosenny vʲjɔˈsɛ̃nːɨ adj
vår
mający związek z wiosną, dotyczący wiosny, mający miejsce wiosną

wiosna ˈvʲjɔsna n
vår
pora roku, która następuje po zimie i poprzedza lato;

wiosną ˈvʲjɔsnɔ̃w̃ adv
i vår
w czasie trwania wiosny

wiosło ˈvʲjɔswɔ n
åre
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;

wiosłowanie ˌvʲjɔswɔˈvãɲɛ n
roing
(rzeczownik odczasownikowy) od wiosłować

wiosłować v
ro
(sport, sportowy) wykonywać wiosłami ruchy łodzi lub kajaka w celu nadania im biegu i kierunku

wiosłowy adj
ror
poruszany wiosłami

wioślarstwo vʲjɔ̇ɕˈlarstfɔ n
roing
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca wyścigi sportowych łodzi wiosłowych;

wioślarz ˈvʲjɔ̇ɕlaʃ n
roer
(sport, sportowy) ktoś uprawiający wioślarstwo
ktoś, kto wiosłuje

wir vʲir n
malstrøm
szybki ruch obrotowy wody lub powietrza wokół osi
snurre
(przenośnie, przenośnia) natłok wydarzeń, różnych spraw wymagających intensywnego, szybkiego działania
poruszanie się po drodze kolistej lub obracanie się wokół własnej osi

wirnik ˈvʲirʲɲik n
rotor
(mechanika) obracająca się część maszyny wirującej;

wirować vʲiˈrɔvaʨ̑ v
sentrifugere
(potocznie, potoczny) suszyć pranie w wirówce
snurre
poruszać się ruchem obrotowym

wirus ˈvʲirus n
virus
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej;
(informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;

wirusolog n
virolog
(medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie wirusologii

wirusologia ˌvʲirusɔˈlɔɟja n
virologi
(biologia, biologiczny) nauka o wirusach oraz o wywoływanych przez nie chorobach;

wirówka vʲiˈrufka n
sentrifuge
(technologia, technika, techniczny) urządzenie laboratoryjne lub przemysłowe do separacji mieszanin metodą wirową;
(lotnictwo, lotniczy) (astronomia, astronomiczny) urządzenie służące do wytwarzania przeciążeń, składające się z długiego ramienia, na końcu którego znajduje się kabina;
(pszczelarstwo, pszczelarski) urządzenie do pozyskiwania miodu z plastra

wisienka na torcie n
prikken over i'en
coś, co jest dodatkiem do czegoś dobrego i sprawia, że jest to jeszcze lepsze

wisieć ˈvʲiɕɛ̇ʨ̑ v
henge
(potocznie, potoczny) być zbyt luźnym (o odzieży)
być przymocowanym do czegoś od góry
znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią
zwieszać się w dół
dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać
umierać na szubienicy
skylde
(potocznie, potoczny) być winnym (pieniądze itp.)

witaj interjection
velkommen
zwrot używany jako powitanie

witamina ˌvʲitãˈmʲĩna n
vitamin
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;

witać ˈvʲitaʨ̑ v
hilse
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś

witlinek vʲiˈtlʲĩnɛk n
hvitting
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merlangius merlangus, ryba atlatycka;

witraż ˈvʲitraʃ n
glassmaleri
(sztuka) ozdobna kompozycja wykonana z kawałków barwnego szkła wprawionego w okno zamiast szyb;

wiwarium n
vivarium
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;

wiza ˈvʲiza n
visum
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;

wizerunek ˌvʲizɛˈrũnɛk n
forestille seg
pierwowzór, odbicie, obraz

wizyta vʲiˈzɨta n
besøk
pobyt u kogoś jako gość w celach towarzyskich lub oficjalnych

wizyta domowa n
hjemmebesøk
(medycyna, medyczny) zbadanie chorego w jego własnym mieszkaniu

wizytówka ˌvʲizɨˈtufka n
bykart
mały kartonik z zapisanymi na nim danymi osobowymi lub firmowymi

wiąz vʲjɔ̃w̃s n
alm
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;

wiązać ˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
binde
splatać, tworząc węzeł

wiązka ˈvʲjɔ̃w̃ska n
bunt
pewna liczba jednakowych, zwykle podłużnych przedmiotów, ułożonych razem i związanych;
stråle
światło lub cząstki biegnące w jednym kierunku

wiązówka błotna n
mjødurt
(botanika, botaniczny) Filipendula ulmaria L., gatunek leczniczej i ozdobnej byliny z rodziny różowatych;

wić vʲiʨ̑ n
flagell
(biologia, biologiczny) prymitywny narząd ruchu niektórych organizmów jednokomórkowych w postaci ruchliwego włókna

więc vʲjɛ̃nʦ̑ conjunction
altså
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem

więc vʲjɛ̃nʦ̑ particle
brønn
…używana do rozpoczęcia wypowiedzi

większość ˈvʲjɛ̃ŋkʃɔɕʨ̑ n
majoritet flertall
większa część jakichś rzeczy lub jakiejś grupy osób; więcej niż połowa

więzadło n
bånd
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy

więzadło głosowe n
stämmebånd
(anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;

więzienie vʲjɛ̃w̃ˈʑɛ̇̃ɲɛ n
fengsel
miejsce, w którym odbywa się karę pozbawienia wolności

więzień ˈvʲjɛ̃w̃ʑɛ̇̃ɲ n
fange
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia

więzień polityczny n
politisk fange
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne;

więzić v
fengsle
trzymać kogoś w więzieniu (także przenośnie)

więzy krwi ˈvʲjɛ̃w̃zɨ ˈkr̥fʲi idiom
konsangvinitet
stosunek pokrewieństwa między osobami

więź n
band
stan posiadania czegoś wspólnego
to, co łączy jednostki ze sobą

więźniarka vʲjɛ̃w̃ʑˈɲarka n
svartemarje
(potocznie, potoczny) pojazd służący do przewożenia więźniów

wiśnia ˈvʲiɕɲa n
kirsebær
(spożywczy) owoce wiśni (1.1)
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cerasus Mill., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;

wiśniowy vʲiɕˈɲɔvɨ adj
kirsebær
mający kolor dojrzałych owoców wiśni

wjazd n
adgang
miejsce, przez które można dokądś wjechać

wjeżdżać v
anslag
jadąc, wpadać na jakiś obiekt

wklęsły adj
konkav
taki, który ma zagłębienie lub odcinkowe obniżenie

wkrótce ˈfkrutʦ̑ɛ adv
snart
w niedługim czasie, w najbliższym czasie

wkręt fkrɛ̃nt n
skrue
(technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;

wkurwiać ˈfkurvʲjäʨ̑ v
stikk av
(wulgarnie, wulgaryzm) wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić

wkuźwiać v
stikk av
(wulgarnie, wulgaryzm) wyjątkowo kogoś denerwować, drażnić

wkładać ˈfkwadaʨ̑ v
bidra
o pieniądzach: inwestować
ordlegge
umieszczać w środku czegoś

wlec vlɛʦ̑ v
dra
ciągnąć po ziemi

wlewać ˈvlɛvaʨ̑ v
helle
lejąc, wprowadzać ciecz do wnętrza czegoś

wnet adv
med det første
(książkowy) w niedługim czasie od wskazanego momentu

wnikać v
grave
zgłębiać jakąś kwestię, próbować ją zrozumieć
trenge inn
przedostawać się do środka, przenikać

wniosek ˈvʲɲɔsɛk n
ansøkning
pomysł, propozycja, projekt złożony do dyskusji i podjęcia decyzji o jego przyjęciu lub odrzuceniu

wnioskować v
anta
wywodzić wniosek

wnosić ˈvnɔɕiʨ̑ v
anta
wyciągać wnioski

wnuczka ˈvnuʧ̑ka n
datterdatter sønnedatter
córka syna lub córki

wnuk vnuk n
barnebarn
syn córki lub syna

wnętrze ˈvnɛ̃nṭʃɛ n
indre
duchowa strona człowieka, dusza, serce
interiør
pomieszczenie w środku budowli wraz z wystrojem
przestrzeń, znajdująca się w środku czegoś

wnętrzności vnɛ̃nˈṭʃnɔɕʨ̑i n
innvoller
(anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia

wobec ˈvɔbɛʦ̑ preposition
for
(w odniesieniu) do; biorąc pod uwagę; uwzględniając, razem, wspólnie
foran
przed, w obliczu, naprzeciw
til
względem

woda ˈvɔda n
vann vatn
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O;

woda kolońska ˈvɔda kɔˈlɔ̃j̃ska n
kølnervann
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj wody toaletowej o zapachu cytrusowo-ziołowym;

woda królewska ˈvɔda kruˈlɛfska n
kongevann
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;

woda mineralna ˈvɔda ˌmʲĩnɛˈralna n
mineralvann
naturalna woda lecznicza;

woda słodka n
ferskvann
woda pozbawiona lub zawierająca stosunkowo niewielkie ilości soli

woda święcona n
vievann
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) woda pobłogosławiona przez biskupa, księdza lub diakona, przeznaczona do udzielania chrztu lub błogosławieństwa osób, miejsc lub rzeczy;

wodnik ˈvɔdʲɲik n
vannrikse
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;

wodny ˈvɔdnɨ adj
drikkevann
(sport, sportowy) odbywający się w wodzie
nawiązujący do wody lub innych cieczy
poruszający się po wodzie
poruszany wodą lub inną cieczą
żyjący w wodzie lub na wodzie

wodogłowie n
hydrocephalus
(medycyna, medyczny) nadmierne nagromadzenie płynów w układzie komorowym mózgu;

wodomierz vɔˈdɔ̃mʲjɛʃ n
vannmåler
(technologia, technika, techniczny) miernik pokazujący ilość zużytej wody;

wodoodporny ˌvɔdɔːtˈpɔrnɨ adj
vanntett
odporny na działanie wody

wodopój vɔˈdɔpuj n
vannhull
miejsce, w którym zwierzęta zwykle piją wodę

wodorotlenek n
hydroksid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego

wodorowęglan ˌvɔdɔrɔˈvɛ̃ŋɡlãn n
natron
(chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;

wodospad vɔˈdɔspat n
foss vannfall
swobodny, pionowy spadek wody rzecznej, spowodowany różnicą poziomów dna koryta rzeki

wodoszczelny ˌvɔdɔˈʃʧ̑ɛlnɨ adj
vanntett
nie przepuszczający wody

wodzić za nos ˈvɔʥ̑iʥ̑ za‿ˈnɔs v
ta ved nesen
(przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli

wodór ˈvɔdur n
hydrogen vannstoff
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu H i liczbie atomowej 1;

wojak ˈvɔjak n
sverd
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) żołnierz, zwykle doświadczony

wojenny vɔˈjɛ̃nːɨ adj
militær
związany z wojną, odnoszący się do wojny

województwo ˌvɔjɛˈvuʦ̑tfɔ n
voivodskap
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego stopnia w Polsce;

wojna ˈvɔjna n
krig
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;

wojna domowa ˈvɔjna dɔ̃ˈmɔva n
borgerkrig
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;

wojna trojańska ˈvɔjna trɔˈjä̃j̃ska n
den trojanske krig
(mitologia grecka) wojna Achajów z Trojanami;

wojska ˈvɔjska n
legeme
(wojskowość, wojskowy) regularne oddziały określonego rodzaju sił zbrojnych

wojsko ˈvɔjskɔ n
hær
zorganizowana grupa uzbrojonych ludzi przygotowanych do obrony kraju i walki na wojnie
(potocznie, potoczny) grupa żołnierzy

wojskowy vɔjˈskɔvɨ adj
militær
związany z wojskiem, dotyczący wojska

wojskowy vɔjˈskɔvɨ n
militær
żołnierz

wokalny adj
vokal
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany ze śpiewaniem

wokół ˈvɔkuw preposition
blant
ze wszystkich stron

wola ˈvɔla n
vilje
zdolność człowieka do świadomego kontrolowania, kierowania swoim postępowaniem

wolant ˈvɔlãnt n
erme
(lotnictwo, lotniczy) urządzenie sterujące lotkami i sterem wysokości;

wole n
kro
(zoologia, zoologiczny) rozszerzenie przełyku służące do przechowywania i przenoszenia pokarmu

woleć ˈvɔlɛʨ̑ modal
foretrekke
bardziej lubić lub chcieć coś od czegoś innego
føretrekje
zwykle w trybie przypuszczającym chcieć

wolfram ˈvɔlfrãm n
wolfram
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu W i liczbie atomowej 74;

wolne oprogramowanie ˈvɔlnɛ ˌɔprɔɡrãmɔˈvãɲɛ n
fri programvare
oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników;

wolno ˈvɔlnɔ adv
befri
swobodnie, w sposób luźny
sakte
w sposób wolny, powoli, bez pośpiechu

wolno ˈvɔlnɔ v
få
jest dozwolone, można, nie jest zabronione, mieć pozwolenie

wolnomyślicielstwo ˌvɔlnɔ̃mɨɕlʲiˈʨ̑ɛlstfɔ n
fritekning
(filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;

wolność ˈvɔlnɔɕʨ̑ n
frihet
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie
(więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem

wolność słowa ˈvɔlnɔɕʨ̑ ˈswɔva n
ytringsfrihet
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;

wolny ˈvɔlnɨ adj
fri
mogący postępować zgodnie z własną wolą
nieobciążony czymś niekorzystnym
niezajęty przez coś

wolt vɔlt n
salto
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;

wolumin vɔˈlũmʲĩn n
bind
pojedynczy egzemplarz książki

worek ˈvɔrɛk n
sekk
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru;

worek treningowy n
boksesekk
(przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa
(sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego

wosk vɔsk n
voks
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;

woskowina ˌvɔskɔˈvʲĩna n
ørevoks
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;

wotować v
avstemning
(dawniej, dawny) głosować

wozić ˈvɔʑiʨ̑ v
frakte
przemieszczać coś przy pomocy jakiegoś pojazdu

wozić drewno do lasu v
gi bakerbarn brød
wykonywać niepotrzebną pracę

wołać ˈvɔwaʨ̑ v
kalle
wzywać kogoś, kierować do kogoś głośne wołanie
przekazywać coś krzykiem
nazywać kogoś

wołowina ˌvɔwɔˈvʲĩna n
oksekjøtt
(spożywczy) mięso z wołu lub krowy;

woń vɔ̃ɲ n
aroma
(chemia, chemiczny) bodziec działający na zmysł powonienia

woźnica vɔʑˈɲiʦ̑a n
kusk
osoba kierująca wozem konnym lub saniami zaprzęgniętymi w konie;

woźny n
pedell
(edukacja, edukacyjny) pracownik szkoły wykonujący czynności pomocnicze

wpadać ˈfpadaʨ̑ v
fall
przemieszczać się do wnętrza czegoś
forelske
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zakochiwać się
kjøre på en
popadać w kłopotliwy stan
zderzać się z kimś lub czymś
komme
przychodzić z nieformalną wizytą
flomme
o rzece, potoku: wpływać do innej rzeki, do jeziora lub do morza

wpadka ˈfpatka n
brøler
(potocznie, potoczny) pomyłka, błąd, gafa, faux pas

wpis n
underskrift
(edukacja, edukacyjny) umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu

wpisać ˈfpʲisaʨ̑ v
skrive ned
umieścić osobiste pozdrowienia w pamiętniku, księdze pamiątkowej

wprawa ˈfprava n
dugleik
biegłość w wykonywaniu czegoś, nabyta w wyniku ćwiczeń, powtarzania jakiejś czynności

wprawdzie ˈfpravʲʥ̑ɛ
i og for seg
składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania

wprawiać v
bringe
powodować jakiś stan psychiczny
fikse
umocowywać coś w czymś
lære
ćwiczeniami wdrażać kogoś, coś do czegoś

wprost fprɔst adv
direkte
bezpośrednio
szczerze, otwarcie, bez ogródek
faktisk
wręcz

wprowadzać fprɔˈvaʣ̑aʨ̑ v
innføre
powodować przybycie lub umieszczenie kogoś lub czegoś gdzieś lub w jakąś sytuację
zaczynać stosować jakąś zasadę/system
komme inn
(informatyka, informatyczny) umieszczać dane w programie, pamięci komputera
sette i gang
wtajemniczać kogoś w coś

wprowadzenie ˌfprɔvaˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
introduksjon
wstęp, prolog ((na przykład) w utworze literackim)

wpół fpuw adv
halv
przy podawaniu czasu: pół godziny przed pełną godziną
w połowie, częściowo

wpływ fpwɨf n
innflytelse
presja, oddziaływanie na coś lub kogoś
løft
dostawanie się cieczy, substancji do jakiegoś zbiornika, pomieszczenia

wpływać ˈfpwɨvaʨ̑ v
ankomme
(marynarka) zawijać, przybijać do portu
(urzędowy) o poczcie, pieniądzach, wnioskach itp.: zostawać dostarczonym
flomme
płynąc dostawać się na teren jakiegoś obszaru
gå utover
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ

wpływowy fpwɨˈvɔvɨ adj
innflytelsesrik
mający duży wpływ, autorytet

wracać ˈvraʦ̑aʨ̑ v
komme tilbake
przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio
ponawiać myśl lub temat, o którym mówiło się lub myślało wcześniej
cofać się, robić kilka kroków wstecz

wrak vrak n
vrak
resztki uszkodzonego statku lub samolotu;

wraz vras preposition
sammen
(książkowy) razem, wspólnie (z kimś)
(książkowy) razem, łącznie (z innymi zjawiskami, przedmiotami, faktami)
samstundes
(książkowy) równocześnie (z jakimś wydarzeniem)

wrażenie vraˈʒɛ̃ɲɛ n
inntrykk
reakcja na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny;

wrażliwy vraʒˈlʲivɨ adj
delikat
taki, który ma słabą odporność
følsom
taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji
taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe

wredny ˈvrɛdnɨ adj
bety
(potocznie, potoczny) pełny podłości, fałszu

wreszcie ˈvrɛʃʲʨ̑ɛ adv
omsider
nareszcie, w końcu

wrodzony vrɔˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
medfødt
właściwy istocie żywej od urodzenia

wrogi ˈvrɔɟi adj
fiendens
o państwie: będący wrogiem, będący w stanie wojny z innym państwem
fiendtlig
właściwy wrogowi/nieprzyjacielowi, wrogo nastawiony; nieprzyjazny, nieżyczliwy

wrona ˈvrɔ̃na n
kråke
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus Linnaeus, ptak z rodziny krukowatych;

wrona czarna n
svartkråke
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone corone Linnaeus, ptak z rodziny krukowatych, cały czarny z zielonkawym połyskiem;

wrona siwa n
kråke
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku wrona siwa (1.1)
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;

wrota ˈvrɔta n
mål
wielkie drzwi frontowe

wrotka ˈvrɔtka n
rullesko
(sport, sportowy) podeszwa przyczepiana do buta, wyposażona w kółka, umożliwiająca jazdę;

wrotycz ˈvrɔtɨʧ̑ n
reinfann
(botanika, botaniczny) Tanacetum L., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;

wrzask n
rop
bardzo głośny krzyk

wrzawa ˈvʒava n
opphisselse
(przenośnie, przenośnia) wzburzenie, zamieszanie
rumpus
hałas, gwar różnych zmieszanych głosów lub dźwięków

wrzeciono vʒɛˈʨ̑ɔ̃nɔ n
edderkopp
(technologia, technika, techniczny) element obrabiarki w kształcie wału, służący do zamocowania narzędzia lub obrabianego przedmiotu;
handtein
(włókiennictwo) obrotowe narzędzie ręczne lub część kołowrotka do nawijania przędzy;

wrzenie n
opprør
oznaki niezadowolenia lub buntu

wrzesień ˈvʒɛɕɛ̇̃ɲ n
september
dziewiąty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego);

wrzeszczeć ˈvʒɛʃʧ̑ɛʨ̑ v
hyle
krzyczeć bardzo głośno i intensywnie

wrzeć vʒɛʨ̑ v
koke
(fizyka, fizyczny) gotować się, bulgotać od gorąca

wrzos vʒɔs n
røsslyng
(botanika, botaniczny) wrzos zwyczajny - Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;

wrzosiec n
lyng
(botanika, botaniczny) Erica (Ericaceae) L., krzew z rodziny wrzosowatych o zimozielonych liściach;

wrzosowate n
lyng
(systematyka) (botanika, botaniczny) rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców;

wrzosowisko ˌvʒɔsɔˈvʲiskɔ n
hede
bezleśna formacja zimozielonych krzewinek, w której dominują wrzosy;

wrzucać ˈvʒuʦ̑aʨ̑ v
kast
rzucając, umieszczać coś w czymś

wrzód vʒut n
byll
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;
koke
(potocznie, potoczny) czyrak

wróbel ˈvrubɛl n
spurv gråspurv
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;

wróg vruk n
fiende
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami
państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska

wróżbita n
psykiker
(ezoteryka) osoba zajmująca się wróżeniem

wróżka ˈvruʃka n
fe
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) baśniowa postać czyniąca czary;

wróżyć ˈvruʒɨʨ̑ v
spå
(ezoteryka) przepowiadać przyszłość, dawać wróżbę

wręcz vrɛ̃n͇ʧ̑ adv
heterofil
bezpośrednio, otwarcie

wręcz vrɛ̃n͇ʧ̑ particle
enkel
…podkreślająca znaczenie wyrazu lub natężenie cechy

wręczać ˈvrɛ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
levere
dawać coś komuś, najczęściej do rąk własnych, zwykle w sposób uroczysty lub oficjalny

wręg vrɛ̃ŋk n
armatur
wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem

wsadzać v
ordlegge
pomagać usadowić się
umieszczać gdzieś
plante
(potocznie, potoczny) zamykać w więzieniu

wschodni ˈfsxɔdʲɲi adj
aust
dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym
austre
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód

wschodnioafrykański adj
østafrikansk
odnoszący się do Afryki Wschodniej, związany z Afryką Wschodnią

wschodnioeuropejski adj
østeuropeisk
dotyczący Europy Wschodniej, wywodzący się z Europy Wschodniej

wschodnioniemiecki adj
østtysk
dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)
(geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech

wschodniotimorski ˌfsxɔdʲɲɔtʲĩˈmɔrsʲci adj
østtimoresisk
odnoszący się do Timoru Wschodniego

wschodzić ˈfsxɔʥ̑iʨ̑ v
bevege
o roślinach: kiełkować, wychodzić z ziemi
risa
wychodzić zza horyzontu, zjawiać się na niebie (głównie o ciałach niebieskich)

wschód fsxut n
aust øst
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;

wsiadać ˈfʲɕadaʨ̑ v
losjere
wchodzić do środka lokomocji

wskazany adj
ønskelig
uważany za potrzebny, polecany jako korzystny

wskazać v
anvise
zwrócić czyjąś uwagę na coś
vise
pokazać, gdzie ktoś albo coś się znajduje

wskazywać fskaˈzɨvaʨ̑ v
anvise
pokazywać gdzie się ktoś lub coś znajduje
peke
(przenośnie, przenośnia) być znakiem czegoś, świadczyć o czymś
reise opp
o przyrządach pokazywać wartość wielkości mierzonej

wskazówka fskaˈzufka n
viser
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;

wskaźnik ˈfskaʑɲik n
viser
(statystyka, statystyczny) liczbowe przedstawienie pewnej wielkości

wskutek ˈfskutɛk preposition
av hensyn til
(książkowy) (zobacz) na skutek

wspaniałomyślny ˌfspãɲawɔ̃ˈmɨɕl̥nɨ adj
gavmild
szlachetny, potrafiący wybaczać; serdeczny, wyrozumiały

wspaniały fspãˈɲawɨ adj
herlig
o czymś wyjątkowo dobrym, pięknym lub lubianym

wsparcie ˈfsparʲʨ̑ɛ n
bidra til
udzielenie pomocy

wspierać ˈfspʲjɛraʨ̑ v
begunstige
dawać komuś wsparcie, pomoc, opiekę

wspinaczka fspʲĩˈnaʧ̑ka n
fjellklatring
wyprawa w strome, wysokie góry
klatring
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na pokonywaniu stromych ścian

wspomagać fspɔ̃ˈmaɡaʨ̑ v
støtte
pomagać, wspierać materialnie; udzielać pomocy materialnej osobie, instytucji

wspominać fspɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
henvise
mówić mimochodem, wzmiankować

wspomnienie fspɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
minne
obraz przeszłości w pamięci
selvbiografi
utwór literacki dotyczący minionych przeżyć autora
suvenir
przedmiot przypominający przeszłość

wspomożenie n
bidra til
udzielenie pomocy

wspólnik n
deleier
osoba mająca wspólny udział w czymś

wspólnota fspulˈnɔta n
fellesskap
grupa ludzi / państw związanych podobnymi poglądami / dążeniami

wspólny ˈfspulnɨ adj
felles
należący lub używany przez kilka osób

współ-
sam-
pierwszy człon wyrazów złożonych, wskazujący na wspólną z kimś cechę, na wspólne działanie itp.

współczesny fspuwˈʧ̑ɛsnɨ adj
samtidig
istniejący obecnie, teraz, aktualnie, teraźniejszy

współczucie fspuwˈʧ̑uʨ̑ɛ n
medfølelse
zdolność emocjonalnej solidarności z cierpiącym, poszkodowanym

współczuć ˈfspuwʧ̑uʨ̑ v
synes synd
czuć emocjonalną bliskość z osobą cierpiącą

współczynnik n
faktorisere
jeden z czynników oddziałujących

współdziałać v
samarbeide
działać razem, współpracować

współistnienie n
sameksistens
(rzeczownik odczasownikowy) od współistnieć

współlokator ˌfspuwlɔˈkatɔr n
romkamerat
ktoś, z kim się wspólnie mieszka

współpraca fspuwˈpraʦ̑a n
samarbeid
wspólne działanie kilku podmiotów

współpracować ˌfspuwpraˈʦ̑ɔvaʨ̑ v
samarbeide
pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu

współzawodnictwo ˌfspuwzavɔdʲˈɲiʦ̑tfɔ n
konkurranse
rywalizacja grupy osób o pierwszeństwo w jakiejś dyscyplinie

wstawać ˈfstavaʨ̑ v
stå opp
zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej
wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku
(przenośnie, przenośnia) o słońcu: wschodzić
zaprzestawać wykonywania czynności, wykonywanej w pozycji siedzącej

wstawiać v
ordlegge
umieszczać coś w czym, na ogół w pozycji pionowej
plante
osadzać w czymś brakujące lub dodatkowe części

wstawiennictwo n
mekling
bronienie kogoś, ujmowanie się za kimś, zwykle w kontekście religijnym

wstecz fstɛʧ̑ adv
rygge
do tyłu (w czasie lub przestrzeni)

wstrzemięźliwy adj
forsiktige
zachowujący umiar, potrafiący powstrzymać się od czego
moderate
świadczący o zachowywaniu umiaru

wstręt fstrɛ̃nt n
avsky
intensywne uczucie niechęci, odraza;

wstrętny ˈfstrɛ̃ntnɨ adj
motbydelig
wywołujący obrzydzenie

wstyd fstɨt n
skam
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;
uczucie onieśmielenia, zażenowania

wstydliwy adj
sjenert
łatwo odczuwający wstyd
świadczący o wstydliwości
skampåføring
powodujący odczucie wstydu

wstydzić się ˈfstɨʥ̑iʨ̑‿ɕɛ v
skamme seg
odczuwać zawstydzenie, być onieśmielonym, speszonym w danej sytuacji

wstąpić ˈfstɔ̃mpʲiʨ̑ v
melde seg inn
przyjść z krótką wizytą w pewnym celu
montere
zrobić krok na miejsce wyżej położone

wstążka ˈfstɔ̃w̃ʃka n
band
ozdobny, wąski pasek tkaniny

wstęga ˈfstɛ̃ŋɡa n
binde
duża (w szczególności szeroka) wstążka

wstęp fstɛ̃mp n
innledning
początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść
introduksjon
w tytułach książek i nazwach wykładów: podstawowe zagadnienia

wstępny ˈfstɛ̃mpnɨ adj
foreløpig
robiony na początku (wstępie)

wsuwać v
gli
sunąć czymś, umieszczać to gdzieś
sunąc się, dostawać się gdzieś

wsysać v
lengte
ssąc, wciągać coś

wszak fʃak particle
dog
…mająca nawiązywać do danej sytuacji, wypowiedzi i podkreślać jej prawdziwość, słuszność

wszakże ˈfʃaɡʒɛ particle
enda
… podkreślająca prawdziwość i oczywistość wypowiedzi

wszczepić v
innprente
nauczyć czegoś kogoś

wszechmoc n
allmakt
przymiot tego, kto posiada nieograniczoną moc

wszechmocny fʃɛxˈmɔʦ̑nɨ adj
allmektig
mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechmogący adj
allmektig
(książkowy) mający nieograniczoną moc, mogący wszystko

wszechnica fʃɛxʲˈɲiʦ̑a n
universitet
(edukacja, edukacyjny) uczelnia, szkoła wyższa

wszechstronny adj
grundig
obejmujący możliwie jak najwięcej aspektów czegoś

wszechwiedzący adj
allvitende
(książkowy) wiedzący wszystko

wszechświat ˈfʃɛxʲɕfʲjat n
verdensrom
cała przestrzeń, czas, materia i energia; kosmos;

wszelki ˈfʃɛlʲci pronoun
helt
dotyczący wszystkich aspektów; każdy; wszystek

wszyscy ˈfʃɨsʦ̑ɨ indefinitePronoun
alle
ogół ludzi z danego zbioru

wszystek ˈfʃɨstɛk pronoun
alle
taki, który wyczerpuje cały zbiór nie pozostawiając nic

wszystkie drogi prowadzą do Rzymu ˈfʃɨstʲcɛ ˈdrɔɟi prɔˈvaʣ̑ɔ̃w̃ dɔ‿ˈʒɨ̃mu proverb
alle veier fører til Rom
do jednego miejsca, celu można dojść na różne sposoby

wszystko ˈfʃɨstkɔ indefinitePronoun
allting
ogół rzeczy i spraw

wszystko jedno ˈfʃɨstkɔ ˈjɛdnɔ adv
likevel
nieistotne, bez znaczenia (ile, jak, gdzie, dokąd itp.)

