fobi suffix
фо́бия

ist /ˈist/ suffix
ист
yabancı kökenli -izm ile biten isimler bağlı olduğunu ifade eden kelimelerin sonuna getirilen ek.

izm /ˈizm/ suffix
и́зм
yabancı kökenli ideoloji isimlerinin sonunda olan ek

loji /lo.ˈʒi/ suffix
логия
"„-loji“" eki en genel anlamda bir alanındaki çalışma demektir.

A vitamini n
витамин A

Abazaca pn
абазинский абази́нский

Abhazca /ab.ˈhaz.d͡ʒa/ pn
абхазский язык
(diller) Abhazlar tarafından kullanılan dil

Abhazya pn
Абхазия Респу́блика Абха́зия

Aborjin pn
абориген

Acem pn
перс

Aden pn
А́ден

Aden Körfezi pn
А́денский зали́в

Adigece pn
адыге́йский

Adriyatik Denizi /ad.ɾi.ja.ˈtik de.ni.zi/ pn
Адриатическое море
(denizler) Akdeniz'in İtalya yarımadası ile Balkan yarımadası arasındaki kolu olup çevresinde Arnavutluk, Hırvatistan, İtalya, Karadağ, Slovenya ve Yunanistan bulunur.

Afarca /a.ˈfaɾ.d͡ʒa/ pn
афа́рский
(diller) Cibuti, Etiyopya, Eritre ve Somali'de konuşulan, Afrika-Asya dil ailesi Saho-Afar dilleri grubundan bir dil.

Afgan pn
афганец

Afganistan pn
Афганистан

Afganistan İslam Cumhuriyeti pn
Исла́мская Респу́блика Афганиста́н

Afrika pn
Африка А́фрика

Afrika Boynuzu n
Африка́нский Рог

Afrikaanca /af.ɾi.ˈkaːn.d͡ʒa/ pn
африкаанс
(diller) Güney Afrika Cumhuriyeti'nin 11 resmî dilinden birisi. Güney Afrika'da daha çok Afrikalıların konuştuğu, Hint-Avrupa dil ailesinden olan Felemenkçeden türemiş dil

Afrikalı pn
африканец африканка

Afrodit pn
Афроди́та

Ahıska n
Ахалицихе

Akadca /a.ˈkad.d͡ʒa/ adj
акка́дский
(diller) Akadca yazılmış olan

Akadca /a.ˈkad.d͡ʒa/ pn
акка́дский
(diller) Afrika-Asya dil ailesi Sami dilleri grubundan, Milattan önce Mezopotamya'da konuşulan bir ölü dil

Akdeniz /ˈac.de.niz/ pn
Средиземное море
(denizler) Atlas Okyanusu'na bağlı, kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz

Alabama /a.la.ˈba.ma/ pn
Алаба́ма
(ABD) Amerika Birleşik Devletleri'nin güneydoğusunda bir eyâlet

Aleutça pn
алеутский язык

Allah /al.ˈlah/ pn
Аллах Алла́х
(İslâm) İslamiyet'e göre eşi benzeri olmayan tek yaratıcı

Alman adj
немецкий

Alman pn
немец
(milliyetler) Cermen soyundan olan halk ve bu halktan olan kimse

Almanca /al.ˈman.d͡ʒa/ pn
немецкий язык неме́цкий
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Germen dilleri kolundan olup Almanya, Avrupa Birliği, Avusturya, Belçika, Danimarka, İsviçre ve Lihtenştayn'da resmî dil veya dillerden biri olarak kullanılan lisan.

Almanya /al.ˈman.ja/ pn
Германия Герма́ния
(ülkeler) Orta Avrupa'da, Avrupa Birliği üyesi ülke

Almanya Federal Cumhuriyeti pn
Федерати́вная Респу́блика Герма́ния Федеративная Республика Германия

Alpler pn
Альпы

Altay Cumhuriyeti pn
Республика Алтай

Altayca pn
алтайский язык

Amerika /a.me.ˈɾi.ka/ pn
Америка
(kıtalar) Bir kıta olarak Kuzey veya Güney Amerika

Amerika Birleşik Devletleri /a.me.ˈɾi.ka biɾ.ɫe.ˈʃik dev.ɫet.ɫe.ɾi/ pn
Соединённые Штаты Америки Америка Североамериканские Соединённые Штаты
(ülkeler) Kuzey Amerika'da bir ülke

Amerikan Samoası /a.me.ɾi.ˈcan sa.mo.a.sɯ/ pn
Восточное Самоа Американское Самоа
(ülkeler) Güney Pasifik Okyanusu'nda Polinezya'da bulunan Amerika Birleşik Devletleri'ne âit bir ada ülkesi.

Amharca amˈhaɾd͡ʒa pn
амхарский язык

Amman n
Амман

Amsterdam pn
Амстердам

Anadolu [ɑ.ˈnɑ.do.lʊ] pn
Малая Азия
(coğrafya) Türkiye'nin Asya kıtasındaki topraklarına verilen ad

Anadolulu [ɑ.ˈnɑ.do.lʊ.lʊ] adj
анатолиец
Anadolu halkından olan, Anadolu'ya veya Anadolululara ait

Andorra /an.ˈdoɾ.ɾa/ pn
Андорра
(ülkeler) Avrupa'da bir mikrodevlet

Andorra Prensliği pn
Княжество Андорра

Andorralı pn
[[жи́тель]] [[Андорра|Андо́рры]]

Anglosakson pn
англоса́кс

Angola pn
Ангола

Angola Cumhuriyeti pn
Республика Ангола

Angolalı pn
ангольский

Ankara /ˈaŋ.ka.ra/ pn
Анкара
(belediyeler) bir büyükşehir belediyesi

Antarktika pn
Антарктида Антарктика

Antigua ve Barbuda /an.ˈtiː.ɡu.a ve baɾ.ˈbuː.da/ pn
Анти́гуа и Барбу́да Антигуа и Барбуда
(ada ülkeleri) Karayip Denizi'nin doğusundaki iki adadan oluşan ada ülkesi.

Anıtkabir /a.ˈnɯt.ca.biɾ/ pn
Аны́ткаби́р Мавзолей Кемаля Ататюрка
(tarih, Türkiye) Atatürk'ün mezarı

Apollon pn
Аполло́н

Arabistan /a.ɾa.bis.ˈtan/ pn
Аравия
(ülkeler) Çoğunlukla Arapça konuşulan, Arap nüfusun çok olduğu bütün ülkeler.

Aragonca pn
араго́нский

Aramice /a.ɾa.ˈmiː.d͡ʒe/ pn
араме́йский
(diller) Sami dil ailesinin Kuzey-Batı grubundaki Ken'an koluyla akraba dil.

Arap Yarımadası n
Арави́йский полуо́стров

Arapça /a.ˈɾap.t͡ʃa/ adj
арабский
Arapça olan

Arapça /a.ˈɾap.t͡ʃa/ adv
арабский
Arapça konuşmak, yazmak

Arapça /a.ˈɾap.t͡ʃa/ pn
арабский арабский язык
(diller) Çoğunlukla Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika'da kullanılan, Hami-Sami dil ailesinin Sami koluna mensup dil

Ares pn
А́рес

Ariadne n
Ариадна

Arjantin pn
Аргентина

Arjantin Cumhuriyeti pn
Аргенти́нская Респу́блика

Arktika pn
Арктика

Arnavut /aɾ.na.ˈvut/ adj
албанский
Arnavutluk'a ait, Arnavutluk'la ilgili.
Arnavut halkına ait Arnavutlarla ilgili.

Arnavut /aɾ.na.ˈvut/ pn
албанец
(milliyetler) Arnavutluk vatandaşı ya da kökeni Arnavutluk olan kimse.

Arnavutluk /aɾ.na.vut.ˈluc/ pn
Албания
(ülkeler) Balkan Yarımadası'nda komşuları kuzeyde Karadağ, kuzeydoğuda Kosova, doğuda Kuzey Makedonya Cumhuriyeti, güneyde Yunanistan olan bir ülke.

Arnavutluk Cumhuriyeti pn
Респу́блика Алба́ния

Arnavutça aɾnaˈvutt͡ʃa pn
Албанский албанский албанский язык

Artemis pn
Артемида

Aslan asˈlan pn
Лев

Asya ˈasja pn
А́зия Азия

Asyalı /ˈas.ja.lɯ/ pn
азиатка
Asya'da yaşayan kimse

Atatürk /a.ˈta.tyɾc/ pn
Ататюрк
Türklerin babası mânâsında bir soyadı. (Kanunen sadece Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'e aittir.)

Athena pn
Афина

Atina pn
Афины

Atinalı ɑtinɑˈɫɯ pn
афиня́нин афиня́нка

Atlantik Okyanusu /at.ɫan.ˈtic oc.ja.nu.su/ pn
Атлантический океан
(okyanuslar) Avrupa ve Afrika kıtalarını Amerika kıtasından ayıran, yan denizleri ile birlikte (Akdeniz, Kuzey Denizi ve Baltık Denizi) yeryüzünün beşte bir alanını kaplayan okyanus.

Avarca /aˈvaɾd͡ʒa/ pn
аварский язык ава́рский

Avignon n
Авиньо́н

Avrasya pn
Евразия

Avrasya çulluğu n
вальдшнеп

Avrupa [ɑv.ˈɾu.pɑ] pn
Европа Евро́па
(kıtalar) Afrika'nın kuzeyinde, Asya'nın batısında ve Atlas Okyanusu'nun doğusunda bulunan kıta

Avrupa Birliği /av.ˈɾu.pa biɾ.ɫi.ˈ‿i/ pn
Европейский Союз Европейский союз
(Avrupa, politika) Avrupa Toplulukları (AAET, AET, AKÇT) aracılığıyla izlenen hedef ve politikalarla Avrupa Birliği Antlaşması'yla getirilen iki yeni eylem alanının (Ortak Dış ve Güvenlik Politikasık, Adalet ve İç İşleri Alanında İş Birliği) kapsadığı hedef ve politikaları bir bütün olarak ifade etmek üzere kullanılan kavram.

Avrupa Devlet ve Hükûmet Başkanları Konseyi /av.ˈɾu.pa dev.ɫet ve hy.kʲuː.met baʃ.can.la.ˈɾɯ kon.se.ˈji/ pn
Европейский совет
(Avrupa, hukuk) Avrupa Birliği'nin en yüksek siyasî kurumu.

Avrupa Konseyi /av.ˈɾu.pa kon.se.ˈji/ pn
Сове́т Евро́пы
(Avrupa, hukuk) Avrupa çapında insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü savunmak amacıyla 1949'da kurulmuş hükûmetlerarası bir kuruluş.

Avrupa Parlamentosu pn
Европарла́мент

Avrupa arı kuşu n
щурка

Avrupalı adj
европе́ец

Avrupamerkezcilik [ɑv.ˈɾu.pɑ.mɛɾ.kɛz.d͡ʒɪ.ˈɫɪk] n
евроцентри́зм
(ideoloji, politika) Şuurlu ya da şuursuzca Avrupa ve Batılı meselelerine, kültür ve değerlerine diğer kültürlerden daha çok önem veren anlayış.

Avustralya pn
Австралия

Avustralyalı adj
австрали́ец

Avusturya /a.vus.ˈtuɾ.ja/ pn
Австрия
(ülkeler) Orta Avrupa'da bağımsızlığını 1955'te ilan etmiş, batıda Lihtenştayn ve İsviçre, güneyde İtalya ve Slovenya, doğuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde Almanya ve Çekya ile komşu olan Avrupa Birliği üyesi ülke.

Avusturya Cumhuriyeti /a.vus.ˈtuɾ.ja d͡ʒum.huː.ɾi.je.ˈti/ pn
Австрийская Республика
(ülkeler) Avusturya'nın resmî ismi.

Avusturyalı /a.vus.ˈtuɾ.ja.ˈlɯ/ adj
австри́ец
Kökeni Avusturya olan veya Avusturya vatandaşı olan.

Avusturyalı /a.vus.ˈtuɾ.ja.ˈlɯ/ pn
австриец
(milliyetler) Kökeni Avusturya olan veya Avusturya vatandaşı olan kimse.

Ay [ˈɑj] pn
Луна луна
(astronomi) Dünya'nın tek tabii uydusu

Aymaraca /aj.ˈma.ɾa.d͡ʒa/ pn
аймара язык
(diller) Ağırlıklı olarak And Dağları çevresinde yaşayan bir Güney Amerika yerli kavminin konuştukları dil

Azak Denizi pn
Азовское море

Azerbaycan pn
Азербайджан Азербайджа́н

Azerbaycan Cumhuriyeti pn
Азербайджа́нская Респу́блика

Azeri pn
азербайджанский

Azorlar pn
Азорские острова

Azrail pn
Азраи́л

Açece pn
аче́хский язы́к

Aşağı Almanca /a.ʃa.ˈ‿ɯ al.ˈman.d͡ʒa/ pn
нижненеме́цкий
(diller) Almanya'nın kuzeyinde ve Hollanda'nın doğusunda konuşulan dil

Aşağı Avusturya /a.ʃa.ˈ‿ɯ a.vus.tuɾ.ja/ pn
Нижняя Австрия
(Avusturya, eyaletler) Avusturya'nın doğusunda Çekya, Macaristan, Slovakya ile hududu olan yüzölçümü bakımından en büyük eyaleti.

Aşağı Mısır pn
Нижний Египет

Aşağı Sorbça pn
лужицкий

Aşere-i Mübeşşere /a.ʃe.ɾe.ˈʔi my.beʃ.ʃe.ɾe/ pn
Десять обрадованных раем
(Ehl-i Sünnet) Doğrudan Cennet'le Allah tarafından tek bir hadisle müjdelenen on kişi

Aşkelon /ˈaʃ.ce.lon/ pn
Ашкело́н
(coğrafya, İsrail) Doğu Akdeniz'de Tel Aviv'in 50 km güneyiyle Gazze Şeridi'nin 13 km kuzeyinde bulunan tarihî bir şehir.

Babil ˈba:bil ˈba:bilˈleɾ pn
Вавилон

Bahamalar pn
Багамы Багамские Острова

Bahreyn pn
Бахрейн

Bahreyn Krallığı pn
Короле́вство Бахре́йн

Bahâîlik /ba.haː.iː.ˈɫic/ pn
бахаи́
(din) 19. yüzyılda İran'da doğan tek tanrılı bir din.

Bakü pn
Баку

Balear Adaları pn
Балеа́рские острова́

Balkan Yarımadası pn
Балка́нский полуо́стров

Baltık Denizi pn
Ба́лтика

Bangkok pn
Бангкок

Bangladeş /ˈbanglaˈdeʃ/ pn
Бангладеш

Bangladeş Halk Cumhuriyeti pn
Наро́дная Респу́блика Бангладе́ш

Bangladeşli pn
бангладе́шец

Barbados pn
Барбадос

Barbaros pn
Хайр-ад-Дин Барбаросса

Baskça /ˈbask.ˈt͡ʃa/ pn
баскский баскский язык
(diller) İspanya'nın kuzeyinde özerk bir bölgede yaşayan Baskların kullandığı dil

Basra pn
Ба́сра

Basra Körfezi pn
Персидский залив

Batı Almanya /ba.ˈtɯ al.man.ja/ pn
За́падная Герма́ния

Batı Asya pn
Западная Азия

Batı Avrupa pn
За́падная Евро́па

Batı Ermenicesi [bɑ.ˈtɯ ɛɾ.mɛ.nɪ.d͡ʒɛ.ˈsɪ] pn
западноармянский
(diller) Modern Ermenicenin Türkiye Ermenilerince geliştirilen (bu yüzden 20. yüzyılın ilk yarısında "Türk Ermenicesi", "İstanbul Ermenicesi" veya "Türkiye Ermenicesi" olarak da bilinen) ve Ermenistan dışında Kuzey Amerika, Avrupa ve İran hariç Ortadoğu ülkelerinde konuşulan standart şekli.

Batı Sahra pn
Западная Сахара

Bavyera pn
Бавария

Bağdat pn
Багдад

Bağımsız Devletler Topluluğu /ba.‿ɯm.ˈsɯz dev.ɫet.ˈɫeɾ top.lu.lu.ˈ‿u/ pn
Содружество Независимых Государств
(BDT, coğrafya, politika) On bir tane eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği üyesi devletten oluşan bir siyasî ortaklık, topluluk veya birliğin resmî ismi.

Başkurtça /baʃ.ˈkuɾt.t͡ʃa/ pn
башкирский

Belarus Cumhuriyeti pn
Респу́блика Белару́сь

Belize pn
Белиз

Belçika pn
Бельгия

Belçika Krallığı pn
Королевство Бельгия

Belçikalı adj
бельги́ец

Benelüks /be.ne.ˈlyks/ pn
Бенилю́кс
(Benelüks) Belçika, Hollanda ve Lüksemburg'un meydana getirdiği birlik

Bengal Körfezi pn
Бенга́льский зали́в

Bengalce pn
бенга́льский

Benin pn
Бенин

Benin Cumhuriyeti pn
Республика Бенин

Beninli adj
бени́нец

Berlin /ˈbeɾ.ɫin/ pn
Берлин
(Almanya, başkentler) Almanya'nın başkenti ve en büyük şehri.
(Almanya, eyaletler) Almanya'nın 16 eyaletinden biri.

Berlin Duvarı /ˈbeɾ.ɫin du.vɑ.ˈɾɯ/ pn
Берли́нская стена́
(Doğu Almanya, tarih) Doğu Almanya vatandaşlarının Batı Almanya'ya kaçmalarını önlemek için Doğu Alman meclisinin kararı ile 13 Ağustos 1961 yılında Berlin'de yapımına başlanan ve yine Doğu Almanya'nın, isteyen vatandaşların Batı'ya gidebileceğini açıklamasının ardından 9 Kasım 1989'da yıkılan duvar.

Bermuda pn
Бермуды

Bern pn
Берн

Beyaz Rusya pn
Белоруссия Беларусь

Beyaz Rusça /beˈjaz ɾust͡ʃa/ pn
белорусский язык белорусский

Beyazdeniz n
Белое море

Beyrut /ˈbej.ɾut/ pn
Бейрут
(başkentler) Lübnan'ın en büyük şehri ve başkenti

Birleşik Arap Emirlikleri /biɾ.ɫe.ʃik a.ˈɾap e.miɾ.ɫic.ɫe.ɾi/ pn
Объединённые Арабские Эмираты
(ülkeler) Arap Yarımadası'nda yedi emirlikten oluşan bir Orta Doğu ülkesi

Birleşik Krallık /biɾ.ɫe.ˈʃik kɾal.lɯc/ pn
Великобритания Соединённое Королевство
(ülkeler) İngiltere, Galler, İskoçya, Kuzey İrlanda ve Man Adası ülkelerinden oluşan krallık.

Birleşmiş Milletler /ˈbiɾ.ɫeʃ.ˈmiʃ miɫ.ɫet.ˈɫeɾ/ pn
Организация Объединённых Наций
(Birleşmiş Milletler, milletlerarası, politika) Dünya barışını ve güvenliğini korumak, uluslar arasında ekonomik, toplumsal ve kültürel iş birliğini sağlamak üzere 1945'te kurulmuş olan milletlerarası örgüt

Bislama dili pn
бислама

Bitinya /biˈtinja/ pn
Вифиния

Bolivya pn
Боливия

Bosna /ˈbos.na/ pn
Бо́сния
(devletler) Bosna-Hersek'in eyaletlerinden biri

Bosna ve Hersek /ˈbos.na ˈheɾ.sek/ pn
Босния и Герцеговина
(ülkeler) Bosna-Hersek'in resmî isim.

Bosna-Hersek /ˈbos.na ˈheɾ.sek/ pn
Босния и Герцеговина
(ülkeler) Batı Balkanlar'da bir ülke

Botsvana pn
Ботсва́на Ботсвана

Botsvana Cumhuriyeti pn
Республика Ботсвана

Bovarizm pn
бовари́зм

Boğdan /ˈbo‿.dan/ pn
Влтава
(coğrafya, tarih) Bugünkü Moldova'ya ve Romanya'nın Moldova'ya komşu bâzı bölümlerine Osmanlıların verdiği ad

Bretonca /bɾeˈton.d͡ʒa/ pn
брето́нский язы́к

Brezilya pn
Бразилия

Brezilya Federal Cumhuriyeti pn
Федерати́вная Респу́блика Брази́лия

Britanya [bɾɪ.ˈtɑn.jɑ] pn
Брита́ния
(adalar) İngiltere, İskoçya, ve Galler'i kapsayan Birleşik Krallık.

Britanya İngilizcesi [bɾɪ.ˈtɑn.jɑ ɪn.ɡɪ.ɫɪz.d͡ʒe.si] pn
брита́нский англи́йский
(diller) Britanya'da konuşulan İngilizceleri bir arada toplayan dil

Bruney pn
Бруне́й

Bröton pn
бретонский язык

Brüksel pn
Брюссель

Buda pn
Бу́дда

Budist adj
буддистский

Budizm /bu.ˈdizm/ pn
буддизм
(Budizm) M.Ö. 5. yüzyılda kuzeydoğu Hindistan'da Siddartha Gautama tarafından kurulmuş, tanrısı olmayan, karma öğretisine dayalı din ve felsefe

Bulgar adj
болга́рский

Bulgarca pn
болгарский язык болгарский

Bulgaristan pn
Болгария

Bulgaristan Cumhuriyeti pn
Респу́блика Болга́рия

Burhancılık /buɾ.han.d͡ʒɯ.ˈlɯc/ pn
Бурханизм
(din, politika) 1904-1930 arasında Altay bölgesinde ortaya çıkmış olup Rus emperyalizmine karşı devrim özellikleri taşıyan ve Tengriciliğin temelleri üzerine kurulmuş dinî ve millî isyan.

Burundi pn
Бурунди

Burundi Cumhuriyeti pn
Республика Бурунди

Buryatça pn
бурятский

Butan /ˈbu.tan/ pn
Бутан
(ülkeler) Güney Asya'da Hindistan'ın kuzeybatısında Çin hududunda Budist bir ülke

Bükreş pn
Бухарест

Büyük Britanya /by.ˈjyk bɾi.tan.ja/ pn
Великобритания

Büyük Göller pn
Великие озёра

Büyük Okyanus /by.ˈjyc oc.ja.nus/ pn
Тихий океан
(okyanuslar) Yeryüzünde bulunan en büyük okyanus

Büyük İskender pn
Алекса́ндр Вели́кий

Cava dili pn
яванский

Cebelitarık pn
Гибралта́р

Cebelitarık Boğazı n
Гибралта́рский проли́в

Cenevre /d͡ʒe.ˈnev.ɾe/ pn
Женева

Cengiz Han pn
Чингиз-ха́н

Ceres pn
Цере́ра Церера
(cüce gezegenler) Asteroit Kuşağı'nda bulunan en büyük gök cismi olan bir cüce gezegen.

Cezayir pn
Алжир
(ülkeler) Kuzey Afrika'da ülke; Afrika'nın Sudan'dan sonra ikinci büyük ülkesi

Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti pn
Алжирская Народная Демократическая Республика

Christmas Adası pn
Остров Рождества

Cibuti pn
Джибути

Cidde pn
Джидда

Cocos Adaları pn
Кокосовые Острова

Cook Adaları pn
Острова Кука

Danca pn
датский язык датский

Danimarka [dɑ.nɪ.ˈmɑɾ.kɑ] pn
Дания

Danimarka Krallığı [dɑ.nɪ.ˈmɑɾ.kɑ kɾɑl.lɯ.‿ɯ] pn
Короле́вство Да́ния
(ülkeler) Danimarka'ın resmî adı.

Danimarkalı [dɑ.nɪ.ˈmɑɾ.kɑ.ˈlɯ] adj
да́тский

Dağıstan pn
Дагеста́н

Delhi pn
Де́ли

Demir Perde /dɛˈmiɾ peɾˈdɛ/ pn
желе́зный за́навес

Demokratik Kongo Cumhuriyeti pn
Демократи́ческая Респу́блика Ко́нго

Derice pn
дари́

Dicle pn
Тигр

Dolganca pn
долганский язык

Dominik Cumhuriyeti pn
Доминиканская Республика

Dominika pn
Домини́ка

Doğu Almanya /do.ˈ‿u al.man.ja/ pn
Восто́чная Герма́ния

Doğu Asya pn
Восто́чная А́зия

Doğu Avrupa pn
Восто́чная Евро́па

Doğu Ermenicesi [dʊ.ˈ‿ʊ ɛɾ.mɛ.nɪ.d͡ʒɛ.ˈsɪ] pn
восточноармянский
(diller) Modern Ermenicenin Kafkaslar, Rusya ve İran Ermenileri tarafından konuşulan, 20. yüzyılın ilk yarısında "Rus Ermenicesi" veya "Rusya Ermenicesi" olarak da bilinen standart şekli.

Doğu Timor pn
Восточный Тимор

Doğu Türkistan [do.ˈ‿ʊ tyɾ.kɪs.tɑn] pn
Восто́чный Туркеста́н
(coğrafya) Orta Asya'nın orta bölümünde yer alan Türkistan'ın doğusu.

Doğu Çin Denizi n
Восто́чно-Кита́йское мо́ре

Dublin pn
Дублин

Dundretçe pn
дундрет

Dungan /dun.ˈɡan/ pn
Дунгане

Duşanbe pn
Душанбе

Dörtlü Çete /døɾt.ˈɫy t͡ʃe.te/ pn
Ба́нда четырёх

Dünya /dyn.ˈjaː/ pn
Земля
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Venüs ile Mars arasında yer alan, Güneş'e yakınlık bakımından üçüncü olan gezegen.

Dünyalaştırma /dyn.jaː.laʃ.tıɾ.ˈma/ /dyn.jaː.laʃ.ˈtıɾ.ma/ n
террафо́рминг
Dünyalaştırmak işi

Eflak /ˈef.ɫak/ pn
Вала́хия
(coğrafya, tarih) Romanya'nın güney kısmına Osmanlıların verdiği isim

Ekvador pn
Эквадо́р Эквадор

Ekvator Ginesi pn
Экваториальная Гвинея

Ekvator Ginesi Cumhuriyeti pn
Республика Экваториальная Гвинея

El Niño /ɛl ˈnin.jo/ n
Эль-Ни́ньо
(klimatoloji, meteoroloji) Pasifik Okyanusu sathına Peru ve Ekvador kıyılarında her dört ilâ yedi senede bir istila eden mahallî ve bölgesel iklim değişikliğine sebep olan pozitif anomali.

El Salvador pn
Сальвадор

Endonezce /en.do.ˈnez.d͡ʒe/ pn
индонези́йский
(diller) Endonezya'da kullanılan dil

Endonezya /en.do.ˈnez.ja/ pn
Индонезия
(ülkeler) Güneydoğu Asya'da yer alan ada ve takımadalardan oluşan bir ülke.

Endonezya Cumhuriyeti pn
Респу́блика Индоне́зия

Endonezyalı pn
индонези́ец

Endülüs /ˈendylys/ pn
Андалусия

Erdoğan ˈeɾ.do.‿an pn
Эрдоган
doğuştan yiğit, erkek doğan mânâsında hem erkek ismi, hem de soyadı.

Eritre pn
Эритрея Эритрия

Eritre Devleti pn
Госуда́рство Эритре́я

Erivan pn
Ерева́н Ереван

Erlik Han [ɛɾ.ˈɫɪc hɑn] pn
Эрлик
(Tengricilik) Altay ve Türk mitolojisinde kötülük yapan tanrı ruhu, Tengricilik'te yer altı âleminin efendisi.

Ermeni /eɾ.me.ˈni/ pn
армя́нский
(milliyetler) Ermenistan'da ve Dünya'nın çeşitli yerlerinde yaşayan halk veya bu halktan olan kimse

Ermenice /eɾ.me.ˈni.dʒe/ pn
армянский язык армянский
(diller) Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Ermenistan'da konuşulan dil

Ermenistan pn
Армения

Ermenistan Cumhuriyeti pn
Респу́блика Арме́ния

Ersya dili pn
эрзянский язык

Eski Anadolu Türkçesi /es.ˈci a.na.do.ˈlu tyɾc.t͡ʃe.si/ pn
Староанатолийский турецкий Староанатолийский турецкий язык
(diller) Karamanlı Mehmet Bey’in 13. asırda resmîleştirdiği Anadolu Türkçesi

Eski Ermenice pn
граба́р

Eski Gürcüce pn
древне-грузинский

Eski Norsça [ɛs.ˈkɪ noɾs.t͡ʃɑ] pn
древнескандина́вский

Eski Türkçe /es.ˈci tyɾc.t͡ʃe/ pn
древнетю́ркский древнетю́ркский язы́к орхо́но-енисе́йский орхо́но-енисе́йский язы́к
(diller) Türk dillerinin birbirlerinden ayrılıp uzaklaşmadan önceki Göktürkler, Karahanlılar ve Uygurlar devrinin (13. yüzyıla kadar devam eden) bir bölümü olmak üzere yaklaşık sekiz asırlık dönemi kapsayan hâline verilen isim

Eski Yüksek Almanca /es.ˈci jyc.sec al.man.d͡ʒa/ pn
древневерхненемецкий
(diller) Batı Germen dillerinden olup Almancanın 750'den 1050'ye kadar kullanılmış bilinen en eski biçimi.

Eski İngilizce [ɛs.ˈcɪ ɪn.ɡɪ.ˈlɪz.dʒɛ] pn
[[древнеангли́йский]] [[язы́к]]
(diller) Yaklaşık olarak 1150 yılına kadar Anglosaksonların kullandığı, büyük oranda Cermen etkisi altında kalmış, bugünkü İngilizceden çok farklı İngilizce.

Esperanto /es.pe.ˈɾan.to/ pn
эсперанто эспера́нто
(diller) Polonyalı göz doktoru L. L. Zamenhof tarafından bütün milletlerce kullanılmak üzere 1887'de hazırlanmış olup dil bilgisi on altı kurala dayanan bir yapay dil.

Estonca /es.ˈton.d͡ʒa/ pn
эстонский язык эстонский

Estonya pn
Эстония Эсто́ния

Estonya Cumhuriyeti pn
Эсто́нская Респу́блика

Estonyalı adj
эстонский

Etrüsk /ˈet.ɾysc/ adj
этру́ск
Etrüsk halkından olan, Etrüsklere ait, dair

Etrüskçe /et.ˈɾysc.t͡ʃe/ pn
этру́скский
(diller) Etrüsklerin konuştuğu antik bir izole dil.

Europa pn
Европа

Falkland Adaları pn
Фолклендские острова

Farisi pn
персидский язык фарси

Faroe Adaları pn
Фарерские острова

Farsça /ˈfaɾs.t͡ʃa/ pn
персидский язык фарси язык
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran dil grubuna ait İran dilleri alt grubunda yer alan ve İran'ın resmî dili olan dil.

Fas pn
Марокко

Fas Krallığı pn
Короле́вство Маро́кко

Felemenkçe feleˈmenct͡ʃe pn
нидерландский голландский язык нидерландский язык голландский

Fibonacci dizisi /fi.bo.ˈnat͡ʃ.t͡ʃiː di.zi.si/ n
после́довательность Фибона́ччи
(sayı teorisi) Genelde 1'den başlayıp her sayının kendinden öncekisiyle toplanması sonucu oluşan sayı dizisi.

Fibonacci sayısı /fi.bo.ˈnat͡ʃ.t͡ʃiː sa.jɯ.sɯ/ n
число́ Фибона́ччи
(sayı teorisi) Genelde 1'den başlayıp her sayının kendinden önceki iki sayma sayısının toplamı olan bir sayı.

Fiji pn
Фиджи

Filipinler /ˈfi.ˈɫi.ˈpin.ɫeɾ/ pn
Филиппины
(ülkeler) Asya'nın güneyinde Büyük Okyanus'ta adalar ülkesi.

Filipinler Cumhuriyeti pn
Республика Филиппины

Filistin /fi.ɫis.ˈtin/ pn
Палестина
(coğrafya) Orta Doğu'da Doğu Akdeniz'de İsrail topraklarının tamamı ile Gazze Şeridi ve Batı Şeria gibi Filistin Devleti topraklarını içine alan coğrafî bölge.

Fin adj
финский финляндский

Fin pn
финн финка

Fin Ugor adj
[[финно-угорский|фи́нно-уго́рские]] [[язык|языки́]]

Fince adv
по-фински

Fince pn
финский язык финский

Finlandiya pn
Финляндия

Finlandiya Cumhuriyeti pn
Финляндская Республика

Finlandiyalı pn
финка финн

Floransa pn
Флоренция

Fransa pn
Франция Фра́нция

Fransız Cumhuriyeti pn
Францу́зская Респу́блика

Fransız Guyanası pn
Францу́зская Гвиа́на

Fransız Polinezyası pn
Францу́зская Полине́зия

Fransız Rivierası pn
Лазурный Берег

Fransızca /fɾan.ˈsɯz.d͡ʒa/ adv
по-французски
Fransızca

Fransızca /fɾan.ˈsɯz.d͡ʒa/ pn
французский язык французский
(diller) Hint-Avrupa dillerinden Fransa'da ve Fransız uygarlığını kabul etmiş ülkelerde kullanılan dil.

Frenk adj
франк

Frenk üzümü n
смородина

Frigya pn
Фригия

Frizce /ˈfɾiz.d͡ʒe/ pn
фризский язык

Gabon pn
Габон

Gabonlu pn
габо́нец

Gagavuz /ɡa.ɡaː.ˈvuz/ pn
гагау́з
(milletler) Çoğunluğu Moldova'da oturan Ortodoks Türk halkına mensup kişi

Gagavuzca pn
гагау́зский

Galce /ˈɡaɫ.d͡ʒe/ pn
валлийский язык
(diller) Kelt kökenli Galyalıların konuştukları dil

Galiçyaca pn
галисийский язык

Galler pn
Уэ́льс Уэльс

Galya pn
Га́ллия

Gambiya pn
Гамбия

Gana /ˈɡa.na/ pn
Гана
(ülkeler) Batı Afrika'da bir ülke

Ganalı /ˈɡa.na.lɯ/ adj
га́нец
(milletler) Gana halkından veya bu halkın soyundan olan

Ganalı /ˈɡa.na.lɯ/ pn
га́нец
(milletler) Gana halkından veya bu halkın soyundan olan kimse.

Gazze /ˈɡaz.ze ʃe.ɾi.ˈdi/ pn
Га́за
(coğrafya) Gazze Şeridi'ndeki en büyük şehir.

Gazze Şeridi /ˈɡaz.ze ʃe.ɾi.ˈdi/ pn
сектор Газа
(coğrafya) Filistin'in batısında, Akdeniz kıyısında bir sahil şeridi.

Georgia /ˈd͡ʒoɾ.d͡ʒi.ja/ pn
Джо́рджия
(ABD) Amerika Birleşik Devletleri'nin 50 eyâletinden biri.

Gine pn
Гвинея

Gine Körfezi pn
Гвине́йский зали́в

Gine-Bissau pn
Гвинея-Бисау

Goranice /ɡoː.ɾaː.ˈni.dʒe/ pn
горани
(diller) Kuzeybatı İran dillerinden biridir.

Gotça /ˈɡot.t͡ʃa/ adj
го́тский
Gotça yazılmış olan

Gotça /ˈɡot.t͡ʃa/ pn
го́тский
(diller) Gotların konuştuğu, Hint-Avrupa dillerinden ölü bir Cermen dilidir.

Grenada pn
Гренада

Grönland /ˈɡɾønlɑnd/ pn
Гренландия

Grönlandlı /ˈɡɾønlɑndˈlɯ/ n
гренла́ндец

Guadeloupe pn
Гваделупа

Guam /ˈɡu.am/ pn
Гуам
(adalar) Mikronezya'da, Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlı özerk ada

Guatemala pn
Гватема́ла

Gucaratça pn
гуярати

Guyana pn
Гайана

Göbekli Tepe /ɡø̞becˈli tepe/ pn
Γκεμπεκλί Τεπέ

Gücerat n
Гуджара́т

Güceratça pn
гуджара́ти

Güney Afrika pn
Южная Африка

Güney Afrika Cumhuriyeti pn
Ю́жно-Африка́нская Респу́блика

Güney Afrikalı pn
[[жи́тель]] ЮАР

Güney Amerika pn
Южная Америка

Güney Asya pn
Ю́жная А́зия

Güney Avrupa [ɡy.ˈnɛj ɑv.ɾu.pɑ] pn
Южная Европа
(coğrafya, yerler) Avrupa kıtasının güney kısmı. İspanya, Portekiz, İtalya, Yunanistan ve genel olarak Avrupa kıtasının Akdeniz ülkelerini içine alır

Güney Kore n
Южная Корея

Güney Kutbu pn
Южный полюс

Güney Çin Denizi pn
Ю́жно-Кита́йское мо́ре

Güneydoğu Asya /ɡy.ˈney.do.‿u as.ja/ pn
Ю́го-Восто́чная А́зия
(coğrafya) Asya ile Okyanusya kıtaları arasında bulunan bölge

Güneş /ɡy.ˈneʃ/ pn
солнце Солнце
(astronomi) Güneş Sistemi'nin merkezinde yer alan yıldız

Güneş Sistemi /ɡy.ˈneʃ sis.te.mi/ pn
солнечная система
(astronomi) Güneş, gezegenler ve kuyruklu yıldızların meydana getirdikleri yıldız sistemi

Güneş tutulması n
солнечное затмение со́лнечное затме́ние

Gürcistan n
Грузия

Gürcü [ɡyɾ.ˈd͡ʒy] pn
грузи́нский
(milliyetler) Gürcistan halkından veya bu halkın soyundan olan kimse

Gürcüce [ɡyɾ.ˈd͡ʒy.d͡ʒɛ] pn
грузинский язык грузинский
(diller) Gürcü Alfabesi ile yazılan, Kafkas dillerinin Güney Kafkas dilleri ya da Kartveli dilleri grubuna bağlı dil.

Habeşistan pn
Абисси́ния

Habil /ha:bilˈleɾ/ /ha:ˈbil/ pn
Авель

Hacılaryolu pn
Млечный Путь

Haiti pn
Гаити

Hakasça pn
хакасский язык

Halep pn
Але́ппо

Hamburg pn
Га́мбург

Hangıl /hanˈɡɯl/ pn
хангыль

Harun pn
Аарон

Hausaca pn
ха́уса

Havana n
Гава́на

Havva n
Е́ва

Hawaii dili /ha.ˈvaː.iː di.ɫi/ pn
[[гава́йский]] [[язы́к]]
(diller) Hawaii'ye mahsus bir Polinezya dilidir.

Hawaiili /ha.ˈvaː.iː.ɫi/ pn
гава́йский
(milletler) Hawaii'de doğmuş ya da oturan kimse

Hazar Denizi /haˈzaɾ denizi/ pn
Каспийское море Каспи́йское мо́ре

Hazar sumrusu n
чегра́ва

Hebridler pn
Гебри́дские острова́

Helsinki pn
Хельсинки Гельсингфо́рс

Hera pn
Гера

Hindistan pn
Индия

Hindistan Cumhuriyeti pn
Респу́блика И́ндия

Hindistan cevizi n
кокосовый орех

Hinduizm /ˈhin.du.ˈizm/ pn
индуизм
(din) Brahmanizm'den daha sonra ortaya çıkan, Hint Altkıtası'nın büyük bir kısmına yayılmış, Veda metinlerine dayanan, reenkarnasyona inanılan, panenteist bir din

Hint Okyanusu /ˈhint oc.ja.nu.su/ pn
Инди́йский океа́н
(okyanuslar) Kuzeyde Asya, batıda Afrika ve Arap Yarımadası, doğuda Malezya Yarımadası, Sunda Adaları ve Okyanusya ile çevrili, Dünya'nın üçüncü büyük okyanusu.

Hint-Aryan adj
индоарийский

Hintçe pn
хинди хи́нди

Hititçe /hi.ˈtit.t͡ʃe/ adj
хе́ттский язы́к
(diller) Hititçe yazılmış olan

Hititçe /hi.ˈtit.t͡ʃe/ pn
Хеттский язык
(diller) Hititlerin konuşmuş olduğu bir ölü dil

Hollanda pn
Нидерланды Голландия

Hollanda Antilleri n
Нидерландские Антильские острова

Hollanda Krallığı pn
Короле́вство Нидерла́нды

Honduras pn
Гондурас

Hong Kong pn
Гонко́нг

Hristiyan /hɾis.ti.ˈjan/ adj
христианин
(İbrahimî dinler) Hristiyanlık dinine ait, onunla ile alakalı

Hristiyan /hɾis.ti.ˈjan/ pn
христианин
(İbrahimî dinler) İsa'nın dininden olan kimse

Hristiyanlık /hɾis.ti.jan.ˈlɯk/ pn
христианство

Hırvatistan [hɯɾvɑtɪsˈtɑn] pn
Хорватия

Hırvatistan Cumhuriyeti [hɯɾvɑtɪsˈtɑn d͡ʒʊmhʊːɾɪjɛˈtɪ] pn
Респу́блика Хорва́тия

Hırvatça /hɯɾ.ˈvat.t͡ʃa/ pn
хорватский язык хорватский
(diller) Hırvatların Hırvatistan'da konuştuğu Sırp-Hırvatça'nın bir standart çeşidi

Irak pn
Ирак Ира́к

Irak Cumhuriyeti pn
Респу́блика Ира́к

Jale /d͡ʑaː.ˈɫe/ pn
Жале
gece yağan ve yapraklara konan ince nem mânâsında bir kız ismi.

Jamaika pn
Ямайка

Japon pn
японец японка

Japon turnası n
маньчжу́рский жура́вль

Japonca /ʒa.ˈpon.dʒa/ pn
японский язык япо́нский

Japonya pn
Япо́ния Япония

Juno /ˈʒuː.noː/ pn
Юно́на
(astronomi) Keşfedilen üçüncü asteroit, (3) Juno
(mitoloji) Eski Roma'da tanrıların kraliçesi, Yunan mitolojisindeki Hera'sına karşılığı.

Jüpiter /d͡ʑy.ˈpi.teɾ/ pn
Юпитер
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Dünya ile Jüpiter arasında yer alan, Güneş'e olan uzaklığı bakımından 5. gezegen.

Kabil /ka:ˈbil/ pn
Ка́ин

Kafkasya pn
Кавказ

Kamboçya pn
Камбоджа

Kamboçya Krallığı pn
Королевство Камбоджа

Kamerun pn
Камерун

Kanada pn
Канада

Kanada kazı n
канадская казарка

Kanadalı adj
кана́дский

Kannada dili pn
ка́ннада

Karadağ pn
Черного́рия Черногория

Karadeniz /ca.ˈɾa.de.niz/ pn
Чёрное море
(denizler) Güneydoğu Avrupa ile Anadolu yarımadası arasında yer alan; Akdeniz, Ege Denizi ve Marmara Denizi aracılığıyla Atlas Okyanusu'na bağlanan iç deniz

Karakalpakça /ka.ɾa.kal.ˈpak.t͡ʃa/ adj
каракалпа́кский
Karakalpakçada yazılmış olan

Karakalpakça /ka.ɾa.kal.ˈpak.t͡ʃa/ pn
каракалпа́кский
(diller) Türk lehçelerinin Kıpçak grubuna ait bir lehçe, Kazakçanın bir ağzı

Karakas n
Каракас

Karayip Denizi pn
Карибское море

Karaçay-Balkarca /caˈɾat͡ʃaj balˈcaɾd͡ʒa/ pn
карачаево-балкарский язык

Karintiya /ca.ˈɾin.ti.ja/ pn
Каринтия
(Avusturya, eyaletler) Avusturya'nın güneyinde, İtalya ve Slovenya'nın kuzeyinde bulunan eyaleti.

Katalan /ca.ta.ˈɫan/ pn
катала́нский
(milletler) Andorra, Fransa, İspanya ve İtalya'da yaşayan bir Latin halkı.

Katalanca /ca.ta.ˈɫan.d͡ʒa/ pn
каталанский каталонский
(diller) İspanya'nın kuzeydoğusundaki Katalunya bölgesinde konuşulan dil.

Katalonya pn
Каталония Катало́ния

Katar /ˈka.taɾ/ pn
Катар
(ülkeler) Arap Yarımadası'nın kuzeydoğusunda Basra Körfezi'nde bir ülke.

Katolik /ka.to.ˈɫik/ adj
католический
(Hristiyanlık) Katolik mezhebinden olan

Kavimler Göçü /ka.vim.ˈɫeɾ ɡø.t͡ʃy/ pn
Великое переселение народов
(milletler, tarih, sosyoloji) M.S. 350-800 seneleri arasında Avrupa'ya yapılan büyük insan göçüdür.

Kazak /ka.ˈzak/ pn
два
(milliyetler) Kazakistan Cumhuriyeti'nde yaşayan Türk soylu halk veya bu halktan olan kimse

Kazakistan pn
Казахстан

Kazakistan Cumhuriyeti pn
Респу́блика Казахста́н

Kazakça /ca.ˈzac.t͡ʃa/ pn
казахский язык каза́хский
(diller) Kazak Türkçesi

Kaşupça pn
кашу́бский

Kelt adj
кельт

Kenya pn
Кения

Kenyalı pn
кени́ец

Kiev pn
Киев

Kiribati pn
Кирибати

Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü /ko.ɫec.ˈtif ɡy.ven.ˈɫic ant.laʃ.ma.ˈsɯ øɾ.ɡy.ˈty/ pn
Организация Договора о коллективной безопасности
(askeriye, BDT) 7 Ekim 2002 tarihinde altı Bağımsız Devletler Topluluğu ülkesi tarafından kurulan hükûmetlerarası askerî ittifak.

Kolombiya pn
Колумбия

Komi dili pn
коми

Komorlar pn
Коморские острова

Konfüçyüs /con.ˈfyt͡ʃ.jys/ pn
Конфу́ций

Konfüçyüsçülük /con.fyt͡ʃ.jys.t͡ʃy.ˈɫyc/ pn
два
(ahlâk, din, felsefe) Konfüçyüs'ün ahlâk felsefesi.

Kongo Cumhuriyeti pn
Республика Конго

Kopenhag pn
Копенгаген

Kore pn
Коре́я

Kore Cumhuriyeti pn
Республика Корея

Korece /ˈko.re.d͡ʒe/ pn
корейский язык корейский
(diller) Korelilerin Kuzey ve Güney Kore'de konuştuğu, bu ülkelerin resmî dili.

Koreli pn
коре́ец

Korsika n
Корсика

Korsikaca pn
корсика́нский

Koryakça pn
корякский язык коря́кский

Kosta Rika pn
Коста-Ри́ка

Kral Arthur pn
Коро́ль Арту́р

Kudüs /ˈcu.dys/ pn
Иерусалим
(başkentler) İsrail ve Filistin'in başkenti

Kumuk /ˈcu.muc/ pn
кумы́к
Bir erkek ismi.
(halklar) Dağıstan'da yaşayan Türk boyu ve bu boydan olan kimse

Kumukça /cu.ˈmuc.t͡ʃa/ pn
кумы́кский
(diller) Kumuklar tarafından konuşulan Türk dili

Kur'an [kʊɾ.ˈʔɑːn] pn
Коран
(İslâm, kitap) Müslümanlarca Allah kelâmı olarak kabul edilen mukaddes kitap

Kur'ancılık [kʊɾ.ʔɑn.d͡ʒɯ.ˈlɯc] pn
корани́зм
(İslâm) Sadece Kur'an'ı İslâm'ın ana kaynağı olarak kabul edip hadis, icmâ, kıyas gibi diğer İslâmî kaynakları reddeden düşünce sistemi.

Kutup Yıldızı pn
Поля́рная звезда́

Kuveyt pn
Кувейт

Kuzey Afrika pn
Се́верная А́фрика

Kuzey Avrupa pn
Се́верная Евро́па

Kuzey Denizi pn
Се́верное мо́ре

Kuzey Kore n
Северная Корея

Kuzey Kutbu pn
Се́верный по́люс

Kuzey Kıbrıs [kʊ.ˈzɛj kɯb.ɾɯs] pn
Се́верный Кипр
ülke

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti [kʊ.ˈzɛj kɯb.ɾɯs ˈtyɾk d͡ʒʊm.hʊː.ɾɪ.jɛ.ˈtɪ] pn
Туре́цкая Респу́блика Се́верного Ки́пра
(ülkeler) Akdeniz'in en büyük üçüncü adası olan ve Anadolu yarımadasının 65 km güneyindeki Kıbrıs adasının kuzey kısmında yer alan bir ada ülkesi

Kuzey Mariana Adaları /cu.zej ma.ɾi.ˈja.na a.da.la.ɾɯ/ pn
Северные Марианские Острова
(coğrafya) Kuzey Pasifik Okyanusu'nda, Amerika Birleşik Devletleri ile siyasî birlik içerisinde olan adalar topluluğu

Kuzey İrlanda pn
Северная Ирландия

Kâbe /ˈkʲaː.be/ pn
Ка́аба
(İslâm) Mekke'de bulunan, Müslümanlarca ziyaret ve tavaf edilen en mukaddes caminen ortasındaki küp şeklindeki mabet.

Küba pn
Ку́ба Куба

Kürdistan pn
Курдиста́н

Kürt /ˈkyɾt/ pn
курд
(milletler) Çoğunlukla Orta Doğu'da yaşayıp Kürtçe konuşan topluluk ve o topluluktan olan kimse

Kürtçe /ˈkyɾt.t͡ʃe/ pn
курдский язык курдский
(diller) Kürtlerin konuştuğu dil grubu

Küçük Antiller n
Малые Антильские острова

Kıbrıs [ˈkɯb.ɾɯs] pn
Кипр
(adalar) Akdeniz'in üçüncü büyük adası.

Kıbrıslı /ˈcɯb.ɾɯs.lɯ/ adj
киприо́т
(coğrafya, milletler) Kıbrıs halkından ya da Kıbrıs'a ait olan

Kıbrıslı /ˈcɯb.ɾɯs.lɯ/ pn
киприот
(milletler) Kıbrıs halkından olan kimse

Kıpçak /ˈcɯp.t͡ʃak/ pn
По́ловцы

Kırgız Cumhuriyeti [ˈkʰɯr.ɡɯz d͡ʒʊm.hʊː.ɾɪ.jɛ.ˈtɪ] pn
Кыргызская Республика

Kırgızca /kɯɾ.ˈɡɯz.d͡ʒa/ adj
киргизский
Kırgızca yazılmış olan

Kırgızca /kɯɾ.ˈɡɯz.d͡ʒa/ adv
киргизский
Kırgızca okumak/yazmak

Kırgızca /kɯɾ.ˈɡɯz.d͡ʒa/ pn
киргизский язык
(diller) Kırgız Türkçesi

Kırgızistan pn
Киргизия Киргизстан

Kırım Tatarcası ˈcɯɾɯm tataɾd͡ʒalaˈɾɯ ˈcɯɾɯm tataɾd͡ʒasɯ pn
крымскотата́рский

Kızılbaş /kɯ.ˈzɯl.baʃ/ pn
кызылба́ш
(Şiilik) Şiî mezhebinin bir kolundan olanlara verilen ad

Kızıldeniz pn
Красное Море

Ladince pn
ладинский

Lahey pn
Гаага

Lao dili pn
лаосский язык

Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti pn
Лаосская Народно-Демократическая Республика

Laozi /ˈlaː.o.ˈzi/ pn
два
(ahlâk, din, felsefe) Çinli eğitimci, filozof ve yazar.

Latince /ɫa.ˈtin.d͡ʒe/ pn
латинский язык латынь

Lazca /ˈlaz.d͡ʒa/ pn
ла́зский
(diller) Türkiye'nin Doğu Karadeniz kıyı şeridinde Rize ilinin Pazar ilçesinde bulunan Melyat Deresi'nden itibaren ve Gürcistan'ın Türkiye ile paylaştığı Sarp Köyü'ne kadar yaşayan Laz halkı tarafından konuşulan ve eski Kolh dilinin devamı olduğu sanılan bir dil.

Lefkoşa pn
Никоси́я

Lehçe /ˈɫeh.t͡ʃe/ pn
польский язык польский
(diller) Polonya'nın resmî dili

Lesoto pn
Лесото

Leton pn
латышский

Letonca /ɫe.ˈton.d͡ʒa/ pn
латышский язык латышский

Letonya pn
Латвия

Letonya Cumhuriyeti pn
Латви́йская Респу́блика

Letonyalı pn
латвиец латвийка

Levant pn
Лева́нт

Liberya pn
Либе́рия

Liberya Cumhuriyeti pn
Республика Либерия

Libya pn
Ливия

Libyalı pn
ливи́ец

Lihtenştayn [ˈɫɪh.tɛn.ʃtɑjn] pn
Лихтенштейн
(ülkeler) Orta Avrupa'da bir mikrodevlet.

Lihtenştaynlı [ˈɫɪh.tɛn.ʃtɑjn.lɯ] pn
лихтенштейнка
(milletler) Kökeni Lihtenştayn olan ya da orada yaşayan kimse.

Likya pn
Ли́кия

Limburgca pn
лимбургский

Litvanca /ɫit.ˈvan.d͡ʒa/ pn
литовский язык литовский

Litvanya pn
Литва

Litvanya Cumhuriyeti pn
Лито́вская Респу́блика

Lombardiya pn
Ломба́рдия

Londra /ˈlon.dɾa/ pn
Лондон
(başkentler) İngiltere ve Birleşik Krallık'ın başkenti
(başkentler) İngiltere'nin başkenti

Londralı /ˈlon.dˈɾɑ.ɫɯ/ pn
ло́ндонец
(milletler) Londra'da doğmuş veya meskun olan kimse

Los Angeles /los ˈen.dʒe.ɫes/ pn
Лос-А́нджелес Лос-Анджелес
(Kaliforniya, şehirler) Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya Eyaleti'nin en kalabalık ve New York'tan sonra ikinci kalabalık şehri.

Louisiana /lu.i.si.ˈaː.naː/ pn
Луизиа́на
(ABD, eyaletler) Amerika Birleşik Devletleri'nin güneyinde bulunan bir eyâlet.

Lut Gölü pn
Мёртвое море

Luvice /ˈlu.vi.d͡ʒe/ pn
лувийский
(diller) Hititler döneminde yaşamış ve yerli halklarından biri olan Luvilere ait Anadolu’nun en eski dillerinden biri.

Lübnan pn
Ливан

Lübnan Cumhuriyeti pn
Ливанская Республика

Lüksemburg pn
Люксембург

Lüksemburg Büyük Dukalığı pn
Вели́кое Герцо́гство Люксембу́рг

Lüksemburgca pn
люксембу́ргский

Macar pn
венгр

Macarca pn
венгерский язык венгерский

Macaristan pn
Венгрия

Macaristan Cumhuriyeti pn
Венге́рская Респу́блика

Madagaskar /ma.da.ˈɡas.kaɾ/ pn
Мадагаскар
(ülkeler) Güneydoğu Afrika'da bir ada ülkesi.

Madrid pn
Мадрид

Maharaştra pn
Махара́штра

Makao pn
Макао

Makedonca pn
македонский язык

Makedonya [mɑ.cɛ.ˈdon.jɑ] pn
Македония
(ülkeler) Kuzey Makedonya kavramının kısa şekli

Malavi pn
Малави

Malayca /ma.ˈlaj.d͡ʒa/ adj
мала́йский
(diller) Malayca yazılmış olan

Malayca /ma.ˈlaj.d͡ʒa/ pn
мала́йский
(diller) Malezya'nın resmî dili

Maldivler pn
Мальдивы

Malezya pn
Малайзия

Malgaş /mal.ˈɡaʃ/ pn
малагасийский язык
(milletler) Madagaskar'a has Avustronezyalı etnik grup.

Malgaşça /mal.ˈɡaʃ.t͡ʃa/ pn
малагасийский язык
(diller) Madagaskar adasına özgün olan Malgaş halkının millî dili

Mali /ˈma.ɫi/ pn
Мали
(ülkeler) Batı Afrika'da denize kıyısı olmayan bir ülke.

Malta pn
Мальта

Malta Cumhuriyeti pn
Респу́блика Ма́льта

Maltaca pn
мальтийский

Man Adası /ˈman a.da.sɯ/ pn
о́стров Мэн
(BK, coğrafya) Birleşik Krallık'ı meydana getiren ülkelerden biri.

Mandarin /man.da.ˈɾin/ pn
мандарин
(diller) Edebiyatta ve resmî işlerde kullanılan Standart Çince.

Manksça pn
мэнский

Mançuca pn
маньчжу́рский

Marathi dili pn
Маратхи

Mari dili /ˈma.ɾi di.ɫi/ pn
марийский
(diller) Ural-Altay Dil Ailesi'nin Ural koluna bağlı Fin-Ugor dilleri ana grubunda olup 600.000 kişi tarafından konuşulmaktadır.

Marksizm [mɑɾk.ˈsɪzm] pn
марксизм
(ideoloji) Marksçılık

Marmara Denizi pn
Мра́морное мо́ре

Mars /ˈmaɾs/ pn
Марс
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Dünya ile Jüpiter arasında yer alan, Güneş'e olan uzaklığı bakımından 4. gezegen.
(mitoloji) Eski Romalıların savaş tanrısı.

Marshall Adaları /maɾ.ˈʃal a.da.la.ɾɯ/ pn
Марша́лловы Остро́ва
(ülkeler) Pasifik Okyanusu'nda bir adalar ülkesi.

Maryland /ˈme.ɾi.ɫend/ pn
Мэ́риленд
(Amerika Birleşik Devletleri) Maryland Eyâleti

Mauritius pn
Маври́кий

Mayotte pn
Майотта

Mağrip /ˈma‿.ɾip/ pn
Магриб
(coğrafya, tarih) Kuzey Afrika'da bir bölge. Günümüzde dar anlamıyla Tunus, Cezayir, Fas ve Batı Sahra'yı (geniş anlamıyla, Libya ve Moritanya'yı da) içerir

Medine pn
Меди́на

Mekke /mek.ke/ pn
Мекка
(İslâm, Suudi Arabistan) Sıhhatli ve zengin Müslümanların ömürlerinde en az bir kez yerine getirmek zorunda oldukları hac ibadetinin yapıldığı Müslümanlarca mukaddes sayılan bir şehir.