wszędzie ˈfʃɛ̃ɲʥ̑ɛ adv
overalt allesteds
w każdym miejscu

wtajemniczać ˌftajɛ̃mʲˈɲiʧ̑aʨ̑ v
sette i gang
sprawiać, że ktoś się o czymś dowiaduje

wtargnąć v
invadera
nagle przedostać się gdzieś niezgodnie z oczekiwaniami

wtedy ˈftɛdɨ pronoun
da
w tym (określonym wcześniej w zdaniu) czasie

wtem ftɛ̃m adv
plutselig
w sposób nieoczekiwany

wtorek ˈftɔrɛk n
tirsdag
drugi dzień tygodnia

wtorek zapustny ˈftɔrɛɡ zaˈpustnɨ n
feitetirsdag
ostatni wtorek karnawału

wtrącać ˈftrɔ̃nʦ̑aʨ̑ v
plassere
pozbawić kogoś wolności

wtyczka ˈftɨʧ̑ka n
plugg
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;
spion
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba, która dzięki infiltracji w określonym środowisku zdobywa niedostępne dla ogółu informacje

wudu n
voodoo
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia synkretyczna łącząca rdzenne wierzenia ludów Afryki z elementami katolicyzmu, popularna zwłaszcza na Haiti;

wujek ˈvujɛk n
onkel
brat matki
dziś także brat ojca (= stryj)

wujenka vuˈjɛ̃nka n
tante
(przestarzałe, przestarzały) żona wuja (brata matki)

wulgarnie vulˈɡarʲɲɛ adv
vulgær
w wulgarny sposób

wulgarny vulˈɡarnɨ adj
vulgær
zachowujący się w sposób ordynarny, nieprzyzwoity, grubiański

wulkan ˈvulkãn n
vulkan
(geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły;
forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)

wulkaniczny ˌvulkãˈɲiʧ̑nɨ adj
vulkansk
związany z wulkanami i ich aktywnością

wuwuzela n
vuvuzela
(sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;

wy vɨ personalPronoun
dere
druga osoba liczby mnogiej, rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy

wybaczać vɨˈbaʧ̑aʨ̑ v
tilgi
dawać przebaczenie, odpuszczać winę

wybaczyć vɨˈbaʧ̑ɨʨ̑ v
tilgi
aspekt dokonany od: wybaczać

wybawić vɨˈbavʲiʨ̑ v
redde
aspekt dokonany od: wybawiać

wybielacz vɨˈbʲjɛlaʧ̑ n
lut
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;

wybielać v
hvitkalke
czynić bielszym

wybierać vɨˈbʲjɛraʨ̑ v
velge
dokonywać wyboru
powoływać kogoś na jakieś stanowisko poprzez głosowanie

wybijać v
beseire
(metaloznawstwo, metalurgia) produkować monety, odznaki lub biżuterię przy pomocy uderzeń właściwym przedmiotem, modelując metal i / lub ozdabiając czym
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach wskazywać czas, rytm, takt, tempo lub liczbę czego
revne
sprawiać, że ktoś nie jest w stanie powrócić do przerwanej czynności lub stanu
skyte
(sport, sportowy) nadawać kierunek piłce, bili lub krążkowi celem umieszczenia w danym polu czy punkcie
ta av
(sport, sportowy) skacząc, odrywać się od podłoża

wybitność vɨˈbʲitnɔɕʨ̑ n
distinksjon
cecha tego, co wybitne

wybitny vɨˈbʲitnɨ adj
betydelig
o dużym nasileniu, znaczny, wyraźny
enestående
wybijający się ponad przeciętność, górujący nad otoczeniem, nieprzeciętny, niezwykle uzdolniony

wybić ˈvɨbʲiʨ̑ v
ramme
o zegarze: biciem oznajmić godzinę
slå
uderzając, odtworzyć rytm
ta av
(sport, sportowy) odbić się

wyblinka n
Webeleine
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) cieńsza lina wiązana na wantach służąca do wspinania się na maszt;

wyborca vɨˈbɔrʦ̑a n
velger
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach

wyborczy vɨˈbɔrʧ̑ɨ adj
valg-
taki, który dotyczy wyborów i wyborców; związany z wyborami i wyborcami

wybornie vɨˈbɔrʲɲɛ adv
perfekt
od: wyborny

wyborny vɨˈbɔrnɨ adj
storartet
wyróżniający się z ogółu, bardzo dobry

wybory vɨˈbɔrɨ n
valg
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;
rodzaj konkursu, plebiscytu, w którym dokonuje się wyboru osób pretendujących do jakiegoś tytułu

wybredny vɨˈbrɛdnɨ adj
pysete
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić

wybryk n
fantestrek
zaskakujący postępek, odbiegający od przyjętych norm postępowania

wybrzeże vɨˈbʒɛʒɛ n
kyst
(geografia, geograficzny) wąski obszar znajdujący się po obu stronach linii brzegowej;

wybuch ˈvɨbux n
eksplosjon
rozerwanie się czegoś pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej lub jądrowej
huk towarzyszący detonacji

wybuchać v
eksplodere
(chemia, chemiczny) ulegać rozerwaniu pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej
(fizyka, fizyczny) ulegać rozczepieniu pod wpływem gwałtownej reakcji jądrowej
(wojskowość, wojskowy) ulegać detonacji

wybuchowy ˌvɨbuˈxɔvɨ adj
eksplosiv
taki, który może wybuchnąć wskutek określonej reakcji chemicznej

wybój ˈvɨbuj n
hump
zagłębienie w nawierzchni drogi wyjeżdżone kołami pojazdów lub wybite kopytami zwierząt

wybór ˈvɨbur n
valg
wybranie jednej z wielu możliwości
coś, co zostało wybrane
szeroka możliwość wyboru (1.1)

wyceniać v
taksere
(ekonomia, ekonomiczny) ustalać wartość danego obiektu

wychodek n
utedass
ubikacja na wsi na zewnątrz domu

wychodzić vɨˈxɔʥ̑iʨ̑ v
komme ut
(zobacz) wyjść (aspekt dokonany)
być skierowanym na coś

wychodzić za mąż vɨˈxɔʥ̑iʥ̑ ˈza‿mɔ̃w̃ʃ v
gifte seg
wstępować w związek małżeński z mężczyzną

wychowanek ˌvɨxɔˈvãnɛk n
pleiebarn
osoba wzięta na wychowanie przez kogoś, będąca pod czyjąś opieką; ktoś, kto został wychowany przez osoby nie będące jego rodzicami

wychowanie ˌvɨxɔˈvãɲɛ n
oppdragelse
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie
kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania

wychowanie fizyczne ˌvɨxɔˈvãɲɛ fʲiˈzɨʧ̑nɛ n
idrett
(edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;

wychowywać ˌvɨxɔˈvɨvaʨ̑ v
gjenopplive
kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności

wychwalać vɨˈxfalaʨ̑ v
prise
bardzo chwalić, nie szczędzić pochwał

wychwytywać ˌvɨxfɨˈtɨvaʨ̑ v
fangst
łapać, chwytać, wyłapywać

wycie ˈvɨʨ̑ɛ n
hyle
(rzeczownik odczasownikowy) od wyć

wycieczka vɨˈʨ̑ɛʧ̑ka n
utflukt
wędrówka w celach rekreacyjnych lub turystycznych

wycieczkowiec ˌvɨʨ̑ɛʧ̑ˈkɔvʲjɛʦ̑ n
cruiseskip
(morski) (turystyka, turystyczny) turystyczny statek pasażerski, prom

wyciek n
fluks
wydostawanie się płynnie na zewnątrz

wycieraczka ˌvɨʨ̑ɛˈraʧ̑ka n
dørmatte
mata leżąca przed wejściem do budynku lub na granicy pomieszczeń służąca do czyszczenia butów;

wycierać vɨˈʨ̑ɛraʨ̑ v
tørke av
usuwać z czegoś nalot lub osad przez pocieranie

wycinanie n
skjæring
odłączanie cięciem

wycinać v
kutt
(informatyka, informatyczny) pobierać fragment pliku, by wstawiać go w inne miejsce
oddzielać od całości, usuwając cięciem
kutte ut
wydobywać cięciem kształt z czegoś

wyciskać v
imponere
odbijać ślad, wklęsły wzór
klemme
(potocznie, potoczny) wymuszać maksymalną sprawność
oddzielać od czego płynną zawartość poprzez ściskanie

wyciąg ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk n
ekstrakt
(chemia, chemiczny) roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem;
elevator
urządzenie lub układ urządzeń do wyciągania czegoś lub kogoś na jakąś wysokość

wyciąg krzesełkowy ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk ˌːʃɛsɛwˈkɔvɨ n
stolheis
rodzaj wyciągu linowego popularny w górach, przewożący pasażerów na otwartych siedziskach;

wyciąg narciarski ˈvɨʨ̑ɔ̃ŋk narʲˈʨ̑arsʲci n
skiheis
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) kolej linowa instalowana na stokach, służąca do transportu narciarzy, snowboardzistów lub turystów

wyciągać vɨˈʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
finne ut
pytać, uzyskiwać informację
holde
osiągać, uzyskiwać

wycięcie n
skjæring
czynność mająca za cel usunięcie cięciem jakiejś części z całości

wyczekiwać ˌvɨʧ̑ɛˈcivaʨ̑ v
avvente
czekać długo i niecierpliwie

wyczerpanie ˌvɨʧ̑ɛrˈpãɲɛ n
utmattelse
duże zmęczenie, wycieńczenie

wyczerpany adj
dødstrøtt
(przenośnie, przenośnia) skrajnie zmęczony

wyczerpywać ˌvɨʧ̑ɛrˈpɨvaʨ̑ v
eksos
zużywać coś do końca; wydobywać coś, korzystać z czegoś aż do wyczerpania

wyczucie n
føle
umiejętność intuicyjnego odbierania czegoś

wyczyn ˈvɨʧ̑ɨ̃n n
dåd
dokonanie czegoś niezwykłego, brawurowego

wydajność n
produktivitet
cecha tego, co wydajne

wydalać v
utvise
usuwać kogoś niepożądanego

wydalenie n
utvist
(fizjologia, fizjologiczny) usunięcie na zewnątrz szkodliwych i niepotrzebnych substancji czy bezużytecznych tkanek
usunięcie, pozbycie się kogoś z jakiejś zbiorowości

wydanie vɨˈdãɲɛ n
opplag
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego

wydarzać się v
foregå
stawać się faktem

wydarzenie ˌvɨdaˈʒɛ̃ɲɛ n
programpost
to, co się stało
ważne dokonanie związane z jakąś dziedziną

wydarzyć się vɨˈdaʒɨʨ̑‿ɕɛ v
inntreffe
wystąpić jako rzeczywiste zjawisko

wydatek vɨˈdatɛk n
forbruk
kwota, która została wydana lub ma być wydana na coś

wydawanie ˌvɨdaˈvãɲɛ n
lommepenger
(rzeczownik odczasownikowy) od wydawać

wydawać vɨˈdavaʨ̑ v
forråde
ujawniać kogoś lub czyjąś działalność w złej intencji, zdradzać kogoś
kunngjøre
obwieszczać, ustanawiać coś publicznie ((na przykład) uchwałę, zarządzenie (i tym podobne, i temu podobne))
lommepenger
wydatkować pieniądze w celu zakupu czegoś
publisere
publikować coś
utferdige
nakazywać coś w zdecydowanej formie ((na przykład) polecenie, wyrok (i tym podobne, i temu podobne))
fremstå
sprawiać jakieś wrażenie, przedstawiać się w jakiś sposób

wydawca n
forlag
instytucja zajmująca się wydawaniem produktów medialnych
forlegger
osoba zajmująca się wydawaniem środków masowego przekazu

wydawnictwo ˌvɨdavʲˈɲiʦ̑tfɔ n
forlag
firma, która wydaje (drukuje i sprzedaje księgarniom) książki

wydech n
eksos
(technologia, technika, techniczny) wydmuchnięcie poza cylinder mieszaniny gazów, pyłów i spalin

wydma ˈvɨdma n
dyne
piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr;

wydobywać ˌvɨdɔˈbɨvaʨ̑ v
ekstrahere
(górnictwo, górniczy) wydostawać surowce naturalne spod ziemi na powierzchnię
z trudem uzyskiwać od kogoś jakąś informację

wydra ˈvɨdra n
oter
(zoologia, zoologiczny) Lutrinae, ssak wód przybrzeżnych o wydłużonym ciele i brązowej sierści;

wydział ˈvɨʥ̑aw n
evne
dział wyższej uczelni obejmujący określoną dziedzinę
servise
dział urzędu obejmujący określony zakres spraw

wydzielina n
utvisning
(medycyna, medyczny) wyciek substancji powstających w stanie chorobowym

wyeksploatować ˌwɨɛksplɔaˈtɔvaʨ̑ v
eksos
doprowadzić coś do całkowitego zużycia poprzez używanie przez dłuższy czas
pozbawić teren złóż lub innych zasobów naturalnych

wyganiać v
jage
zmuszać do opuszczenia jakiegoś miejsca

wygasać v
dævve
przestawać być
forfalle
tracić ważność

wyginać v
bøye
nadawać kształt przez gięcie

wygląd ˈvɨɡlɔ̃nt n
syn
grupa cech tworzących obraz zewnętrzny człowieka, zwierzęcia lub przedmiotu

wyglądać vɨˈɡlɔ̃ndaʨ̑ v
oppsøke
mieć dany wygląd
pass opp
patrzeć wychylając się spoza przeszkody lub z okna
forvente
wyczekiwać kogoś lub czegoś

wygnaniec n
forvise
ktoś skazany na wygnanie, wypędzony

wygoda n
bekvemmelighet
coś ułatwiającego wykonywanie jakichś czynności
odpowiadające komuś warunki mieszkania, przebywania; to, co zaspokaja czyjeś potrzeby

wygodny vɨˈɡɔdnɨ adj
behagelig
charakteryzujący się wygodą, dający wygodę

wygrana vɨˈɡrãna n
pris
nagroda w jakimś konkursie, zysk w hazardzie
seier
zwycięstwo

wygrać ˈvɨɡraʨ̑ v
vinne
aspekt dokonany od: wygrywać

wygrywać vɨˈɡrɨvaʨ̑ v
overvinne
o losach loteryjnych: gwarantować wygraną
vinne
grając w coś, zdobyć wygraną
zdobyć pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonać przeciwników, odnieść zwycięstwo

wyguglać vɨˈɡuɡlaʨ̑ v
googla
wyszukać za pomocą wyszukiwarki Google

wygwizdywać ˌvɨɡvʲizˈdɨvaʨ̑ v
plystre
odtwarzać jakąś melodię za pomocą gwizdania

wygórowany adj
ublu
zbyt duży, nadmierny

wygładzać vɨˈɡwaʣ̑aʨ̑ v
bearbeide
(książkowy) usuwać usterki, udoskonalać
slipe
(technologia, technika, techniczny) wyrównywać powierzchnię czegoś za pomocą odpowiednich narzędzi polerujących
czynić gładką powierzchnię czegoś, usuwając nierówności, zmarszczki, itp.

wygłaszać vɨˈɡwaʃaʨ̑ v
lese
wypowiadać jakiś tekst głośno

wyjawiać vɨˈjavʲjäʨ̑ v
avdekke
sprawiać, że coś staje się wiadome; dawać informację o czymś, co dotychczas było trzymane w tajemnicy

wyjazd ˈvɨjast n
avvik
fakt wyjechania skądś, opuszczenia jakiegoś miejsca
utflukt
podróż, wycieczka, wyprawa

wyjaśniać vɨˈjäɕɲäʨ̑ v
forklare
czynić coś zrozumiałym

wyjaśnienie ˌvɨjäɕˈɲɛ̇̃ɲɛ n
forklaring
przedstawienie, omówienie istoty problemu bądź zagadnienia; wytłumaczenie, uczynienie zrozumiałym

wyjeżdżać vɨˈjɛʒʤ̑aʨ̑ v
fortrekke
opuszczać jakieś miejsce, przemieszczać się, udać się w inne miejsce

wyjątek vɨˈjɔ̃ntɛk n
unntak
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła

wyjątkowo ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɔ adv
for en gangs skyld
niekiedy, nieczęsto, bardzo rzadko
spesielt
w sposób szczególny, nadzwyczajny

wyjątkowy ˌvɨjɔ̃ntˈkɔvɨ adj
spesiell
wyróżniający się czymś nieprzeciętnym; taki, który jest wyjątkiem

wyjście ˈvɨjɕʨ̑ɛ n
utgang
droga lub otwór, którym się wychodzi
spotkanie towarzyskie poza własnym domem

wyjściowy adj
gå ut
dotyczący miejsca, z którego się wychodzi

wyjść vɨjɕʨ̑ v
gå ut
opuścić jakieś miejsce

wyjść na jaw ˈvɨjɕʨ̑ na‿ˈjaf idiom
fremkomme
stać się wiadomym, przestać być tajemnicą; wydać się

wyjść z siebie ˈvɨjɕʨ̑ ˈsʲ‿ɕɛbʲjɛ v
gjøre sitt ytterste
(potocznie, potoczny) bardzo się starać, robić wszystko co możliwe

wykastrować v
gjelle
usunąć gruczoły rozrodcze

wykaz ˈvɨkas n
fortegnelse
pismo zawierające wyliczenie osób, rzeczy, elementów, czynności, zdarzeń itp. mających jakąś wspólną cechę

wykazać vɨˈkazaʨ̑ v
avsløre
dowieść, stwierdzić, wykryć
vise
przejawić, ukazać, dać wyraz

wykałaczka ˌvɨkaˈwaʧ̑ka n
tannpirker
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;

wykluczać v
ekskludere
wyłączać coś z czegoś, pomijać coś

wykluwać się vɨˈkluvaʨ̑‿ɕɛ v
klekke
(zoologia, zoologiczny) (zootechnika, zootechniczny) wydostawać się z jaja

wykoleić ˌvɨkɔˈlɛ<sup>j</sup>iʨ̑ v
spore av
spowodować wypadnięcie pojazdu z szyn

wykonanie ˌvɨkɔ̃ˈnãɲɛ n
forestilling
(rzeczownik odczasownikowy) od wykonać

wykonywać ˌvɨkɔ̃ˈnɨvaʨ̑ v
gjøre
wytwarzać lub produkować coś
utføre
urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku
odtwarzać, grać (role teatralne lub filmowe, utwory muzyczne)

wykopywać ˌvɨkɔˈpɨvaʨ̑ v
grave
utworzyć dół poprzez kopanie, wydobywanie ziemi

wykorzeniać v
tilintetgjøre
(przenośnie, przenośnia) usuwać coś złego, niepożądanego

wykorzystanie ˌvɨkɔʒɨˈstãɲɛ n
anvendelse
odniesienie korzyści z czegoś lub kogoś

wykorzystywanie ˌvɨkɔʒɨstɨˈvãɲɛ n
anvendelse
(rzeczownik odczasownikowy) od wykorzystywać

wykorzystywać ˌvɨkɔʒɨˈstɨvaʨ̑ v
utnytte
mieć zysk z cudzego wysiłku, pracy, a także cech danej osoby
mieć korzyść z czegoś lub kogoś, zrobić użytek z czegoś

wykończenie n
finish
doprowadzenie do końca robienia czegoś
nadanie ostatecznego kształtu
zużycie do końca

wykończony adj
slå
(potocznie, potoczny) mocno zmęczony

wykrywać v
fremkalle
ujawniać coś nieznanego lub ukrytego
funn
stwierdzać obecność czego w czymś poprzez badanie

wykrzykiwać v
skrike
wydawać okrzyki

wykrzyknik vɨˈkʃɨcɲik n
interjeksjon
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;
utropstegn
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;

wykrój n
sjablong
(krawiectwo) forma na papierze, według której kroi się materiał na ubranie

wykręcać v
bli
kręcąc czymś, zmieniać położenie
vri
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) nadwerężać staw na skutek nieodpowiedniego ruchu albo nieprzewidzianej czynności
bli
zmieniać kierunek
kręcąc się, przybierać inne położenie, zmieniać kierunek ruchu

wykręt n
tilgi
zmyślony powód celem wprowadzenia kogoś w błąd, ukrycia prawdy

wykształcenie ˌvɨkʃtawˈʦ̑ɛ̃ɲɛ n
utdannelse
poziom wiedzy nabytej na drodze nauki

wykusz ˈvɨkuʃ n
karnapp
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;

wykwintny adj
raffinert
będący w dobrym guście, wytworny, wyszukanie elegancki

wykład ˈvɨkwat n
forelesning
dłuższa, zaplanowana wypowiedź ustna służąca przekazaniu słuchaczom wiedzy na jakiś temat

wykładać vɨˈkwadaʨ̑ v
ordlegge
wyjmować i kłaść gdzieś, rozkładać (przedmioty)

wykładnik n
måler
to, co określa, wskazuje, wyraża coś

wykładowca ˌvɨkwaˈdɔfʦ̑a n
foreleser
(edukacja, edukacyjny) osoba prowadząca wykłady na wyższej uczelni

wylatywać v
bykse
(potocznie, potoczny) wypadać skądś
fly
(technologia, technika, techniczny) zostawać wystrzelonym
ta av
(lotnictwo, lotniczy) rozpoczynać skądś lot celem podróży
unngå
(fizyka, fizyczny) unosić się w górę samoczynnie lub będąc wyrzucanym

wylać dziecko z kąpielą ˈvɨlaʥ̑ ˈːɛʦ̑kɔ s‿kɔ̃mˈpʲjɛlɔ̃w̃ v
helle barnet ut med badevannet
chcąc przeciwdziałać złu, niechcący zatracić także pozytywny aspekt jakiejś sprawy

wylewać vɨˈlɛvaʨ̑ v
fyre
sprawić, że jakiś płyn wydostał się z czegoś

wylewny adj
påpekende
skłonny do zwierzeń

wyliczać v
regne
określać poprzez obliczenia

wylogowywać ˌvɨlɔɡɔˈvɨvaʨ̑ v
logge ut
(informatyka, informatyczny) zakończyć sesję pracy z systemem informatycznym

wylot ˈvɨlɔt n
avvik
odlot, wylecenie, wylatywanie
eksos
dziura przez którą coś wylatuje
kjeft
zakończenie drogi, tunelu, doliny, itp.

wymaganie ˌvɨ̃maˈɡãɲɛ n
behov
wymóg, żądanie, stanowcza potrzeba

wymagać vɨ̃ˈmaɡaʨ̑ v
kreve
potrzebować czegoś, uznawać coś za niezbędne
żądać, chcieć coś od kogoś; domagać się

wymawiać vɨ̃ˈmavʲjäʨ̑ v
uttale
wyrażać coś dźwiękowo, słownie

wymazywać v
bannlyse
usuwać z umysłu
bevege seg bort fra
mażąc, usuwać coś z czegoś

wymiar ˈvɨ̃mʲjar n
dimensjon
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;
mål
(technologia, technika, techniczny) (poligrafia) zapis rozmiaru, wielkości obiektu na rysunku technicznym
størrelse
wielkość, rozmiar, ilość

wymieniać vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
bytte
dokonywać wymiany, zmiany - dawać coś za coś innego
nevne
podawać coś z nazwy, wyliczać

wymiennik vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːik n
varmeveksler
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła między dwoma ośrodkami, wymiennik ciepła;

wymiennik ciepła vɨ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲːic ˈʨ̑ɛpwa n
varmeveksler
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła;

wymierzać v
befri
wykonywać cios
mål
określać miarę, np. długość

wymiociny ˌvɨ̃mʲjɔ̇ˈʨ̑ĩnɨ n
oppkast
to, czym się wymiotuje

wymiotować ˌvɨ̃mʲjɔˈtɔvaʨ̑ v
brekke seg
(fizjologia, fizjologiczny) zwracać przez usta zawartość żołądka

wymioty vɨ̃ˈmʲjɔtɨ n
oppkast
gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną;

wymię ˈvɨ̃mʲjɛ n
jur
(zoologia, zoologiczny) gruczoł mlekowy niektórych ssaków, zwłaszcza hodowlanych;

wymowa vɨ̃ˈmɔva n
uttale
(fonetyka, fonetyczny) sposób artykulacji dźwięków mowy;

wymysł n
oppfinnelse
coś wymyślonego w przesadzie, powstałe z kaprysu, na ogół zbytkowne

wymóg n
krav
warunki, jakim coś lub ktoś musi sprostać

wymówka n
bebreidelse
pretensja wyrażana słownie
påskudd
wykrętne usprawiedliwienie

wynagradzać v
erstatning
wyrównywać stratę, przekazywać odszkodowanie za poniesione krzywdy
finne på
okazywać wdzięczność

wynagrodzenie ˌvɨ̃naɡrɔˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
lønn
pensja, wypłata

wynajmować ˌvɨ̃najˈmɔvaʨ̑ v
ansette
przyjąć kogoś do krótkoterminowej pracy
leie
zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę
korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę

wynalazca ˌvɨ̃naˈlasʦ̑a n
oppfinner
autor wynalazku, ten, który coś wynalazł

wynalazek ˌvɨ̃naˈlazɛk n
oppfinnelse
coś, co wynaleziono;

wynaleźć v
oppfinne
odkryć lub opracować coś, co wcześniej było nieznane

wynik ˈvɨ̃ɲik n
resultat
rezultat, skutek
(matematyka, matematyczny) rezultat działań algebraicznych (dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia)
(sport, sportowy) stan spotkania/meczu

wyniosłość n
hovmod
cecha bycia wyniosłym
risa
miejsce górujące nad otoczeniem

wyniosły vɨ̃ˈɲɔswɨ adj
viktig
dumny, zarozumiały i wywyższający się nad innych

wynosić vɨ̃ˈnɔɕiʨ̑ v
få
otrzymywać jakąś wiedzę skądś
heve
wywyższać
zabierać ponad Ziemię

wyobraźnia ˌvɨɔˈbraʑɲa n
fantasi
zdolność przywoływania i tworzenia w myślach wyobrażeń;

wyobrażalny ˌvɨɔbraˈʒalnɨ adj
tenkbar
możliwy do wyobrażenia sobie; dający się zrozumieć, pojąć

wyobrażać ˌvɨɔˈbraʒaʨ̑ v
gi tilbake
tworzyć sobą jakiś obraz, symbol

wyobrażenie ˌvɨɔbraˈʒɛ̃ɲɛ n
anelse
obraz czegoś (przedmiotu, osoby, przebieg sytuacji) stworzony w świadomości na podstawie spostrzeżeń
bilde
obraz, podobizna, wizualne przedstawienie czegoś
oppfatning
domniemany obraz czegoś, pogląd na jakiś temat

wyodrębniać ˌvɨɔˈdrɛ̃mbʲɲäʨ̑ v
avsondre
czynić odrębnym lub wyrazistym

wyolbrzymiać v
overdrive
przedstawiać coś w sposób przesadny

wypaczać v
forderve
deformować charakter, demoralizować
fordreie
(przenośnie, przenośnia) przedstawiać niezgodnie z prawdą, zniekształcać
forvri
deformować kształt, zniekształcać

wypad n
oute
krótkotrwały wyjazd lub wyjście
utfall
(sport, sportowy) gry zespołowe szybka gra na kosz lub bramkę przeciwnika
(wojskowość, wojskowy) krótkotrwały atak zbrojny znienacka

wypadek vɨˈpadɛk n
ulykke
nieszczęśliwe zdarzenie, w którym ktoś ucierpiał

wypalać vɨˈpalaʨ̑ v
baka
otrzymywać coś z jakiegoś surowca, prażąc go w ogniu
brenne
zrobić dziurę za pomocą wysokiej temperatury
brennemerke
wykonywać rozpalonym narzędziem wzór, znak na jakimś materiale, powierzchni
fyre
strzelać z broni palnej
røyke
o papierosie, węglu, świecy itp. zużywać coś przez palenie

wypasać v
beite
karmić zwierzęta, pasąc je
feit
powodować tuczenie

wypiek ˈvɨpʲjɛk n
bak
czynność wypiekania
ilość produktów otrzymanych w czasie pieczenia
produkt spożywczy powstający w wyniku pieczenia

wypiekać v
baka
piekąc, sporządzać coś

wypierdalać ˌvɨpʲjɛrˈdalaʨ̑ interjection
dra til helvete
kategoryczne wezwanie do opuszczenia przez kogoś zajmowanego miejsca lub stanowiska

wypijać v
bruke opp
pijąc, opróżniać coś z cieczy

wypoczywać v
hvile
przywracać dobre samopoczucie, siły życiowe, odstępując od codziennych czynności, od pracy

wyposażać v
utruste
dostarczać coś potrzebnego do funkcjonowania

wyposażenie ˌvɨpɔsaˈʒɛ̃ɲɛ n
utstyr
narzędzia, urządzenia i inne przedmioty potrzebne do prawidłowego funkcjonowania czegoś

wypowiadać ˌvɨpɔˈvʲjadaʨ̑ v
besvergelse
wymawiać dźwięki
ordlegge
wyrażać coś słowami, w mowie
si opp
rozwiązywać umowę
kommunisere
przedstawiać swoje poglądy na jakąś kwestię

wypowiedzenie ˌvɨpɔvʲjɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
kicke
zawiadomienie o rozwiązaniu umowy, np. o pracę

wypowiedź vɨpɔˈvʲɛʥi vɨˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
påstand
coś, co zostało powiedziane, wypowiedziane lub napisane

wypożyczać v
leie
brać do tymczasowego użytkowania

wyprasować ˌvɨpraˈsɔvaʨ̑ v
jern
wygładzić tkaninę za pomocą gorącego żelazka

wyprawa vɨˈprava n
ekspedisjon
grupa osób wyposażona w odpowiedni ekwipunek udająca się w podróż
podróż w celach naukowych, wojennych lub turystycznych

wyprawiać v
brune
(technologia, technika, techniczny) poddawać obróbce surową skórę na surowiec galanteryjny
feire
urządzać uroczyste spotkanie własnym kosztem
holde
(potocznie, potoczny) robić coś niestosownego
sende
wysyłać kogoś dokądś w określonym celu

wyprowadzać v
trekk
opuszczać miejsce zamieszkania

wyprzedzać vɨˈpʃɛʣ̑aʨ̑ v
kjøre forbi
prześcigać kogoś; przyśpieszając znaleźć się przed kimś (jadąc lub idąc)

wypróbować v
utprøve
poddać próbie

wypędzać v
drive
wyprowadzać z jakiegoś miejsca w celu dotarcia do innego, określonego
fordrive
zmuszać do opuszczenia jakiegoś miejsca

wypłacać vɨˈpwaʦ̑aʨ̑ v
betale
wydawać należne komuś pieniądze

wypłata vɨˈpwata n
lønn
wynagrodzenie za wykonaną pracę

wypływać v
ankomme
być skutkiem czegoś
flo
zaczynać swój bieg, mieć źródło gdzieś
gå av
płynąc, opuszczać dane miejsce
helle
pojawiać się w postaci kropel lub strużki cieczy

wyrabiać vɨˈrabʲjäʨ̑ v
kna
nadawać ciastu odpowiednią konsystencję
lage
tworzyć coś

wyrak ˈvɨrak n
spøkelsesaper
(zoologia, zoologiczny) wyłącznie drapieżny ssak naczelny;

wyrastać v
dyrke
rozwijając się, pojawić się lub kształtować się na czymś
stawać się większym lub dojrzalszym
risa
(o cieście) zwiększać swoją objętość wskutek fermentacji
ukazywać się wyraźnie nad powierzchnią

wyraz ˈvɨras n
ord
(językoznawstwo, językoznawczy) symbol fonetyczny (ciąg głosek) lub graficzny (znak lub ciąg znaków), niosący określone znaczenie bądź pełniący funkcję składniową;

wyraz twarzy n
leite
emocje ukazujące się na czyjeś twarzy nadające jej dany wygląd

wyraźny vɨˈraʑnɨ adj
-iss
taki, który jest przejrzysty, zrozumiały, jasny, wyrazisty

wyrażać vɨˈraʒaʨ̑ v
uttrykke
opisywać ustnie lub pisemnie, dawać informację o czymś lub kimś; być wyrazem czegoś
przedstawiać, określać coś za pomocą znaków umownych
uzewnętrzniać, okazywać uczucia jakimkolwiek sposobem

wyrok ˈvɨrɔk n
dom
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;

wyrosnąć v
bli voksen
rozwinąć się, pokazując się w swojej okazałości

wyrostek n
supplement
(anatomia, anatomiczny) (biologia, biologiczny) odstający twór na skórze, kości lub narządach organizmów
(potocznie, potoczny) wyrostek robaczkowy

wyrostek robaczkowy vɨˈrɔstɛk ˌrɔbaʧ̑ˈkɔvɨ n
supplement
(anatomia, anatomiczny) cienkie uwypuklenie jelita ślepego u niektórych ssaków, m.in. u człowieka;

wyrozumiałość n
tålmodighet
cecha tego, kto jest wyrozumiały, cecha tego, co jest wyrozumiałe

wyruszać vɨˈruʃaʨ̑ v
fortrekke
ruszać w drogę

wyrwa n
bresje
(książkowy) dziura, wyłom

wyrwać ˈvɨrvaʨ̑ v
ekstrahere
wyciągnąć na siłę; wyszarpać
hente (noen)
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zdobyć partnera, partnerkę, sympatię

wyrywać v
bykse
gwałtownie ruszyć się z miejsca
hente (noen)
(slangowo) uwodzić kogoś, podrywać kogoś

wyrzec v
fornekte
wyprzeć się czegoś lub kogoś
unnvære
zrezygnować z czegoś

wyrzeczenie n
forsakelse
rezygnacja z wygód lub przyzwyczajeń

wyrzekać v
avsverge
ulegać rezygnacji z czegoś

wyrzucać vɨˈʒuʦ̑aʨ̑ v
bebreide
(książkowy) robić komuś wyrzuty

wyrzucić vɨˈʒuʨ̑iʨ̑ v
kaste
pozbyć się czegoś

wyrzut n
kast
gwałtowne rzucenie lub wyciągnięcie

wyrzut sumienia n
samvittighetskval
odczuwanie winy po zrobieniu czegoś złego

wyrób ˈvɨrup n
byggverk
wyrabianie
produkt
przedmiot będący końcowym efektem procesu produkcji

wyrównywać v
anpasse
czynić jednakowym pod pewnym względem, ujednolicać

wyróżnienie n
distinksjon
uhonorowanie za szczególne osiągnięcie

wysadzać v
brune
(sztuka) (jubilerstwo, jubilerski) ozdabiać drogimi kamieniami czy kruszcem
linje
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) sadzić wzdłuż
slippe
zatrzymawszy środek lokomocji, umożliwiać komuś wyjście z niego lub wymuszać to

wysiadać vɨˈɕadaʨ̑ v
etterlate
opuszczać pojazd, łódź lub samolot

wysiadywać ˌvɨɕaˈdɨvaʨ̑ v
ruge
(zoologia, zoologiczny) ogrzewać jaja przed wylęgiem
henge
siedzieć gdzieś przez dłuższy czas

wysiłek vɨˈɕiwɛk n
anstrengelse
wytężenie sił lub dołożenie starań w celu zdobycia, osiągnięcia czegoś

wysoki vɨˈsɔci adj
høy
mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy
mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy)
o dźwięku: mający dużą częstotliwość
znajdujący się na dużej wysokości (wysoko)
høy lang
mający duży wymiar pionowy

wysokie napięcie vɨˈsɔcɛ naˈpʲjɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
høyspenning
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)

wysoko vɨˈsɔkɔ adv
høg
(odprzymiotnikowy) → wysoki

wysokościowiec n
skyskraper
(architektura, architektoniczny) bardzo wysoki budynek;

wysokość vɨˈsɔkɔɕʨ̑ n
høy
wymiar pionowy czegoś lub kogoś
høyde
odległość od pewnego odnośnika, np. gruntu

wyspa ˈvɨspa n
øy
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki;

wyspiarz ˈvɨspʲjaʃ n
øybo
mieszkaniec wyspy

wysportowany adj
deilig
świadczący o sprawności fizycznej dzięki uprawianiu sportu

wyssać ˈvɨsːaʨ̑ v
suge
wydobyć lub opróżnić poprzez ssanie

wystarczający adj
nok
dostateczny, odpowiadający określonym wymaganiom

wystarczyć vɨˈstarʧ̑ɨʨ̑ v
rekke
być w odpowiedniej ilości lub liczbie do wykonania jakiejś czynności, nie zabraknąć
stać się dostatecznym powodem czegoś ((zobacz) warunek wystarczający)

wystawa vɨˈstava n
utstilling
zbiór eksponatów, przedmioty ustawione na pokaz
vitrine
miejsce prezentowania towarów w sklepie

wystawiać vɨˈstavʲjäʨ̑ v
lage
umieszczać na zewnątrz

wystawić do wiatru v
føre bak lyset
(pospolicie) oszukać kogoś

wystawny vɨˈstavnɨ adj
praktfull
okazale urządzony lub zorganizowany, świadczący o zamożności

wystrzał n
skudd
efekt wyrzucenia pocisku z broni miotającej lub broni palnej

wystąpienie ˌvɨstɔ̃mˈpʲjɛ̇̃ɲɛ n
forestilling
wygłoszenie przemówienia przed jakimś audytorium
tilfelle
pojawienie się jakiegoś zjawiska

występ ˈvɨstɛ̃mp n
forestilling
publiczne odgrywanie roli przez aktora, muzyka lub innego artystę; udział w przedstawieniu, koncercie

występować ˌvɨstɛ̃mˈpɔvaʨ̑ v
avverge
o gatunkach: zamieszkiwać dany obszar
gi opp
opuszczać jakąś organizację, partię
opptre
odgrywać rolę (w teatrze, filmie)

wysuwać v
framlegge
przedstawiać innym pewne myśli, poglądy
sleide
przemieszczać się na zewnątrz, poza obręb

wysyłać vɨˈsɨwaʨ̑ v
sende
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych
polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu
nadawać, wydawać z siebie; emitować

wysyłkowy ˌvɨsɨwˈkɔvɨ adj
fraktutgifter
związany z wysyłką, zajmujący się wysyłką

wyszukany adj
raffinert
mający szczególne cechy, rzadko spotykany

wyszukiwać v
slå opp
szukając z zapałem, wynajdywać coś lub kogoś

wytrawny adj
tørke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o napojach alkoholowych, rzadziej o potrawach: niesłodki

wytrwać v
bli
dotrwać do końca, do określonego czasu w danych warunkach

wytrwałość vɨˈtr̥fawɔɕʨ̑ n
diligence
konsekwencja, upór, zdecydowanie w działaniu lub dążeniu do czegoś

wytrwały adj
iherdig
cierpliwie bądź uparcie dążący do celu

wytrych n
dirk
(technologia, technika, techniczny) zakrzywiony pręt zastępujący klucze, którym otwiera się zamki;

wytrzymać vɨˈṭʃɨ̃maʨ̑ v
fram
pozostać w pewnym trudnym, uciążliwym stanie

wytrzymałość ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɔɕʨ̑ n
motstand
umiejętność zniesienia wielu problemów

wytrzymały ˌvɨṭʃɨ̃ˈmawɨ adj
hård
taki, który jest w stanie dużo wytrzymać; wytrwały

wytrzymywać v
avvente
nie poddawać się działaniu pewnych sił

wytwarzać vɨˈtfaʒaʨ̑ v
gjøre
produkować na większą skalę, wydawać

wytyczna n
retningslinje
założenie określające kierunek i sposób działania

wytłumaczyć ˌvɨtwũˈmaʧ̑ɨʨ̑ v
tilgi
usprawiedliwić czyjeś postępowanie

wywalczyć v
fakke
walcząc, zdobyć lub osiągnąć coś

wywiad ˈvɨvʲjat n
intervju
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom
spionasje
instytucja państwowa mająca na celu zbieranie tajnych informacji na temat innych państw;

wywierać vɨˈvʲjɛraʨ̑ v
gå utover
wywoływać określone myśli i odczucia

wywietrznik vɨˈvʲjɛṭʃʲɲik n
vifte
otwór, który służy do wietrzenia

wywieść w pole ˈvɨvʲjɛ̇ɕʨ̑ ˈf‿pɔlɛ v
føre bak lyset
oszukać, zwieść kogoś

wywoływać ˌvɨvɔˈwɨvaʨ̑ v
forårsake
powodować
framkalle
wracać pamięcią (do czegoś), przypominać sobie

wywracać v
kantre
ulegać zmianom strony na niepożądaną

wywrotka vɨˈvrɔtka n
dumper
(budownictwo) ciężarówka z nadwoziem w formie ruchomej skrzyni umożliwiającej wysypywanie ładunku

wywód ˈvɨvut n
konklusjon
dowodzenie czego poparte rozumowymi argumentami; argumentacja

wyznaczać vɨˈznaʧ̑aʨ̑ v
bestemme
określać wartość czegoś poprzez pomiar lub obliczenia
fikse
ustalać warunki, takie, jak termin, miejsce lub cenę
oppnevne
wskazywać osobę do określonego zadania

wyznacznik vɨˈznaʧ̑ʲɲik n
determinant
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;
to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś

wyznanie vɨˈznãɲɛ n
tilståelse
przyznanie się do czegoś
trossamfunn
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego;

wyznaniowy adj
religiøs
odnoszący się do wyznania jako wiary

wyznawać vɨˈznavaʨ̑ v
anerkjenne
wyjawiać, ujawniać coś; zwłaszcza coś, co dotychczas się ukrywało
bekjenne
wierzyć w coś; czcić coś; także: być wyznawcą danej religii

wyznawca vɨˈznafʦ̑a n
faen
(przenośnie, przenośnia) entuzjasta czyichś poglądów

wyzwanie vɨˈzvãɲɛ n
utfordring
trudne zadanie, sytuacja sugerująca chęć zmierzenia się z nią

wyzwisko n
fornærmelse
słowo obraźliwe dla kogoś

wyzwolić v
befri
(książkowy) uwolnić z pęt, ze skrępowania, umożliwiając swobodę ruchów
uczynić wolnym, przywrócić wolność

wyzyskiwać v
utnytte
osiągać korzyści czyimś kosztem
stosować coś, by osiągać korzyści

wyć vɨʨ̑ v
hyle
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach): wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć
o ludziach: przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości

wyłaniać vɨˈwãɲäʨ̑ v
kåre
wybierać spośród siebie
dukke opp
stać się widocznym

wyłączać vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
avsondre
oddzielać (np. sprawę do osobnego rozpatrzenia)
funksjonshemme
wstrzymywać pracę jakiegoś urządzenia

wyłącznie vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
bare at
w całości, bez wyjątku
utelukkende
wyłączając wszystko inne, wszystkich innych

wyłącznik vɨˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
effektbryter
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie
(elektryczność) łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia

wyłączny adj
aleine
będący jedynym
enslig
należący do kogoś jednego lub przysługujący tylko jednej osobie

wyśmienity adj
storartet
(książkowy) wyjątkowo dobry, doskonały, znakomity

wyśmiewać v
spotte
ośmieszać, wytykając braki, słabości, wady

wyż n
antisyklon
(meteorologia, meteorologiczny) obszar podwyższonego ciśnienia atmosfery;

wyżyna vɨˈʒɨ̃na n
høgland
(geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;

wyżłobienie n
fure
rowek, żłobek, wgłębienie w jakiejś powierzchni

wzajemnie vzaˈjɛ̃mʲɲɛ adv
i like måte
również, tak samo – w odpowiedzi na czyjeś życzenia

wzajemny vzaˈjɛ̃mnɨ adj
gjensidig
dokonywany przez obie strony, osoby wobec siebie nawzajem; taki, który jest odwzajemniony

wzbierać v
brønn
(psychologia, psychologiczny) przybierać na sile; ujawniać się ze znacznym natężeniem
risa
(hydrologia, hydrologiczny) podnosić się ponad zwykły poziom

wzbogacać v
berike
czynić bogatszym

wzbudzać ˈvzbuʣ̑aʨ̑ v
framkalle
wywoływać, powodować

wzburzać v
forstyrre
wywoływać silne emocje, gniew

wzburzenie n
opphisselse
(rzeczownik odczasownikowy) od wzburzyć

wzburzony adj
stormfull
(meteorologia, meteorologiczny) przedstawiający sobą gwałtowne zmiany pogodowe

wzdręga ˈvzdrɛ̃ŋɡa n
sørv
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius erythrophthalmus, ryba z rodziny karpiowatych;

wzdychać ˈvzdɨxaʨ̑ v
sukke
głęboko i głośno oddychać, zazwyczaj w celu wyrażenia smutku lub ulgi

wzdłuż vzdwuʃ preposition
langs
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu

wzdłuż i wszerz ˈvzdwuʃ i‿ˈfʃɛʃ adv
kryss og tvers
wszędzie, gdzie tylko możliwe; w każdym miejscu; we wszystkie strony

wzgląd vzɡlɔ̃nt n
diskutere
(najczęściej w liczbie mnogiej) przyczyny, określone aspekty
henseende
branie pod uwagę, liczenie się

względem ˈvzɡlɛ̃ndɛ̃m preposition
angående
wobec czegoś lub kogoś

względność ˈvzɡlɛ̃ndnɔɕʨ̑ n
relativitet
zależność czegoś od różnych czynników

względny ˈvzɡlɛ̃ndnɨ adj
relativ
odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy
możliwy do zaakceptowania
nieodnoszący się do wszystkiego lub wszystkich, np. ludzi, sytuacji, itp.

wzgórze ˈvzɡuʒɛ n
thalamus
(medycyna, medyczny) część międzymózgowia znajdująca się pod spoidłem wielkim;
ås
(geografia, geograficzny) niewielkie wzniesienie (do stu metrów) o zaokrąglonym szczycie;

wziąć vʲʑɔ̇̃ɲʨ̑ v
ta
chwycić ręką
skorzystać z czegoś
(potocznie, potoczny) wskazuje na niespodziewaną czynność wyrażoną innym czasownikiem, często z dodatkowym znaczeniem nieprzejmowania się opinią innych osób
(potocznie, potoczny) wzmacnia tryb rozkazujący

wziąć ślub v
gifte seg
zawrzeć związek małżeński

wzięty adj
populær
taki, który cieszy się uznaniem i popularnością, będąc dzięki temu często angażowany, zatrudniany

wzmacniać ˈvzmaʦ̑ʲɲäʨ̑ v
forstørre
sprawiać, że coś staje się mocniejsze, silniejsze, trwalsze, liczniejsze

wzmagać v
øke
czynić mocniejszym, większym
vokse
przybierać na sile

wzniecać v
egge til opprør
rozbudzać zachowania, emocje
gjenopplive
sprawiać, że coś wznosi się w powietrze

wzniesienie vzʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ n
bakke
miejsce wyższe od innych w okolicy;

wzniosły adj
bombastisk
podniosły, górnolotny, sugerujący dostojeństwo

wznosić ˈvznɔɕiʨ̑ v
bygge
budować coś ku górze, coraz wyżej
heve
unosić coś do góry
løfte
unosić do góry samego siebie
stige
o drodze: prowadzić pod górę

wzorzec ˈvzɔʒɛʦ̑ n
forbilde
cechy, osoby warte naśladowania
modell
wzór wyznaczający normę dla innych przedmiotów i zjawisk;

wzrastać ˈvzrastaʨ̑ v
bli voksen
wychowywać się
øke
powiększać się, rosnąć w górę

wzrok vzrɔk n
leite
(potocznie, potoczny) czyjeś spojrzenie
utsikt
zmysł umożliwiający patrzenie, widzenie; zdolność do postrzegania rzeczywistości za pomocą oczu;

wzrost vzrɔst n
mål
wysokość człowieka, rzadziej zwierzęcia
vekst
zwiększanie się jakiejś wartości

wzruszać v
bevege
poruszając czymś, zmieniać położenie składników tego
kontakt
pobudzać czyjąś wrażliwość

wzruszenie n
affeksjon
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim

wzywać ˈvzɨvaʨ̑ v
oppfordre
zwracać się z apelem do kogoś
pasje
przywoływać do siebie

wzór vzur n
eksempel
schemat, według którego należy postępować
mønster
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)
model służący jako przykład do powielania w produkcji

wódka ˈvutka n
vodka
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;

wódz vuʦ̑ n
leder
osoba dowodząca dowolną grupą

wór n
bagge
(potocznie, potoczny) obwisła skóra pod okiem
duży worek
kicke
(wulgarnie, wulgaryzm) worek mosznowy, jaja

wówczas ˈvufʧ̑as pronoun
da
odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi
odsyła do sytuacji po spełnieniu określonego warunku

wóz vus n
bil
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie

wózek dziecięcy n
barnevogn
ręcznie pchany pojazd do przewożenia małego dziecka;

wózek inwalidzki ˈvuzɛk ˌĩnvaˈlʲiʦ̑ʲci n
rullestol
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;

wózek sklepowy ˈvuzɛk sklɛˈpɔvɨ n
handlevogn
(handel, handlowy) specjalny wózek na duże zakupy w supermarkecie;

wózek widłowy ˈvuzɛɡ vʲidˈwɔvɨ n
gaffeltruck
(motoryzacja) niewielki pojazd do przeładunku towarów, wyposażony w podnośnik widłowy;

wół vuw n
okse
(zoologia, zoologiczny) wykastrowany samiec bydła domowego;

wąchać ˈvɔ̃w̃xaʨ̑ v
lukte
badać zapach nozdrzami

wąglik n
miltbrann
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra bakteryjna choroba zakaźna, zwłaszcza bydła, owiec i koni;

wąs vɔ̃w̃s n
bart
u ludzi: zarost nad górną wargą;

wąski ˈvɔ̃w̃sʲci adj
smal
mający niewielką szerokość

wątek ˈvɔ̃ntɛk n
tråd
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej);
(informatyka, informatyczny) ciąg wiadomości internetowych tworzących konwersację;
w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;
voff
sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici osnowy; także same nici tworzące ten układ

wątpić ˈvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
tvile
nie wierzyć, nie dowierzać; nie mieć pewności; podawać w wątpliwość, podać w wątpliwość

wątpliwość vɔ̃ntˈplʲivɔɕʨ̑ n
tvil
brak pewności co do prawdziwości, słuszności czegoś

wątpliwy vɔ̃ntˈplʲivɨ adj
usikker
taki, który wzbudza wątpliwość, nie daje pewności

wątroba vɔ̃nˈtrɔba n
lever
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;

wątrobowy ˌvɔ̃ntrɔˈbɔvɨ adj
lever
(przymiotnik) od wątroba

wątróbka vɔ̃nˈtrupka n
lever
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z wątróbki (1.1)
(spożywczy) wątroba zwierzęca

wątły adj
skral
niezbyt silny, słabo powiązany
słabego zdrowia
zagrożony zniszczeniem
ynkelig
słabej budowy

wąwóz ˈvɔ̃w̃vus n
kløft
(geografia, geograficzny) głęboka, sucha dolina o wąskim dnie i stromych zboczach;

wąż vɔ̃w̃ʃ n
orm slange
(herpetologia, herpetologiczny) przedstawiciel podrzędu beznogich gadów o podłużnym ciele;

węch vɛ̃w̃x n
nese
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń

wędka ˈvɛ̃ntka n
fiskestang
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;

wędkarz ˈvɛ̃ntkaʃ n
breiflabb
osoba łowiąca ryby na wędkę

wędkować vɛ̃ntˈkɔvaʨ̑ v
fiske
łowić ryby przy pomocy wędki, głównie rekreacyjnie

wędlina vɛ̃nˈdlʲĩna n
kjøttpålegg
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;

wędliniarnia n
kjøttpålegg
(handel, handlowy) sklep z wędlinami

wędrowny vɛ̃nˈdrɔvnɨ adj
omreisende
odbywający wędrówkę; zmieniający miejsce pobytu; przenoszący się z miejsca na miejsce

wędrówka vɛ̃nˈdrufka n
vandring
(turystyka, turystyczny) (sport, sportowy) piesze przemieszczanie się połączone z odwiedzaniem kolejnych miejsc

wędzarnia n
røkeri
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pomieszczenie lub urządzenie do wędzenia

wędzić v
røyke
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) konserwować żywność przy użyciu odpowiedniego dymu

węgiel ˈvɛ̃ŋʲɟɛl n
karbon
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu C i liczbie atomowej 6;
kull
(geologia, geologiczny) bryłka rudy z dużą zawartością węgla (1.1), materiał opałowy;

węgiel brunatny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl brũˈnatnɨ n
brunkull
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;

węgiel kamienny ˈvɛ̃ŋʲɟɛl kãˈmʲjɛ̃nːɨ n
steinkull
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70% pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;
opał z węgla kamiennego (1.1)

węgierski vɛ̃ŋʲˈɟɛrsʲci adj
ungarsk
związany z Węgrami, dotyczący Węgier lub Węgrów

węgieł ˈvɛ̃ŋʲɟɛw n
hjorne
(budownictwo) zewnętrzny róg budynku

węglarz ˈvɛ̃ŋɡlaʃ n
kullbrenner
ktoś, kto zajmuje się wyrabianiem węgla drzewnego;

węglik n
karbid
(chemia, chemiczny) związek chemiczny węgla z metalem lub półmetalem;

węglowodan ˌvɛ̃ŋɡlɔˈvɔdãn n
sukker
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;

węglowodór n
hydrokarbon
(chemia, chemiczny) związek chemiczny organiczny złożony wyłącznie z atomów węgla i wodoru;

węglowy vɛ̃ŋɡˈlɔvɨ adj
blåpapir
(chemia, chemiczny) dotyczący węgla jako pierwiastka chemicznego; składający się z węgla

węgorz ˈvɛ̃ŋɡɔʃ n
ål
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych;

węszyć v
lukte
szukać czegoś po zapachu, wyczuwając to węchem

węzeł ˈvɛ̃w̃zɛw n
knop
(matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;
knop knute
(marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii - prędkości wiatrów;
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;

węzeł gordyjski ˈvɛ̃w̃zɛw ɡɔrˈdɨjsʲci n
gordisk knute
zagadka (problem) trudna do rozwiązania; skomplikowany problem

władać ˈvwadaʨ̑ v
håndtere
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) szefować, kierować
regjere
o królu, księciu: sprawować nad czymś władzę

władca ˈvwatʦ̑a n
hersker
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika

władza ˈvwaʣ̑a n
makt
(zobacz) władze
ludzie, którzy rządzą
relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą

włamanie vwãˈmãɲɛ n
innbrudd
napad rabunkowy połączony z wyłamaniem urządzeń zamykających

włamywacz vwãˈmɨvaʧ̑ n
innbruddstyv
złodziej dokonujący kradzieży z włamaniem

własność ˈvwasnɔɕʨ̑ n
eiendom
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej;
rzecz posiadana przez kogoś
tomt
właściwość, cecha

własny ˈvwasnɨ adj
egen
będący w czyimś wyłącznym posiadaniu
właściwy temu, o kim lub o czym jest mowa

właz vwas n
klekke
otwór do wchodzenia, szczególnie na statkach

właściciel vwaɕˈʨ̑iʨ̑ɛl n
eier
osoba, do której coś należy, która jest w posiadaniu danej rzeczy; ten, kto ma coś na własność

właściwie vwaɕˈʨ̑ivʲjɛ particle
egentlig
partykuła, komunikująca zmianę treści w stosunku do wcześniejszych wypowiedzi

właściwość vwaɕˈʨ̑ivɔɕʨ̑ n
egenskap
cecha, zwykle jakiejś substancji

właściwy vwaɕˈʨ̑ivɨ adj
egnet
taki, którego cechy są zgodne z określonym gatunkiem, grupą
høvelig
taki, który jest odpowiedni, spełnia określone warunki

właśnie ˈvwaɕɲɛ adv
akkurat
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia

właśnie ˈvwaɕɲɛ particle
akkurat
…wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym
…potwierdzająca słuszność przypuszczenia zawartego w pytaniu rozmówcy
…potwierdzająca to, co powiedział rozmówca, dająca do zrozumienia, że mówiący chciał powiedzieć to samo

włos vwɔs n
hår
(anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;

włoski ˈvwɔsʲci adj
italiensk
związany z Włochami, dotyczący Włoch lub Włochów, wywodzący się z Włoch
charakterystyczny dla Włoch i Włochów, mający cechy lub właściwości przypisywane Włochom lub Italii

włoski ˈvwɔsʲci n
italiensk
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskich, używany między innymi we Włoszech;

włosy ˈvwɔsɨ n
hår
owłosienie głowy ludzkiej

włość vwɔɕʨ̑ n
riddergods
(przestarzałe, przestarzały) posiadłość, duży majątek ziemski

włócznia ˈvwuʧ̑ʲɲa n
spyd
ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej; ; (zobacz) też włócznia w Encyklopedii staropolskiej

włócznik n
sverdfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec

włóczęga vwuˈʧ̑ɛ̃ŋɡa n
vagabond
osoba podróżująca po świecie, szukająca schronienia u innych

włókno ˈvwuknɔ n
fiber
jednostka strukturalna materiału o długości znacznie większej niż przekrój;

włączać ˈvwɔ̃n͇ʧ̑aʨ̑ v
skru på
uruchamiać jakieś urządzenie; przyłączać urządzenie do sieci elektrycznej

wścieklizna fʲɕʨ̑ɛkˈlʲizna n
hundegalskap rabies
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;

wściekły ˈfʲɕʨ̑ɛkwɨ adj
med voldsom kraft
taki, który jest bardzo zdenerwowany, rozgniewany, wzburzony

wślizg fʲɕlʲisk n
glidetakling
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki

wśród fʲɕrut preposition
blant
w danym otoczeniu, między określonymi elementami (w czasie lub przestrzeni)

yuppie n
japp
(publikatory) świetnie zarabiający młody człowiek demonstrujący swój wystawny tryb życia

z s z zet preposition
med
…opisujący związek
…wskazujący zawartość

z Bogiem ˈz‿bɔɟɛ̃m interjection
Gud være med deg
rodzaj pożegnania

z czasem adv
etterhvert
w miarę upływu czasu, z upływem czasu, z biegiem czasu, stopniowo

z góry ˈz‿ɡurɨ idiom
i en skråning
z jakiejś wysokości
på forhånd
zawczasu, od razu, zanim coś się zdarzy, z wyprzedzeniem