Meksika pn
Мексика

Meksika Körfezi n
Мексика́нский зали́в

Melanezya /ˈme.la.ˈnez.ja/ pn
Мелане́зия
(coğrafya) Okyanusya'nın bir alt bölgesi olup Pasifik Okyanusu'nun batısı ile Avustralya'nın kuzeyi ve kuzeydoğusu arasında yer alır

Merkür /meɾ.ˈkyɾ/ pn
Меркурий
(mitoloji) Hızla ilgili Romalı tanrı. Bazen haberci olarak kanatlı sandalet giyer, Merkür Yunan tanrısı Hermes'e karşılık gelmektedir.

Meryem /meɾ.ˈjem/ pn
Мария
evlenmemiş bâkire kız ya da acı, sert mânâsında bir kız ismi.
İsa'nın annesinin adı mânâsında bir kız ismi.

Midilli pn
Ле́сбос

Mikail pn
Михаил

Mikronezyalı /mic.ɾo.ˈnez.ja.ˈlɯ/ pn
микронези́ец
(milletler) Kökeni Mikronezya olan kimse.

Milano pn
Милан

Minos pn
Минос

Mokşa dili pn
мокшанский

Moldova /ˈmol.do.va/ pn
Молдо́ва Молдавия

Monako /mo.ˈna.ko/ pn
Монако
(ülkeler) Güney Avrupa'da bir ülke

Montserrat pn
Монтсеррат

Moritanya /mo.ɾi.ˈtan.ja/ pn
Мавритания
(ülkeler) Kuzeybatı Afrika'da ülke.

Moritanya İslam Cumhuriyeti pn
Исламская Республика Мавритания

Moskova pn
Москва

Mozambik pn
Мозамбик

Moğol pn
монгол

Moğolca adj
[[монго́льский]] [[язы́к]]

Moğolca pn
монгольский

Moğolistan /mo.‿o.ɫis.ˈtan/ pn
Монго́лия Монголия

Mumbai pn
Мумбаи

Myanmar pn
Мьянма

Münih pn
Мюнхен

Müslüman [mys.ɫy.ˈmɑn] pn
мусульманин
(İslâm) İslâm dinine mensup olan kimse

Mısır /ˈmɯ.sɯɾ/ pn
Египет

Mısır Arap Cumhuriyeti pn
Ара́бская Респу́блика Еги́пет

Mısır Arapçası /ˈmɯ.sɯɾ a.ɾap.t͡ʃa.ˈsɯ/ pn
еги́петский ара́бский
(diller) Mısır'ın kuzeyinde halk arasında yaygın olarak kullanılan Arap lehçesi

Mısırlı adj
египтя́нин

Namibya n
Намибия

Namibyalı pn
намиби́ец

Napoli pn
Неаполь

Nauru /na.ˈu.ɾu/ pn
Нау́ру
(ülkeler) Mikronezya'da bulunan Dünya'nın en küçük ada ülkesi

Navahoca /na.ˈva.ho.d͡ʒa/ pn
нава́хо
(diller) A.B.D.'de konuşulmakta olan bir Kızılderili dili

Nazizm pn
нацизм

Nemesis /ne.ˈme.sis/ pn
Немези́да

Nepal /ˈne.paɫ/ pn
Непал
(ülkeler) Güney Asya'da Çin Halk Cumhuriyeti ile Hindistan arasında denize kıyısı olmayan bir ülke

Nepalce /ne.ˈpaɫ.d͡ʒe/ pn
непа́льский
(diller) Nepal'in resmî dili

Neptün /ˈnep.tyn/ pn
Нептун Непту́н
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Uranüs'ten sonra gelen 8. ve sonuncu gezegen.
(mitoloji) Poseidon'un Roma mitolojisindeki ismi.

New Jersey /nʲuː ˈd͡ʒeɾ.siː/ pn
Нью-Дже́рси
(ABD, eyalet) Amerika Birleşik Devletleri'nin kuzeydoğusundaki bir eyaleti.

Nijer pn
Нигер

Nijerya /ni.ˈʒeɾ.ja/ pn
Нигерия
(ülkeler) Batı Afrika'da, Gine Körfezi kıyısında, Benin ile Kamerun arasında yer alan ülke. Başkenti Abuja, en büyük şehri Lagos'tur

Nikaragua pn
Никарагуа

Nil pn
Нил

Niue pn
Ниу́э

Noel /ˈno.eɫ/ pn
Рождество Рождество Христово

Noel Baba pn
Дед Мороз

Nogayca pn
нога́йский

Norfolk Adası pn
Но́рфолк

Nors adj
древнескандина́вский

Norveç /ˈnoɾ.vet͡ʃ/ pn
Норвегия

Norveç Denizi pn
Норве́жское мо́ре

Norveç Krallığı pn
Королевство Норвегия

Norveçli pn
норве́жец

Norveççe /noɾ.ˈvet͡ʃ.t͡ʃe/ pn
норвежский
(diller) Norveç'te bugün konuşulan dillerin bütünü. Bokmål (okunuşu bukmol) Nynorsk (Yeni Norveççe) olmak üzere bugün kullanılan iki lehçesi bulunmaktadır.

Oksitanca /ok.si.ˈtan.d͡ʒa/ pn
Окситанский язык
(diller) Güney Fransa'daki Oksitanya, İtalya'daki Oksitan Vadisi ve İspanya'daki Aran Vadisi'nde konuşulan Latin dili

Okyanusya pn
Океания

Olimpiyat Oyunları n
Олимпийские игры

On Emir /on e.ˈmiɾ/ pn
де́сять за́поведей
(İbrâhimî dinler) Mûsevîliliğe göre Sina Dağı'nda Mûsâ'ya vahyedilmiş ve YHVH'nin İsrailoğulları'na emrettiği on adet emri içeren prensipler dizisi.

Oort Bulutu /ˈoːːt bu.lu.tu/ pn
о́блако О́орта
(Güneş Sistemi) Güneş'in etrafında döndüğü düşünülen gezegenimsi kümesi.

Orta Afrika Cumhuriyeti pn
ЦАР

Orta Amerika n
Центра́льная Аме́рика

Orta Asya oɾˈta asja pn
Сре́дняя А́зия

Orta Avrupa pn
Центра́льная Евро́па

Orta Doğu pn
Средний Восток Бли́жний Восто́к

Orta Yüksek Almanca /oɾ.ˈta jyc.sec al.man.d͡ʒa/ pn
средневерхненеме́цкий
(diller) Batı Cermen dillerinden olup Almancanın 1050'den 1350'ye kadar Yüksek Orta Çağ'da kullanılmış bilinen biçimi.

Orta Çağ pn
средние века средневековье

Orta İngilizce /oɾ.ˈta in.ɡi.ˈliz.d͡ʒe/ pn
среднеангли́йский

Ortodoks /oɾ.to.ˈdoks/ pn
правове́рный
(Hristiyanlık) Hristiyan mezheplerinden biri
(Hristiyanlık) Bu mezhebe bağlı olan kimse

Ortodoksluk /oɾtodocsˈluc/ pn
правосла́вие

Osmanlı Devleti pn
Османская империя

Osmanlı Türkçesi /os.ˈman.lɯ tyrk.t͡ʃe.si/ pn
осма́нский осма́нский язы́к осма́нско-туре́цкий
(dil bilimi) 13. ve 20. yüzyıllar arasında Anadolu dahil Osmanlı Devleti sınırları dahilindeki ülkelerde kullanılmış olan, Arapça ve Farsçanın etkisi altındaki Türk dili

Osmanlı İmparatorluğu /os.ˈman.lɯ im.pa.ra.tɔɾ.lu.‿u/ pn
Османская империя
(tarih) XIII. yüzyılda Osman Bey tarafından kurulmuş ve I. Dünya Savaşı'ndan sonra parçalanmış Türk devleti.

Oğlak pn
Козерог

Pakistan pn
Пакистан

Pakistan İslam Cumhuriyeti pn
Исла́мская Респу́блика Пакиста́н

Palau pn
Палау

Pali dili pn
пали

Panama pn
Панама

Panamalı adj
пана́мский

Pangasinan dili pn
пангасинанский

Papua Yeni Gine pn
Папуа-Новая Гвинея

Paraguay pn
Парагвай

Paris [pɑːɾis] pn
Париж

Pencapça penˈd͡ʒapt͡ʃ a n
[[панджа́бский]] [[язы́к]]

Pentekost /pen.te.ˈkost/ pn
троица

Peru pn
Перу

Plüton /ˈply.ton/ pn
Плутон Плуто́н
(cüce gezegenler) Güneş Sistemi'nde Neptün ötesi cisimlerin Güneş'e en yakın olan cüce gezegen.

Polinezya /po.ɫi.ˈnez.ja/ pn
Полине́зия
(adalar) Büyük Okyanus'taki üç büyük ada grubundan biri.

Polonya pn
Польша

Polonya Cumhuriyeti pn
Республика Польша

Portekiz ˈpoɾ.te.kiz pn
Португалия

Portekiz Cumhuriyeti [ˈpoɾ.tɛ.kiz d͡ʒʊm.hʊː.ɾɪ.jɛ.ˈtɪ] pn
Португальская Республика

Portekizce pn
португальский португальский язык

Portekizli pn
португа́лец

Porto Riko pn
Пуэрто-Рико

Putin /ˈpuː.tɪn/ pn
Пу́тин
Bir soyadı.

Rabat pn
Рабат

Reunion pn
Реюньон

Reykjavík /ˈɾejc.ja.vic/ pn
Рэйк’явік
(başkentler, İzlanda) İzlanda'nın başkenti

Riyad pn
Эр-Рия́д

Roma /ˈɾo.ma/ pn
Рим
(başkentler, İtalya) İtalya'nın başkenti

Romanca /ɾo.ˈman.d͡ʒa/ pn
цыганский
(diller) Hint-Avrupa dil ailesine bağlı, Çingenelerin konuştuğu dil

Romanya /ɾo.ˈman.ja/ pn
Румыния
(ülkeler) Orta Avrupa'nın güneydoğusunda, Balkan Yarımadası'nın kuzeyinde, aşağı Tuna havzasında, Karadeniz kıyısında bir ülke.

Roskosmos /ˈɾos.cos.mos/ pn
Роскосмос
(Rusya, uzay) Roskosmos

Rotterdam pn
Роттердам

Ruanda pn
Руанда

Rumence /ɾu.ˈmen.d͡ʒe/ adj
румынский
(diller) Rumence yazılmış olan

Rumence /ɾu.ˈmen.d͡ʒe/ pn
румынский язык румынский
(diller) Romanya'da kullanılan Latin kökenli dil

Rus adj
русский российский

Ruslaştırmak v
русифицировать

Rusya /ˈɾus.ja/ pn
Россия
(ülkeler) Doğu Avrupa ile kuzey Asya'ya yayılmış, yüzölçümü olarak Dünya'nın en büyük, nüfus olarak sekizinci büyük ülkesi

Rusya Federasyonu pn
Российская Федерация

Rusça [ˈɾʊst͡ʃɑ] adj
русский

Rusça [ˈɾʊst͡ʃɑ] pn
русский язык русский

Sabuan dili pn
себуа́но

Saint Kitts ve Nevis pn
Сент-Китс и Невис

Saint Lucia pn
Сент-Люсия

Saint Vincent ve Grenadinler pn
Сент-Винсент и Гренадины

Salzburg /ˈsalz.buɾɡ/ pn
За́льцбург
(Avusturya, eyalet başkentleri) Salzburg Eyâleti'nin eyalet başkenti.

Samanyolu pn
Млечный Путь Галактика

Samoa /sa.ˈmo.a/ pn
Самоа
(ülkeler) Güney Pasifik Okyanusu'nda Polinezya'da bulunan adalar topluluğundan oluşan bir ülke

Samoaca /sa.ˈmo.a.d͡ʒa/ pn
самоанский
(diller) Samoa Adaları ve Amerikan Samoası'nın resmî dili.

San Marino pn
Сан-Марино

Sanskritçe pn
санскрит

Sao Tome ve Principe pn
Сан-Томе и Принсипи

Saraybosna pn
Сараево

Sardinya n
Сардиния

Sarduca pn
сарди́нский

Satürn /ˈsa.tyɾn/ pn
Сатурн
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde halkaları ile bilinen, Güneş'e yakınlık bakımından 6. sıradaki gezegen

Savannah /sa.ˈvan.nah/ pn
Сава́нна
(ABD, Georgia) Amerika Birleşik Devletleri'nin Georgia Eyaleti'ndeki Chatham County'nin idarî merkezi olan şehir.

Selanik pn
Сало́ника

Senegal pn
Сенегал

Seyşeller pn
Сейше́лы

Sibirya /si.ˈbiɾ.ja/ pn
Сибирь
(coğrafya) Rusya'nın, Ural Dağları'ndan Büyük Okyanus'a kadar uzanan topraklarına verilen ad.

Sicilya pn
Сицилия

Sicilyaca /si.ˈd͡ʒiɫ.ja.d͡ʒa/ adv
[[сицили́йский]] [[язы́к]]
(diller) Sicilyaca konuşmak/okumak/yazmak

Sicilyaca /si.ˈd͡ʒiɫ.ja.d͡ʒa/ pn
[[сицили́йский]] [[язы́к]]
(diller) İtalya'da Sicilya'da konuşulan dil

Sierra Leone pn
Сьерра-Леоне

Singapur /ˈsin.ɡa.puɾ/ pn
Сингапур
(başkentler) Singapur'un başkenti

Singapur Cumhuriyeti pn
Респу́блика Сингапу́р

Slovak /slovacˈlaɾ/ /sloˈvac/ pn
словак

Slovakya pn
Словакия

Slovakça pn
словацкий

Slovence /sɫo.ˈven.d͡ʒe/ pn
словенский язык словенский
(diller) Slovenlerin kullandığı dil

Slovenya /slo.ˈven.ja/ pn
Словения
(ülkeler) Orta Avrupa'nın güneyinde bulunup batısında İtalya, güneybatısında Adriyatik Denizi, güney ve doğusunda Hırvatistan, kuzeydoğusunda Macaristan, kuzeyinde Avusturya bulunan ülke.

Slovenya Cumhuriyeti pn
Респу́блика Слове́ния

Sofya pn
София

Solomon Adaları pn
Соломоновы Острова

Somali /so.ˈma.ɫi/ pn
Сомали
(ülkeler) Doğu Afrika'da Afrika Boynuzu adı verilen coğrafî bölgede bir ülke. Batısında Cibuti, Etiyopya ve Kenya, doğusunda Hint Okyanusu vardır.

Somalice /so.ˈma.ɫi.d͡ʒe/ pn
сомали сомалийский язык
(diller) Somali ve çevre ülkelerde konuşulan Afrika dili

Somalili /so.ˈma.ɫi.ˈɫi/ adj
сомали́ец
Somali olduğu hâlde

Somalili /so.ˈma.ɫi.ˈɫi/ pn
сомали́ец
(millerler) Kökeni Somali olan veya orada yaşayan kimse.

Sorbca pn
лужицкий

Sorbça (Aşağı) pn
лужицкий

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği /sov.jet sos.ja.ˈɫist d͡ʒum.huː.ɾi.jet.ˈɫeɾ biɾ.ɫi.‿i/ pn
Союз Советских Социалистических Республик

Sovyetler Birliği pn
Советский Союз

Sri Lanka pn
Шри-Ланка

St. Petersburg /sankt ˈpe.teɾs.buɾɡ/ pn
Санкт-Петербург
(Rusya, şehirler) Moskova'nın 715 km kuzeybatısında bulunan, Rusya'nın 2., Avrupa'nın 4. büyük şehri.

Steiermark /ˈʃtai.eɾ.maɾc/ pn
Штирия
(Avusturya, eyaletler) Avusturya'nın kuzeyinde Almanya hududunda bulunan bir eyalet.

Stokholm pn
Стокгольм

Sudan pn
Судан

Surinam pn
Суринам

Suriye Arap Cumhuriyeti /ˈsʊːɾɪjɛ ɑˈɾɑp d͡ʒʊmhʊːɾɪjɛˈtɪ/ pn
Сири́йская Ара́бская Респу́блика

Suudi Arabistan /su.uː.ˈdiː a.ɾa.bis.tan/ pn
Саудовская Аравия
(ülkeler) Arap Yarımadası'ndaki en büyük ülke olup kuzeybatıda Ürdün, kuzey ve kuzeydoğuda Irak ve Kuveyt, doğuda Basra Körfezi'nde olan Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri, güneydoğuda Umman, güneyde Yemen, batısında da Kızıldeniz ile çevrilidir.

Suudi Arabistan Krallığı /su.uː.ˈdiː a.ɾa.bis.tan kɾal.lɯ.ˈ‿ɯ/ pn
Короле́вство Сау́довская Ара́вия
(ülkeler) Suudi Arabistan'ın resmî adı.

Svaziland pn
Свазиленд

Sümer /ˈsy.meɾ/ pn
шуме́р
(milletler, tarih) Sümer halkından olan kimse.

Sümerce /sy.ˈmeɾ.d͡ʒe/ adj
[[шуме́рский]] [[язы́к]]
(diller) Sümerce yazılmış olan

Sümerce /sy.ˈmeɾ.d͡ʒe/ pn
[[шуме́рский]] [[язы́к]]
(eğitim) Sümerce dersi kavramının kısaltması
(eğitim) Sümerce kursu kavramının kısaltması

Süryanice /syɾ.jɑː.ˈniː.d͡ʒe/ pn
сири́йский
(diller) Süryani dili

Sırbistan pn
Сербия

Sırbistan Cumhuriyeti pn
Респу́блика Се́рбия

Sırp-Hırvatça /ˈsɯɾp hɯɾ.ˈvat.t͡ʃa/ adj
сербохорва́тский
(diller) Boşnakların Bosna-Hersek'de, Hırvatların Bosna-Hersek ve Hırvatistan'da, Sırpların da Bosna-Hersek ve Sırbistan'da konuştuğu dille yazılmış olan

Sırp-Hırvatça /ˈsɯɾp hɯɾ.ˈvat.t͡ʃa/ pn
сербохорва́тский се́рбско-хорва́тский язык
(diller) Boşnakların Bosna-Hersek'de, Hırvatların Bosna-Hersek ve Hırvatistan'da, Sırpların da Bosna-Hersek ve Sırbistan'da konuştuğu dil

Sırpça adj
сербский язык сербский

Tacik n
таджи́к таджи́чка

Tacikistan pn
Таджикиста́н

Tacikistan Cumhuriyeti pn
Респу́блика Таджикиста́н

Tacikçe /taː.ˈd͡ʒcik.t͡ʃe/ pn
таджикский язык
(diller) Tacikistan'da yaşayan Taciklerin konuştuğu dil

Tagalogca /tagaˈlogd͡ʒa/ /tagaˈlogd͡ʒaˈlaɾ/ pn
тага́лог

Tahran pn
Тегеран

Talmud /ˈtaɫ.mud/ pn
Талму́д
(Musevilik) Yahudi efsanelerini, medenî kanunu ve tören kurallarını kapsayan dinî metinler.

Tanah pn
Тана́х

Tanrı /tɑn.ˈɾɯ/ pn
Господь
(İbrâhimî dinler) Kâinat'ta var olan her şeyi yaratan, koruyan, tek ve yüce varlık.

Tanzanya pn
Танза́ния

Tatar /ta.ˈtaɾ/ pn
тата́рин

Tatarca /ta.ˈtaɾ.d͡ʒa/ pn
татарский язык

Tayland /ˈtaj.land/ pn
Таиланд
(ülkeler) Güneydoğu Asya'da bir ülke

Tayland Krallığı /ˈtajland/ pn
Королевство Таиланд

Tayvan /ˈtaj.van/ pn
Тайвань
(adalar) Doğu Asya'da Çin'in ve Japonya'nın güneyinde, Filipinler'in kuzeyindeki bir ada
(ülkeler) Çin Cumhuriyeti

Terazi pn
Весы

Tevrat /tev.ˈɾat/ pn
То́ра

Tiflis pn
Тбилиси

Tirol /ti.ˈɾoɫ/ pn
Тиро́ль
(Avusturya, eyaletler) Avusturya'nın batısında Almanya ile İtalya arasında olan bir eyaleti.
(Orta Avrupa, bölgeler) Bir kısmı Avusturya'da, diğeri Kuzey İtalya'da olan bir bölge.

Togo /ˈto.ɡo/ pn
Того
(ülkeler) Batı Afrika'da, Benin ile Gana arasında yer alan ülke

Tokelau pn
Токелау

Tonga tonˈga pn
Тонга

Tonga Krallığı pn
Королевство Тонга

Torino pn
Турин

Toskana pn
Тоскана

Trakya pn
Фракия

Trinidad ve Tobago pn
Тринидад и Тобаго

Troya pn
Троя

Tuna pn
Дунай

Tunus pn
Тунис

Turks ve Caicos Adaları pn
острова́ Тёркс и Ка́йкос

Tuvalu pn
Тува́лу

Türingiya /ty.ˈɾin.ˈɡi.ja/ pn
Тюри́нгия

Türk /ˈtyɾc/ adj
турецкий турок
Türk halkından olan, Türkiye'ye veya Türklere ait, dair

Türk /ˈtyɾc/ pn
турок турчанка
(milliyetler) Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde yaşayan ulus ve bu ulustan olan kimse

Türk kahvesi tyɾc kɑhvɛˈsi n
турецкий кофе кофе по-восточному кофе по-турецки

Türkistan [tyɾ.kɪs.ˈtɑn] pn
Туркеста́н
(coğrafya) Türklerin yaşadığı Orta Asya topraklarına verilen isim

Türkiye /ˈtyɾ.ci.je/ pn
Турция
(ülkeler) Anadolu Yarımadası'nın tamamını ve Trakya'nın küçük bir kısmını kapsayan, başkenti Ankara, en büyük şehri İstanbul, nüfusu itibarıyla 85.279.553 (2023) ve resmî dili de Türkçe olan ülke

Türkiye Cumhuriyeti [ˈtyɾ.ci.jɛ d͡ʒʊm.hʊː.ɾɪ.jɛ.ˈtɪ] pn
Туре́цкая Респу́блика
(ülkeler) Türkiye'nin resmî adı

Türkmence /tyɾc.ˈmen.d͡ʒe/ pn
туркме́нский

Türkmenistan pn
Туркмения Туркменистан

Türkçe /ˈtyɾc.t͡ʃe/ pn
турецкий язык турецкий
(diller) Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin resmî dili

Udmurtça pn
удмуртский

Uganda pn
Уганда

Ugaritçe /u.ɡa.ˈrit.t͡ʃe/ adj
угаритский
Ugaritçe ile alakalı

Ugaritçe /u.ɡa.ˈrit.t͡ʃe/ pn
угаритский
(diller) Suriye'deki antik Ugarit şehrinde konuşulan bir Kuzeybatı Sâmi dili.

Ukrayna pn
Украина

Ukraynaca pn
украинский язык украинский

Uluslararası Adalet Divanı pn
Международный Суд

Umman /ˈum.man/ pn
Оман
(ülkeler) Güneybatı Asya'da, Arap Yarımadası'nın güneydoğu kıyısında ülke. Kuzeybatıda Birleşik Arap Emirlikleri, batıda Suudi Arabistan, güneybatıda Yemen ile sınır komşusudur.

Umman Denizi pn
Арави́йское мо́ре

Uranüs /u.ˈɾa.nys/ pn
Уран
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Satürn ve Neptün arasında 7. sırada yer alan gezegen.
(mitoloji) Eski Yunanlıların gök tanrısı.

Urduca pn
урду

Uruguay pn
Уругвай

Uygur /uj.ˈɡuɾ/ pn
уйгу́р уйгу́рка
(beldeler) Amasya ili Merkez ilçesine bağlı belde
(belediyeler) Amasya ili Merkez ilçesine bağlı belediye
(köyler) Diyarbakır ili Kulp ilçesine bağlı köy
(milletler, Orta Asya) Doğu Türkistan'da yaşayan Türk soylu halk ve bu halktan olan kimse
(milletler, Orta Asya, tarih) VII. yüzyılda Orta Asya'da büyük bir devlet ve medeniyet kuran Türk milleti ve bu milletten olan kimse

Uygurca /uj.ˈɡuɾ.d͡ʒa/ pn
уйгурский
(diller) Çoğunluğu Doğu Türkistan'da yaşamaya çalışan Uygurların konuştuğu Türkçe

Uyuyan Güzel pn
Спящая Красавица

Uzak Doğu pn
Да́льний Восто́к

Uğuz n
Огузы

Vaduz [ˈvɑ.dʊz] pn
Вадуц
(ülkeler) Lihtenştayn'ın baş beldesidir.

Valonca pn
валлонский

Vanuatu pn
Вануату

Varşova pn
Варшава

Vatikan /ˈva.ti.can/ pn
Ватикан
(din, ülke) İtalya'nın Roma şehrinde, Hıristiyanlık dininin Katolik mezhebinin yönetim merkezi olan mikrodevlet

Vatikan Şehir Devleti /ˈva.ti.can ʃe.ˈhiɾ dev.ɫe.ti/ pn
Государство-город Ватикан
(ülkeler) Dünya'nın hem nüfus, hem de yüzölçümü bakımından en küçük devletinin resmî ismi.

Venedik pn
Венеция

Venedikçe /veneˈdikt͡ʃe/ pn
вене́тский

Venezuela pn
Венесуэ́ла Венесуэла

Venn diyagramı /ˈvenn di.ja.ɡɾa.mɯ/ n
диагра́мма Ве́нна
(küme teorisi) Bir kümeyi gösteren temel diyagram

Venüs /ˈve.nys/ pn
Венера
(gezegenler) Güneş Sistemi'nde Merkür ve Dünya arasında yer alan 2. sıradaki ve en parlak gezegen.
(mitoloji) Eski Roma'da güzellik, tanrıçası

Vepsice pn
вепсский язык

Vietnam pn
Вьетна́м Вьетнам

Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti pn
Социалисти́ческая Респу́блика Вьетна́м

Vietnamca pn
вьетнамский

Vikipedi /vi.ci.pe.ˈdi/ pn
Википе́дия
(İnternet, Vikimedya) hür, milletlerarası, birçok dilde ve İnternet üzerinde viki teknolojisi ile ortaklaşa üretilen ücretsiz ansiklopedi

Vikisöz /vi.ci.ˈsøz/ pn
Викиучебник
(İnternet) Atasözleri ve deyimlerle kitapların, şahısların sözlerini ihtive eden büyük bir hür kaynak.

Vikisözlük /ˈvi.ˈci.søz.ˈlyc/ pn
Викислова́рь Викисловарь
(İnternet) İnternet ortamında yayımlanan ve viki anlayışına uygun olarak her kullanıcının ekleme ve değişiklik yapabildiği hür sözlük.

Viyana [vi.ˈjɑ.nɑ] pn
Вена
(Avusturya, eyalet başkentleri) Viyana Eyâleti'nin başkenti

Viyanalı [vi.ˈjɑ.nɑ.ɫɯ] adj
[[жи́тель]] [[Вена|Ве́ны]]
Viyana olduğu hâlde, Viyana'ya âit

Viyanalı [vi.ˈjɑ.nɑ.ɫɯ] pn
[[жи́тель]] [[Вена|Ве́ны]]
Viyana'da oturan kimse

Votça pn
водский

Washington /ˈva.ʃinɡ.ton/ pn
Вашингтон
(ABD) Washington, D.C. kavramının kısa şekli (Amerika Birleşik Devletleri'nin federal başkenti ve bölgesi)

Web sitesi ˈveb siteˈsi n
[[страни́ца]] [[интернет|интерне́та]]

Windows /ˈvin.dovs/ pn
Виндоуз Виндоус Уиндоуз Уиндоус виндовс
(işletim sistemi, marka, Microsoft) Microsoft Windows, kişisel bilgisayar pazarına hakim olan WIMP grafik kullanıcı arayüzü içeren bir işletim sistemi.

Yahudi /ja.hu.ˈdi/ adj
еврейский
Yahudiliğe ait, Yahudilik ile alakalı

Yahudi Almancası pn
идиш

Yahudilik /ja.hu.di.ˈlic/ pn
иудаизм
(sosyoloji) Yahudi olma hâli

Yakutça /jaː.ˈcut.t͡ʃa/ pn
якутский язык
(diller) Yakut Türkçesi, Yakutların konuştuğu lehçe

Yay /ˈjaj/ pn
Стрелец
(astroloji, astronomi) Bu tarihler arasında doğanların ait olduğu dokuzuncu burç.

Yemen pn
Йемен

Yeni Ahit pn
Но́вый Заве́т

Yeni Delhi pn
Нью-Дели

Yeni Gine pn
Но́вая Гвине́я

Yeni Kaledonya pn
Новая Каледония

Yeni Zelanda /je.ni ze.ˈlan.da/ pn
Новая Зеландия
(ülkeler) Güneybatı Pasifik Okyanusu'nda bir adalar ülkesi.

Yukarı Mısır pn
Ве́рхний Еги́пет

Yunan adj
грек

Yunanca /ju.ˈnan.d͡ʒa/ pn
греческий язык греческий
(diller) Yunan dili

Yunanistan pn
Греция

Yunanistan Cumhuriyeti pn
Греческая Республика

Yunus pn
Ио́на

Yusuf pn
Джо́зеф

Yüksek Almanca jycˈsec almand͡ʒaˈlaɾ jycˈsec almanˈd͡ʒa pn
верхненемецкий диалект

Zambiya pn
Замбия

Zaza-Gorani dili /za.za ɡoː.ɾaː.niː di.ɫi/ pn
Заза-горани
(diller) Kuzeybatı İran dillerinin bir genetik alt grubu.

Zazaca /ˈza.za.d͡ʒa/ adj
зазаки язык
(diller) Zazaca yazılmış olan

Zazaca /ˈza.za.d͡ʒa/ adv
зазаки язык
(diller) Zazaca okumak, yazmak

Zazaca /ˈza.za.d͡ʒa/ pn
зазаки язык
(diller) İrani diller grubuna mensub bir dil

Zerdüşt /zeɾ.ˈdyʃt/ pn
Зарату́стра
(din, Zerdüştçülük) Zerdüştçülük dininin peygamberi.

Zerdüştçülük pn
зороастри́зм
(din, Zerdüştçülük) M.Ö. VII. yüzyılda Zerdüşt tarafından düzenlendiği ileri sürülen, temel ilkeleri, iyilik (aydınlık) ve kötülük (karanlık) olan din.

Zimbabve pn
Зимбабве

Zimbabve Cumhuriyeti pn
Республика Зимбабве

Zuluca pn
зулу́сский

Zürih pn
Цю́рих

ababa n
дедушка

abacı /abad͡ʒɯ/ n
изготовитель

abajur ɑbɑˈʒuɾ n
абажур

abaka n
абака

abaküs n
счёты абак

abamper ɑbɑmpæɾ n
абампер декаампер

abanmak v
наваливаться облокачиваться опираться

abanoz n
чёрное де́рево

abant alabalığı n
păstrăv de lac

abanık n
согласный звук консонант

abartmak /ɑbɑɾtmɑk/ v
преувеличивать утрировать

abartı n
преувеличение

abat ɑːbɑːt̪ adj
богатый

abataj ɑbɑt̪ɑʒ n
забой

abdal n
абдал бродячий дервиш

abdest /ab.ˈdest/ n
омовение

abdomen apˈdɔmɛn n
брюшная полость
(hayvan bilimi) böceklerin ve eklem bacaklıların karın bölgesi

abdüktör n
абду́ктор

abece abɛˈʤɛ n
алфавит m., азбука

abecesel adj
алфавитный

abes adj
напрасный

abidevi adj
монументальный

abiturient n
абитуриент

abiyogenez n
абиогенез

ablatif n
отложительный падеж

abone n
абонент

abone olmak v
вы́писать

abonman n
подписка

abraş adj
пегий пятнистый

absent n
абсент

absorbe n
абсорбция

absürdizm n
абсурди́зм

absürt adj
абсурдный

abuhava n
климат

abuli n
абулия

acayip adj
необычный странный

acele adj
быстро

acele n
спешка

acele acele adv
торопливо поспешно

acele etmek v
спешить торопиться

aceleci adj
нетерпеливый суетливый торопливый

acelecilik n
нетерпеливость поспешность суетливость торопливость

aceleten adv
мигом очень быстро

aceleyle adv
поспе́шно

acemi adj
неопытный

acemi er n
новобра́нец

acemi çaylak n
зелёный

acemilik n
неопытность неумение

acentelik n
аге́нтство

acil adj
срочный неотложный экстренный

acyocu n
делец спекулянт

acı [ɑ.ˈd͡ʒɯ] adj
горький
tadı bu vasıfta olan
(mecaz) keskin, hoşa gitmeyen, şiddetli
(mecaz) dokunaklı, incitici, kırıcı, kötü, üzücü

acı ağaç n
кассия

acı bakla n
люпин

acı balık n
горчак

acı hıyar n
колоцинт

acı kavak n
осина осина евросибирская осина обыкнове́нная тополь дрожа́щий

acıklı adj
трагический

acıkmak v
проголодаться хотеть есть

acıkılmak v
проголодаться

acılanmak v
горевать переживать прогоркнуть

acılaşmak v
раздражаться сердиться становиться горьким

acılı adj
горестный острый печальный скорбный

acıma n
милость

acımasız adj
безжа́лостный

acımsı adj
горьковатый

acınmak v
сострадать сочувствовать

acırga n
хрен

acısız adj
безболезненный пресный

ad aktarması n
метонимия

ad bilimi n
ономасиология

ad durumu n
падеж

ada balığı n
кашалот

ada doğanı n
чеглок Элеоноры

ada martısı n
чайка Одуэна

ada tavşanı n
кролик

ada çayı n
шалфей лекарственный шалфей

ada ülkesi n
островное государство

adacık /a.da.ˈd͡ʒɯc/ n
острово́к
(coğrafya) küçük ada

adalet /a.daː.ˈlɛt/ n
справедливость правосудие
(hukuk) Kanunlarla sahip olunan hakların herkes tarafından kullanılmasının sağlanması

adalet bakanlığı n
министерство юстиции

adalet bakanı n
министр юстиции

adalı n
островитя́нин

adamak v
посвяти́ть

adaptör n
адаптер

aday /aˈdaj/ n
кандидат

adaş n
тёзка

adcı n
номиналист

adcılık n
номинализм

addetmek v
рассматривать считать

adedimürettep n
целое

adenin n
аденин

adhezyon n
сцепле́ние

adi /aː.ˈdiː/ adj
обычный простой
kıymetsiz, kötü, sıradan, hiçbir özelliği olmayan
(mecaz) alçak, aşağılık
(mecaz) bayağı

adi ardıç n
можжевельник

adi cehri n
жостер

adi ceviz n
грецкий орех

adi kızılağaç n
чёрная ольха

adilik n
вульгарность заурядность низость обычность

adli adj
юридический судебный

adliye n
юстиция

adlı adj
знаменитый

adrenalin n
адреналин

adres n
адрес

adsorpsiyon n
адсорбция поглощение

adsız adj
безымянный

adı olmak v
называться

adım /a.ˈdɯm/ n
шаг

adımsayar n
шагомер

aerobik n
аэробика

aerobiyoloji n
аэробиоло́гия

aerodinamik adj
аэродинамический

aerodinamik n
аэродинамика

aerojel n
аэрогель

afacan adj
беспокойный

afakilik n
объективность

afalina n
афалина

afetzede n
же́ртва

affetmek /affetˈmec/ v
простить

afili adj
фасонистый

afiyet olsun aːfiˈjet olsun expression
приятного аппетита

afiş n
афиша объявление

aforoz n
анафема

afrodizyak adj
афродизиа́к

afyon n
опиум

afyonkeş n
опиоман

afşar otu n
копытень

aggregat n
агрегат

aglütinasyon n
агглютина́ция

agnosi n
агнозия

agnostisizm n
агностицизм

agnozi n
агнозия

agorafobi n
агорафобия

agresiflik n
агрессивность

agronom n
агроном

ahali /ahaːˈliː/ n
жители население

ahbap n
знакомый

ahenk tahtası n
гриф

ahenkli adj
ладный

ahenksiz adj
негармоничный

ahiret n
ахира́т

ahize a:hize n
приёмник ресивер

ahlak n
моральность

ahlaki adj
моральный

ahlaksızlık n
аморальность

ahlakça adv
морально

ahlamak v
ахать охать

ahtapot /ah.ta.ˈpot/ n
осьминог спрут
(zooloji) kafadan bacaklılardan, dokunaçlı mürekkep balığı türü

ahududu n
малина

ahır n
стойло

ahşap adj
деревянный

ahşap n
лес

aidiyet n
отношение

aile /aː.i.ˈɫe/ n
семья семейство
(toplum) evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birlik

aile planlaması n
плани́рование семьи́

ailurofobi n
айлурофобия

ait olmak v
принадлежать

ajan n
агент

ajanda n
аге́нда

ajanlık n
агентство агентура представительство резидентура

ajans /a.ˈd͡ʑans/ n
аге́нтство
(kuruluş) haber toplama, yayma ve üyelerine dağıtma işiyle uğraşan kuruluş
(kuruluş) bu iş kollarının çalıştığı büro
(kuruluş, radyo) radyoda haber bülteni

ajitasyon n
возбужде́ние

ajur n
ажур

ajurlu adj
ажурный

ak adj
белый
(renkler) ak, beyaz renkte olan, aklı

ak n
белый

ak altın n
белое золото

ak balık n
голавль

ak başlı kartal n
белоголовый орла́н

ak dut n
шелковица белая

ak gerdanlı kanarya n
белогорлый канареечный вьюрок

ak kanatlı çaprazgaga n
белокрылый клёст

ak kaşlı kiraz kuşu n
овсянка-ремез

ak kuyruksallayan n
трясогузка

ak pelikan n
пеликан

ak yanaklı kaz n
каза́рка белощёкая

akademi n
академия

akademik adj
академический учёный

akaju n
красное дерево

akak n
русло

akan yıldız n
метео́р
(astronomi) Güneş Sistemi içinde hareket ederken Dünya atmosferinin üst katmanlarına girip sürtünme sonucu ateş külçesi durumuna dönüşen küçük gök cismi

akar n
клещ

akarsu n
водоток

akasya aˈkasja aˈkasjaˈlaɾ n
акация ака́ция

akağaç n
дзельква граболистная

akbaba n
гриф стервятник

akciğer /ˈacd͡ʒi‿eɾ/ n
лёгкое

akciğer zarı n
плевра

akdoğan n
кречет

aken n
семянка

akifer n
водоносный

akik n
агат

akkor adj
накалённый добела

akne n
акне

akor n
аккорд

akordeon n
баян

akraba n
родственник родственница

akrabalık n
родство

akran n
ровесник сверстник

akreditif n
аккредити́в

akrep n
скорпион

akrobasi n
акроба́тика

akrobat n
акробат

akronim n
акроним

akropolis n
акрополь

aksak adj
хромой

aksaklık n
недостаток слабость

aksan n
акцент

aksatmak v
мешать

akseptans n
акцепт

aksesuar n
аксессуа́р

aksiyom n
аксиома

akson n
аксо́н

aksırmak v
чихать

aksırış n
чихание

aktarma n
цитата

aktif adj
активный деятельный инициативный предприимчивый

aktifleştirmek v
активизировать

aktin n
актин

aktinyum n
актиний акти́ний

aktris /ak.ˈtɾis/ n
актриса
(sanat) Kadın oyuncu

aktör /ak.ˈtœɾ/ n
актёр
(meslekler, sanat) rejisör tarafından kendisine verilen rôlü sahnede oynayan, oyunlardaki kahramanları sahnede canlandıran erkek oyuncu

aktüalite n
актуальность

aktüer n
актуарий

akupunktur n
акупунктура

akustik n
акустика

akut böbrek yetmezliği n
острая почечная недостаточность

akvaryum n
аква́риум аквариум

akyaprak n
альбом

akyuvar n
лейкоцит

akça adj
беловатый

akça n
монета

akçaağaç n
клён

akçaağaç şurubu n
кленовый сироп

akçe n
монета

akçıl adj
белёсый выцветший полинявший

akümülatör n
аккумулятор

akı n
пото́к

akıbet n
следствие итог

akıcı adj
жидкий плавный текучий

akıcılık n
бе́глость

akıl /a.ˈkɯl/ n
ум разум память

akıl hastanesi n
психиатрическая больница дурдом психушка сумасшедший дом

akılcı /akɯlˈd͡ʒɯ/ adj
рационалистический

akıllı /a.kɯl.ˈlɯ/ adj
разумный
gerçeği iyi gören ve ona göre davranan,
uyanık geçinen

akıllı telefon n
смартфон

akılsızlık n
абсурдность глупость бестолковость

akım n
ток

akın n
набег нападение

akıntı n
течение

akıntılı adj
наклонный покатистый проточный

akıt n
моча

akıtmak v
проли́ть

akış n
течение

akışkan n
флюид

akşam n
вечер

akşam yemeği [ɑc.ˈʃɑm je.me.‿i] n
обед ужин
çeşitli zenginliği olup günün son yemeği

akşamdan kalmalık n
похмелье

akşamsefası n
ночна́я краса́вица

akşamüstü adv
под вечер

akşın adj
альбиносовый

akşınlık n
альбинизм

ala n
форель

ala doğan n
кобчик

ala gün n
облачность

ala sığırcık n
розовый скворец

alabalık n
форель

alabaş n
свёкла

alaca adj
пёстрый разноцветный

alaca baykuş n
нея́сыть

alaca karanlık n
сумерки

alacalı adj
разноцветный

alacamenekşe n
анютины глазки

alageyik n
лань

alaka n
обращение обхождение

alakarga n
сойка

alan /a.ˈlan/ n
пло́щадь
(spor) yarışmaların, karşılaşmaların ve oyunların yapıldığı yer

alan adı /a.ˈɫan a.dɯ/ n
домен
(bilişim, İnternet) Bir Web sitesinin İnternet'teki adı ve adresi

alarm n
тревога

alay n
полк

alaycı adj
иронический

alaylı adj
ехидный забавный иронический насмешливый шутливый

alaşım n
сплав

albastı n
родильный горячка

albatros n
альбатрос

albay n
полковник полко́вник

albedo n
альбедо

albenili adj
обаятельный очаровательный привлекательный

albüm n
альбом

albümin n
альбумин

aldanmak v
заблуждаться обманываться

aldanış n
мошенничество

aldatma n
неверность

aldatmak v
обманывать

aldehit n
альдегид

aldırmak v
наблюдать

aldırmaz adj
безразличный безучастный равнодушный

aldırmazlık n
безразличие безучастность равнодушие

aldırışsız adj
безразличный

alegori alegoˈɾi n
аллегория

alegorik adj
аллегорический

aleksi n
алексия

alel n
аллель

alem /a.ˈɫɛm/ n
знамя
kubbe, minare, sancak direği v.s. yüksek şeylerin tepesinde bulunan, madenden yapılmış ay yıldız veya lâle şeklinde süs
символ условное обозначение условный знак
sembol, simge

aleniyet n
гла́сность публи́чность

alerjen n
аллерген

alerji n
аллергия

alerjik adj
аллерги́чный

alet n
аппара́т

alev /a.ˈɫev/ n
пламя
kıvılcım
mızrak uçlarına takılan küçük bayrak
sıcaklık
(askeriye) ateş
(yangın) yanan maddelerin veya gazların türlü şekillerdeki ışıklı uzantısı

alev makinesi n
огнемёт

alev tahtakurusu n
красноклоп

aleyhtarlık n
оппозиция

alfa ışınları n
альфа-частица

alfabe /aɫ.fa.ˈbe/ n
алфавит
(dil bilimi, yazı) bir dilin seslerini gösteren, belirli bir sıraya göre dizilmiş belli sayıda harfin bütünü

alfabetik adj
алфавитный

alfasayısal /al.fa.sa.jɯ.ˈsal/ adj
алфавитно-цифровой буквенно-цифровой
(bilişim) harfler, sayılar ve noktalama işaretleri gibi diğer karakterlerden oluşan

alg [ˈɑlɡ] n
водоросль

algoritma /aɫ.ɡo.ˈɾit.ma/ n
алгоритм
(bilgisayar bilimi, mantık) Orta Çağ'da ondalık sayı sistemine göre, son zamanlarda ise iyi tanımlanmış kuralların ve işlemlerin adım adım uygulanmasıyla bir sorunun giderilmesi veya bir sonuca en en hızlı bir şekilde ulaşılması işlemi

algılamak v
замечать

algılayıcı n
сенсор

alifatik adj
алифати́ческий

alkali n
щёлочь

alkaloit n
алкало́ид

alkan n
алкан

alkin n
алки́н

alkol n
алкоголь спирт

alkolik n
алкоголик

alkolizm n
алкоголизм

alkollü adj
алкогольный

alkollü içecek n
алкогольный напиток

alkolsüz adj
безалкогольный

alkış n
аплодисме́нты

allopati n
аллопатия

almak /al.ˈmak/ v
брать получить получать
koparmak, yolmak

almanak n
альманах

alotropi n
аллотропия

alp alabalığı n
голец

alp isketesi n
лимонный вьюрок

alpaka n
альпака

alplık n
геройство

alpyıldızı n
эдельвейс

alt dudak n
ни́жняя губа́

alt hava yuvarı n
тропосфера

alt kat n
первый этаж

alt tür n
подви́д

alt yordam n
подпрограмма

alternatif n
альтернатива

alternatif akım n
знакопереме́нный ток

alternatör n
генератор переменного тока

altlık n
подкладка подпорка подставка

altmış adj
шестьдесят

altmış bir adj
шестьдеся́т оди́н

altmış dört adj
шестьдеся́т четы́ре

altmış iki adj
шестьдеся́т два

altmış üç adj
шестьдеся́т три

altmışıncı adj
шестидесятый

altyazı n
субти́тр

altın n
золото

altın madalya n
золота́я меда́ль

altın oran n
золото́е сече́ние

altın yağmurcun n
золотистая ржанка

altıngöz n
гоголь

altıpatlar n
револьвер

alyan n
шестигранный ключ

alyans n
обручальное кольцо

alyuvar n
эритроцит

alâka n
отношение

alçak adj
низкий ни́зкий

alçak basınç n
циклон

alçak gönüllü adj
скромный

alçalmak v
снижаться

alçı n
гипс

alçılamak v
накладывать гипс

alüminyum n
алюминий алюми́ний

alüvyon n
то же что alluvio

alıcı n
покупатель приёмник

alık adj
идиот

alıklık n
глупость

alım /a.ˈlɯm/ n
закупка
çalım, gurur, kurum

alımlı adj
привлекательный обаятельный

alın aɫɯn n
лоб

alıngan adj
обидчивый впечатлительный чувствительный

alınmak v
извлекаться обижаться

alıntı /a.lɯn.ˈtɯ/ n
цитата

alıntılamak v
цитировать

alıç n
боярышник

alışkanlık n
привычка навык сноровка

alışılmak v
привыкать

alşimi n
алхимия

am n
пизда
(anatomi, jinekoloji, kaba konuşma) kadının cinsel organı, döl yolu, vajina

ama conjunction
но а

aman interjection
ах

amaç [ɑ.ˈmɑt͡ʃ] n
цель мишень

amaçlı adj
сознательный

amaçsız adj
бесцельный

ambalaj n
упаковка

ambalajcı n
упаковщик

ambarcı n
кладовщик

ambargo n
эмбарго

amber balığı n
кашалот

amca n
дядя

ameliyathane n
операционная

amerikyum n
америций

ametal /ˈa.me.taɫ/ n
немета́лл

amfitiyatro n
амфитеатр

amigdala n
миндалеви́дное те́ло

amino asit n
аминокислота

amip n
амёба

amiral n
адмирал

amirallik n
адмиралте́йство

amonyak n
аммиа́к

amonyum n
аммоний

amortisör n
амортиза́тор

amper n
ампер

ampermetre n
амперметр

ampul n
лампочка

ampütasyon n
ампутация

an /ˈan/ n
момент
(zaman) zamanın bölünemeyecek kadar kısa parçası

ana /aː.ˈna/ adj
гла́вный
asıl, esas
temel

ana dili aˈna dili n
родной язык

ana vatan n
родина отечество отчизна

ana yurt n
родина отечество отчизна

anaerki n
матриа́рх

anafor n
вихрь

anagram n
анаграмма

anahtar /a.nah.ˈtaɾ/ n
ключ

anakart n
материнская плата

anakronizm /a.na.kɾo.ˈnizm/ n
анахронизм
Uygun tarihî dönemi dışında bulunan âdet, cisim, hadise, şahıs, uygulama gibi unsur
(felsefe) Âdet, cisim, hadise, şahıs, uygulama v.s. unsurları ait oldukları tarihî dönemin dışındaki bir döneme yerleştirme hatası

anal adj
ана́льный

analist n
анали́тик

analitik adj
аналитический

analitik geometri n
аналитическая геометрия

analiz /anaˈliz/ n
анализ

analizci n
аналитик

analizör n
анализатор

analojik adj
аналогичный

anamalcı n
капиталист

ananas n
анана́с ананас

anapara n
капитал основной фонд

anarşi n
анархия

anarşist n
анархи́ст

anarşizm n
анархизм

anason n
анис

anatomi n
анатомия

anatomik adj
анатомический

anatomist n
анатом

anayasa aˈlaɾjas n
конституция

androjen n
андроге́н

andıç n
нота

anekdot n
анекдот

anemi n
анемия малокровие

aneroit n
анероид

anestezist n
анестезиолог

anevrizma /a.nev.ˈɾiz.ma/ n
аневри́зма
(tıp) bir atardamarın bir noktasında oluşan ur şeklindeki gevşeme şişkinliği

angarya n
тя́гло

angstrom n
ангстрем

angut n
кра́сная у́тка

ani adj
неожиданный

animalia n
животноецaрство

animasyon n
анима́ция

animatör n
вдохновитель

anjin n
ангина

anjiyografi n
ангиогра́фия

ankiloz n
анкилоз

anlam n
значение смысл

anlam ayrımı n
дизамбигуа́ция

anlam bilimsel adj
семантический

anlam karşıtı n
антоним

anlamak v
понимать постигать разбираться

anlamsız adj
ничтожный бессмысленный

anlatmak v
объяснять разъяснять растолковывать

anlatı n
история

anlatıcı n
рассказчик

anlatım anlaˈtɯm n
высказывание

anlatış n
изложение описание

anlayış /ɑnɫɑˈjɯʃ/ n
понимание

anlayışlı adj
понятливый сметливый сообразительный

anlaşmak v
договориться

anlaşmazlık n
конфликт разногласие

anlaşılan adv
очеви́дно

anlık n
интеллект

anlıkçılık n
интеллектуализм

anma n
поминове́ние

anmalık n
памятный подарок

anne /an.ˈne/ n
мать мама
(aile) Çocuğu olan kadın

annelik n
материнство

anormallik n
ненорма́льность

ansiklopedi n
энциклопедия справочник

ant n
присяга

anten n
антенна

anten yükselteci n
антенный усилитель

antiasit adj
противокислотный

antibiyotik n
антибиотик

antijen n
антиге́н

antika n
анти́чный

antikor /an.ti.ˈcoɾ/ n
антитело

antilop n
антилопа

antisiklon n
антицикло́н

antisosyal kişilik bozukluğu [ɑntisosˈjal ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
антисоциа́льное расстро́йство ли́чности

antitez n
антитезис

antoloji n
антология антоло́гия

antrakt n
антракт

antre n
вход

antrepo n
пакгауз

antrikot n
антреко́т

antropolog n
антрополог

antropoloji n
антропология

antropomorfizm n
антропоморфизм

anyon n
анион

anüs n
анус задний проход

anı /a.ˈnɯ/ /aː.ˈnɯ/ n
память
geçmişte yaşanmış çeşitli olaylardan belleğin sakladığı her türlü iz, #: eş anlamlısı: hatıra
(edebiyat) bir kişinin kendi yaşadığı veya şahit olduğu olayları, bunlar hakkındaki duygu ve düşüncelerini yazdığı edebî eser

anıklamak v
препарировать

anıt n
памятник монумент

anıt mezar n
мавзолей

anıtlaştırmak v
увековечить

anız n
стернь

aort n
аорта

apak adj
совершенно белый

apandis n
аппендикс

apandisit n
аппендицит

aparat n
аппарат

apatit n
апатит

aperitif n
аперитив

apriori adj
априори

aptallık n
глупость тупость

aquavit n
аквавит

ara [ɑ.ˈɾɑ] n
брешь

ara bulucu n
посредник

ara frekans n
промежуточная частота

ara söz n
вводное слово

ara sıra adv
время от времени

ara vermek v
прерывать перебивать

araba /ɑ.ɾɑ.ˈbɑ/ n
телега арба машина

araba vapuru /a.ɾa.ˈba va.pu.ɾu/ n
Паром
(denizcilik, taşıtlar) arabalı vapur, yolcularla birlikte yolcuların araçlarının da taşındığı deniz taşıtı, arabalı, feribot

arabellek n
бу́фер

arabesk n
арабе́ск

arabozanlık n
смутьянство

aracı /a.ɾa.ˈd͡ʒɯ/ n
посре́дник

aracılık n
посредничество

arada sırada adv
время от времени

araknofobi n
арахнефобия

aral n
архипелаг

aralı adv
прерывистый

aralık [ɑ.ɾɑ.ˈlɯc] n
декабрь
(aylar) yılın 31 gün süren on ikinci ve son ayı, yılın on ikinci ayı

arama n
о́быск

arama motoru n
поисковая система

aramak v
искать обыскивать

ararot n
мара́нта

arasında /aɾasɯnˈda/ adv
между

arayüz /a.ˈɾa.jyz/ n
интерфе́йс

arazi n
земля местность

araç /a.ˈɾat͡ʃ/ n
приспособление устройство
kişiler veya cisimler arasında bağlantı sağlayan şey, vasıta

araç durumu n
творительный падеж

araştırma [ɑ.ɾɑʃ.tɯɾ.ˈmɑ] [ɑ.ɾɑʃ.ˈtɯɾ.mɑ] n
исследование
(bilim, sanat) bilim ve sanatla ilgili olarak yapılan yöntemli çalışma

araştırmak [ɑ.ɾɑʃ.tɯɾ.ˈmɑc] [ɑ.ɾɑʃ.ˈtɯɾ.mɑc] v
исследовать расследовать тщательно обыскивать
bir gerçeği ortaya çıkarmak için aramalarda bulunmak, sormak, soruşturmak

arboretum n
древесный питомник

ardıç n
можжевельник

ardıç bülbülü n
обыкнове́нный солове́й

ardıç kuşu n
дрозд

arena n
аре́на

areometre n
гидрометр

argo n
арго

argon n
аргон

arife n
канун

aristokrasi n
аристократия

aritmetik n
арифметика

aritmetiksel adj
арифметический

arka aɾˈka n
зад

arka plan n
бэ́кграунд

arkada adv
позади

arkadaş /aɾ.ka.ˈdaʃ/ /aɾ.ˈka.daʃ/ n
друг приятель

arkadaş canlısı adj
приве́тливый

arkadaşlık /aɾ.ca.daʃ.ˈlɯc/ n
дружба дру́жба

arkadaşça adv
дружеский товарищеский

arkaizm n
архаизм

arkebüz n
аркебуза

arktik /aɾc.ˈtic/ adj
арктический
(okyanuslar) Kuzey Kutbu'yla alakalı, Kuzey Kutup yakınında olan

arma n
герб

arma bilimi n
геральдика

armatör n
судовладелец

armatür n
арматура

armoni n
гармония

armonik adj
гармони́ческий

armut /aɾ.ˈmut/ n
груша
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Çiçekleri beyaz, yurdumuzun her yerinde yetişen bir ağaç ve armut ağacın tatlı ve sulu, yumuşak, ufak çekirdekli meyvesi, amıt

arnika n
арника

aromalı adj
ароматный

aromatik adj
ароматный

arp n
арфа

arpa n
ячмень

arpacık n
мушка

arsa n
земельный участок

arsenik n
мышьяк

arsız adj
де́рзкий

artağan adj
изобильный

artezyen n
артезианский

artkafa n
затылок

artmak v
возрастать повышаться увеличиваться

artrit n
артрит

artroz n
артроз

artı n
плюс

artık adj
лишний

artık n
остаток излишек

artık değer n
прибавочная стоимость

artık yıl n
високосный год

artıklık n
избы́точность

artım n
рост увеличение

artırma n
аукцион

artırmak v
повышать приумножать сберечь сэкономить увеличивать

artırım n
бережливость экономия

arya n
ария

arzu n
Желание

arzuhâl n
заявление прошение

arzulamak v
желать хотеть

arı /a.ˈɾɯ/ adj
чистый
(hijyen) kalıntısız ve katışıksız olan

arı /a.ˈɾɯ/ n
пчела
(arıcılık, zar kanatlılar) zar kanatlılardan olup tüylü, bal ve bal mumu yapan, iğnesiyle sokan, iki kanatlı uçan böcek

arı kil n
каолин

arı kuşu n
щурка

arı sütü n
маточное молочко

arı şahini n
осое́д

arıcı n
пчеловод пасечник

arıcılık n
пчелово́дство

arık /a.ˈɾɯk/ n
арык
fide veya fidan dikilen yer
(halk ağzı) ark

arıtmak v
очищать чистить

arızalanmak v
сломаться

arızalı adj
неисправный

arış n
основа дышло оглобля

arşidük /aɾ.ʃi.ˈdyk/ n
эрцгерцог
(Avusturya, tarih, sosyoloji) Avusturya'da imparator ailesi prenslerine verilen unvan

arşiv n
архи́в архив

arşivci n
архивист

as n
туз горностай

asabiye n
неврология

asabiyet n
нервозность раздражительность

asal adj
фундаментальный

asal sayı /a.ˈsal sa.jɯ/ n
простое число
(matematik, sayılar teorisi) Kendisinden ve 1'den başka tam böleni olmayan, 1'den büyük sayma sayısı

asalak n
паразит

asalaklık n
паразитизм

asalet n
благородство знатность родовитость

asansör n
лифт подъёмник

asansör boşluğu n
шахта лифта

asansörcü n
лифтёр

asbest n
асбест

aseksüel ˈɑsɛcsyel n
асексуа́льный

aseptik adj
асептический

asetat n
ацетат

asetik adj
углекислотный

asetik asit n
уксусная кислота

asetilsalisilik asit n
аспирин

aseton n
ацетон ацето́н

asfalt n
асфальт

asgari adj
минимальный наименьший

asi adj
бунта́рский

asillik n
знатность

asimile etmek v
ассимили́ровать

asimptot n
асимптота

asit n
кислота

asitlenme n
подкисление

asker /as.ˈcer/ n
солдат военный военнослужащий
askerlik görevi veya ödevi

asker kaçağı n
дезертир

askerî /as.ce.ˈriː/ adj
военный
(askeriye) askerlikle ilgili, askere has

askerî öğrenci n
кадет

askı n
вешалка

askılı adj
подвесной

asla /as.ˈla/ /ˈas.laː/ adv
никогда
hiçbir şekilde, hiçbir zaman
sakın, zinhar

aslan n
лев льви́ца

aslanağzı n
льви́ный зев

aslanlık n
curaj смелость

aslında adv
вообще́-то

asma biti n
филлоксера

asma kat n
мезони́н

asma kilit n
висячий замок

asma köprü n
висячий мост

asmak v
ве́шать

aspirin n
аспирин

astar n
подкладка

astatin n
астат

asteroit /as.te.ɾo.ˈit/ n
астероид
(astronomi) yörüngeleri çoğunlukla Mars ile Jüpiter gezegenleri arasında kalan gök cisimleri

astigmat n
астигматический

astrofizik n
астрофизика

astrofizikçi n
астрофизик

astroloji n
астрология

astrolojik adj
астрологический

astronomi /as.tɾo.no.ˈmi/ n
астрономия
(tabii bilimler) Gök cisimlerinin konumlarını, hareketlerini, birbirine olan uzaklıklarının ölçülmesini, bunların fizik ve kimya bakımından yapılarını inceleyen bilim,

astronot n
астронавт космонавт

astsubay n
унтер-офицер

astım n
астма

astımlı adj
астматик

asık suratlı adj
мра́чный

asılmak v
висеть

asılı adj
висячий подвешенный

at [ˈɑt̪] n
конь лошадь
(atgiller, tek toynaklılar) atgillerden (equidae), binme, yük çekme, taşıma v.s. hizmetlerde kullanılan, tek tırnaklı hayvan
конь
(satranç) Satrançta her yöne siyahtan beyaza ve beyazdan siyaha bir hane atlayarak L biçiminde hareket eden taş

at ahırı n
конюшня

at arabası n
арба

at kestanesi n
конский каштан

at yarışı n
скачка

ataklık n
дерзновенность смелость удальство

atamak v
назначать

ataraksiya n
спокойствие

atarca n
пульсар

atardamar n
артерия

atasözü /a.ˈta.sø.zy/ n
пословица
(edebiyat) uzun deneme ve gözlemlere dayanılarak söylenmiş ve halka mal olmuş, öğüt verici nitelikte söz

ataşe n
атташе

ate adj
атеистический

ateizm n
атеизм

atel n
шина

ateş [ɑ.ˈtɛʃ] n
огонь жар лихорадка

ateş ağacı n
дело́никс короле́вский

ateş böceği n
светля́к

ateşbalığı n
сардина

ateşkes n
зати́шье

ateşli adj
горячий горящий огневой огненный пламенный пылкий

ateşli silah n
огнестрельное оружие

ateşçi n
истопник кочегар

atfetmek v
направить ссылаться устремить

atik adj
проворный

atkuyruğu n
хвощ

atkı n
шарф

atlama beygiri n
конь

atlas n
а́тлас

atlet n
атлет

atletizm n
лёгкая атлетика

atlıkarınca ɑtˈɫɯkɑɾɯnˈd͡ʒɑ n
карусе́ль

atmaca n
я́стреб

atmak v
бросать кидать

atmosfer n
атмосфера

atmosfer basıncı n
атмосфе́рное давле́ние

atmosferik adj
атмосферный

atom n
атом а́том

atom bombası n
атомная бомба

atom fiziği n
атомная физика

atom numarası n
зарядовое число атомный номер

atom teorisi n
атомная теория

atom çekirdeği n
атомное ядро

atomal adj
атомный

atomculuk n
атомизм

atonal adj
атональный

atriyum n
предсердие

atçı n
коневод

atölye /a.tøl.je/ n
ателье́

atıcı n
стрелок

atıf n
отсылка ссылка

atık adj
отбро́сы

atık n
мусор отход

atık su n
сточные воды

atıl adj
инертный

atış bilimi n
баллистика

av /ˈɑv/ n
охота
akarsularda, denizde, gölde veya karada evcil olmayan hayvanları vurma veya yakalama işi
bir hayvanın bir başka hayvanı yemek için yakalaması

av hayvanı n
дичь

av köpeği n
гончая

av tüfeği n
дробовик

avanta n
барыш доход прибыль

avantaj /a.van.ˈtaʒ/ n
преимущество
fayda, yarar
kazanım
üstünlük
(spor) teniste oyuncunun beraberlikten sonra ilk puanı aldığı durum

avantajlı adj
выгодный

avantür /a.vɑn.tyɾ/ n
приключение авантюра

avcı n
охотник охо́тник

avdet n
возвращение

avlamak v
охотиться

avlu n
двор

avokado n
авокадо

avrat n
женщина

avro /ˈav.ɾo/ n
евро
(para) Avrupa Birliği'nin ortak para birimi

avukat /a.vu.ˈcat/ n
адвокат
(hukuk, meslekler) hukuk öğrenimi görmüş ve adalet önünde kişilerin haklarını savunmayı meslek edinmiş kimse

avutmak v
утешать

avutulmak v
заблудиться

avuç n
горсть ладонь

avuç dolusu n
горсть

ay /ˈɑj/ n
месяц луна
(hicrî takvim) art arda gelen iki yeni ay arasında geçen 29½ günlük süre

ay dede n
Человек на Луне

ay modülü n
лунный модуль

ay tutulması n
лунное затмение

ay ışığı n
лунный свет

aya n
ладонь

ayak [ɑ.ˈjɑk] n
нога ступня
(anatomi) bacak

ayak bileği n
лодыжка щиколотка

ayak parmağı n
[[па́лец]] [[нога|ноги́]]

ayak yuvarı n
подушечка

ayakkabı /a.ˈjac.ca.bɯ/ n
обувь ттуфля

ayakkabı tamircisi n
сапожник

ayakkabıcı n
сапожник

ayaklık n
педаль

aybaşı n
менструа́льный цикл

aydemir n
тесло

aydınlatmak v
освещать прояснять

aydınlık /aj.dɯn.ˈlɯc/ n
свет
bir yeri aydınlatan güç, ışık

aydınlıkölçer n
фотометр

ayet /a.ːˈjet/ n
стих
(İslâm) Kur'an surelerini oluşturan, en kısası iki harf, en uzunu bir sahife olup bir kerede nâzil olan birim.

aygır n
жеребец

aygıt n
устройство

aykırılık n
контраст несоответствие противоречивость

aylaklık n
безделье

aylakçılık n
безработица временная работа

aylık adj
ежемесячный месячный

aylık adv
ежемесячно

aylık n
месячная зарплата

aylıklı adj
помесячный

ayna ajˈna n
зеркало

aynı adj
одинаковый

aynı pronoun
такой же тот же самый

aynısefa n
календула

aynştaynyum n
эйнштейний

ayran n
айран

ayrı /ɑjˈɾɯ/ adj
другой отдельный раздельный обособленный разный

ayrı /ɑjˈɾɯ/ adv
самостоятельно

ayrık otu n
пырей

ayrılmak v
выбывать

ayrılık n
отделение разделение выделение

ayrılış n
отделение разделение сепарация

ayrım n
дифференцирование отделение разделение различение разъединение

ayrımcılık n
дискриминация

ayrımlı adj
неодинаковый различный разный

ayrıntı n
деталь подробность

ayrıntılı adj
детальный подробный

ayrışık adj
несхожий отличающийся разнообразный

ayrışım n
разложение распад расщепление

ayva /aj.ˈva/ n
айва айва́

ayçiçeği /ˈaj.t͡ʃi.t͡ʃe.‿i/ n
подсолнечник подсолнух
(birleşikgiller, bitki anatomisi) Bu bitkinin yağ çıkarılan ve çerez olarak da yenilen tohumu

ayçiçeği tohumu n
подсолнечное семечко

ayçiçeği yağı ˈɑjt͡ʃit͡ʃɛː‿ˈi jɑː‿ˈɯ n
подсолнечное масло

ayı balığı n
тюлень

ayı piyasası n
рынок с понижательной тенденцией

ayı üzümü n
толокнянка

ayıbalığı n
ко́тик

ayık adj
понятливый смышлёный трезвый

ayıklık n
uтрезвостьz понятливость смышлёность

ayıltı n
похмелье

ayıp /aˈjɯp/ n
стыд

ayırmak v
отделять разделять разъединять

ayırtı n
нюанс оттенок

az /ˈaz/ adj
мало
güç, kemiyet, nicelik, nitelik, süre, vasıf sayı bakımından eksik

az alıcı n
олигопсония

azadelik n
вольность независимость

azalmak v
сокращаться убавляться уменьшаться

azaltmak v
уменьшать сокращать

azarlamak v
ворчать

azca adv
маловато

azdırmak v
возбуждать вызывать гнев раздражать раздражение сердить

azimli adj
решительный

azimut ˈazimut n
азимут

azot n
азот

azotlama n
нитрификация

azılı adj
бесстрашный

azınlık n
меньшинство

aç [ˈɑt͡ʃ] adj
голодный
(fizyoloji) yemek yemesi gereken
yiyecek bulamayan
gözü doymaz, haris
çok istekli, hevesli

aç karnına ɑt͡ʃ kɑɾnɯˈnɑ adv
на пусто́й желу́док
mide boşken, henüz bir şey yiyip içmemişken

açar n
ключ

açelya n
азалия

açgözlü adj
жадный алчный

açgözlülük n
жадность

açlık n
голод

açlık grevi n
голодо́вка

açmak [ɑt͡ʃ.ˈmɑk] v
открывать обнажать оголять
avunmak veya danışmak üzere söylemek, içini dökmek

açmaz /at͡ʃ.ˈmaz/ n
махинация плутовство
(edebiyat) tuluatta karşısındakine bir nükte veya tekerleme söyleme kolaylığını veren söz
(mecaz) içinden zor çıkılır durum
(satranç) satranç oyununda şahı koruyan taşlardan birinin yerinden oynatılmaması durumu

açı [ɑ.ˈt͡ʃɯ] n
угол у́гол
(geometri) birbirini kesen iki yüzey veya aynı noktadan çıkan iki yarı doğru arasındaki açıklık

açık [ɑ.ˈt͡ʃɯk] adj
открытый
açılmış, kapalı olmayan

açık alan n
площадь
(coğrafya) şehrin gürültüsünden uzak, insanların dinlenebilecekleri çeşitli bitkilerle kaplı ve geniş, kapalı olmayan yer

açık anahtar n
откры́тый ключ

açık artırma n
аукцион

açık biçim n
открытый формат файла

açık seçik adv
светло

açık sistem n
открытая система

açıkgöz adj
находчивый изворотливый

açıklama n
заявление пояснение разъяснение сообщение

açıklamak v
объяснять

açıklanabilir adj
объяснимый

açıklık n
простор пространство

açıkça [ɑˈt͡ʃɯkt͡ʃa] adv
откровенно

açılmak v
открываться раскрываться

açındırmak v
ruразвивать

açınsamak v
обследовать местность разведывать

açısal hız n
угловая скорость

açısal ivme n
угловое ускорение

açıölçer n
транспорти́р

açığa alma n
увольнение

açış n
открытие

ağ [ˈɑ‿] n
сеть
(spor) çaprazlama örgü ile yapılan ve kale direkleri arkasına gerilen örgü

ağ anahtarı n
свитч сетевой коммутатор

ağ geçidi /ˈa‿ get͡ʃitleˈɾi/ /ˈa‿ get͡ʃiˈdi/ n
порт

ağ kepçe n
сачок

ağartma n
отбеливание отбелка

ağaç /a.ˈ‿at͡ʃ/ n
дерево
(ağaçlar) boyu en az beş metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal, sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün vererek boylanan, hücrelerinin büyük bölümü odunlaşmak bitki anatomisi laşmış olan, uzun ömürlü bitki

ağaç bilimi n
дендрология

ağaç gövdesi n
ствол

ağaç kabuğu n
кора

ağaç kavunu n
кедр

ağaç sansarı n
куница

ağaçkakan n
дятел

ağaçlı adj
лесистый

ağaççık n
куст

ağda n
ва́ксинг

ağlama n
плач

ağlamak v
плакать

ağlatı n
трагедия

ağmak v
испаряться подниматься вверх свешиваться свисать

ağrı [ɑ‿.ˈɾɯ] n
боль
(fizyoloji, psikoloji) vücudun herhangi bir yerinde duyulan şiddetli acı, sancı, veca

ağrılı adj
болезненный причиняющий боль

ağrısız adj
безболезненный

ağustos n
август

ağustos böceği n
цика́да

ağı n
яд отрава

ağı ağacı n
олеандр

ağıl n
коша́ра

ağır adj
тяжёлый

ağır n
тяжеловес

ağır metal n
тяжёлый мета́лл

ağır su n
тяжёлая вода́

ağır sıklet n
тяжеловес

ağırbaşlı adj
серьёзный

ağırbaşlılık n
серьёзность степенность

ağırkanlı adj
флегматический флегматичный

ağırlık n
вес гиря

ağırlıksızlık n
невесомость

ağıt n
ре́квием

ağıtçı n
плакальщица

ağız /ɑ.ˈ‿ɯz/ n
рот уста

ağızlık n
мундшту́к

aş [ˈɑʃ] n
гнездо птицы

aşama n
степень ранг ступень чин

aşağı adv
вниз

aşağılamak v
опускать опускаться понижать снижать

aşağılık adj
низкий низкопробный подлый простой

aşağılık kompleksi n
ко́мплекс неполноце́нности

aşikâr /aː.ʃi.ˈkʲaɾ/ adj
очевидный явный неопровержимый
açık, apaçık, belli, meydanda

aşikâre adv
открыто

aşinalık n
знакомство

aşk [ˈaʃc] n
любовь

aşmış n
перевал

aşçı n
повар повариха

aşçılık n
гото́вка

aşı n
вакцина

aşık /a.ˈʃɯc/ n
коньковый брус
(anatomi) aşık kemiği

aşık kemiği n
тара́нная кость

aşıkmak v
торопиться

aşılama n
вакцинация вакцинирование

aşılı adj
привитый

aşım n
случка

aşındırıcı adj
корродирующий

aşırma n
плагиат

aşırmacı n
плагиатор

aşırmacılık n
кража

aşırmak v
перевозить переносить переправлять

aşırı adj
крайний непомерный чрезмерный экстремистский

aşırı doz n
передозировка

baba /bɑˈbɑ/ n
отец прикол

baba hindi n
индюк

babaanne n
бабушка

babafingo n
брам-стеньга

babaköş n
веретеница медяница

babalı adj
запальчивый раздражительный спыльчивый

babalık n
отцовство отчим приёмный отец

babayani adj
непритязательный простой скромный

babayanilik n
скромность

babun n
павиан

baca n
дымоход труба́

baca temizleyicisi n
трубочист

bacak /ba.ˈd͡ʒac/ n
нога
(anatomi, primatlar) Vücudun yürümeye yarayan kasıktan tabana kadar olan bölüm
(anatomi, zooloji) Hayvanlarda yürümeye veya atlamaya yarayan organ

bacakkalemi n
большеберцовая кость

bacanak n
свояк

bacı n
сестра

badem n
миндаль миндалина

badigard n
телохранитель

bagaj n
багаж

baget n
барабанная палочка

bahane n
отговорка

bahar n
весна

baharat n
приправа

baharatlı adj
пряный

bahis n
предмет тема

bahri n
больша́я пога́нка

bahsetmek v
говорить

bahçe /bah.ˈt͡ʃe/ n
огород сад

bahçe kiraz kuşu n
огородная овсянка

bahçe çileği n
клубника

bahçıvan n
садовник огородник садовод

bahşiş n
чаевые бакшиш

bakalyaro n
мерла́нг

bakan n
министр

bakanlık n
министерство

bakkal n
бакале́йщик

bakla n
боб

baklava baklaˈva n
пахлава

bakmak v
смотреть

bakteri n
бактерия

bakteriyolog n
бактериолог

bakteriyoloji n
бактериоло́гия

bakıcı n
гадалка предсказатель

bakım n
уход присмотр

bakımsız adj
заброшенный запущенный

bakır n
медь купрум

bakırcı n
котельщик медник

bakış /ba.ˈcɯʃ/ n
взгляд взор
bakmak işi

bakışımsız adj
асимметричный несимметричный

bal [ˈbäɫ̪] n
мёд
(arıcılık, yiyecekler) özellikle bal arılarsının bitki ve çiçeklerden topladıkları bal özünden yapıp, kovanlarındaki petek gözlerine doldurdukları, rengi beyazdan esmere kadar değişen tatlı, koyu, sıvı madde

bal arısı n
медоно́сная пчела́

bal mumu n
пчелиный воск

bal porsuğu bɑɫ poɾsuːˈ‿u n
медое́д

balaban n
большая выпь

balaklava n
подшлемник

balalayka n
балалайка

balayı n
[[свадебный|сва́дебное]] [[путеше́ствие]]

baldır n
икра голень

baldır kemiği n
малоберцо́вая кость

baldıran n
болиголо́в

baldız /bal.ˈdɯz/ n
неве́стка
(aile) Erkeğe göre karısının kız kardeşi

bale n
балет

balerin n
балерина

balgam n
мокро́та

balina /ba.ˈli.na/ n
кит

balistik n
баллистика

balkon n
балкон

balo n
бал

balon n
возду́шный шар

balta n
топор колун

balyoz n
кува́лда

balçık n
гли́на

balçıklı adj
глинистый

balık /bɑˈɫɯk/ n
рыба ры́ба

balık ağı n
сеть

balık bilimi n
ихтиология

balık kartalı n
скопа

balık sütü n
молоки

balık yumurtası n
икра

balık çorbası bɑˈɫɯk t͡ʃɔɾbɑˈsɯ n
ры́бный суп

balıkçı n
рыбак рыболов

balıkçılık n
лов

bamya n
бамия

bana pronoun
мне

banal adj
бана́льный

banallik n
бана́льность

bando n
группа ансамбль

bando şefi n
капельмейстер

banjo n
банджо

bank n
лавка скамья

banka /ban.ˈca/ /ˈban.ca/ n
банк
(bankacılık) Bankacılık işleminin yapıldığı yer

banka hesabı n
банковский счёт

bankacı /ˈban.ca.d͡ʒɯ/ n
банкир
(finans, meslekler) bankacılık işlemleri ile uğraşan veya bankada görevli kimse

bankamatik n
банкомат

banknot n
банкнота купюра

banlamak v
кукарекать прокричать

banliyö n
массив

bant n
тесьма бант

banyo n
ванная

banyo küveti n
ванна

baobap n
баобаб

bap n
дверь

bar /ˈbaɾ/ n
бар
(fizik, meteoroloji) bir hava basıncı birimi
(halk dansı) Anadolu'nun doğu ve kuzey bölgelerinde daha çok Erzurum yöresinde el ele tutuşularak oynanan çeşit halk oyunu
(lokantalar, mimarlık, ticaret) her çeşit alkollü ve alkolsüz içkilerin alındığı, hafif yiyeceklerin sunulduğu çeşitli büyüklükteki yer
(spor) Halter sporunda ağırlığı oluşturan kiloları birbirine bağlayan metal çubuk

baraj n
дамба

barbakan n
бойница

barbar [bɑɾˈbɑɾ] n
варвар

barbunya [bɑɾ.ˈbuɳ.jɑ] n
[[красный|кра́сная]] [[фасо́ль]]

bardak adj
стеклянный

bardak n
стакан бокал

bargir n
лошадь конь

barikat n
баррика́да

barmen n
бармен

barometre n
барометр

baryon n
барион

barınmak v
укрываться жить ютиться

barış /ba.ˈɾɯʃ/ n
мир
birbiriyle iyi geçinme, savaşmama, savaşsızlık hâli

barış çubuğu bɑɾɯʃ ʧʋbʋɰʋ n
тру́бка ми́ра

bas ˈbas n
ба́совый

bas gitar n
бас

basamak n
ступень ступенька подножка

basiret n
дальновидность прозорливость

basit adj
простой

basitleşmek v
становиться проще упрощаться

basitçe adv
про́сто

basketbol n
баскетбол

baskılı devre kartı /bas.cɯ.ˈlɯ dev.ˈɾe caɾ.tɯ/ n
печа́тная пла́та

baskın n
набег нападение

baskıncı n
налётчик грабитель

basmak v
дави́ть

baston n
трость

bastık n
пастила

basılış n
печатание

basım n
книгопечатание печатание

basınç n
давление

bataklık baştankarası n
боло́тная га́ичка

bataklık sutavuğu n
малая курочка

batmak v
тонуть утонуть

batmazlık n
плаву́честь

battaniye /bat.taː.ni.ˈje/ n
одеяло

batı /ba.ˈtɯ/ n
запад
(yönler) yeryüzündeki başlıca dört yönden güneşin battığı yön, günindi, garp, mağrip

batırmak v
губить погружать разорять топить

bavul n
чемода́н чемодан

bayağı /bɑ.jɑː.ɯ/ adj
обычный обыкновенный простой

bayağı atmaca n
ястреб-перепелятник

bayağı deniz papağanı n
топорик

bayağı doğan n
сапсан

bayağı gelincik n
ласка

bayağı ispinoz n
зяблик

bayağı kerkenez n
пустельга обыкновенная

bayağı kuzgun n
ворон

bayağı puhu n
филин

bayağı sumru n
обыкновенная крачка

bayağı sülün n
фазан

bayağı turna n
журавль

bayağı yayın balığı n
сом

bayağı çakır kuşu n
ястреб-тетеревятник

bayağı şahin n
обыкновенный канюк

bayağı şakrak kuşu n
снегирь

bayağılık n
заурядность обычность

baygınlık n
о́бморок

baykuş bajˈkuʃ n
сова сыч

bayrak n
знамя флаг
(sembol adları) milletin, belli bir topluluğun veya bir kuruluşun simgesi olarak kullanılan, renk ve biçimle özelleştirilmiş, genellikle dikdörtgen biçiminde kumaş, sancak, alem

bayrak bilimi n
вексиллоло́гия

bayrak direği n
дре́вко

bayram /baj.ˈɾam/ n
вечеринка
(sosyal etkinlik) dinî ya da millî açıdan önemli olduğu için kutlanan günler

bayt n
байт

baytar n
ветеринар

bayılmak v
па́дать в о́бморок

bayındır adj
благополу́чный

bayındırlık n
благоустройство процветание

bayır n
холм

bayır turpu n
хрен

bayırlaşmak v
становиться круче

baz n
основание

bazalt n
базальт

bazen baːzen adv
иногда

bazilika n
базилика

bazlı adj
ба́за

bazuka /ba.ˈzu.ca/ n
базука
(askeriye, silahlar) Öz itmeli mermi atan, genellikle zırhlı araçlara karşı yakın savaş sırasında kullanılan hafif silah

bazı adj
некоторый отдельный

bağ [ˈbɑ‿] n
виноградник
(ziraat) bağcılık

bağa n
черепаха

bağcık n
бечёвка

bağdaşmak v
договариваться

bağdaştırıcı n
примиритель

bağlam n
контекст

bağlamak /ba‿.la.ˈmac/ v
связывать привязывать

bağlaç n
союз

bağlı adj
завязанный привязанный связанный

bağlılık n
зависимость преданность привязанность связанность

bağnaz /ba‿.ˈnaz/ adj
фанатик
düşünceye, inanışa aşırı ölçüde bağlanıp ondan başka bir düşünce ve inanışı kabul etmeyen

bağnazlık n
мракобе́сие

bağıl adj
зависимый относительный

bağıllık n
относительность

bağıllık kuramı n
теория относительности

bağımlı adj
подчинённый зависимый

bağımlı değişken n
зави́симая переме́нная

bağımlı kişilik bozukluğu [bɑː‿ɯmˈɫɯ ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
зави́симое расстро́йство ли́чности

bağımlılık n
зависимость

bağımsız /ba.‿ɯm.ˈsɯz/ n
незави́симый

bağımsızlık n
независимость самостоятельность

bağırsak n
кишка кишечник

bağırış n
крик

bağışlamak v
даровать

bağışıklık [bɑ.‿ɯ.ʃɯc.ˈlɯc] n
иммунитет
muafiyet

bağışıklık sistemi [bɑ.ɣɯ.ʃɯk.ˈɫɯk sɪs.tɛ.mɪ] n
иммунная система

baş [ˈbɑʃ] n
голова
başlangıç

baş ağrısı n
головна́я боль

başak n
колос

başarmak v
справляться успешно выполнять

başarısızlık n
неудача отсутствие успеха

başağırlık n
тяжеловес

başbakan n
премьер-министр премьер

başka /baʃ.ˈca/ adj
друго́й ино́й ра́зный разли́чный
bilinenden ayrı, değişik, farklı
nitelik yönünden alışılmışın dışında bir üstünlüğü olan

başkan /bɑʃ.ˈkɑn/ n
председа́тель

başkent n
столица

başlamak v
начинать начать

başlangıç n
начало

başlanmak v
начинаться

başlayıcı adj
инициативный

başlık baʃˈlɯc n
головной убор

başmakçı n
сапожник

başparmak n
большой палец

başpiskopos ˈbaʃpiskopos n
архиепископ

başpiskoposluk ˈbaʃpiskoposˈluc n
[[епа́рхия]] [[архиепископ|архиепи́скопа]]

başrahip n
аббат абба́т

başsızlık n
анархия безначалие беспорядок

baştankara n
синица

baştanımazlık n
анархизм

başvurmak v
обратиться

başvuru n
обращение

başyemek n
второе блюдо

başörtüsü n
шарф

başına adposition
в

bebek [bɛ.ˈbɛk̚] n
беби малыш ребенок

bebek arabası bɛˈbɛc ɑɾɑbɑˈsɯ n
коля́ска

beceri n
ловкость умение способность

beceriklilik n
способность

beceriksiz adj
неспособный неумелый

becermek v
заканчивать успешно выполнять

bedava adj
беспла́тно

bedavacı n
дармоед

bedavacılık n
дармоедство тунеядство

bedbin /bed.ˈbin/ adj
пессимистичный

beddua n
клясть

beden n
тело туловище

beden eğitimi n
физвоспита́ние

bedevi /be.de.ˈviː/ n
бедуи́н

begonya n
бего́ния

bej n
беж

bekleme odası n
приёмная

beklemek /bek.ɫe.ˈmec/ v
ждать
bir şeyi, bir kimseyi gözetmek, korumak, muhafaza etmek

beklenen değer n
математическое ожидание

beklenmedik adj
неожиданный

bektaşi üzümü n
крыжовник

bekâr /be.ˈkʲaɾ/ n
холостя́к
hiç evlenmemiş kişi

bekçi n
гвардия

bel n
Талия талия

bela beˈlaː n
беда́

belediye belediˈje n
коммуна

belge n
документ

belgebilim n
документа́ция

belgelemek v
документировать

belgesel n
документ

belgi n
этикетка

belgilemek v
определять устанавливать

belgili adj
определённый установленный

belgisiz adj
неопределённый неясный

belgisiz adıl n
неопределённое местоимение

belirgin adj
очевидный явный ясный

belirlemek v
определять устанавливать

belirli adj
определённый

belirli tanımlık n
определённый член

belirsiz adj
неопределённый неясный неведомый неизвестный

belirteç beliɾˈtet͡ʃ n
наречие

belirteç-eylem n
деепричастие

belirti n
признак знак

belirtme durumu n
винительный падеж

belirtme hâli /be.ɫiɾt.ˈme haː.ɫi/ n
винительный падеж
(dil bilimi) -i hâli, akuzativ, belirtme durumu

belirtmek v
определять делать ясным доказывать показывать

belit n
аксиома

belki /belˈki/ adv
может быть возможно

belkili adj
вероятный возможный сомнительный

bellek /beɫ.ˈɫek/ n
память

bellem n
способность запоминать

ben [ˈbɛn] n
родинка
(dermatoloji) çoğu doğuştan, tende bulunan ufak, koyu renkli leke veya kabartı

ben [ˈbɛn] pronoun
я
(kişi adılı): teklik birinci kişiyi gösteren söz

bencil adj
эгоистичный эгоистический

bencillik n
себялюбие

benden sonra tufan idiom
после нас хоть потоп

benek n
пятно

beniz n
лицо

benzemek v
походить быть похожим

benzen n
бензол

benzer adj
похожий

benzersiz adj
уникальный

benzin benzin n
бензин бензол

benzinci n
бензоколонка

beraber adv
вместе совместно сообща

berbat adj
истреблённый разорённый разрушенный уничтоженный

berber n
парикмахер цирюльник

berduş n
бродяга лоботряс

bere n
берет

bereket n
изобилие обилие

bereketli adj
плодовый

berelemek v
помять поцарапать ушибиться

bergamot n
бергамот

beri adposition
с

beriki adj
ближайший близлежащий

berilyum n
бериллий

berzah n
перешеек

besin n
пища питание

besinsizlik n
недоедание недостаток питания

beslemek /bes.ɫe.ˈmec/ v
кормить выращивать питать разводить
çoğaltmak, eklemek, katmak

beslenme n
питание

besleyici adj
вскармливающий кормящий питательный

beste n
композиция сочинение

besteci n
композитор

bestelemek v
написа́ть

betik bɛˈtic n
скрипт

betik dili /be.ˈtic di.ɫi n
скриптовой язык
(programlama) betik yorumlamak için yazılmış sistemlerin yorumlayabileceği programlama dili

betimlemek v
изображать описывать

beton n
бетон

beyanname n
декларация

beyaz beˈjaz adj
белый

beyaz n
белый

beyaz ay papatyası n
маргаритка

beyaz et n
бе́лое мя́со

beyaz gözlü martı n
белоглазая чайка

beyazlaşmak v
белеть

beygir n
конь лошадь

beygir gücü n
лошадиная сила

beyin /be.ˈjin/ n
мозг головной мозг
(anatomi) Kafatasının üst bölümünde beyin zarları ile örtülü, iki yarım küre şeklinde sinir kütlesinden oluşan, duyum ve şuur merkezlerinin bulunduğu organ

beyin göçü bɛˈjin ɟœˈt͡ʃy n
утечка мозгов

beyincik n
мозжечо́к мозжечок

beylik /bejˈlic/ n
бейлик

beyzbol n
бейсбол

bez n
ткань

bezdiri n
моббинг травля

bezelye n
горох горо́х

bezginlik n
апатия пессимизм удручённость

bezmek v
пресытиться разочароваться

beğenmek v
понравиться выбирать одобрять отбирать подбирать

beş /ˈbeʃ/ adj
пять
(sayıları) dörtten sonra altıden önce gelen sayma sayısı

beş /ˈbeʃ/ n
пять
dörtten sonra gelen sayma sayısının adı

beş yüz /ˈbeʃ jyz/ adj
пятьсо́т
(sayılar) dört yüz doksan dokuzdan sonra, beş yüz birden önce gelen sayma sayısı

beş yüz /ˈbeʃ jyz/ n
пятьсо́т
dört yüz doksan dokuzdan sonra, beş yüz birden evvel gelen sayma sayısının adı

beşgen n
пятиуго́льник

beşik n
люлька

beşinci adj
пя́тый

biatlon n
биатлон

biber n
пе́рец

biberiye n
розмари́н

biftek n
бифштекс стейк

bigünah adj
безгрешный невинный

bilardo n
бильярд

bilardo sopası n
кий

bildik adj
знакомый

bildirim n
заявление сообщение

bildirme kipi /bildiɾˈme kipleˈɾi/ /bildiɾˈme kiˈpi/ n
изъявительное наклонение

bildirmek v
извещать давать знать сообщать

bilek n
лодыжка щиколотка

bilerek adv
нарочно

bilet n
билет

bilezik n
браслет

bileği n
брусо́к

bileği taşı n
брус

bileşik /bi.ɫe.ˈʃic/ adj
комбинированный сложный составной
birleşerek oluşmuş, basit olmayan

bileşik /bi.ɫe.ˈʃic/ n
соединение химическое соединение
(kimya) kimyasal bileşik

bileşim n
соедине́ние

bilge adj
мудрый

bilgece adj
мудрый

bilgi /biɫ.ˈɡi/ n
знания сведения
(bilim) bilim

bilgi bilimi n
информацио́нная нау́ка

bilgi kuramı n
эпистемология

bilgi sistemi n
информационная система

bilgi teknolojisi /biɫ.ˈɡi tec.no.ɫo.d͡ʑi.ˈsi/ n
информационные технологии
(bilişim) Genellikle bir işletme veya başka bir girişim bağlamında veri veya bilgi depolamak, almak, iletmek, çalışmak ve işlemek için bilgisayarların kullanılması.

bilgicilik n
софизм

bilgisayar [biɫ.ɟi.sɑ.ˈjɑɾ] n
компьютер компью́тер
(eğitim) bilgisayar dersi

bilgisayar ağı n
компьютерная сеть

bilgisayar bilimi n
информа́тика

bilgisayar mühendisliği n
вычисли́тельная те́хника

bilgisayar programcısı n
программист

bilgisayar programı n
компью́терная програ́мма

bilgisiz adj
невежественный неинформированный несведущий

bilici adj
знающий сознающий

bilim /bi.ˈɫim/ n
наука
(bilim) Kâinat'ın veya olayların bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan metotlar ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgi

bilim adamı n
учёный

bilim dalı n
дисципли́на

bilim insanı n
учёный

bilim kurgu n
научная фантастика

bilimsel adj
научный

bilinen adj
изве́стный

bilirkişi n
эксперт знаток специалист

bilişim n
информа́тика

bilişim teknolojisi n
информа́тика

bilişsel bilim n
когнити́вная нау́ка

bilmece n
загадка

bilmek /bilˈmec/ v
знать ведать

bina /bi.ˈnaː/ n
залог
(dil bilimi) çatı
здание строительство
(mimarlık) yapı

binbaşı n
майор

binek atı n
верховая лощадь

binicilik n
[[верховой|верхова́я]] [[езда́]]

bininci adj
тысячный

binmek v
садиться верхом

bir /ˈbiɾ/ adj
один одна одно
(rakamlar, sayılar) sayıların ilki

bir /ˈbiɾ/ n
один
(rakamlar, sayılar) en küçük sayma sayısı

bir /ˈbiɾ/ pronoun
один
bir

bir arada adv
вместе совместно сообща

bir hücreli adj
одноклеточный

bir şey /biɾ‿ˈʃɛj/ pronoun
кое-что́

bira n
пиво

bira fabrikası n
пивоварня

birahane n
пивная

biraz adv
немного

birazdan adv
вскоре

birbiri pronoun
взаи́мно

birebir adj
эффективный

birey n
особь

bireycilik n
индивидуали́зм

bireysel adj
едини́чный

bireşim n
синтез

biri /ˈbi.ɾi/ pronoun
кое-кто́
(belgisiz adıl): bir tanesi, bir şey

birikmek v
накапливаться скапливаться собираться сосредоточиваться

birim /bi.ˈɾim/ /ˈbi.ɾim/ n
единица
(dil bilimi) dilin oluşturduğu yapı içinde, belli bir düzlemde yeralan öbür unsurlarla kurduğu bağıntılarla tanımlanan ayrı nitelikli öge
(fizik) fiziksel niceliklerin ölçülmesinde, ifade edilmesinde ve aynı tür niceliklerin birbiriyle karşılaştırılmasında kullanılan uluslar arası standart büyüklükler

birinci /bi.ɾin.ˈd͡ʒi/ adj
первая первый
(sıral sayılar) bir sayısının sıra sıfatı

birinci sınıf n
первокла́ссный

birincil adj
пе́рвый

birkaç /biɾ.ˈkɑt͡ʃ/ pronoun
несколько
(belirsiz adıllar) çok fazla sayıda olmayan kişi veya şey

birleşik /biɾ.ɫe.ˈʃic/ adj
соединённый
bir araya gelmiş, birleşmiş olan

birleşik ad n
сложное слово

birlik /biɾ.ˈlic/ n
моноид
(cebir) (iki yönlü) birim elemanı olan bir yarı grup.

birliktelik n
единство

birçok adj
многочисленный

biseksüel adj
бисексуальный

biseksüel n
бисексуал бисексуалка

bisiklet n
велосипед

bisküvi n
бисквит

bit /ˈbit/ n
вошь
(böcekler, parazitler) (Pediculus) yarım kanatlılar alt takımına giren, insan ve memeli hayvanların vücudunda asalak olarak yaşayan böcek, kehle
бит
(bilişim) haberleşme ve programlamada bilginin en küçük ve temel ünitesi olup ikili rakamdan oluşan en küçük sayısal saklama birimi

bitim n
конец окончание

bitirmek v
кончать завершать измотать измучить

bitişik adj
грани́чащий

bitki n
растение

bitki anatomisi n
анато́мия расте́ний

bitki bilimci n
ботаник

bitki bilimi n
ботаника

bitki fizyolojisi n
физиоло́гия расте́ний

bitkibilimsel adj
ботанический

bitüm n
битум

biyokimya n
биохимия

biyolog n
биолог

biyoloji /bi.jo.ɫo.ˈd͡ʑi/ n
биология
(tabii bilimler) bitki ve hayvanların köken, dağılım, yapı, gelişim, büyüme ve üremelerini inceleyen bilim dalı

biyolojik adj
биологи́ческий

biyopsi n
биопси́я

biyoteknoloji n
биотехнология биотехноло́гия

biyotit n
биотит

biyoyakıt n
биото́пливо

biyoçeşitlilik n
биоразнообра́зие

biz pronoun
мы

bizmut n
ви́смут

bizon n
бизо́н

biçem n
стиль манера образ форма

biçim birimi n
морфема

biçim katsayısı n
коэффициент формы

biçimsel dil n
формальный язык

biçmek v
кроить резать

blastopor n
бластопо́р

blog /ˈbloɡ/ n
блог
(bilişim, İnternet) Teknik bilgi gerektirmeden istedikleri şeyleri istedikleri şekilde yazan insanların oluşturabildikleri, günlüğe benzeyen Web siteleri

blogcu /bloɡ.ˈd͡ʒu/ n
блогер
(bilişim, İnternet) Sık sık blog yazan kimse

bluz bluzˈlaɾ ˈbluz n
блу́за

bocurgat n
ворот домкра́т лебёдка

bodrum n
погреб

bok n
говно

boks n
бокс

boksör n
боксёр

bol adj
просторный

bol n
крюшон

bolluk n
мешковатость обилие

bomba n
бомба

bombardıman n
бомбардиро́вка

bombardıman uçağı n
бомбардиро́вщик

bombus n
шмель

boncuk n
би́сер

bor n
бор

boraks n
бура́

borsa n
биржа

boru n
труба

borç n
долг

bostan n
огород

bot n
бот

botanik bahçesi n
ботанический сад

bovling n
[[игра́]] в [[ке́гли]]

boy n
рост

boyacı n
красильщик

boyama n
покраска

boyanmak v
краситься мазаться

boykot n
бойкот

boylam n
долгота

boynuz n
рог

boyun n
шея

boyunburan n
вертишейка

boyunca boˈjund͡ʒa adv
вдоль

boyunduruk n
Modèle:kuva иго

boyut n
измерение размер

boz doğan n
дербник

boz kaz n
серый гусь

boz ördek n
се́рая у́тка

bozmak /boz.ˈmac/ v
ломать
bir şeyi kendisinden beklenilen işi yapmayacak hâle getirmek, rahatsız etmek

bozon /bo.ˈzon/ n
бозо́н

bozuk adj
дурной испорченный негодный плохой

bozuk para n
мелочь

bozukluk n
повреждение порча

bozulma n
ухудшение

bozulmak v
испортиться

boğa /boˈɰɑ/ n
бык

boğaz n
горло

boğaz ağrısı n
анги́на

boğmaklı toygar n
степной жаворонок

boğucu adj
удушающий удушливый

boğulmak v
задыхаться тонуть

boğum n
узел сочленение утолщение

boş /boʃ/ adj
пустой

boş küme n
пусто́е мно́жество

boşaltmak v
опорожнять опустошать опоражнивать

boşaltım n
выделение

boşamak v
развести́

boşanma /bo.ʃan.ˈma/ /bo.ˈʃan.ma/ n
разво́д
(hukuk, sosyoloji) eşlerden birinin boşanma ilamı almasıyla evlilik birliğinin son bulması

boşanmak /bo.ʃan.ˈmac/ v
разводиться
dertlerini, yakınmalarını anlatmak
kurtulmak, sıyrılmak

boşluk n
про́пуск

boşuna adv
напрасно

brokoli n
брокколи

brom n
бром

bronş n
бронх

bronşit n
бронхит

broş n
брошь

brülör n
горелка

bu /ˈbu/ adj
этот это эта éta éti) éto
yerde, zamanda veya söz zincirinde en yakın olanı gösteren söz

bu /ˈbu/ pronoun
это этот
(işaret adılı): en yakında bulunan bir varlığı veya biraz önce anılan bir şeyi işaret yolu ile belirtmek için kullanılan söz

bubi tuzağı n
мина-ловушка

budak n
сук

budaklı adj
ветвистый

budun bilimi n
этнология

bugün bugyn adv
сегодня

bugünkü adj
сегодняшний

buhar n
пар

buhar makinesi n
паровая машина паровой двигатель

buharlı lokomotif n
паровоз

buhran n
кризис

buji n
свеча зажигания

bukalemun bukaɫeˈmun n
хамелеон

buket n
букет цветов

bulak n
родник

bulanık adj
тусклый

bulanıklık n
му́тность

bulaşmak v
загрязниться запачкаться заражаться

bulaşıcı adj
зара́зный

bulaşık makinesi n
посудомоечная машина посудомойка

bulgu n
изобретение находка открытие

bulmak v
найти находить изобретать обнаруживать

bulucu n
детектор открыватель

bulunma durumu n
местный падеж

bulunmak v
найтись отыскаться

bulut /bu.ˈlut/ n
о́блако облако
(meteoroloji) buz kristalleri, su damlacıkları ya da bunların karışımlarından oluşan, toprağa değmeyen, gözle görülür kütle

bulut bilişim n
о́блачные вычисле́ния

bulutlu /bu.lut.ˈlu/ adj
облачный
(meteoroloji) bulutlarla kaplanmış, bulutlanmış

buluş n
открытие изобретение

bulvar n
бульвар

bumba n
гик

bumerang n
бумеранг

bunlu adj
критический

burada /burˈdɑ/ [burɑˈdɑ] adv
здесь тут

burgaç n
турбулентность

burjuvazi n
буржуазия

burun [buˈrun] n
нос мыс

burun deliği n
ноздря

but /ˈbut/ n
бедро
(anatomi) insan vücudunun kalça ile diz arasındaki kısmı
hayvanların, arka bacaklarının gövdeye bitişik olan dolgun, etli bölümü

butik n
бути́к

buyruk n
повеление приказ приказание

buz n
лёд

buz dalgıcı n
черноклю́вая гага́ра

buz dağı /ˈbuz da.‿ɯ/ n
айсберг
(oşinografi) Buzul gölleri, denizler ya da okyanuslarda yüzer hâlde olan büyük buz parçası

buz hokeyi n
хоккей

buzağı n
телёнок

buzdolabı n
холодильник

buzkıran n
ледоко́л

buzlu /buzˈlu/ adj
заледене́вший

buzluk n
морози́лка

buzul n
глетчер

buzul bilimi n
гляциология

buğday /bu‿.ˈdaj/ n
пшеница
(buğdaygiller, tahıllar) buğdaygillerin, ekmek yapımında taneleri öğütülüp kullanılan örnek bitki

buğday unu n
пшеничная мука

buğdaygiller n
злаки

böbrek n
почка

böbrek üstü bezi n
надпочечник

böcek n
насекомое

bölen n
дели́тель

bölge /bøɫ.ˈɡe/ n
зона
(anatomi) vücut yüzeyinde sınırları belli herhangi bölüm

bölgesel adj
региональный

bölmek v
делить разделять отделять

bölük n
ро́та

bölüm /bø.ˈɫym/ n
частное часть глава раздел деление разделение
(aritmetik) bölme işlemi sonunda elde edilen sayı
(biyoloji) canlıların bölümlenmesinde filumların bir araya gelmesiyle oluşan birlik

bölümlendirme n
классификация

bölümleniş n
классификация

bölünen n
дели́мое

bölüngü n
фракция

bölünmek v
делиться

bölünmez adj
неделимый

bölüntü n
фракция

bölüt n
сегмент сомит

bölüştürmek v
делить

bölüşüm n
делёж

bönleşmek v
глупеть тупеть

börülce n
коро́вий горо́х

böylece adv
таким образом

böğürmek v
реве́ть

böğürtlen n
ежевика

bükülmek v
гнуться

bülbül /bylˈbyl/ n
соловей

büro n
бюро́

bürokrasi n
бюрократия

bürokrat n
бюрокра́т

bürünmek v
покрываться

büsbütün adv
абсолютно совершенно

büst n
бюст

bütan n
бута́н

bütçe n
бюджет

bütün adj
целый полный

bütün n
весь

bütünlemek v
довершать дополнять совершенствовать

bütünleşik adj
интегрированный

bütünsel adj
всеобъемлющий полный тотальный

büyücek adj
довольно большой довольно обширный крупный

büyük /by.ˈjyc/ adj
большой
boyutları, benzerlerinden daha fazla olan (müşahhas cisim), küçük karşıtı

büyük /by.ˈjyc/ n
большой
erişkin, yetişkin kişi

büyük anne n
бабушка

büyük baştankara n
большая синица

büyük kara sırtlı martı n
морска́я ча́йка

büyük kum kuşu n
исландский песочник

büyük su çulluğu n
дупель

büyükbaba n
дедушка дед

büyüklük n
величина

büyükçe adj
довольно большой крупный

büyükşehir n
мегаполис

büyüme n
рост

büyümek v
расти вырастать вырасти

büyütme n
воспитанник приёмыш

büzmek v
сжимать стягивать

büzülmek v
сжиматься стягиваться сужаться

bıkkınlık n
отвращение скука тоска

bıldırcın n
перепел

bıldırcın kılavuzu n
дерга́ч

bıngıldak n
родничок

bıyıklı adj
усатый

bıyıklı doğan n
ланнер

bıçak n
нож

cacık n
дзадзи́ки

cadde n
улица

cadı d͡ʒɑˈdɯ n
ведьма

cadı avı [d͡ʒɑˈdɯ ɑˈvɯ] n
охота на ведьм
(tarih) cadı olduğuna inanılan kimselerin yakalanması, yargılanarak veya yargılanmadan cezalandırılması olayı.

cadılık d͡ʒɑdɯˈɫɯk n
ведовство́ волшба́ волшебство́ колдовство́ чароде́йство
(mitoloji) cadının yaptığı iş, bağıcılık, efsunculuk, afsunculuk, sihirbazlık, büyücülük

cafcaf n
показуха трепотня

cahil /d͡ʒaː.ˈhiɫ/ adj
тёмный необразованный
öğrenim görmemiş, okumamış

caka n
хвастовство

cakacı n
бахвал хвастун

cam /ˈd͡ʒam/ n
стекло
(bina malzemeleri) soda veya potas katılmış silisli kumun ateşte eritilmesiyle yapılan sert, şeffaf ve kırılgan malzeme

cambaz n
акробат

camcı /d͡ʒam.ˈd͡ʒɯ/ n
стеко́льщик
(meslekler) cam ticaretini veya cam takmayı meslek edinmiş kimse

camgöbeği n
бирюзо́вый

cami /d͡ʒaː.ˈmi/ n
мечеть

can /ˈd͡ʒan/ n
душа
insan ve hayvanlarda yaşamayı sağlayan ve ölümle vücuttan ayrılan madde dışı varlık

can düşmanı n
кро́вный враг

canavar n
чудовище

canavarlaşmak v
звереть рассвирепеть

canavarlık n
жестокость зверство

candan adj
радушный

cankurtaran n
ско́рая по́мощь

cankurtaran simidi n
спасательный круг

canlı /d͡ʒan.ˈlɯ/ adj
одушевлённый
dinamik, hareketli, hayat dolu

canlıcılık n
анимизм

canlılık n
оживле́ние

cansız adj
неодушевлённый

cansızlık n
безжизненность бездеятельность инертность

cariye n
невольница рабыня

casusluk n
шпионаж

caz n
джаз

cazibeli adj
привлекательный обаятельный притягательный соблазнительный

cağ n
перила

cebir /d͡ʒe.ˈbiɾ/ n
необходимость
zor, zorlayış
алгебра
(matematik) artı ve eksi gerçek sayılarla bunların yerini tutan harfler yardımıyla nicelikler arasında genel bağlantılar kuran matematik kolu

cebirsel /d͡ʒe.biɾ.ˈseɫ/ adj
алгебраический
(matematik) cebirle ilgili

cefa n
угнетение гнёт притеснение

cefalı adj
испытавший мучение страдания

cehennem n
ад

cehri n
жестер крушина

ceket n
куртка

cellat /d͡ʒelˈlat/ n
палач

cenaze n
похороны

cenk n
война

cennet n
рай небеса

cep n
карман

cep telefonu n
мобильный телефон сотовый телефон

cerrah n
хирург хиру́рг

cerrahi /d͡ʒeɾ.ɾaː.ˈhi/ n
хирургия
(tıp) ameliyatı gerektiren hastalıklarla ilgilenen hekimlik kolu.

cesaret [d͡ʒɛ.sɑː.ˈɾɛt] n
смелость
cüret

ceset n
труп

cesur [d͡ʒɛ.ˈsuɾ] adj
смелый

cetvel /d͡ʒetˈvel/ n
лине́йка линейка

cevap d͡ʒeˈvap n
ответ

ceylan n
газель антилопа

ceza /d͡ʒe.ˈzaː/ n
наказание
(hukuk) suç işleyen bir kişinin mallarına, şerefine, hürriyetine, hayatına karşı kanunların öngördüğü müeyyide

ceza hukuku /d͡ʒe.ˈza hu.cuː.cu/ n
уголовное право

cezaevi /ce.ˈzaː.e.vi/ n
тюрьма

cezve d͡ʒɛzˈvɛ n
джезва турка

cibinlik n
моски́тная се́тка

cici n
обворожительный пленительный прелестный

ciddi adv
важный

cihat d͡ʒiˈhat n
джиха́д

cilt n
кожа переплёт

cilt hastalığı n
кожная болезнь

ciltlemek v
скреплять

ciltlenmek v
переплетать

ciltli adj
переплетённый

ciltçi n
переплётчик

cimri adj
скупой

cin /ˈd͡ʒin/ n
джин
(alkollü içecekler) arpa, buğday, yulaf v.s.'den elde edilen ve ardıçla kokulandırılan bir tür içki

cinayet n
убийство

cins n
род

cinsel adj
сексуальный половой

cinsel ilişki n
половой акт

cinsel kimlik ʤinˈsel cimˈlic n
сексуальная идентичность сексуальная самоидентификация

cinsel organ n
полово́й о́рган

cinsel yönelim n
сексуальная ориентация

cinsellik bilimi n
сексология

cinsiyet n
пол род

cip n
джип

ciro kâğıdı n
аллонж

cisim /d͡ʒi.ˈsim/ n
тело
(anatomi) arka, beden, gövde, vücut

civar n
окрестность

civciv n
цыплёнок

cizvit n
иезуит

conta n
прокла́дка

cop /ˈd͡ʒop/ n
дубинка
kalın, kısa değnek
(silahlar) polislerin kullandığı genellikle lastikten yapılan sopa

coğrafi adj
географический

coğrafya n
география

coğrafyacı n
географ

coşku n
энтузиазм

coşkulu adj
ревностный

coşkun adj
взволнованный возбуждённый воодушевлённый страстный

coşmak v
увлекаться

coşturmak v
вдохновлять воодушевляться

cudam n
растяпа

cuma /d͡ʒu.ˈma:/ n
пятница
(haftanın günleri) haftanın perşembeden sonra ve cumartesiden önce gelen beşinci günü

cumartesi /d͡ʒu.ˈmaɾ.te.si/ n
суббота суббо́та
(haftanın günleri) Haftanın cumadan sonra ve pazardan önce gelen altıncı günü.

cumhuriyet [d͡ʒʊm.hʊː.ɾɪ.ˈjɛt] n
республика респу́блика

cunda n
нок гафеля

curcuna n
галдёж гвалт

cömert adj
щедрый широкий

cömertleşmek v
расщедриться

cömertlik n
щедрость великодушие

cömertçe adv
щедро

cüce adj
гном

cüce gezegen /d͡ʒy.ˈd͡ʒe ɡe.ze.ɡen/ n
карликовая планета
(astronomi, planetoloji) Kendi çekim kuvvetinin etkisiyle şekli yuvarlak ve kütlesi büyük olup bir yıldız sisteminin merkezî yıldızının etrafında dönen, uydu olmayan, fakat yörüngesinde başka gök cisimleri bulunan bir planemo.