z kolei adv
en etter en
jako następstwo zdarzeń

z krwi i kości ˈs‿kr̥fʲi ː‿ˈkɔɕʨ̑i adj
pletorisk
prawdziwy, autentyczny z pochodzenia, z natury; mający charakterystyczne cechy jakiegoś typu

z myślą o
med tanke på
mając na względzie, mając na uwadze, mając na myśli

z pewnością adv
sikkert
(książkowy) na pewno, bez wątpienia, niewątpliwie, niechybnie

z powodu s‿pɔˈvɔdu
på grunn av
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z powrotem s‿pɔˈvrɔtɛ̃m adv
bakut
znowu przywracając pierwotny stan
rygge
ponownie, lecz w przeciwnym kierunku niż za pierwszym razem

z przodu adv
før
będąc przed czymś lub kimś

z tyłu adv
bak
od przeciwnej strony niż przód

z uwagi na
av hensyn til
wprowadza przyczynę wystąpienia jakiejś sytuacji lub wykonania jakiejś czynności

z wyjątkiem z‿vɨˈjɔ̃ntʲcɛ̃m
bortsett fra
(zobacz) oprócz

za za preposition
bak
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
for
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem

za darmo adv
gratis
bezpłatnie, gratis

za granicą ˌza‿ɡrãˈɲiʦ̑ɔ̃w̃ adv
utenlands
poza granicami kraju

za kratkami ˌza‿kratˈkãmʲi idiom
bak lås og slå
(potocznie, potoczny) w więzieniu, w areszcie

za to
derimot
fraza wprowadzająca element kontrastujący natomiast, jednak, lecz

zaangażować v
ansette
zatrudnić, przyjąć do pracy

zabarwienie ˌzabarˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
farge
barwa, koloryt
tone
(przenośnie, przenośnia) charakter czegoś

zabawa zaˈbava n
spill
ogół czynności, które wykonuje się dla przyjemności i wywołania zadowolenia

zabawiać v
stag
spędzać czas

zabawka zaˈbafka n
leketøy
rzecz służąca do zabawy;

zabawny zaˈbavnɨ adj
artig
o wesołym usposobieniu
gøy
wywołujący rozbawienie, śmiech

zabezpieczać ˌzabɛˈspʲjɛʧ̑aʨ̑ v
beskytte
zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym
sikring
czynić bezpiecznym

zabezpieczenie ˌzabɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
sikkerhetsforanstaltning
coś, co chroni przed czymś

zabicie zaˈbʲiʨ̑ɛ n
drap
(przenośnie, przenośnia) przerwanie jakiejś czynności lub zjawiska
odebranie życia człowiekowi lub zwierzęciu
losjere
zamknięcie czegoś przy pomocy młotka i gwoździ

zabieg ˈzabʲjɛk n
mål
działanie w określonym celu

zabiegać v
domstol
czynić starania

zabierać zaˈbʲjɛraʨ̑ v
gevinst
brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś
idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą
prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli
przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca

zabijaka n
bølle
mężczyzna skłonny do wszczynania bójek i awantur

zabijanie ˌzabʲiˈjä̃ɲɛ n
drap
(rzeczownik odczasownikowy) od zabijać

zabijać zaˈbʲijäʨ̑ v
drepe
pozbawiać życia

zabity zaˈbʲitɨ participleAdjective
proppfull
miejsce z utrudnioną możliwością dojścia / dojechania

zabić ˈzabʲiʨ̑ v
drepe
aspekt dokonany od: zabijać

zabobon n
overtro
przypisywanie mocy nadprzyrodzonej czemu lub komu

zabraniać zaˈbrãɲäʨ̑ v
forby
nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

zabroniony adj
forbudt
taki, który jest objęty zakazem

zabronić zaˈbrɔ̃ɲiʨ̑ v
forby
aspekt dokonany od: zabraniać

zabudowa ˌzabuˈdɔva n
utvikling
ogół budynków znajdujących się na określonym obszarze

zaburzenie ˌzabuˈʒɛ̃ɲɛ n
forstyrrelse
nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

zabytek zaˈbɨtɛk n
monument
budynek lub rzecz, wykonana na tyle dawno, że ma już wartość historyczną;

zabytkowy ˌzabɨtˈkɔvɨ adj
antikvarisk
(przymiotnik) od zabytek

zabójca zaˈbujʦ̑a n
drapsmann
ktoś, kto zabił lub zabija

zabójczy zaˈbujʧ̑ɨ adj
dødelig
powodujący śmierć
hardne
(potocznie, potoczny) świetny, wystrzałowy

zabłądzić zaˈbwɔ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
gå seg bort
stracić orientację w terenie i nie móc znaleźć dalszej drogi

zachmurzenie ˌzaxmuˈʒɛ̃ɲɛ n
skydekke
(meteorologia, meteorologiczny) stopień pokrycia nieba przez chmury;

zachmurzony adj
mørk
(przenośnie, przenośnia) o niewesołym obliczu
spisebestikk
(meteorologia, meteorologiczny) pokryty chmurami

zachodni zaˈxɔdʲɲi adj
vestlig
mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód
dotyczący Europy Zachodniej i Ameryki Północnej, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym

zachodnioeuropejski adj
vesteuropeisk
odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

zachodnioniemiecki adj
vesttysk
(historia, historyczny, historycznie) związany z Republiką Federalną Niemiec (używać dla czasów, gdy RFN współistniała z NRD)

zachodniosłowiański ˌzaxɔdʲɲɔswɔˈvʲjä̃j̃sʲci adj
Vest-slavisk
odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny

zachodzić zaˈxɔʥ̑iʨ̑ v
gå ned
o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą
inntreffe
zdarzać się, odbywać się, mieć miejsce
nå
pokrywać się nalotem

zachorować ˌzaxɔˈrɔvaʨ̑ v
innsykne
stać się chorym, popaść w chorobę

zachowanie ˌzaxɔˈvãɲɛ n
oppførsel
sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

zachowawczy ˌzaxɔˈvafʧ̑ɨ adj
konservativ
taki, który ma na celu zachowanie dotychczasowego stanu czegoś

zachowywać ˌzaxɔˈvɨvaʨ̑ v
beholde
być ciągle w posiadaniu czegoś (także w pamięci)
bevare
pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie
oppbevare
ochraniać coś przed czymś lub przed kimś
opptre
postępować w jakiś sposób

zachwycający adj
snill
wywołujący zachwyt

zachwycony ˌzaxfɨˈʦ̑ɔ̃nɨ adj
begeistra
odczuwający zachwyt, pełen zachwytu

zachwyt ˈzaxfɨt n
beundring
podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

zachód ˈzaxut n
vest
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;

zachód słońca ˈzaxut ˈswɔ̃j̃nʦ̑a n
solnedgang
zjawisko chowania się słońca za horyzont

zachęcać zaˈxɛ̃nʦ̑aʨ̑ v
oppmuntre
próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś

zachłanność zaˈxwãnːɔɕʨ̑ n
griskhet
nienasycenie w pożądaniu czegoś, żądza posiadania lub doznawania czegoś ponad rzeczywiste potrzeby

zachłanny zaˈxwãnːɨ adj
glupsk
pragnący więcej niż potrzebuje

zaciekły adj
voldsom
toczony z zawziętością
wyrażający postawę bezwzględnego dążenia do czego, determinację

zaciemniać v
blande
(przenośnie, przenośnia) czynić niejasnym, niezrozumiałym
obfuskere
zasłaniać źródło światła lub ograniczać jego dostęp, czyniąc dane miejsce ciemniejszym

zacieniać zaˈʨ̑ɛ̇̃ɲäʨ̑ v
skygge
tworzyć nad czymś cień

zacier n
mos
(spożywczy) półprodukt, fermentująca mieszanina do produkcji wódki;

zacisk n
chuck
(technologia, technika, techniczny) uchwyt mocujący, przytrzymujący coś
kryssholt
(technologia, technika, techniczny) element łączący kilka części czegoś ze sobą

zaczepiać v
gripe
zawadzać o coś podczas ruchu
huke
mocować coś na czymś wystającym
fangst
zatrzymywać się lub zawisać, zahaczywszy o coś

zaczepny adj
aggressiv
zdolny prowokować i wszczynać kłótnię

zaczerpywać v
bebreide
nabierać powietrza, by poczuć się dobrze
frata
nabierać coś płynnego lub sypkiego
gevinst
brać skądś, aby wykorzystać do jakiegoś celu
loddtrekning
uzyskiwać wiadomości

zaczynać zaˈʧ̑ɨ̃naʨ̑ v
begynne
przystępować do wykonywania jakiejś czynności

zacząć ˈzaʧ̑ɔ̃ɲʨ̑ v
begynne
aspekt dokonany od: zaczynać

zad zat n
rumpe
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia
(potocznie, potoczny) szerokie i tłuste pośladki człowieka

zadanie zaˈdãɲɛ n
oppgave
coś, co należy wykonać

zadatek n
demre
wstępnie zauważalna zdolność lub skłonność do czegoś
forskudd
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należnej kwoty wpłacana lub wypłacana z góry jako gwarancja dotrzymania umowy

zadawać zaˈdavaʨ̑ v
bestemme
nakazywać komuś coś robić
dele ut
sprawiać komuś coś złego

zadek ˈzadɛk n
bak
(zdrobniale) od: zad

zadowalający adj
tilfredsstillende
wystarczająco dobry

zadowalać ˌzadɔˈvalaʨ̑ v
tilfredsstille
zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom

zadowolenie ˌzadɔvɔˈlɛ̃ɲɛ n
tilfredsstillelse
uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

zadowolony ˌzadɔvɔˈlɔ̃nɨ adj
fornøyd
taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

zadość ˈzadɔɕʨ̑ adv
det holder!
(książkowy) wystarczająca ilość czegoś, zaspokajająca pewną potrzebę

zadyma n
slåsskamp
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna

zadzierać nosa zaˈʥ̑ɛraʨ̑ ˈnɔsa v
sette nesen i sky
być zarozumiałym

zadziwiający adj
forbausende
wywołujący podziw, zdumienie

zagadka zaˈɡatka n
gåte
intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia
łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne
gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;

zagadnienie ˌzaɡadʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
spørsmål
omawiany temat, wątek, problem, kwestia

zagajnik n
holt
(leśnictwo) młody, niewielki las

zaginiony ˌzaɟĩˈɲɔ̃nɨ adj
fjerne
utracony, zagubiony w czasie lub przestrzeni

zaginąć v
forsvinne
zniknąć bez śladu; przepaść bez wieści

zagorzały ˌzaɡɔˈʒawɨ adj
nidkjær
gorliwy, zawzięty, żarliwy, zdecydowany w poglądach
voldsom
zażarty, odznaczający się gwałtownością

zagranica ˌzaɡrãˈɲiʦ̑a n
utland
terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

zagraniczny ˌzaɡrãˈɲiʧ̑nɨ adj
utenlandsk
odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

zagrać ˈzaɡraʨ̑ v
lure
udać coś lub kogoś
wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch)
wykonać utwór na instrumencie muzycznym
wziąć udział w grze

zagrażać zaˈɡraʒaʨ̑ v
true
stwarzać sytuację niebezpieczną, narażać na ryzyko

zagroda zaˈɡrɔda n
bondegård
dom na wsi wraz z zabudowaniami gospodarczymi i zazwyczaj otoczonym płotem obszarem
bukt
wydzielony ogrodzeniem teren dla zwierząt

zagrożenie ˌzaɡrɔˈʒɛ̃ɲɛ n
trussel
coś, co jest niebezpieczne

zagłosować v
avstemning
oddać głos, dokonać wyboru w czasie głosowania

zaimek zaˈ<sup>j</sup>ĩmɛk n
pronomen
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

zaimek względny n
relativt pronomen
(gramatyka) zaimek, który zastępuje wyraz określający obiekt lub jego właściwości

zainteresowanie ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãɲɛ n
interesse
zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

zainteresowany ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ adj
interessert
taki, którego dotyczy lub obchodzi poruszana sprawa

zainteresowany ˌza<sup>j</sup>ĩntɛrɛsɔˈvãnɨ n
interessert
osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa

zainteresować v
interessera
wzbudzić w kimś zainteresowanie

zajadły zaˈjadwɨ adj
bitter
uparcie, zawzięcie walczący przeciwko komuś, czemuś; nieustępliwy

zajezdnia n
park
miejsce nocnego postoju pojazdów komunikacji publicznej;

zajmować zajˈmɔvaʨ̑ v
besette
użytkować pomieszczenie
borgtårn
rezerwować miejsce
gevinst
zapełniać sobą przestrzeń, powierzchnię lub czas
interessera
zainteresować czymś
arbeide
pracować nad czymś

zając ˈzajɔ̃nʦ̑ n
hare
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami;

zajęczy zaˈjɛ̃n͇ʧ̑ɨ adj
hare-
charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca

zajęty zaˈjɛ̃ntɨ adj
besatt
taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

zajść zajɕʨ̑ v
bestemme
(potocznie, potoczny) zajść w ciążę
foregå
wydarzyć się

zakapior n
bølle
agresywny człowiek skłonny do zaczepek, bójek

zakaz ˈzakas n
forbud
zabronienie czegoś komuś

zakazać zaˈkazaʨ̑ v
forby
(zobacz) zakazywać

zakazywać ˌzakaˈzɨvaʨ̑ v
forby
zabraniać, ustanawiać regułę niewykonywania określonych czynności

zakaźny adj
smittefarlig
(medycyna, medyczny) wywołujący zakażenie

zakażać zaˈkaʒaʨ̑ v
smitte
powodować dostawanie się drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu

zakażenie ˌzakaˈʒɛ̃ɲɛ n
infeksjon
(medycyna, medyczny) wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

zaklinać zaˈklʲĩnaʨ̑ v
forhekse
rzucać czar na kogoś

zaklęcie n
besvergelse
magiczna formułka mająca nadprzyrodzoną moc

zakochanie n
finknuse
rozwinięcie uczucia miłości

zakochany ˌzakɔˈxãnɨ adj
forelsket
taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

zakochiwać się v
forelske
zaczynać odczuwać do kogoś miłość

zakon ˈzakɔ̃n n
orden
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;

zakonnica ˌzakɔ̃ɲˈːiʦ̑a n
religiøs
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini zakonu żeńskiego

zakonnik zaˈkɔ̃ɲːik n
munk
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

zakonny zaˈkɔ̃nːɨ adj
religiøs
związany z zakonem, odnoszący się do zakonu

zakos n
bøye
ostry zakręt

zakończenie ˌzakɔ̃j̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ende
wystający fragment jakiegoś przedmiotu
slutt
ostatnia część jakiejś czynności, działań, opowieści, utworu literackiego, muzycznego, filmu

zakrystia zaˈkrɨstʲja n
sakristi
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;

zakrywać zaˈkrɨvaʨ̑ v
lukke
zasłaniać, przesłaniać, nie pokazywać

zakręt ˈzakrɛ̃nt n
kurve
odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg

zakup ˈzakup n
anskaffe
czynność kupowania czegoś w sklepie lub w Internecie

zakupy zaˈkupɨ n
innkjøp
czynność kupowania

zakurzony adj
støvet
pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu

zakuwać zaˈkuvaʨ̑ v
pugge
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) bardzo intensywnie się uczyć

zakwas n
surdeig
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;

zakwaszać v
heve
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać ciasto zwykle krótkotrwałej fermentacji
sylteagurk
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać dłuższej fermentacji

zakwaterowanie n
bolig
(turystyka, turystyczny) czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

zakąska zaˈkɔ̃w̃ska n
matbit
potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki

zakład ˈzakwat n
veddemål
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

zakładać zaˈkwadaʨ̑ v
anta
przypuszczać
betale
płacić za kogoś, stając się jego wierzycielem
grunnlegge
organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp.
tiltrekke
ubierać się w coś, ozdabiać się czymś
vedde
robić z kimś zakład, umawiać się o nagrodę lub karę za konsekwencje pewnego zdarzenia

zakładka zaˈkwatka n
bokmerke
(informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

zakładnik zaˈkwadʲɲik n
gissel
osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

zakłopotanie n
forlegenhet
poczucie braku pewności siebie w kłopotliwej sytuacji

zakłopotany adj
flau
taki, który wyraża zakłopotanie

zakłócać zaˈkwuʦ̑aʨ̑ v
forstyrre
naruszać ustalony porządek, równowagę

zalecać v
domstol
próbować zainteresować sobą drugą osobę

zalecenie n
anbefaling
(rzeczownik odczasownikowy) od zalecić

zaledwie zaˈlɛdvʲjɛ particle
bare at
partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno
rettferdig
partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki

zalegać v
besette
zajmować przestrzeń; pokrywać miejsce
inntreffe
(geologia, geologiczny) występować na danym terenie w formie złoża

zaleta zaˈlɛta n
fordel
dodatnia cecha charakteru
cecha podwyższająca wartość przedmiotu

zalew n
laurbær
(hydrologia, hydrologiczny) zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją
oversvømme
niekontrolowany, bardzo duży napływ czego

zależeć zaˈlɛʒɛʨ̑ v
bry seg om
potrzebować, pragnąć

zależność zaˈlɛʒnɔɕʨ̑ n
avhengnad
uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym

zaliczać zaˈlʲiʧ̑aʨ̑ v
gevinst
(potocznie, potoczny) zdawać egzamin, sprawdzian lub test
ha
(potocznie, potoczny) odbywać przelotny stosunek seksualny

zaliczenie ˌzalʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
kreditere
wpis w indeksie potwierdzający że student opanował materiał zajęć

zaliczka zaˈlʲiʧ̑ka n
forskudd
część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności

zamach ˈzãmax n
attentat
targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

zamach stanu ˈzãmax ˈstãnu n
statskupp
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;

zamachowiec ˌzãmaˈxɔvʲjɛʦ̑ n
attentatmann
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba dokonująca zamachu

zamarzać zãˈmarzaʨ̑ zãˈmaʒaʨ̑ v
fryse
(fizyka, fizyczny) przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały

zamarznąć v
fryse
(fizyka, fizyczny) przejść ze stanu ciekłego w stan stały

zambijski zãmˈbʲijsʲci adj
zambisk
odnoszący się do Zambii, państwa w Afryce

zamek ˈzãmɛk n
lås
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zamykający drzwi, szuflady;
slott borg
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) budynek warowny;

zamek błyskawiczny ˈzãmɛɡ ˌbwɨskaˈvʲiʧ̑nɨ n
glidelås
(krawiectwo) zapięcie służące do czasowego łączenia dwóch kawałków tkaniny;

zamglenie zãˈmɡlɛ̃ɲɛ n
stjernetåke
(meteorologia, meteorologiczny) obniżona widoczność atmosferyczna w zakresie od 1 do 9 km;

zamiana n
bytte
zastąpienie jednej rzeczy lub osoby inną

zamiar ˈzãmʲjar n
hensikt
chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planuje

zamiast ˈzãmʲjast preposition
istedenfor
słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

zamiatać zãˈmʲjataʨ̑ v
feie
oczyszczać jakąś powierzchnię za pomocą miotły, szczotki lub innego podobnego narzędzia

zamieniać v
forandre
(zobacz) zmieniać
(zobacz) wymieniać

zamieniać się w słuch zãˈmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑‿ɕɛ ˈf‿swux v
være lutter øre
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) uważnie słuchać

zamienić zãˈmʲjɛ̇̃ɲiʨ̑ v
bytte
aspekt dokonany od: zamieniać

zamierać v
dævve
tracić życie, żywotność; przestawać funkcjonować
fryse
przestawać się ruszać

zamierzać zãˈmʲjɛʒaʨ̑ v
ha til hensikt
planować coś, mieć intencję coś zrobić

zamierzony adj
med vilje
taki, który jest zgodny z zamiarem

zamieszkanie ˌzãmʲjɛˈʃkãɲɛ n
barndomshjem
miejsce, gdzie się mieszka

zamieszki zãˈmʲjɛʃʲci n
opprør
demonstracje, uliczne manifestacje i starcia wyrażające bunt przeciwko władzy;

zamieć ˈzãmʲjɛ̇ʨ̑ n
snøstorm
(meteorologia, meteorologiczny) śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

zamiłowanie ˌzãmʲiwɔˈvãɲɛ n
lidenskap
znajdowanie dużej przyjemności w zajmowaniu się czymś, interesowaniu się czymś

zamknij się ˈzãmʲcɲij‿ɕɛ interjection
hold kjeft
(potocznie, potoczny) (pospolicie) milcz!

zamknięcie zãˈmʲcɲɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
avslutte
(rzeczownik odczasownikowy) od zamknąć

zamknięty zãˈmʲcɲɛ̃ntɨ adj
lukket
bez dostępu, odizolowany

zamknąć ˈzãmknɔ̃ɲʨ̑ v
avslutte
(informatyka, informatyczny) zakończyć działanie (programu, komputera…)
lukke
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno
skończyć działanie firmy/urzędu
zabezpieczyć coś przed otwarciem, np. przez przekręcenie klucza w zamku
znaleźć się na końcu, np. listy, kolejki
holde kjeft
(potocznie, potoczny) (pospolicie) przestać mówić, być cicho, uciszyć się

zamordować v
drap
(przenośnie, przenośnia) zniweczyć coś, pozbawić się czegoś
ta knekken på
pozbawić kogoś życia, zwłaszcza w okrutny sposób

zamożny zãˈmɔʒnɨ adj
formuende
dysponujący dużym majątkiem

zamrażarka ˌzãmraˈʒarka n
fryseskap
urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

zamrażać v
fryse
(ekonomia, ekonomiczny) wstrzymywać realizację, użytkowanie, sprzedaż czegoś
znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia

zamykać zãˈmɨkaʨ̑ v
lukke
(zobacz) zamknąć (np. okno)

zamykać na klucz zãˈmɨkaʨ̑ na‿ˈkluʧ̑ v
låse
zamykać za pomocą klucza

zamyślony adj
ettertenksom
pogrążony w myślach

zamówienie ˌzãmuˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
oppdrag
ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

zamówić zãˈmuvʲiʨ̑ v
bestille
zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

zamęt ˈzãmɛ̃nt n
snurre
sytuacja zakłócenia porządku

zamężna zãˈmɛ̃w̃ʒna adj
gift
(o kobiecie) taka, która ma męża

zamężny zãˈmɛ̃w̃ʒnɨ adj
gift
mający / mająca męża

zanadto zãˈnatːɔ adv
altfor
więcej lub bardziej niż należałoby, za bardzo, za dużo

zaniechać v
la være
nie podjąć działania lub ulec rezygnacji

zanieczyszczenie ˌzãɲɛʧ̑ɨʃˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
forurensning
stan bycia zanieczyszczonym

zaniepokojony adj
engstelig
ktoś, kto odczuwa niepokój lub niepewność, także je wyrażający

zanik ˈzãɲik n
avslå
zanikanie, zamieranie czegoś

zanikać v
avslå
stawać się niepostrzegalnym
dævve
przestawać istnieć

zanim ˈzãɲĩm conjunction
før
przed jakimś wydarzeniem

zaokrąglać v
rund
(matematyka, matematyczny) zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych

zaokrąglony adj
fullstendig
o kształcie okrągłym lub zbliżonym do niego

zaopatrywać ˌzaɔpaˈtrɨvaʨ̑ v
forsyne
wyposażać w coś
levere
stale dostarczać komuś potrzebnych mu rzeczy

zaoszczędzać v
redning
(ekonomia, ekonomiczny) odkładać jakąś ilość czegoś, gospodarując w sposób rozsądny

zapach ˈzapax n
lukt
węchowe wrażenie zmysłowe;

zapadać zaˈpadaʨ̑ v
sette seg
o ptactwie: przyfrunąwszy siadać gdzieś; o ludziach: zatrzymawszy się gdzieś schować się, skrywać się; zaszywać się

zapakowywać v
bagge
wkładać w pakunek (np. w walizkę, kufer) celem podróży albo transportu
kortstokk
wkładać w opakowanie w celu podarowania komuś lub dla zabezpieczenia

zapalenie ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ n
betennelse
(medycyna, medyczny) reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych n
hjernehinnebetennelse
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;

zapalenie oskrzeli ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ɔˈskʃɛlʲi n
bronkitt
(medycyna, medyczny) stan zapalny błony śluzowej oskrzeli;

zapalenie płuc ˌzapaˈlɛ̃ɲɛ ˈpwuʦ̑ n
lungebetennelse
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;

zapalenie wyrostka robaczkowego n
appendisitt
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;

zapaleniec ˌzapaˈlɛ̃ɲɛʦ̑ n
tilhenger
(książkowy) ktoś, kto z zapałem oddaje się jakiemuś hobby, zajęciu czy działalności

zapalić zaˈpalʲiʨ̑ v
rykk
(potocznie, potoczny) uruchomić, np. silnik samochodu, radio, telewizor
skru på
sprawić, że coś zaczyna się świecić, zaczyna dawać światło
tenne
wzniecić ogień
rykk
(potocznie, potoczny) o silniku zacząć pracować
angripe
zacząć się świecić
koke
(książkowy) o uczuciu opanować kogoś
tenne
zacząć się palić, zająć się płomieniem

zapalniczka ˌzapalʲˈɲiʧ̑ka n
lighter
mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

zapalny adj
brennbar
o właściwościach zapalających
voldsom
stanowiący zarzewie konfliktu lub mogący nim się stać

zaparzać zaˈpaʒaʨ̑ v
svette
być traktowanym ciepłem i wilgocią

zapas ˈzapas n
forbeholde
naddatek ponad niezbędną ilość

zapasy zaˈpasɨ n
kamp
(sport, sportowy) konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;

zapał ˈzapaw n
iver
(książkowy) stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania

zapałka zaˈpawka n
fyrstikk
cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

zapałkowy adj
fyrstikk
związany z zapałkami, dotyczący zapałek

zapewniać zaˈpɛvʲɲäʨ̑ v
bedyre
oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno
sikre
powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał

zapinać zaˈpʲĩnaʨ̑ v
kneppe
łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

zapis ˈzapʲis n
opptak
zapisanie, rejestracja czegoś
spille inn
trwały ślad powstały na skutek rejestracji lub zapisania
testament
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku

zapis nutowy n
personale
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym

zapisywać ˌzapʲiˈsɨvaʨ̑ v
innskrive
(informatyka, informatyczny) zachowywać dane w pamięci
melde på
włączać kogoś na listę uczestników
skrive ned
wypełniać coś pismem, literami
tinglyse
trwale coś pisać, notować, zwykle krótką informację

zaplecze n
frie
pomocniczy zespół osób lub środków

zapobiegawczy adj
profylaktisk
(medycyna, medyczny) służący do zapobiegania chorobom

zapobiegać ˌzapɔˈbʲjɛɡaʨ̑ v
forhindre
nie dopuszczać (do czegoś), nie pozwalać (na coś), zabezpieczać się (przed czymś)

zapoczątkować v
sette i gang
dać czemuś początek, zainicjować

zapominalski adj
glemsom
taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

zapominać ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑ v
glemme
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

zapomnienie ˌzapɔ̃mʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
glemmebok
(rzeczownik odczasownikowy) od zapomnieć

zapomnieć zaˈpɔ̃mʲɲɛ̇ʨ̑ v
glemme
aspekt dokonany od: zapominać

zapora zaˈpɔra n
barriere
przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni

zapotrzebowanie n
behov
(rzeczownik odczasownikowy) od zapotrzebować
oppdrag
druk, dokument z wyszczególnionymi potrzebami, np. w zakresie zakupów

zapowiadać ˌzapɔˈvʲjadaʨ̑ v
love
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

zapowiedź zaˈpɔvʲjɛ̇ʨ̑ n
forutsi
ogłaszanie tego, co ma stać się lub nadejść
innvarsle
oznaka czegoś zbliżającego się

zapożyczenie ˌzapɔʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
importord
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

zaprasowanie n
fold
usztywnienie fałd, kantów w spodniach, zgięć w złożonym materiale itp. w wyniku prasowania

zaprasować v
fold
prasując utrwalić, usztywnić fałdy, kant w spodniach, zgięcia w złożonym materiale itp.