cümle /d͡ʒym.ˈɫe/ /ˈd͡ʒym.ɫe/ n
предложение
(dil bilimi) hüküm bildirmek için tek başına çekimli bir fiil veya çekimli bir fiille kullanılan kelimeler dizisi

cümle /d͡ʒym.ˈɫe/ /ˈd͡ʒym.ɫe/ pronoun
весь
(belgisiz adıl): herkes

cümle âlem pronoun
весь

cümlesi /ˈd͡ʒym.ɫe.ˈsi/ pronoun
все весь

cüz /ˈd͡ʒyz/ n
выпуск доля часть
(Kur'an) Kur'an'ın bölünmüş olduğu otuz parçadan her biri

cüzzam n
лепра проказа

cıdağı n
загривок холка

cılız adj
хилый чахлый невыразительный немощный

cımbız n
выщипывание пинцет щипчик

cıva n
ртуть хидраргирум

cıvalı adj
ртутный

cıvalı alaşım n
амальгама

cıvata n
болт

cıvatalamak v
скреплять стягивать

cıvık adj
жидкий

dadı n
няня

daha /da.ˈha/ adv
ещё
kendisinden sonra üçüncü kişi iyelik eki alan bir sıfatla birlikte sözü edilen konuda en önemli durumu belirtmek için kullanılan bir söz
şimdiye kadar, henüz
-ее
sıfatların önüne gelerek karşılaştırma ilgisi kurar

daimî adj
длительный долговечный постоянный

daire n
этаж круг

dakhund n
такса

dakik adj
точный

dakika n
минута мину́та

daktilograf n
машинист машинистка

dal n
ветвь ветка

dalak n
селезёнка

dalaş n
грызня

dalga /dal.ˈɡa/ n
волна
(argo) dalgınlık

dalga boyu n
длина волны

dalgakıran n
волнолом волнорез

dalgalanmak v
волноваться

dalgalı adj
волнующийся

dalgın adj
задумчивый рассеянный

dalgıç n
чайка

dalkılıç adv
обнажённый меч

dalmak v
нырять

dam /ˈdam/ n
крыша

dama n
шашки

damacana n
бакла́жка

damacı n
шашист

damak n
нёбо

damaksıl adj
нёбный

damar n
вена

damat n
жених

damga n
штамп

damla /dam.ˈla/ /ˈdam.la/ n
капля ка́пля

damlalık n
пипе́тка

damıtma n
дистилляция

dana eti n
теля́тина

dans n
танец

dans sanatçısı n
танцор плясун

dansçı n
танцор

dansöz n
танцовщица

dantel n
кружево

danış n
тайное совещание

dar adj
тесный

dar açı n
о́стрый у́гол

dara n
тара

daralmak v
сужать

darağacı n
виселица

darbe /daɾ.ˈbe/ n
удар

darbeci n
загово́рщик путчи́ст

darı n
просо

dava /daː.ˈvaː/ n
иск
hedef, ülkü
mesele, problem, sorun
sav, tez
sevgili
(hukuk) korunmanın bir hüküm ile sağlanması için yargı organlarına başvurma

davet n
приглашение

davet etmek v
попроси́ть

davranmak v
действовать вести себя поступать

davranış /davɾaˈnɯʃ/ n
поведение обращение обхождение

davranışsal adj
поведе́нческий

davul /daˈvul/ n
барабан

dayak n
опора побои подпорка порка

dayamak v
опереться прислонять

dayandırmak v
базировать основывать

dayanmak v
опираться прислоняться

dayanç n
терпение

dayanıklı adj
стойкий выносливый крепкий прочный

dayı n
дядя

dağ /ˈda‿/ n
гора
(coğrafya, jeomorfoloji, tabii bilimler) yer kabuğunun çıkıntılı, eğimli, yüksek yamaçlarıyla çevresine hâkim ve oldukça geniş bir alana yayılan bölümü

dağ ayısı n
гризли

dağ baştankarası n
средиземноморская большая гаичка

dağ geçidi n
леревал

dağ ispinozu n
вьюро́к

dağ kavağı n
осина осина евросибирская осина обыкнове́нная тополь дрожа́щий

dağ çayı n
шалфей лекарственный

dağarcık n
репертуар

dağcı n
альпинист

dağcılık n
альпинизм

dağlık adj
гористая местность

dağılmak v
расходиться расползаться рассеиваться

dağınık /da.‿ɯ.ˈnɯc/ adj
взъеро́шенный
bir arada olmayan, birbiriyle bağlantısı olmayan
düşüncelerini toparlayamayan
düzeni bozuk
geniş bir alana yayılmış olan
hoş görünmeyen

dağıtmak v
вручать

debdebe n
слава

debi n
расхо́д

debriyaj n
сцепление

dede n
дед дедушка

dedikodu n
сплетня

define n
сокровище

defne dɛfˈnɛ n
лавр

defne yaprağı n
лавровый лист

defter /def.ˈteɾ/ n
тетрадь
(yazı) genellikle hafif bir kapak içerisinde, yazı yazmak için araya tutturulmuş kâğıt yaprakları

deist /de.ˈist/ n
деи́ст
(felsefe) Deizm yanlısı kişi

deizm n
деизм

dekor n
декорация внешний вид

dekoratif adj
декоративный

delege n
делега́т

deli /de.ˈɫi/ adj
помешанный
azgın, coşkun
(psikiyatri) aklî dengesi bozulmuş olan

delice doğan n
чегло́к

delik n
отверстие

delilik n
безу́мие

delta ˈdelta n
де́льта

delüzyon n
[[введе́ние]] в [[заблужде́ние]]

demans /de.ˈmans/ n
деме́нция
(hastalık, nöroloji) düşünme, hafıza, mantık yürütme, yer ve zaman tayini, okuduğunu anlama, konuşma, günlük basit işleri yapma gibi işlevlerde bozukluk

deme n
значение плач стихотворение

demek v
говорить сказать

demir /deˈmiɾ/ n
железо якорь

demir yolu /de.ˈmiɾ jo.lu/ n
железная дорога
(demir yolu ulaşımı) lokomotif, vagon v.s. demir tekerlekli vasıtaların üzerinde hareket ettiği paralel iki çelik ray döşenerek yapılan bir tür yol

demirci n
кузнец

demirî n
серый

demografi n
демогра́фия

demokrasi n
демократия

demokrat adj
демокра́т

demokratik adj
демократи́ческий

demokratikleştirmek v
демократизи́ровать

denemek v
про́ба

denetim n
контроль

denetimci n
контролёр наблюдатель

denetleme n
наблюдение контроль

denetlemek v
инспектировать контролировать наблюдать проверять

denetçi n
ауди́тор

deney n
эксперимент испытание опыт

deneycilik n
эмпиризм

deneyim n
опыт

deneyimli adj
опытный

deneyimsiz adj
неопытный

dengeli adj
сбалансированный уравновешенный

denim n
деним

deniz /de.ˈniz/ n
море
(okyanus bilimi) bir okyanus ile bağı olan ve büyük bir alanı kaplayan ve genellikle tuzlu olan su kütlesi, , bahir, derya

deniz biyolojisi n
биология океана

deniz hamamı n
морской курорт

deniz hıyarı n
морской огурец

deniz kaplumbağası n
морская черепаха

deniz kartalı n
орлан

deniz kuvvetleri n
морской флот: вооруженные силы государства, оснащенные морскими судами и действующие на воде

deniz kızı n
морска́я де́ва ная́да руса́лка сире́на

deniz seviyesi n
уровень моря

deniz suyu n
морская вода

denizaltı n
подводная лодка

denizanası n
медуза

denizanası ağacı n
медузагина

denizaslanı n
морско́й лев

denizatı n
морско́й конёк

denizci n
моряк

denizcilik n
мореходство

denizkestanesi n
морской ёж

denizkulağı n
абало́н

denizyıldızı n
морская звезда

denklem n
уравнение

denmek v
называться

deodorant n
дезодорант

departman n
департамент отдел

depo n
склад

deprem /dep.ˈɾem/ n
толчок

depresyon n
депрессия

dere alabalığı n
ку́мжа

derece n
градус

dereotu n
укро́п

dergi n
журна́л

deri deˈɾi n
кожа

derin /deˈɾin/ adj
глубокий

derin devlet /deˈɾin devlet/ n
[[глубинный|глуби́нное]] [[госуда́рство]]

derinlik n
глубина глубь

derişim n
концентрация

dermatoloji n
дерматоло́гия

derme n
собрание коллекция

dernek n
объединение

ders /ˈdæɾs/ n
урок
ders bilgisi aktarımı için ayrılan süre

ders kitabı n
учебник

dershane n
учебный класс

dert n
боль

derviş /deɾ.ˈviʃ/ n
де́рвиш
alçak gönüllü ve her şeyi hoş gören kişi
çilekeşliği, yoksulluğu kabul etmiş kişi
(balıklar) kırlangıç balığının küçüğü
(İslâm) bir tarikata girmiş, onun kurallarına ve törelerine bağlı kişi

desise n
интрига козни происки

deste n
колода

destek n
упор

destekleyici dɛsteklejiˈʤi n
суспензорий поручитель

dev /ˈdev/ n
великан
masallarda anlatılan boyu çok uzun insana benzer yaratık

devam n
продолжение

devasa adj
гига́нтский

deve /de.ˈve/ n
верблюд

deve dikeni dɛˈvɛ dicɛˈni n
чертополо́х

deve kuşu n
страус

devingenlik n
мобильность подвижность

devinim n
движение

devlet /dev.ˈɫet/ n
государство
(hukuk, politika, toplum) toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasî bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlık

devlet başkanı n
глава государства

devre /dev.ˈɾe/ n
цепь
(elektrik) elektrik devresi kavramının kısa şekli
(elektronik) elektronik devre kavramının kısa şekli

devşirmek v
собирать

deyim n
идиома

deyiş n
манера говорить

dezavantaj n
вред

dezenfektan n
дезинфици́рующее сре́дство

dezenformasyon n
де́за

değer deˈ‿eɾ n
ценность звание чин

değerlendirilme n
оценка

değerlendirme n
оце́нивание

değerlendirmek de‿eɾlendiɾˈmec v
оценивать

değerli adj
це́нный

değil /de.ˈ‿iɫ/ /ˈde.‿iɫ/ adposition
не
cümlede bâzı unsurları olumsuzlamak amacıyla kullanılan edat

değirmen n
мельница

değirmen taşı n
жёрнов

değiş n
обмен

değişik adj
разный отличный

değişim de‿iʃimˈleɾ de‿iˈʃim n
изменение перемена

değişken n
изме́нчивый

değişmek /de.‿iʃ.ˈmec/ v
измени́ться
değiştirmek

değiştirilme n
преобразование

değiştirmek v
изменять

değme adj
заурядный посредственный

değmek /de‿ˈmec/ v
касаться дотрагиваться прикасаться соприкасаться

değnek n
палка

dietil eter n
диэти́ловый эфи́р

diferansiyel denklem n
дифференциа́льное уравне́ние

difteri n
дифтери́я

dijital adj
цифровой

dik adj
отвесный

dik açı n
прямой угол

dikdörtgen n
прямоугольник

diken n
шип

dikey adv
вертика́льный

dikiz aynası diˈciz ɑjnɑˈsɯ n
зе́ркало за́днего ви́да

dikiş makinesi /di.ˈciʃ ma.ci.ne.si/ n
шве́йная маши́на
Dikiş, dikme işlerinde kullanılan, kol veya elektrik gücüyle çalıştırılan makine.

dikkat /dik.kätʲ/ n
внимание

dikkatsiz /dik.kätʲ.siz/ adj
невнимательный неосторожный

dikkuyruk n
савка

dikmek v
сстроить ставить

diksiyon n
дикция

diktatör n
диктатор

diktatörlük n
диктатура

dikte etmek v
диктова́ть

dil /ˈdiɫ/ n
язык
(Adana ağzı) anahtar
(dil bilimi) çağa, gruba, yazara mahsus kelime hazinesi ve cümle bilgisi
перешеек
(coğrafya) kıstak

dil ailesi /ˈdiɫ aː.i.ɫe.ˈsi/ n
языковая семья
(dil bilimi) birbiriyle aynı kökten gelen akraba dil topluluğuna verilen isim.

dil balığı n
морско́й язы́к

dil basacağı n
языкодержатель

dil bilgisel adj
грамматический

dil bilgisi n
грамматика

dil bilimi n
лингвистика

dil kemiği n
подъязычная кость

dilemek v
желать просить умолять хотеть

dilenci n
нищебро́д

dilim /di.ˈɫim/ n
ломоть

dilsizlik dilsizˈlic n
немота́

din /ˈdin/ n
душа религия
(din bilimi) Tanrı'ya, tabiatüstü güçlere, çeşitli kutsal varlıklara inanmayı ve ibadeti sistemleştiren toplumsal kurum

dinamik adj
динамический

dinamit n
динамит

dinlemek v
послушать слушать

dinleyici n
слу́шатель

dinmek v
переставать прекращаться проходить

dinozor n
диноза́вр

dinsel adj
религиозный

dinç adv
беззабо́тный

diploma /dip.ˈɫo.ma/ n
аттеста́т

diplomasi /dip.ɫo.ma.ˈsi/ n
дипломатия

diplomat n
дипломат

diplomatik adj
дипломатический

dipçik n
приклад

direksiyon n
руль

direnim n
упрямство

direnmek v
сопротивляться упрямиться

direnç n
резистор

dirilmek v
оживать

dirlik /diɾˈlic/ n
спокойствие

dirsek n
локоть

dirsek kemiği n
локтевая кость

disiplin n
дисциплина

disk n
диск

disk atma n
[[мета́ние]] [[диск|ди́ска]]

dispanser n
диспансе́р

disprosyum n
диспро́зий

distopya /dis.ˈtop.jɑ/ n
aнтиутопия
Ütopik bir toplum anlayışının antitezi

distribütör n
распредели́тель

diyabet /di.ja.ˈbet/ n
диабет

diyafram n
диафрагма

diyagram /di.ja.ˈɡɾam/ n
гра́фик
(botanik) Bir çiçeğin bütün ayrıntılarını gösteren taslak

diyakoz n
диакон

diyalektik n
диалектика

diyalog /di.ja.ˈloɡ/ n
диалог
hikâye, oyun, roman, v.s. eserlerde iki veya daha çok kimsenin konuşması
karşılıklı konuşma
konuşmaya dayanılarak yazılmış eser
(mecaz) anlaşma, uyum sağlama veya bu yolda çalışma

diyetisyen n
диетврач диетолог

diyoptri n
диоптрия

diyot n
диод

diz n
колено коле́но

diz kapağı n
коленная чашечка

dizanteri n
дизентери́я

dize n
стих

dizgici n
наборщик наборная машина

dizi /di.ˈzi/ n
ряд нитка
bir iplik veya tel üzerine dizilmiş inci, boncuk gibi şeylerin oluşturduğu bütün, sıra

dizili adj
расставленный

diş /ˈdiʃ/ n
зуб
sarımsak dilimi, karanfil v.s.'de dişe benzetilen tane

diş ağrısı n
зубна́я боль

diş fırçası n
зубная щётка

diş hekimi n
зубной врач дантист зубной доктор

dişbudak n
ясень я́сень

dişi /di.ˈʃi/ n
самка
(memeliler) Yumurta oluşturan veya yavrulayan fert

dişil adj
же́нский

dişli çark n
зубчатое колесо

dişsiz adj
беззубый

dogma n
догма

doksan adj
девяносто

doksanıncı adj
девяностый

doktor n
доктор

doku n
ткань

doku bilimi n
гистология

doku bilimsel adj
гистологический

dokuma tezgahı n
ткацкий станок

dokumacı n
ткач

dokunaklı adj
проникновенный трогательный

dokunmak v
взволнова́ть

dokunum n
осязание

dokunut n
тачпад

dokunuş n
мазок

dokuz /do.ˈcuz/ adj
девять

dokuzuncu adj
девятый

dolandırmak v
жу́льничать

dolandırıcı /do.lan.dɯ.ɾɯ.ˈd͡ʒɯ/ n
афери́ст
(hukuk) birini aldatarak mal ya da parasını alan kimse, ayyar, tokatçı, şarlatan

dolandırıcılık /do.lan.dɯ.ɾɯ.d͡ʒɯ.ˈlɯc/ n
афе́ра
(hukuk) dolandırıcı olma hâli

dolap n
шкаф

dolar n
до́ллар

dolay n
окрестность

dolayı adj
близлежащий окрестный соседний

dolayısıyla adposition
в результа́те

dolaşmak v
гулять

dolaşım sistemi n
сердечно-сосудистая систе́ма

dolma kalem n
авторучка

dolu n
град

dolunay n
полнолуние

domalmak v
нагибаться пригибаться сгорбиться

domates n
помидор томат

domino etkisi n
принцип домино

domuz doˈmuz n
свинья

domuz balığı n
обыкновенная центрина

domuz gribi n
свиной грипп свино́й грипп

domuz yavrusu n
поросёнок

don n
трусики

donanmak v
наряжаться

donanım n
аппара́тное обеспече́ние

dondurma /don.duɾ.mɑ/ n
мороженое

donma n
зависа́ние

donmak v
мёрзнуть

donuk adj
безжизненный блёклый матовый невыразительный поблёкший тусклый

dopamin n
дофами́н

dost /ˈdost/ n
друг

dost ateşi n
дружественный огонь огонь по своим

dostluk n
дружба

dostça adj
дружеский

dosya /ˈdos.ja/ n
файл
(bilişim) bilgisayar dosyası kavramının kısa şekli

doymuş adj
сытый

doymuşluk n
насыщение

doyum n
довольство насыщение сытость удовлетворённость

doyurucu adj
достаточный питательный сытный убедительный

doz n
до́за

doçent n
доцент

doğa n
природа

doğa bilimci n
естествоиспыта́тель

doğal adj
естественный натуральный природный

doğal gaz /do.ˈ‿al ɡaz/ n
природный газ

doğal kaynak n
приро́дный ресу́рс

doğal sayı /do.ˈ‿al sa.jɯ/ n
натуральное число
(matematik) 0, 1, 2, 3, ... sayılarından her biri

doğan [d̪o̞ˈɑn̪] n
сокол
(doğangiller) gündüz yırtıcı kuşları (Falconiformes) takımından Falconidae (doğangiller) familyasından Falco cinsini oluşturan yırtıcı kuş türlerinin ortak adı.

doğma n
рождение

doğmak v
родиться

doğramacı n
плотник

doğramak v
разрезать

doğru /do‿.ˈɾu/ n
правда истина

doğru açı n
развёрнутый у́гол

doğrultu n
направление

doğrusal adj
линейный

doğrusal cebir n
линейная алгебра

doğu [do.ˈ‿ʊ] n
восток
(yönler) Güneş'in doğduğu ana yön

doğum [do.ˈ‿ʊm] n
рождение
(fizyoloji) doğmak işi
(zaman) bir kişinin doğduğu yıl

doğum tarihi n
да́та рожде́ния

doğum yeri n
место рождения

doğurmak v
рожать

drama n
драма

dramatize etmek v
драматизи́ровать

dretnot ˈdretnot n
дредно́ут

dua /du.ˈɑː/ n
молитва
(din) yakarış, yalvarış

duacı n
молящийся

duble n
двойно́й

dudak duˈdac n
губа губа́

dul n
вдова вдовец

duman n
дым

durak n
остановка стоянка

duraklama n
застой затишье

duraklamak v
колебаться приостанавливаться проявлять нерешительность

durağan /du.ɾa.ˈ‿an/ adj
пассивный инертный недоразвитый неподвижный стабильный стационарный

durdurmak v
заткну́ть

durgunlaşmak v
униматься успокаиваться утихать

durma n
упор

durmadan adv
непрерывно безостановочно

durmak v
стоять

durum /du.ˈɾum/ n
ситуация падеж положение обстановка
duruş şekli, konum, tavır

durum buğdayı n
пшени́ца твёрдая

duruş n
выправка манера держать себя манера стоять поза стойка

duruşma n
судебное разбирательство

dut n
шелковица

duvar /du.ˈvaɾ/ n
стена
bir toprak parçasını sınırlayan taş, tuğla, kerpiçten yapılan engel
engel
sonuç alınamayan yer
(futbol) Futbolda serbest vuruşta karşı koyan sâbit kişiler
(mimarlık) bir yapının yanlarını dışa karşı koruyan, iç bölümlerini birbirinden ayıran, taş, tuğla v.s. gereçlerden yapılan veya örülen dikey düzlem
(voleybol) voleybolda ağ üzerinde karşı takım oyuncusunun vuruşuna karşı koyma

duvar kâğıdı n
обои

duvarcı /du.vaɾ.ˈd͡ʒɯ/ n
каменщик каменотес
(meslekler) briket, tuğla gibi malzemeleri kullanarak binaların içi ve dış cephe duvarlarının örülmesine, onarılmasına ve sökülmesine ilişkin işlemleri yapma bilgi ve becerisine sahip vasıflı kişi

duyarsızlık n
апатия

duygu /duj.ˈɡu/ n
эмоция
(psikoloji) duyularla algılama

duygulanım n
восприятие ощущение чувство

duymak v
слышать

duyu n
чувство чу́вство

duyum n
чувство

duyuş n
восприятие ощущение

duş /ˈduʃ/ n
душ

dökme adj
рассыпанный

dökme n
выливающийся

dökme demir n
чугун

dökmek v
лить опорожнять опустошать очищать

dökük adj
спадающий ветхий обветшалый распущенный

dökülmek v
выливаться высыпаться проливаться сыпаться

döküm n
выплавка литьё осыпание плавка разливка

döl kesesi n
амнион

dölüt n
плод

döndürme n
вращение

döndürmek v
вертеть возвращать вращать заставить вернуться

dönem dœnæm n
пери́од

dönemeç n
вираж

dönence dœnenˈd͡ʒɛ n
тро́пик

döner kapı n
враща́ющаяся дверь

döneç n
ротор

döngü n
пе́тля́

dönme dolap n
колесо́ обозре́ния

dönmek dønˈmec v
верте́ться

dönüm døˈnym n
дёнюм

dönüş n
возвращение

dönüştürmek v
преврати́ть

dördüncü adj
четвёртый

dört n
четыре

dört göz n
очка́рик

dört yüzlü n
тетраэдр

dörtlük n
четверостишие

dörtnal døɾtˈnal n
гало́п

döteryum n
дейтерий

dövme n
татуировка

dövmek v
бить колотить

dövüş n
драка потасовка

dövüşken kuş n
турухтан

dövüşmek v
бить друг друга вести бой подраться сражаться

döş n
грудь подвздошная область

döşek n
матрац

döşekli adj
прочный устойчивый

döşemeci n
обойщик

dübel n
дюбель

düden n
понор

düdük n
свисток

düello n
поединок дуэ́ль

dükkân n
лавка лавочка небольшой магазин

dümen n
руль

dün adv
вчера

dünya /dyn.ˈjaː/ n
вселенная
dış, çevre, ortam
мир свет
(coğrafya) üzerinde yaşadığımız toprak ve denizler

düpedüz adv
напрямик непосредственно откровенно прямо совершенно открыто

dürbün dyɾˈbyn n
бинокль

dürtü n
и́мпульс

düve n
тёлка

düz adj
ровный гладкий равный

düz n
равнина

düz yazı n
проза

düzeltme işareti n
циркумфлекс

düzen dyˈzen n
порядок общественный строй режим устройство

düzenbaz adj
интриган хитрец

düzenci adj
интриган хитрец

düzenek n
механизм

düzenlemek v
устраивать организовывать приводить в порядок регулировать улаживать упорядочивать

düzenli /dy.zen.ˈɫi/ adj
регулярный системный
düzeni olan, kararlı, yerli yerinde

düzenli ifade /dy.zen.ˈɫi i.faː.de/ n
реге́кс
(bilişim) Bir yazıdaki belli karakterleri, kelimeleri ya da karakter kalıpları gibi sistemleri bulmaya yarayan esnek ve kısa ifade.

düzensiz /dy.zen.ˈsiz/ adj
беспорядочный хаотичный
düzeni bozuk veya düzeni olmayan

düzgün adj
гладкий равный ровный

düzine n
дюжина

düğme n
кно́пка

düğmeli domuz n
бородавочник

düğüm n
узел

düğün n
свадьба

düğün pastası n
свадебный торт сва́дебный пиро́г

düş /ˈdyʃ/ n
сон сновидение

düşkün adj
обедневший обнищавший разорившийся

düşman adj
вражеский

düşman n
враг

düşmanca adv
враждебно

düşme n
понижение спад убыль

düşmek v
падать

düşük adj
низкий

düşüklük n
падение понижение

düşün n
мысль

düşünce /dyʃynˈd͡ʒe/ n
мысль

düşüncel adj
воображаемый умозрительный

düşünceli adj
благоразумный обеспокоенный озабоченный рассудительный

düşünmek v
ду́мать

düşünsel adj
интеллектуальный умственный

düşünüp taşınmak v
обдумывать

düşünüyorum, öyleyse varım idiom
мы́слю, сле́довательно, существу́ю

düşünüş n
мировоззрение мнение мышление способность мыслить

düşürmek v
обронить ронять

dırdır n
болтовня галдёж трескотня

dış yüz n
наружная сторона

dışarı n
наружная сторона

dışkı n
экскременты кал

e-posta n
электронная почта

ebabil n
чёрный стриж

ebe n
акушерка

ebedileşmek v
увековечиваться

ebeveyn /e.be.ˈvejn/ n
родители

ebeveynlik ebevejnˈlic n
матери́нство

ecza n
лекарства

eczacı n
аптекарь фармацевт

eczacılık n
фармаце́втика

eczane n
аптека

edalı adj
манерный чопорный

edat /e.ˈdat/ n
частица
(dil bilimi) tek başına mânâsı olmayan, sonuna geldiği sözle cümledeki diğer kelimeler arasında ilişki kuran kelime

edebiyat n
литература

edebiyat bilimi n
сравни́тельное литературове́дение

edebî /e.de.ˈbiː/ adj
письменный литерату́рный
(edebiyat) edebiyata ilişkin, edebiyatla alakalı

edepli adj
благовоспитанный вежливый учтивый

edimsel adj
действительный

edinim n
приобрете́ние

edinmek /e.din.ˈmec/ v
овладевать обзаводиться приобретать

editör n
монтажёр

eflatun n
лило́вый

efor n
усилие попытка сила

efsane n
легенда миф предание

efsanevi adj
легендарный
efsanelerde geçen, kendisi için efsaneler düzülen veya efsaneyi andırır nitelikte olan, menkıbevi

egemenlik n
суверенитет

ego n
э́го

egzama n
экзема

egzotik adj
экзотический

egzoz n
вы́хлоп

ehemmiyet n
важность значение значимость значительность

ehliyet n
водительское удостоверение

ejderha ɛʒdəɾhɑː n
дракон змей

ek /ˈec/ n
а́ффикс
bir gazete veya derginin günlük yayımından ayrı ve ücretsiz olarak verdiği parça
bir şeyin eksiğini tamamlamak için ona katılan parça
iki borunun birbirine birleştirildiği yer
sonradan katılan, yapılan, dikilen, yapıştırılan parçanın belli olan yeri
(inşaat) kelime türetmek veya kelimenin görevini belirtmek için kullanılan, başa, sona veya kelimenin içine eklenebilen, bağımlı dil bilgisi unsurları

ekim n
октябрь посев сев

ekin kargası n
грач

ekipman /e.cip.mɑn/ n
снабжение снаряжение экипировка

eklem /ec.ˈlem/ n
сустав
(anatomi) vücut kemiklerinin uç uca veya kenar kenara gelip birleştiği yer

eklem bacaklı n
членистоногое

eklemek v
добавить добавлять прибавлять

eklemeli adj
агглютинативный

ekler /ec.ˈɫeɾ/ n
экле́р

ekmek [e̞c.ˈme̞c] n
хлеб
(hamur işleri, yiyecekler) tahıl unundan yapılmış hamurun fırında, saçda veya tandırda pişirilmesiyle yapılan yiyecek

ekmek ağacı n
плод [[хлебное дерево|хле́бного де́рева]]

ekmek fırını n
русская печь

ekonomi n
экономика

ekonomi politik n
экономическая политика

ekonomik adj
экономический хозяйственный экономичный экономный

ekonomist n
экономист бережливый человек

ekosistem n
экосистема

ekoton n
экотон

ekran n
табло́

eksen n
ось

eksi adj
ми́нус

eksiltmek v
уменьшать убавлять

ekvator /ec.va.ˈtoɾ/ n
экватор

ekşi adj
кислый

ekşimek v
закисать киснуть прокисать сконфузиться

el /ˈeɫ/ n
кисть рука́ рука
(anatomi) kolun bilekten parmak uçlarına kadar olan, tutma veya iş yapmaya yarayan kısmı

el feneri n
фонарик

el kitabı n
руководство

el topu n
ручной мяч

el yazması n
рукопись

elastik adj
ги́бкий

elbise [ɛl.bi.ˈse] n
платье одежда одеяние
(elbiseler) vücudu örtmek, kaplamak için kullanılan, genellikle kumaştan yapılan her türlü giyim eşyası

elbise askısı n
вешалка

elbiselik n
гардероб

eldiven n
перчатка перча́тка

elektrik /e.ɫec.ˈtɾic/ n
электричество
(elektrik) Maddenin elektron, pozitron, proton v.s. parçacıklarının hareketleriyle ortaya çıkan enerji türü, bu enerjinin gündelik hayatta kullanılan biçimi, bu enerjiden elde edilen aydınlanma

elektrik akımı n
ток электрический ток

elektrik mühendisi n
электротехник

elektrik mühendisliği n
электротехника

elektrik teknisyeni n
электрик электромонтер электротехник

elektrikli sandalye n
электри́ческий стул

elektrikli yılan balığı n
электри́ческий у́горь

elektriksel iletkenlik n
злектрическая проводимость

elektrikçi n
электромонтёр электрик электромонтер электротехник

elektroforez n
электрофоре́з

elektrokardiyografi n
электрокардиография

elektrolit n
электроли́т

elektromanyetik adj
электромагнитный

elektromanyetizm n
электромагнетизм

elektron n
электрон

elektron mikroskobu /e.ɫek.ˈtɾon mik.ɾos.ko.bu/ n
электронный микроскоп
(ölçü aletleri) normal ışık yerine bir elektron demeti ile çalışan ve bir milyon kere net büyütebilen özel mikroskop

elektronik /e.ɫec.tɾo.ˈnic/ adj
электронный
(fizik) elektron temeline dayanan, elektronla ilgili

elektronik /e.ɫec.tɾo.ˈnic/ n
Электронный
(elektronik) serbest elektronların hareketinin denetimini konu edinen bilim dalı

elektrostatik n
электростатика

elektrot n
электро́д

eleman n
компонент элемент

element /e.ɫe.ment/ n
элемент
(kimya, elementler) kimyasal element kavramının kısa şekli

eleştirme n
рецензирование

eleştirmen n
критик

elips n
эллипс

eliyle adv
вручну́ю

elli /eɫ.ˈɫi/ n
пятьдесят
(sayı adları) elli birden önce, kırk dokuzdan sonra gelen sayma sayısı

elli bir adj
пятьдеся́т оди́н

elli dört adj
пятьдеся́т четы́ре

elli iki adj
пятьдеся́т два

elma /eɫ.ˈma/ n
яблоко яблоня
(ağaçlar, gülgiller, meyveler) Gülgillerden olup çiçekleri pembe ya da beyaz bir ağaç veya bu ağacın kabuğu parlak, sert, kırmızı, sarı ve yeşil renkte, tadı ekşi veya tatlı, dokusu gevrek, ufak çekirdekli meyvesi

elmas n
алмаз

elverişli adj
эргономичный благоприятный подходящий удобный

elvermek v
хватать

elâstikiyet n
упругость эластичность

emin /e.ˈmin/ adj
безопа́сный
güvenli
безопасный
kesinlik bildirmek için kullanılır.

emir /e.ˈmiɾ/ n
приказ
buyruk, ferman, komut, talimat
istek
(meyveler) Orta Anadolu'da şarap yapımı için üretilen, orta kalın kabuklu, beyaz renkli, kısa ve karışık budanan bir tür üzüm

emir kipi n
повелительное наклонение

emlakçı n
агент по недвижимости

emmek v
сосать вса́сывать

emniyet n
безопасность

emniyet kemeri n
ремень безопасности

empati n
эмпатия

emperyalizm n
империализм

emülsiyon n
эмульсия

en /ˈen/ n
ширина
bir yüzeyde boy sayılan iki kenar arasındaki uzaklık
(halk ağzı) hayvanlara veya eşyaya vurulan damga, işaret

endişe n
забота

endoplazmik retikulum n
эндоплазматический ретикулум

endüksiyon bobini n
катушка зажигания

endüstriyel n
индустриа́льный

enerji /ɛ.nɛɾ.ˈʒi/ n
энергия

enerji kaynağı n
энергоисточник

enerjik adj
энерги́чный

enfeksiyon n
инфекция

enflasyon n
инфля́ция

enformasyon n
информация

engebeli adj
неровный сильно пересечённый

engel n
препятствие

enginar ɛɳɟiˈnɑɾ n
артишок

enjeksiyon n
инъекция

enkaz n
обломки остатки

enlem n
широта

enli adj
широкий

ense n
затылок

ensefalit n
энцефалит

ensest n
Инцест

enstitü /enstityˈleɾ/ /enstiˈty/ n
институ́т

entegrasyon /enteɡɾasˈjon/ n
интеграция

entegre devre n
интегральная схема

entomoloji n
энтомология

entrika n
интри́га

entropi n
энтропи́я

enzim n
энзим

epididimis n
прида́ток яи́чка

epik n
эпи́ческий

epitel n
эпите́лий

epizot n
эпизод

er /ˈeɾ/ n
солдат
(askeriye) ihtiyaçları devlet tarafından karşılanan rütbesiz asker, nefer

er bezi n
яички

er geç adv
рано или поздно

erbiyum n
э́рбий

ercik n
тычинка

erdem n
добродетель

ereksiyon ɛɾɛcsiˈjɔn n
эре́кция

erektil ɛɾɛcˈtil adj
эректильный

ergenlik dönemi n
полова́я зре́лость

erik n
слива сли́ва

eril adj
мужской

eril cinsiyet n
мужской род

erime n
плавящийся расплавленный

erime noktası n
температу́ра плавле́ния

erimek v
растворяться

erinlik n
возмужалость зрелость совершеннолетие

erişilebilir adj
достижи́мый

erişilemez adj
недосту́пный

erişmek v
достигать доходить поспевать созревать

erişte n
лапша

erk n
власть

erkek /æɾ.ˈcec/ adj
мужско́й
dişiyi dölleyecek özellik

erkek /æɾ.ˈcec/ n
мужчина
(aile) koca
(biyoloji) sperma oluşturan organizma
(biyoloji, eşey) insan, hayvan ve bitkilerin dişiyi dölleyecek cinsten olanı
(primatlar) yetişkin adam

erkek kardeş n
брат

erkek organ n
тычинка

erken adv
ра́нний

eroin n
героин

erotizm n
эротика

erozyon n
эрозия

esans n
арома́т

esenlik n
здоровье

eser /e.ˈsæɾ/ n
произведение след отпечаток признак творение
emek sonucu ortaya konan ürün
im, işaret, iz
soyut kavramlarda belirti
(edebiyat) kitap, yayın

esinti n
лёгкий ветерок

eski /es.ˈci/ adj
старый
çoktan beri var olan, üzerinden çok zaman geçmiş bulunan, yeni karşıttı
yıpranmış, demode olmuş
önceki, sabık
geçerli olmayan
herhangi bir meslekte uzun süreden beri çalışmış olan
mesleğinde uzmanlaşmış, deneyimi olan

eski püskü adj
старьё

eskimiş adj
устаревший постаревший

esmerce adj
смугловатый темноватый

esnaf n
кустарь ремесленник

estetik adj
эстети́ческий

estetik n
эстетика

et /ˈet/ n
мясо
(anatomi) hayvan ve insanlarda deri ile kemik arasındaki kas ve yağdan oluşan tabaka
(gıdalar) genel tanımıyla bir hayvanın dokularının yiyecek olarak kullanılması
(meyveler) meyvenin kısım

etan n
этан

etanol n
этанол

etek /e.ˈtec/ n
юбка
(giyim) belden aşağıya giyilen kadın giysisi

eteklik n
юбка

eter n
эфи́р

etik n
этика

etiket n
би́рка

etken n
фактор

etki n
влияние

etkili adj
влиятельный

etkin adj
активный действенный действующий эффективный

etkinci n
активист

etkinleşmek v
активизироваться

etkinlik n
активность

etmek /et.ˈmec/ v
делать
birini bir şeyden mahrum bırakmak

etmen n
фактор

etnik n
этни́ческий

etnografya n
этнография

etnolog n
этнолог

etnoloji n
этнология

etraf n
окружающая среда окружение

etüt n
изучение исследование этюд набросок разработка

ev /ˈev/ n
дом
(iskân, mimarlık) yalnız bir ailenin oturabileceği şekilde yapılmış bina
(iskân, mimarlık) bir kimsenin veya ailenin içinde yaşadığı yer

ev faresi n
домовых мышей

ev kadını n
домохозяйка

evcil hayvan n
домашнее животное

evcilleşmek v
приручаться

evet [e̞ˈve̞t̪ʰ] adposition
да

evirtim n
инвертирование преобразование

evlek /ev.ˈɫec/ n
борозда

evlendirmek v
выдавать замуж женить сочетать браком

evlenmek v
жениться

evli /ev.ˈɫi/ adj
женат замужем
Evlenmiş olan

evlilik /ev.ɫi.ˈɫic/ n
брак
(aile, evlilik) evli olma hâli

evre n
фаза

evren n
вселенная космос

evrim n
эволю́ция

eyer n
седло

eyer kaltağı n
каркас сиденья

eylem ejˈlem n
глагол

eylemek /ej.ɫe.ˈmec/ v
делать лишать оставлять совершать

eylül n
сентябрь

ezan n
аза́н

ezberlemek v
[[зау́чивать]] [[наизу́сть]]

ezgi n
мелодия

eziyet n
угнетение гнёт мучение притеснение страдание

ezmek v
толочь

eğer conjunction
если

eğilim n
благосклонность наклонность

eğimli adj
наклонный

eğin n
спина хребет

eğirmek v
прясть

eğitim n
воспитание обучение

eğitim bilimi n
педагогика

eğitmek v
воспи́тывать

eğlence n
развлечение

eğlendirmek v
забавлять

eğlenmek v
весели́ться

eğlenti n
вечеринка гулянье

eğrelti otu n
папоротник

eğreti adj
временный

eğri /e‿ɪ̯.ɾi/ adj
изо́гнутый

eğrilik n
кривизна

eş /ˈeʃ/ n
супру́г
karı kocadan her biri, hayat arkadaşı, refik, refika

eşanlam n
синоним

eşantiyon n
халя́ва

eşcinsel adj
гомосексуальный

eşcinsel n
гомосексуалист

eşcinsel evlilik ˈɛʃʤinsel ɛvliˈlic n
гей-брак однополый брак

eşcinsellik n
гомосексуальность

eşek n
осёл ишак

eşek arısı n
шершень

eşek hıyarı n
бе́шеный огуре́ц

eşey n
пол

eşik n
порог

eşit adj
одина́ковый

eşitsizlik n
несходство

eşmek v
доискиваться копаться разгребать землю рыться

eşsiz adj
уникальный бесподобный

eşya /eʃ.ˈjaː/ n
предмет вещь
(aletler) türlü amaçlarla kullanılan, insan yapısı, taşınabilir cansız cisimler

faal adj
акти́вный

faaliyet n
активность действенность деятельность функционирование

fabl n
басня

fabrika /fab.ˈɾi.ka/ n
завод фабрика
(işletme, mimarlık) işlenmemiş veya yarı işlenmiş maddelerin araç, makine v.s. ile işlenerek tüketime hazır hâle getirildiği sanayi kuruluşu

fabrikacı n
фабрикант

fabrikatör n
фабрикант

fagosit n
фагоцит

fagot n
фагот

fahişelik n
проституция

faiz /faː.ˈiz/ n
ставка

fakir adj
неимущий

fakirlik n
бедность

faktitif n
каузати́в

faktöriyel n
факториал факторный эксперимент

fakülte n
отделе́ние

falcı n
гадалка

falsolu adj
ошибочный

familya n
семейство

faraş n
совок

fare /faː.ˈɾe/ n
мышь
(bilişim) bilgisayara komut vermek için kullanılan elektronik ve mekanik özellikleri olan donanım
мышь мышка
(kemiriciler) kemiriciler (Rodentia) takımının Myomorpha alt takımından, başta ev faresi (Mus musculus) olmak üzere çok sayıda küçük memelinin ortak adı

fark /ˈfaɾc/ n
разница
bir cismin veya kişinin bir başkasıyla karıştırılmamasını sağlayan ayrılık, benzer şeyleri birbirinden ayıran özellik, başkalık
(aritmetik) çıkarma işleminin sonucu
(mantık) cinsleri ve türleri birbirinden ayıran ana karakter

farklı /faɾc.ˈlɯ/ adj
разный отличный
farkı olan, aralarında fark bulunan, değişik

farklılık n
отличие различие

farmakolog n
фармаколог

faset n
фасета

fasulye n
фасоль

fatura fatuˈɾa n
счёт

faul n
фол

fayans n
фаянс

fayda /fajˈda/ n
польза выгода

faydalı /fajdaˈlɯ/ adj
полезный выгодный

faydasız adj
бесполезный непригодный

fayton n
фаэтон

fazla adj
избыточный лишний чрезмерный

façeta n
грань фасет

faşizm n
фаши́зм

feci adj
страшный трагический ужасный

fecir n
рассвет утренняя заря

federal adj
федеральный

federasyon /ˈfe.ˈde.ɾas.ˈjon/ n
федерация
Aynı alandaki çeşitli kuruluşları bir arada toplayan dayanışma birliği
(politika) Dış politika ve savunma alanında dayanışma amacıyla birden fazla devletin bir birlik devleti içinde birleşmesi.

fehva n
значение

fel n
феномен

felekiyat n
астроно́мия

felsefe felseˈfe n
философия

felsefeci [felsefeˈd͡ʒi] n
философ мудрец

feminist femiˈnist n
феминист

fener n
фонарь

fenomen n
феномен

feodal adj
феодальный

ferah adj
беззаботный беспечный просторный

feraset n
проницательность ум

ferasetli adj
понятливый

ferde n
небольшой тюк рулон

feribot n
паром

fermiyon /feɾ.mi.ˈjon/ n
фермион

fermuar n
застёжка-молния

ferrit n
ферриты

fes n
феска фес

fesat n
беспорядок мятеж расстройство смута

fetiş n
амуле́т

fiilî adj
действительный

fikir /fiˈciɾ/ n
мысль

fil ˈfil n
слон

fildişi n
слоно́вая кость

filigran n
водяно́й знак

filiz n
отросток пасынок руда

film /ˈfilm/ n
плёнка
camlara yapıştırılarak içerinin görünmesini engelleyen bir tür ince yaprak
(fotoğrafçılık, radyografi, sinemacılık) resim çekmek için kullanılan, selülozdan, saydam, bükülebilir şerit
(sinema) bir oyunun bütününü taşıyan şerit veya şeritlerin bütünü
(sinema) sinemalarda gösterilen eser

filolog n
филолог языковед

filoloji n
филология

filozof n
философ мудрец

filozofik adj
философский философический

filtre /ˈfil.tɾe/ n
фильтр

final n
выпускно́й

fincan n
чашка

firar n
бегство побег дезертирство

firavun /fiɾ.ˈˤavn/ n
фараон

firma /ˈfiɾ.ma/ n
фи́рма
(hukuk, ekonomi) şirket

fistül n
свищ фистула

fiyat fiˈjat n
цена
(ticaret) alım veya satımda bir şeyin para karşılığındaki değeri, eder, paha

fiyu n
свиязь

fizik fiˈzik n
физика

fizik tedavi n
физиотерапия

fiziksel kimya n
физическая химия

fiziksel nicelik n
физическая величина

fizikçi n
физик

fizikî adj
физический

fizyolog n
физиолог

fizyoloji n
физиология

flama n
вымпел пламя

flamingo n
фламинго

flor n
фтор

flört etmek v
флиртовать

fobi n
фобия

fok n
тюлень

fokstrot n
фокстро́т

fol n
[[обманный|обма́нное]] [[яйцо́]]

folklorcu n
фольклорист собиратель фольклора

fon n
фон

fondöten n
тона́льный крем

fonem n
фонема

fonksiyon /fɔnk.si.ˈjɔn/ n
функция

fonksiyonalizm n
функционализм

fonograf n
фонограф

form n
форма вид

formül n
формула формулировка

formüle etmek v
оформлять

forslu adj
авторитетный влиятельный сильный

forum n
фо́рум

forvet n
напада́ющий

fosfor n
фосфор

fosil n
ископаемое окаменелость

fotojenik adj
фотогени́чный

fotokopi n
ксероко́пия

fotoğraf /fo.to‿.ˈɾaf/ n
фотография фото
(fotoğrafçılık, sanat) görüntüyü, ışığa karşı duyarlıklı cam, kâğıt v.s. bir yüzey üzerinde özel makine ile tespit etme usulüyle yapılan resim

fotoğraf makinesi n
фотоаппара́т

fotoğrafçı /fo.to‿.ɾaf.ˈt͡ʃɯ/ n
фотограф
(meslekler) fotoğraf çeken veya basan kişi
(mimarlık) fotoğrafhane

fotoğrafçılık /fo.to‿.ɾaf.t͡ʃɯ.ˈlɯc/ n
фотография
fotoğraf çekme yöntemi

fragman n
тре́йлер

frekans n
Частота частота

fren n
тормоз

fresk n
фреска

freze n
Фрезерный станок

frezelemek v
фрезеровать

friz n
фриз

futbol n
футбол

futbolcu n
футболист

fütürizm n
футури́зм

fındık n
лесной орех фундук

fırkateyn n
фрегат

fırsat n
возможность шанс

fırtınalı adj
бурный штормовой

fırça n
щётка кисть

fırın n
печь

fırıncı n
пекарь булочник

fırıncılık n
пекарня

fısıltı n
шёпот

fıtık n
грыжа

fıçı n
бочка

fışkırtmak v
фонтанировать

gabari n
габарит

gacırdamak v
грохотать дребезжать лязгать

gacırtı n
грохот лязганье скрип шум

gadolinyum n
гадоли́ний

gaga n
клюв

gagalamak v
клевать

galaksi /ɡa.ɫak.ˈsi/ n
галактика
(astronomi) milyonlarca yıldızdan, yıldız kümelerinden bulutsu ve gaz bulutlarından oluşmuş, Samanyolu gibi bağımsız gök cismi

galeri galeˈɾi n
галере́я

galeyan n
взволнованность возбуждённость закипание кипение

galon /ɡa.ˈlon/ n
галло́н
(BK, Kanada) Tam olarak 4,54609 litre olan ölçü birimi; bir imparatorluk galonu

galyum n
галлий

gamalı haç n
свастика

gamet n
гамета

gamze n
ямочка

garantili adj
гарантированный

garaz n
намерение цель

garbi adj
западный

gardiyan /ɡaɾ.di.ˈjan/ n
тюремный надзиратель тюре́мщик

garnizon n
гарнизо́н

garson n
официант официантка

gastrik asit n
желу́дочный сок

gastronomi n
гастрономия

gaye n
цель

gayrimeşru adj
незаконный незаконнорожденный

gaz /ˈɡaz/ n
газ

gaz pedalı n
[[педа́ль]] [[газ|га́за]]

gazete n
газета

gazeteci n
журналист журнали́ст

gece /ɡe.ˈd͡ʒe/ n
ночь
gece karanlığı

gece balıkçılı n
ночна́я ца́пля

gece kıyafeti n
вечерний костюм

gece yarısı n
полночь

gedikli adj
треснутый

gedikli n
изъян имеющий недостаток

gelecek zaman n
будущее время

gelenek /ɡeleˈnec/ n
традиция
(sosyoloji) Bir toplumda, bir toplulukta eskiden kalmış olmaları dolayısıyla saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım gücü olan kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi, töre ve davranışlar.

geleneksel adj
традиционный традицио́нный

gelenekçilik n
традиционализм

gelgit gelˈgit n
прили́в

gelin /ɡe.ˈɫin/ /ˈɡe.ɫin/ n
невеста
(aile) aileye evlenme yoluyla girmiş olan kadın
(aile, düğün) evlenmek için süslenmiş kız ya da yeni evlenmiş kadın

gelincik n
ласка мак

gelinlik n
подвене́чное пла́тье

gelişigüzel adv
как попало кое-как небрежно

geliştirici n
изобретатель

geliştirme gełiʃtiɾˈme n
развитие

geliştirmek gełiʃtiɾˈmec v
развивать улучшать
gelişmesini sağlamak, gelişmesine yol açmak

gelme [ɡɛɫ.ˈmɛ] [ˈɡɛɫ.mɛ] n
прибытие приезд приход

gelmek [ɡɛɫ.ˈmɛc] v
приходить прибывать
bir şeye sonradan inanmak, doğruluğuna hak vermek, eğilim göstermek, kabul etmek
izlemek, takip etmek

gemi [ɟɛ.ˈmi] n
корабль судно

gemi ambarı n
трюм

gemoloji n
геммология

gen ˈɡen n
ген

genel adj
общий

genellik n
всеобщность

genellikle adv
зачастую много раз частенько

general /ɡe.ne.ˈɾaɫ/ n
генерал
(askeriye) Kara ve hava kuvvetlerinde albaylıktan sonra gelen ve mareşalliğe kadar olan yüksek rütbeli subaylara verilen genel ad

genetik n
генетика

genitif n
родительный падеж генетив

geniş /ɡe.ˈniʃ/ adj
широкий
eni çok olan

geniş zaman n
ао́рист

genişlemek v
расширяться стать шире

genişlik n
ширина

genom n
геном

genç /ˈɡent͡ʃ/ adj
молодой юный

gençlik n
молодёжь

geometri /ɡeometˈɾi/ n
геометрия

gerek gɛɾɛk adj
необходимый

gerekli adj
необходимый

gereksinim n
необходимость потребность

gereksiz adj
бесполезный ненужный никчёмный

gereksiz adv
напрасно

gerektirmek v
вызывать потребность вынуждать делать необходимым

geren n
солончаки

gereç n
*Rusça: }}

gergedan n
носорог носоро́г

gergi n
занавес занавеска

gergin adj
напряжённый

geri adv
обратно

geri n
зад

geri besleme n
обра́тная связь

geri bildirim n
о́тзыв

geri dönüşüm n
втори́чная перерабо́тка

geri sayım n
обра́тный отсчёт

gerici n
реакционер ретроград

gericilik n
реакционность реакция

gerilim n
напряжение

geriz n
сток

germanyum n
герма́ний

gerçek /ɟeɾ.t͡ʃec/ adj
истинный реальный действительный настоящий

gerçek /ɟeɾ.t͡ʃec/ n
правда истина
(felsefe) yalan olmayan, doğru olan şey, doğru, hakikat

gerçekleşmek v
осуществляться реализовываться

gerçeklik n
действительность реальность

gerçekte adv
действительно

gerçekten adv
действительно в самом деле

getirmek /ɡe.tiɾ.ˈmec/ v
приводить привозить приносить доставлять
bildirmek, iletmek

geviş n
жва́чка

gevşek adj
непривя́занный

gevşemek v
ослабевать

gezegen /ɡe.ze.ˈɡen/ n
планета
(planetoloji) bir yıldız çevresinde dolanan, ondan aldıkları ışığı yansıtan, kütle çekimiyle yuvarlaklaşmış ve yörüngesini çekimiyle temizlemiş olan gök cismi

gezinmek v
гулять

gezlemek v
измерять мерить

gezme n
хождение

gezmek v
гуля́ть погуля́ть

geç adj
поздний

geç kalmak v
запаздывать опаздывать

geçerli adj
действующий пользующийся успехом ходовой

geçerlik n
действие сбыт сила спрос

geçici adj
вре́менный

geçim n
договор прожитие соглашение

geçinmek v
жить ладить существовать уживаться

geçirmek v
переносить переправлять проводить

geçit n
горный проход перевал переправа переход просека

geçiş n
перехо́д

geçişli adj
переходный

geçişli fiil n
перехо́дный глаго́л

geçme n
переход превращение проезд проход

geçmek v
перебираться переезжать переходить

geçmiş zaman [ɡɛt͡ʃˈmiʃ zɑmɑn] n
проше́дшее вре́мя

geğirmek /ɟejiɾˈmec/ v
рыгать

gibi adv
похожий сходный схожий

gidermek v
удалять ликвидировать преодолевать устранять

gidiş n
поездка путешествие

gidişat n
событие

gidon n
руль

girdap n
водоворот

giriş n
вход

girişim n
попы́тка

girişmek v
браться приниматься приступать

girmek /ɡiɾ.ˈmec/ v
входить включаться вступать въезжать начинать

gitar n
гитара

gitmek [ɡɪt.ˈmɛc] v
уходить идти
devâm etmek, sürmek
уходить
gönderilmek, götürülmek

gittikçe adv
постепенно

giyim n
одежда платье надевание одевание

giyinmek v
одеваться

giymek v
надевать

giyotin n
гильотина

giysilik n
гардероб

gizlemek v
прятать скрывать утаивать

gladyatör n
гладиатор

gnostisizm /ɡnos.ti.ˈsizm/ n
гностици́зм
(din, felsefe) İbrânî an'anelerini, Zerdüştlüğü, bâzı Doğu an'anelerini ve dinlerini, Hristiyanlığı eklektik bir tutumla sentezleyen, birçok tarikatın benimsediği mistik felsefeye verilen genel ad.

go /ˈɡo/ n
го
(masa oyunu) Siyah ve beyaz taşlarla oynanan bir tür Japon kökenli masa oyunu.

gol n
гол

golf n
гольф

golfçü n
[[игро́к]] в гольф

gondol n
гондо́ла

goril n
гори́лла

graf n
граф

grafik n
график

grafit n
графи́т

gram n
грамм

granül n
гра́нула

graviton n
гравитон

grev /ˈɡɾev/ n
забасто́вка
(çalışma, işçi hakları) iş bırakımı, işi bırakma

greyfurt n
грейпфрут

gri n
серый

gri balıkçıl n
cерая цапля

grip n
грипп

grup /ˈɡɾup/ n
гру́ппа
görüşleri, çıkarları bir olan kimseler bütünü, ekip
ortak özellikleri olan varlıklar, nesneler bütünü
(askeriye) çeşitli sınıf veya birliklere bağlı elemanların, belirli bir taktik görevi gerçekleştirmek üzere, tek komutanın emri altında birleştirilmesinden oluşan kıta topluluğu
(cebir) birleşme, birim eleman ve her elemanı için her iki yönde bir ters elemanı olup üzerinde bir ikili işlem tanımlı küme
(sosyoloji) küme

guatr n
зоб

guguk n
кукушка

gulaş n
гуляш

gurur n
го́рдость

gururlu adj
го́рдый

gut n
пода́гра

göbek n
пупок пуп

göbek bağı n
пупови́на

göden n
прямая кишка

gök /ˈɟøc/ n
небо небеса
(astronomi, meteoroloji) içinde gök cisimlerinin hareket ettiği sonsuz boşluk

gök bilimci n
астроном

gök bilimi n
астроно́мия

gök cismi /ˈɡøc d͡ʒis.mi/ n
небесное тело
(astronomi) gökyüzünde bulunan bütün cisimlere verilen ortak isim

gök mekaniği n
небе́сная меха́ника

gök taşı n
метеорит

gökdelen n
небоскрёб

gökgerdan n
вара́кушка

gökkuşağı n
ра́дуга радуга

gökkuşağı alabalığı n
радужная форель микижа

gökyüzü n
небо

gökçe güvercin n
кли́нтух

göl /ˈɡøɫ/ n
озеро о́зеро
(coğrafya, jeoloji) oluşması genellikle tektonik, volkanik v.s. olaylara bağlı olan, toprakla çevrili, derin ve geniş, tuzlu veya tuzsuz durgun su örtüsü

gölet n
лужа

gölge n
тень силуэт

gölge balığı n
ха́риус

gömlek n
рубашка сорочка

göndermek v
посылать отправлять провожать

gönül /ɡø.ˈnyɫ/ n
душа
(mecaz) arzu, istek
(psikoloji) sevgi, istek, düşünüş, anma, hatır vb. kalpte oluşan duyguların kaynağı

görecelik n
релятивизм

görelilik teorisi n
тео́рия относи́тельности

görenek n
обычай привычка

göresimek v
соскучиться стосковаться

görev /ɡø.ˈɾev/ n
должность
bir cismin veya kişinin yaptığı iş
fonksiyon, işlev
resmî iş
kişiye veya kurula verilen özel amaçlı iş
(dil bilimi) bir cümlede bir dil biriminin öbür birimlerle ilişkisi aracılığıyla yerine getirdiği iş
(fizyoloji) organ veya hücrenin yaptığı iş
(matematik) değerin başka değerlerle olan ilişkisi

görgü n
жизненный опыт опытность приличие

görgüsüz adj
неопытный несведущий

görkem /ɡøɾ.ˈcem/ n
великолепие
büyüklük
göz alıcı ve gösterişli olma hâli

görkemli adj
великолепный

görmek v
видеть увидеть испытывать пережить

görümce n
неве́стка

görüngü n
феномен

görünmez v
неви́димый

görünmez el n
неви́димая рука́

görüntü n
призрак

görüntülemek v
изображать

görünür adj
видный

görünüş n
вид видимость внешний вид внешность наружность панорама

görüş ɡøˈɾyʃ n
видение зрение

gösterge n
знак индикатор показатель степени указатель

gösteri n
зрелище

gösterim n
демонстрация показ фильма сеанс

gösteriş n
видимость внешний вид внешность демонстрация показ

gösterişli adj
видный привлекательный

gösterme n
демонстрация показ показывание предъявление указание указывание

göt /ˈɟøt/ n
жопа
anüs
alt taraf, dip
kaba et, kıç, popo
güç veya yüreklilik

götürmek v
переносить

götürü adv
оптом

gövde /ɡøv.ˈde/ n
тело
bir şeyin asıl bölümü
kesilmiş hayvanın, sakatatı alındıktan sonraki hâli
(anatomi) insan bedeninde baş, kol ve bacaklar dışında kalan bölüm
(anatomi) hayvanlarda baş, ayak ve kuyruktan geri kalan bölüm
(bitki anatomisi) ağaç ve bitkilerin dallarının dışında kalan ana bölümü
(dil bilimi) köklere getirilerek elde edilen kelime
(mimarlık) minarenin bir bölümü

gövdebilim n
анатомия

göz /ˈɟøz/ n
глаз око
(anatomi) basar, görme organı

gözatıcı n
браузер веб-обозреватель

gözenek n
по́ра

gözetim n
наблюдение

gözetlemek v
караулить поджидать подкарауливать подстерегать

gözetmek v
наблюдать смотреть охранять присматривать проверять

gözlem n
наблюдение

gözlemci n
наблюда́тель

gözlemek v
наблюдать высматривать дожидаться ждать поджидать следить

gözlük /ɡøz.ˈɫyc/ n
очки
(optik) görme bozukluğu olan gözlerin daha iyi görmesine veya gözleri korumaya yarayan, bir çerçeveye yerleştirilmiş çift camdan oluşan araç.