zaprasowywanie n
fold
usztywnianie fałd, kantów w spodniach, zgięć w złożonym materiale itp. w wyniku prasowania

zapraszać zaˈpraʃaʨ̑ v
invitere
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny
zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

zaprawa n
bombekaster
(budownictwo) półpłynny, krzepliwy lepik mineralny służący w budownictwie za spoinę lub okładzinę;

zaproszenie ˌzaprɔˈʃɛ̃ɲɛ n
innbydelse invitasjon
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia

zaprowadzać v
bly
prowadzić do określonego miejsca
etablere
zakładać, urządzać, instalować coś

zaprzeczenie n
negasjon
wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

zaprząc ˈzapʃɔ̃nʦ̑ v
utnytte
przywiązać zwierzę pociągowe do pojazdu za pomocą uprzęży

zaprzęgać v
utnytte
przywiązywać uprzężą w celu przewiezienia kogoś lub wykonania pracy na roli

zapuszczać zaˈpuʃʧ̑aʨ̑ v
dyrke
(fryzyjski) nie obcinać, nie strzyc owłosienia

zapylanie n
pollinering
(botanika, botaniczny) proces przenoszenia pyłku z pręcików na znamię słupka;

zapytać zaˈpɨtaʨ̑ v
spørre
zadać pytanie

zapłodnienie ˌzapwɔdʲˈɲɛ̇̃ɲɛ n
befruktning
(biologia, biologiczny) dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem;

zarabiać zaˈrabʲjäʨ̑ v
fortjene
dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

zaratusztrianizm ˌzaratuʃtrʲˈjä̃ɲism̥ n
zoroastrisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z religii monoteistycznych;

zaraz ˈzaras particle
snart
w krótkim czasie

zaraźliwy adj
smittefarlig
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) łatwo szerzący się między organizmami

zarażenie ˌzaraˈʒɛ̃ɲɛ n
smitte
(rzeczownik odczasownikowy) od zarazić

zardzewiały adj
rusten
zniszczony przez rdzę

zareagować v
reagere
odpowiedzieć na bodziec lub sytuację

zarejestrować v
spille inn
(technologia, technika, techniczny) utrwalić w pamięci urządzenia

zarobek zaˈrɔbɛk n
forsterkning
wynagrodzenie za wykonaną pracę

zarodek zaˈrɔdɛk n
embryo
(biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty
(botanika, botaniczny) zawiązek rośliny rozwijający się w nasieniu
grobotn
(przenośnie, przenośnia) początkowy etap lub stadium

zarost ˈzarɔst n
skjeggstubb
owłosienie w dolnej części twarzy

zarozumiałość ˌzarɔzũˈmʲjawɔɕʨ̑ n
innbilskhet
wygórowane mniemanie o sobie połączone z arogancją i przecenianiem swoich zalet albo zasług

zarozumiały ˌzarɔzũˈmʲjawɨ adj
kjepphøy
mający zbyt wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę

zarośnięcie n
atresi
(medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)

zarys ˈzarɨs n
kladde
podstawy jakiegoś pomysłu lub zagadnienia

zarysować ˌzarɨˈsɔvaʨ̑ v
nøkkel
uszkodzić robiąc rysy na powierzchni czegoś

zarzucać zaˈʒuʦ̑aʨ̑ v
gips
o połowie ryb siecią lub wędką: wrzucać do wody

zarzut ˈzaʒut n
anklage
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa
innvending
słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

zarzutka n
agn
(slangowo) prowokacyjny wpis na forum publicznym

zarzynać v
slakte
zabijać ostrym narzędziem

zarządzać zaˈʒɔ̃nʣ̑aʨ̑ v
Løpe
kierować czymś (instytucją, zasobami), decydować o losie czegoś
befale
wydawać polecenia, rozkazywać

zarządzenie ˌzaʒɔ̃nˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
bestille
polecenie wydane przez zwierzchnika lub instytucję nadrzędną

zaręczyny n
forlovelse
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

zasada zaˈsada n
base
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;
prinsipp
reguła rządząca czymś

zasadniczo adv
i alt vesentligt
całkiem, zupełnie, zgoła

zasadniczy ˌzasadʲˈɲiʧ̑ɨ adj
fundamental
podstawowy, najważniejszy

zasiadać v
sette
siadać gdzieś na dłużej; zajmować miejsce
sette seg
siadając, zaczynać coś robić

zasilacz zaˈɕilaʧ̑ n
strømforsyning
urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia

zasiąść v
å begynne
wziąć udział w pracach jakiegoś gremium; stać się uczestnikiem zgromadzenia

zasięg ˈzaɕɛ̃ŋk n
rekke
obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

zaskakiwać v
forvirre
atakować znienacka
lamme
występować nieoczekiwanie
overraske
sprawiać niespodziankę
bli
(potocznie, potoczny) zaczynać rozumieć
rykk
(technologia, technika, techniczny) zaczynać prawidłowo działać

zasklep n
dekke
(przestarzałe, przestarzały) posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)
hatt
(pszczelarstwo, pszczelarski) woskowe wieczko na komórce pszczelego plastra;

zaskoczenie ˌzaskɔˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
overraskelse
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy

zaskroniec zaˈskrɔ̃ɲɛʦ̑ n
buorm
(zoologia, zoologiczny) niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki;

zaskroniec zwyczajny n
buorm
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Natrix natrix Linnaeus, gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych;

zaskórnik zaˈskurʲɲik n
hudorm
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze

zasnąć ˈzasnɔ̃ɲʨ̑ v
sovne
przejść w stan snu, spania; zacząć spać

zasobny adj
velstående
mający dużo czegoś, bogaty w zasoby, dostatni

zaspać ˈzaspaʨ̑ v
forsove
obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas

zaspokajać ˌzaspɔˈkajäʨ̑ v
tilfredsstille
aspekt niedokonany od: zaspokoić

zastanawiać ˌzastãˈnavʲjäʨ̑ v
komme på
myśleć, rozważać coś w myślach

zastawiać v
blokk
uniemożliwiać dostęp do czegoś poprzez stawianie siebie lub czegoś
pant
przekazywać w zastaw
pugge
pokrywać jakieś miejsce, stawiając tam dużo rzeczy
straekke
urządzać zasadzkę, umieszczać pułapkę, sieci, itp.

zastawka n
klaff
(anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu

zastraszać v
skremme
próbować wzbudzić strach i poczucie zagrożenia

zastrzeżenie ˌzasṭʃɛˈʒɛ̃ɲɛ n
forbehold
krytyczna uwaga
tilvenne
(rzeczownik odczasownikowy) od zastrzec

zastrzęgnąć zaˈsṭʃɛ̃ŋɡnɔ̃ɲʨ̑ v
å sette seg fast
(dawniej, dawny) ugrzęznąć

zastąpienie n
deplasement
umiejscowienie czegoś w zamian tam, gdzie znajdowało się coś innego

zastąpić zaˈstɔ̃mpʲiʨ̑ v
bytte
aspekt dokonany od: zastępować

zastępca zaˈstɛ̃mpʦ̑a n
vikar
ktoś, kto zastępuje jakąś osobę w obowiązkach

zasuwa n
dør
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do regulacji przepływu cieczy i gazów
sluttstykke
(technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu

zaszczyt ˈzaʃʧ̑ɨt n
ære
coś, co jest powodem do dumy; wyróżnienie, docenienie

zasób ˈzasup n
forbeholde
pewien zbiór rzeczy nagromadzonych w celu wykorzystania w przyszłości
ressurs
posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności

zasób naturalny n
naturressurs
(ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;

zasłona zaˈswɔ̃na n
bevokte
(sport, sportowy) ustawienie się zawodnika drużyny atakującej w celu odgrodzenia drogi obrońcy do zawodnika z piłką;
gardin
tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

zasługa zaˈswuɡa n
fortjeneste
godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

zasługiwać ˌzaswuˈɟivaʨ̑ v
fortjene
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło

zatem ˈzatɛ̃m conjunction
slik
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.
(książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): spójnik przyłączający wyrażenie podające w odmienny sposób informację zawartą w zdaniu przed nim

zatem ˈzatɛ̃m particle
da
(książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): partykuła wprowadzająca nawiązanie do bieżącej sytuacji lub kontekstu rozmowy

zatoka zaˈtɔka n
bukt
(geografia, geograficzny) część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;

zator n
blokk
powstanie przeszkody w jakimś ruchu, zablokowanie przepływu

zatrudniać zaˈtrudʲɲäʨ̑ v
ansette
dawać komuś pracę

zatrudniony adj
ansatt
mający zatrudnienie

zatruwać v
gift
dodawać substancje toksyczną

zatruć v
gift
dodać substancje toksyczną

zatrzymanie ˌzaṭʃɨ̃ˈmãɲɛ n
gjensitting
pozbawienie kogoś wolności

zatrzymywać ˌzaṭʃɨ̃ˈmɨvaʨ̑ v
borgtårn
zachować coś dla siebie
stanse
przerywać jakiś proces, maszynę, robienie czegoś
unieruchamiać coś
stawać w miejscu

zatwierdzać v
bekrefte
uznawać za obowiązujące
godkjenne
zgadzać się oficjalnie na coś

zatykać zaˈtɨkaʨ̑ v
pugge
wkładać coś w otwór, zamykając go

zaufanie ˌza<sup>w</sup>uˈfãɲɛ n
tillit
przeświadczenie, że można komuś ufać

zauważalny adj
merkbar
dający się zauważyć

zauważyć ˌza<sup>w</sup>uˈvaʒɨʨ̑ v
bemerke
dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku
zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś

zaułek zaˈ<sup>w</sup>uwɛk n
smug
niedługa, wąska uliczka, znajdująca się zwykle między budynkami, niemająca wylotu

zawadiacki adj
hensynsløs
mający tendencję do awanturowania się, wybuchowości

zawadiaka ˌzavaˈdʲjaka n
masekopp
osoba skłonna do awantur, potyczek

zawartość zaˈvartɔɕʨ̑ n
innhold
to, co się w czymś znajduje
ilość jakiegoś składnika w czymś

zawał ˈzavaw n
infarkt
(medycyna, medyczny) miejscowa martwica tkanek serca lub innego narządu wskutek braku dopływu krwi;

zawał serca ˈzavaw ˈsɛrʦ̑a n
myokardieinfarkt
(medycyna, medyczny) (zobacz) zawał mięśnia sercowego;

zawczasu adv
i forkant
z wyprzedzeniem, tak, aby zdążyć

zawdzięczać v
skylde
powstać, rozwinąć się dzięki komuś lub czemuś

zawezwać zaˈvɛzvaʨ̑ v
tilkalle
służbowo wezwać kogoś gdzieś

zawiadamiać ˌzavʲjaˈdãmʲjäʨ̑ v
meddele
przekazywać komuś wiadomość lub informację o czymś

zawiadomienie ˌzavʲjadɔ̃ˈmʲjɛ̇̃ɲɛ n
åtvaring
wypowiedź pisemna zawiadamiająca (pismo, list);

zawias n
hengsel
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

zawiedziony adj
skuffet
taki, którego życzenia, nadzieje, oczekiwania nie spełniły się

zawierać zaˈvʲjɛraʨ̑ v
inneholde
mieć coś wewnątrz siebie, mieć coś za składnik siebie, składać się
stenge
utworzyć, zawiązać jakieś porozumienie

zawiesić v
avbryte
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przerwać na jakiś czas wykonywanie działalności gospodarczej w danej formie prawnej
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wstrzymać na jakiś czas wykonywanie danej czynności lub danego postanowienia
formalnie pozbawić na jakiś czas prawa wykonywania zawodu lub sprawowania funkcji
powiesić coś wysoko
przerwać na jakiś czas formalne spotkanie
przerwać na jakiś czas wykonywanie danej czynności

zawieszać zaˈvʲjɛʃaʨ̑ v
avbryte
powiesić coś na czymś; umiejscowić coś wyżej
wstrzymać, zatrzymać jakieś działanie, by później do niego wrócić

zawieszenie ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ n
fryse
(informatyka, informatyczny) stan programu, systemu lub komputera w którym nie reaguje on na sygnały zewnętrzne

zawieszenie broni ˌzavʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ ˈbrɔ̃ɲi n
våpenhvile
umówione zaprzestanie walk przez wszystkie strony na wszystkich frontach;

zawietrzna zaˈvʲjɛṭʃna n
le
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) burta przeciwna do tej, na którą wieje wiatr

zawietrzny zaˈvʲjɛṭʃnɨ adj
le
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr

zawijać v
kortstokk
otaczać ze wszystkich stron

zawilec gajowy n
hvitveis
(botanika, botaniczny) Anemone nemorosa L., bylina z rodziny jaskrowatych kwitnąca na biało;

zawiniątko n
dott
niewielki pakunek owinięty papierem lub suknem

zawistny zaˈvʲistnɨ adj
misunnelig
pełen zawiści, odczuwający zawiść; (także, też) świadczący o zawiści

zawiązywać v
holde
wiążąc, łączyć końce czego w węzeł, kokardę, pętlę
bestemme
(botanika, botaniczny) powstawać jako zawiązek kwiatów, liści, owoców

zawiść ˈzavʲiɕʨ̑ n
avund
uczucie silnej niechęci do osoby, której się czegoś zazdrości

zawodnik zaˈvɔdʲɲik n
idrettsmann
(sport, sportowy) uczestnik gry zespołowej
(sport, sportowy) uczestnik zawodów

zawodowy ˌzavɔˈdɔvɨ adj
fag
związany z zawodem, pracą
yrkesmessig
taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód

zawodzić zaˈvɔʥ̑iʨ̑ v
føre
prowadzić gdzieś do celu np. drogą, postępowaniem, pomagając
klage
wzbudzać lub wydawać przeciągłe dźwięki zwykle śpiewem lub wyjąc
svike
robić rzeczy, które nie są oczekiwane, nie działać sprawnie, nie spełniać się

zawodówka ˌzavɔˈdufka n
yrkesskole
(potocznie, potoczny) szkoła zawodowa

zawracać głowę zaˈvraʦ̑aʥ̑ ˈɡwɔvɛ v
bakterie
(potocznie, potoczny) niepotrzebnie zajmować kogoś swoimi sprawami lub problemami, przeszkadzać, być natrętnym lub nie dawać spokoju

zawrotny zaˈvrɔtnɨ adj
svimlande
oszałamiający, godny podziwu lub niezwykły, nieprzeciętny

zawroty głowy zaˈvrɔtɨ ˈɡwɔvɨ n
svimmelhet
(medycyna, medyczny) nieprzyjemne, subiektywne odczucie wirowania lub braku równowagi;

zawstydzać zaˈfstɨʣ̑aʨ̑ v
gjøre skamfull
sprawiać, że ktoś czuje zawstydzenie, wstyd, zakłopotanie

zawstydzenie n
forlegenhet
uczucie wstydu

zawstydzony ˌzafstɨˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
skamfull
odczuwający zawstydzenie, wstyd

zawsze ˈzafʃɛ pronoun
alltid
w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

zawód ˈzavut n
yrke
czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

zawór ˈzavur n
ventil
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamykania otworów;

zawór bezpieczeństwa ˈzavur ˌbɛspʲjɛˈʧ̑ɛ̃j̃stfa n
sikkerhetsventil
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zaworu stosowany w celach ochronnych,

zazdrosny zazˈdrɔsnɨ adj
sjalu
taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku

zazdrościć v
misunne
odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

zazdrość ˈzazdrɔɕʨ̑ n
misunnelse
uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona
sjalusi
podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna

zazwyczaj zaˈzvɨʧ̑aj adv
vanligvis
w większości przypadków

zaćma ˈzaʨ̑ma n
foss
(medycyna, medyczny) defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku;

zaćmienie zaˈʨ̑mʲjɛ̇̃ɲɛ n
formørkelse
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

załadowywać v
laste
umieszczać pocisk w broni palnej
umieszczać ładunek w środku transportu lub magazynie

załamanie ˌzawãˈmãɲɛ n
sammenbrudd
osłabienie lub całkowita utrata odporności psychicznej; stan silnego smutku, depresji

załatwiać v
anslag
(potocznie, potoczny) pozbawiać możliwości działania lub unicestwiać; wyrządzać komuś krzywdę
betjene
obsługiwać kogoś
fikse
podejmować różne działania w celu doprowadzenia czegoś do skutku

załoga zaˈwɔɡa n
mannskap
grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd
personale
ogół pracowników zakładu, instytucji itp.

załom n
bøye
linia, wzdłuż której następuje wyraźna zmiana

założenie ˌzawɔˈʒɛ̃ɲɛ n
forutsetning
teza stanowiąca punkt wyjścia do dalszych rozważań i dalszego toku rozumowania

założyciel n
grunnlegger
ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

założyć zaˈwɔʒɨʨ̑ v
anta
twierdzić, że coś się stanie; prorokować, dywagować o przyszłości
uznawać, że coś jest czymś innym; przyjmować coś za coś

załącznik zaˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
vedlegg
dokument uzupełniający treść innego dokumentu lub dzieła książkowego, część addendum
plik dołączony do wiadomości e-mail

zaś zaɕ conjunction
bak
(Poznań) potem, następnie, później
hvor mye
natomiast

zaświadczenie ˌzaɕfʲjaṭˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
sertifikat
dokument potwierdzający coś

zażalenie n
innvending
oficjalna skarga

zażarty adj
bitter
nieskory do ustępstw i całą mocą atakujący i broniący swego
voldsom
prowadzony z wielką zaciętością

zażenowanie n
forlegenhet
poczucie zakłopotania i wstydu

zażenowany adj
flau
taki, który odczuł zażenowanie

zażywać v
gevinst
korzystać z czegoś przyjemnego
przyjmować jakąś substancję

zażyłość n
ta utlegg i
(przenośnie, przenośnia) bardzo bliski stosunek z jakąś rzeczą czy dobrem

zażyły adj
intim
nacechowany bliskością

zbawiać v
berge
wyciągać kogoś z opresji, uratować
redning
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odżegnać niebezpieczeństwo potępienia wiecznego

zbawienie zbaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
frelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia;
uratowanie w trudnej sytuacji

zbawić v
befri
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uchronić przed potępieniem wiecznym
berge
wyciągnąć kogoś z opresji, uratować

zbieg zbʲjɛk n
flyktig
ktoś, kto uciekł, zbiegł
konfluens
miejsce styku, zbliżenia się (np. żył wodnych, żył kruszcowych w skale, tras kolejowych, drogowych)

zbieg okoliczności ˈzbʲjɛk ˌɔkɔlʲiʧ̑ˈnɔɕʨ̑i n
hendelse
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie

zbiegać v
flykte
biegnąc, oddalać się
rakke ned på
biegnąc, przemieszczać się w dół
flokke
biegnąc, zbierać się w danym miejscu
krympe
ulegać skurczeniu jako tkanina
Å få endene til å møtes
odbywać się w jednym czasie

zbieranina n
blandning
(pogardliwie, pogardliwy) przypadkowy i niedopasowany zbiór osób lub rzeczy

zbierać ˈzbʲjɛraʨ̑ v
plukke
podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy
gromadzić
samle
kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś
samle seg
powodować, że grupa osób znajdzie się w jakimś miejscu

zbierać śmietankę ˈzbʲjɛraʨ̑ ɕmʲjɛˈtãnkɛ v
skumlese
zbierać śmietankę z powierzchni mleka

zbieżność n
sammenfall
schodzenie się w jednym punkcie

zbijać ˈzbʲijäʨ̑ v
motbevise
obalać argument, teorię, pogląd

zbijać bąki ˈzbʲijäʥ̑ ˈbɔ̃ŋʲci v
somle
leniuchować, próżnować, obijać się

zbiornik ˈzbʲjɔrʲɲik n
beholder
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów

zbiornikowiec n
tankskip
statek przeznaczony do transportu materiałów płynnych, najczęściej ropy naftowej;

zbiory n
berging
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) to co pozyskano poprzez zbieranie

zbir zbʲir n
banditt
bandyta, zbój, przestępca

zbity adj
fast
mający zwartą konsystencję

zbiór zbʲjur n
arkivere
(informatyka, informatyczny) plik
avling
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) czynność zbierania plonów
gruppe
grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość
zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś
høste
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zwykle w lm plon
mengde
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów;

zbliżać ˈzblʲiʒaʨ̑ v
innkjøring
podchodzić, przysuwać się do czegoś

zbliżony adj
avslutte
o podobnych cechach, niewiele różniący się

zbocze ˈzbɔʧ̑ɛ n
bakke
(geografia, geograficzny) pochyły teren stanowiący część góry, wzgórza, doliny czy wąwozu

zboczenie n
perversjon
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy

zboże ˈzbɔʒɛ n
korn
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina z rodziny traw, uprawiana dla jadalnego ziarna

zbożowy zbɔˈʒɔvɨ adj
korn
dotyczący zboża (rośliny), związany z uprawą
kårny
dotyczący zboża (ziarna), otrzymywany, zrobiony z ziarna

zbrodnia ˈzbrɔdʲɲa n
forbrytelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bardzo ciężkie przestępstwo;

zbrodnia przeciwko ludzkości n
forbrytelse mot menneskeheten
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnicze działanie wymierzone w pewną grupę społeczną, łamiące podstawowe prawa człowieka, motywowane najczęściej pobudkami politycznymi, rasowymi czy religijnymi;

zbrodnia wojenna ˈzbrɔdʲɲa vɔˈjɛ̃nːa n
krigsforbrytelse
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;

zbrodniarz n
forbryter
człowiek, który popełnił zbrodnię

zbrodniczy adj
morder
dotyczący zbrodni i zbrodniarza

zbroić ˈzbrɔ<sup>j</sup>iʨ̑ v
arm
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) powiększać czyiś stan uzbrojenia

zbroja ˈzbrɔja n
rustning
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;

zbudowany adj
vesentlig
mający prawidłowo i proporcjonalnie ukształtowaną muskulaturę i sylwetkę

zbyt zbɨt adv
altfor
nadmiernie, w nadmiarze, za bardzo, przesadnie

zbyteczny zbɨˈtɛʧ̑nɨ adj
rikelig
taki, którego się nie potrzebuje

zbójnik n
røver
(dawniej, dawny) członek góralskiej bandy rozbójniczej

zbędny ˈzbɛ̃ndnɨ adj
nytteløs
taki, bez którego można się obyć

zdalny ˈzdalnɨ adj
fjern
taki, który może być przeprowadzany na odległość

zdanie ˈzdãɲɛ n
setning
(gramatyka) wypowiedzenie posiadające orzeczenie (osobową formę czasownika)

zdarzać ˈzdaʒaʨ̑ v
foregå
wydarzać się, trafiać się

zdarzenie zdaˈʒɛ̃ɲɛ n
programpost
(informatyka, informatyczny) zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji;
(matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu;
coś, co miało miejsce; co zdarzyło się

zdatny adj
egnet
(książkowy) nadający się do czegoś

zdawać ˈzdavaʨ̑ v
feile
uzyskiwać pozytywną ocenę
lite på
pokładać w kimś zaufanie

zdawać sobie sprawę ˈzdavaʨ̑ ˈsɔbʲjɛ ˈspravɛ v
våken
mieć pełną świadomość czegoś; rozumieć, wiedzieć coś, uświadamiać sobie coś

zdać zdaʨ̑ v
passere
aspekt dokonany od: zdawać

zdechnąć ˈzdɛxnɔ̃ɲʨ̑ v
dævve
(pogardliwie, pogardliwy) umrzeć
(potocznie, potoczny) o zwierzęciu: skończyć życie

zdechł pies ˈzdɛxw̥ ˈpʲjɛs idiom
spille død
komenda skierowana do psa polegająca na celowym przewróceniu się zwierzęcia na grzbiet lub na bok (tak, jakby było postrzelone) i pozostaniu nieruchomo w tej pozycji do wyznaczonego przez opiekuna momentu

zdecydować ˌzdɛʦ̑ɨˈdɔvaʨ̑ v
beslutte
podjąć decyzję

zdejmować zdɛjˈmɔvaʨ̑ v
frata
zabierać coś z jakiegoś miejsca wysoko lub z wieszaka
ta av
ściągać nakrycie głowy, okulary
ściągać ubranie, buty

zdemokratyzować v
demokratisere
uczynić demokratycznym, przeprowadzić proces demokratyzacji

zdenerwowany ˌzdɛ̃nɛrvɔˈvãnɨ adj
nervøs
odczuwający niepokój, niepewność

zderzak ˈzdɛʒak n
støtfanger
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;

zderzenie zdɛˈʒɛ̃ɲɛ n
kollisjon
gwałtowne uderzenie się poruszających się obiektów

zdezorientowany adj
desorientert
taki, który utracił rozeznanie w sytuacji

zdjąć zdʲjɔ̇̃ɲʨ̑ v
flytte
biorąc, usunąć skąd

zdobić ˈzdɔbʲiʨ̑ v
betalingsutsettelse
służyć jako ozdoba

zdobycie zdɔˈbɨʨ̑ɛ n
inndragning
(rzeczownik odczasownikowy) od zdobyć

zdobywać zdɔˈbɨvaʨ̑ v
bli
uzyskiwać, osiągać dzięki własnemu wysiłkowi
vinne
odbierać przemocą
zjednywać sobie, pozyskiwać względy

zdobywca zdɔˈbɨfʦ̑a n
eier
ten, który osiągnął coś, dokonał czegoś, zwyciężył

zdolność ˈzdɔlnɔɕʨ̑ n
evne
umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś

zdolny ˈzdɔlnɨ adj
begavet
taki, który ma talent, zdolności; jest uzdolniony
dyktig
będący w stanie wykonać określoną czynność

zdołać v
håndtere
dać radę coś zrobić

zdołowany ˌzdɔwɔˈvãnɨ adj
deprimert
(potocznie, potoczny) przygnębiony

zdrada ˈzdrada n
forræderi
działanie na szkodę narodu lub kraju
odstąpienie od zasad lub wartości

zdradzać ˈzdraʣ̑aʨ̑ v
avsløre
przedstawiać coś komuś
bedra
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku
fortelle
o sekrecie, tajemnicy: wyjawiać, mówić komuś, często niepowołanemu
łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały

zdradziecki adj
forrædersk
taki, który grozi niebezpieczeństwem, mimo że sprawia wrażenie bezpiecznego
taki, który ma na celu zdradę; który zdradził lub zdradza

zdrowie ˈzdrɔvʲjɛ n
helse
stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

zdrowieć ˈzdrɔvʲjɛ̇ʨ̑ v
komme seg
wracać do zdrowia, odzyskiwać siły

zdrowy ˈzdrɔvɨ adj
frisk
taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze
dobry dla zdrowia

zdrowy rozsądek n
fornuft
rzeczowe myślenie

zdrzemnąć się v
nikke
zapaść w drzemkę; przespać się krótko

zdumiewający adj
forbløffende
taki, który budzi zdumienie

zdumiewać v
overraske
wywoływać zdumienie

zdążyć ˈzdɔ̃w̃ʒɨʨ̑ v
nå
przybyć na umówioną godzinę
skończyć jakąś pracę, zadanie w określonym czasie

ze zɛ particle
på veg til
(potocznie, potoczny) partykuła poprzedzająca liczbę oznaczająca jej przybliżenie

ze względu na zɛ‿ˈvzɡlɛ̃ndu ˈna
av hensyn til
z uwagi na, biorąc pod uwagę

zebra ˈzɛbra n
sebra
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

zebranie zɛˈbrãɲɛ n
møte
zgromadzenie grupy ludzi w celu omówienia jakiejś kwestii, poruszenia tematu

zebździć się v
dritt!
(eufemistycznie) wypróżnić się z kału

zecer ˈzɛʦ̑ɛr n
setter
(przestarzałe, przestarzały) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;

zechcieć v
behov
nabrać ochoty coś zrobić

zegar ˈzɛɡar n
klokke ur
przyrząd przeznaczony do mierzenia i wskazywania właściwego czasu;

zegar słoneczny ˈzɛɡar swɔ̃ˈnɛʧ̑nɨ n
solur
zegar określający czas na podstawie pozycji słońca;

zegar wahadłowy ˈzɛɡar ˌvaxadˈwɔvɨ n
ur
zegar mechaniczny wykorzystujący wahadło jako regulator chodu do odmierzania czasu

zegarek zɛˈɡarɛk n
klokke
niewielkich rozmiarów zegar

zegarmistrz zɛˈɡarmʲisṭʃ n
urmaker
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków;

zejman n
sjømann
człowiek morza, żeglarz, marynarz starszego rocznika

zelandzki n
zeeuws
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa gwar języka niderlandzkiego, używana głównie w holenderskich prowincjach Zelandii i Holandii Południowej;

zelżywość zɛˈlʒɨvɔɕʨ̑ n
skam
(staropolski) hańba, dyshonor

zemsta ˈzɛ̃msta n
hevn
odwet za krzywdy

zenit ˈzɛ̃ɲit n
senit
(astronomia, astronomiczny) najwyżej położony punkt na niebie;

zepsuty zɛˈpsutɨ adj
forderve
(o produkcie spożywczym) nienadający się do spożycia

zepsuć ˈzɛpsuʨ̑ v
forderve
zniszczyć, uszkodzić w sposób uniemożliwiający działanie

zero ˈzɛrɔ n
null
liczba 0;

zerowy zɛˈrɔvɨ adj
0.
identyfikowany przez zero; taki, który w określonym porządku liczenia poprzedza pierwszy

zerwać ˈzɛrvaʨ̑ v
slå opp
(potocznie, potoczny) skończyć związek z kimś
tårer
oddzielić coś od czegoś, ciągnąć

zespół ˈzɛspuw n
band
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa muzyków występująca razem na scenie
bestemme
zbiór jednostek, obiektów stanowiący całość
gruppe
grupa osób realizująca wspólny cel;
syndrom
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;

zespół Sjögrena n
Sjögrens syndrom
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;

zespół muzyczny n
binde
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzycy wspólnie występujący pod daną nazwą, razem tworzący określoną muzykę

zestaw ˈzɛstaf n
bestemme
całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów

zestawiać v
bestemme
(medycyna, medyczny) złączać końce złamanej kości
sammenligne
ustalać podobieństwa i różnice

zestawienie n
sammensetning
(rzeczownik odczasownikowy) od zestawić

zeszyt ˈzɛʃɨt n
skrivebok
(edukacja, edukacyjny) kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

zeszły ˈzɛʃwɨ adj
nyest
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

zewnątrz ˈzɛvnɔ̃nṭʃ preposition
bortsett fra
(przestarzałe, przestarzały) poza obrębem czegoś, poza obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu lub środowiska

zewnętrzny zɛˈvnɛ̃nṭʃnɨ adj
utenlandsk
taki, który odnosi się do innych krajów
ytre
taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz

zez zɛs n
skjeling
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;

zeznanie zɛˈznãɲɛ n
påstand
dokument zawierający treść zeznania (1.1)