gözlüklü yılan n
очковая змея

gözlükçü n
оптик

gözyaşı n
слеза слеза́

gözükmek v
виднеться

göç /ˈɡøt͡ʃ/ n
миграция
(nakliyat) taşınma sırasında götürülen ev eşyaları
(sosyoloji) ekonomik, toplumsal, siyasi sebeplerle bireylerin veya toplulukların bir ülkeden başka bir ülkeye, bir yerleşim yerinden başka bir yerleşimyerine gitme işi
(sosyoloji) evden eve taşınma, nakil
(zooloji) kuşların, geyiklerin, yarasaların, bazı balık ve böceklerin mevsim, iklim, besin miktarı vb.ne göre çevre değiştirmeleri

göçebe /ɡøt͡ʃeˈbe/ adj
кочевник

göçebeleşmek v
кочевать стать кочевником

göçebelik /ɡøt͡ʃebeˈlic/ n
кочевание кочевой образ жизни странствование

göçeri adj
кочевой

göçmek /ɡøt͡ʃ.ˈmec/ v
иммигрировать мигрировать переезжать перекочёвывать переселяться эмигрировать
çökmek

göğüs n
грудь

göğüs kafesi n
грудная клетка

göğüs kemiği n
грудина

göğüs kılı n
во́лосы на груди́

gübre n
навоз удобрение

gül suyu n
розовая вода

güldürücü adj
комичный вызывающий смех забавный смешной

gülle atma n
мета́ние ядра́

gülmek v
смеяться ржать

gülümsemek v
улыбаться

gümrah adj
густой обильный

gümrük n
[[тамо́женный]] сбор

gümüş /ɡy.ˈmyʃ/ n
серебро

gümüş balığı n
атерина

gün [ˈɟʏn̪] n
день сутки
(zaman) çağ, devir
(zaman) gündüz
сутки
(zaman) Yer yuvarlağının kendi ekseni etrafında bir defa dönmesiyle geçen 24 saatlik süre

gün batımı ˈgyn batɯˈmɯ n
закат заход солнца

günah /ɡy.ˈnah/ n
грех

günah keçisi n
козёл отпуще́ния

günahkâr [ɟy.nɑh.ˈkʲɑɾ] adj
гре́шный
(din, hukuk) günah işleyen

günahkâr [ɟy.nɑh.ˈkʲɑɾ] n
гре́шник гре́шница
(din, hukuk) günah işleyen kişi

günaydın gynajdɯn interjection
доброе утро

güncel adj
актуа́льный

güncellik n
актуальность

gündelikçi n
подёнщик

gündüz /ɡyn.ˈdyz/ n
день
(zaman) günün sabahtan akşama kadar süren aydınlık bölümü

gündüzün adv
днём

güney n
юг
(yönler) solunu doğuya, sağını batıya veren kimsenin tam karşısına düşen yön, dört ana yönden biri

güneybatı /ɡy.ˈnej.ba.tɯ/ n
юго-запад
(yönler) güneyle batı arasındaki yön, lodos

güneydoğu n
юго-восток

güneş /ɟy.ˈneʃ/ n
солнце
(termodinamik) Güneş'in yaydığı ısı ve ışık, güneş ışınlarının ve ısısının etkilediği ortam

güneş gözlüğü n
со̀лнцезащи́тные очки́

güneş lekesi n
солнечное пятно

güneş ışığı n
со́лнечный свет

güneşletmek v
выставлять на солнце

güneşli adj
солнечный

günlük /ɡyn.ˈlyc/ n
дневник
günü gününe tutulan hâtırâ defteri
tütsü için kullanılan çeşit ağaç sakızı

günlükçü n
мемуарист

günücülük n
зависть ревность

güreş n
борьба

gürgen /gyɾgenˈleɾ/ /gyɾˈgen/ n
граб

gürültü n
шум

gürültülü adj
шу́мный

güve n
моль

güvence n
гарантия залог

güvenilir adj
достоверный заслуживающий доверие надёжный

güvenlik n
безопасность

güvenlik duvarı n
брандма́уэр

güvenmek v
доверять верить надеяться полагаться рассчитывать

güvercin /ɟy.vɛɾ.dʒin/ n
го́лубь голубь

güverte n
дек палуба

güzel [ɟy.ˈzɛl] adj
красивый прекрасный

güzel [ɟy.ˈzɛl] n
красавица красота

güzelavrat otu n
белладо́нна

güzellik /ɡy.zeɫ.ˈɫic/ n
красота
güzel olan bir kişinin niteliği

güç /ˈɡyt͡ʃ/ n
сила мощь
ahlâk, düşünce ve fizik yönünden etki yapabilme veya etkiye direnebilme yeteneği
bir cihazın, mekanizmanın iş yapabilme vasfı
bir olaya yol açan her türlü hareket
büyük etkinliği ve önemi olan vasıf
millet, ordu v.s.'nin askerî, ekonomik ve endüstriyel potansiyeli
mutlak, sınırsız nitelik
yeterliliğini ve güvenilirliğini kanıtlamış kişi
(coğrafya) akarsuyun aşındırma ve taşıma kabiliyeti
(elektrik, fizik) birim zamanda yapılan iş
(politika) askerî, ekonomik, siyâsî v.s. bakımdan etki ve önemi büyük olan devlet ya da devletler topluluğu
(ziraat) toprağın verimlilik kabiliyeti

güç birliği n
совместное воздействие

güç kaynağı n
энергоисточник

güçlendirmek v
усиливать делать сильным

güçlü adj
сильный крепкий

güçsüz adj
слабый бессильный

gıdaklamak v
кудахтать квохтать клохтать

gıdasızlık n
недоедание

gırtlak n
гортань

haba n
ковер

habaset n
гадость гнусность мерзость

haber ajansı n
информ агентство новостное агентство

haber bülteni n
известие

haber kipi /haˈbeɾ kipleˈɾi/ /haˈbeɾ kiˈpi/ n
изъявительное наклонение

haber siygası n
изъявительное наклонение

haberdar adj
в ку́рсе

haberleşme n
обмен сообщениями переписка

habitat n
среда́ обита́ния

hacim n
объём

hacimli adj
объёмный

hacı haˈd͡ʒɯ n
богомо́лец

hacı devesi n
дромадер драмадэр

haddelemek v
прокатывать

hadis /ha.ˈdis/ n
хади́с
(Ehl-i Sünnet) İslâm Peygamberi'inin davranışları, sözleri veya tasdik ettikleri

hadım n
е́внух

hadım ağası n
евнух

hadımlaştırma n
кастрация оскопление

hafif adj
лёгкий легкомысленный ветреный несерьёзный

hafiflemek v
облегчаться ослабляться уменьшаться утихать

hafiflik n
лёгкость

hafniyum n
га́фний

hafta n
неделя

hafta sonu n
выходные

haftalık adj
еженедельный

hafızlamak v
долбить зубрить

haham n
раввин

hain adj
изме́нник изме́нница преда́тель преда́тельница

haince adj
вероломный предательский

hak /ˈhac/ n
право
kişilerin hukuk düzenince korunan menfaatleri
(hukuk) adalet, önen, türe, ülev

hak etmek v
заслу́живать

hakem n
судья

hakikat /haciːˈkatʲ/ adv
действительно

hakikatli /haciːcatˈli/ adj
верный истинный

hakiki adj
истинный реальный настоящий

hakir adj
низкий ничтожный презренный

haksızlık n
несправедливость произвол

hakîkaten adv
в самом деле действительно

hala /hɑɫɑˈɫɑɾ/ /hɑˈɫɑ/ n
тётя

halat n
трос кана́т

halat çekme n
перетя́гивание кана́та

halazade n
племянник племянница

halef haˈlef n
преемник правопреемник

halk /ˈhalc/ n
на́ция наро́д
(sosyoloji) bölgede, şehirde, ülkede yaşayan insan topluluğu

halka /hal.ˈca/ n
кольцо
(spor) yerden yüksekliği ayarlanabilen aralıklara asılı iki halatın uçlarına takılan 18 santimetre çapında, 28 milimetre kalınlığında tahta veya deri kaplı iki demir halkadan oluşan asılma araçlarından her biri

halkalı küçük cılıbıt n
ма́лый га́лстучник

halı n
ковер ковёр

ham madde n
сырьё

ham petrol n
нефть

hamak n
гамак

hamam /ha.ˈmam/ n
ба́ня
(hijyen, mimarlık) yıkanılacak yer
para karşılığında yıkanma işinin yapıldığı yer

hamam böceği n
чёрный таракан

hamarattaze adj
трудолюбивая умелая женщина

hamile adj
беременный

hamilelik n
беременность

hamsi n
анчоус хамса

hamur n
тесто

hamur işi n
выпечка печенье

hangar n
ангар

hangi pronoun
како́й

hançer n
кинжал

hap n
пилюля

hapishane /ha.pis.haː.ˈne/ n
тюрьма
(ceza hukuku, mimarlık) cezaevi

haram n
хара́мный

harap adj
разорённый разрушенный жалкий измождённый измотанный

hararetli adj
горячий жаркий палящий пламенный пылкий разгорячённый

harcamak v
затратить израсходовать потратить расходовать тратить

hardal n
горчица

hareket n
движение действие поведение поступок

hareket etmek v
двигаться

hareketsiz adj
неподвижный

harekât n
опера́ция

harem n
гарем

harf /ˈhaɾf/ n
буква бу́ква
(dil bilimi, yazı) dildeki sesi gösteren ve alfabeyi oluşturan işaretlerden her biri

harita n
карта

haritacı n
картограф

hariç n
наружно

harman n
молотьба

harmani n
пелерина

harmoni n
гармония

harç n
раство́р

hasat n
уборка

haset adj
ревнивый

haset n
зависть

hasetlik n
завистливость

hasiyet n
особенность польза свойство

hasta /has.ˈta/ adj
больной
(hastalık) hastalık, kaza veya yaralanma dolayısıyla fizik veya ruh sağlığı bozulmuş ve tedavi edilmesi gereken

hastalık /has.ta.ˈlɯk/ n
болезнь боле́знь
(patoloji) organizmada birtakım değişikliklerin ortaya çıkmasıyla sağlığın bozulması hâli
(psikoloji) ruh sağlığının bozulması hâli

hastalıklı adj
боле́зненный

hastane /has.taː.ˈne/ n
больница
(mimarlık, tıp) hastaların yatırılarak tedavi edildikleri sağlık kurumu

hasut adj
ревнивый

hasır otu n
рогоз

hat /ˈhat/ n
ли́ния
çizgi

hata /ha.ˈtaː/ n
дефект ошибка

hatıra n
память воспоминание

hatırlamak v
помнить

hatırsız adj
неуважаемый

hava hɑvɑ n
воздух погода

hava basıncı n
атмосферное давление

hava kuvvetleri n
военная авиация

hava kütlesi n
масса воздуха

hava tahmini n
прогноз погоды

hava yastığı n
подушка безопасности аэрбег

hava yolu n
авиакомпа́ния

havaalanı n
аэропорт

havacı n
авиатор пилот

havacılık n
авиация

havlama n
лай

havlamak v
лаять гавкать

havlu n
полотенце

havuz balığı n
карась

havuç n
морковь морко́вка

havyar n
икра

hayal n
мечта

hayalet n
тень

hayat /ha.ˈjat/ n
жизнь житие
(fizyoloji) doğumla ölüm arasında yaşanan süre

haydamak v
гнать погонять

haykırış n
возглас крик

hayret n
изумление удивление

haysiyetsiz adj
неуважаемый

hayvan /hajˈvan/ n
животное зверь

hayvan bilimci n
зоолог

hayvan bilimi n
зоология

hayvanat bahçesi n
зоопарк зверинец зоосад

hayvanca adj
грубый скотский

hayvancılık n
животново́дство

hayvansal adj
звериный

hayır /ha.ˈjɯɾ/ /ˈha.jɯɾ/ adj
полезный
faydalı, hayırlı, iyi, yararlı

hayır /ha.ˈjɯɾ/ /ˈha.jɯɾ/ adposition
Нет нет
yok, öyle değil, olmaz, anlamlarında onamama, inkâr bildiren bir söz

haziran n
июнь

hazır adj
готовый

hazır adv
готовый

hazırcevap adj
находчивый смышлёный сообразительный

hazırlamak v
готовить приготовлять подготавливать

hazırlanmak v
готовиться приготовляться

hazırlık n
подготовка приготовление

haç /ˈhat͡ʃ/ n
крест крестик
(din) Hristiyanlığın sembolü

haçkar hɑt͡ʃˈkɑɾ n
хачкар

haşhaş /haʃ.ˈhaʃ/ n
опиумный мак
(çiçekler, gelincikgiller, toksikoloji) Gelincikgillerden, kapsüllerinden afyon, tohumlarından yağ çıkarılan bir yıllık ve otsu bir kültür bitkisi

he /ˈhe/ adposition
ага́

hece n
слог

hecin n
дромадер драмадэр

hedef n
цель мишень

hediye /he.di.ˈje/ n
подарок
birini sevindirmek, mutlu etmek için verilen şey
fiyat

hediyelik eşya n
сувенир

hegemonya n
гегемония

hekim n
врач доктор лекарь

hektar n
гектар

helikopter n
вертолёт

helyum n
гелий

hematit n
гематит

hemofili n
гемофили́я

hemşire hɛmʃiˈɾɛ hɛmʃiːˈɾɛ n
медсестра

hendek n
кана́ва

hep adv
всё

hepatit hepaˈtit n
гепатит

hepsi pronoun
весь

hepçil adj
всеядный

her /ˈheɾ/ pronoun
каждый
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
(belgisiz adıl): tekil isimlere tamlayan görevinde getirilerek "bütün …-ler" "…-in tamamı", "…-in hepsi" anlamını veren söz

her gün adv
каждый день

her zaman adv
все

hercai menekşe n
анютины глазки

herkes [ɦæɾ̪ʲ.cʰɛs̪] pronoun
каждый
(belgisiz adıl): insanların bütünü, cümle âlem, her biri, kâinat

hertz n
герц

hesap /he.ˈsap/ n
счёт
(bankacılık, ekonomi) bankadaki işlemlerin yapılabilmesi için kişi, kurum ve kuruluşlar adına düzenlenen çizelge
(ekonomi) ödenecek ücretin dökümünü ve tutarını gösteren kâğıt, hesap pusulası, adisyon
арифметика
(aritmetik) aritmetik işlem

hesap makinesi n
калькуля́тор

hesaplama n
вычисле́ние

heteroseksüel hɛtɛɾɔsɛcsyˈel n
гетеросексуал

heyecansız adj
беззаботный

heyecansızlık n
беззаботность

heyet n
астрономия

heykel /hej.ˈceɫ/ n
статуя
(sanat) taş, tunç, bakır, kil, alçı gibi maddelerden yontularak, kalıba dökülerek veya yoğrulup pişirilerek şekillendirilen eser

heykeltıraş n
скульптор

hidiv /hi.ˈdiv/ n
Хеди́в
(Osmanlı İmparatorluğu, tarih) Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa'dan sonraki Mısır'da görev yapan Osmanlı valilerine verilen isim.

hidrat n
гидра́т

hidrojen n
водород

hidrokarbon /ˈhid.ɾo.kaɾ.bon/ n
углеводород
(organik bileşikler) karbon ve hidrojen bileşiği

hidroksil grubu n
гидроксильная группа

hidrolik adj
гидравлический

hidrolik n
гидравлика

hidroliz n
гидролиз

hijyen n
гигиена

hikmet n
му́дрость

hikâye /hi.kjaː.ˈje/ n
рассказ

hikâyeci n
новеллист

hikâyecilik n
анекдот

hilal /hi.ˈɫaɫ/ n
полуме́сяц

hile [hʲiːˈl̠e̞] n
чит

hilozoizm /ˈhi.lo.zo.ˈizm/ n
гилозоизм
(felsefe) Kâinat'ın temeli olarak düşünülen maddenin canlı olduğunu iddia eden doktrin

hindi n
индейка индюк

hindiba n
эндивий

hiperbol n
гипе́рбола

hipnoz n
гипноз

hipodrom n
ипподро́м

hipotalamus hi.pɔ.tɑ.ɫɑ.mus n
гипоталамус

hisse n
а́кция

hisse senedi n
акция

hissedar n
акционер

histriyonik kişilik bozukluğu [histɾijoˈnic ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
истери́ческое расстро́йство ли́чности

hiyeroglif n
иеро́глиф

hizmet n
услуга

hizmetli n
ответственный

hizmetçi n
обслуживание прислуживание служение

hiç kimse pronoun
никто

hiçlik n
тлен

hobi n
хобби χóbbi

hoca n
учитель

holmiyum n
го́льмий

homofobi n
гомофобия

homoseksüel n
гомосексуалист

homoseksüellik n
гомосексуальность гомосексуализм

hoparlör n
громкоговоритель колонка динамик спикер

hoppa /hop.ˈpa/ adj
ветреный легкомысленный несерьёзный
yaşına uymayan davranışlarda bulunan

hormon n
гормон

horoloji n
хороло́гия

horoz n
петух курок

horozmantarı n
лисичка

hortum hoɾˈtum n
смерч шланг

hostes n
стюарде́сса

hoverkraft n
судно на воздушной подушке

hoş /ˈhoʃ/ adj
приятный располагающий
beğenilen, hisleri okşayan, zevk veren

hoş /ˈhoʃ/ adv
приятно
beğenilen, duyguları okşayan bir şekilde
bununla birlikte

hoş geldiniz /ˈhoʃ ɡeɫ.di.niz/ interjection
добро пожаловать
Gelen kişilerin gelmesinden hoşluk duyulduğunu, yani o kişilerin istendiğini anlatır kişileri karşılamak için kullanılan selamlama ünlemi.

hoş kokulu adj
ароматный

hoşa gitmek [ho.ˈʃɑ ɡɪt.mɛc] v
зажигать
beğenilmek, bir kişiden veya bir şeyden hoşlanmak

hoşaf n
компот

hoşnut adj
довольный

hoşça kal interjection
проща́ние

hudut n
граница

hukuk /hu.ˈcuc/ n
законное притязание
haklar

hukuki şekilcilik n
правовой позитивизм

hukukçu /hu.cuc.ˈt͡ʃu/ n
юрист
(hukuk, meslekler) hukuku meslek edinen, hukukla uğraşan kimse

hunhar adj
жестокий кровожадный лютый

huni n
воронка

hurda n
лом

hurdacı n
старьёвщик

hurma n
финик

huy n
нрав привычка характер натура

huylu adj
встревоженный недоверчивый подозрительный

huysuz adj
вздорный неуживчивый своевольный

huzur n
спокойствие

huzurlu adj
спокойный

huzursuz adj
беспокойный тревожный

huş n
берёза

huş tavuğu n
тетерев

huşunet n
грубость резкость суровость

hyperlink n
гиперли́нк

hâk n
земля

hâkim /haː.ˈcim/ n
судья
(hukuk) millet adına yargı yetkisini kullanarak kanuna muhalif davranışlarda veya uyuşulmayan işlerde kanunnu yerine getirmekle, adalati gerçekleştirmekle görevli kimse

hâkimiyet n
суверенитет верховная власть господство

hâkimlik n
господство господствование

hücre n
клетка

hükmetmek v
властвовать выносить решение господствовать постановление постановлять царствовать

hükûmet /hy.kʲuː.ˈmet/ n
правительство
(politika) Genellikle bir devlet olan düzenli bir topluluğu yöneten sistem veya insan grubudur.

hüküm /hy.ˈkym/ n
суждение

hükümdar n
монарх правитель владыка властелин

hükümlü adj
осуждённый

hükümranlık n
суверенитет

hümanizm n
гуманизм

hürriyet /hyɾ.ɾi.ˈjet/ n
освобожде́ние эмансипа́ция
her türlü dış tesirlerden bağımsız olarak insanın kendi iradesine, kendi fikirlerine dayanarak karar vermesi hâli
herhangi bir tahdîde, zorlamaya bağlı olmaksızın düşünme veya davranma, herhangi bir şarta bağlı olmama hâli

hüsnükuruntu n
приня́тие жела́емого за действи́тельное

hüsran n
потеря урон ущерб

hı adposition
да

hımhım adj
гнусавый

hırsız /hɯɾ.ˈsɯz/ n
вор
oltadaki asıl iğnenin yanına takılan özel iğne
(hukuk) başkasının malını çalan kimse, uğru

hırsızlık n
кража воровство

hısım n
родственник

hıyanet n
вероломство предательство

hıyar /hɯ.ˈjaɾ/ n
огурец
(kabakgiller, meyveler, sebzeler) kabakgillerden, uzun, iri meyveli, sürüngen, otsu bitkinin ürünü
(mecaz) budala, kaba saba, görgüsüz insan

hız n
скорость

hızar n
бензопила цепная пила

hızla adv
быстро

hızlanmak v
набирать скорость убыстряться учащаться

hızlı adj
быстрый

ibare n
выражение оборот речи фраза

ibik n
гре́бень

ibne n
гей голубой лесбиянка педик педрило пидарас

icat n
изобретение открытие

idam n
казнь

idam etmek v
казни́ть

idari adj
административный

iddia etmek v
утверждать

idealizm n
идеали́зм

ideoloji /i.de.o.ɫo.ˈʒi/ n
идеология
(felsefe, politika) Felsefî, sosyolojik ya da idarî bir doktrin oluşturan, ideal olarak da kabul edilebilen, kişi ve kurumların davranışlarına yön veren düşünceler bütünü

idil n
идиллия

idrar n
моча

ifade /i.faː.de/ n
выражение
bir duyguyu yüz aracılığıyla anlatan belirtilerin bütünü
deyiş, söyleyiş
(dil bilimi) anlatım
(felsefe) dışa vurum
(hukuk) tanık ve sanıkların olay hakkında yargı organlarına yaptıkları sözlü açıklama
(matematik) herhangi bir değere eşitlenmemiş ya da bir değerle sınırlandırılmamış matematiksel cümle

iffet /if.fet/ n
девственность невинность непорочность целомудрие

iffetli /if.fetˈli/ adj
девственный невинный непорочный целомудренный

iffetsiz adj
порочный

iflas n
банкротство

iftira n
диффамация

iguana n
игуа́на

ihanet etmek v
вы́дать

ihtilaç n
судорога

ihtimal n
вероятность

ihtimalî adj
возможный правдоподобный

ihtiva n
охват

ihtiva etmek v
заключать

ihtiyar n
родители

ihtiyat n
запас осторожность предосторожность предусмотрительность резерв

ihtiyatlı adj
осмотрительный осторожный предусмотрительный

ihtiyaç /ih.ti.jatʃ/ n
нужда потребность бедность надобность необходимость

ihtişam /ihtiˈʃam/ n
слава

iki /i.ˈci/ adj
два две
(matematik) en küçük ve tek çift sayı olan asal sayı
(sayılar) birden sonra üçten önce gelen sayma sayısı

iki /i.ˈci/ n
два
(sayılar) birden sonra gelen sayının adı

iki başlı n
би́цепс

iki nokta n
двоеточие

iki yüz /i.ˈci jyz/ adj
две́сти
(sayılar) iki yüz birden önce, yüz doksan dokuzdan sonra gelen sayı

ikilem n
дилемма

ikileme n
редупликация

ikili /i.ci.ˈɫi/ adj
бина́рный

ikinci [icindʒi] adj
второй

ikinci [icindʒi] n
двойка

ikincil adj
втори́чный

ikiz adj
близнец двойняшка

ikizkenar üçgen n
равнобе́дренный треуго́льник

iklim n
климат кли́мат

iklim bilimi n
климатология

ikna etmek v
убеди́ть

ikon /i.ˈkon/ n
икона
(Ortodoksluk) Ortodokslarda İsa, Meryem veya ermişlerin tahta üzerine mumlu ve yumurtalı boyalarla yapılmış dinî içerikli resimleri

iktisat /ic.ti.ˈsat/ n
экономика
(ekonomi) ekonomi

ilahi interjection
гимн

ilahiyat n
богословие

ilahiyatçı n
богосло́в

ilaç n
лекарство

ilbay n
губернатор

ile conjunction
с

ilerleme n
движение прогресс продвижение

ilerlemecilik n
прогресси́зм

ilerlemek v
возрастать двигаться вперёд прогрессировать продвигаться развиваться усиливаться

iletişim n
коммуникация связь

iletişim merkezi /i.ɫe.ti.ˈʃim meɾ.ke.zi/ n
Узел связи
Bildirişim ve haberleri toplam ve değerlendirme bürosu

iletmek v
нести

ilgeç durumu n
предложный падеж

ilgi n
отношение связь

ilgilendirmek v
интересовать

ilginç adj
интересный

ilgisiz adj
безразличный

ilhak /ilˈhak/ n
а́ншлюс

ilhanlık n
империя

ilim insanı /i.ˈɫim in.sa.nɯ/ n
учёный
(meslekler) ilimle meşgul olan insan

ilinek n
побочное обстоятельство случайное свойство

ilişik adj
прилагаемый приложенный

ilişki [ɪ.lɪʃ.ˈkɪ] n
связь взаимоотношение отношение
iki şey arasında karşılıklı ilgi

ilişkili devlet n
ассоциированное государств

ilişkin [ɪ.lɪʃ.ˈkɪn] adj
каса́тельно
ait, bağlı, ilgili, ilgisi, ilişiği olan, merbut, müteallik

ilk /ilc/ adj
первый

ilk yardım n
пе́рвая по́мощь

ilkbahar ˈilkbahar n
весна
(meteoroloji, mevsimler) kuzey yarım kürede 21 mart - 22 haziran, arası zaman aralığı, bahar, erken bahar, evvel bahar, ilkyaz

ilkel adj
рудиментарный

illet n
болезнь

ilmek n
слабо завязывать

iltifat n
благосклонность любезность

ilçe /iɫ.ˈt͡ʃe/ n
ильче

ilçebay n
начальник

imam iˈmam n
има́м

iman iːˈmaːn n
вера

imar n
благоустройство

imce n
пример употребления
(ses bilgisi) bir dildeki sesleri yazıda göstermeye yarayan imler, çengel işareti

imdat interjection
помогите на помощь

imkân /im.ˈkʲan/ n
возможность
istifade edilen müsait şart veya hâl

imleç n
курсо́р

immünoloji n
иммуноло́гия

imparator /im.pa.ra.ˈtoɾ/ n
император царь
(monarşi) Bir imparatorluğu yöneten kimse

imparator penguen n
импера́торский пингви́н

imparatoriçe n
императрица

imparatorluk /im.pa.ra.tɔɾ.ˈluc/ n
империя царство
(monarşi) imparator olma durumu veya unvanı

imza /im.ˈzaː/ n
подпись
imzalama işi

inandırıcı adj
убеди́тельный

inanmak v
верить поверит

inanç n
вера доверие

inanılmaz adj
невероя́тный

inanış n
вера доверие

inatçı adj
упрямый упорный

inatçılık n
упрямство

ince adj
тонкий

ince bağırsak n
тонкая кишка

ince gagalı martı n
морской голубок

inceleme n
прове́рка

incelemek v
изучать исследовать

incelik n
изысканность подробность тонкость утончённость

incelmek v
становиться

inci n
жемчуг же́мчуг

inci balığı n
уклейка

inci çiçeği n
ландыш

incik n
голень

incir n
инжир фига смоква винная ягода

incir kuşu n
конёк

indirgemek v
упрощать

indirim n
скидка

indirme /indiɾˈme/ n
ска́чивание

indirmek v
скачать опускать спускать

inek n
корова धेनु

inek sütü n
коровье молоко

inekhane n
хлев коровник

inisiyatif n
инициати́ва

inkişaf n
развитие

inkılapçılık n
радикали́зм

inme n
ослабление спад уменьшение

inmek v
вы́садиться

inorganik kimya n
неорганическая химия

insaf n
справедливость

insan [ɪn̪ʲˈs̪ɑn̪] n
человек
(primatlar) Bulunduğu coğrafyaya göre toplum hâlinde yaşama ihtiyacıyla oluşturduğu kültür çevresinde yaşayan, düşünme ve beraberinde gelişen konuşma kabiliyeti olan, Kâinat'ı bütün olarak kavrayabilme sonucunda iradesi doğrultusunda değiştirebilme gereğini duyabilen, değiştirebilen ve şekillendirebilen kendini tanımlayabilen, eylemleri kabaca coğrafya, maruz ya da hakim kaldığı çevre, temelde bulunan kalıtımsal özelliklerlerce çeşitlenen canlı

insan biçimcilik inˈsan bit͡ʃimd͡ʒiˈlic n
антропоморфи́зм

insan hakları n
пра́во челове́ка

insanlık n
человечество человечность гуманность

insansız adj
беспило́тный

insanüstü adj
сверхчеловеческий нечеловеческий

integral n
интегра́л
(analiz) türevi bilinen fonksiyon

intifa hakkı n
узуфру́кт

intifada n
интифада

intihar n
самоуби́йство

intizam n
порядок

inşaat /in.ʃa.ˈˤat/ n
строительство
(mimarlık) yapma işi
(mimarlık) yapımı süren bina

inşaat mühendisi n
инженер строитель

inşallah interjection
иншаалла́х иншалла́х инша'Алла́) иншалла

ipek n
шёлк

ipek böceği n
ту́товый шелкопря́д

ipekkuyruk n
обыкнове́нный свиристе́ль

ipekli adj
шёлковый

iplik n
пряжа нить нитка волокно

irade /i.raː.ˈde/ n
воля желание пожелание
buyruk, emir
dilek, istek
(felsefe, psikoloji) bir şeyi yapıp yapmamaya karar verme gücü

iradecilik n
волюнтаризм

iradesiz adj
безвольный слабовольный

iradesizlik n
безволие бесхарактерность

irat n
доход прибыль

iribaş n
головастик

irice adj
довольно большой

iridyum n
иридий

irin n
гной

irinlenmek v
гноиться

iris n
ирис

irkilmek v
вздрогнуть отпрянуть отшатнуться

irmik n
ма́нка

ironi n
иро́ния

irrasyonel adj
иррациональный

irrasyonel sayı /ˈiɾ.ɾas.jo.ˈneɫ sa.jɯ/ n
иррациона́льное число́
(matematik) tam veya kesirli sayı olarak gösterilemeyen sayıların ortak adı

irtibat n
связь

is /ˈis/ n
сажа
(kimya) dumanın değdiği yerde bıraktığı kara leke

isabetli adj
меткий точный уместный

isabetsiz adj
неудачный неуместный

ishal n
понос

isim /i.ˈsim/ n
имя существительное имя
anılacak değer, önem
bir konuyu sürekli ve tekrar tekrar anlatış
herkesçe tanınmış veya işitilmiş olma hâli
kişiyi, bir şeyi açıklamaya, anlatmaya, bildirmeye, tanımlamaya yarayan kelime ya da kelimeler
nâm
(dil bilimi) Canlı ve cansız varlıkları, duygu ve düşüncelere, çeşitli durumları bildiren kelime
(mecaz) kişi, şahıs

iskambil n
игральная карта

iskambil kâğıdı n
игральные карты

iskele n
причал

iskele babası n
прикол

iskelet n
скелет

iskân /is.ˈkjan/ n
поселение

isli adj
закоптелый закопчённый

ismin hâli /is.min haː.ˈɫi/ n
падеж
(dil bilimi) bir ismin çekimlerinden herbiri

ispermeçet balinası n
кашалот

israf /is.ˈɾaf/ n
мотовство расточительность
gereksiz yere emek, para, zaman v.s.'ni harcama

istasyon n
ста́нция

istasyon şefi n
начальник станции

istatistik /is.ta.tis.ˈtik/ n
стати́стика
(bilim, istatistik) Düsturlarını ihtimaliyet teorilerinden alarak eldeki verileri grafik ve sayı şeklinde değerlendirmeye dayandıran matematiğin uygulamalı dalı.
(istatistik) Bir sonuç çıkarmak için verileri yöntemli bir şekilde toplayıp sayı olarak belirtme işi.

istatistikçi n
стати́стик

istek /is.tec/ n
желание охота

isteka n
кий

istekli adj
жаждущий желающий

isteksiz adv
неохотно

isteksizlik n
нежелание отсутствие желания

istem n
желание требование

istemci /is.tem.ˈd͡ʒi/ n
клие́нт
(bilişim, yazılım) Doğrudan bilgisayara yüklenen, bir sunucu ile haberleşen bilgisayar uygulaması.

istemek /is.te.ˈmec/ v
хотеть захотеть
arzulamak, istek duymak

istemli adj
добровольный

istidat n
дарование способность

istifa n
отста́вка

istihbarat n
информация вести известия

istihbarat teşkilatı n
разведка

istiridye n
устрица

isyan n
бунт

isyancı isjanˈd͡ʒɯ adj
бунта́рка

iterbiyum n
иттербий

itfaiye n
пожа́рная кома́нда

itfaiyeci n
пожарный пожа́рный

ithal n
и́мпорт

itham n
обвинение

ithamname n
обвинительный акт

itibarlı /iːtibaɾˈlɯ/ adj
авторитетный кредитоспособный почитаемый уважаемый

itidal /iːtiˈdaˑl/ n
равнове́сие

itikat n
вера верование убеждённость

itinasız adj
неаккуратный небрежный

itiraf [iːtiˈɾɑf] n
призна́ние признание

itiraz n
возраже́ние

itmek /it.ˈmek/ v
двигать

itriyum n
иттрий

ittifak /it.ti.ˈfac/ n
алья́нс
anlaşma, bağlaşma, uyuşma
belirli bir amaca ve hedefe ulaşmak için çıkarların uyuşması sonucunda belirli kesimler arasında oluşturulan birlik, beraberlik grubu

ivinti n
скорость быстрота

ivmek v
спешить торопиться

iyelik eki n
притяжательный аффикс

iyi /i.ˈji/ adj
хороший добрый
aşırı, bol, çok
beğenilen, istenilen vasıfları taşıyan, beğenilecek şekilde olan
doğru olan
hayırlı, uğurlu haber getiren
münasip, uygun, yerinde
sağlıklı, sıhhatli
yetecek miktarda olan

iyi günler interjection
до́брый день

iyi kalpli adj
злобный

iyilik n
доброта́

iyimser adj
оптимисти́ческий

iyon /i.ˈjon/ n
ион

iyonlaşma n
ионизация

iyot n
йод

iz n
след

izah n
объясне́ние

izah etmek v
уточнять

izcilik n
разве́дка

izlem n
следование стратегия

izlemek /iz.ɫe.ˈmek/ v
следовать смотреть
gözlemek, incelemek

izlenim n
впечатление

izotonik n
изотони́ческий
(tıp) Gerilimi aynı kalmasına karşın uzunluğu değişen kaslara verilen ad.

iç n
внутренность

iç ek n
инфикс

iç kulak n
вну́треннее у́хо

iç savaş n
гражданская война гражда́нская война́

iç çamaşırı n
бельё

içe yöneliklik n
аутизм

içecek n
напиток

içerlek adj
дальний окраинный

içermek v
охватывать содержать

içinde adv
в внутри во

içine adv
в на

içirmek v
дать напиться напоить

içki n
алкогольный напиток

içlik n
майка

içmek v
пить выпить

içten yanmalı motor n
дви́гатель вну́треннего сгора́ния

içtepi n
импульс побуждение

içtimacı n
социалист

içyüz n
подного́тная

iğ n
веретено

iğne /iː.ˈne/ n
игла
toplu iğnenin süs olarak kullanılan, iri başlı, renkli türü

iğne deliği n
игольное ушко

iğne yaprak [ɪ‿.ˈnɛ jɑp.ɾɑc] n
иголка
(bitki anatomisi) çam türlerinde görülen, ince uzun, sivri uçlu yaprak

iğne yapraklı ağaç /ɪ‿.ˈnɛ jɑp.ɾɑc.lɯ ɑ.‿ɑt͡ʃ/ n
хвойное дерево
(bitki anatomisi) iğne yapraklı olan ağaç

iğneli adj
колючий

iş /ˈiʃ/ n
работа труд
geçim temin etmek için herhangi bir sahada yapılan çalışma, meslek
(ticaret) alışveriş; ticarî anlaşma
(fizik) bir kuvvetin uygulama noktasını hareket ettirirken harcadığı güç

iş birliği n
кооперация

iş yeri n
рабочее место

işaret n
знак сигнал

işaret dili n
же́стовый язы́к

işaret parmağı n
указательный палец

işaret zamiri /i.ʃa:.ˈɾet za.mi.ɾi/ n
указательное местоимение
(dil bilimi) Varlıkların yerini gösteren zamir

işaretli adj
меченый отмеченный помеченный снабжённый знаком

işaretçi n
сигнальщик

işemek v
мочиться

işgal n
оккупация

işitme duyusu n
слух

işitmek v
услышать слышать

işkembe n
рубец

işkence n
пытка

işkolik adj
работого́лик

işlemci [ɪʃ.ɫɛm.ˈdʒɪ] n
процессор
(bilgisayar mühendisliği, donanım) Bir bilgisayarda verilen komutları yorumlayan ve yürüten birim.

işleme n
действие работа совершение функционирование

işlemek ɪʃlɛmɛk v
действовать работать функционировать

işlenen n
опера́нд

işletim sistemi /iʃ.ɫe.ˈtim sis.te.mi/ n
операционная система
(bilişim) Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden temel sistem işlemlerinden ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

işletmek v
заставлять работать

işlev n
функция обязанность работа

işlev yitimi n
апраксия

işlevsellik iʃlɛvselˈlic n
функциона́льность

işsizlik n
безработица безрабо́тица

iştah n
аппетит

işte adposition
вуаля́

işteşlik n
взаимность

iştirak n
участие

işve n
жеманство игривость кокетство

işveli adj
жеманный кокетливый

işveren n
заказчик клиент

işyar n
служащий чиновник

jakuzi n
гидромасса́жная ва́нна

jambon n
ветчина окорок

jargon n
арго

jel n
гель

jelatin n
желатин

jeodinamik /ˈd͡ʑe.o.di.na.ˈmic/ n
геодинамика
(jeodinamik) Yer kabuğunda meydana gelen şekil değişmelerini ve bu değişmelere yol açan iç ve dış tesirleri inceleyen ilim kolu.

jeofizik n
геофизика

jeolog jeoˈłog n
гео́лог

jeoloji /ʒe.o.lo.ˈʒi/ n
геология
(jeoloji) Yer yuvarlağının birleşimini, evrimini, yapısını inceleyen bilim

jeopolitik n
геополи́тика

jest n
жест

jet motoru n
реактивный двигатель

jimnastik n
гимнастика

jinekolog n
гинеколог

jinekoloji n
гинекология

jokey n
жокей

judo n
дзюдо

jul /ˈd͡ʑuɫ/ n
джоуль
(ölçü birimleri) bir cisim üzerine uygulanan bir nevtonluk kuvvetin uygulama noktasını, kendi doğrultusunda bir metre değiştiren iş birimi

jöle /d͡ʑø.ˈɫe/ n
желе
(kozmetik) saçın düzgün bir şekilde uzun süre kalmasını sağlayan yağlı, parlak ve yapışkan madde

jübile n
юбиле́й

jüri n
жюри́

jüt n
джут

kabaca adv
грубо

kabahat n
проступок вина

kabahatli adj
виновный виноватый

kabak n
тыква

kabaklık n
неспелость плешивость

kabakulak n
паротит свинка

kabalık n
аляповатость

kabare n
кабаре́

kabartma tozu n
пекарский порошок

kabarıklık kɑbɑɾɯkˈɫɯk n
выпуклость выступ

kabin n
каби́на

kabine n
кабине́т

kabir azabı /ca.ˈbiɾ a.zaː.bɯ/ n
Азаб аль-кабр
(İslâm) İslâm inancına göre öldükten sonra mezarda çekilecek azap.

kablo n
кабель

kabotaj n
каботажное судоходство

kabuk n
кора корка кожица

kabuk böceği n
короед

kabuklu n
ракообразный

kabuklular n
ракообразные

kabul n
получе́ние

kabul etmek /ka.ˈbuː.ɫet.mec/ v
принять принима́ть
tasdik etmek, onaylamak

kabul etmemek /ka.buɫ ˈet.me.mec/ v
принять
tasdik etmemek, onaylamamak

kaburga n
ребро грудная клетка

kadar /ka.ˈdaɾ/ adposition
до
bir sayıdan sonra geldiğinde kesinlikle belli olmayan bir miktarı belirten söz
büyüklüğünde, genişliğinde
dek
denli
derecede, miktarında, ölçüde
gibi
süre belirten söz

kadeh kɑˈdɛh n
бока́л

kader /ka.ˈdeɾ/ n
судьба
(İslâm) ezelî takdir

kadife n
бархат

kadife balığı n
линь

kadife ördek n
турпа́н

kadmiyum n
кадмий ка́дмий

kadın /ca.ˈdɯn/ n
женщина же́нщина
(primatlar) erişkin dişi insan, evlenmiş kız

kadın hareketi n
феминизм

kadın hastalıkları n
гинекология

kadınsı adj
ба́бий

kadırga n
гале́ра

kadırga balığı n
кашалот

kafa /ca.ˈfa/ n
голова
(anatomi) insanın başı

kafatası n
череп

kafein n
кофеи́н

kafes /caˈfes/ n
клетка решётка

kafiye n
ри́фма

kahraman n
герой

kahramanca adj
героический геройский

kahramanlık n
героизм героический поступок

kahvaltı n
завтрак

kahve n
кафе кофе

kahve değirmeni n
кофемолка

kahve fincanı n
кофе́йная ча́шка

kahvehane n
кафе

kahverengi /kahˈveɾengi/ adj
коричневый каштановый

kahverengi doğan n
бу́рый со́кол

kakao /ka.ˈka.o/ n
какао
(botanik) İki çeneklilerden Amerika'nın sıcak bölgelerinde yetişen bir ağaç
(botanik) Bu ağacın meyvesinin çekirdeği
(gastronomi) Bu çekirdeklerin öğütülmesiyle elde edilen toz
(içecekler) Bu tozdan su veya sütle hazırlanan içecek

kakma n
гравированный инкрустированный чеканный

kakmak v
вбивать вколачивать забивать подталкивать толкать

kaktüs kɑkˈtys n
кактус

kakule n
кардамо́н

kakım n
горностай

kakımak v
бранить порицать

kalabalık adj
лю́дный

kalamar n
кальмар

kalan [kʰäˈɫän] n
оста́тки

kalandır n
каландр

kalay n
о́лово олово

kaldırmak v
исключать

kaldırmaç n
автопогру́зчик

kaldırıcı n
домкрат

kale caˈle n
ладья

kaleci n
врата́рь

kalem [kɑ.ˈlɛm] n
карандаш

kaleydoskop n
калейдоскоп

kalfa n
подмасте́рье

kaligrafi n
каллиграфия

kalite n
качество

kalkan n
щит

kalkan balığı n
па́лтус тюрбо

kalkmak v
вставать подниматься отменяться упраздняться

kalma n
задержка

kalori n
калория

kalp /ˈkaɫp/ n
сердце
(anatomi) akciğerlerin arasında, göğüs boşluğunda bulunan kanı akciğerlere oradan gelen temiz kanı da vücuda pompalayan organ, yürek

kalp durması n
остано́вка се́рдца

kalp kası n
миока́рд

kalsit n
кальци́т

kalsiyum n
кальций ка́льций

kalyon n
галеон

kalça n
бедро

kalıcı adj
перманентный постоянный непрерывный стойкий

kalımlı adj
бессмертный вечный постоянный

kalın /ca.ˈlɯn/ adj
толстый полный пухлый

kalın bağırsak n
толстая кишка

kalınca adj
толстоватый

kalınlaşmak v
толстеть утолщаться

kalınlaştırmak v
утолсти́ть

kalınmak v
оставаться останавливаться

kalıp n
форма болванка брусок кусок шаблон

kalıplaşmak v
застывать оформляться

kalıpçı n
модельщик формовщик

kambur n
горб

kameraman n
киноопера́тор

kamp n
ба́за

kampüs n
кампус

kamu hukuku n
обще́ственное пра́во

kamyon n
грузовик

kamış n
тростник камыш

kan /ˈcan/ n
кровь
(anatomi) atardamar ve toplardamarların içinde dolaşarak hücrelerde anabolizma, katabolizma vazifelerini sağlayan plazma ve yuvarlardan oluşmuş kırmızı renkli sıvı

kan bankası n
банк крови

kan basıncı n
кровяное давление

kan davası n
кровная месть

kan grubu n
гру́ппа кро́ви

kan plazması n
плазма

kanaat n
удовлетворённость вера непритязательность убеждённость уверенность

kanal n
кана́л

kanama n
кровотечение

kanarya n
канарейка

kanat n
крыло плавник перо

kanatmak v
поранить порезать

kanca n
крюк

kandela n
кандела

kandil /kan.ˈdiɫ/ n
кандела
(Ehl-i Sünnet, Osmanlılar) kandil gecesi kavramının kısa şekli

kandırmak v
убеждать обольщать соблазнять уговаривать

kanepe n
дива́н

kangren /kaŋ.ɡɾɛn/ n
гангрена

kanguru n
кенгуру

kano n
каноэ

kanser n
рак

kansızlık n
бескровие

kanun /kaː.ˈnun/ n
закон
(tabii bilimler) Bilimde çok sayıda deney ve gözlemlerden sonra, aynı şartlarda aynı sonuçları verdiği kesin olarak belirlenen durum

kanyon n
каньон

kanı /ca.ˈnɯ/ n
мнение взгляд суждение оценка

kanıt n
доказательство

kaos kɑˈɔs n
беспоря́док ха́ос хао́с

kap [ˈkɑp] n
сосу́д
(kaplar, mutfak eşyaları) içi gaz, sıvı ya da katı herhangi bir maddeyi alabilen oyuk cisim

kapak /caˈpac/ n
крышка

kapalı /ka.pa.ˈlɯ/ adj
замкнутый
açılmamış, kapanmış olan

kapalı gişe adv
аншла́г

kapalı hece n
закры́тый слог

kapamak v
закрывать запирать выключать отключать

kapanmak v
закрываться запираться прижиматься припадать

kapasite n
ёмкость

kapitalizm n
капитализм

kapkaççı n
карманник

kaplama n
обивка облицовка покрытие

kaplamak v
драпировать мостить

kaplan n
тигр

kaplanmak v
покрываться

kaplumbağa n
черепаха

kaplumbağalar n
черепахи

kapmak v
схватить

kapsam n
круг охват сфера

kapsamak v
охватывать включать в себя содержать

kapsül n
ка́псула

kapı [kɑ.ˈpɯ] n
дверь
(mimarlık) bir yere girip çıkarken geçilen ve açılıp kapanma düzeni olan duvar veya bölme açıklığı ve bu açıklıktaki açılıp kapanan kanat

kapı kolu n
дверна́я ру́чка

kar [ˈkɑɾ] n
снег
(meteoroloji) buz kristallerinden oluşan, parlak, beyaz, katı ve çok kere altıgen şekle sahip donarak yağan su buharı

kar ayakkabısı n
снегосту́п

kar kiraz kuşu n
пуночка

kar topu kɑɾ tɔpʊ n
снежок

kar topu etkisi n
эффе́кт сне́жного ко́ма

kara [kɑ.ˈɾɑ] adj
черный чёрный
(renkler) kara renkte olan, kara renkli

kara [kɑ.ˈɾɑ] n
материк континент
(renkler) en koyu renk, siyah

kara akbaba n
бурый гриф

kara ağaçkakan n
желна

kara başlı iskete n
чиж

kara delik n
чёрная дыра чёрная дыра́

kara gagalı sumru n
пестроносая крачка

kara gerdanlı dalgıç n
чернозобая гагара

kara karınlı kum kuşu n
чернозобик

kara kuğu n
чёрный ле́бедь чёрный лебедь

kara kızılbacak n
щёголь

kara lahana kaˈɾalahaˈna n
кудрявая капуста

kara leylek n
чёрный аист

kara sırtlı martı n
клуша

kara tahta n
доска

kara yolu n
шоссе

kara çaylak n
чёрный ко́ршун

karaağaç n
вяз ильм

karabatak n
баклан

karabaş martı n
озёрная ча́йка

karabiber n
перец

karabuğday n
гречиха

karaca /ka.ˈɾa.d͡ʒa/ n
косуля косуля европейская
(anatomi) üst kol
(geyikgiller) Geyikgillerden, boynuzları küçük ve çatallı bir av hayvanı.

karaciğer n
печень печёнка

karadul n
чёрная вдова́

karadut kɑɾɑˈdut n
чёрная шелкови́ца

karahindiba n
одуванчик

karakter /ka.ɾak.ˈteɾ/ n
характер

karakteristik n
характеристика

karakulak n
каракал

karalamak v
вычёркивать грязнить зачёркивать марать чернить

karamela kɑɾɑmɛla n
карамель

karamsarlık n
пессимизм

karanfil n
гвозди́ка

karanlık /ka.ɾan.ˈlɯc/ adj
тёмный
kanunlara, töreye, yasalara uygun olmayan
karışık

karanlık /ka.ɾan.ˈlɯc/ n
тьма
perişanlık, sıkıntı, üzüntü

karanlık madde n
тёмная материя

karar /ka.ˈɾaɾ/ n
решение постановление
(hukuk) herhangi bir durum için tartışılarak verilen kesin hüküm, yargı

karar vermek v
реша́ть

kararlaştırmak v
решить

kararlı adj
стабильный устойчивый

karasinek n
ко́мнатная му́ха

karatavuk n
чёрный дрозд

karate n
карате́

karbon /kaɾ.ˈbon/ n
уголь углерод
(elementler, organik kimya) Atom numarası 6 olan bir kimyasal element

karbondioksit n
двуо́кись углеро́да диокси́д углеро́да

karbonhidrat n
карбогидра́т

karbonik asit n
угольная кислота

karbonmonoksit n
монооксид углерода

karbüratör n
карбюра́тор

kardan adam kɑɾˈdɑn ɑˈdɑm n
сне́жная ба́ба снегови́к снеговик

kardelen n
подснежник

kardeş [kʰäɾ̞̊ˈd̪e̞ʃ] n
брат

kardinal kardiˈnal n
кардинал

kardiyoloji n
кардиология

kargaşa n
анархия беспорядок содом

kargo n
фрахт

karides n
креветка

karikatür n
карикату́ра шарж

karikatürist n
карикатурист

karizma n
харизма

karma adj
сме́шанный

karmaşık adj
комплексный

karmaşık sayı /caɾ.ma.ˈʃˈɯc sa.jɯ/ n
комплексное число
(matematik) Bir gerçek, bir de sanal kısımdan oluşan sayı

karnabahar n
цветная капуста

karnaval n
карнава́л

karo n
бу́бна

karoser n
кузов

karpuz n
арбуз

kart /ˈkaɾt/ n
карта

kartal /caɾ.ˈtal/ n
орёл
(atmacagiller) Atmacagiller (Accipitridae) ailesinden, yuvasını yüksek kayalıklar üzerinde kuran, etçil, güçlü, keskin görüşe sahip, iri bir yırtıcı kuş

karton n
картон

kartpostal n
открытка

kartuş n
ка́ртридж

karyağdı n
крапчатый

karyotip n
кариоти́п

karı koca n
супружеская пара

karın [kʰäˈɾɯ̞n̪] n
живот

karın ağrısı n
боль в животе

karın boşluğu n
брюшна́я по́лость

karın zarı n
брюшина

karınca n
мураве́й муравей

karıncayiyen n
муравье́д

karıncık n
желудочек

karış n
пядь

karışmak v
запутываться смешиваться спутываться

karıştırmak v
дви́гать

karışık adj
беспорядочный запутанный смешанный

karışıklık n
беспорядок запутанность сумбур

karışım n
смесь

karşı n
противник

karşı devrim n
контрреволюционер

karşılamak v
встречать

karşılaşmak v
встречаться

karşılaştırma derecesi n
сравнительная степень

karşılıklı adj
взаимный двусторонний обоюдный

kas n
мышца мускул

kasa /ka.ˈsa/ n
сейф
(mobilya) para veya değerli eşya saklamaya yarayan çelik dolap
(bankacılık, ticaret) ticarethanelerde para alınıp verilen yer
bâzı oyunlarda oyunu yönetme veya para karşılığında fiş verme işi
vagon, kamyon veya traktörün yük taşımak için şasiye bağlanmış üst bölümünü oluşturan parça
tahta veya sentetik maddelerden yapılmış, dört köşe, sağlam ambalaj parçası, sandık
basımcılıkta dizgi harflerinin konulduğu gözlerden oluşan tabla
varlıklı kişinin harcamalarını yapan kimse
(mimarlık) kapı ve pencerelerin sabit olarak tutturulduğu asıl çerçeve
(spor) birbiri üzerine istif edilerek yüksekliği ayarlanabilen atlama aracı, atlama beygiri

kasaba /ca.ˈsa.ba/ n
городо́к
(yerleşim birimleri) şehirden küçük, köyden büyük, henüz kırsal özelliklerini yitirmemiş olan yerleşim merkezi

kasap n
мясник

kaside n
касы́да

kasiyer n
кассир

kask n
шлем

kaslı adj
мускули́стый

kasmak v
притеснять сужать укорачивать уменьшать ушивать

kast n
ва́рна

kasık n
пах

kasık biti n
лобко́вая вошь

kasılmak v
кичиться сжиматься сокращаться съёживаться чваниться

kasım /ka.ˈsɯm/ /ˈka.sɯm/ n
ноябрь
(aylar) yılın 30 gün süren on birinci ayı

kasımpatı n
хризанте́ма

kasırga /ka.ˈsɯɾ.ɡa/ n
ураган

katalitik soba kɑtɑliˈtic soˈbɑ n
каталитическая горелка

katalizör n
катализатор

katalog n
катало́г

katamaran /ca.ta.ma.ˈɾan/ n
катамаран

katarakt n
катаракта

katatoni n
кататони́я

kategori categoˈɾi n
категория

katliam n
резня́

katlı /cat.ˈlɯ/ adj
сложенный

katma n
добавление прибавление

katma değer vergisi n
НДС

katman [kɑtˈmɑn] n
пласт слой

katran n
дёготь

katyon n
катион

katı /ca.ˈtɯ/ adj
твёрдый жёсткий
(fizik) sıvıların ve gazların tersine, içinde bulunduğu kabın veya üstünde bulunduğu yerin şeklini almayan

katılmak v
добавляться прибавляться примешиваться

katılık n
жестокость жёсткость твёрдость

katılım n
участие

katır [kɑ.ˈtɯɾ] n
мул

katışık adj
нечистый смешанный

kauçuk n
каучук гевея

kauçuklu adj
каучуковый

kavak /ca.ˈvac/ n
то́поль тополь
(söğütgiller) söğütgillerden, sulak bölgelerde yetişen, boyu bazı türlerinde 30-40 m'ye değin çıkan, kerestesinden yararlanılan uzun boylu bir ağaç

kaval kemiği n
большеберцовая кость

kavanoz n
банка

kavga n
борьба драка ссора схватка

kavil n
слово

kavram n
брюшина

kavrama n
соединение сцепление

kavuk n
мочевой пузырь

kavun n
дыня

kavuzlu buğday n
полба

kavuşmak v
добиваться достигать доходить

kaya /ca.ˈja/ n
скала
(jeoloji, planetoloji) kayaç

kaya balığı n
бычко́вые

kaya güvercini n
си́зый го́лубь

kaya kartalı n
беркут

kaya serçesi n
каменный воробей

kaya tuzu n
гали́т

kayak n
лыжа

kayakla atlama n
прыжки с трамплина прыжки на лыжах с трамплина

kayakçı n
лыжник

kayaçlaşma /ka.jat͡ʃ.laʃ.ˈma/ n
литификация
(jeoloji) Tortuların kayaya sıkıştırılması ve sementasyonu süreci

kaybetmek /ˈcajbetmec/ v
потерять

kaydetmek v
запи́сывать

kaygı n
беспокойство

kaygısız adj
беззаботный безмятежный беспечный

kaykay n
скейт

kaymak /kaj.ˈmac/ n
сли́вки

kaymakam n
заместитель префекта субпрефект

kaynak /kaj.ˈnac/ n
источник: начало источник
iki metal veya yapay parçayı ısıl yolla birleştirme yöntemi, kaynaştırıp yapıştırma işi

kaynak kodu /kaj.ˈnac ko.du/ n
Исходный код
(bilişim) Herhangi bir yazılımın işlenip makine diline çevrilmeden önce insanların okuyup üzerinde çalışabildiği programlama diliyle yazılmış hâli

kaynak makinesi n
сварочный аппарат

kaynana n
тёща свекровь

kaynata n
тесть

kaynatmak kajn̪at̪mak v
варить кипятить сваривать соединять спаивать

kaynaşmak v
подружиться сближаться сливаться воедино соединяться срастаться сходиться

kayık n
вёсельная ло́дка

kayıkçı n
ло́дочник

kayın /ca.ˈjɯn/ n
бук
(kayıngiller) Kayıngillerden, 40 m boya ulaşabilen düzgün ve silindirik gövdeli, 6–9 cm uzunlukta dalgalı kenarlı elips şeklinde yapraklı, kışın yapraklarını döken, kerestesi beyaz ve geniş kullanım alanı olan bir orman ağacı.

kayısı n
абрикос абрико́с

kayış n
брете́лька

kaz /ˈkaz/ n
гусь гусыня
(ördekgiller, perde ayaklılar) Perde ayaklılardan, uzun, beyaz veya gri boyunlu, karada ve suda yaşayan, uçan, yabanî veya evcil kuş

kaza /ka.ˈza/ /ka.ˈzaː/ n
авария
(kazalar) istem dışı veya umulmayan bir olay dolayısıyla bir kimsenin, bir nesnenin veya bir aracın zarara uğraması

kazak /ka.ˈzak/ n
два
(giyim) baştan geçirilerek giyilen, genellikle kollu, örme üst elbisesi

kazan /ca.ˈzan/ n
чугун котёл

kazanmak /ca.zan.ˈmac/ v
зарабатывать
kazanç sağlamak

kazanç n
барыш доход заработок

kazançlı adj
прибыльный доходный

kazma n
кирка мотыга

kazmak v
копать

kazı n
раскопка

kazı bilimci n
археолог

kazı bilimi n
археология

kazıma n
дренирование

kazımak v
скоблить

kaça adv
колика

kaçmak [kɑt͡ʃ.ˈmɑk] v
[[соверша́ть]] [[побе́г]]

kaçınmak v
воздерживаться избегать уклоняться

kaçınılmaz adj
неизбежный неминуемый

kaş n
бровь

kaşalot n
кашалот

kaşbastı n
повязка

kaşkol n
кашне

kaşık n
ложка

kaşıkçı n
ко́лпица

kaşımak v
поцара́пать

kaşıntı n
зуд

kebap n
кебаб

kedi n
кошка кот

kedi yayın balığı n
американский сомик

kefalet n
поручительство ручательство

kefaret n
искупле́ние

kefir n
кефир

kefne n
напёрсток

kehanet n
предсказывание прорицание

kehribar cɛhɾiˈbɑɾ n
янта́рь янтарь

kek n
торт

kekik n
тимьян чабрец

keklik n
серая куропатка

kekreyemiş n
брусника

kel /ˈcel/ adj
лысый

kel balık n
а́мия

kelebek n
бабочка мотылёк

kelepçe n
наручники

kelime /ce.ɫi.ˈme/ n
слово

kelime oyunu cɛliˈmɛ ɔjuˈnu n
игра́ слов

keman ceˈman n
скри́пка

kemençe n
кеманча кяманча

kemer n
арка ремень

kemik /ce.ˈmic/ n
кость
(anatomi) insanın ve omurgalı hayvanların çatısını oluşturan türlü şekildeki sert organların genel adı

kemirici n
грызун

kemirmek v
грызть глодать

kemosentez n
хемоси́нтез

kemoterapi n
химиотерапия

kemre n
навоз

kenar n
грань

kendi pronoun
сам

kendince adv
по-своему

kene n
клещ

kenevir n
Конопля полезная

kent /cɛnt/ n
город

kepek n
отруби перхоть

kepçe n
ковш

kere n
раз

kereste n
де́рево

kerevit n
рак

kereviz n
сельдерей сельдере́й

kerkenez n
пустельга́

kerpiç n
саман

kertenkele n
ящерица

kervan n
караван обоз

kervansaray n
караван-сарай

keseli n
сумчатый

keser n
де́ксель тесло́

kesin adj
категорический решительный твёрдый

kesinlikle adv
и́менно

kesintisiz adj
беспрерывный беспрестанный

kesir n
дробь

kesirli adj
дробный

kesit n
попере́чное сече́ние

kesişme n
перекрёсток

keskin adj
острый остроконечный отточенный резкий

keskin nişancı n
сна́йпер

kesme işareti n
апостроф

kesmek v
резать

kestane n
каштан

kestirmek v
определять

keten n
лён

keten kuşu n
коноплянка

ketçap n
кетчуп ке́тчуп

kevgir n
дуршлаг

keyifli adj
весёлый радостный

keçi /ce.ˈt͡ʃi/ n
коза
(boynuzlugiller, evcil hayvanlar) boynuzlugiller (Bovidae) familyasının sığırlar (Bovinae) alt familyasından Capra cinsini oluşturan memelilere verilen ad.

keçiboynuzu n
рожковое дерево

ki /ˈki/ conjunction
да́бы
anlam bakımından birbirleriyle ilgili cümleleri birbirine bağlayan söz
bâzı kelimelerin sonuna bir ek gibi eklenerek birtakım zarflar, yeni edatlar oluşturan bir söz: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, sanki gibi
iki cümlede anlatılan durumların uyuşmazlığını bildiren bir söz
ikinci cümledeki yargının birincideki hareketin yapılışı sırasında görülerek şaşıldığını bildiren söz
öyle, o kadar, o denli v.s.'den sonra, kullanıldığı cümleye güç katan söz
özneyi, tümleci güçlendirerek cümlenin temel bölümüne bağlayan söz
soru cümlesinin sonuna getirildiğinde şüphe veya endişe anlatan bir söz
yakınma, kınama v.s. duygular anlatmak için bir cümlenin sonuna getirilen bir söz

kibar /ciˈbaɾ/ adj
вежливый

kibarca adv
вежливо благородно

kibir /ciˈbiɾ/ n
высокоме́рие

kibirli adj
высокоме́рный

kibrit n
спичка

kibrit kutusu cibˈɾit kutuˈsu n
спичечный коробок

kil /ˈciɫ/ n
глина

kiler n
кладо́вка

kilim n
килим

kilise kiliˈse n
церковь
(Hristiyanlık) Hristiyanlıkta kendine ait binaları, din adamları ve öğretileri olan mezheplerden her biri
це́рковь церковь
(Hristiyanlık, mimarlık) Hristiyanlarca ibadethane olarak kullanılan ve bâzı dinî törenlerin gerçekleştirildiği bina

kilit n
замок

kilometre n
километр

kim /ˈkim/ pronoun
кто
(belgisiz adıl): "Hangi kişi?" mânâsında cümlede, özne, tümleç, nesne, yüklem görevinde kullanılan bir kelime

kimi /ki.ˈmi/ pronoun
кого

kimse ˈkim.se pronoun
кто-нибудь кто-то

kimya n
химия

kimyacı n
химик

kimyasal /kim.jaː.ˈsal/ adj
химический
(kimya) kimya ile ilgili, kimyaya ait

kimyasal bileşik n
химическое соединение

kimyasal denklem n
уравнение реакции

kimyasal element /cim.je.ˈviː e.ɫe.ment/ n
химический элемент
(elementler) kimyasal yöntemlerle ayrıştırılamayan veya bileşim yoluyla elde edilemeyen madde, element

kimyon n
тмин

kinematik n
кинематика

kinetik adj
SFS

kinetik enerji n
кинети́ческая эне́ргия

kip n
наклонение

kir /ˈkiɾ/ n
грязь
herhangi bir şeyin veya vücudun üzerinde oluşan, biriken pislik
utanılacak hâl

kiralık adj
наёмный прокатный

kiraz n
вишня черешня

kireç n
известь

kireç taşı n
известняк известня́к

kiriş n
ба́лка

kirli adj
грязный

kirpi n
ёж

kist n
киста́

kitabevi n
книжный магазин

kitap /ki.ˈtap/ n
книга
(edebiyat) ciltli ve ciltsiz olarak bir araya getirilmiş, basılı veya yazılı kâğıt yaprakların bütünü

kitapçı n
[[продаве́ц]] книг

kivi n
киви

kişi /ci.ˈʃi/ n
человек муж мужчина
(primatlar) erkek

kişilik bozukluğu [ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
ли́чностное расстро́йство расстро́йство ли́чности

kişisel adj
личный

kişisel bilgisayar n
персона́льный компью́тер

kişnemek v
ржать

kişniş /ciʃ.ˈniʃ/ n
кориандр
(botanik) Maydanozgillerden yaprakları maydanozu andıran, 20-60 cm yükseklikte, tüysüz, bir yıllık ve otsu bir bitki.
(baharatlar) Bu bitkinin baharat olarak kullanılan kurutulmuş meyvesi veya tohumu.

klamidya n
хламидия хламидиоз

klarnet n
кларнет

klasik müzik n
классическая музыка

klasör n
папка

klavsen n
клавесин

klavye /klav.je/ n
клавиатура

klik [ˈklɪk] n
кли́ка

klinik kliˈnic n
амбулато́рия

klinik psikoloji n
клиническая психология

klinker n
клинкер

klor n
хлор

klorofil n
хлорофи́лл

kloroform n
хлорофо́рм хлороформ

klorür n
хлори́д

klostrofobi n
клаустрофобия

klâkson n
клаксон

knot n
узел

koala n
коала сумчатый медведь

kobalt n
кобальт

kobra n
ко́бра кобра

koca n
муж супруг

kocakarı n
мать старуха

kocalmak v
дряхлет стареть стариться

kod /ˈkod/ n
код
şifre

kodein n
кодеи́н

kodifikasyon n
кодификация

kok /ˈkok/ n
кокс
(kimya) maden kömürünün damıtılmasıyla elde edilen, bileşiminde kömürden çok daha az oranda uçucu madde bulunan katı yakıt

kokain n
кокаин

kokarca n
скунс

koklamak v
нюхать

kokmak v
вонять

kokmuş adj
вонючий зловонный протухший

kokteyl n
коктейль

koku n
запах

kokus n
кокк

kokusuz adj
без [[запах|за́паха]]

kol /ˈkol/ n
рука
(anatomi, zooloji) dana, kuzu, koyun v.s.'nde ön ayağın üst bölümü

kola n
ко́ла

kolaj n
колла́ж

kolay adj
лёгкий

kolayca adj
нетрудный

kolayca adv
легко без труда

kolaylık n
лёгкость

kolesterol n
холестери́н

kolhoz n
колхоз

kolibri n
колибри

kolik n
колика

kolloit n
колло́ид

kolloit kimya n
коллоидная химия

kolon n
столб колонна

koloni n
коло́ния

kolonya n
одеколон

koltuk n
кресло подмышка

koma n
ко́ма

kombinasyon n
комбина́ция

komedi n
комедия

komedyen n
ко́мик

komposto n
компот

kompozisyon n
композиция составление

komünist n
коммунист

komünizm komyˈnizm n
коммунизм

komşu [comˈʃʊ] n
сосед

konaklamak v
останавливаться на ночлег

kondansatör n
конденсатор

kondüktör n
кондуктор

konfederasyon n
конфедера́ция

konfeksiyon n
конфекция

konferans n
конфере́нция

konfeti n
конфетти́

konfor n
комфорт удобства

kongre n
конгре́сс

koni n
конус

konik adj
ко́нусный

konjektür n
дога́дка

konser n
конце́рт

konson n
согласный звук консонант

konsonant n
согласный звук консонант

kontluk n
гра́фство

kontrol /kon.ˈɾoɫ/ n
контроль
denetleme
hakimiyet, hükmetme
teftiş, yoklama

konu /koˈnu/ n
тема предмет разговора

konum /coˈnum/ n
местонахождение местоположение положение

konut /co.ˈnut/ n
жилище квартира

konuş n
дислокация местоположение

konuşma dili n
наро́дная речь

konuşmak konuʃˈmac v
говорить беседовать объяснять разъяснять растолковывать

konyak n
коньяк

konç n
голенище паголенок

koparma n
рыво́к

koparmak v
крик обрывать отрывать поднимать шум срывать

kopernikyum n
коперни́ций

korelasyon n
корреляция

koreograf n
хореограф балетмейстер

koreografi n
хореогра́фия

korgeneral n
генерал-лейтенант

koridor n
коридор

korku n
страх

korkuluk n
пугало

korkunç adj
страшный ужасный

korkusuz adj
бесстрашный

korner n
корнер угловой удар

kornişon n
корнишо́н

korno n
валторна

koro /ˈkoɾo/ n
хор

korsan n
пират

korsanlık n
пиратство

kort /ˈcoɾt/ n
корт
(tenis) tenis oynanan alan

koru n
лесо́к

koruk n
кислый виноград

koruma /ko.ɾu.ˈma/ /ko.ˈɾu.ma/ n
защита охрана
Korumak işi
телохранитель
(meslekler) Can güvenliğinin tehlikede olduğu düşünülen bir kişiyi saldırılardan korumak üzere görevlendirilmiş kişi

korumacılık /ko.ɾu.ma.d͡ʒɯ.ˈlɯc/ n
протекционизм
(ekonomi) Ekonomik gücü yükseltmek için millî ekonominin gümrük tarifeleri ile dış rekabete karşı korunmasını savunan görüş

korumak koruˈmak v
защищать оберегать беречь оборонять охранять

korunma n
защита

koskocaman adj
громадный огромнейший пребольшущий

kostüm n
костю́м

kot pantolon n
джинсы

kotarmak v
опорожнять освобождать

kova [ko.ˈvɑ] n
ведро
(kaplar) genellikle su veya sulu şeyler taşımaya, denizden veya kuyudan su çekmeye yarayan üstünden kulplu kap

kovalent bağ n
ковалентна вязба

kovan n
гильза

koyak n
долина лощина

koymak v
лить

koyun eti n
баранина

koyungözü n
маргаритка

koz n
ко́зырь

koza koˈza n
ко́кон

kozak n
почтовый ящик

kozalak n
шишка

kozmetik n
косметика

koç n
баран

koşaç n
глаго́л-свя́зка

koşmak [kɔʃ.ˈmɑk] v
управляемый бегать
koşuya çıkmak

koşu n
рысь

koşucu n
бегу́н

koşum n
сбруя упряжь

kral /ˈk(ɯ)ɾɑl/ n
король царь
(monarşi) Avrupa monarşilerinde erkek hükümdara verilen unvandır, en yüksek devlet otoritesini, bütün devlet başkanlığı yetkilerini kalıtım veya soylularca seçilme yoluyla elinde bulunduran kişi
(mecaz) herhangi bir alanda başkalarından üstün, başarılı olan kişi, şah
(mecaz) çok başarılı ve zengin iş adamı

kraliyet n
королевство

kraliçe n
королева

kraliçe arı n
ма́тка

krallık /kɾal.ˈlɯc/ n
короле́вство

krater n
кра́тер

kravat n
галстук

kravat iğnesi kɾɑˈvɑt iː‿nɛˈsi n
булавка для галстука зажим для галстука заколка для галстука

kredi n
кредит

kredi kartı n
кредитная карта

krem adj
крем

krep n
блин

kriminoloji n
криминология

kriptografi n
криптогра́фия

kripton n
криптон крипто́н

kristal n
го́рный хруста́ль

kristalleşme n
кристаллизация

kristalografi n
кристаллография

krom n
хром

kromozom n
хромосо́ма

kronoloji n
хронология

kronolojik adj
хронологический

krupiye n
крупье́

ksenon n
ксено́н

ksilem n
ксилема

kuaför n
парикмахер

kuantum n
квант

kuantum bilgisayarı n
квантовый компьютер

kuark /ku.vaɾk/ n
кварк

kubbe kubˈbe n
купол

kucak n
объятия охапка

kudret n
мощь сила

kukla n
ку́кла

kukumav n
домовый сыч

kulak [kʰuˈɫ̪äkʰ] n
ухо

kulak kepçesi n
вне́шнее у́хо

kulak zarı n
барабанная перепонка бараба́нная перепо́нка

kulaklı orman baykuşu n
уша́стая сова́

kule n
башня

kullanmak v
использовать

kullanıcı n
пользователь

kullanıcı arayüzü /cul.la.nɯ.ˈd͡ʒɯ a.ɾa.jy.zy/ n
интерфе́йс по́льзователя

kulüp /cuˈlyp/ n
клуб

kum /ˈcum/ n
песок
(jeoloji, madencilik) silisli kütlelerin, kayaların, doğal etkenlerle parçalanarak ufalanmasından oluşan, deniz kıyısı, dere yatağı v.s. yerlerde çok bulunan, ufak, sert tanecikler

kum kırlangıcı n
берегова́я ла́сточка

kum saati kum sɑaˈti n
песо́чные часы́ песочные часы

kum taşı [ˈkʊm tɑ.ʃɯ] n
песча́ник

kumar n
азартная игра

kumarbaz n
игрок qumarbaz

kumarhane n
казино

kumaş /ku.ˈmaʃ/ n
ткань
(kumaş, tekstil) pamuk, yün, ipek v.s.'nden makinede dokunmuş her türlü dokuma

kumlu adj
песо́чный

kumsal n
пляж

kumul n
дюна

kundura n
обувь

kupa n
черви

kur n
курс

kurak adj
засушливый

kuraklık n
за́суха

kural n
правило

kuramcı n
теоретик

kurban n
жертва

kurbağa n
лягушка лягу́шка

kurgan /kuɾ.ˈɡan/ n
курган
tepe şeklinde mezar
(tarih) İlk Çağ'da mezar üzerine toprak yığılarak yapılan küçük tepe

kurgu n
беллетри́стика

kurmak v
строить монтировать

kurnaz adj
кова́рный

kurt n
волк волчица

kurtarma n
освобождение спасение

kurtarmak /cuɾtaɾˈmac/ v
спаса́ть

kurtarıcı n
избавитель освободитель

kurtçuk n
личинка

kuru üzüm n
изюм изю́мина

kurulmak v
строиться

kuruluş /ku.ɾu.ˈluʃ/ n
создание

kurum /ku.ˈɾum/ n
сажа
kendini büyük ve önemli gösterme davranışı
(hukuk) aile, evlilik, mülkiyet, ortaklık gibi köklü bir yapıyı içeren, genellikle devletle ilişkisi olan yapı veya birlik
(kimyasal süreçler) ocak bacalarında biriken veya çevrede savrulan kalın is

kuruş kuɾuʃˈlaɾ kuˈɾuʃ n
пиа́стр

kurşun n
свинец

kurşun asker [kuɾˈʃun ɑsˈceɾ] n
оловя́нный солда́тик

kurşun kalem n
карандаш

kusmak v
блевать

kusmuk n
блевотина

kutlama n
пра́зднование

kutsal /kut.ˈsal/ adj
свято́й
bozulmaması, dokunulmaması, karşı çıkılmaması gereken, üstüne titrenilen
tapınılacak veya yolunda can verilecek derecede sevilen
(din) güçlü bir dinî saygı uyandıran veya uyandırması gereken

kutu /cuˈtu/ n
коробка ящик

kutup n
полюс

kutup ayısı n
белый медведь

kutup martısı n
больша́я поля́рная ча́йка

kutup tilkisi n
песец полярная лисица

kutup ışıkları n
се́верное поля́рное сия́ние

kuvars n
кварц

kuvvet /kuv.ˈvet/ n
сила
(fizik) fizikî vektörel kemiyet, fizikî güç

kuyruk n
хвост

kuyruklu yıldız /cuj.ɾuc.ˈlu jɯl.dɯz/ n
комета коме́та
(astronomi) Bir yıldız çevresinde büyük bir elips veya bir parabol yörüngede dolaşan, hatta bazen yıldızlararası boşlukta eliptik yörünge üzerinde hareket edebilen, o yıldıza yaklaştığında yüzeyinde ortaya çıkan gazların ve tozların oluşturduğu kuyruk denilen ışıklı bir uzantısı olan gök cismi.

kuyruksüren n
мангу́ст

kuyu /ku.ˈju/ n
колодец
su tabakasına varıncaya kadar derinliğine kazılan, genellikle silindir şeklinde, çevresine duvar örülen, suyundan yararlanılan çukur

kuyumcu n
ювелир ювели́р

kuzey [kʊ.ˈzɛj] n
nord север
(yönler) sağını doğuya, solunu batıya veren kimsenin tam karşısına düşen yön, dört ana yönden biri

kuzey keten kuşu n
чечётка

kuzey çıvgını n
пеночка-таловка

kuzeybatı /ku.ˈzej.ba.tɯ/ n
северо-запад
(yönler) Kuzeyle batı arasındaki yön

kuzeydoğu n
норд-о́ст

kuzgun n
ворон

kuzgunkılıcı n
гладиолус

kuzin /cu.ˈzin/ n
двоюродная сестра
(aile) kız yeğen, amca, dayı, hala veya teyzenin kız çocuğu.

kuzu n
ягнёнок агнец

kuzukulağı n
щавель воробьиный

kuğu n
лебедь

kuş [ˈkuʃ] n
птица

kuş bakışı n
с высоты́ пти́чьего полёта

kuş bilimi n
орнитология

kuş evi n
скворе́чник

kuş kafesi n
[[кле́тка]] (для птиц)

kuş yemi n
птицекорм птичий корм

kuş yuvası n
гнездо птицы

kuş üvezi n
ряби́на

kuşak /ku.ˈʃac/ n
камарбанд
sağlamlığını artırmak için bir şeyin çevresine geçirilen ağaçtan veya metalden bağ
(aksesuar, giyim) bele sarılan uzun ve enli kumaş
(astronomi) yeryüzünde veya herhangi bir gök cisminde belli şartları sağlayan bölge
(coğrafya) yeryüzünün kutuplar, kutup daireleri ve dönencelerle belirlenen beş bölümünden her biri
(felsefe) yaklaşık olarak aynı yıllarda doğmuş, aynı çağın şartlarını, dolayısıyla birbirine benzer sıkıntıları, kaderleri paylaşmış, benzer ödevlerle yükümlü olmuş kişilerin topluluğu
(genetik, sosyoloji) yaklaşık yirmi beş, otuz yıllık yaş kümelerini oluşturan bireyler öbeği
(matematik) bir küre yüzeyi, paralel iki düzlemle kesildiğinde iki kesitin arasında kalan bölüm
(sinema, televizyon) henüz birleştirilmemiş ses ve görüntü taşıyan filmler
(televizyon) programlar için ayrılmış özel zaman dilimi
(teknoloji) bir cihazın, bir ürünün teknolojideki ve bilimdeki gelişmeye göre üretilen yeni şekilleri

kuşatma n
блокада окружение

kuşatmak v
окружать опоясывать покрывать

kuşburnu n
шиповник

kuşkonmaz n
спаржа

kuşku n
подозрение

kuşkulanmak v
подозревать сомневаться настораживаться

kâbus n
кошмар испуг страх ужас

kâfir /kjaː.ˈfiɾ/ n
гяу́р ка́фи́р кя́фи́р
(İslâm) Müslüman olmayan kimse

kâfur ağacı n
коричник камфорный

kâkül n
чёлка

kâğıt /kʲa.ˈ‿ɯt/ n
бумага
(kâğıt endüstrisi, matbaacılık) genellikle nemli ağaç lifleri veya otların bezlerinden elde edilen selüloz hamuru hâline getirilmiş türlü bitkisel maddelerden yapılan, yazı yazmaya, baskı yapmaya, bir şey sarmaya yarayan kuru, ince yaprak

kâğıt endüstrisi n
бумажная промышленность

kök n
корень ко́рень

köken n
ко́рень
asıl, soy
bir şeyin çıktığı, dayandığı sebep, şekil, temel veya yer
tulumbacı hortumlarının uç kısmındaki sarı maden sap
(botanik) kabak, karpuz, kavun v.s. gibi bitkilerin toprak üstünde yayılan dalları
(ticaret) bir malın üretildiği veya yapıldığı, alındığı, getirildiği yer

köken bilimi n
этимология

köknar n
пихта

köle n
раб

kömür /cø.ˈmyɾ/ n
уголь
(organik kimya, petroloji) karbonlu maddelerin kapalı ve havasız yerlerde için için yanmasından veya çok uzun süre derin toprak katmanları altında kalıp birtakım kimyasal değişmelere uğramasından oluşan, bitkisel kaynaklı, içinde yüksek oranda karbon bulunan, siyah renkli katı bir fosil yakıt

köpek cœpec n
пёс пси́на соба́ка собака
(köpekgiller, evcil hayvanlar) köpekgiller (Canidae) familyasından görünüş ve büyüklükleri farklı, yüzden fazla evcil ırkı olan etçil hayvan, it, gölbez

köpek balığı n
акула аку́ла

köpek dişi n
клык

köprü /cøp.ˈry/ n
мост
(diş hekimliği) olmayan dişlerin yerini tutmak veya takma dişleri ağızdaki dişlere sağlam tutturmak amacıyla yapılan diş protezi
(mimarlık) nehir ve vadi gibi geçilmesi güç bir engelin iki yakasını bağlayan yapı; herhangi bir engelle ayrılmış iki yakayı birbirine bağlayan veya trafik akımının, başka bir trafik akımını kesmeden üstten geçmesini sağlayan ahşap, kâgir, beton veya demir yapı
подставка кобы́лка
(müzik aletleri) telli çalgının tellerini gövdeye bağlayan kısım

köprü üstü /cøp.ˈry ys.ty/ n
капитанский мостик
(denizcilik) geminin sevk ve idaresinin yapıldığı mahal

köprücük kemiği /cøp.ry.ˈd͡ʒyc ce.mi.‿i/ n
ключица
(anatomi) Omuz başıyla göğüs kemiğinin üst ucu arasında bulunan ve derinin altında belli olan uzunca kemik

köpük n
пена

kör /ˈcøɾ/ adj
слепой
arkası tıkalı olan veya işlek olmayan
az aydınlık veren
duyarlığını yitirmiş
keskinliği yeterli olmayan
kötü
olguları sezme ve kavrama yetisi, dikkati olmayan
(fizyoloji) âmâ, görme engelli

körfez n
зали́в

köri n
карри

körling n
кёрлинг

körlük /cøɾ.ˈɫyc/ n
слепота
Kesmez olma hâli
(botanik) Bitkilerin tomurcuk vermemesi hâli.
(mecaz) Dikkatsizce ve beceriksizce yapılan iş.
(mecaz) Gerçeği görememe hâli.
(tıp) görme engellilik

körük n
мех
ateşi canlandırmak için kullanılan araç

köstebek n
крот

köstek n
путы цепочка цепь

kötü /cø.ty/ adj
плохой плохая плохое

kötücül adj
вредный недоброжелательный

kötüleşmek v
ухудшаться

kötüleştirme n
ухудшение

köy n
деревня село
(yerleşim birimleri) kasabadan küçük, mezradan büyük kırsal yerleşim birimi

köylü n
[[дереве́нский]] [[жи́тель]]

köşe n
угол

küf n
плесень

kükremek v
реве́ть

kükürt n
сера

kül n
пепел зола

külliyat n
полное собрание сочинений

külot n
тру́сики

külotlu çorap n
колго́тки

kült n
культ

kültür /cyl.ˈtyɾ/ n
культура
topluma veya halk topluluğuna mahsus düşünce ve sanat eserlerinin bütünü
(toplum) tarihsel, toplumsal gelişme süreci içinde meydana gelen bütün maddî ve manevî değerlerle bunları meydana getirmede, sonraki nesillere iletmede kullanılan, insanın doğal ve toplumsal çevresine hakimiyetin ölçüsünü gösteren araçların bütünü

kültür merkezi n
культурный центр

kültürel adj
культу́рный

kültürlü adj
культурный

küme /ky.ˈme/ n
группа куча груда скопление
birbirine benzer veya aynı cinsten olan şeylerin oluşturduğu bütün
tümsek biçimindeki yığın
(askeriye) tomar
(eğitim) bir sınıfta öğrencilerin, belli bir eğitim ve öğretim amacıyla bir süre için oluşturdukları takım veya öbek
(matematik) matematiksel anlamda tanımsız kavram
(spor) durum ve nitelikleri göz önünde bulundurularak belli sayıdaki takımdan oluşturulan alt grup
(spor) koşularda, kendiliğinden oluşan yarışçı gruplarının her biri

kümes /ky.ˈmes/ n
курятник
(mimarlık) tavuk, hindi v.s. evcil hayvanların barınmasına yarayan kapalı yer
(mecaz) ufak ev

künh n
суть сущность

küp n
ку́бик

küpe n
серьга

kürdan n
зубочистка

küre [ky.ˈɾɛ] n
сфера шар

kürek n
лопата весло

kürek kemiği n
лопатка

kürek çekmek v
грести

küresel ısınma /cy.ɾe.ˈseɫ ɯ.sɯn.ma/ n
глоба́льное потепле́ние
(çevre koruma) Dünya'nın fosil yakıtları kullanımında dolayı ısının sürekli artması.

küriyum n
кю́рий

kürk n
шу́ба

kürtaj n
аборт

küsküt n
повили́ка

küspe n
жмых маку́ха

küstah adj
наглый

kütle çekimi kytˈle t͡ʃeciˈmi n
гравита́ция

kütük n
бревно́

kütüphane /kytyphaːne/ n
библиотека библиоте́ка

kütüphaneci n
библиотекарь

küvet n
ванночка тазик

küçük /ky.ˈt͡ʃyc/ adj
маленький ма́ленький
boyutları, benzerlerininkinden daha ufak olan
değersiz, ehemmiyetsiz, kıymetsiz, önemsiz
geri aşamada
kısık, parlak olmayan
niceliği az olan
niteliği aşağı olan
yaşı daha az olan

küçük ağaçkakan n
ма́лый дя́тел

küçük dil n
язычок

küçük gezegen /ky.ˈt͡ʃyc ɡe.ze.ɡen/ n
малая планета
(astronomi) Tanım olarak ne bir gezegen, ne de sadece bir kuyruklu yıldız olarak sınıflandırılan, bir yıldız sistemine sahip herhangi bir yıldızın etrafında doğrudan yörüngede dönmekte olan astronomik cisim.

küçük iskete n
европейский вьюрок

küçük karabatak n
малый баклан

küçük karga n
галка

küçük kumru n
ма́лая го́рлица

küçük kuğu n
американский лебедь

küçük martı n
ма́лая ча́йка

küçük sakarca kazı n
лискулька

kıble [kɯbˈlɛ] n
ки́бла

kıkırdak n
хрящ

kıl n
щетина

kılkuyruk n
шилохвость

kılkuyruk bağırtlak n
белобрюхий рябок

kılıf n
футляр чехол

kılıç n
меч

kılıç balığı n
рыба-меч меч-рыба

kılıçgaga n
шилоклю́вка

kımıldamak v
шевелиться

kımız n
кумыс

kın n
ножны кобура футляр оружия

kın kanatlılar n
жесткокры́лые

kına kɯˈnɑ n
хна

kına ağacı n
лавсония

kır baykuşu n
болотная сова

kır incir kuşu n
полево́й конёк

kır kırlangıcı n
деревенская ласточка

kırağı n
иней

kırgın adj
обиженный

kırk altı adj
со́рок шесть

kırk bir adj
со́рок оди́н

kırk dokuz adj
со́рок де́вять

kırk iki adj
со́рок два

kırk sekiz adj
со́рок во́семь

kırk yedi adj
со́рок семь

kırkmak v
стричь отрезать подрезать резать срезать

kırkıncı adj
сороково́й

kırlangıç n
ласточка ла́сточка

kırlangıç balığı n
морской петух серая тригла

kırmak v
нару́шить

kırmızı /kɯɾmɯˈzɯ/ n
красный

kırmızı kart n
кра́сная ка́рточка

kırmızı şarap n
красное вино

kırmızımsı adj
красноватый

kırsal adj
дереве́нский

kırtasiye /ˈkɯɾ.taː.si.ˈje/ n
канцеля́рские принадле́жности
(yazı) Defter, kâğıt, kalem, mürekkep gibi yazı araç ve gereçlerinin bütünü.

kırç n
изморозь

kırıcı adj
ломающий разбивающий

kırık cɯˈɾɯc n
перело́м

kırılma indisi n
Показатель преломления

kırım ˈkɯ.ɾɯm n
кровавая баня мясорубка

kısa adj
короткий краткий

kısa çizgi n
дефис

kısaltma /cɯ.salt.ˈma/ /cɯ.ˈsalt.ma/ n
сокраще́ние
kısaltmak işi

kısaltmak v
сокращать укорачивать

kısalık n
кра́ткость

kısayol kɯˈsajol n
ярлы́к

kıskanç adj
ревнивый

kıskançlık n
ревность

kıskaç /kɯs.ˈkat͡ʃ/ n
клешня
bir şeyi tutup sıkıştırmaya yarayan kerpeten, pense gibi araç
açılıp kapanan eğreti merdiven
böceklerde besin maddelerini parçalamaya ve kendilerini savunmaya yarayan organ
demircilerin kızgın demiri tuttukları maşa gibi araç

kısma ad n
акроним

kısmi adj
частичный части́чный

kısrak n
кобыла

kıstak n
перешеек

kısım n
часть

kısırlık n
беспло́дие

kısıt n
опека

kıta /cɯ.ˈta/ n
континент часть света
(coğrafya) yeryüzündeki altı büyük kara parçasından her biri

kıta sahanlığı n
континента́льный шельф

kıtlık n
голод

kıvanç n
гордость радость

kıvançlı adj
гордый

kıvrımlı adj
витой имеющий завиток

kıvılcım n
и́скра

kıvırcıklık kɯvɯɾd͡ʒɯkˈɫɯk n
кудрявость курчавость

kıvırmak v
завивать закручивать скручивать

kıygı n
угнетение гнёт притеснение

kıyma /cɯjˈma/ /ˈcɯjma/ n
фарш

kıymetlendirmek v
оценивать

kıymetlenmek v
дорожать

kıymetli adj
ценный

kıyı n
берег

kıyı çamur çulluğu n
ма́лый верете́нник

kız /ˈkɯz/ n
девочка дочь
(eşey, primatlar) dişi cinsten çocuk ya da genç

kız kardeş n
сестра

kız kuşu n
пи́галица

kızamık n
корь

kızamıkçık n
краснуха

kızarmak v
красне́ть

kızgın adj
горячий раскалённый

kızlık zarı n
гимен

kızıl n
скарлатина коммунистка коммунист золото красный

kızıl akbaba n
белоголо́вый сип

kızıl ardıç kuşu n
белобро́вик

kızıl gerdanlı dalgıç n
краснозобая гагара

kızıl kuyruklu şahin n
краснохвостый сарыч

kızıl kırlangıç n
дау́рская ла́сточка

kızıl sırtlı örümcek kuşu n
обыкновенный жулан

kızıl çaylak n
кра́сный ко́ршун

kızılağaç n
ольха

kızılcık n
кизил

kızılkanat n
краснопёрка

kızılkuyruk n
горихво́стка

kızıllık n
краснота румяна румянец

kızılyaprak n
репейничек аптечный

kıç n
зад

kış ˈkɯʃ n
зима зима́

kış sporu n
зимний спорт

kış uykusuna yatmak kɯʃ ujkusunɑ jɑtmɑk v
зимовать

kışkırtmak v
натравливать побуждать подстрекать провоцировать спугивать птиц

kışın adv
зимой
kış mevsiminde, kış süresince

laakal adv
не меньше

labirent /ɫa.bi.ˈɾent/ n
лабиринт лабири́нт
çıkış yeri kolaylıkla bulunamayacak kadar karışık koridorları olan yapı
içinden çıkılması güç veya imkânsız durum, sorun

laboratuvar n
лаборатория

ladin n
ель ёлка

laedri adj
аноним

lahit n
саркофаг

lahmacun lahmɑːˈd͡ʒun n
лахмаджу́н

lakros n
лакро́сс

lale l&#x0251;:l&#x025B; n
тюльпан тюльпа́н

lama /ˈla.ma/ n
лама
dilmek, kazımak, kesmek, tıraş etmek için kullanılan bir aletin madenî kısmı
(devegiller) geviş getirenlerden, Güney Amerika'nın dağlık bölgelerinde yaşayan, yük hayvanı olarak kullanılan, karadan aka kadar türlü renklerde olabilen, tüyleri uzun, boyu yüksek, boynu uzun hayvan

lamba n
лампа

lambada lambɑdɑ n
ламбада

lantan n
лантан

lastik /ɫas.ˈtik/ n
резина

lav /ˈlav/ n
ла́ва
(volkanoloji) Yanardağların püskürmesi ile yeryüzüne çıkan, planemonun derinliklerinden gelen, soğuyunca katılaşan erimiş, kızgın maddeler

lavabo n
умывальник

lavanta /la.ˈvan.ta/ n
лаванда

lavman n
кли́зма

lazım adj
непереходный

leblebi lɛblɛˈbi n
калёный горох

lehim n
припо́й

leke /ɫe.ˈce/ n
пятно
kirliliği gösteren iz

lenf n
лимфа

lepton /ɫep.ˈton/ n
лепто́н

levha /levˈha/ n
доска

leylak n
сирень

leylek n
аист а́ист

lezbiyen [lɛʐ.bɪ.ˈjɛn] adj
лесбийский
lezbiyenlik ile ilgili

lezbiyen [lɛʐ.bɪ.ˈjɛn] n
лесбиянка
(cinsellik, sosyoloji) bir kadının diğer bir kadına ruhî, fizikî ve hissî ilgi duyması

lezbiyenlik n
лесбиянство

leziz adj
приятный

lezzet n
радость

lezzetli adj
вкусный

leş ˈłeʃ n
дохля́тина

leş kargası n
чёрная воро́на

liberalizm n
либерали́зм

libre n
фунт

liderlik n
ли́дерство

lif n
волокно

lig n
ли́га

likidite n
ликвидность

likör n
ликёр

liman /liˈmɑn/ n
порт гавань

limon /ɫi.ˈmon/ n
лимон лимонное дерево
(sedef otugiller, meyveler) Turunçgillerden, 3–5 m yükseklikte, kışın yapraklarını dökmeyen, beyaz çiçekli bir ağaç ve bu ağacın sarı renkli, kabuğu kokulu, suyu ekşi meyvesi

limonata limonɑˈtɑ n
лимона́д лимонад

linyit n
бу́рый у́голь

lirik şiir n
лири́ческая стихотворение

lise /ˈlise/ n
лицей

liste n
пе́речень

litografya n
литография

litosfer n
литосфе́ра

litre n
литр

lityum n
литий

liyakat n
заслуга

logaritma n
логари́фм

logo n
логотип

lojistik n
логи́стика

lokanta n
ресторан

lokomotif n
локомоти́в

lorentiyum n
лоуре́нсий

losyon n
лосьо́н

lâkayt adj
безразличный равнодушный

lâterna n
шарманка

lökofobi n
лейкофобия

lösemi n
лейкоз лейкемия

lüfer n
луфа́рь

lüp n
дармовщинка

lütfen interjection
пожалуйста

maaş n
месячная зарплата

mabet /maː.ˈbet/ n
храм
(din, mimarlık) içinde ibadet etmek için kullanılan ya da yapılan bina
özel bir konuda, sevgi ve saygı ile bağlanmanın ortaya konulduğu yer

macera /maːdʒe.ɾaː/ n
приключение авантюра

madalya n
медаль

madde /madˈde/ n
материя лексема

maden n
руда

maden mühendisi n
горный инженер

maden ocağı n
шахта рудник

maden suyu n
минеральная вода

madencilik n
горное дело

mafya n
мафия

magma /ˈmaɡ.ma/ n
магма
(volkanoloji) Yer'in içinde, hamur veya sıvı kıvamında gazlarla doymuş olarak bulunan eriyik.

magnezyum n
магний

mahalle n
квартал

mahcup /mahˈd͡ʒup/ adj
застенчивый стыдливый

mahkeme /mah.ke.ˈme/ n
суд
(hukuk) bir hâkimden veya bazen savcı ve hâkimlerden oluşan bir kurulun yargı görevini yerine getirdikleri yer
(hukuk) yargılama

mahkemelik adj
подсудный

mahmuzlu çinte n
подорожник

mahsul n
плод

mahvetmek v
испо́ртить

majeste n
вели́чество

makale n
статья

makam n
пост

makara n
блок

makas /ma.ˈcas/ n
ножницы
(aletler) bir eksen çevresinde dönebilecek şekilde çapraz eklemlenmiş, birbirine bakan yüzleri keskin iki çelik lamadan oluşmuş, arasına yerleştirilen herhangi bir şeyi kesmeye yarayan alet

makine /ma.ˈci.ne/ n
машина маши́на
bir alet veya taşıtın hareket etmesini sağlayan mekanizma

makine dili /ma.ˈci.ne di.ɫi/ n
маши́нный код
(bilgisayar dili) bir işlemcinin anladığı programlama dili

makine mühendisi n
инженер механик

makinist n
машинист

maksat n
намерение цель

maksimum n
максима́льный

makul adj
разу́мный

makyaj n
макияж

mal /ˈmal/ n
бла́го
(ekonomi) alınıp satılabilen her türlü ticaret eşyası
(ekonomi) özel ya da tüzel kişinin mülkiyeti altında bulunan, taşınır veya taşınmaz varlıkların bütünü

malahit n
малахит

malgama n
амальга́ма

malt n
солод

malzeme n
материал

mamur adj
благоустроенный процветающий

mamut n
мамонт

mana /maː.ˈnaː/ n
значение
bâzı bitkilerde, hayvanlarda, insanlarda ve tabiat unsurlarında alışılmışın dışında birtakım belirtiler ve fonksiyonlarla kendini gösteren dinî, esrarengiz ve büyüleyici güç
(felsefe) kelimeden, sözden, davranış veya vâkıadan anlaşılan şey, bunların hatırlattığı cisim veya fikir
(halk ağzı) zaman
(mimarlık) ağaç kazık

manalı adj
вразумительный многозначительный осмысленный

manastır n
монастырь

manav n
овощно́й магази́н

mancınık n
катапу́льта

manda n
манда́т

mandal n
прищепка

mandalina n
мандарин

mandıracılık n
молочное хозяйство

manevi adj
душевный

manevra n
манёвр

mangan n
ма́рганец

mango n
манго

manifesto n
манифе́ст

manik adj
маниакальный

manikür n
маникю́р

manken n
манекенщик модель

manolya n
магно́лия

mantar n
гриб

mantı mɑnˈtɯ n
манты

mantık /man.ˈtɯk/ n
логика ло́гика

mantıklı adj
логичный разумный

mantıksız adj
нелогичный

manyak adj
манья́к

manyetik alan n
магнитное поле

manyetik alandan n
маґнетічне поле

manzara /man.za.ˈɾa/ n
вид панорама пейзаж
bakışı, dikkati çeken her şey
durum, hâl
görünüş
konusu bir şehir parçası veya tabiat olan resim, gravür veya desen, tablo

manzume n
стихотворение

maral n
[[са́мка]] [[олень|оле́ня]]

marangoz n
столяр

maraton n
марафо́н

margarin n
маргари́н

marka n
бренд

marmelat n
мармелад

mart n
март

martı n
чайка

marul n
салат латук молокан

masa [mɑ.ˈsɑ] n
стол
(mobilya) ayaklar veya bir destek üzerine oturtulmuş tabladan oluşan mobilya

masa tenisi n
насто́льный те́ннис

masaj n
массаж масса́ж

masal n
сказка

maske masˈce n
маска

maskeli ötleğen n
масли́чная сла́вка

masraf n
затраты издержки расход

massetmek v
всасывать насыщаться сосать

mastürbasyon yapmak mɑstʏɾbɑsjɔn jɑpmɑk v
мастурбировать

matematik [mɑ.tɛ.mɑ.ˈtɪk] n
математика матема́тика
(öğretim) matematik dersi kavramının kısa şekli

matematiksel adj
математический

matematikçi /mɑtɛmɑtɪkˈt͡ʃɪ/ n
математик

matris n
ма́трица

matruşka [mɑtɾuʃˈkɑ] n
матрёшка

mavi adj
синий

mavi n
синий голубой

mavi baştankara n
лазоревка обыкновенная лазоревка

mavi kafalı papağan n
синелобый амазон

maya n
дрожжей дрожжи

mayalı adj
заквашенный

maymun /majˈmun/ n
обезьяна обезья́на

mayo majoˈlaɾ maˈjo n
купальник

mayonez mɑjɔˈnɛz n
майонез

mayın n
мина

mayıs /ma.ˈjɯs/ n
май
(aylar) Yılın 31 gün süren beşinci ayı
(halk ağzı) Taze sığır dışkısı

mayıs böceği n
хрущ

mazi n
прошлое прошедшее

mazmun n
значение

maç n
матч

maça n
вини

maça kızı n
пиковая дама

mağara ˈma‿aɾa n
пещера

meal n
значение

mecaz meˈcaz n
метафора

mecazi adj
образный переносный фигуральный

mecbur n
вынужденный обязанный принуждённый

medeni adj
культурный

medeniyet /me.de.ni.ˈjet/ n
цивилизация сивилизация

medenî hâl /me.de.ˈniː haɫ/ n
гражда́нское состоя́ние
(aile, hukuk) Evli olup olmama hâli.

medlul n
значение

medya n
средство массовой информации

mefkûre n
идеа́л

megafon n
громкоговори́тель

mehir n
махр

mekanik adj
механический

mekanik n
механика

mekanikçi n
механик

mekanizma n
механизм

mektup /mek.ˈtup/ n
письмо́ письмо
(bilgi bilimi, posta, yazı) bir şey haber vermek, sormak, istemek veya hisleri bildirmek için birine çoğunlukla posta yoluyla gönderilen zarfa konulmuş yazılı kâğıdı

melek n
ангел

meleke /me.ɫe.ˈke/ n
привычка восприятия навык сила воображения сноровка
tekrarlama sonucu kazanılan yatkınlık
(denizcilik) yelken makarası
(felsefe, psikoloji) insanda bulunan, bir şey yapabilme kabiliyeti

melez n
лиственница

melodram n
мелодра́ма

melon şapka n
котелок

meme /me.ˈme/ n
грудь бюст вымя

meme başı n
сосок

meme bezi n
молочная железа

meme kanseri n
рак [[груди́]]

memeli n
млекопитающее

memeliler n
млекопитающие

memleketli n
земляк сооте́чественник

memur /meː.ˈmuɾ/ n
служащий

menajer n
менеджер

mendil n
носово́й плато́к

menekşe n
фиалка

meni n
сперма

menkul kıymet n
ценная бумага

menopoz n
кли́макс

menteşe menteˈʃe n
шарнир петля

menzil /men.ˈzil/ n
да́льность
bir merminin ulaşabildiği uzaklık
iki konak arasındaki uzaklık

menü /meˈny/ n
меню

menşe n
происхождение источник место происхождения основа

merak n
любопытство

meram n
желание стремление цель

merasim n
церемония

mercan adj
кора́лл

mercanköşk n
майоран

mercek /meɾ.ˈd͡ʒec/ n
линза
(optik) içinden geçen paralel ışınları düzenli bir şekilde birbirine yaklaştıran veya birbirinden uzaklaştıran, camdan veya ışık kırıcı herhangi bir maddeden yapılmış, genellikle küresel yüzeylerle sınırlanmış şeffaf cisim

mercimek /meɾ.d͡ʒi.ˈmec/ n
чечевица
(baklagiller) baklagillerden, beyaz çiçekli bir tarım bitkisi ve mercimek bitkisinin, besin değeri yüksek, ufak, yeşil veya kahverenkli, yuvarlak ve yassıca tohumu

merdiven n
лестница стремянка

merhaba [ˈmær.hɑ.bɑː] interjection
привет здорово салют гой еси
Günaydın veya hoş geldiniz anlamlarında bir esenleşme veya selamlaşma sözü

merhamet /meɾ.ha.ˈmet/ n
сострадание жалость
(din) bir kişinin veya bir başka canlının karşılaştığı kötü durumdan dolayı duyulan üzüntü, acıma

merhem n
мазь

merkez /meɾ.ˈkez/ n
центр
belirli bir yerin ortası
biçim, şekil, tarz
bir işin öğretildiği yer
bir işin yoğun olarak yapıldığı yer
bölgenin veya kuruluşun yönetim yeri
(geometri) bâzı çokgenlerde köşegenlerin veya kapalı eğrinin kesişme noktası
(geometri) dairenin veya bir küre yüzeyinin her noktasından aynı uzaklıkta bulunan iç nokta, özek
(toplum) polis karakolu

merkez bankası n
центра́льный банк

merkezî sinir sistemi n
центральная нервная система

mermer n
мрамор

mermi n
мякина

mersin n
мирт

mersin balığı n
осётр

mesaj /meˈsaʒ/ n
весть

mesela adposition
например

meslek /mes.ˈɫek/ n
профессия
(meslekler) belli bir eğitim ile kazanılan sistemli bilgi ve becerilere dayalı, insanlara yararlı mal üretmek, hizmet vermek ve karşılığında para kazanmak için yapılan, kuralları belirlenmiş iş

mesuliyetsiz adj
безответственный

metabolizma n
метаболизм обмен веществ

metal /me.taɫ/ n
металл

metal dedektörü n
металлоиска́тель

metalik adj
металлический

metalurji n
металлургия

metalürjik adj
металлурги́ческий

metan n
мета́н

meteor /me.te.ˈoɾ/ n
метео́р
(astronomi) Bir asteroit, kuyruklu yıldız, meteoroit veya mikrometeoroitin üst atmosferdeki hava molekülleri ile çarpışarak akkor hâline gelene kadar ısındıktan sonra bir çizgi meydana getirerek Dünya atmosferinden bazen arkasından ışıyan malzeme bırakarak gözle görülür geçişi.

meteorolog n
метеоролог

meteoroloji n
метеорология синоптика

metin n
текст

metres n
любовница

metrik sistem /metˈric sistem/ n
метри́ческая систе́ма

metro n
метро

metro istasyonu n
станция метро

metronom n
метроно́м

mevsim mevˈsim n
время года

meydan /mej.ˈdan/ n
плац
(şehircilik) alan, saha

meyletmek v
наклоняться накрениться

meyve n
плод фрукт
(bitki anatomisi, yiyecekler) çiçeğin dişi organının döllenme sonucunda farklılaşıp yumurtalığın gelişmesiyle meydana gelen ve tohumları taşıyan organa denir

meyve suyu n
фруктовый сок фрукто́вый сок

mezar /me.ˈzaɾ n
могила гробни́ца
(ölüm) ölünün gömülü olduğu yer, çukur, kara toprak, kara yer, gömüt, kabir, sin, ebedî istirahatgâh, makber, metfen

mezarlık n
кладбище

mezbaha n
скотобойня

mezgeldek n
стрепет

mezgit n
пикша

mezhep /mez.ˈhep/ n
се́кта
(din) Dinde tutulan yol, anlayış ve ibadet yolu
(din) Dinin birbirine göre görüş farklılıkları olan kolları

mezon n
мезон

mezra /mez.ˈɾaː/ n
дереву́шка
(coğrafya) Kırsalda birkaç evden oluşan en küçük yerleşim birimi

mezun adj
выпускник

meşe meˈʃe n
дуб

meşgale n
занятие

meşgul /meʃ.ɡul/ adj
занятый занимающийся оккупированный
çalışır, kullanılır hâlde olan, dolu

mide n
желудок

midilli n
по́ни

midye n
мидия

migren n
мигре́нь

mikoloji n
микология

mikoz /miˈkoz/ n
мико́з

mikrobilgisayar [ˈmɪc.ɾɔ.biɫ.ɟi.sɑ.jɑɾ] n
микрокомпью́тер
(bilişim) Ana işlem birimi olarak bir mikroişlemciyle bellek ve öteki donanım birimleri olarak çok büyük çapta tümleşik (ÇBÇT) birleşenlerden oluşan bir bilgisayar türü. ÇBÇT teknik biliminin geliştirdiği mikroizlenceleme olanağı donanım ile yazılım arasında esnek bir köprü sağlamakta, ana işlem biriminin sağladığı temel komutlar kullanıcıya mikroizlencelerle geliştirilmiş daha yüksek düzeyli komutlar biçiminde sunulmaktadır.

mikrobiyoloji n
микробиоло́гия

mikrocerrahi n
мѝкрохирурги́я

mikrodalga n
микроволна

mikrodalga fırın micɾɔdɑɫˈɡɑ fɯˈɾɯn n
микроволновая печь микроволновка

mikrodevlet /ˈmik.ɾo.dev.ɫet/ n
ка́рликовое госуда́рство
(coğrafya, politika) Müstakil, fakat çok küçük alan ve nüfusu olan devlet

mikrofon n
микрофон

mikrokozmos n
микрокосм микрокосмос

mikron n
микро́н

mikroorganizma ˈmikɾooɾɡanizma n
микрооргани́зм

mikrop n
микро́б
(mikrobiyoloji) Mikroskopla görülebilen, çürümeye, hastalıklara ve mayalanmaya yol açan tek hücreli canlı

mikroskop /mik.ɾos.ˈkop/ n
микроскоп
(optik, ölçü aletleri) mercek düzeneği yardımıyla küçük cisimleri büyütüp daha belirgin hâle getirmeye veya çıplak gözle görülmeyenleri göstermeye yarayan alet

mikser n
бле́ндер

miktar n
количество число

mil /ˈmiɫ/ n
ми́ля
(ölçüm, ulaşım) Karada 1609, denizde 1852 m olarak kabul edilen bir uzaklık ölçü birimi

milimetre n
миллиметр

millet /miɫ.ˈɫet/ n
нация
benzer özellikleri olan topluluk
bir yerde bulunan kimselerin bütünü, herkes

milliyet n
национальность

milliyetçi /ˈmiɫˈɫijetˈt͡ʃi/ adj
национали́ст

milliyetçilik /ˈmiɫˈɫijett͡ʃiˈɫic/ n
национализм

millî /miɫ.ˈɫiː/ adj
народный
millete mahsus, milletle alakalı

millîlik n
национальность

milyon adj
миллион

milyoner n
миллионе́р

milyonuncu adj
миллионный

mimar n
архитектор

mimari adj
архитектурный

mimarlık n
архитектура зодчество

minare /mi.naː.ˈɾe/ n
минарет

mineral n
минерал

mineraloji n
минерало́гия

miras n
наследие

misafir /mi.saː.ˈfiɾ/ n
гость

misel n
мице́лла

misina n
ле́ска

misk n
му́скус

misket limonu misˈcɛt limoˈnu n
лайм зелёный лимо́н ла́йма

misyon n
миссия

mit n
миф

miting /ˈmi.tinɡ/ n
ми́тинг

mitoloji n
мифология

miyavlamak v
мяукать

mizah n
юмор

mobilet /mo.bi.ˈɫet/ n
мопеди
Heceleme: Motorlu bisiklet

mobilya n
ме́бель предмет мебели

moda n
мо́да

molekül n
молекула

molekül fiziği n
молекулярная физика

moleküler adj
молекулярный

moleküler biyoloji n
молекулярная биология

molibden n
молибден

moment momˈent n
[[моме́нт]] [[сила|си́лы]]

monarşi n
монархия

mor n
багрец

morfin n
морфий морфин

morina n
треска

motel n
автопансиона́т

motif n
моти́в

motor /mo.ˈtoɾ/ n
двигатель мотор
(makine mühendisliği) herhangi bir enerjiyi mekanik enerjiye dönüştüren düzenek

motorbot n
ка́тер

motosiklet n
mотоцикл мотоцикл

mozaik n
моза́ика

mozak n
поросёнок

muallime n
учительница

muasır /mu.aː.ˈsɯɾ/ adj
современный

muasır /mu.aː.ˈsɯɾ/ n
современник

muayene n
исследование

muayyen adj
определённый решённый

mucit n
изобретатель изобрета́тель

mucize /muː.d͡ʒi.ˈze/ n
чудо

muhabbet kuşu n
волни́стый попуга́йчик

muhabere /mu.haː.be.ˈɾe/ n
обмен сообщениями переписка связь
(bilişim, mühendislik) haberleşme, iletişim

muhabir n
докладчик корреспондент

muhalefet n
оппозиция

muharebe /mu.haː.ɾe.ˈbe/ n
битва бой сражение
(askeriye) Harpta yapılan çarpışmalardan her biri
(mecaz) güçlü tartışma

muhasebeci n
бухга́лтер

muhasip n
бухгалтер

muhbir n
доно́счик

muhtemel /muh.te.ˈmeɫ/ adj
вероятный возможный
gerçekleşmesi de gerçekleşmemesi de ihtimal dâhilinde olan, beklenen, beklenir, umulur, olası, olasılı, mümkün

muhtıra n
меморандум

mum n
свеча свечка

muntazam adj
регулярный

musluk n
кран

mutfak /mut.ˈfak/ n
кухня
(mutfak, odalar) yemek pişirilen yer

mutfak şefi n
шеф-повар

mutlak adj
абсолю́тный

mutlu adj
удачливый

mutluluk n
счастье
(felsefe, ruh bilimi) bütün özlemlere eksiksiz ve sürekli olarak ulaşılmaktan duyulan kıvanç durumu, mut, ongunluk, kut, saadet, bahtiyarlık

mutsuzluk n
несча́стье

muz n
банан бана́н

muşmula n
мушмула

muşta /muʃtaˈlaɾ/ /muʃˈta/ n
касте́т

mücevher /my.d͡ʒev.ˈheɾ/ n
драгоце́нный ка́мень самоцве́т
(takılar) değerli süs eşyası

müdafaa n
оборона

müdahale n
вмешательство

müdür n
директор

müezzin /my.ez.ˈzin/ n
муэдзи́н
(İslâm) Namaz vakitlerinde ezan okuyan din görevlisi.

müfret n
единственное число

müftü n
муфтий

müge /my.ˈɡe/ n
ландыш
(zambakgiller) inci çiçeği

mühendis /my.hen.ˈdis/ n
инженер
(meslekler, mühendislik) insanların her türlü ihtiyacını karşılamaya dayalı yol, köprü, bina gibi bayındırlık; tarım, beslenme gibi gıda; fizik, kimya, biyoloji, elektrik, elektronik gibi fen; uçak, otomobil, motor, iş makineleri gibi teknik ve sosyal alanlarda uzmanlaşmış, belli bir eğitim görmüş kişi

mühendislik n
техника

mühim /my.ˈhim/ adj
важный
ehemmiyetli, önemli

mühimmat /my.him.ˈmat/ n
боеприпасы
(silahlar) cephane, sepane

mühür myˈhyɾ n
печать

mühürlemek v
опечатать поставить печать

mükellefiyet n
обязанность обязательство

mükemmel /mycemˈmel/ adj
безукори́зненный

mükemmellik n
совершенство

mülk /ˈmyɫc/ n
недвижимость

mülkiyet /myɫ.ci.ˈjet/ n
пра́во со́бственности

mülteci n
беженец

mümkün adj
возможный

münakaşa n
спор

münasebet n
общение отношения связь

münasebetsiz adj
неподобающий неподходящий неприличный непристойный неуместный

münhal adj
вакансия

mürekkep n
чернила
(malzemeler) yazı yazmak, desen çizmek veya basmak içinkullanılan, türlü renklerde sıvı madde

mürekkep balığı n
каракатица

mürüvvet n
щедрость

müsamahalı adj
снисходительный терпеливый толерантный

müstakil adj
независимый изолированный самостоятельный

müstakil ev n
особняк

müstehzi adj
иронический колкий насмешливый язвительный

mütalaa etmek v
прочитать читать изучать

mütearife n
аксиома

mütenasip adj
пропорциональный симметричный соразмерный

mütevazı adj
скромный

müthiş adj
страшный

müttefik adj
объединённый соединённый

müvekkil /my.vek.ˈkiɫ/ n
клие́нт
Heceleme: Birini kendine vekil olarak seçen kimse.

müze n
музей

müzik /myˈzɪc/ n
музыка

müzik bilimi n
музыкове́дение

müzik kuramı n
теория музыки

müzik parçası n
музыкальное произведение

müzikal adj
мю́зикл

müzisyen n
музыкант

müşkül adj
трудный

müşkül n
трудность сложность

müşteri /myʃ.te.ˈri/ n
клиент

mıknatıs n
магнит

mısır /ˈmɯ.sɯɾ/ n
кукуруза
(tahıllar) buğdaygillerden gövdesi boğumlu ve kalın, yaprakları şerit biçiminde, boyu yaklaşık 2 m olabilen, erkek çiçekleri tepede salkım olarak, dişi çiçekleri yaprakla gövde arasında koçan şeklinde olan kültür bitkisi ve mısır bitkisinin koçan üzerindeki taneli ürünü

mısır yağı n
кукурузное масло

mısır çorbası n
суп из кукурузы

naaş n
труп

nabız n
пульс

nafaka n
алименты

nafile na:fiˈle adj
бесполезный

nafile adv
напрасно зря

nahif adj
тщедушный хилый чахлый

naip n
Регент

nakit n
наличные

nakletmek v
заи́мствовать

nakşetmek v
запечатлевать запоминать разрисовывать украшать

nal n
подко́ва

nam /ˈnaːm/ n
репутация слава
ad, isim
ün

name /naː.ˈme/ n
письмо́

namert adj
трусливо

nane n
мята

nar n
гранат грана́т

nargile n
кальян

narsisistik kişilik bozukluğu [nɑɾsisisˈtic ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
нарцисси́ческое расстро́йство ли́чности

nasyonal sosyalizm nasjonał sosjaizmˈleɾ nasjonał sosjaˈizm n
нацизм

nasıl adv
как

natır n
банщица

naylon n
нейлон

naz /ˈnɑz/ n
жеманство каприз кокетство
kendini beğendirmek amacıyla yapılan davranış

nazar nazaɾ n
взгляд сглаз

nazlı /nɑz.ˈlɯ/ adj
жеманный кокетливый
özen isteyen, nazik

naçiz adj
ничтожный

ne adv
что

ne interjection
что

ne kadar adv
ско́лько

ne zaman /ˈne za.man/ adv
когда когда́
hangi zaman

neden /ne.ˈden/ adv
почему зачем
bir olayı doğuran başka bir olayı sormak için kullanılan söz

neden olmak v
сделать

nefes n
вздох дыхание заговор заклинание

nefes almak v
вдыхать

nefes darlığı n
диспно́э

neft n
нефть

nehir n
река

nem n
сырость

neodim n
неоди́м

neon n
нео́н

nerede /ˈnɛ.ɾɛ.d̪ɛ/ /ˈnɛɾ.d̪ɛ/ adv
где
hangi yerde, hangi yönde

nereden adv
откуда

neredeyse adv
почти́

nesil n
поколе́ние

nesne n
вещь объект предмет

nesne yönelimli /nes.ˈne jø.ne.ɫim.ˈɫi/ adj
объе́ктно-ориенти́рованный
(programlama) etkileşim içerisinde olan birim veya nesnelerin kendi iç yaşamlarını dışarı vurmama ve diğer nesnelerle çift yönlü veri alışverişinde bulunma.

nesne yönelimli programlama /nes.ˈne jø.ne.ɫim.ˈɫi pɾoɡ.ɾam.la.ma/ n
объе́ктно-ориенти́рованное программи́рование

nesnellik n
объективность

nesnesiz adj
непереходный

netice n
результат итог

nezaret n
контроль наблюдение надзор проверка

nezle n
насморк

neşe n
радость

neşeli adj
весёлый радостный

nicelik n
величина количество

nida n
междометие

nifak n
раздор

nihayetinde adv
в конце́ концо́в

nikel n
никель

nikotin n
никотин

nine n
бабушка

nisan ni:s&#x251;n ni:s&#x251;nl&#x251;&#x263; n
апрель

nispet n
соотношение пропорция соразмерность

nitelemek v
определять качество характеризовать

nitelik n
качество свойство

niteliksiz adj
некачественный обыкновенный простой

nitem n
прилагательное

nitrat n
нитра́т

nitrik asit n
азотная кислота

niyet n
за́мысел

nizam /ni.ˈzam/ n
боевой строй порядок строй

nişane n
доказательство знак признак цель

nişangâh n
прицел

nişasta n
крахмал

nobelyum /noˈbeljum/ n
нобелий

nohut n
нут

noksan adj
недостаточный

nokta /nokˈtɑ/ n
точка пункт

noktalama n
зна́ки препина́ния

noktalama işareti n
знак препинания

noktürn nokˈtʏɾn n
ноктюрн

not /ˈnot/ n
записка

nota n
нота

noter n
нотариус

numaralamak v
нумеровать

nunlama n
танвин

nurlu adj
сияющий

nöroloji n
неврология

nötr adj
нейтральный

nüans n
нюанс

nüfus /ny.fus/ n
население

nükleer adj
я́дерный

nükleer reaktör n
ядерный реактор

nükleik asit n
нуклеиновая кислота

nükleotit n
нуклеоти́д

nümismatik n
нумизматика

o [ˈo] pronoun
он она

obezite n
ожирение

objektif n
объектив

obsesif kompulsif kişilik bozukluğu [obsɛˈsif kompulˈsif ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
обсесси́вно-компульси́вное расстро́йство ли́чности

obsidiyen /ob.si.di.ˈjen/ n
обсидиа́н
(madenler) Ekstrüzif magmatik bir kaya olarak meydana gelen tabii volkanik bir cam formu.