zezowaty adj
suppeskje
taki, który ma zeza

zezować zɛˈzɔvaʨ̑ v
titte
(potocznie, potoczny) zaglądać ukradkiem

zezwalać zɛˈzvalaʨ̑ v
tåle
(oficjalnie) wydawać komuś zezwolenie na coś; pozwalać, nie zabraniać

zgadnąć ˈzɡadnɔ̃ɲʨ̑ v
gissa
aspekt dokonany od: zgadywać

zgadywać v
gjette
przewidywać co na podstawie przesłanek niedających pewności

zgadzać ˈzɡaʣ̑aʨ̑ v
anerkjenne
wyrażać zgodę, dawać zgodę na coś
istemme
być zgodnym z czymś, mieć podobną opinię

zgaga ˈzɡaɡa n
bly
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba dokuczliwa, kłótliwa
halsbrann
(medycyna, medyczny) uczucie pieczenia w przełyku

zginać ˈzʲɟĩnaʨ̑ v
svinge
aspekt niedokonany od: zgiąć

zginąć ˈzʲɟĩnɔ̃ɲʨ̑ v
dævve
nagle, tragicznie stracić życie (w odniesieniu do ludzi)
przestać istnieć, stracić ważność (o cechach, zjawiskach, wartościach)

zgiąć zʲɟɔ̇̃ɲʨ̑ v
svinge
zmienić kształt obiektu poprzez zgięcie, zgniecenie

zgięcie ˈzʲɟɛ̇̃ɲʨ̑ɛ n
bøye
(rzeczownik odczasownikowy) od zgiąć
miejsce gdzie coś jest zgięte

zgnilizna n
forråtnelse
gnijąca substancja

zgniły ˈzʲɟɲiwɨ adj
råtten
taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy
taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło

zgoda ˈzɡɔda n
akkord
pozwolenie, aprobata, zgodzenie się
avstemming
stan pozbawiony konfliktów czy kłótni, pojednanie

zgoda ˈzɡɔda particle
akkord
odpowiedź potwierdzająca, wyrażająca przyzwolenie

zgodnie ˈzɡɔdʲɲɛ adv
deretter
według czegoś, odpowiednio do czegoś
enig
jednogłośnie, jednomyślnie
w sposób zgodny, harmonijny, bez konfliktu lub sprzeczności

zgodność ˈzɡɔdnɔɕʨ̑ n
konformitet
cecha tego, co jest z czymś zgodne, nie jest sprzeczne

zgodny ˈzɡɔdnɨ adj
enig
taki, który tworzy harmonię, jest jednogłośny, jednakowy, jednolity z czymś
fredelig
taki, który zgadza się na coś, godzi się z czymś, dąży do zgody

zgon zɡɔ̃n n
død
(książkowy) śmierć, skonanie

zgrabny ˈzɡrabnɨ adj
elegant
odznaczający się finezją, elegancją; pełen gracji
proporcjonalnie zbudowany

zgraja ˈzɡraja n
binde
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona

zgromadzenie ˌzɡrɔ̃maˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
forsamling
zespół ludzi reprezentujących daną społeczność i stanowiących jakąś władzę, przedstawicielstwo

zgryzota zɡrɨˈzɔta n
uroe
wielkie zmartwienie

zgryźliwy zɡrɨʑˈlʲivɨ adj
sur
często dokuczający innym złośliwymi uwagami

zgrzebło n
strigle
(zootechnika, zootechniczny) metalowy przyrząd do czyszczenia zwierząt (zwłaszcza zwierząt gospodarskich) i usuwania sierści ze szczotki do czesania zwierząt;

zguba ˈzɡuba n
kløft
klęska, nieszczęście
tap
rzecz lub osoba zgubiona, której chwilowo nie można znaleźć

zgubny ˈzɡubnɨ adj
fatal
przynoszący zniszczenie

zgłaszać ˈzɡwaʃaʨ̑ v
ankomme
przybyć w określone miejsce lub do określonej osoby w określonym celu, stawiać się
oppfylle
odzywać się w słuchawce telefonu
søke
ochotniczo wyrażać chęć udziału w czymś

ziarno ˈʑarnɔ n
korn
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion;
(fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;
cząstka czegoś

ziele ˈʑɛlɛ n
gress
(botanika, botaniczny) roślina o nietrwałych, nadziemnych pędach

ziele angielskie n
allehånde
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce korzennika lekarskiego stosowane jako przyprawa;

zieleń ˈʑɛlɛ̃ɲ n
grønn
kolor zielony
ubranie w kolorze zielonym
zielone części roślin
zielony barwnik

zielona herbata ʑɛˈlɔ̃na xɛrˈbata n
grønn te
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania
(spożywczy) surowiec w postaci liści herbaty chińskiej poddanych minimalnemu utlenianiu, stosowany do sporządzania napoju

zielonawy ˌʑɛlɔ̃ˈnavɨ adj
grønnaktig
w kolorze podobnym do zielonego

zielone ʑɛˈlɔ̃nɛ n
grøn
światło sygnalizacyjne w kolorze zielonym

zielonooki ˌʑɛlɔ̃nɔˈːci adj
grønnøyd
(książkowy) taki, który ma zielone oczy

zielonoprzylądkowy adj
kappverdisk
związany z Wyspami Zielonego Przylądka lub Republiką Zielonego Przylądka

zielony ʑɛˈlɔ̃nɨ adj
grønn
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego;
(lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały

zielony ludzik n
fremmed
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze

zielsko n
pot
(potocznie, potoczny) roślina dziko rosnąca lub zbiorowisko takich roślin

ziemia ˈʑɛ̃mʲja n
bakke
grunt, podłoże (także w budynku)
grunn
gleba
jord
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna
midgard
ląd stały w odróżnieniu od morza

ziemniak ˈʑɛ̃mʲɲak n
potet
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach;
(spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)

ziemny ˈʑɛ̃mnɨ adj
bakke
związany z ziemią, glebą

ziemski ˈʑɛ̃msʲci adj
kjedelig
(książkowy) zwykły, codzienny
temporal
(książkowy) doczesny (zwłaszcza w opozycji do życia pozagrobowego)

ziewanie ʑɛˈvãɲɛ n
gjesp
(rzeczownik odczasownikowy) od ziewać

ziewać ˈʑɛvaʨ̑ v
gjespe
szeroko otwierać usta, wydając charakterystyczny przeciągły odgłos z powodu senności lub znudzenia

zima ˈʑĩ.ma n
vinter
najchłodniejsza z 4 astronomicznych (lub 6 klimatycznych) pór roku;

zimna wojna ˈʑĩmna ˈvɔjna n
Den kalde krigen
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;

zimno ˈʑĩmnɔ adv
kaldt
z uczuciem utraty ciepła
(przenośnie, przenośnia) w sposób chłodny, obojętny, niechętny

zimno ˈʑĩmnɔ n
kulde
odczuwalna subiektywnie niska temperatura

zimnowojenny adj
Den kalde krigen
taki, który dzieje się podczas zimnej wojny

zimny ˈʑĩmnɨ adj
kald
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna

zimowisko ˌʑĩmɔˈvʲiskɔ n
overvintringsstasjon
(zoologia, zoologiczny) miejsce, do którego udają się lub które przygotowują sobie zwierzęta, aby spędzić zimę
miejsce spędzania zimy

zimowy ʑĩˈmɔvɨ adj
vinter-
przystosowany do warunków panujących w zimie
vinterlig
typowy dla zimy, związany z zimą, odbywający się w zimie

zimozielony ˌʑĩmɔʑɛˈlɔ̃nɨ adj
eviggrønn
(botanika, botaniczny) (odnośnie rośliny) mający liście zimą

ziomek ˈʑɔ̃mɛk n
landsmann
osoba pochodząca z tego samego kraju lub tych samych okolic

zioło ˈʑɔwɔ n
pot
(potocznie, potoczny) marihuana

ziołolecznictwo ˌʑɔwɔlɛʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
urt
(medycyna, medyczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób;

zipać ˈʑipaʨ̑ v
puste
oddychać z trudem

ziąb ʑɔ̃mp n
avkjøle
przenikliwy, dokuczliwy chłód

zięba ˈʑɛ̃mba n
bokfink
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;

zięba zwyczajna n
bokfink
(ornitologia, ornitologiczny) Fringilla coelebs Linnaeus, mały ptak z rodziny łuszczakowatych;

zięć ʑɛ̇̃ɲʨ̑ n
svigersønn
mąż córki

zjadać ˈzʲjadaʨ̑ v
bruke opp
połykać jako pokarm

zjadliwy adj
sinna
niezwykle złośliwy

zjawa ˈzʲjava n
spøkelse
duch osoby zmarłej

zjawiać v
besøke
stawiać się gdzieś; przychodzić gdzieś

zjawisko zʲjaˈvʲiskɔ n
fenomen
naturalny proces pozostający w zasięgu percepcji człowieka;
(przenośnie, przenośnia) coś niezwykłego, nieprzeciętnego, nienaturalnego lub nie do końca rzeczywistego

zjazd zʲjast n
avkjøring
(sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie
czynność jazdy w dół
avkjøringsveg
droga pozwalająca zjechać z głównej trasy

zjedzenie zʲjɛˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
spise
spożycie pokarmu

zjeżdżalnia zʲjɛʒˈʤ̑alʲɲa n
sklie
urządzenie do zabawy z gładką, pochyłą powierzchnią, po której można zsuwać się na pupie;

zlać zlaʨ̑ v
anslag
(potocznie, potoczny) sprawić komuś lanie

zlecać v
ordre
powierzać komuś wykonanie zadania

zlecenie n
bestille
polecenie lub zamówienie wykonania danej czynności lub usługi

zlepek n
klase
całość złożona z różnych, często niepasujących do siebie części

zlew zlɛf n
vask
naczynie umiejscowione na ścianie pod kranem, połączone z rurą odpływową

zlewisko n
nedslagsdistrikt
(hydrologia, hydrologiczny) obszar, z jakiego wody spływają do jednego dużego zbiornika naturalnego

zlewka n
beger
płaskodenne naczynie laboratoryjne ogólnego użytku zwykle o kształcie cylindrycznym;

zlewnia n
nedslagsdistrikt
(hydrologia, hydrologiczny) obszar, z którego wody spływają do jednego wspólnego zbiornika

zlewozmywak ˌzlɛvɔzˈmɨvak n
batteri
zlew kuchenny, w którym zmywa się naczynia

zmaganie n
bryte
stawanie naprzeciw problemu; próby przezwyciężenia czegoś

zmagać się ˈzmaɡaʨ̑‿ɕɛ v
bryte
walczyć (także (przenośnie, przenośnia))

zmarszczka ˈzmarʃʧ̑ka n
rynke
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych

zmartwienie zmartˈfʲjɛ̇̃ɲɛ n
kjedsomhet
coś, co martwi, nurtuje, niepokoi

zmartwiony adj
bekymret
taki, który się czymś martwi

zmartwychwstanie ˌzmartfɨxˈfstãɲɛ n
oppstandelse
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) powstanie z martwych, ożywienie;

zmarły ˈzmarwɨ adj
død
o osobie, która nie żyje

zmarły ˈzmarwɨ n
død
osoba, która umarła, nie żyje

zmiana ˈzmʲjãna n
endring
przejście jakiejś cechy albo rzeczy w inną

zmiażdżenie n
knusende
(historia, historyczny, historycznie) metoda egzekucji i tortur polegająca na obciążaniu ciała skazańca;

zmieniać ˈzmʲjɛ̇̃ɲäʨ̑ v
endre
nadawać komuś lub czemuś inne właściwości
skifte
zamieniać, zastępować coś czymś innym

zmienna ˈzmʲjɛ̃nːa n
variabel
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;

zmienny ˈzmʲjɛ̃nːɨ adj
avvikende
niestały w poglądach, uczuciach (w odniesieniu do człowieka)
ulegający zmianom

zmierzch zmʲjɛʃx n
skumering
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się;

zmieszany adj
flau
wprawiony w zakłopotanie

zmiękczać ˈzmʲjɛ̃ŋkʧ̑aʨ̑ v
bløtgjøre
czynić coś bardziej miękkim

zmniejszać ˈzmʲɲɛ̇jʃaʨ̑ v
formilde
sprawiać, że coś staje się mniej intensywne
sprawiać, że jakaś wielkość ma mniejszą wartość
redusere
sprawiać, że coś ma mniejsze rozmiary

zmniejszenie zmʲɲɛ̇jˈʃɛ̃ɲɛ n
formilde
(rzeczownik odczasownikowy) od zmniejszyć

zmora n
mareritt
dręczący, przykry sen lub budząca lęk, uporczywie powracająca myśl

zmrok zmrɔk n
skumring
moment doby przed zapadnięciem nocy; czas ściemniania się

zmuszać ˈzmuʃaʨ̑ v
tvinge
nakłaniać kogoś do zrobienia czegoś; kazać komuś coś zrobić, wywierać nacisk/presję na kogoś

zmysł zmɨsw̥ n
sans
zdolność organizmu do odbierania i analizowania wrażeń określonego rodzaju;

zmysłowość n
sanselighet
cecha tego, co zmysłowe, erotyczne, ponętne

zmysłowy zmɨsˈwɔvɨ adj
lidderlig
taki, który wzbudza pociąg fizyczny; wiąże się z doznaniami erotycznymi

zmywacz do paznokci ˈzmɨvaʤ̑ ˌdɔ‿pazˈnɔcʨ̑i n
negllakkfjerner
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja służąca do usuwania lakieru do paznokci;

zmywarka zmɨˈvarka n
oppvaskmaskin
(technologia, technika, techniczny) domowe lub przemysłowe urządzenie do mycia naczyń;

zmywać v
hvitkalke
(przenośnie, przenośnia) powodować, że coś przykrego przestaje być widoczne, odczuwalne
tvette
myjąc coś usuwać z tego brud, zanieczyszczenia
usuwać jakieś zanieczyszczenie za pomocą mycia

zmyślać v
dikte
mówić nieprawdę, koloryzować

zmęczenie zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
tretthet
stan mniejszej sprawności, brak energii spowodowany wysiłkiem

zmęczony zmɛ̃n͇ˈʧ̑ɔ̃nɨ participleAdjective
trett
odczuwający zmęczenie, taki, który jest osłabiony fizycznie lub psychicznie ze względu na wysiłek

znaczek pocztowy ˈznaʧ̑ɛk pɔʧ̑ˈtɔvɨ n
frimerke
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);

znaczenie znaˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
betydning
wartość, ważność czegoś, waga
mening
to, co dany wyraz, znak, gest oznacza lub sygnalizuje

znacznie ˈznaʧ̑ʲɲɛ adv
betydelig
dużo, w dużym stopniu, bardzo

znacznik n
tag
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) sekwencja peptydowa dołączana do białka w celu ułatwienia jego detekcji, oczyszczania lub zwiększenia rozpuszczalności;
(informatyka, informatyczny) znak lub słowo kluczowe przypisywane określonemu fragmentowi tekstu lub plikowi multimedialnemu

znaczny ˈznaʧ̑nɨ adj
merkelig
(książkowy) istotny, duży, ważny

znaczyć ˈznaʧ̑ɨʨ̑ v
bety
mieć znaczenie, sens

znajda n
flyttblokk
dziecko, które zostało znalezione

znajdować znajˈdɔvaʨ̑ v
finne
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś
odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś
zdobywać to, czego się szuka

znajomość znaˈjɔ̃mɔɕʨ̑ n
kunnskap
(edukacja, edukacyjny) wiedza na jakiś temat, umiejętność

znajomy znaˈjɔ̃mɨ n
bekjent
taki, którego się zna (osobiście lub z widzenia)

znak znak n
forvarsel
fakt interpretowany jako zapowiedź czegoś
tegn
dowód, oznaka czegoś
dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie

znak wodny ˈznaɡ ˈvɔdnɨ n
vassmerke
obraz na papierze widzialny pod światło, uzyskiwany w trakcie jego produkcji;

znak zapytania ˈznaɡ ˌzapɨˈtãɲa n
spørsmålstegn
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny ? umieszczany na końcu zdania pytającego;

znak zodiaku ˈznaɡ zɔˈdʲjaku n
stjernetegn
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu;
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)

znakomitość ˌznakɔ̃ˈmʲitɔɕʨ̑ n
framstående
cecha tego, co znakomite

znakomity ˌznakɔ̃ˈmʲitɨ adj
briljant
bardzo dobry, doskonały, świetny
eminent
powszechnie znany i szanowany ze względu na swoje zasługi, pochodzenie itp.
overveiende
będący w przewadze, większości
ypperlig
wyróżniający się, wybitny pod jakimś względem; niezwykły, nieprzeciętny

znalezisko ˌznalɛˈʑiskɔ n
funn
rzecz znaleziona, która budzi szczególne zainteresowanie

znamienny adj
karakteristisk
znamionujący coś lub kogoś; charakterystyczny, właściwy dla kogoś lub czegoś

znamię n
fødselsmerke
plamka, wypukłość na skórze
kjennetegn
(przenośnie, przenośnia) cecha charakterystyczna właściwa czemuś

znany ˈznãnɨ adj
berømt
taki, który jest rozpoznawany przez wiele osób

znawca ˈznafʦ̑a n
ekspert
osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś

znać znaʨ̑ modal
kjenne
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym
mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości
umieć coś, wiedzieć

znać jak swoje dziesięć palców ˈznaʨ̑ ˈjak ˈsfɔjɛ ˈʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑ ˈpalʦ̑uf v
kjenne som sin egen bukselomme
znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie

znać jak własną kieszeń ˈznaʨ̑ ˈjaɡ ˈvwasnɔ̃w̃ ˈcɛʃɛ̃ɲ v
kjenne som sin egen bukselomme
znać coś bardzo dobrze, bardzo dokładnie

znicz zʲɲiʧ̑ n
losse
szeroka świeca w płytkim zbiorniku palona na grobach, pod pomnikami;

zniczek ˈzʲɲiʧ̑ɛk n
rødtoppfuglekonge
(ornitologia, ornitologiczny) Regulus ignicapilla, mały ptak z rodziny mysikrólikowatych;

zniekształcać v
fordreie
przedstawiać w sposób niezgodny z rzeczywistością

znienacka zʲɲɛ̃ˈnaʦ̑ka adv
plutselig
nagle i niespodziewanie

zniesienie zʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ n
gjenopplive
(rzeczownik odczasownikowy) od znieść

zniewaga zʲɲɛˈvaɡa n
fornærmelse
upokorzenie, obrażenie, znieważenie kogoś poprzez krzywdzące, niesprawiedliwe słowa lub czyn;

zniewieściały ˌzʲɲɛvʲjɛ̇ɕˈʨ̑awɨ adj
bløtaktig
o mężczyźnie: taki, który ma kobiece cechy

znikać ˈzʲɲikaʨ̑ v
forsvinne
przestawać być w jakimś miejscu
stawać się niewidocznym

zniknąć ˈzʲɲiknɔ̃ɲʨ̑ v
forsvinne
przestać być w jakimś miejscu
stać się niewidocznym

znikomy adj
fjern
niewielki, prawie żaden

zniżka ˈzʲɲiʃka n
rabatt
obniżenie ceny

znosić ˈznɔɕiʨ̑ v
heve
o nakazie, zakazie, obowiązku, itp. pozbawić mocy obowiązywania
ta av
powodować zmianę kursu
tolerere
o rzeczach nieprzyjemnych, sprawach problematycznych tolerować, wytrzymywać

znowu ˈznɔvu adv
igjen
jeszcze raz, ponownie, na nowo, znów, powtórnie, apiać

znudzenie n
kjedsomhet
brak zainteresowania

znudzony znuˈʣ̑ɔ̃nɨ adj
kjed
odczuwający nudę; taki, który stracił zainteresowanie czymś

znużony znuˈʒɔ̃nɨ adj
kjed
zmęczony czymś
znudzony czymś

znój n
gjenvordighet
(książkowy) ciężka praca, wysiłek

znęcać się ˈznɛ̃nʦ̑aʨ̑‿ɕɛ v
mobbe
robić krzywdę (najczęściej fizyczną), zadawać ból; męczyć, maltretować

zobaczyć zɔˈbaʧ̑ɨʨ̑ v
forstå
dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś
lita
obejrzeć

zobowiązanie ˌzɔbɔvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ n
plikt
powinność

zobowiązać ˌzɔbɔˈvʲjɔ̃w̃zaʨ̑ v
forplikte
(książkowy) nałożyć na kogoś obowiązek wykonania jakiejś czynności

zodiak ˈzɔdʲjak n
dyrekrets
(astrologia, astrologiczny) diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku;

zoisyt zɔˈ<sup>j</sup>isɨt n
zoisitt
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów grupowych;

zombi ˈzɔ̃mbʲi n
zombie
(etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;

zoo ˈzɔː n
dyrehage
ogród zoologiczny

zoocyd n
Rottegift
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związek chemiczny stosowany w rolnictwie i dalszej produkcji spożywczej, działający trująco na zwierzęta;

zoologia ˌzɔːˈlɔɟja n
zoologi
(biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o zwierzętach;

zoonoza ˌzɔɔ̃ˈnɔza n
zoonose
(weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;

zorganizowany adj
av
świadczący o tym, że ktoś potrafi właściwie zorganizować się

zorza ˈzɔʒa n
aurorasommerfugl
(meteorologia, meteorologiczny) barwne zjawisko świetlne na niebie

zorza polarna ˈzɔʒa pɔˈlarna n
nordlys
zjawisko świetlne w postaci barwnych pasm obserwowanych na niebie w okolicach podbiegunowych;

zostawać zɔˈstavaʨ̑ v
bli
nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca
być pozostałością po czymś, czego już nie ma
kle
stawać się kimś/czymś

zostawiać zɔˈstavʲjäʨ̑ v
etterlate
odchodzić od kogoś, porzucać go (najczęściej w aspekcie dokonanym)
kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą
przeznaczać coś dla kogoś po swojej śmierci (najczęściej w aspekcie dokonanym)

zostawić w spokoju zɔˈstavʲiʨ̑ f‿spɔˈkɔju v
la være
nie przeszkadzać komuś, nie molestować kogoś
przestać interesować się kimś lub czymś

zraszać v
yr
o deszczu: spadać na coś drobnymi kroplami

zrażać ˈzraʒaʨ̑ v
fremmedgjøre
zniechęcać

zresztą ˈzrɛʃtɔ̃w̃ particle
for øvrig
partykuła wprowadzająca nową informację, nawiązującą do wcześniejszej i uwydatniająca ją

zrobienie zrɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ n
holde
(rzeczownik odczasownikowy) od zrobić

zrost zrɔst n
sammensetning
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz powstały z połączenia kilku wyrazów, zachowujących swój układ składniowy i postać morfologiczną;

zrozumiały ˌzrɔzũˈmʲjawɨ adj
forståelig
dający się zrozumieć, możliwy do zrozumienia

zrywać ˈzrɨvaʨ̑ v
plukke
o roślinach lub ich owocach zbierać
revne
odłączać coś silnym szarpnięciem
slå opp
kończyć związek z kimś

zrzekać się v
avsverge
odstępować od czegoś z własnej woli

zrzucać ˈzʒuʦ̑aʨ̑ v
gjørmehull
spychać coś z jakiejś wysokości; sprawić, że coś spada skądś

zrzęda n
mase
(potocznie, potoczny) osoba, która ma tendencje do ciągłego narzekania

zrzędzić ˈzʒɛ̃ɲʥ̑iʨ̑ v
klage
w męczący sposób narzekać lub krytykować

zrównoważony ˌzruvnɔvaˈʒɔ̃nɨ adj
bærekraftig
(środowiskowy) zgodny z zasadami zrównoważonego rozwoju
harmonisk
świadczący o równowadze, związany z równowagą

zróżnicowanie ˌzruʒʲɲiʦ̑ɔˈvãɲɛ n
differensiering
duża różnorodność, wyraźne różnienie się rzeczy od siebie

zręczny ˈzrɛ̃n͇ʧ̑nɨ adj
dyktig
umiejący dostosować sposób postępowania do okoliczności tak, aby osiągnąć jakieś korzyści
zwinny

zsiadłe mleko ˈɕːadwɛ ˈmlɛkɔ n
filmelk
(spożywczy) mleko poddane procesowi fermentacji, o kwaśnym smaku i gęstej konsystencji;

zszywacz ˈsʃɨvaʧ̑ n
stiftemaskin
(biurowość, biurowy) przyrząd służący do łączenia kartek za pomocą metalowych zszywek;

zuchna n
nisse
(harcerski) dziewczynka zuch

zuchwale adv
uforskammet
w sposób zuchwały

zuchwalstwo n
motstand motvilje trass
zuchwały czyn

zuchwały zuxˈfawɨ adj
dristig
skłonny do podejmowania ryzyka, odważny
śmiały pod względem obyczajowym

zugzwang n
trekktvang
(szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza;

zupa ˈzupa n
suppe
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna lub półpłynna potrawa, często pierwsze danie obiadu;

zupa nic ˈzupa ˈɲiʦ̑ n
flyteholme
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser w postaci słodkiej zupy z mleka, żółtek, cukru i wanilii;

zupełny zuˈpɛwnɨ adj
fullendt
mający wszystkie cechy typowe dla danego przedmiotu, pojęcia, danej istoty
fullstendig
obejmujący całość

zurwanizm n
zurvanisme
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu

zużywać zuˈʒɨvaʨ̑ v
anvendelse
spożytkowywać coś, robić z czegoś jakiś użytek
wyczerpywać zasób czegoś, zmniejszać tego ilość przez używanie
eksos
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) wyczerpywać czyjeś siły

zwalczać v
kjempe for
działać przeciwko komuś lub czemuś

zwalniać ˈzvalʲɲäʨ̑ v
avskjedige
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska
befri
wypuszczać kogoś na wolność
retardere
zmniejszać prędkość
slutte
zostawiać, opuszczać, przestawać zajmować

zwany adj
navngitt
mający określoną, powszechnie stosowaną nazwę

zwariowany adj
gal
(potocznie, potoczny) szalony, niespełna rozumu, nieokiełznany lub niepohamowany

zwarty ˈzvartɨ adj
anspent
złożony z osób, przedmiotów lub innych elementów znajdujących się bardzo blisko siebie, bez przerw

zważać v
betrakte
zwracać szczególną uwagę
vugge
(rzadki, rzadko używany) oceniać ciężar

zwiadowca n
speider
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, który przeprowadza zwiad, rozpoznanie;

zwiastować zvʲjaˈstɔvaʨ̑ v
innvarsle
(książkowy) być zapowiedzią czegoś

zwiedzać v
besøke
odwiedzać jakieś miejsce w celu turystycznym
przechadzać się i zapoznawać się z jakimś miejscem

zwiedzić ˈzvʲjɛ̇ʥ̑iʨ̑ v
besøke
obejrzeć coś, zapoznać się z czymś spacerując podczas podróży

zwierciny zvʲjɛrʲˈʨ̑ĩnɨ n
gulerot
(geologia, geologiczny) okruchy i miał skalny powstałe podczas wiercenia

zwierzchnik n
overlegen
ktoś, kto ma nad kimś/czymś władzę

zwierzyna zvʲjɛˈʒɨ̃na n
med
(łowiectwo, łowiecki) zwierzęta łowne, będące przedmiotem polowań
vilt
mięso zwierząt, w szczególności leśnych, dzikich

zwierzę ˈzvʲjɛʒɛ ˈzvʲjɛʒɛnta n
dyr
(biologia, biologiczny) organizm cudzożywny o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej;

zwierzę domowe ˈzvʲjɛʒɛ dɔ̃ˈmɔvɛ n
husdyr
zwierzę udomowione przez człowieka, trzymane w domu dla towarzystwa;

zwierzęcy zvʲjɛˈʒɛ̃nʦ̑ɨ adj
animalsk
związany ze zwierzęciem, pochodzący, otrzymywany ze zwierzęcia

zwierzęta n
dyr
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Animalia Linnaeus, takson w randze królestwa, obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych;

zwietrzały adj
doven
(przenośnie, przenośnia) taki, który stracił świeżość, ważność, moc, (i tym podobne, i temu podobne)
o płynach taki, który stracił pewne właściwości lotne

zwilżać ˈzvʲilʒaʨ̑ v
bløte
sprawiać, że coś staje się wilgotne, mokre

zwinność n
adresse
cecha bycia bardzo sprawnym

zwinny ˈzvʲĩnːɨ adj
behendig
mający szybkie, zręczne ruchy

związek ˈzvʲjɔ̃w̃zɛk n
forbindelse
wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami
forening
sformalizowane porozumienie ludzi, organizacji, krajów, miast lub regionów;

związek rządu ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈʒɔ̃ndu n
styring
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym jeden wyraz narzuca formę drugiemu wyrazowi, który zawsze przyjmuje tę narzuconą formę;

związek zawodowy ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˌzavɔˈdɔvɨ n
fagforening
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;

związek zgody ˈzvʲjɔ̃w̃zɛɡ ˈzɡɔdɨ n
kongruens
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym oba wyrazy znajdują się zawsze w tym samym rodzaju, przypadku, liczbie i osobie;

związywać zvʲjɔ̃w̃ˈzɨvaʨ̑ v
binde
trwale łączyć końce sznurka, liny itp.
unieruchamiać kogoś przez oplątanie mu rąk i nóg np. sznurem

zwiększać ˈzvʲjɛ̃ŋkʃaʨ̑ v
øke
sprawiać, że coś jest większe pod względem liczby, rozmiaru, nasilenia
stawać się większym

zwiększenie zvʲjɛ̃ŋˈkʃɛ̃ɲɛ n
øke
(rzeczownik odczasownikowy) od zwiększyć

zwięzły ˈzvʲjɛ̃w̃zwɨ adj
konsis
zawierający dużo treści w niewielkiej liczbie słów

zwodzić v
bedra
wprowadzać w błąd

zwolennik zvɔˈlɛ̃ɲːik n
tilhenger
osoba, która popiera coś, darzy coś sympatią, oddaje swoje poparcie komuś lub czemuś

zworka ˈzvɔrka n
kavaler
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) mały element służący do łączenia (zwierania) styków elektrycznych w celu konfiguracji układu elektronicznego (np. płyty głównej);

zwracać uwagę v
irettesette
udzielać reprymendy
komma
mieć baczność na co lub na kogo

zwrot zvrɔt n
bli
zmiana kierunku ruchu, poruszania się, obrót

zwrotnica zvrɔtʲˈɲiʦ̑a n
veksel
urządzenie służące do zmiany toru pojazdów szynowych

zwrotnik ˈzvrɔtʲɲik n
vendekrets
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);

zwrotny adj
refleksiv
(gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega

zwrócić ˈzvruʨ̑iʨ̑ v
brekke seg
(potocznie, potoczny) zwymiotować
levere tilbake
oddać komuś jego własność, coś, co zostało od niego pożyczone

zwycięstwo zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃stfɔ n
seier
sukces (najczęściej w walce lub sporcie), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji

zwycięzca zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃sʦ̑a n
vinner
ten, który zwyciężył, wygrał

zwyciężać zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒaʨ̑ v
seire
odnosić zwycięstwo nad kimś lub czymś
pokonywać kogoś, wygrywać z kimś

zwyciężyć zvɨˈʨ̑ɛ̃w̃ʒɨʨ̑ v
vinne
(zobacz) zwyciężać

zwyczaj ˈzvɨʧ̑aj n
bruk
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby

zwyczajnie zvɨˈʧ̑ajɲɛ adv
ganske enkelt
w sposób zwyczajny, nie wyróżniający się niczym; przeciętnie

zwyczajny zvɨˈʧ̑ajnɨ adj
vanlig
taki, który niczym się nie wyróżnia, jest przeciętny, zwykły

zwyczajowy ˌzvɨʧ̑aˈjɔvɨ adj
common law
zgodny ze zwyczajem, oparty na zwyczaju

zwykle ˈzvɨklɛ adv
vanligvis
zazwyczaj, prawie zawsze, bardzo często

zwyknąć ˈzvɨknɔ̃ɲʨ̑ v
pleie
mieć w zwyczaju, zazwyczaj coś robić

zwykły ˈzvɨkwɨ adj
vanlig
niewyróżniający się niczym

zwątpić ˈzvɔ̃ntpʲiʨ̑ v
over
stracić wiarę w coś, przekonanie o słuszności, prawdziwości czegoś

zwłaszcza ˈzvwaʃʧ̑a particle
spesielt
przede wszystkim, nade wszystko, w szczególności, szczególnie, specjalnie

zwłoki ˈzvwɔci n
lik
ciało martwego człowieka;

zygota n
zygote
(biologia, biologiczny) komórka powstała wskutek zapłodnienia;

zygzak ˈzɨɡzak n
sikksakk
ostro załamująca się linia łamana, przypominająca literę „z”

zygzakowaty ˌzɨɡzakɔˈvatɨ adj
sikksakk
biegnący zygzakiem, w linii, która co kawałek załamuje się

zysk zɨsk n
gevinst
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży

zyskać ˈzɨskaʨ̑ v
forsterkning
osiągnąć z czegoś zysk
vinne
wypaść korzystniej pod jakimś względem, zdobyć więcej czegoś

zziębnąć v
avkjøle
dotkliwie odczuć ziąb

ząb zɔ̃mp n
tann
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu;

ząb mleczny n
melketann
(stomatologia, stomatologiczny) ząb z pierwszego kompletu uzębienia wypadającego w dzieciństwie;

ząb mądrości n
visdomstann
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;

złagodzić v
lindre
aspekt dokonany od: łagodzić

złamany zwãˈmãnɨ adj
mørk
przygnębiony; także wyrażający przygnębienie, stan załamania psychicznego/emocjonalnego

złamać ˈzwãmaʨ̑ v
brekke
przekroczyć, naruszyć obowiązujące prawo, zasady, przepisy; postąpić wbrew nim; także nie dotrzymać jakiegoś zobowiązania

złe oko n
onde øyet
według wierzeń ludowych złe spojrzenie przynoszące nieszczęście, rzucające urok;

złocień właściwy n
prestekrage
(systematyka) (botanika, botaniczny) Leucanthemum vulgare Lam., gatunek roślin z rodziny astrowatych;

złocisty adj
gyllen
posiadający kolor albo połysk złota

złoczyńca n
kriminell
ktoś czyniący zło, popełniający przestępstwa, człowiek zbrodniczy

złodziej ˈzwɔʥ̑ɛ̇j n
tyv
osoba, która potajemnie i bezprawnie zabiera rzeczy bez zgody ich właściciela

złodziejka zwɔˈʥ̑ɛ̇jka n
tyv
forma żeńska od: złodziej; kobieta, która kradnie

złom zwɔ̃m n
skrap
(lekceważąco, lekceważący) stary, zużyty albo niesprawny samochód lub inne nienowoczesne urządzenie mechaniczne
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny

złota rybka n
gullfisk
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;

złotnik ˈzwɔtʲɲik n
gullsmed
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)

złoto ˈzwɔtɔ n
gull
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79;
stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet
(sport, sportowy) złoty medal
(jubilerstwo, jubilerski) wyrób ze złota (1.2)

złoty ˈzwɔtɨ adj
gyllen
mający kolor i połysk złota

złowieszczy adj
illevarslende
zapowiadający coś złego

złowrogi zwɔvˈrɔɟi adj
ondsinnet
mający wrogie zamiary

złościć v
sinne
doprowadzać do złości

złośliwe oprogramowanie n
skadelig programvare
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

złośliwy zwɔɕˈlʲivɨ adj
ondartet
o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu
slem
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość

złość zwɔɕʨ̑ n
sinne
silne uczucie rozdrażnienia, gniewu, wrogości w stosunku do kogoś;

złożenie zwɔˈʒɛ̃ɲɛ n
sammensetning
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów;
(rzeczownik odczasownikowy) od złożyć
coś powstałe w wyniku składania różnych części

złożoność n
floke
cecha posiadania wielu elementów, możliwości, aspektów

złudzenie zwuˈʣ̑ɛ̃ɲɛ n
illusjon
błędne odczucie, będące skutkiem zniekształcenia wrażeń zmysłowych

zły zwɨ adj
dårlig
niekorzystny
niesmaczny
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru)
kiepski, nieznający się
niegrzeczny, nieposłuszny
niepasujący, nieodpowiedni
niewygodny, nieprzyjemny, nieudany
o zdrowiu, zmysłach słaby

złączyć ˈzwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
forene
stworzyć całość

à propos a‿prɔˈpɔ
angående
(książkowy) …wprowadzająca temat wypowiedzi
forresten
…wprowadzająca nowy temat, który nasunął się mówiącemu pod wpływem wcześniejszej wypowiedzi

ósemka uˈsɛ̃mka n
åttedel
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk o czasie trwania równym 1/8 całej nuty;
åtter
nazwa cyfry 8

ósmoklasista ˌusmɔklaˈɕista n
åttendeklassing
(edukacja, edukacyjny) uczeń klasy ósmej

ów uf pronoun
at
ten (o którym już była mowa)

ówczesny ufˈʧ̑ɛsnɨ adj
da
właściwy wcześniej wspomnianym czasom

ówdzie ˈuvʲʥ̑ɛ pronoun
der
w innym miejscu, nie tutaj

öre ˈɛrɛ n
øre
(ekonomia, ekonomiczny) moneta szwedzka, obecnie setna część korony;

øre ˈɛrɛ n
øre
(ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta duńska, obecnie setna część korony duńskiej;
(ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta norweska, obecnie setna część korony norweskiej;

ą-ę adj
fisefin
(potocznie, potoczny) o osobie zmanierowanej, mającej o sobie wysokie mniemanie i obnoszącej się z tym

ćma ʨ̑ma n
møll
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl nocny;

ćmić ʨ̑mʲiʨ̑ v
formørke
zmniejszać widoczność, zaciemniać
skadet
powodować lekki ból

ćwiartka n
fjerdedel
jedna z czterech równych części czegoś

ćwiczenie ʨ̑fʲiˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
øvelse
czynność powtarzana dla utrwalenia wiedzy lub zdobycia sprawności, nauka

ćwiczenie fizyczne n
trene
(sport, sportowy) czynność powtarzana dla zdobycia lub ulepszenia sprawności;

ćwiczyć ˈʨ̑fʲiʧ̑ɨʨ̑ v
trene
(edukacja, edukacyjny) wykonywać określoną czynność w celu poprawienia danej umiejętności

ćwierć ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ n
bydel
jedna czwarta, 25%

ćwierćfinał ʨ̑fʲjɛrʲʨ̑ˈfʲĩnaw n
kvartfinale
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału

Łaba ˈwaba pn
Elbe
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez Niemcy i w Czechy;

Łazarz ˈwazaʃ pn
Lasarus
(biblijny) postać biblijna
imię męskie;

Łotwa ˈwɔtfa pn
Latvia
(geografia, geograficzny) państwo w Europie;

Łotysz ˈwɔtɨʃ n
latviar
(etnografia, etnograficzny) człowiek narodowości łotewskiej, obywatel Łotwy, mieszkaniec Łotwy

Łucja ˈwuʦ̑ʲja pn
Lucia
imię żeńskie;

Ługańska Republika Ludowa pn
Folkerepublikken Lugansk
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) marionetkowe samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;

Łukasz ˈwukaʃ pn
Lukas
imię męskie;

Łużyczanin ˌwuʒɨˈʧ̑ãɲĩn n
Lusatianske Serber
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel mniejszości słowiańskiej zamieszkującej Łużyce

Łódź wuʨ̑ pn
Łódź
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w centralnej Polsce;

łabędzi śpiew waˈbɛ̃ɲʥ̑i ˈɕpʲjɛf n
svanesang
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności

łabędź ˈwabɛ̃ɲʨ̑ n
svane
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;

łabędź krzykliwy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ kʃɨkˈlʲivɨ n
sangsvane
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae), o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem;

łabędź niemy ˈwabɛ̃ɲʨ̑ ˈɲɛ̃mɨ n
knoppsvane
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych, pospolicie występującego w Polsce;

łacha n
bank
(geografia, geograficzny) piaszczysta mielizna rzeczna

łacina waˈʨ̑ĩna n
latin
(językoznawstwo, językoznawczy) język starożytnych Rzymian;

łaciński waˈʨ̑ĩj̃sʲci adj
latinsk
właściwy starożytnym Rzymianom, wywodzący się z Imperium Rzymskiego

ładny ˈwadnɨ adj
bra
(ironicznie) niedobry, zły, okropny, brzydki
o pogodzie bezdeszczowa, przyjemna
pen
odznaczający się urodą

ładować waˈdɔvaʨ̑ v
lade
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora
laste
(informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową
nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną
umieszczać przedmioty w jednym miejscu w celu przetransportowania ich gdzieś indziej

ładunek waˈdũnɛk n
byrde
(fizyka, fizyczny) liczba określająca skalę oddziaływania;
laste
towar umieszczony w czymś, zwykle do transportu;

ładunek elektryczny n
elektrisk ladning
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami;

łagodność waˈɡɔdnɔɕʨ̑ n
mildhet
cecha tego co jest łagodne; cecha tego, kto jest łagodny

łagodny waˈɡɔdnɨ adj
lett
o smaku: słaby, taki, który nie jest pikantny; jest delikatny
myk
charakteryzujący się łagodnością, spokojem, brakiem gniewu lub niepokoju

łagodzić waˈɡɔʥ̑iʨ̑ v
dempe
czynić mniej kontrastowym, mniej jaskrawym, mniej intensywnym
lindre
czynić łagodnym, mniej surowym, mniej gwałtownym

łajdak ˈwajdak n
skurk
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy

łakomy waˈkɔ̃mɨ adj
gjerrig
(przenośnie, przenośnia) chciwy
grådig
chciwy jedzenia

łam wãm n
søyle
(drukarstwo, drukarski) teksty, tabele, ilustracje i inne elementy druku uformowane w kolumnę w układzie jednołamowym lub stanowiące część kolumny w układzie wielołamowym;

łamać ˈwãmaʨ̑ v
brekke
nie stosować się do czegoś
bryte
o rzeczach mało elastycznych: rozdzielać coś na kawałki naciskając, zginając
vrak
niszczyć komuś życie, karierę

łamigłówka n
gåte
zadanie logiczne do rozwiązania poprzez kombinacje

łamliwy wãmˈlʲivɨ adj
gebrekkelig
łatwo łamiący się

łan wãn n
vang
część ziemi pod zasiew

łania ˈwãɲa n
hind
(zoologia, zoologiczny) samica jelenia lub daniela

łapa ˈwapa n
labb
noga zwierzęcia niemającego kopyt

łapanka waˈpãnka n
oppsamlingen
(historia, historyczny, historycznie) akcja zatrzymywania większej liczby przypadkowych osób w czasie drugiej wojny światowej;

łapać ˈwapaʨ̑ v
fakke
polować na coś lub łowić
fange
zarażać się, zostawać zarażonym chorobą
gripe
chwytać coś, co znajduje się w ruchu, zostało rzucone

łapczywy adj
grådig
bez umiaru
cechujący się łakomstwem
nacechowany chciwością, pożądliwością

łapówka waˈpufka n
bestikkelse
(kryminologia, kryminologiczny) wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści

łasica waˈɕiʦ̑a n
snømus
(zoologia, zoologiczny) niewielkie drapieżne zwierzę futerkowe;

łasicowate n
mårdyr
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mustelidae G. Fischer, rodzina ssaków z rzędu drapieżnych;

łaska ˈwaska n
nåde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą
darowanie lub złagodzenie kary
przychylność, wielkoduszność

łaskawie adv
snill
(przenośnie, przenośnia) łagodnie, nieszkodliwie, niegroźnie
velvillig
w sposób łaskawy, wspaniałomyślnie, wielkodusznie, życzliwie
vær så snill
(grzecznościowy) jeśli łaska, z łaski swojej, uprzejmie

łaskawy adj
blid
niedokuczliwy, przychylny
slag
w zwrotach grzecznościowych: zacny, wielmożny
temmes
oswojony, bez dzikości
velvillig
dobry, pełen wielkoduszności

łaski bez interjection
takk for ingenting
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) jeśli czegoś nie chcesz, to nie rób, obejdę się bez twojej pomocy

łaskotać v
kile
lekko podrażniać miejsca wrażliwe na dotyk

łata ˈwata n
lapp
fragment materiału przyszyty do tkaniny, aby zasłonić dziurę w tej tkaninie

łatać v
lappe
umieszczać łaty
stappe
(przenośnie, przenośnia) uzupełniać braki

łatwo ˈwatfɔ adv
enkel
w sposób łatwy, bez trudności, bez trudu lub wysiłku

łatwopalny ˌwatfɔˈpalnɨ adj
brennbar
wykazujący możliwość łatwego zapalenia się

łatwy ˈwatfɨ adj
lett
nie wymagający wysiłku, trudu, nie stawiający przeszkód

ławica waˈvʲiʦ̑a n
bank
(geologia, geologiczny) wyraźnie oddzielona warstwa (lub zespół warstw) w składzie skały osadowej;

ławka ˈwafka n
benk
twardy mebel do siedzenia dla kilku osób;

łazienka waˈʑɛ̃nka n
bad baderom
(architektura, architektoniczny) (hotelarstwo) pomieszczenie do kąpieli z wanną lub prysznicem;

łańcuch ˈwãj̃nʦ̑ux n
kjede kjetting
szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych;

łańcuch pokarmowy ˈwãj̃nʦ̑ux ˌpɔkarˈmɔvɨ n
næringskjede
(ekologia, ekologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;

łańcuchowy adj
kjede
związany z szeregiem powiązanych ze sobą ogniw; dotyczący łańcucha

łańcuszek n
kjede
(jubilerstwo, jubilerski) element drobnej biżuterii noszonej na szyi

łeb wɛp n
første
(przenośnie, przenośnia) (pospolicie) głowa człowieka
głowa zwierzęcia

łechtaczka wɛxˈtaʧ̑ka n
klitoris
(anatomia, anatomiczny) nieparzysty, zewnętrzny narząd płciowy samic ssaków;

łobuz ˈwɔbus n
lømmel
osoba zachowująca się źle

łodyga wɔˈdɨɡa n
skaft
(biologia, biologiczny) nadziemna część rośliny naczyniowej;

łokieć ˈwɔcɛ̇ʨ̑ n
albue
(anatomia, anatomiczny) staw łączący ramię z przedramieniem

łom wɔ̃m n
brekkjern kubein
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;

łono ˈwɔ̃nɔ n
bryst
(poetycki, poetycko) pierś (matki)
buk
dolna, zewnętrzna część brzucha
wnętrze brzucha kobiety w ciąży

łopata wɔˈpata n
spade
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów;

łopatka wɔˈpatka n
skapula skulderblad
(anatomia, anatomiczny) kość pasa barkowego połączona z kością ramienną i obojczykiem;

łopotać v
flagre
(książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk, będąc szybko poruszanym

łososiowy ˌwɔsɔˈɕɔvɨ adj
laks
(książkowy) mający kolor pomarańczoworóżowy, taki jak kolor mięsa łososia

łosoś ˈwɔsɔɕ n
laks
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku;

łotewski wɔˈtɛfsʲci adj
latvisk
odnoszący się do Łotwy

łowca ˈwɔfʦ̑a n
jeger
(przenośnie, przenośnia) osoba poszukujący czegoś bądź kogoś dla pieniędzy lub przyjemności
(łowiectwo, łowiecki) myśliwy

łowić ˈwɔvʲiʨ̑ v
fangst
łapać, chwytać w sieć lub na wędkę

łowić ryby w mętnej wodzie ˈwɔvʲiʨ̑ ˈrɨbɨ ˈv‿mɛ̃ntnɛj ˈvɔʥ̑ɛ v
fiske i rørt vann
korzystać z zamieszania lub niejasnej sytuacji, zyskiwać w sposób nieuczciwy

łoś wɔɕ n
elg
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;

łoże ˈwɔʒɛ n
sale
podstawa, na której wspiera się ciężka maszyna, np. obrabiarka
seng
(dawniej, dawny) każde łóżko
thalamus
szerokie, okazałe łóżko

łoże śmierci ˈwɔʒɛ ˈɕmʲjɛrʲʨ̑i n
dødsleie
łóżko, łoże, w którym leży umierający lub w którym ktoś umarł

łubin n
lupin
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju łubin (1.1)

łucznictwo wuʧ̑ʲˈɲiʦ̑tfɔ n
bueskyting
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której strzela się z łuku do tarczy
sztuka posługiwania się łukiem

łucznik ˈwuʧ̑ʲɲik n
bueskytter
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem;
osoba zawodowo lub sportowo zajmująca się strzelaniem z łuku;

łuczywo wuˈʧ̑ɨvɔ n
fakkel
(przestarzałe, przestarzały) kawałek smolnego drzewa, używanego dawniej do oświetlania;

łuk wuk n
bue
(sport, sportowy) wygięta broń miotająca strzały przez napięcie liny łączącej jej oba końce i nadanie tak strzale energii;
(architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1);
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej
każdy kształt przypominający łuk (1.1)

łuna ˈwũna n
gløde
silne światło odbite

łupek ˈwupɛk n
skifer
(geologia, geologiczny) skała osadowa lub metamorficzna wykazująca dobrą łupkowatość;
(budownictwo) materiał budowlany, głównie na pokrycie dachu, z łupka (1.1)

łupież ˈwupʲjɛʃ n
flass
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) drobne płatki łuszczącego się naskórka

łupina wuˈpʲĩna n
ham
skórka albo zdrewniała powłoka okrywająca owoc, korzeń jadalny lub nasiono

łupić v
kicke
przywłaszczać bezprawnie

łuska ˈwuska n
flass
(medycyna, medyczny) złuszczająca się warstwa rogowa naskórka
(zoologia, zoologiczny) płytki pokrywające ciało niektórych zwierząt
hylse
(botanika, botaniczny) okrywa niektórych nasion lub owoców
hylster
(wojskowość, wojskowy) część naboju służąca do umieszczenia w niej ładunku miotającego i spłonki

łut wut n
skjebne
dawna jednostka miary masy, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta;
tak
(przenośnie, przenośnia) mała ilość

łużycki wuˈʒɨʦ̑ʲci n
sorbisk
język słowiański, którym mówi się na Łużycach;

łydka ˈwɨtka n
legg
(anatomia, anatomiczny) tylna część nogi człowieka, między kolanem a stopą;

łyk wɨk n
slurk
przełknięcie, łyknięcie pewnej ilości płynu

łykać v
svelge
przesuwać co do gardła, przełyku, żołądka

łysienie wɨˈɕɛ̇̃ɲɛ n
skallethet
(medycyna, medyczny) utrata znacznej ilości włosów poprzez ich stopniowe wypadanie;

łysina wɨˈɕĩna n
identifisere
miejsce na głowie pozbawione włosów

łyska ˈwɨska n
sothøne
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;

łysy ˈwɨsɨ adj
skallet
(potocznie, potoczny) pozbawiony wysokiej roślinności, lasu
całkowicie lub częściowo pozbawiony włosów na głowie

łyżeczka wɨˈʒɛʧ̑ka n
teskje
mała łyżka

łyżeczka do herbaty n
teskje
mała łyżka, którą używa się do słodzenia i mieszania herbaty oraz innych napojów

łyżka ˈwɨʃka n
skje skei
sztuciec służący do jedzenia

łyżka do butów ˈwɨʃka dɔ‿ˈbutuf n
skohorn
proste narzędzie ułatwiające zakładanie butów;

łyżka wazowa ˈwɨʃka vaˈzɔva n
øse /
(gastronomia) duża głęboka łyżka o długim trzonku, służąca do nalewania zupy z wazy

łyżwiarstwo wɨʒˈvʲjarstfɔ n
skøyteløp
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;

łyżwiarstwo figurowe n
kunstløp
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.

łyżwiarz ˈwɨʒvʲjaʃ n
skøyteløper
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na łyżwach, także zawodnik wyczynowo uprawiający łyżwiarstwo;

łza wza n
tåre
(fizjologia, fizjologiczny) kropla słonawej wody wydzielonej przez oko;

łzawić ˈwzavʲiʨ̑ v
felle tårer
o oczach: wydzielać nadmiernie łzy

łódź wuʨ̑ n
båt
mała jednostka pływająca poruszająca się po wodach;

łój n
talg
(biologia, biologiczny) tłusta i płynna wydzielina gruczołów łojowych

łóżeczko wuˈʒɛʧ̑kɔ n
barneseng
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: łóżko; małe łóżko

łóżko ˈwuʃkɔ n
seng
mebel przeznaczony do spania;

łączenie wɔ̃n͇ˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
spleis
miejsce, w którym coś łączono

łącznie ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲɛ adv
i lag
razem, ogółem, po zsumowaniu

łącznik ˈwɔ̃n͇ʧ̑ʲɲik n
bindestrek
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący

łączność ˈwɔ̃n͇ʧ̑nɔɕʨ̑ n
kommunikasjon
działania składające się na utrzymanie kontaktu

łączny adj
felleskjønn
wynikły z sumy, połączenia czy uogólnienia

łączyć ˈwɔ̃n͇ʧ̑ɨʨ̑ v
forbinde
(potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną
spajać elementy za pomocą środków technicznych
koble
jednoczyć, umożliwiać zespolenie
kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska

łąka ˈwɔ̃ŋka n
eng
teren gęsto porośnięty trawami;

łęk n
bue
(architektura, architektoniczny) element konstrukcyjny lub dekoracyjny w formie łuku;

łękotka wɛ̃ŋˈkɔtka n
menisk
(anatomia, anatomiczny) chrząstka wchodząca w skład stawu kolanowego;

Śląsk ɕlɔ̃w̃sk pn
Schlesien
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

Śnieżka ˈɕɲɛʃka pn
Snøhvit
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię królewny z baśni braci Grimm;

Środa Popielcowa ˈɕrɔda ˌpɔpʲjɛlˈʦ̑ɔva n
askeonsdag
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;

Święto Pracy ˈɕfʲjɛ̃ntɔ ˈpraʦ̑ɨ n
første mai
święto ruchu robotniczego obchodzone od 1890 roku w pierwszy dzień maja;

Święty Graal n
hellige gral
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;

ściana ˈɕʨ̑ãna n
vegg
(budownictwo) pionowy element konstrukcyjny oddzielający dwa pomieszczenia lub miejsca;

ścieg ɕʨ̑ɛk n
punkt
sposób przewlekania nitki przy szyciu lub haftowaniu

ścienny ˈɕʨ̑ɛ̃nːɨ adj
vegg
znajdujący się w ścianie lub na ścianie budynku, pokoju, sali; przeznaczony do wieszania na ścianie

ścierać ˈɕʨ̑ɛraʨ̑ v
beite
usuwać wierzchnią warstwę z czegoś poprzez pocieranie szorstkim przedmiotem
raspe
rozdrabniać poprzez tarcie

ścierwo ˈɕʨ̑ɛrvɔ n
vognen
martwe, rozkładające się ciało zwierzęcia

ścieżka ˈɕʨ̑ɛʃka n
sti
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych
(informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;

ścigać v
forfølge
gonić kogoś, biec za kimś, aby go dogonić
gripe inn
poszukiwać z udziałem organów prawa, poddawać sankcjom karnym

ścinać ˈɕʨ̑ĩnaʨ̑ v
fatte
oddzielać coś od całości lub od podstawy za pomocą ostrego narzędzia
halshogge
dokonywać egzekucji poprzez dekapitację
koagulere
doprowadzić do koagulacji
kutt
(motoryzacja) o zakręcie: pokonywać skracając sobie drogę przez wewnętrzny pas

ścisk ɕʨ̑isk n
sersjant
(mechanika) narzędzie podobne do imadła posiadające dwie szczęki służące do przytrzymywania i łączenia elementów

ściskać ˈɕʨ̑iskaʨ̑ v
klemme
wywierać ucisk, ścisk na jakimś obiekcie z kilku stron

ścisły ˈɕʨ̑iswɨ adj
pur
dokładny, precyzyjny

ściąga ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡa n
kotelett
notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału;

ściągawka ɕʨ̑ɔ̃ŋˈɡafka n
kotelett
karteczka z informacjami używana nielegalnie przez uczniów podczas klasówek, egzaminów itp.