obur /o.ˈbuɾ/ adj
ненасытный прожорливый
gereğinden çok yemek yiyen, doymak bilmeyen (kişi)

oburluk n
обжорство

ocak n
январь очаг печь

ocakçı n
истопник кочегар

od /ˈod/ n
ода

oda /o.ˈda/ n
помещение ко́мната комната
(meslekler) serbest meslek adamlarını içinde toplayan resmî birlik
(mimarlık) evin veya herhangi bir yapının oturma, çalışma, yatma gibi işlere yarayan, banyo, salon, giriş v.s. dışında kalan, bir veya birden fazla çıkışı olan bölmesi, göz
(tarih) yeniçeri kışlası

oda müziği n
ка́мерная му́зыка

odacık n
маленькая]] [[комната

odak noktası n
фокус

odalık n
одалиска наложница

odun /o.ˈdun/ n
дрова древесина

oduncu n
дровору́б

ofsayt n
офсайд вне игры

ok n
стрела

okaliptüs n
эвкали́пт

oklava n
скалка

okluk adj
колчан

oksijen n
кислород

oksit n
о́кись
(kimya) oksijenin bir elementle birleşmesiyle oluşan madde

oksitosin n
окситоцин

okul /o.ˈkul/ n
школа
bir okuldaki öğrenci ve görevlilerin bütünü

okuma /o.cu.ˈma/ /o.ˈcu.ma/ n
чте́ние
okumak işi

okuma yitimi n
алексия

okumak /o.cu.ˈmac/ v
читать прочитать
bir konuyu öğrenmek için okulda, bir öğretmenin yanında veya yazılı şeyler üzerinde çalışmak, öğrenim görmek
bir yazıyı meydana getiren harf ve işaretlere bakıp bunları çözümlemek veya seslendirmek

okuryazar [o.ˈcʊɾ.jɑ.zɑɾ] adj
гра́мотный
(eğitim) Okuması yazması olan, öğrenim görmüş

okuryazar [o.ˈcʊɾ.jɑ.zɑɾ] n
гра́мотный
(eğitim) Okuması yazması olan, öğrenim görmüş kimse

okuyucu n
читатель певец

okyanus /oc.ja.ˈnus/ n
океан
(coğrafya, oşionografi) Kıtaları birbirinden ayıran deniz

okyanus akıntısı n
морское течение

okyanus bilimi /oc.ja.ˈnus bi.ɫi.mi/ n
океанология
(bilim, tabii bilimler) Denizleri ve okyanusları inceleyen bilim dalı

okçuluk n
стрельба из лука

oküler n
окуляр

okşamak v
ласкать

olacak adj
возможный выполнимый осуществимый считающийся так называемый

olan oldu oˈɫɑn oɫˈdu idiom
что сде́лано, то сде́лано

olanak n
возможность

olasılık n
вероятность

olasılık dağılımı n
распреде́ление вероя́тностей

olay ufku n
горизонт событий

olağan adj
обы́чный

oldukça adv
почти

olgu [ol.ˈɡʊ] n
факт

olgun adj
зре́лый

olgunluk n
зре́лость

oligarşi n
олига́рхия

olimpik adj
олимпи́йский

olmak /oɫ.ˈmac/ v
быть
meydana gelmek, varlık kazanmak

olmak ya da olmamak /oɫ.ˈmac ja da ˈoɫ.ma.mac/ expression
быть или не быть
(edebiyat) Shakespeare'in Hamlet trajedisinde geçen bir cümleden alınmış ifade.

olta n
удочка

oluklu sac n
гофри́рованное желе́зо

olumlama n
утверждение

olumlu adj
позитивный положительный утвердительный

olumsal adj
возможный допустимый

olumsuz adj
отрица́ние

oluşmak v
формироваться возникать образовываться создаваться

oluşturmak v
формировать

om n
ом

omlet n
омлет

omur n
позвонок

omurga [oˈmuɾɡa] n
позвоно́чник

omurgalı [oˈmuɾɡalɯ] adj
позвоно́чный

omuz n
плечо

omuzdaş n
сообщник соучастник

on altı /ˈon al.tɯ/ adj
шестнадцать

on altıncı /ˈon al.tɯn.ˈd͡ʒɯ/ adj
шестна́дцатый

on beş /ˈon beʃ/ adj
пятнадцать
(sayılar) on altıdan önce, on dörtten sonra gelen sayı

on beşinci /ˈon be.ʃin.ˈd͡ʒi/ adj
пятна́дцатый

on bir /ˈon biɾ/ adj
одиннадцать

on birinci /ˈon bi.ɾin.ˈd͡ʒi/ adj
оди́ннадцатый

on dokuz /ˈon do.cuz/ adj
девятнадцать

on dokuzuncu /ˈon do.cu.zun.ˈd͡ʒu/ adj
девятна́дцатый

on dördüncü /ˈon døɾ.dyn.ˈd͡ʒy/ adj
четырнадцатый

on dört /ˈon døɾt/ adj
четырнадцать

on iki /ˈon i.ci/ adj
двенадцать

on ikinci /ˈon i.cin.ˈd͡ʒi/ adj
двенадцатый

on sekiz /ˈon se.ˈciz/ adj
восемнадцать

on sekizinci /ˈon se.ci.zin.ˈd͡ʒi/ adj
восемна́дцатый
(sıralama sayıları) On dokuzuncudan önce, on yedinciden sonra gelen on dokuz sayısının sıra sıfatı.

on yedi /ˈon je.di/ adj
семнадцать

on yedinci /ˈon je.din.ˈd͡ʒi/ adj
семнадцатый

on üç /ˈon yt͡ʃ/ adj
тринадцать

on üçüncü /ˈon y.t͡ʃyn.ˈd͡ʒy/ adj
тринадцатый

onaylamak v
санкционировать

ondalık sistem /on.da.ˈlɯc sis.tem/ n
десяти́чная систе́ма
(matematik) temel birimlerin katları ve askatları, bu birimlerin ondalık kuvvetleri olan uzunluk ve ağırlık ölçümlerinde kullanılan sistem

onikiparmak bağırsağı n
двенадцатиперстная кишка

onkoloji n
онкология

onlar [on.ˈlɑɾ] n
они

onlar [on.ˈlɑɾ] pronoun
они

onuncu adj
десятый

onur n
честь

opera n
о́пера

optik adj
оптический

optik n
оптика

optimizasyon optimizasˈjon n
оптимизация

orada /ˈo.ɾa.da/ adv
там

orak n
серп

oran n
соотношение отношение пропорция соответствие соразмерность

orangutan n
орангутан

orantı n
пропо́рция

ordu /oɾ.ˈdu/ n
армия
(askeriye) Bir devletin silahlı kuvvetleri

ordubozan n
варикозное интриган подстрекатель расширение вен смутьян

organ n
орган

organik adj
натура́льный

organik bileşik n
органи́ческое вещество́

organik kimya /ˈoɾganˈic cimja:ˈlaɾ/ /ˈoɾganˈic ˈcimja:/ n
органи́ческая хи́мия

organizasyon /oɾ.ɡa.ni.zas.ˈjon/ n
организация
devlet, idare, toplum v.s.'nin düzenleniş şekli
düzenleme
düzenli bir grubun üyelerinin tamamı
(hükûmet) kurum, teşkilat

organizma oɾɡaˈnizma n
организм

orgazm n
орга́зм

orijinal oɾiʒiˈnal adj
оригинальный
alışılagelenden daha değişik, şaşırtıcı nitelikte olan
fabrikası tarafından yapılan, taklit olmayan (araç ve gereç)
otantik
özgün, ibdai

orkestra n
оркестр орке́стр

orkestra şefi n
маэстро

orman oɾˈman n
лес

ormancılık n
лесоводство

ormanlı adj
лесистый

ornitorenk n
утконос

orojenez n
горообразование

orospu çocuğu n
сукин сын
(argo, kaba konuşma) birilerine hakaret etmek amacıyla kullanılan, annesinin hayat kadını olduğunu îmâ eden söz

orta /oɾ.ˈta/ n
середина
başlangıcı ile bitimi arasında eşit uzaklıkta olan süre
bir şeyin eşit olarak ayrılabileceği bölüm
defterde, bir araya getirilmiş belli sayıda yaprakların oluşturduğu bölümlerden her biri
iyi ile kötü arasındaki durum
ne büyük ne küçük
ne uzun ne kısa
öğretimde, öğrencinin değerlendirilmesinde geçer not ile iyi arasındaki derece
(fizik) bir olayın, içinde gerçekleştiği yer
(spor) futbolda oyunculardan birinin, topu, kale ağzında duran arkadaşlarına havadan yollamak için yaptığı vuruş
(tarih) yeniçeri ocağında tabur
(matematik) orantı

orta kulak n
среднее ухо

ortak n
спутник спутница

ortaklık n
ассоциация компания общество объединение товарищество

ortalama /oɾtalaˈma/ /oɾtaˈlama/ n
обы́чный

ortam n
природа среда

ortanca n
горте́нзия

ortaya çıkmak v
формироваться

oruç /o.ˈɾut͡ʃ/ n
пост
(İslâm) Müslümanların genelde yılda bir ay süresince (Ramazan) niyetlenip, tan yeri ağarmaya başlamasından günbatımına kadar günahlardan uzak durarak hiçbir şey yemeden, içmeden ve cinsî ilişkiye girmeden yaptığı farz ibadet.

oruç tutmak /o.ˈɾut͡ʃ tut.mak/ v
голода́ть
(İslâm) Oruç ibadetini yerine getirmek

osmiyum n
о́смий

osurmak v
пердеть бздеть

osuruk n
пердёж

ot /ˈot/ n
трава

otantik /o.tan.ˈtic/ n
аутентичный

otel /o.ˈteɫ/ n
гостиница отель
(mimarlık, oteller) yolcu ve turistlere geceleme imkânı sağlamak, bunun yanında yemek, eğlence v.s. hizmetleri sunmak amacıyla kurulmuş işletme

otlamak v
пасти́сь

oto- prefix
авто-

otobüs /o.to.ˈbys/ n
автобус авто́бус
(kara ulaşımı, taşıtlar) yolcu taşıyan, motorlu büyük taşıt

otobüs şoförü n
водитель автобуса

otogar n
автовокзал

otokinetik etki n
автокинети́ческий эффе́кт

otomasyon n
автоматиза́ция

otomat n
автомат

otomatik adj
автомати́ческий

otomobil otomoˈbiɫ n
машина

otonom adj
автоно́мный

otopsi n
аутопси́я

otoriter adj
авторита́рный

otoyol n
автомагистраль автострада

oturma odası n
гостиная

oturmak v
сидеть садиться

oturum n
се́ссия

otuz adj
тридцать

otuz altı adj
три́дцать шесть

otuz beş adj
три́дцать пять

otuz bir adj
тридцать один

otuz bir çekmek v
дрочи́ть

otuz dokuz adj
три́дцать де́вять

otuz dört adj
три́дцать четы́ре

otuz iki adj
три́дцать два

otuz sekiz adj
три́дцать во́семь

otuz yedi /o.tuz je.ˈdi/ adj
три́дцать семь

otuz üç adj
три́дцать три

otuzuncu adj
тридца́тый

oval adj
овал

ovmak v
дра́ить

oylama ojˈla n
голосование

oylumlu adj
объёмистый

oymak n
племя

oynamak v
играть

oyun /oˈjʊn/ n
игра

oyuncu n
актри́са

oyunculuk n
актёрское [[иску́сство]]

ozon n
озо́н

oğlak n
козлёнок

oğlan /o‿.ˈlan/ n
мальчик пацан подросток

oğlancı n
пе́дик

oğlancık n
мальчонка мальчуган

oğul /o.ˈ‿ul/ n
сын
(aile, primatlar) erkek evlat

pabuç n
туфля обувь

pabuç gagalı n
китогла́в

pabuçlu adj
обутый

pabuçsuz adj
разутый

paha n
цена́

pahalı adj
дорогой дорогостоящий

paket paˈcet n
паке́т

pala n
килич

paladyum n
палладий

palamar n
швартов

paleografi n
палеогра́фия

paleontoloji n
палеонтология

palmiye n
пальма

palto n
пальто

palyaço n
клоун шут паяц скоморох

pamuk n
хлопок

pamukçuk n
молочница

pancar n
свёкла

pandeist /pan.de.ˈist/ adj
пандеист
(din) Pandeizm görüşüne sahip.

pandeist /pan.de.ˈist/ n
пандеист
(din) Pandeizm görüşüne sahip kişi

pandeizm pandeisˈzm n
пандеизм

pandemi /pandeˈmi/ n
пандеми́я

pantograf n
панто́граф

pantolon n
брюки штаны

papa n
папство папа римский

papatya n
ромашка рома́шка

papaz paˈpaz n
свяще́нник священник

papağan [pʰɑ.pɑ.ˈɑn] n
попугай

papirüs n
папи́рус

paprika n
па́прика

para n
деньги
(ekonomi) devletçe bastırılan, üzerinde kıymeti yazılı kâğıt veya metalden ödeme aracı

para cezası n
штраф

parabol n
парабола

paradigma paɾadi'gma paɾadi'gmaˈlaɾ n
парадигма

paradoks /pa.ɾa.ˈdoks/ n
парадокс
(felsefe, mantık) Kendi içinde çelişkiliymiş gibi görünen, mantıksal olarak hem doğruluğu, hem de yanlışlığı kanıtlanabilen önerme, çatışkı

paralel n
паралле́льный

paralı adj
богатый денежный платный

paranoid kişilik bozukluğu [pɑɾɑnoˈid ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
парано́идное расстро́йство ли́чности

parapsikoloji n
парапсихоло́гия

parasal adj
денежный

paraşüt n
парашю́т

paraşütle atlama n
парашюти́зм

parfüm n
духи

park n
парк

parka n
анора́к

parlak adj
блестящий сверкающий сияющий чистый ясный

parlaklık n
блеск великолепие пышность сверкание сияние

parlamak v
блестеть искриться

parlamento n
парламент
(politika) başlıca görevi yasama, devlet bütçesini çıkarma, hükûmeti denetleme olan ve üyeleri halkoyu ile belirli bir süre için seçilen meclis veya meclisler, yasama kurulu, yasama meclisi, yasama organı

parlatmak v
наводить блеск

parmak /paɾ.ˈmac/ n
палец перст
bir işe karışmış olma ilgisi
(anatomi) insanda ve bazı hayvanlarda ellerin ve ayakların son bölümünü oluşturan, boğumlu, oynak, uzunca organların her biri
(eskimiş, ölçü birimleri) arşının yirmi dörtte biri
(ölçü birimleri) 1,25 inç (2,54 cm)'ye denk gelen uzunluk birimi

parmak izi n
отпечаток палец

parodi n
пародия

pars n
леопард барс

parya n
па́рия

parça /paɾˈt͡ʃa/ n
обрезок

parçacık /paɾ.t͡ʃa.ˈd͡ʒɯc/ n
ви́джет

parçacık fiziği n
физика элементарных частиц

parçacık hızlandırıcı /paɾt͡ʃaˈd͡ʒɯc hɯzlandɯɾɯd͡ʒɯ/ n
ускори́тель части́ц

pas n
ржавчина

pasbaş patka n
белогла́зый ныро́к

pasif adj
пассивный

pastacı n
пекарь хлебопек † пирожник

pastel adj
пасте́ль

pastel boya bojɑ n
[[цветно́й]] [[каранда́ш]]

pastil n
ледене́ц

pastiş n
пародия подражание

patates n
картофель картошка

patates kızartması n
карто́фель фри

paten n
конёк

patik n
пинетка

patika n
доро́жка стезя́

patlama pat.la.ˈma pat.ˈla.ma n
взрыв

patlamak v
взрываться лопаться разрываться

patlayıcı adj
взрывчатый

patlayıcı madde n
взры́вчатое вещество́

patlıcan n
баклажан

patojen /pa.to.ˈd͡ʑen/ n
возбудитель болезни
(tıp) Hastalığa sebebiyet veren herhangi bir madde ya da organizma

patoloji n
патология

pay n
числитель

paydaş n
акционер пайщик

paylaşmak v
дели́ть

pazar /pa.ˈzaɾ/ n
воскресенье воскресе́нье
(haftanın günleri) cumartesi ile pazartesi arasındaki gün

pazarlama n
ма́рке́тинг

pazartesi /pa.ˈzaɾ.te.si/ n
понедельник понеде́льник
(haftanın günleri) Haftanın pazardan sonra ve salıdan önce gelen ilk günü.

paça n
штанина

paçalı baykuş n
мохноно́гий сыч

paçalı şahin n
мохноногий канюк зимня́к

pedagojik adj
педагогика

pedofili n
Педофилия педофилия

pek adj
крепкий твёрдый

pekiştirmek v
уси́ливать

pelikan /pe.ɫi.ˈcan/ n
пеликан

pelin n
полы́нь

pembe n
розовый

pembe dizi pembɛ diʐi n
мыльная опера

penguen n
пингвин

penis n
пенис

penisilin n
пеницилли́н

pens n
зажи́м

pençe n
ко́готь

perde n
штора занавеска

performans peɾfoɾˈmans n
выполне́ние

pergel n
циркуль

periferi n
перифери́я

periyodik sistem /pe.ɾi.jo.ˈdik sis.tem/ n
Периодическая система
(kimya) Elementlerin atom numaralarındaki artışa göre sıralandıkları, özelliklerindeki benzerliklerin sistemi

permütasyon peɾmytasjonˈlaɾ peɾmytasˈjon n
перестано́вка

perspektif n
вид

pervaz n
рама кайма обшивка рамка

perşembe /peɾ.ʃem.ˈbe/ n
четверг

pestil n
пастила

pestisit n
пестици́д

petrol n
нефть

petunya pɛˈtunjɑ n
пету́ния

pey n
взнос

peygamber [pɛj.ɡɑm.ˈbɛɾ] n
пророк прорицатель
(İbrahimî dinler) İnsanlara Allah'ın emirlerini bildiren, onları Allah yoluna, dîne çağıran kimse

peynir /pej.ˈniɾ/ n
сыр
(mandıracılık, yiyecekler) Maya ile katılaştırılarak sütten yapılan ve birçok türü olan besin

peçete n
салфетка

pi /ˈpiː/ n
пи
(geometri, matematik) dairenin çevresi ile çapı arasındaki oranı gösteren irrasyonel sabit (π ≈ 3,141592653589793...)

piknik n
пикни́к

piksel n
пи́ксель

pil /ˈpiɫ/ n
сухой элемент
(elektrik) kimyasal enerjinin depolanması ve elektrik enerjisine çevrilmesini sağlayan mekanizma

pilav n
пила́в

pilot n
пилот

pipo n
трубка

piramit n
пирами́да

pirana n
пира́нья

pire n
блоха

pirinç n
латунь

pis adj
гря́зный

pisi balığı n
камбала

piskopos piskoˈpos n
епископ епи́скоп

piston n
поршень

piton /ˈpi.ton/ n
пито́н
(yılanlar) Afrika ve Asya'da yaşayan zehirsiz çok kuvvetli büyük bir yılan

pitoresk /ˈpi.to.ˈɾesc/ adj
живопи́сный
Hâli veya görünüşü resim konusu olmaya değer ve elverişli olan (manzara)

piyango n
лотерея

piyano n
пианино

piyon n
пешка пе́шка

pizza n
пицца

pişirmek v
варить печь

plaj voleybolu n
волейбольный мяч

plak /ˈpɫak/ n
диск

planlamak v
разраба́тывать

planlı ekonomi n
пла́новая эконо́мика

planör n
планер

plastik n
пластмасса пластик

platform n
платфо́рма

platformlararası pɫatfoɾmˈlaɾaɾasɯ adj
кросс-платформенный межплатформенный

platin n
платина

plazma n
плазма

plazmit n
плазми́да

plütonyum n
плутоний

pnömokonyoz n
пневмокониоз

pogrom n
погро́м

poker n
покер

polarizasyon n
поляризация

poliklinik n
поликли́ника

polinom n
многочле́н

polip n
поли́п

polis n
полиция поли́ция

polis köpeği n
милице́йская соба́ка

politika /po.ɫi.ˈti.ca/ n
поли́тика

poliçe n
вексель

pop n
священник

popülarite n
популярность

popülasyon n
популяция

popüler /pɔ.py.lɛɾ/ adj
популя́рный

pornografi n
порнография

porselen n
фарфор

porsuk /poɾ.ˈsuk/ n
барсук тис

portakal /poɾ.ta.ˈcal/ n
апельсин апельси́н

portakal suyu n
апельси́новый сок

portre n
[[портретный|портре́тная]] [[ориента́ция]]

posta /pos.ˈta/ /ˈpos.ta/ n
почта
(iletişim) posta servisi aracılığıyla nakledilen mektup veya paket

posta arabası n
дилижанс

posta kodu /ˈpos.ta ko.du/ n
почто́вый и́ндекс
(postacılık) Gönderilerin alıcılara daha kolay ulaştırılmasını sağlamak için kullanılan kod.

postacı n
письмоно́сец

potasyum n
ка́лий калий

pozitron n
позитрон

poğaça pɔːˈt͡ʃɑ pɔː‿ɑˈt͡ʃɑ n
бугаца

praseodim n
празеодим

pratik n
пра́ктика

prens n
принц

prenses n
принцесса

prestij /pɾes.ˈtid͡ʑ/ n
престиж

primat n
примат

primatlar n
приматы

priz n
розетка

problem n
проблема

profesyonel adj
профессиональный

profesör n
профессор

profil n
профиль

program /pɾoɡ.ˈɾam/ n
программа
belirli şartlara ve düzene göre yapılması öngörülen işlemlerin bütünü
(bilişim) bilgisayara bir işlemi yaptırmak için yazılan komutlar dizisi

programlama /pɾoɡ.ɾam.la.ˈma/ /pɾoɡ.ɾam.ˈla.ma/ n
программирование
(bilişim) programlamak veya programlaştırmak işi, bilgisayar programlarının yazılması

programlama dili /pɾoɡ.ɾam.la.ˈma di.ɫi/ n
язык программирования
(bilişim) bilgisayarları çalıştırmak için yazılan sun'î dil

proje n
план проект

projeksiyon pɾoʒɛcsiˈjɔn n
проекция отражение проецирование

propaganda n
агита́ция

prostat n
предстательная железа

prostat kanseri n
рак [[простата|проста́ты]]

protein n
протеин белок

protesto n
демонстра́ция

protez adj
протезный

protez n
протез

protokol /pɾo.to.ˈcoɫ/ n
протокол
Bir toplantı, oturum, soruşturma sonunda imzalanan belge
Diplomatlar arasında yapılan anlaşma tutanağı
Diplomatlıkta, devletler arasındaki ilişkilerde geçen yazışmalarda, resmî törenlerde, devlet başkanları ile onların temsilcileri arasındaki görüşmelerde uygulanan kurallar
Resmî ilişkilerde ve işlemlerde ciddiyet

proton n
протон

prototip n
прототип

pruva n
нос

psikiyatr psiciˈjɑtɾ n
психиатр

psikiyatri n
психиатрия

psikiyatrist psicijɑtˈɾist n
психиатр

psikopat n
псих

psikoterapi /ˈpis.ko.te.ɾa.pi/ /ˈpsi.ko.te.ɾa.pi/ n
психотерапи́я

psikoz n
психо́з

puan n
балл

pudra şekeri n
сахарная пудра

pul n
чешу́йка

puma n
пума кугуар

pupa n
корма

pusula n
буссо́ль

putperest adj
идолопокло́нник

pürüzsüz adj
гладкий ровный

püskül n
бахрома кисточка

pırasa n
порей лук-порей

pırlanta n
бриллиа́нт

pısırıklık n
малодушие робость трусость

radon n
радон

radyan n
радиан

radyatör n
радиа́тор

radyo /ˈrad.jo/ n
радио рnдио радиопередатчик
(elektronik, radyo) radyo istasyonunun yayınlarını alan araç

radyo dalga n
радиоволна

radyo teleskobu /ˈrad.jo te.ɫes.co.bu/ n
радиотелеско́п
(astronomi) A Radyo dalgalarını inceleyen parabol antenli teleskop.

radyo vericisi n
радиопередатчик

radyoaktif adj
радиоактивный

radyoloji n
радиология

raf n
полка

rahat n
покой спокойствие

rahatlamak v
успокаиваться чувствовать облегчение

rahatsız etmek v
беспоко́ить

rahatsızlanmak v
заболеть

rahibe n
монахиня мона́хиня

rakam n
числительное число

raket n
раке́тка

randevu n
встре́ча

rasathane n
обсерватория

rastlamak v
встре́тить

rastlantı n
случайность совпадение

rasyonel sayı /ɾas.jo.ˈneɫ sa.jɯ/ n
рациона́льное число́
(matematik) tam veya kesirli sayıların ortak adı

ravent n
ревень

ray n
рельс

razı adj
согласный

reaktör n
реа́ктор

realite n
действи́тельность

reddetmek /ˈɾed.det.mec/ v
отве́ргнуть
çürütmek, yalanlamak

referandum n
референдум всенародный опрос

refleks n
рефле́кс

reflektör n
отража́тель

reform n
реформа

regresyon n
регресс

rehber /ɾɛh.ˈbeɾ/ n
гид экскурсовод

rekabet etmek v
соперничать

reklam n
реклама

rektör n
ре́ктор

ren geyiği n
кари́бу се́верный оле́нь северный олень

renk n
цвет окраска

repertuvar n
репертуа́р

reprodüksiyon n
репродукция

resepsiyon n
[[сто́йка]] [[администратор|администра́тора]]

resepsiyonist n
администра́тор

resim n
картина рисунок снимок фотография чертёж фотоснимок

resmetmek v
рисовать

resmî adj
официа́льный

resmî dil /ɾes.ˈmiː diɫ/ n
официальный язык

ressam n
художник живописец

restoran n
ресторан

restorasyon n
восстановле́ние

retorik n
риторика

reçine n
смола́

ribo nükleik asit n
рибонуклеиновая кислота

riboz n
рибо́за

ring n
аре́на

ringa n
сельдь селёдка

risk n
риск

robot n
робот

robotik n
робототе́хника

rock n
рок

roka n
ру́ккола

rol n
роль

rom /ˈɾom/ n
ром
(alkollü içecekler) Şeker kamışından şeker yapılırken elde edilen öz suyun, melâs ve artıkların mayalandırılarak kurutulmasıyla elde edilen alkollü sert içki

roman n
роман повесть

romantik n
романти́чный

ropdöşambır n
пеньюа́р

rubidyum n
руби́дий

ruh /ˈɾuh/ n
душа
en önemli nokta, öz
(din, felsefe) dinlerin ve din felsefelerinin insanda vücuttan ayrı bir varlık olarak kabul ettiği öz
(felsefe) bedeni etkin kılan canlılık ilkesi, bedenin hayat gücü
(kimya, sıvılar) esans
(mecaz) duygu, his

ruh bilimci n
психолог душевед

ruh bilimi n
психология

ruh bilimsel adj
психологический

ruhani adj
духовный религиозный

ruhsal adj
психологический

ruj n
губной помада

rulet n
руле́тка

rusalka ɾusɑɫˈkɑ n
русалка

rutenyum n
руте́ний

römorkör n
буксир

röntgenyum ʀœntˈgeːnjʊm n
рентгений

rütbe /rytˈbe/ n
ранг

rüya n
сон грёза сновиде́ние

rüzgâr /ɾyz.ˈɡʲaɾ/ n
ветер
(denizcilik, meteoroloji) havanın yer değiştirmesiyle oluşan esinti

rüzgârgülü n
флюгер

rıhtım n
причал

saadetli /sa.aː.det.ˈɫi/ adj
удачливый
mutlu

saat n
час часы

sabah n
утро у́тро

sabahleyin adv
утром

saban /saˈban/ n
плуг

saban demiri n
ле́мех

sabit adj
постоя́нная

sabun /saˈbun/ n
мыло мы́ло

sabunlamak v
мы́лить

sabık adj
предыдущий прежний бывший

sac n
листово́й мета́лл

sadaka /sa.da.ˈka/ n
милостыня

sadakat n
верность преданность

sadakatsizlik n
неверность

sadece adv
просто

safari n
сафа́ри

safha n
грань этап бок период стадия сторона

safra kesesi n
жёлчный пузырь

safran n
шафра́н

sahici adj
верный действительный

sahiden adv
в самом деле действительно

sahil n
побережье

sahip n
владелец хозяин

sahip olmak v
владеть

sahne n
сцена

saka kuşu n
щегол

sakal n
борода

sakin adj
спокойный

saklamak v
караулить охранять стеречь сторожить

saksağan n
сорока

sakıngan adj
осмотрительный остерегающийся осторожный сдержанный

sakız n
жвачка

sal n
плот

salah bulmak v
улучшать

salak n
глупый

salamura adj
рассол

salata n
салат

saldırgan adj
агрессивный

saldırganlık n
агрессивность

saldırmak v
атакова́ть

sallamak v
качать колебать махать размахивать раскачивать

salma n
киль

salmak v
отпускать пускать

salon n
зал

saltanat n
султанат

salyangoz saʎjɑɳˈɡɔz n
улитка

salça n
тома́тная па́ста

salı saˈlɯ n
вторник вто́рник

salıncak n
качели

salıvermek v
выпускать отпускать

saman n
солома

samaryum n
сама́рий

samimi adj
радушный

samur n
соболь

samuray /sa.ˈmu.ɾaj/ n
самура́й
(askeriye, Japonya, tarih) Japon derebeyinin hizmetindeki savaşçı

sanal gerçeklik n
виртуа́льная реа́льность

sanat n
искусство

sanat filmi n
артхаус

sanat tarihçisi n
историк искусства

sanatoryum n
здра́вница

sanatçı n
художник

sanayi n
промышленность индустрия

sancak [s̪änˈd͡ʒɑkʰ] n
знамя
bayrak

sancı n
боль

sandalye n
сту́л стул

sandviç n
сандвич са́ндвич

sandık /san.ˈdɯk/ n
сундук
İçerisine takım eşyaları koyabilmek amacıyla genellikle ahşap yapılan büyükçe, kutu biçiminde bir cisim

saniye n
секунда секу́нда

sanlı adj
почётный уважаемый

sansür n
цензура

sapan n
рога́тка

saplamak v
втыкать вонзать всаживать

sapma sapˈma n
отклоне́ние

saptamak v
констатировать отмечать

sapık saˈpɯc n
извраще́нец

sapınç n
аберра́ция

sararmak v
побледнеть пожелтеть

saray /saˈɾaj/ n
дворец
(devlet, mimarlık) hükümdarların veya devlet başkanlarının oturduğu büyük bina
(kamu, mimarlık) kamu işlerinin yürütüldüğü büyük bina
ihtişamlı, iyi zevkle döşenmiş bina
devlet başkanı ve çevresi

saraç n
седельник шорник

sardalya n
сардина

sarhoşluk n
градус

sari saɾiˈleɾ saˈɾi n
са́ри

sarih /sa.ˈɾih/ adj
очевидный
açık, belli, belirgin, kolay anlaşılır

sarkaç n
маятник

sarmak v
бинтовать обвязывать окружать повязывать

sarraf n
ювелир

sarraflık hakkı n
куртаж

sarsmak v
подорвать расшатать сотрясать трясти шатать

sarsım n
пертурбация сотрясение

sarı adj
жёлтый

sarı n
жёлтый

sarı kart n
горчичник

sarıasma n
и́волга

sarık n
чалма тюрбан

sarılık saɾɯˈlɯk n
желту́ха

sarımsak n
чесно́к чеснок

sarışın adj
бе́лый

satmak v
продавать продать

satranç n
шахматы

satranç tahtası n
шахматная доска

satranç taşı n
шахматная фигура

satı n
продажа

satılık adj
на [[продажа|прода́жу]]

satın almak /sa.ˈtɯn al.mac/ v
купить
(hukuk, ticaret) bir cismi belirlenen fiyatını ödeyerek kendine mal etmek

satır saˈtɯɾ n
ряд

satış n
прода́жа

sauna n
сауна баня

savaş /sa.ˈvaʃ/ n
война
kavga, mücadele, uğraşma

savaş baltası n
секира

savaş gemisi n
вое́нный кора́бль

savaşmak v
сражаться

savaşçı /sɑ.vɑʃ.ˈt͡ʃɯ/ n
воин во́ин

savcı [sɑv.ˈd͡ʒɯ] n
прокурор
(hukuk, meslekler) Devlet adına ve yararına davalar açan, kamu haklarını ve hukuku yerine getirmek üzere yargıç katında sanıkları kovuşturan görevli hukukçu.

savmak v
выпроваживать гнать прогонять

savunma n
защита оборона

savunma mekanizması n
защитный механизм психологическая защита

savurmak v
бросать кидать метать

sayaç n
счётчик

saydam adj
прозрачный

sayfa sajˈfa n
страница

sayfiye n
да́ча

saygın [sɑjˈɡɯn] adj
почитаемый почтенный уважаемый

saygınlık n
почитание почёт уважение честь

saygısız [sɑjɡɯˈsɯz] adj
невежливый

saymak v
счесть

sayrılık n
недомогание

sayı /sa.ˈjɯ/ n
число числительное
(aritmetik, matematik) sayma, ölçme, tartma v.s. işlerin sonunda bulunan birimlerin kaç olduğunu bildiren söz

sayı sistemi /sa.ˈjɯ sis.te.mi/ n
система счисления
(matematik) matematikte herhangi bir sayı kümesi

sayıca adv
численно

sayıklamak /sa.jɯk.la.ˈmak/ v
фантазировать

sayıl n
скаля́рный

sayılamaz adj
неисчисля́емый

sayılar teorisi n
тео́рия чи́сел

sayın adj
почитаемый уважаемый

sazan n
карп сазан

saç n
волосы волос

saç fırçası n
расчёска

saçmak v
рассеивать разбрасывать рассыпать

saçmalamak v
говорить глупости нести чепуху

saçmalık n
вздор глупость чепуха

sağ adj
правый

sağanak /sa.‿a.ˈnac/ n
ливень проливной дождь
ânî, art arda veya şiddetli oluşan hareketler
(meteoroloji) birdenbire başlayan, genellikle kısa süren şiddetli yağmur

sağduyu n
здра́вый смысл

sağgörülü adj
прозорливый проницательный

sağlam adj
здоровый крепкий прочный твёрдый

sağlamlaştırmak v
укреплять

sağlanmak v
обеспечиваться

sağlık [s̪ɑ̝̂ːˈɫ̪ɯkʰ] n
здоровье

sağlıklı adj
здоровый

sağlıksız n
вре́дный

sağır adj
глухой

sebep /se.ˈbep/ n
причина повод мотив

sebepli adj
мотивированный

sebze n
овощ

sedef n
перламу́тр

sedef hastalığı n
псориаз

sedir n
кедр

sedye n
носи́лки

sefer n
поездка

sehpa n
мольберт

sekiz adj
восемь

sekizinci adj
восьмой

sekreter kuşu n
птица-секретарь

seks işçisi sɛcs iʃt͡ʃiˈsi n
секс-рабо́тник секс-рабо́тница

seksapel n
сексапи́льность

seksek n
кла́ссики

seksen sekiz adj
восемьдесят восемь

sekseninci adj
восьмидеся́тый

seksiyon n
секция

seksüel adj
сексуальный

sel n
наводнение

selam n
поклон

selâmet n
благо благополучие здоровье

selüloz n
целлюлоза

sema n
небо

semantik n
семантика

semavi adj
небе́сный

sembol n
символ

semizotu n
дандур дандури полднёвка портулак тандур

sempati n
симпатия

semt /ˈsemt/ n
квартал район города

sen [ˈsɛn] pronoun
ты
(kişi adılı): ikinci tekil şahısı gösteren söz

senaryo n
сценарий

senatör n
сена́тор

sendika n
профсоюз профессиона́льный сою́з

sendrom /sen.ˈdrom/ n
синдро́м
(tıp) Birbiriyle alakalı ve sıkça görünen bir bozukluk veya hastalıkla ilişkilendirilen bir sıra tıbbî alamet ve semptom.

senfoni n
симфония

seni seviyorum /seˈni sevijoːˈɾum/ expression
Я тeбя люблю я люблю тебя

senkretizm senkɾetizm n
синкрети́зм

sentetik dil /sen.te.ˈtic diɫ/ n
синтетический язык
(dil bilimi) Bir cümle içindeki sentaks ilişkileri ifade etmek için çekim veya ek kullanan bir dil.

sentromer n
центроме́ра

sepet /se.ˈpet/ n
корзи́на
(kaplar) kamış, saz ince dal veya tellerden hasır şeklinde örülerek yapılan, genellikle sapı olan, eşya ve yiyecek taşımak için kullanılan kap
корзина
(spor) sepet topunda sayı kazanmak için, içine top atılmaya çalışılan demir çembere geçirilmiş altı açık ağ

sera n
парник

seramik n
керамика

seri adj
быстрый

sermaye /seɾmaːˈje/ n
капитал проститутка

serotonin n
серотони́н

serpici n
пульверизатор

sersem adj
болван дурак

sersemlik n
одурение оцепенение ошеломление

serseri adj
скита́лец

sert /ˈseɾt/ adj
твёрдый крепкий
bağışlaması, hoşgörüsü olmayan
çizilmesi, kırılması, kesilmesi veya çiğnenmesi güç olan
esnekliği az olan, kolayca eğilip bükülmeyen
gönül kırıcı, katı, ters
güçlü kuvvetli
kolay dayanılmayan, zor katlanılan, etkili
sarsıcı niteliği olan
(dil bilimi) ciğerlerden gelen havanın ağız boşluğundaki tam veya yarı kapalı engellerle çarpmasıyla oluşan, titreşimsiz, süreksiz, ötümsüz, tonsuz, sedasız
(mecaz) hırçın, öfkeli, hiddetli
(mecaz) titizlikle uygulanan, sıkı

sert /ˈseɾt/ adv
твёрдый
gönül kırıcı, katı, ters bir şekilde

sertifika seɾtifiˈca n
аттеста́т

sertifikasyon seɾtificasˈjon n
сертифика́ция

sertlik n
жёсткость крепость твёрдость

servi n
кипарис

serviks n
ше́йка ма́тки

servis n
посуда

serçe n
воробей воробе́й

serçe parmak n
мизинец

serüvenli adj
авантюрный приключенческий

ses ˈses n
звук

ses bilgisi n
фонетика

ses bilimi n
фонология

ses teli n
голосовая губа

sesbirim n
фоне́ма

seslenmek v
воскликнуть крикнуть подозвать позвать

sesli n
гласный звук гласные

sessiz n
согласный звук консонант

sessiz harf n
согласный звук консонант

sessiz kuğu n
лебедь-шипун ле́бедь-шипу́н

sessizlik n
тишина

sesçil adj
фонетический

sevdalinka sɛv.dɑ.ˈliɳ.kɑ sɛv.dɑː.ˈliɳ.kɑ n
севдали́нка

sevecen adj
мягкий нежный

sevgi /sevɟi/ n
любовь

sevgili adj
дорогой милый

sevinmek /sevinˈmec/ v
радоваться испытывать радость обрадоваться

sevk etmek v
послать

sevmek v
любить

seyahat /se.ja.ˈhat/ n
рейс

sezmek v
предчувствовать, догадываться

sezyum n
цезий це́зий

seçenek /se.t͡ʃe.ˈnek/ n
альтернати́ва
birinin yerine seçilebilecek bir başka yol

seçilmiş adj
избранный

seçim /se.ˈt͡ʃim/ n
выборы
seçme işi

seçmek v
выбирать выделять избирать отличать

siber saldırı /ˈsi.beɾ sal.dɯ.ɾɯ/ n
кибер наступление
(askeriye) bilgisayar bilgi sistemlerini, bilgisayar ağlarını, altyapıları, kişisel bilgisayarları veya akıllı telefonları hedef alan herhangi bir saldırı.

sidik n
моча

sigar n
сигара

sigara n
сигарета

sigaralık n
мундштук портсигар

sihirbaz n
колдун

sik [sic] n
хуй

sikke n
монета

silah n
оружие

silahlı adj
вооружённый

silgi sil.ɟiˈleɾ sil.ˈɟi n
рези́нка

silindir n
барабан

silisyum n
кремний силиций

silmek v
вы́тереть

simge n
символ условное обозначение условный знак

simgecilik n
символизм символика

simyacı n
алхимик

sincap n
белка

sindirim n
переварива́ние

sindirim sistemi n
пищеварительная система

sindirmek v
скрывать утаивать

sinek [sɪ.ˈnɛk] n
муха
(çift kanatlılar) Çift kanatlı uçan böceklerin genel ismi

sinek kuşu n
коли́бри

sinek mantarı n
мухомор

sineklik n
мухобойка

sinema n
кино кинотеатр

sinir /si.ˈniɾ/ n
нерв
kas kirişi ve zarı
herhangi bir şey, bir olay karşısında tepki gösterme duyarlığı ve kişinin ruhî niteliği
rahatsız edici, hastalık derecesine varan aşırı hassasiyet
Şablon:dil=tr duyu ve hareket uyarılarını beyinden organlara, organlardan beyne ileten beyazımsı teller ve bu tellerin oluşturduğu demet

sinir ağı /si.ˈniɾ a.‿ɯ/ n
нервная система

sinir sistemi [siniɾ sistɛmi] n
нервная система

sinirli adj
нервный

sinirsel adj
нервный

sinsi adj
коварный

sinyal n
знак сигнал

siper n
окоп траншея

sirk /ˈsiɾc/ n
цирк
Eğitilmiş hayvanların ve cambazların gösteri yaptıkları genellikle büyük çadır içindeki kapalı yer

sirke n
уксус у́ксус

siroz n
цирро́з

sis /ˈsis/ n
туман мгла

sismik adj
сейсми́ческий

sismograf n
сейсмо́граф

sistem /sis.ˈtem/ n
система
metot, yol, yöntem

sitoplazma n
цитоплазма

sitrik asit n
лимо́нная кислота́

sivil adj
гражда́нский

sivil itaatsizlik n
гражданское неповиновение

sivil savunma n
безопасность жизнедеятельности

sivil toplum kuruluşu /si.ˈvil top.ˈlum ku.ɾu.lu.ˈʃu/ n
неправи́тельственная организа́ция

sivilce n
прыщ

sivri sivˈɾi adj
заострённый острый остроконечный проницательный резкий

sivrilmek v
выделяться заостряться отличаться

sivrisinek [sɪv.ˈɾɪ.ˈsɪ.nɛk] n
комар кома́р

siyah n
чёрный

siyah frenk üzümü n
чёрная смородина

siyasetçi n
политик

siyatik hastalığı n
ишиас

siz /ˈsiz/ pronoun
вы

siğil n
бородавка

skandiyum n
ска́ндий

skeleton n
ске́летон

skeç n
скетч

skrotum n
мошонка мошо́нка

slalom n
слалом

soba sobaˈlaɾ soˈba n
печь

sodyum n
натрий

sodyum klorür n
хлори́д на́трия

sohbet etmek v
беседовать дискутировать

sokak n
улица

sokak çocuğu soˈkɑk t͡ʃod͡ʒuːˈ‿u n
детская беспризо́рность

sokulmak v
прибраться прижиматься проникнуть

solucan sɔɫuˈd͡ʒɑn n
червь

soluk borusu n
трахея

solungaç n
жабра

solunmak v
дышать

solunum n
дыха́ние

solunum sistemi n
дыха́тельная систе́ма

solüsyon n
раствор

somun n
гайка

son /ˈson/ n
конец
bir şeyin en arkadan gelen bölümü

son ek n
суффикс

son söz n
эпилог

sonat n
сона́та

sonbahar ˈsonbahar n
осень

sonra [ˈsɔn.ɾɐ] adposition
после

sonsuz n
бесконе́чность

sonsuzluk n
безграни́чность

sonuç n
результат итог

sonuçsuz adj
безрезультатный

sopa n
палка

sorgulama dili /soɾɡulaˈma dili/ n
язы́к запро́сов

sormak v
спрашивать

soru /soˈɾu/ n
вопрос вопро́с

soru işareti soˈɾu iʃa:ɾeˈti n
вопросительный знак

sorumluluk n
ответственность
kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi, mesuliyet

sorun /soˈɾun/ /ˈso.ɾun/ n
проблема

soruşturmak v
выспрашивать расследовать расспрашивать

sos n
соус

sosis n
колбаса

sosisli sandviç n
хот-до́г

sosyal adj
социальный

sosyal bilgiler n
обществове́дение

sosyalist n
социалист

sosyalizm n
социализм социали́зм

sosyolog n
социолог социо́лог

sosyoloji /sos.jo.ɫo.ˈd͡ʑi/ n
социология
(bilim) toplumun oluşum, işleyiş ve gelişim kanunlarını inceleyen bilim dalı

soy metal /ˈsoj me.taɫ/ n
благородный металл

soy tükenmesi n
вымирание

soyadı /ˈsoj.a.dɯ/ n
фамилия
(aile, hukuk, sosyoloji) herkesin ailece anılmasına yarayan öz adından sonraki adı

soykırım /ˈsoj.cɯ.ɾɯm/ n
геноцид геноци́д
(hukuk, sosyoloji) Bir insan topluluğunu dinî, millî ya da ırkçı sebeplerle yok etme.

soyluluk n
благоро́дство

soymak v
раздевать

soyunmak v
раздеваться раздеться

soyut adj
абстрактный

soğan /so.ˈ‿an/ n
лук
(sebzeler, soğangiller) yemeklere tat vermek için yumrusu ve yeşil yaprakları kullanılan güzel kokulu bitki, soğan bitkinin çiğ ve pişirilerek yenilen ürünü

soğuk adj
холодный

soğuk adv
холодно

soğurmak v
абсорбировать всасывать насыщать поглощать

spekülasyon n
спекуляция

spor n
спорт

sporcu n
спортсмен

staj n
стаж

stajyer /staʒ.jɛɾ/ n
стажёр

stalagmit n
Сталактит

standart /standaɾt/ n
стандарт

stratej n
стратег

strateji n
стратегия

streptokok n
стрептококк

stres n
стресс

striptiz n
стрипти́з

stronsiyum n
стронций

stüdyo /ˈstyd.jo/ n
сту́дия

su /ˈsu/ n
вода вода́

su aygırı n
бегемот гиппопотам

su bilimi n
гидрология

su buharı n
водяно́й пар

su kabağı n
лагена́рия обыкнове́нная

su kayağı n
во́дные лы́жи

su kemeri n
акведук

su samuru n
выдра

su teresi n
водяной кресс

su çulluğu n
бека́с

subay n
офицер

sudan adj
никчёмный пустой пустячный

sudoku /ˈsu.do.ˈku/ n
судо́ку

sufi /suˈ.ːfiˈ/ n
суфий суфист
(mistisizm) Kadîm ezoterik bir kökene sahip olmakla birlikte mistik bir inanç olarak günümüzde daha çok İslâm çevresinde gelişen tasavvuf öğretisine bağlı kişiler için daha çok Batı'da kullanılan kelime.

suikast /su.i.ˈkast/ n
наёмное уби́йство
Gizlice cana kıyma ve kötülük etmeye kalkışma.
(politika, terör) Bir devlet büyüğünü veya önemli bir kişiyi plan kurarak öldürme.

suikastçı n
ки́ллер

sulh n
мир

sulp n
позвоночный столб поколение род

sulu adj
сулу

sumak /su.ˈmac/ n
сумах

suna n
ата́йка

sunak n
алтарь

sunta /ˈsʊntɑ/ n
древесно-стружечная плита

supap n
кла́пан

sure /suː.ˈɾe/ n
су́ра
(İslâm) Kur'an'ın bölünmüş olduğu 114 bölümden her biri

susam n
кунжут сезам

susam yağı n
кунжу́тное ма́сло

susma /sus.ˈma/ /ˈsus.ma/ n
молчание

susmak /sus.ˈmac/ v
молчать

susturmak v
заставить замолчать

suç n
преступление

suçiçeği n
ветряная оспа

suçlama n
обвине́ние

suçlamak v
обвинять обвиня́ть

suçlanmak v
обвиняться

sökülmek v
выкладывать отдавать

söndürmek v
гасить тушить

sönmek v
вы́гореть

sönük adj
погасший потухший угасший

söylemek v
говорить

söylence n
легенда

söylenme n
произношение

söylenti n
слух

söyleşi n
разговор

söyleşmek v
беседовать договариваться обсуждать разговаривать уговариваться

söz /ˈsøz/ n
слово

söz dizimi n
синтаксис

söz vermek v
обеща́ть

söz yitimi n
афазия

sözbilimsel adj
ритори́ческий

sözcü /søz.ˈd͡ʒy/ n
представитель

sözlü adj
у́стный

sözlük /søz.ˈɫyk/ n
словарь
(kitap) bir dilin bütün veya belli bir çağda kullanılmış kelime ve deyimlerini alfabe sırasına göre alarak tanımlarını yapan, açıklayan, başka dillerdeki karşılıklarını veren eser

sözlükçü n
лексико́граф

söğüt n
верба ива

söğüt serçesi n
Черногрудый воробей

söğütbülbülü n
пеночка-весничка

sübvansiyon /ˈsyb.vɑn.si.ˈjɔn/ n
субси́дия
(ekonomi) destekleme

süje /sy.ʒɛ/ n
субъект

sükût /sy.ˈkjuːt/ n
молчание безмолвие

sülfürik asit n
серная кислота

sülük n
пиявка

sümbül n
гиацинт гиаци́нт

sümük n
со́пли

sümüklü böcek n
сли́зень

sünek adj
тягучий

süneklik n
ковкость

süngü n
штык

sünnet [syn.ˈnɛt] n
обрезание
(İslâm) İslâm Peygamberi'nin Müslümanlarca uyulması gerekli sayılan davranışları, herhangi bir konuda söylemiş olduğu söz ya da sükûtla tasdiki

süper n
кла́ссный

süpernova /ˈsy.peɾ.noː.vaː/ n
сверхновая звезда
(astronomi) Enerjisi biten büyük yıldızların şiddetle patlaması hâli

süpürmek v
подмести́ подмета́ть

sürahi n
графи́н

süratli adj
скорый

sürdürmek v
продолжать

süre [s̪ʏɾɛ] n
продолжительность период срок

sürekli adv
беспрерывно постоянно

süreklilik /sy.ɾec.ɫi.ˈɫic/ n
неразры́вность
sürekli olma, kesintisiz olarak sürüp gitme durumu, devamlılık

süreç /sy.ˈɾet͡ʃ/ n
процесс

sürgün n
изгнанник

sürtmek v
сильно тереть скитаться слоняться

sürtünme n
си́ла тре́ния

sürü n
гурт

sürücü n
водитель драйвер

sürüklemek v
приволочь тащить

sürüngen /sy.ɾyn.ˈɡen/ n
рептилия пресмыкающиеся
(sürüngenler) omurgalı hayvan

süs n
убранство

süs bitkisi n
декорати́вные расте́ния

süspansiyon n
взвесь

süt /ˈsyt/ n
молоко молоки

süt dişi n
молочный зуб

sütanne sytɑnˈnɛ n
корми́лица ма́мка

sütlabi n
луток

sütun n
столб

sütyen /syt.ˈjen/ n
бюстгальтер лифчик
(iç giyim) Kadınların göğüslerini dik tutup dolgun göstermek için kullandıkları, saten, dantel v.s. kumaşlardan yapılan iç çamaşırı

sütçü n
[[разно́счик]] [[молоко|молока́]]

süzgün adj
томный

sıcak adj
горячий тёплый жаркий

sıcaklık n
температура

sıfat /sɯ.ˈfat/ n
прилагательное
(dil bilimi) bir ismi, kemiyet, vasıf, yer, sıra v.s. bakımından niteleyen, belirten kelime

sıfat-fiil /sɯˈfat fiiɫ/ n
причастие

sıklaştırmak v
участить

sıkça adj
довольно часто

sıkıca adv
крепко туго

sıkıcı adj
нудный обременительный скучный тягостный

sıkıntı n
скука

sıkıntısız adj
беззаботный беспутный

sıkıyönetim n
осадное положение

sınav n
экзамен тест испытание

sınıf /sɯ.nɯf/ n
класс

sınıflamak v
классифицировать

sınıflandırma n
классифика́ция

sınıflandırmak v
составлять

sınırda kişilik bozukluğu [sɯnɯɾˈdɑ ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
пограни́чное расстро́йство ли́чности

sınırlamak v
ограничивать устанавливать границы

sınırsız adj
безграничный беспредельный

sıra n
ряд шеренга

sıradan adj
привычный

sıradağ n
горная гряда

sıral sayı n
порядковым числом

sırt /ˈsɯɾt/ n
спина
bir şeyin üstü, üst bölümü
kesici araçların kesmeyen kenarı
(Andırın, Düziçi ağzı) elbise
(anatomi, primatlar) insanlarda boyundan bele kadar uzanan üst bölüm, üstü
(anatomi, zooloji) omurgalı veya omurgasız hayvanlarda boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanan üst bölüm
(coğrafya) dağların veya tepelerin üst bölümü
(dikiş) dikilmiş veya ciltlenmiş kitaplarda dikişin bulunduğu bölüm

sırt yüzgeci n
спинно́й плавни́к

sırtlan n
гиена

sırıkla atlama n
прыжок с шестом

sıtma n
малярия

sıvacı kuşu n
обыкновенный поползень

sıvı n
жидкость

sıvıölçer n
ареометр

sıçan n
крыса

sıçrama n
прыжок скачок

sıçrayış n
прыжок скачок

sığ /sɯː/ adj
ме́лкий

sığın n
лось

sığınak /sɯ.‿ɯ.ˈnac/ n
бункер
(askeriye, mimarlık) özellikle düşman atışlarından, hava bombardımanlarından korunmak için yapılmış yer

sığır balıkçılı n
египетская цапля

sığır eti n
говядина

sığırcık n
скворец

taarruz /ta.ʔar.ˈruz/ n
нападение агрессия налёт наступление
bir şey veya bir kimse üzerine şiddetle saldırma

tabak n
тарелка

tabaka n
насла́ивать

tabakhane n
кожевенное предприятие

tabiat n
природа натура

tabii adv
естественно

tabiiyet n
зависимость национальность

tablo n
картина

tabu adj
табу

tabur n
батальо́н

tabut /ta.ˈbut/ n
гроб
Ölünün mezarlığa götürülürken içine konulduğu sandık
İçine yumurta konan uzun sandık

taciz taːdʒiz n
агре́ссия

tafta n
тафта

tahakkuk n
выполнение осуществление

tahkimat n
крепость

tahmin [tɑh.ˈmɪn] n
прогноз

tahsil n
учение

tahsis n
выделение назначение предназначение

tahsisat n
ассигнование

taht n
трон престол

tahta n
деревянный

tahta balığı n
густера

tahta nefesli çalgı n
[[деревя́нный]] [[духово́й]] [[инструме́нт]]

tahterevalli tɑhtɛɾɛˈvalli n
каче́ли

tahıl n
жи́то

tahıl ambarı n
элеватор

takas n
ба́ртер

takma ad n
кличка прозвище

taksi n
такси

taksi şoförü n
таксист

taksimetre tɑksimɛtˈɾɛ n
счётчик таксо́метр

taksonomi n
таксономия

taktik /tak.tic/ n
тактический

taktık n
тактика

takvim /tac.ˈvim/ n
календарь календа́рь
yapılacak bir işin türlü merhalelerini zamana bağlı olarak gösteren program.
(yazı) bir yılın günerini, aylarını, sayılı günlerini gösteren, değişik şekillerde yapılmış çizelge veya defter.
(zaman) zamanı yıllara, aylara ve günlere ayıran metot.