ściągać ˈɕʨ̑ɔ̃ŋɡaʨ̑ v
fuske
odpisywać podczas testu, sprawdzianu, klasówki itp.
laste ned
(potocznie, potoczny) pobierać pliki z internetu
rappe
(rzadki, rzadko używany) (potocznie, potoczny) kraść
dra seg til
schodzić się, przybywać w jedno miejsce

ścięgno ˈɕʨ̑ɛ̃ŋɡnɔ n
sene
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;

ścięgno Achillesa n
akillessene
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową

ściśle ˈɕʨ̑iɕlɛ adv
nøyaktig
w sposób ścisły, dokładny, precyzyjny

ślad ɕlat n
spor
(matematyka, matematyczny) suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej;
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś

śledziona ɕlɛˈʥ̑ɔ̃na n
milt
(anatomia, anatomiczny) narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

śledzić ˈɕlɛʥ̑iʨ̑ v
detektiv
szpiegować podążając za kimś
forfølge
obserwować, badać wzrokiem rozwój zdarzeń

śledź ɕlɛʨ̑ n
sild
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska;

ślepa uliczka ˈɕlɛpa uˈlʲiʧ̑ka n
blindgate
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) sytuacja bez wyjścia
uliczka niemająca wylotu

ślepak ˈɕlɛpak n
blank
(potocznie, potoczny) (wojskowość, wojskowy) amunicja do broni palnej bez pocisku

ślepota ɕlɛˈpɔta n
blindhet
(medycyna, medyczny) utrata wzroku, niewidzenie

ślepy ˈɕlɛpɨ adj
blind
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok

ślepy pasażer ˈɕlɛpɨ paˈsaʒɛr n
hare
(potocznie, potoczny) ukryty pasażer, nieposiadający ważnego biletu; zwykle na statku

śliczny ˈɕlʲiʧ̑nɨ adj
pen
taki, który jest ładny, miły dla zmysłów; uroczy, wzbudzający pozytywne emocje

ślimak ˈɕlʲĩmak n
snegle snegl
(zoologia, zoologiczny) rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;

ślina ˈɕlʲĩna n
spytt
(fizjologia, fizjologiczny) płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

ślinić ˈɕlʲĩɲiʨ̑ v
drikkevann
zwilżać śliną

śliski ˈɕlʲisʲci adj
glatt
mający gładką powierzchnię nie dającą prawie zupełnie tarcia z innymi ciałami

śliwa ˈɕlʲiva n
plomme
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe;
(spożywczy) duży, dorodny owoc śliwy (1.1)
(technologia, technika, techniczny) drewno śliwy (1.1)

śliwka ˈɕlʲifka n
plomme
(spożywczy) owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

śliwkowy ɕlʲifˈkɔvɨ adj
plomme
przyrządzony ze śliwek, z dodatkiem śliwek

ślizgawka n
skøytebane
teren pokryty lodem używany do jazdy na łyżwach dla przyjemności

ślub ɕlup n
bryllup
akt zawarcia małżeństwa;

ślusarz ˈɕlusaʃ n
låsesmed
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

śluz ɕlus n
slim
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) bezbarwna, ciągnąca się wydzielina gruczołów śluzowych

śluza n
sluse
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;

śmiać się ˈɕmʲjäʨ̑‿ɕɛ v
le
wydawać z siebie odgłos utożsamiany ze śmiechem

śmiałek n
våghals
ktoś odważny, kto się niczego nie boi

śmiałość ˈɕmʲjawɔɕʨ̑ n
mot
odwaga, pewność siebie

śmiały ˈɕmʲjawɨ adj
dristig
(książkowy) pewny siebie, czujący się swobodnie w kontaktach z ludźmi
(książkowy) charakterystyczny dla człowieka pewnego siebie
(książkowy) nowatorski, przekraczający to, co przyjęte, akceptowane
(książkowy) o zachowaniu, obyczajach: prowokujący, ocierający się o zgorszenie
(książkowy) odważny, lubiący podejmować ryzyko
(książkowy) świadczący o czyjejś odwadze, skłonności do ryzyka

śmiech ɕmʲjɛx n
latter lått
charakterystyczny dźwięk i grymas twarzy wydawany przez człowieka, gdy jest mu wesoło

śmieciarka ɕmʲjɛ̇ˈʨ̑arka n
søppelbil
(motoryzacja) pojazd służący do wywożenia śmieci, odpadów;

śmieciowe jedzenie n
usunnmat
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze

śmiercionośny adj
dødelig
powodujący lub mogący spowodować czyjąś śmierć

śmierdzieć ˈɕmʲjɛrʲʥ̑ɛ̇ʨ̑ v
lukte
o sprawach: wydawać się podejrzanymi
stinke
wydzielać nieprzyjemny zapach

śmiertelny ɕmʲjɛrˈtɛlnɨ adj
dødelig
taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie)

śmierć ɕmʲjɛrʲʨ̑ n
død
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie procesów życiowych lub aktywności;

śmiesznie adv
rar
wywołując śmiech, wesołość

śmieszny ˈɕmʲjɛʃnɨ adj
latterlig
wywołujący śmiech
lattervekkende
(pejoratywnie, pejoratywny) nie dający się potraktować poważnie

śmietana ɕmʲjɛˈtãna n
fløte
(spożywczy) ukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietanka ɕmʲjɛˈtãnka n
crème de la crème
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska
fløte farget
(spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka

śmietnik ˈɕmʲjɛtʲɲik n
røre
(potocznie, potoczny) bałagan, nieporządek
søppeldunk
kubeł, pojemnik na śmieci

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ n
avfall
coś do wyrzucenia, odpadek

śmieć ɕmʲjɛ̇ʨ̑ v
våge
mieć odwagę, śmiałość

śmigło ˈɕmʲiɡwɔ n
propell
(technologia, technika, techniczny) skręcony element konstrukcyjny zamontowany na obrotowej osi, wprawiający w ruch powietrze;

śmigłowiec n
helikopter
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi

śniadanie ɕɲaˈdãɲɛ n
frokost frukost
poranny posiłek;

śniadać v
frokost
(przestarzałe, przestarzały) jeść śniadanie

śniady ˈɕɲadɨ adj
mørk
najczęściej o skórze, cerze człowieka: o barwie jasnobrązowej lub oliwkowobrązowej

śnieg ɕɲɛk n
snø
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora
snø sne
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu;

śnieć n
spolere
(botanika, botaniczny) grzyb z rodziny śnieciowatych, powodujący szkody w uprawach pszenicy i cebuli, występujący w około 100 gatunkach

śnieżka ˈɕɲɛʃka n
snøball
kulka ulepiona ze śniegu, zwykle używana do zabawy, rzucania w kogoś;

śnieżnobiały ˌɕɲɛʒnɔˈbʲjawɨ adj
snøhvit
(książkowy) biały jak śnieg, bardzo biały

śnieżny ˈɕɲɛʒnɨ adj
sne
dotyczący śniegu, związany ze śniegiem, obfitujący w śnieg, utworzony ze śniegu
vinterhvit
biały jak śnieg

śnieżyca ɕɲɛˈʒɨʦ̑a n
snøstorm
intensywny i obfity opad śniegu połączony z silnym wiatrem;

śnieżyczka n
snøklokke
(botanika, botaniczny) Galanthus nivalis L., śnieżyczka przebiśnieg, przebiśnieg;

śnieżynka ɕɲɛˈʒɨ̃nka n
snøfnugg
pojedynczy płatek śniegu

śnieżyć ˈɕɲɛʒɨʨ̑ v
snø
padać (o śniegu)

śnić ɕɲiʨ̑ v
drømme
widzieć sen podczas spania

śpieszyć ˈɕpʲjɛʃɨʨ̑ v
press
(książkowy) zdążać dokądś szybko
robić coś szybko, chcieć z czymś zdążyć

śpiew ɕpʲjɛf n
sang
dźwięki zróżnicowane w natężeniu i wysokości, wydawane przez głos ludzki;

śpiewak ˈɕpʲjɛvak n
songar
mężczyzna lub chłopiec, który śpiewa

śpiewać ˈɕpʲjɛvaʨ̑ v
synge
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać melodię głosem

śpiewny adj
melodisk
podobny do śpiewu

śpioch ɕpʲjɔx n
sjusover
człowiek lubiący dużo, długo spać

śpiwór ˈɕpʲivur n
sovepose
(turystyka, turystyczny) worek do spania;

śpiący ˈɕpʲjɔ̃nʦ̑ɨ adj
søvnig
taki, któremu chce się spać

śpiączka n
koma
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;
tretthet
(potocznie, potoczny) nieodparta chęć zaśnięcia

średni ˈɕrɛdʲɲi adj
bety
przeciętny, taki sobie
midterst
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy

średnia n
bety
(matematyka, matematyczny) funkcja wieloargumentowa, niemalejąca ze względu na każdy swój argument, o wartościach nie mniejszych od minimum argumentów i nie większych od maksimum argumentów;
gjennomsnitt
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;

średnica ɕrɛdʲˈɲiʦ̑a n
diameter
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;

średnik ˈɕrɛdʲɲik n
semikolon
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

średniowiecze ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑ɛ n
middelalderen
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

średniowieczny ˌɕrɛdʲɲɔˈvʲjɛʧ̑nɨ adj
middelalderlig
pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

środa ˈɕrɔda n
onsdag
trzeci dzień tygodnia;

środek ˈɕrɔdɛk n
inne
wnętrze
middel
coś, co ułatwia działanie
dobro ekonomiczne
sentrum
miejsce jednakowo oddalone od krawędzi

środek transportu n
framkomstmiddel
jednostka umożliwiająca czynne przemieszczanie

środki masowego przekazu ˈɕrɔtʲci ˌmasɔˈvɛɡɔ pʃɛˈkazu n
massemedium
prasa, radio, telewizja i internet; publikatory

środkowa n
median
(geometria) odcinek łączący wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego boku;

środkowoafrykański ɕrɔtˈkɔvɔˌafrɨˈkãj̃sʲci adj
sentralafrikansk
odnoszący się do Republiki Środkowoafrykańskiej, państwa w Afryce

środowisko ˌɕrɔdɔˈvʲiskɔ n
miljø
(ekologia, ekologiczny) ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie
miejsce wychowywania w grupie; ludzie z niej
sirkel
grupa ludzi zajmująca się tym samym zawodem, np. aktorzy

śruba ˈɕruba n
propell
(sport, sportowy) w skokach do wody: skok z obrotem wzdłuż pionowej osi ciała
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie napędowe statku wodnego;
skrue
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;
(sport, sportowy) w piłce ręcznej: strzał wykonany z obrotu

śrubokręt ɕruˈbɔkrɛ̃nt n
skrutrekker
(technologia, technika, techniczny) proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

śrut ɕrut n
hagl
ołowiane kulki

śródlądowy ˌɕrudlɔ̃nˈdɔvɨ adj
innlands-
znajdujący się w środku lądu

śródmieście ɕrudˈmʲjɛ̇ɕʨ̑ɛ n
sentrum
centrum; główna, centralna część miasta

świadczyć ˈɕfʲjaṭʧ̑ɨʨ̑ v
gjøre
wykonywać dla kogoś pewną czynność

świadectwo ɕfʲjaˈdɛʦ̑tfɔ n
sertifikat
dokument urzędowo poświadczający umiejętności, wiedzę, określone zdarzenie
vitneutsagn
opowieść świadka określonych wydarzeń

świadek Jehowy ˈɕfʲjadɛc jɛˈxɔvɨ n
Jehovas vitne
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;

świadomość ɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕʨ̑ n
bevissthet
zdawanie sobie sprawy z czegoś;

świadomy ɕfʲjaˈdɔ̃mɨ adj
bevisst
mający rozbudowaną świadomość; uświadomiony
taki, który ma świadomość czegoś, uzmysławia sobie coś, zdaje sobie sprawę z czegoś

świat ɕfʲjat n
verden
cała Ziemia
(przenośnie, przenośnia) planeta
przestrzeń, w której się żyje

światopogląd ˌɕfʲjatɔˈpɔɡlɔ̃nt n
livssyn
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;

światowy ɕfʲjaˈtɔvɨ adj
verden
odnoszący się do całego świata

światła ˈɕfʲjatwa n
ild
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) miejsce oznaczone światłami sygnalizacyjnymi na skrzyżowaniu ulic lub dróg bądź sygnalizujące przejścia dla pieszych

światło ˈɕfʲjatwɔ n
lys
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko;
przedmiot będący źródłem światła (1.1)

światłowstręt ɕfʲjatˈwɔfstrɛ̃nt n
lysømfintlighet
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);

światłowód ɕfʲjatˈwɔvut n
fiberoptikk
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;

światły adj
glad
wyróżniający się posiadaną wiedzą i doświadczeniem

świder n
bit
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów w twardych nawierzchniach (np. w skałach);

świeca ˈɕfʲjɛʦ̑a n
lys
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot, chemiczne źródło światła;

świeca zapłonowa n
tennplugg
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element zapłonu silnika benzynowego;

świecidełko n
juggel
coś co błyszczy, połyskująca ozdóbka

świecić ˈɕfʲjɛ̇ʨ̑iʨ̑ v
lyse
emitować, produkować światło

świecki ˈɕfʲjɛʦ̑ʲci adj
dekke
niemający związków z religią, niezależny od instytucji kościelnych

świecznik ˈɕfʲjɛʧ̑ʲɲik n
lysestake
przedmiot z uchwytem na świecę lub kilka świec

świerk ɕfʲjɛrk n
gran
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;

świerszcz ɕfʲjɛrʃʧ̑ n
siriss
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad wydający charakterystyczne dźwięki;

świetlik ˈɕfʲjɛtlʲik n
ildflue
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;

świetlisty adj
lys
(książkowy) pełen światła; promieniujący światłem

świetlny ˈɕfʲjɛtl̥nɨ adj
losse
dotyczący światła, związany ze światłem, wykorzystujący światło

świeżo adv
frisk
zdrowo, młodo

świeżość ˈɕfʲjɛʒɔɕʨ̑ n
frisk
cecha tego, co jest świeże

świeży ˈɕfʲjɛʒɨ adj
fersk
o produktach, potrawach: taki, który nie utracił walorów smakowych, nie uległ zepsuciu

świnia ˈɕfʲĩɲa ˈɕfʲĩɲɛ n
gris svin
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowości – ogólny epitet wyrażający pogardę
svin gris
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie
(zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes Flower;
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)

świnka ˈɕfʲĩnka n
kusma
(medycyna, medyczny) jedna z chorób zakaźnych, nagminne zapalenie przyusznic

świnka morska ˈɕfʲĩnka ˈmɔrska n
forsøkskanin
(zoologia, zoologiczny) Cavia porcellus, gatunek gryzonia hodowanego w domach;
marsvin
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z gatunku świnka morska (1.1)

świr ɕfʲir n
dingo
(potocznie, potoczny) osoba chora umysłowo

świst n
plystre
(zoologia, zoologiczny) świst (1.1) wydawany przez niektóre zwierzęta

świstak ˈɕfʲistak n
murmeldyr
(zoologia, zoologiczny) gromadny, górski gryzoń z rodziny wiewiórkowatych;

świstać v
plystre
wydawać świst
suse
wykonywać szybki ruch, wywołując świst

świstun ˈɕfʲistũn n
brunnakke
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);

świt ɕfʲit n
soloppgang
okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się;
(przenośnie, przenośnia) moment rozpoczęcia czegoś nowego
światło widoczne o świcie (1.1)

świtać v
soloppgang
o dniu zaczynać się

świąteczny ɕfʲjɔ̃nˈtɛʧ̑nɨ adj
julaktig
związany ze świętami, najczęściej ze świętami Bożego Narodzenia i Wielkanocy

świątynia ɕfʲjɔ̃nˈtɨ̃ɲa n
tempel
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;

święcenia n
ordinasjon
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament w niektórych kościołach chrześcijańskich, dający władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów;

święcić v
gjøre hellig
czynić świętym, nakładać charakter sakralny
feire
traktować jako święto, obchodzić uroczyście

święcony adj
velsignet
o charakterze sakralnym; taki, który został poświęcony

świętej pamięci adj
som har gått bort
z szacunkiem w kontekście osoby religijnej zmarły, nieboszczyk

święto ˈɕfʲjɛ̃ntɔ n
fest
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni

świętować ɕfʲjɛ̃nˈtɔvaʨ̑ v
feire
obchodzić coś uroczyście

świętość ˈɕfʲjɛ̃ntɔɕʨ̑ n
hellighet
coś otaczane szczególnym kultem i czcią

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ adj
helgen
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;
hellig
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o rzeczy: coś godnego kultu religijnego

święty ˈɕfʲjɛ̃ntɨ n
hellig
mężczyzna święty (1.1)

święty mikołaj ˈɕfʲjɛ̃ntɨ mʲiˈkɔwaj n
julenissen
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;

świński ˈɕfʲĩj̃sʲci adj
møkkete
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) mówiący nieprzyzwoicie, wulgarnie na temat seksu

źdźbło ʑʥ̑bwɔ n
anelse
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) bardzo mała ilość czegoś

źle ʑlɛ adv
ille
w niewłaściwy, niedobry sposób, niezgodnie z normami

źle się dzieje w państwie duńskim ˈʑlɛ‿ɕɛ ˈʥ̑ɛ̇jɛ ˈf‿pãj̃stfʲjɛ ˈdũj̃sʲcĩm proverb
det er noe råttent i kongeriket Danmark
sytuacja ogólna jest niedobra, niepokojąca

źrebić się ˈʑrɛbʲiʨ̑‿ɕɛ v
fole
(zoologia, zoologiczny) w odniesieniu do klaczy, oślicy lub zebry: rodzić młode

źrebię ˈʑrɛbʲjɛ n
fole føll
(zoologia, zoologiczny) młode koniowatych, np. konia, osła lub zebry – bez względu na płeć;

źrenica ʑrɛ̃ˈɲiʦ̑a n
pupill
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;
(optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej

źródło ˈʑrudwɔ n
kilde
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi;
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań
przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp.
to, co stanowi początek czegoś

źródłosłów ʑrudˈwɔswuf n
etymologi
podstawa etymologiczna wyrazu

Żagiel ˈʒaɟɛl pn
Seilet
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Żyd ʒɨt n
jøde
(etnografia, etnograficzny) członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael;

Żydowski Obwód Autonomiczny pn
Den jødiske autonome oblasten
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego;

Żydówka ʒɨˈdufka n
jødinne
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izrael

Żyrafa ʒɨˈrafa pn
Giraffen
(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

żaba ˈʒaba n
frosk
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

żabka ˈʒapka n
brystsvømning
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;
frosk
(herpetologia, herpetologiczny) młoda lub mała żaba

żabnica ʒabʲˈɲiʦ̑a n
breiflabb
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lophius piscatorius, płaska, drapieżna ryba atlantycka;

żaden ˈʒadɛ̃n pronoun
ingen
…informujący o braku kogoś lub czegoś
znikomo mały, bez wartości

żagiel ˈʒaɟɛl n
seil
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku

żaglowiec ʒaɡˈlɔvʲjɛʦ̑ n
seilfartøy
(marynarka) statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

żaglówka ʒaɡˈlufka n
seilbåt
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielka łódź żaglowa;

żal ʒal n
anger
negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

żar ʒar n
kull
tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa
varme
gorące powietrze

żarcie ˈʒarʲʨ̑ɛ n
fôr
(pospolicie) jedzenie dla człowieka

żargon ˈʒarɡɔ̃n n
jargoon
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

żarliwość ʒarˈlʲivɔɕʨ̑ n
iver
cecha tego, kto jest żarliwy

żarliwy ʒarˈlʲivɨ adj
engasjert
cechujący się dużym zapałem, oddaniem

żarna ˈʒarna n
håndkvern
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego; ; (zobacz) też żarna w Encyklopedii staropolskiej

żart ʒart n
spøk
coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

żartować ʒarˈtɔvaʨ̑ v
tulle skjemte
mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

żarzyć się ˈʒaʒɨʨ̑‿ɕɛ v
gløde
palić się bez ognia, świecąc przy tym

żarówka ʒaˈrufka n
lyspære
(elektryczność) elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

żarłoczny ʒarˈwɔʧ̑nɨ adj
glupsk
odznaczający się ogromnym apetytem

żarłok ˈʒarwɔk n
jerv
(potocznie, potoczny) osoba, która je dużo i często łapczywie

żałoba ʒaˈwɔba n
sorg
smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

żałosny ʒaˈwɔsnɨ adj
sørgelig
wyrażający żal, smutek
ynkelig
wzbudzający politowanie lub pogardę

żałować ʒaˈwɔvaʨ̑ v
angre
ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad
misunne
skąpić, niechętnie wydawać na coś pieniądze; niechętnie dawać coś komuś
sørge
odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym
ynke
okazywać komuś współczucie z powodu trudnej sytuacji w jakiej się znalazł

żałość n
sorg
uczucie dojmującego smutku, żalu

żbik ʒbʲik n
villkatt
(zoologia, zoologiczny) eurazjatyckie zwierzę drapieżne z rodziny kotowatych;

że ʒɛ conjunction
at
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym

żebraczka ʒɛˈbraʧ̑ka n
tigger
kobieta, która żebrze

żebrak ˈʒɛbrak n
tigger
ten, kto żebrze

żebrać ˈʒɛbraʨ̑ v
tigge
prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

żebro ˈʒɛbrɔ n
ribbein ribben
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;

żeby ˈʒɛbɨ conjunction
for at
…łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym okolicznikowym celu

żeglarstwo n
seil
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;
seiling
(dawniej, dawny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) odmiana transportu wodnego, która wykorzystuje statki żaglowe;

żeglarz ˈʒɛɡlaʃ n
seiler
człowiek trudniący się żeglarstwem, uprawiający żeglarstwo dla celów rekreacyjnych lub sportowych

żeglować ʒɛɡˈlɔvaʨ̑ v
seile
przemieszczać się po wodzie środkiem transportu, szczególnie żaglowym

żegnać v
si adjø
wypowiadać słowa, czynić gesty pożegnania rozstając się z kimś

żel ʒɛl n
gel
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;

żelatyna ˌʒɛlaˈtɨ̃na n
gelatin
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;

żelazko ʒɛˈlaskɔ n
strykejern
urządzenie służące do ręcznego prasowania;

żelazna kurtyna n
jernteppe
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;

żelazny ʒɛˈlaznɨ adj
jern
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo

żelazo ʒɛˈlazɔ n
jern
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26;

żelazobeton ˌʒɛlazɔˈbɛtɔ̃n n
armert betong
(budownictwo) beton wzmocniony elementami ze stali

żelbet ˈʒɛlbɛt acronym
armert betong
= (budownictwo) żelazobeton;

żelbetowy ˌʒɛlbɛˈtɔvɨ adj
betong-
wykonany z żelbetu

żeliwo ʒɛˈlʲivɔ n
støpejern støypejern
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) stop odlewniczy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami;

żenada ʒɛ̃ˈnada n
skam
wstyd, skrępowanie, zawstydzenie, zażenowanie

żenujący adj
patetisk
wprawiający w zakłopotanie, krępujący, onieśmielający, zawstydzający

żerdź ʒɛrʲʨ̑ n
stav
długa, prosta gałąź lub cienki pień

żeń-szeń ˈʒɛ̃ɲ‿ʃɛ̃ɲ n
ginseng
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;

żeński ˈʒɛ̃j̃sʲci adj
hunkjønn
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety

żmija ˈʒmʲija n
hoggorm
(herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży;

żmijowate n
huggorm
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Viperidae Oppel, rodzina węży w obrębie nadrodziny Elapoidea;

żmudny ˈʒmudnɨ adj
slitsom
taki, który wymaga dużo czasu, pracy i cierpliwości

żniwa ˈʒʲɲiva n
avling
(rolnictwo, rolniczy) koszenie i zbiórka zboża i niektórych innych roślin uprawnych;

żniwo ˈʒʲɲivɔ n
avkastning
(przestarzałe, przestarzały) dojrzałe zboże, gotowe do zżęcia

żona ˈʒɔ̃na n
kone
kobieta będąca w związku małżeńskim z inną osobą

żonaty ʒɔ̃ˈnatɨ adj
gift
zwykle o mężczyźnie: mający żonę

żongler ˈʒɔ̃ŋɡlɛr n
sjonglør
artysta cyrkowy żonglujący różnymi przedmiotami;

żonglować v
sjonglere
szybko, na przemian i cyklicznie podrzucać kilka przedmiotów

żorżeta ʒɔrˈʒɛta n
pannekake
(włókiennictwo) lekka, przejrzysta tkanina nieregularnie marszczona;

żołd ʒɔwt n
betale
pensja, pieniądze dawane żołnierzowi za jego służbę;

żołna n
bieter
(ornitologia, ornitologiczny) Meropidae, ptak z rzędu kraskowych

żołnierski adj
militær
dotyczący żołnierza, związany z żołnierzem

żołnierz ˈʒɔwɲɛʒɛ ˈʒɔwʲɲɛʃ n
soldat
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej

żołądek ʒɔˈwɔ̃ndɛk n
mave mage
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;

żołądź ˈʒɔwɔ̃ɲʨ̑ n
kongle åkorn
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) owoc dębu;

żołędnica n
sovemus
(zoologia, zoologiczny) gryzoń z rodzaju żołędnica (1.1)

żołędziowy ˌʒɔwɛ̃ɲˈʥ̑ɔvɨ adj
kongle
dotyczący żołędzi, owoców dębu

żrący adj
skarp
(chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”

żubr ʒupr̥ n
europeisk bison visent
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;

żubr europejski n
europeisk bison
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bison bonasus Linnaeus, gatunek ssaka kopytnego z rodziny wołowatych, występujący w Azji;

żuchwa ˈʒuxfa n
kjeve
(anatomia, anatomiczny) ruchoma kość szkieletu czaszki;

żujka n
drøv
(gwara, gwarowe) (zoologia, zoologiczny) odłykany i przeżuwany pokarm u zwierząt z podrzędu przeżuwaczy

żuk ʒuk n
bakterie
(potocznie, potoczny) chrząszcz
bille
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny poświętnikowatych;

żuraw ˈʒuraf n
trane
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza należący do podrodziny żurawi;

żurawina ˌʒuraˈvʲĩna n
tranebær
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)

żuć ʒuʨ̑ v
tygge
rozgniatać pokarm zębami; wolno coś gryźć

żużel ˈʒuʒɛl n
slagg
(hutnictwo, hutniczy) masa powstająca przy wytapianiu metali;

żwacz ʒvaʧ̑ n
buk
(zoologia, zoologiczny) jeden z przedżołądków u przeżuwaczy;

żwawy ˈʒvavɨ adj
besluttsom
pełen werwy i temperamentu

żwir ʒvʲir ˈʒvʲirɨ n
grus
okruchowa skała osadowa o luźnej postaci;

żwirowiec łąkowy n
brakksvale
(ornitologia, ornitologiczny) Glareola pratincola, gatunek średniego ptaka z rodziny żwirowcowatych

życie ˈʒɨʨ̑ɛ n
liv
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach;

życzenie ʒɨˈʧ̑ɛ̃ɲɛ n
ønske
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować

życzliwy ʒɨʧ̑ˈlʲivɨ adj
menneskekjærlig
przychylnie nastawiony do innych ludzi

życzyć ˈʒɨʧ̑ɨʨ̑ v
ønske
pragnąć czyjegoś szczęścia
składać życzenia
źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia

żyd ʒɨt n
jøde
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca judaizmu

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci adj
jødisk
związany z Żydami, ich religią, kulturą

żydowski ʒɨˈdɔfsʲci n
jiddisch
(język) jidysz

żydówka n
jødinne
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni judaizmu

żylak ˈʒɨlak n
åreknute
(medycyna, medyczny) nadmierne rozszerzenie żyły;

żyletka ʒɨˈlɛtka n
barberblad
stalowe dwustronne ostrze, umieszczane w maszynce do golenia;

żyrafa ʒɨˈrafa n
sjiraff giraff
(zoologia, zoologiczny) Giraffa Brisson, ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach;

żyrandol ʒɨˈrãndɔl n
edderkopp
ozdobna, najczęściej wieloramienna, lampa wisząca pod sufitem

żyroskop ʒɨˈrɔskɔp n
gyroskop
(fizyka, fizyczny) szybko obracający się sztywny obiekt zachowujący stały kierunek osi obrotu;

żyrować v
garantere
(handel, handlowy) poręczać spłatę sumy wekslowej za osobę pożyczającą pieniądze

żytni ˈʒɨtʲɲi adj
rug
wykonany z ziarna żyta

żyto ˈʒɨtɔ n
rug
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Secale L., zbożowa roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia z rodziny wiechlinowatych;

żywcem adv
i live
tak, że ktoś lub coś żyje podczas pewnej czynności, której jest obiektem

żywe srebro ˈʒɨvɛ ˈsrɛbrɔ n
kvikksølv
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) rtęć

żywica ʒɨˈvʲiʦ̑a n
kvae
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;

żywicować v
tappekran
wydobywać żywicę z drzew iglastych

żywienie ʒɨˈvʲjɛ̇̃ɲɛ n
ernæring
(rzeczownik odczasownikowy) od żywić

żywioł ˈʒɨvʲjɔw n
grunnstoff
(filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze

żywić ˈʒɨvʲiʨ̑ v
nære
(przenośnie, przenośnia) (podniośle) odczuwać coś, czuć coś
karmić, dawać jeść, utrzymywać kogoś

żywność ˈʒɨvnɔɕʨ̑ n
mat
ogół produktów spożywczych;

żywokost ʒɨˈvɔkɔst n
valurtslekta
(botanika, botaniczny) Symphytum L., bylina z rodziny ogórecznikowatych o zwisających kwiatach z promienistą, rurkowato-dzwonkowatą koroną, rosnąca w wilgotnych lasach, łąkach i zaroślach;

żywopłot ʒɨˈvɔpwɔt n
hekk
płot złożony z przyciętych lub naturalnie rosnących roślin;

żywot ˈʒɨvɔt n
liv
(książkowy) życie, istnienie

żywy ˈʒɨvɨ adj
levende
przejawiający oznaki życia
będący w użyciu
jasny, jaskrawy, niestonowany
żwawy, szybki

żywy inwentarz n
fe
(rolnictwo, rolniczy) ogół zwierząt hodowlanych w gospodarstwie

żyzny ˈʒɨznɨ adj
fruktbar
(rolnictwo, rolniczy) dający wysokie plony

żyć ʒɨʨ̑ v
leve
bytować w jakichś warunkach
istnieć w sposób właściwy organizmom żywym
obcować z kimś

żyła ˈʒɨwa n
vene
(anatomia, anatomiczny) naczynie krwionośne, w którym krew płynie do serca;

żółta kartka ˈʒuwta ˈkartka n
gult kort
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);

żółtaczka ʒuwˈtaʧ̑ka n
gulsott
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;

żółtek ˈʒuwtɛk n
gul
(pogardliwie, pogardliwy) ktoś rasy żółtej

żółtko ˈʒuwtkɔ n
eggeplomme
(spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów
eggeplomme plomme
(zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka;

żółto adv
gul
z użyciem żółtej barwy, z obecnością żółci

żółtodziób ʒuwˈtɔʥ̑up n
grønnskolling
(potocznie, potoczny) osoba niedoświadczona, laik, amator

żółty ˈʒuwtɨ adj
gul
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;

żółw ʒuwf n
skilpadde
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów;

żółwi ˈʒuwvʲi adj
skilpadde
związany z żółwiem lub żółwiami

żółć ʒuwʲʨ̑ n
gall
(medycyna, medyczny) wydzielina wątrobowa;

żądanie ʒɔ̃nˈdãɲɛ n
krav
(rzeczownik odczasownikowy) od żądać
kategorycznie wyrażone życzenie

żądać ˈʒɔ̃ndaʨ̑ v
kreve
domagać się czegoś kategorycznie

żądlić v
stikke
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wbijać żądło

żądny adj
besk
pragnący czegoś w sposób niepohamowany

żądza ˈʒɔ̃nʣ̑a n
begjær
silne pragnienie, chęć
lyst
fizyczne pożądanie

żądło ˈʒɔ̃ndwɔ n
brodd
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;

żłobić ˈʒwɔbʲiʨ̑ v
fure
o czasie: powodować powstawanie zmarszczek na twarzy lub zmiany w psychice
wycinać rowki, wgłębienia