takı n
частица

takılmak v
ввязываться впутываться заклиниваться застревать

takım n
набо́р

takım elbise n
костюм

takımyıldız /ta.ˈcɯm.jɯl.dɯz/ n
созвездие
(astronomi) Gök kürenin ayrıldığı seksen sekiz parselden her biri

takınmak v
овладевать

talep n
спрос запрос требование

talimat n
инструкция

talk n
тальк

talyum n
таллий

tam sayı /ˈtam sa.jɯ/ n
целое
(aritmetik, matematik) bir bütünü oluşturan tekler için kararlaşmış bulunan sayı

tamamen adv
абсолютно совершенно

tamamlamak v
дополнять завершать заканчивать кончать пополнять

tamirci n
механик

tamlayan durumu n
родительный падеж генетив

tamlayan hâli n
родительный падеж генетив

tampon n
ба́мпер

tampon bölge n
бу́ферная зо́на

tan n
сумерки

tandır n
тандыр

tanecik n
частица

taneli adj
зернистый

tank n
танк
(taşıtlar, askeriye) zırhlı ve silahlı, tekerlekleri paletli, motorlu savaş taşıtı

tanrı /tɑn.ˈɾɯ/ n
бог
(din) çok tanrıcılıkta var olduğuna inanılan insanüstü varlıklardan her biri

tanrıtanımazlık n
атеизм

tanrıça n
богиня

tantanalı adj
великолепный помпезный пышный

tanımak v
знать

tanımlamak v
определять давать определение описать характеризовать

tanımlık /t̪ʰä.nɯm.ˈɫ̪ɯk/ n
артикль
(dil bilimi) Almanca, Arapça, Fransızca, Yunanca gibi bâzı dillerde kelimelerin başına ya da sonuna eklenerek eklendiği kelimeyi belirli yapan ek ya da kelime

tanınmış adj
известный

tanısızlık n
агностицизм

tanıtmak v
показывать

tanıştırmak v
познакомить представить

tapınak /ta.pɯ.ˈnac/ n
храм
(din, mimarlık) içinde ibadet edilen, tapınılan bina

taraf /ta.ˈraf/ n
сторона

taraftar n
приверженец болельщик сторонник

tarak n
расчёска

tarayıcı n
ска́нер

tarih /taː.ˈɾih/ n
история
(bilim, tarih) milletleri, toplumları, kuruluşları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kurduğu medeniyeti inceleyen bilim

tarihsel adj
исторический

tarihçe n
история

tarihçi n
историк

tarihî /taː.ɾi.ˈhiː/ adj
исторический
tarihe dâir
tarihe geçmiş

tarla n
па́стбище

tarla ardıç kuşu n
рябинник

tarla kuşu n
жаворонок жа́воронок

tartma n
головной платок

tartmak v
взвешивать

tartı n
вес взвешивание

tartılmak v
взвешиваться

tartışma n
спор дискуссия диспут

tartışmak v
спорить

tarz n
способ стиль манера образ

tarçın n
корица

tarım n
сельское хозяйство

tas n
миска таз

tasarlamak v
планировать

tasarım n
вне́шний вид

tasavvuf /ta.sav.ˈvuf/ n
суфизм
(İslâm) Kur'an'da önerilen ve Peygamber'in hayatında uygulamaları görülen hayat tarzını yaşama gayreti
(İslâm, felsefe) Allah'ın vasıflarını ve Kâinat'ın oluşumunu varlık birliği anlayışıyla açıklayan dinî ve felsefî akım

taslak n
брульон

tat duyusu n
вкус

tatil n
отпуск

tatlı /tat.ˈlɯ/ adj
сладкий
(mecaz) insanı çeken, göze, kulağa hoş gelen, rahatlatan, dinlendiren, sevindiren

tatlı /tat.ˈlɯ/ n
десерт
(şekerlemeler) şekerle, şekerleme
(yiyecekler) şekerli şeylerle yapılan yiyecek

tatlı patates n
бата́т

tatlı su n
пре́сная вода́

tatlı su gelinciği n
налим

tatlılık n
доброду́шие

tatlısu levreği n
окунь

tatmin n
обеспечение удовлетворение

tatminkâr adj
удовлетворительный

tava n
сковорода сковородка

tavan n
потолок

tavsiye /tavsiˈje/ n
внимание

tavuk n
курица цыпленок

tavır n
манера поведение

tavşan tavˈʃan n
заяц за́яц

tay n
жер жеребёнок

tayf n
спектр

tayfun n
тайфун

tayin n
назначение определение указание

tayt n
колго́тки

taze adj
све́жий

tazyik n
давление принуждение угнетение

tazı n
борза́я

taç n
вене́ц

taç yaprak n
лепесток лепесто́к

taş [ˈt̪ɑʃ] adj
каменистый

taş [ˈt̪ɑʃ] n
камень ка́мень

taş balığı n
борода́вчатка

taş kömürü n
каменный уголь

taşçı n
каменотёс

taşçılık n
камнеобработка

taşımak v
носить перевозить переносить

taşınma n
изменение

taşınmak v
переезжать переселяться

tebeşir n
мел

tebrik n
поздравле́ние

tecavüz n
посягательство

tedavi n
лечение терапия

tedbir /tedˈbir/ n
мера

tedirgin adj
обеспокоенный потревоженный расстроенный

tedirginlik n
беспокойство расстройство

tef n
бубен

tehdit n
угро́за

tehdit etmek v
грозить

tehlike n
опасность

tehlikeli adj
опасный рискованный

teizm /te.ˈizm/ n
теизм

tek adj
единственный

tek gözlü adj
кривой

tek hörgüçlü deve n
дромадер драмадэр

tek sayı /ˈtec sa.jɯ/ n
нечётное число́
(aritmetik, matematik) 2'ye kesirsiz olarak bölünemeyen tam sayı

tekbir /tek.ˈbiɾ/ n
такби́р
(İslâm) Allah'ın büyüklüğünü, yüceliğini anmak için söylenen ve Allâh-u Ekber sözü ile başlayan duanın adı.

tekdüzelik n
монотонность

tekerlek n
колесо

tekil n
единственное число единица

tekke n
обитель дервишей текке

teklif etmek /tecˈlif etmec/ v
предлага́ть

teklik n
единица единичность единство

teknik /tec.ˈnic/ adj
технический
(bilim) teknik uygulamaya dayanan, bu uygulamaya ilişkin

teknik /tec.ˈnic/ n
техника
(bilim, teknoloji, sanat) bilim, meslek veya sanat dalında kullanılan yöntemlerin hepsi

teknoloji /tek.no.ɫo.ˈd͡ʑi/ n
технология
insanın maddi çevresini denetlemek ve değiştirmek amacıyla geliştirdiği araç gereçlerle bunlara ilişkin bilgilerin tümü
(mühendislik) bir sanayi dalı ile ilgili yapım yöntemlerini, kullanılan araç, gereç ve aletleri, bunların kullanım biçimlerini kapsayan uygulama bilgisi

tekrar /tekɾaɾ/ n
тавтология

tekrarlamak v
повторять

tel n
про́вод

telaşlı adj
беспокойный

telefon n
телефон

telefon santrali n
коммутатор

telek n
перо

telekomünikasyon n
телекоммуникация передача данных

teleks n
те́лекс

telepati n
телепа́тия

telesekreter n
автоотве́тчик

teleskop /te.ɫes.ˈkop/ n
телескоп
(astronomi, optik) uzağı büyüterek gösteren optik alet

televizyon /te.le.viz.ˈjon/ n
телевизор телевидение

telgraf n
телегра́ф

telif hakkı n
авторское право

telkuyruk n
морянка

telli çalgı n
струнный инструмент

tellür n
теллур

telsiz n
ра́дио

temas n
касание контакт прикосновение соприкосновение

tembel adj
ленивый

tembellik n
лень

tembih n
замечание

temel n
фундамент

temel parçacık /te.ˈmeɫ paɾ.t͡ʃa.d͡ʒɯk/ n
элементарная частица

temin n
заверение обеспечение снабжение уверение

temiz adj
чистый

temizlemek v
убирать

temizlikçi n
уборщик уборщица

temmuz n
июль

temsilci /tem.siɫ.ˈd͡ʒi/ n
представитель
(meslekler) hak ve görev bakımından birinin veya bir topluluğun adına davranan kişi, mümessil

temyiz n
кассация

ten n
кожа

tencere n
кастрюля

tenis n
теннис

tenisçi n
тенниси́ст

teodise teodiˈse n
теодицея

teodolit n
теодолит

teokrasi n
теокра́тия

teokratik n
теократи́ческий

teoloji n
теология

teorem n
теорема

teori /te.o.ˈɾi/ n
теория
(bilim) Uygulamalardan bağımsız olarak ele alınan soyut bilgi
(bilim) İradeli bir şekilde tertiplenmiş birçok olayı açıklayan ve bir bilime temel olan kanunların ve kuralların tamamı

tepe /teˈpe/ n
холм бугор

tepeli baştankara n
хохлатая синица

tepki n
реакция

tepsi n
поднос

ter /ˈteɾ/ n
пот
(fizyoloji) derinin gözeneklerinden sızan, kendine has bir kokusu olan, yapışkan, renksiz, tuzlu sıvı

terakki n
прогресс

terapist n
врач

teras n
терра́са

terazi n
весы

terbiyeli adj
благовоспитанный

terbiyum n
тербий

tercih /teɾ.ˈd͡ʒih/ n
вы́бор

tercüman /teɾd͡ʒyˈman/ n
толма́ч

tercüme /teɾ.d͡ʒy.ˈme/ n
перевод
(çeviri bilimi, edebiyat) çeviri

terebentin n
скипидар

tereyağı n
масло

terim /te.ˈɾim/ /ˈte.ɾim/ n
слага́емое
(cebir) cebirsel bir anlatımda artı ('+') veya eksi ('-') işaretleri arasında bulunan parçalardan her biri

terkip n
состав строение структура

termit n
термит

termodinamik n
термодинамика

termostat n
термоста́т

ters n
страх

tersane n
верфь

tertip n
поведение

terzi n
портной

terörist n
террорист

tesadüf n
случайность случай совпадение

tesisat n
установка

teslis /tes.ˈɫis/ n
Троица
(din, Hristiyanlık) Tek Tanrı'nın üçlü tabiatı

tespit /tes.ˈpit/ n
констатация укрепление установление утверждение фиксирование
belirleme
sabitleme

tespit etmek /tes.ˈpit et.mec/ v
замечать
bir hâli şüpheye düşürmeyecek şekilde göstermek

test ˈtest n
тест

test etme n
тести́рование

testere n
пила пила́

testi n
горшок

tetkik etmek v
изучать

teyze tejzeˈleɾ tejˈze n
тётя тётка

tezat n
антагонизм контраст противоречие

tezgâh n
прилавок

tezgâhtar n
продавец

teğmen n
лейтена́нт лейтенант

teşekkür etmek v
благодари́ть

teşhis n
диагноз

teşkil etmek v
формировать

teşrifatçı n
церемонимейстер

ticaret n
торговля

ticaret gemisi n
торговое судно

ticaret odası n
торговая палата

tifo n
брюшно́й тиф

tikel adj
частичный частный

tiksindirici adj
отвратительный противный тошнотворный

tiksindirmek v
вызывать отвращение

tilki n
лиса лисица лис

timsah timˈsah n
крокодил

tip /ˈtip/ n
тип

tipografi n
типографика

titrek adj
дрожащий

titrek kavak n
осина осина евросибирская осина обыкнове́нная тополь дрожа́щий

titreşimli adj
колебательный

tiyatro tiˈjatro n
театр

tişört ˈtiːʃøɾt n
футболка

tohum n
семя

tolerans n
терпи́мость

tomografi n
томография

tomruk n
бревно

ton /ˈton/ n
тон
(renkler) bir rengin koyuluk veya açıklık derecesi

tonoz n
свод

top [ˈt̪ʰo̞pʰ] n
мяч пушка

topal adj
хромать

topaç n
волчок

toplam /topˈlam/ n
сумма

toplama işareti n
знак плюс

toplama kampı n
концентрационный лагерь

toplamak v
собирать

toplanmak v
собираться

toplantı n
собрание

toplardamar n
вена

toplu iğne n
булавка

topluluk /top.lu.ˈluc/ n
община
(sosyoloji) aynı yerde bulunan insan kalabalığı

topluluk adı n
собирательное имя существительное

toplum n
общество община

toplumcu n
социалист

toplumculuk n
социализм

toplumsal adj
социальный

toplumsal hareket n
общественное движение

topoloji /topoloˈʒi/ n
топология

topoğraf n
топограф

toprak /top.ˈɾac/ n
земля континент материк
(jeoloji) Yer kabuğunun toz hâline gelmiş türlü kütle kırıntılarıyla çürümüş organik cisimlerden oluşan ve canlılara yaşama ortamı sağlayan yüzey bölümü

toptancı n
оптови́к

topuk n
пятка

topuz n
булава́

torba n
кулёк

torna n
токарный станок

tornacı n
токарь

tornavida n
отвёртка

torun /to.ˈɾun/ n
внук

toryum n
торий

totaliter adj
тоталита́рный

toynak n
копыто

toz n
пыль

tozlu adj
пыльный

trafik n
движе́ние

trafik işareti n
дорожный знак

traktör n
трактор

trampet n
ма́лый бараба́н

tramvay n
трамвай

transistör n
транзи́стор

transit n
перево́зка

travesti n
трансвести́т

tren /trɛn/ n
поезд

triklorometan n
трихлормета́н

trol n
тролль

trompet n
труба

tropikal adj
тропический

tsunami n
цунами

tuba n
туба

tufan /tuːˈfan/ n
всемирный потоп

tulum n
комбинезо́н

tulyum n
ту́лий

tundra n
тундра

tunç n
бронза

tur /ˈtuɾ/ n
тур

turbalık n
болото

turizm n
тури́зм

turkuaz n
аквамарин

turp tuɾpˈlaɾ ˈtuɾp n
ре́дька

turpgiller tuɾpgiɫˈɫeɾ n
крестоцветные

turta n
беля́ш

turuncu n
оранжевый

turşu n
маринады соленья

tutamak n
опора подпорка рукоять ручка

tutarsız adj
непоследовательный непродуманный

tutkal n
клей

tutku n
страсть

tutu n
ипотека

tutuklu n
узник

tutulmuş adj
задержанный

tutuş n
хватка

tuvalet n
туалет

tuvalet kâğıdı n
туалетная бумага

tuz /ˈtuz/ n
соль

tuzak n
западня

tuzlu adj
солёный

tuzsuz adj
бессолево́й

tuğla n
кирпич

tuş n
клавиша

tören n
церемония

tövbe /tøv.ˈbe/ n
покая́ние
(din) İşlediği bir günah veya suçtan pişman olarak bir daha yapmamaya karar verme.

tüccar n
торго́вец

tüfek /ty.fɛc/ n
винтовка ружьё

tüketim n
потребление

tüketmek v
израсходовать истратить исчерпать

tükürmek v
наплева́ть плевать

tüm adj
весь

tümsek n
бугор горб небольшой курган холмик шишка

tümör n
опухоль неоплазия неоплазма новообразование

tünel n
тонне́ль

tüp bebek n
ребёнок из проби́рки

tür n
вид

türban n
тюрбан

türemek v
возникать порождаться появляться

türev /tyˈɾɛv/ n
[[производный|произво́дное]] [[сло́во]]

türlü adj
разный

tütmek v
дымить дымиться скучать тосковать

tütsü tytˈsʏ n
кади́ло

tütün n
табак

tüy n
перо

tüytop n
вола́н

tüzel kişi n
юридическое лицо

tıkamak v
забивать затыкать

tını n
тембр

tıp n
медицина

tıraş fırçası tɯˈɾɑʃ fɯɾt͡ʃɑˈsɯ n
кисть для бритья

tıraş köpüğü tɯˈɾɑʃ cœpʏː‿ˈʏ n
крем для бритья́

tırmık n
борона

tırnak n
но́готь

tırnak işareti n
кавычки

tırpan n
коса подножка

tırtıl n
гусеница

ucuz adj
дешёвый недорогой ничтожный пустой

ufuk n
горизонт

ulaç n
деепричастие
(dil bilimi) belirteç olarak kullanılan eylemsi

ulaşmak v
достигать

ulaştırma n
доставка перевозка транспорт

ulaştırmak v
доставить

ulaşım n
коммуникация контакт связь сообщение

ulu doğan n
балобан

ulus /uˈɫus/ n
нация

ulusal adj
народный национальный

ulusallık n
национальность

uluslararası /ulusˈlaraɾasɯ/ adj
международный интернациональный

ummak v
надеяться

umursamak v
обращать внимание придавать значение

umursamazlık n
пренебрежительность

umut n
надежда упование

umutsuz adj
безнадёжный

umutsuzluk n
безнадёжность

un n
мука
(yiyecekler) öğütülmek toz haline getirilmiş tahıl ve diğer gıda maddeleri

unutkan /u.nut.ˈcan/ adj
забы́вчивый

unutkanlık n
забы́вчивость

unutmabeni uˈnutmɑbɛni n
незабу́дка

unutmak v
забывать забыть

ur n
опухоль неоплазия неоплазма новообразование

uranyum n
уран

usanmak v
испытывать отвращение надоедать

usanç n
скука пресыщение

uskumru n
скумбрия макрель

uskuna n
шхуна

usta [us̪ˈt̪ɑ] n
мастер

ustabaşı n
старший мастер

ustalık n
умение искусство мастерство

ustura /us.ˈtʰu.ɾa/ n
бритва

usturlap /us.tuɾ.ˈlap/ n
астроля́бия
(astrometri, eskimiş) gök cisimlerinin yüksekliğini ölçmekte kullanılan ölçü aleti

usul n
происхождение начало исток источник

utangaç adj
застенчивый стеснительный нерешительный

utanmak v
стесняться

utanmaz adj
наглый

utanç n
позор

uyandırmak v
буди́ть

uyanmak v
проснуться

uyarlama n
приспособление

uyarmak v
претупреждать

uyarı n
предупреждение напоминание

uydu ujˈdu n
спутник

uygar adj
цивилизованный

uygulama /uj.ɡu.la.ˈma/ /uj.ɡu.ˈla.ma/ n
приложе́ние
uygulamak işi
(bilim, sanat) bir bilim ve sanat dalının ilkelerini düşünce alanından uygulama alanına geçirip gerçekleştirme işi

uygun adj
пропорциональный соразмерный

uygunluk n
гармония соответствие

uygunsuz adj
неподобающий неподходящий неприличный несоответствующий

uyku /uj.ˈcu/ n
сон

uykusuz /uj.cu.ˈsuz/ adj
бессо́нный

uyma n
приспособление

uymak v
быть впо́ру

uyrukluk n
национальность

uyum n
гармония согласованность

uyumak v
спать поспа́ть

uyumsuz adj
негармоничный неслаженный

uyutmak v
усыпи́ть

uyuyakalmak v
засну́ть

uyuz n
чесотка

uyuşmak v
каменеть

uzak adj
далёкий далеко

uzaklık n
дистанция расстояние

uzanmak v
лежать

uzatmak v
протягивать удлинять

uzay gemisi n
космический корабль

uzay mekiği uˈzaj meciˈ‿i n
МТКК

uzay teleskobu /u.ˈzaj te.les.ko.bu/ n
космический телескоп
(astronomi, optik, uzay) Atmosferin net görmesine mânî olmaması ya da atmosferin geçirmediği elektromanyetik dalgaları incelemek üzere uzaya yerleştirilen teleskop.

uzayzaman /u.ˈzaj.za.man/ n
простра́нство-вре́мя
(astronomi, fizik) uzay ile zamanı uzay-zaman sürekliliği olarak isimlendirilen yapıda birleştiren matematiksel model.

uzlaştırıcı n
примиряющий

uzluk n
искусность ловкость мастерство сноровка умелость

uzmanlaşmak v
специализироваться

uzmanlık n
квалификация специальность

uzun [uˈz̪un̪] adj
высокий длинный

uzun atlama n
прыжок в длину

uzun bacaklı adj
длинноно́гий

uzunca adj
продолговатый удлинённый

uzunluk n
длина

uç /ˈut͡ʃ/ n
остриё кончик конец
bir şeyin baş veya son noktası
bir şeyin başı, tepesi
bir şeyin kenarı
bir uzaklığın son noktası
dış kenar
genellikle uzun nesnenin incelerek biten son ve sivri noktası
(tarih) Türk devletlerinde genellikle sınır boylarındaki eyalet ve sancak

uçak [ʊ.ˈtʃak] n
самолёт
(havacılık) Kanatları ile havanın kaldırma kuvvetini kullanıp havada hareket eden taşıma aracı

uçak gemisi n
авиама́тка

uçaksavar n
зени́тный

uçan daire n
лета́ющая таре́лка

uçuculuk n
летучесть

uçurtma n
змей

uçuş n
полёт

uğramak v
забежать

uğraş n
борьба дело занятие

uğraşmak v
стараться заниматься

uğur böceği /uˈ‿uɾ bød͡ʒeˈ‿i/ n
божья коровка

vaaz /va.ˈˤaz/ n
проповедь

vade n
отсрочка

vadi /vaː.ˈdiː/ n
долина лощина
(coğrafya, haritacılık) iki dağ arasındaki geçit
(mecaz) alan, yol, tarz

vajina n
пизда манда писька

vajinismus n
вагини́зм

vakit öldürmek v
убивать время

vakıf n
фонд

vali n
губернатор

valör n
значение

vanessa atalanta n
адмира́л

vanilya n
вани́ль

vantilatör n
вентиля́тор

vantrilok n
чревовеща́тель

var olmak /ˈvaː.ɾol.mac/ v
существовать
mevcut olmak, sağ olmak, yaşamak

varan n
варрант

varlık n
существование бытие

varlık bilimi n
онтология

varmak v
дое́хать

varoluş ˈva:ɾoluʃ n
существование

varoluşçu n
экзистенциалист

varsaymak v
предполагать

varyant n
вариант

varılmak v
доезжать достигать

vasat adj
посре́дственный

vatancılık n
патриоти́зм

vatandaş /va.tan.ˈdaʃ/ n
гражданин гражданка
(sosyoloji) bir ülke olan politik kurumların bir parçası olan kişi

vatandaşlık /va.tan.daʃ.ˈlɯc/ n
гражданство
(hukuk, sosyoloji) bir ülkeye ait olan politik kurumların bir parçası olma hâli

vazelin n
вазелин

vazgeçmek v
отказываться

vazife vaziːˈfe n
обязанность долг служба

vazo n
ваза

vaşak n
рысь

ve /ˈve/ conjunction
и
İki kelime ya da iki cümle arasına girerek aralarında ön ve arkadaki cümlenin şart olduğunu anlatan söz

veba n
чума

vebalı adj
чумной

veciz n
лаконичный меткий

vefakâr adj
верный преданный

vefalı adj
верный преданный

vefasızlık n
вероломство изменчивость неверность непостоянство

vejetaryen n
вегетарианский

vektör n
вектор

vekâletname /ve.kjaː.ɫet.naː.ˈme/ n
доверенность

veliaht n
кронпринц

veranda n
вера́нда

vergi veɾˈɡi n
налог

vergi oranı n
налоговый тариф

veri /ve.ˈɾi/ n
данные
(bilişim) kavram, komut veya olguların iletişim, işlem ve yorum için elverişli şeklî gösterimi

veri tabanı /ve.ˈɾi ta.ba.nɯ/ n
база данных
(bilişim) Bilgisayar kullanımında çözüme erişmek için işlenebilir hâle getirilmiş, düzenli bir şekilde saklanan bilgi ortamı

verilmek v
давать

verim n
производительность

verimsiz adj
безрезультатный бесплодный неурожайный

vermek /veɾ.ˈmec/ v
давать дать
elinde, üzerinde veya yakınında olan bir şeyi birisine eriştirmek, iletmek

veteriner n
ветеринар

veya conjunction
или

vezin n
просо́дия

vezir n
дама

vibratör n
вибра́тор

vicdan n
со́весть совесть

vida n
винт шуру́п

video n
ви́део

viki /ˈvi.ˈci/ n
ви́ки
Kullanıcıların üzerinde değişiklik yapma yetkisine sahip olduğu açık ağ sayfalarıdır. Geliştirilen özel bir yazılım sayesinde (MediaWiki) her kullanıcı istediği sayfada değişiklik yapabilir ve değiştirilen sayfa anında bütün kullanıcılar tarafından görülür.

vikipedist n
википеди́ст

villa n
[[за́городный]] дом

viraj n
вираж поворот

virülans n
вирулентность

virüs /ˈviɾys/ n
вирус

viski n
виски

vites n
переда́ча

vites kutusu n
коробка передач коро́бка переда́ч

viyadük n
виадук

viyola n
альт

vize n
виза

vizon n
но́рка

vişne n
ви́шня

vokatif /ˈvo.ca.tif/ n
звательный падеж
(dil bilimi) İsmin hâllerinden olup bâzı dillerde bulunan hitap hâli.

voleybol n
волейбол

volfram n
вольфрам

volkanik adj
вулкани́ческий

volkanizma n
вулкани́зм

volkanolog /vol.ca.no.ˈloɡ/ n
вулкано́лог
(bilim insanları, meslekler, volkanoloji) volkanoloji tahsil etmiş olan tabii bilimci

volkanoloji /vol.ca.no.lo.ˈʒi/ n
вулканоло́гия
(volkanoloji) Volkanları inceleyen jeolojinin bir kolu.

volt n
вольт

voltaj n
вольтаж

votka n
водка

vulger adj
вульгарно

vulva /ˈvulva/ n
вульва

vurgu n
ударение

vurgulamak v
[[поста́вить]] [[ударе́ние]]

vurgun adj
влюблённый

vurgun n
получивший ранение

vurgunculuk n
спекуляция

vurmak v
бить ударить

vurulmak v
влюбляться восхищаться

vuruş n
пинок

vücut n
тело

vücut yapısı n
телосложение

vıcık adj
жидкий разжиженный размягчённый

yaban arısı n
оса

yaban domuzu n
кабан

yaban mersini n
черника

yabancı /ja.ban.ˈd͡ʒɯ/ adj
заграни́чный

yabani adj
дикий

yabani enginar jɑbɑːˈniː ɛɳɟiˈnɑɾ n
кардон

yabani havuç n
пастернак

yabanlık n
дикость

yabansı adj
отчуждённый странный

yadigâr n
памятный подарок сувенир

yahni n
рагу ragou мясное блюдо

yahut conjunction
или

yahşi adj
хороший красивый

yaka /ja.ˈca/ n
воротник
(giyim) elbiselerin boyuna gelen, boynu çeviren kısmı

yakalama n
арест задержание

yakarmak v
молить просить умолять

yaklaşma n
приближение сближени

yaklaşmak v
подойти́

yaklaşık adj
примерный приблизительный

yaklaşım n
приближение

yakmak v
жечь

yakut /jaː.ˈcut./ n
рубин
(petroloji) pembe veya erguvan tonları ile karışık koyu kırmızı renkte, saydam bir korindon türü olan değerli taş

yakı n
пластырь

yakın [ja.ˈkɯn] [ˈja.kɯn] adj
близкий ближний
erişmesi, olması zaman bakımından yaklaşmış olan

yakında adv
близко

yakınlık n
бли́зость

yakınmak v
жаловаться мазать накладывать намазывать сетовать

yakıt n
топливо горю́чее

yakışık n
годность привлекательность пригожесть соответствие

yalak jaˈlac n
поилка

yalamak v
лиза́ние

yalan [jɑ.ˈlɑn] n
ложь
(etik) doğru olmayan, gerçeğe uymayan söz, kaşkariko, kıtır, hilaf, şorolop

yalan söylemek v
лгать

yalancı [jɑ.lɑn.ˈd͡ʒɯ] n
лжец лгун

yalancılık [jɑ.lɑn.d͡ʒɯ.ˈlɯc] n
лжи́вость
Yalancı olma hâli, yalan söyleme huyu

yalnız /jɑlˈnɯz/ adv
один

yalnız /jɑlˈnɯz/ n
оди́н

yalnızca adv
просто

yalı n
берег

yalım n
пламя

yalın n
пламя

yalın durum jaˈlɯn durum jaˈlɯn durumˈlaɾ n
именительный падеж

yalın kılıç adv
обнажённый меч

yalıtkan n
изоля́тор

yalıçapkını n
голубо́й зиморо́док

yama n
заплата

yamaç n
склон

yamuk n
трапе́ция

yamyam n
канниба́л

yan n
бок сторона

yan yana adv
бок о́ бок

yanak n
щека

yanardağ [jɑ.ˈnɑɾ.dɑː] n
вулкан
(coğrafya, volkanoloji) Magmanın yer içinden lav olarak yüzeye çıktığı veya geçmişte çıkmış olduğu, genellikle koni şeklinde, tepesinde bir püskürme ağzı bulunan dağ

yanaşmak v
подходить приближаться

yandaş n
последователь приверженец сторонник

yandaşlık n
приверженность

yangın n
пожар

yangın bombası n
зажига́тельная бо́мба

yankı n
эхо

yanlış adj
фальшивый неверный незаконный поддельный

yanlış n
ошибка

yanlışlıkla adv
ошибочно

yanlışsız adv
безукоризненно безупречно

yanma odası n
ка́мера сгора́ния

yanmak v
горе́ть

yansıma n
отраже́ние

yansıtmak v
отража́ть

yansıtımcalı usyarılım n
парано́идная шизофрени́я

yanık adj
загорелый

yanık n
ожог

yanında adv
близко возле

yanıt n
ответ отповедь

yapay böbrek n
искусственная почка

yapay zekâ /ja.ˈpaj ze.kʲaː/ n
искусственный интеллект
(bilişim) Bilgisayar kontrolündeki bir robotun çeşitli faaliyetleri zeki canlılara benzer şekilde yerine getirme kabiliyeti

yapboz n
пазл

yapmak /jap.ˈmak/ v
делать строить
çıkarmak, salgılamak

yaprak [jɑp.ɾɑk] n
лист
(bitki anatomisi) bitkilerde solunum, karbon özümlenmesi, terleme v.s. olayların oluştuğu, çoğu klorofilli, yeşil ve türlü şekildeki bölümler

yaprak soğanı n
лук скорода

yaptırmak v
заказывать

yaptırım n
наказа́ние

yapı /ja.ˈpɯ/ n
здание
bütünün bir araya getirilişinde uyulan sistem
canlı bir varlığın beden veya ruh özelliklerinin tamamı
meydana getirme, oluşturma, ortaya konulma, yapma
(felsefe) unsurlarıyla somut bağımlılığı olan bütün
(fizik, kimya) öğecik ile özdeciklerin, eksicik ya da öğeciklerden oluşma şekli
(mimarlık) barınmak veya başka amaçlarla kullanılmak için yapılmış her türlü mimarlık eseri
(mühendislik) yapılmakta olan konut, yol, köprü v.s. inşaatı
(sosyoloji) parçaları ve unsurları arasında kanuna uygunluk, durağan bağlar ve karşılıklı ilişkiler bulunan sistem veya bütün

yapık n
черпак

yapıt n
произведение

yapışmak v
приклеиваться прилипать

yara n
рана

yarar adj
годный подходящий

yarar n
выгода польза

yararsız adj
бесполезный напрасный тщетный

yarasa n
летучая мышь

yaratmak v
создавать творить

yaratıcı adj
созида́тельный

yaratıcılık n
[[творческий|тво́рческие]] [[способность|спосо́бности]]

yaratık n
([[живой|живо́е]]) [[существо́]]

yarbay n
подполковник

yardım [jɑɾ.ˈdɯm] n
помощь
bağış, iane
bir ülkeye bağış veya ödünç olarak verilen para ve ihtiyaç maddeleri
etki, tesir
kendi gücünü ve imkânlarını başka birinin iyiliği için kullanma
işlerin daha etkin ve verimli olabilmesi için sağlanan katkı

yardım etmek v
помогать

yardımcı [jɑɾ.dɯm.ˈd͡ʒɯ] n
помощник
(meslekler) yardım eden veya gerektiğinde yardım edecek olan (kimse v.s.)

yargı n
решение вывод суждение

yargılamak v
судить

yargıtay n
кассационный суд

yarlıgamak v
прощать миловать отпускать грехи

yarı /ja.ˈɾɯ/ adj
наполови́ну

yarı iletken n
полупроводни́к

yarımada /ja.ˈɾɯ.ma.da/ n
полуостров
(coğrafya) yalnız yanından ana karaya bağlı, öbür yanları denizle çevrili kara parçası

yarın /ˈja.ɾɯn/ adv
завтра

yarın /ˈja.ɾɯn/ n
завтра за́втра

yarış n
соревнование гонка конкуренция соперничество

yarışmacı n
конкурсант участник состязания

yarışmak v
соперничать соревноваться состязаться

yas n
скорбь

yasal adj
легальный законный

yasemin n
жасми́н

yaslanmak v
наваливаться опираться прислоняться

yassı adj
плоский

yastık n
подушка поду́шка

yastık savaşı n
[[поду́шечный]] бой

yat n
яхта

yatak /ja.ˈtak/ n
кровать постель
dinlenme, istirahat, uyuma v.s. amaçlarla üzerine veya içine yatılan eşya, döşek

yatak odası n
спальня

yatay adj
горизонтальный горизонта́льный

yatkın adj
наклонный наклонённый

yatmak v
лежать

yavan adj
банальный плоский пошлый

yavaş adv
медленно

yaver n
адъютант помощник

yavru /jav.ˈɾu/ n
детёныш
(aile, primatlar) Çocuk
щенок
(hayvanlar) Hayvanın yaş olarak küçüğü, yeni doğmuş hayvan

yavşan n
артеми́зия

yavşan otu n
вероника

yay /ˈjaj/ n
лук дуга
(okçuluk, silahlar) ok atmaya yarayan, iki ucu arasına kiriş gerilmiş, eğri ağaç veya metal çubuk

yaya n
пешеход

yaygara n
галдёж гам крик шум

yaygın adj
[[широко́]] распространённый

yayla n
нагорье
akarsularla derin bir şekilde yarılmış, parçalanmış, üzerinde düzlüklerin belirgin olarak bulunduğu, deniz yüzeyinden yüksek yeryüzü parçası
dağlık, yüksek bölgelerde, kışın hayat şartları güç olduğu için boş bırakılan, yazınsa havası iyi ve serin olan, hayvan otlatma veya dinlenme yeri
eş anlamlısı: plato

yaymak v
разносить распространять расстилать расширять

yayık n
маслобойка

yayın /ja.ˈjɯn/ n
веща́ние
(iletişim) basılıp satışa çıkarılan kitap, gazete gibi okunan, neşriyat
(iletişim, medya) radyo, televizyon aracılığıyla halka sunulan, duyurulan, iletilen eser, program

yayın balığı n
сом

yaz /ˈjaz/ n
лето ле́то

yaz kış adv
зимой и летом и летом и зимой круглый год

yazar n
автор создатель творец

yazlık adj
летний

yazmak v
писать написать

yazman n
секретарь

yazı n
писание

yazıcı n
при́нтер

yazılı adj
напи́санный

yazılım /ja.zɯ.ˈlɯm/ n
программное обеспечение ПО
(bilişim, programlama) değişik ve muhtelif görevler yapma için tasarlanmış elektronik cihazların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini geliştirmeye yarayan makine komutlarının bütünü.

yazılış n
написание

yazın adv
летом

yağ /ˈj‿a/ n
масло жир

yağ asidi n
жи́рная кислота́

yağmak v
град

yağmur /jɑː.ˈmuɾ/ n
дождь

yağmur ormanı n
дождево́й лес

yağmurlu adj
дождево́й

yağılaşmak v
враждовать

yağış n
дождь

yaş /ˈjɑʃ/ n
слеза возраст

yaş günü n
день рождения

yaşama /ja.ʃa.ˈma/ /ja.ˈʃa.ma/ n
жизнь

yaşamak /ja.ʃa.ˈmac/ v
жить

yaşayış n
быт образ уклад жизни

yaşlanma n
старе́ние

yaşlı adj
пожило́й

yaşlılık n
старость зрелый возраст

yaşlılık bilimi n
гериатрия

yedek parça n
запчасть

yedi /je.ˈdi/ adj
семь

yedi /je.ˈdi/ n
семь

yedi ölümcül günah jeˈdi ølymˈd͡ʒyl ˈgynah n
семь сме́ртных грехо́в

yedinci adj
седьмо́й

yele n
гри́ва

yelek n
жилет

yeleli kurt n
гривастый волк

yelken n
па́рус парус

yelkenli gemi n
парусник

yelkenli tekne n
па́русник

yelkovan n
минутная стрелка

yellenmek v
[[испуска́ть]] [[газ|га́зы]]

yelpaze n
веер ве́ер

yem n
корм

yemek borusu n
пищевод

yemek listesi n
меню

yememek [ˈjɛmɛmɛc] v
кушать

yemin /je.ˈmin/ n
клятва

yengeç n
краб

yeni adj
новый но́вый

yeniçeri n
яныча́р

yenmek v
одолеть

yer /ˈjæɾ/ n
место
bir şeyin, bir kişinin kapladığı veya kaplayabileceği boşluk

yer durumu n
местный падеж

yer elması n
земляна́я гру́ша

yer fıstığı n
земляной орех

yer hızı n
путевая скорость

yerel yönetim n
ме́стная власть

yerine n
аллегория

yerküre n
земной шар

yerleşim n
селение

yerleşim birimi n
место жительства

yerleşke n
кампус

yerleşmek v
заселя́ть

yerleştirme n
размеще́ние

yetenek n
качество дар

yeter adj
достаточный

yeterince adv
достаточно

yeterli adj
достаточный

yetersiz beslenme n
недоеда́ние

yeti n
возмо́жность

yetimhane jɛtimhɑːˈnɛ n
[[прию́т]] для [[сирота|сиро́т]]

yetişim n
воспитание обучение подготовка развитие рост

yetişkin n
взрослый человек

yetişmek v
успевать

yetişmiş adj
взрослый совершеннолетний

yetiştirici n
производитель

yetiştirmek v
успевать

yetmek v
хватать быть

yetmiş adj
семьдесят

yetmiş bir adj
се́мьдесят оди́н

yetmiş iki adj
се́мьдесят два

yetmişinci adj
семидесятый

yevmiye jevmiˈje adv
ежедневно каждый день

yeğni adj
лёгкий

yeşil adj
зелёный

yeşil n
зелёный

yeşil ağaçkakan n
желна́

yeşil sırtlı balıkçıl n
зелёная кваква

yeşil çay n
зеленый чай

yeşilbaş n
кряква обыкновенная кряква

yirmi adj
двадцать

yirmi beş adj
два́дцать пять

yirmilik diş jiɾ.mi.ˈlic diʃ n
зуб мудрости

yirminci adj
(одна) двадцатая (часть)

yitirmek /jitiɾˈmec/ v
терять

yiğit n
богатырь

yiğitlik n
лихость отвага смелость

yoksul [jo̞kˈsʊl] adj
бедный

yol /ˈjol/ n
дорога путь
(ulaşım) genellikle yerleşim alanlarını birbirine bağlamak için düzeltilerek açılmış ulaşım şeridi

yolcu n
пассажир путник

yolcu treni n
пассажи́рский по́езд

yolculuk n
поездка путешествие

yoldaş n
компаньо́н

yollama n
депеша

yolmak v
ощи́пывать

yolsuzluk n
коррупция

yonca n
трилистник

yordam n
ловкость

yorgan n
одеяло

yorgun adj
утомлённый уставший

yorulmak v
уставать

yorumlayıcı n
интерпрета́тор

yoz atmaca n
европейский тювик

yoğun adj
густо́й

yoğun bakım joˈ‿un baˈcɯm n
[[интенси́вный]] [[ухо́д]]

yoğun bakım ünitesi jo.ˈ‿un ba.ˈcɯm y.ni.te.ˈsi n
отделе́ние реанима́ции и интенси́вной терапи́и
(biyomedikal, tıp) yoğun bakım yapılan ünite

yoğun disk n
CD

yoğunluk n
плотность

yoğurmak v
примешивать смешивать

yoğurt n
йогурт йо́гурт

yoğurt çiçeği n
ромашка

yulaf n
овёс

yular n
недоу́здок

yumru n
клу́бень

yumrubaş n
бульб

yumruk /yumruk/ n
кулак

yumurta /ju.muɾ.ˈtɑ/ n
яйцо яйцо́

yumurta sarısı n
желток

yumurtalık n
за́вязь

yumuşak adj
мя́гкий

yumuşakça n
моллюск

yunus n
дельфин

yurt /ˈjuɾt/ n
родина
bakıma ve barınmaya muhtaç bir grup insanın oturduğu, yetiştirildiği veya bakıldığı kurum
bir şeyin ilk veya çok yetiştirildiği yer
diyar
sahip olunan arazi, emlâk
(coğrafya) memleket
(eğitim, iskân) öğrencilerin kaldığı, barındığı yer
(iskân) göçebe Türklerin oturduğu çadır
(iskân) yörüklerin yazın veya kışın oturdukları yer
(sosyoloji) bir halkın üzerinde yaşadığı, kültürünü oluşturduğu toprak parçası

yurttaşlık n
гражданство подданство

yutak n
глотка

yutak iltihabı n
фарингит

yutmak v
глота́ть

yuva n
гнездо

yuvarlak adj
круглый

yuvarlak masa [jʊ.vɑɾ.ˈɫɑk mɑ.sɑ] n
конфере́нция
Yuvarlak olarak yapılmış masa

yâr [jɒːɾ] n
друг

yön n
направление указание

yönelme durumu jønelˈme duɾumu n
дательный падеж

yönetici n
руководитель

yönetim n
администрация правительство

yönetimsel adj
административный

yönetmek v
режиссировать управлять руководить

yöntem n
метод способ

yörünge n
орби́та

yük n
груз тяжесть

yük gemisi /ˈjyc ɡe.mi.si/ n
грузовое судно

yük hayvanı n
вьючное животное

yüklem /jycˈlem/ n
предикат сказуемое

yüklemek v
грузить

yüksek adj
высокий

yükseklik n
высота

yüksük n
напёрсток

yüküm n
обязательство

yün adj
шерстяной

yün n
шерсть

yürek /jyˈɾɛc/ n
сердце

yürekli adj
смелый

yüreklilik n
curaj смелость

yürümek v
ходить идти

yüz /ˈjyz/ n
лицо
(anatomi) başın ön tarafındaki deri kaplı bölge, ağız, alın, burun, çene, göz, yanağı ve bulunduğu ön bölüm

yüz yüze adv
лицо́м к лицу́

yüzbaşı n
капитан

yüzey n
поверхность

yüzey bilimi n
геоморфология

yüzgeç n
плавник перо

yüzme havuzu n
бассейн

yüzmek v
купаться плыть

yüzyıl n
век столетие

yüzücü n
пловец

yüzük n
кольцо перстень

yüzüncü adj
сотый

yıkama n
орошение

yıkamak v
мыть

yıl dönümü n
годовщи́на

yılan /jɯˈlan/ n
змея змея́

yılan balığı n
угорь

yılan kartalı n
змееяд

yılanboyun n
змеешейка

yılancık n
рожа

yıldırım n
перу́н

yıldız /jɯl.ˈdɯz/ n
звезда́ звезда
(astronomi) çekirdeğinde füzyon sonucunda açığa çıkan enerjiyi uzaya ışınıyan gök cisimlerinden her biri

yıldız falcısı n
астролог

yıldız kümesi n
звёздное скопление

yıldız sistemi /jɯl.ˈdɯz sis.te.mi/ n
звёздная систе́ма
(astronomi) birbirleri çevresinde dönen, kütleçekim kuvvetiyle birbirlerine bağlı bir yıldız ya da az sayıdaki yıldızdan ve muhtemelen bir gezegenden meydana gelen sistem

yıldızlararası /jɯl.dɯz.ˈlaɾ.a.ɾa.ˈsɯ/ adj
межзвёздный
(astronomi) Güneş Sistemi'nin dışında, Samanyolu ya da başka galaksilerin içinde.

yıldızpatı n
астра

yıllık n
альманах

yıpranmak v
обтрепаться ослабеть сноситься

yırtıcı adj
хищный

yırtık adj
беззастенчивый бесстыдный наглый разорванный рваный

yığmak v
собирать копить

yığın n
масса груда куча сборище скопище толпа

zafer [zɑ.ˈfeɾ] n
победа побе́да
savaşta kazanılan başarı

zakkum n
олеандр

zalim /zaː.ˈlim/ adj
жестокий

zalimlik n
жестокость

zam n
допла́та

zaman [z̪äˈmɑn̪] n
время
(dil bilimi) fiillerin belirttikleri zaman kavramı
(felsefe, fizik, zaman) bir işin, bir oluşun içinde geçtiği, geçeceği veya geçmekte olduğu süre

zaman dilimi n
часовой пояс

zamandaş n
современник

zambak n
лилия

zamir /za.ˈmiɾ/ n
местоимение
(dil bilimi) belirsizlik, dönüşlülük, işaret, sual ve şahıs kavramları vererek varlıkların yerini tutan kelime

zan n
домысел допущение предположение

zanaat n
рукоделие

zangoç zɑŋˈɡot͡ʃ n
[[церко́вный]] [[сто́рож]]

zar n
мембра́на

zarar n
убыток ущерб

zararlı /za.ɾaɾ.ˈlɯ/ adj
вредный
zarar veren, zararı dokunan

zararsız /za.ɾaɾ.ˈsɯz/ adj
безвре́дный
zarar vermeyen, zararı dokunmayan

zarf ˈzɑɾf n
конверт

zargana n
сарга́н

zat n
человек

zatürre n
пневмония воспаление лёгких

zayıf /za.ˈjɯf/ adj
бессильный
enerjisi, etkisi, yoğunluğu az olan
eti, yağı az olan, sıska, cılız, arık
görevini yapacak yeterli gücü olmayan
(mecaz) bilgi yönünden yeterli olmayan, kabiliyetsiz, yeteneksiz
(mecaz) çok az
(mecaz) dayanıklılığı, sağlamlığı olmayan
(mecaz) kişilik ve ruhî yönden gereği kadar güçlü olmayan
(mecaz) güvenilir, itimada şayan olmayan
(mecaz) mühim, önemli olmayan

zecir n
принуждение

zehir /ze.ˈhiɾ/ n
яд
(zehirler) organizmaya girdiğinde kimyasal etkisiyle fizyolojik görevleri bozan ve miktarına göre canlıyı öldürebilen madde

zehirlemek /ze.hiɾ.ɫe.ˈmek/ v
отрави́ть
Öldürmek gayesiyle gıdalara zehir katmak

zehirli adj
токси́чный

zeki /ze.ciː/ adj
умный
zekâ varlığı gösteren

zekâ /ze.ˈkʲaː/ n
интеллект
(psikoloji) İnsanın düşünme, akıl yürütme, objektif gerçekleri idrak, yargılama ve sonuç çıkarma kabiliyetlerinin tamamı

zekât /ze.ˈkʲat/ n
закя́т
(İslâm) Dînen zengin sayılan erginlik çağına gelmiş akıl sahibi Müslümanların mallarının belli bir miktarını – ki genellikle %2½'unu ya da kırkta birini - seneden seneye fakir Müslümanlara vermesi.

zencefil n
имби́рь

zengin /zeŋ.ɟin/ adj
богатый

zenofobi n
ксенофобия

zerdeçal n
желтя́к

zeytin n
олива

zeytinyağı n
оливковое масло

zikir n
зикр

zikretmek v
упомина́ть

zil n
звонок

zina /zi.ˈnaː/ n
адюльте́р
(din, hukuk) Aralarında evlilik akdi olmayan kadın ve erkeğin cinsî ilişkiye girmeleri.

zincir n
цепь

zindan n
подземе́лье

zirve n
пик

ziyade adv
более

ziyafet n
банке́т

ziyaret n
визи́т

ziyaret etmek v
навести́ть

zombi [ˈʐɔmbi] n
зо́мби
hortlak

zona n
опоя́сывающий лиша́й

zor adj
тяжёлый

zor n
сложно

zorbalık n
бу́ллинг

zorla adv
силой

zorlama n
принуждение

zorluk n
затрудне́ние

zorunlu adj
обязательный

zulüm n
гнёт угнетение притеснение

zurna Zurna n
зурна

zümrüt n
изумру́д

zürafa n
жираф жира́ф

zımba n
степлер

zırh /ˈzɯɾh/ n
броня

Çad pn
Чад

Çanakkale Boğazı pn
Дарданеллы

Çağatayca [t͡ʃɑ.‿ɑ.ˈtɑj.d͡ʒɑ] pn
чагата́йский язык чагатайский
(diller) Adını Cengiz'in ikinci oğlu Çağatay'dan alan, Doğu Türkçesinin XV. yüzyılda oluşan yazı dili

Çek /ˈt͡ʃec/ pn
чех
(milliyetler) Slavların batı kolundan olan bir ulus veya bu ulusun soyundan gelen kimse

Çek Cumhuriyeti pn
Чешская Республика

Çekoslovakya t͡ʃɛkɔsɫɔˈvɑkjɑ pn
Чехословакия

Çekya /ˈt͡ʃec.ja/ pn
Чехия

Çekçe pn
чешский чешский язык

Çelyabinsk /t͡ʃeɫ.ja.ˈbinsk/ pn
Челябинск

Çeçence /t͡ʃe.ˈt͡ʃen.d͡ʒe/ adj
чече́нский
(diller) Çeçenceyle alakalı

Çeçence /t͡ʃe.ˈt͡ʃen.d͡ʒe/ adv
чече́нский
(diller) Çeçence okunan/yazılan

Çeçence /t͡ʃe.ˈt͡ʃen.d͡ʒe/ pn
чече́нский
(diller) Çeçenlerin konuştuğu ve Çeçenistan'ın resmî dili

Çeçenistan pn
Чечня

Çin /ˈt͡ʃin/ pn
Китай КНР
(ülkeler) Asya'da komünistlikle idare edilen ve nüfus sayımlarına göre Dünya'nın en kalabalık nüfuslu ülkesi.
(ülkeler) Tayvan

Çin Cumhuriyeti [ˈt͡ʃin d͡ʒʊm.hʊː.ɾɪ.jɛ.ˈtɪ] pn
Китайская Республика

Çin Halk Cumhuriyeti pn
Китайская Народная Республика

Çin Seddi /t͡ʃin sɛdˈdi/ pn
Вели́кая Кита́йская стена́

Çince /ˈt͡ʃin.d͡ʒe/ pn
китайский китайский язык

Çinli /t͡ʃin.ˈli/ adj
китайский кита́ец

Çinli /t͡ʃin.ˈli/ pn
китаец китаянка

Çokuluslu Bolivya Devleti pn
Многонациональное Государство Боливия

Çuvaşça /t͡ʃu.ˈvaʃ.t͡ʃa/ pn
чувашский
(diller) Çuvaş Türkçesi

Çıfıt pn
еврей

Özbek adj
узбе́кский

Özbekistan pn
Узбекистан

Özbekistan Cumhuriyeti pn
Респу́блика Узбекиста́н

Özbekçe /øz.ˈbec.t͡ʃe/ adj
узбекский
Özbekçe yazılmış olan

Özbekçe /øz.ˈbec.t͡ʃe/ pn
узбекский язык
(diller) Özbek Türkçesi

Ürdün pn
Иордания

Ürdün Haşimi Krallığı pn
Иорданское Хашимитское Королевство

âciz adj
беспо́мощный

âdemelması /aː.ˈdem.eɫ.ma.sɯ/ n
адамово яблоко кадык
(anatomi) gırtlak çıkıntısı, kalkan kıkırdağı üzerinde ve boynun ön tarafında bulunan çıkıntıya verilen ad

âdet /aː.ˈdet/ n
обычай
(biyoloji, fizyoloji, jinekoloji) menstrüasyon

âdeta adv
почти что прямо-таки

âlem /aː.ˈɫɛm/ pronoun
каждый
(belgisiz adıl): başkaları, herkes

âşık /a.ˈʃɯc/ n
любовник

âşıklı adj
влюблённый

âşıklık n
влюблённость

çaba n
усилие старание

çabalama n
усилие

çabucak adv
мигом очень быстро

çabuk adv
быстро

çabuklaşmak v
убыстряться ускоряться

çabukluk n
быстрота живость проворство стремительность

çadır n
палатка шатёр

çakal n
шакал

çakmak n
зажигалка

çakıl taşı t͡ʃɑˈkɯɫ tɑˈʃɯ n
галька

çakır n
большо́й я́стреб

çakır kuşu n
ястреб-тетеревятник

çalar saat n
будильник

çalgı n
музыкальный инструмент

çalkanmak v
волноваться

çalma adj
краденый

çalma n
кража воровство

çalmak v
красть воровать играть

çalı n
куст кустарник

çalı horozu n
глухарь

çalı kamışçını n
болотная камышовка

çalışkan adj
трудолюбивый старательный работящий усердный

çalışma n
работа труд старание усердие

çalışmak v
работать де́лать

çalıştırmak v
давать работу заставлять работать

çalıştırıcı n
тренер

çam n
сосна

çam baştankarası n
московка

çamaşır n
бельё

çamaşır makinesi n
стиральная машина

çamaşır suyu n
бели́льная и́звесть

çamuka n
атерина

çamur n
ил тина

çan /ˈt͡ʃan/ n
ко́локол

çan çiçeği n
колокольчик

çanak /t͡ʃa.ˈnak/ n
чаша

çanta n
су́мка

çap n
диаметр поперечник

çapa n
моты́га

çapak n
грат

çapak balığı n
лещ

çaprak n
чепрак

çar n
царь

çare n
средство

çarpan n
мно́житель

çarpmak v
бить натолкнуться стукнуться удариться ударять

çarpıcı adj
привлекательный

çarpık adj
искривлённый кривой перекошенный

çarpıntı n
учащённое сердцебиение

çarpışma n
столкновение драка стычка схватка

çarpışmak v
сражаться столкнуться

çarşamba [t͡ʃɑɾ.ʃɑm.ˈbɑ] n
среда
(haftanın günleri) haftanın salıdan sonra ve perşembeden önce gelen üçüncü günü

çat n
трещина

çatal n
вилка

çatallanmak v
раздваиваться

çatkı n
ремень

çatlamak v
лопаться мучиться растрескиваться страдать терзаться трескаться

çatı /t͡ʃa.ˈtɯ/ n
крыша залог
birbirine çakılmış, çatılmış şeylerin bütünü

çatırdamak v
скрежетать скрипеть трещать

çatırtı n
скрежет треск

çatışma n
конфликт конфронтация столкновение

çatışmak v
подраться сражаться сталкиваться ударяться

çavdar n
рожь

çavuş n
сержант

çay /ˈt͡ʃaj/ n
чай
(içecekler) Çay bitkisinin demlenmesi sonucu yapılan soğuk veya sıcak içecek

çaydanlık n
чайник

çayır n
луг

çayır taşçalanı n
лугово́й чека́н

çaça n
шпрот

çağ /ˈt͡ʃa‿/ n
век эпоха возраст период жизни пора эра

çağdaş adj
модерн

çağlamak v
бурлить возбуждаться волноваться журчать

çağrı /t͡ʃa‿.ˈɾɯ/ n
приглашение

çağrı cihazı n
пейджер

çağrılış n
призыв

çağrıştırmak v
вспомнить припомнить

çağrışım n
ассоциация

çağırtmaç n
глашатай зазывала

çek n
чек

çekici t͡ʃeciˈd͡ʒi adj
всасывающий притягивающий

çekim /t͡ʃeˈcim/ n
спряже́ние

çekingen kişilik bozukluğu [t͡ʃɛciɳˈɟen ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
трево́жное расстро́йство ли́чности

çekinmek v
робеть стесняться

çekirdek n
ядро

çekirdeksel adj
ядерный

çekirge n
саранча кузнечик

çekirge kamışçını n
обыкнове́нный сверчо́к

çekiç n
молот молоток

çekiç atma n
мета́ние мо́лота

çekmece n
выдвижной ящик

çekmek t͡ʃecˈmec v
тянуть весить

çelik /tʃe.lic/ n
сталь

çeltik n
неочищенный рис шала

çeltikçi n
выращивающий рис земледелец

çember /t͡ʃem.ˈbeɾ/ n
круг окружность обруч
denk, fıçı, sandık v.s.'nin dağılmaması için üzerlerine geçirilen dayanıklı bir cisimden kuşak
(basketbol) içinden topun geçmesiyle sayı kazanılan ağlı demir halka
(geometri) merkez denilen sabit bir noktadan aynı uzaklık ve düzlemdeki noktalar kümesinin oluşturduğu kapalı eğri
(geometri) bu şekle getirilmiş katı cisimlerin çevresi
(giyim) başörtüsü, yazma, yemeni
(mecaz) aşılması, çözümü güç durum
(oyuncak) çocukların çevirip arkasından koştukları tekerlek şeklindeki oyuncak

çene /t͡ʃe.ˈne/ n
подбородок челюсть
(anatomi) canlılarda baş bölümünde yer alan, kemik veya kıkırdak ile desteklenen, altlı üstlü dişleri taşıyan ve ağzın kapanıp açılmasını sağlayan kasları üzerinde barındıran iki parçaya verilen ad
нос
(denizcilik) baş bodoslamasının omurga ile birleştiği yer, çarık, pruva

çenek n
семядоля

çengel işareti n
седиль

çengelli iğne t͡ʃɛɳɟelˈli iː‿ˈnɛ n
английская булавка

çentik n
зазубрина щербина

çerçeve n
рама рамка

çete /t͡ʃe.ˈte/ n
ба́нда

çeviri n
перевод

çevirmek /t͡ʃe.viɾ.ˈmec/ v
изменять направление переворачивать поворачивать

çevirmen n
переводчик

çevre n
окружение окружность

çevrelemek v
окружать

çevresel adj
[[относиться|относя́щийся]] к [[окружающая среда|окружа́ющей среде́]]

çevri n
извращение искажение

çevrim n
период цикл

çevrim içi [ʧɛvˈɾim iʧi] adj
онла́йн

çeyiz n
приданое

çeşit /t͡ʃe.ˈʃit/ n
сорт вид род
(biyoloji) aynı türden olan şeylerin bâzı özelliklerle ayrılan öbeklerinden her biri
(biyoloji) canlıların bölümlenmesinde, fertlerden oluşan, türden daha küçük birlik

çeşitleme n
вариа́ция

çeşme n
фонтан

çift sayı /ˈt͡ʃft sa.jɯ/ n
чётное число́
(aritmetik, matematik) 2'nin katı olan ve ona tam olarak bölünebilen tam sayı

çifte adj
двойной парный

çiftlik n
ферма поместье

çiftlik hayvanları n
скот скотина

çiftyıldız n
двойная звезда

çiftçi n
крестьянин

çikolata n
шоколад

çil n
весну́шка

çilek n
клубника земляника

çilingir n
слесарь

çim n
пле́вел

çimdiklemek t͡ʃimdicleˈmec v
ущипну́ть

çimen /t͡ʃi.ˈmen/ n
газон
Kendiliğinden yetişmiş çim

çimento n
цемент

çingene adj
цыган

çinko n
цинк

çirkin /t͡ʃiɾ.ˈcin/ adj
безобра́зный

çirkince /t͡ʃiɾ.ˈcin.d͡ʒe/ adj
некрасивый

çirkince /t͡ʃiɾ.ˈcin.d͡ʒe/ adv
довольно

çita n
гепард

çivi tʃɪvɪ tʃɪvɪlɛɣ n
гвоздь прибивать

çiy n
роса

çiy noktası n
точкой росы

çizge n
график диаграмма

çizgi n
ли́ния

çizgi im n
штриховой код

çizme n
башма́к

çizmek v
рисовать вычёркивать

çiçek n
цвето́к натуральная оспа цветок
(bitki anatomisi) bitkilerin, üreme organlarını ve çoğunlukla bunları çevreleyen taç yapraklarını barındıran, güzel renkli ve güzel kokulu kısımları

çiçek hastalığı n
о́спа

çiçekli dişbudak n
я́сень манновый

çiçeklik n
ваза

çiçekçi n
[[торго́вец]] [[цветок|цвета́ми]]

çiçekçilik n
флористика

çiğ adj
сырой

çiğdem n
кро́кус

çiş n
пипи

çoban n
пастух пастушка

çoban köpeği n
овча́рка

çocuk t͡ʃoˈd͡ʒuc n
ребёнок дитя

çocukluk n
детство

çocuksuz adj
бездетный

çocuksuzluk n
бездетность

çok /ˈt͡ʃoc/ adv
очень
aşırı şekilde, fazla

çok eşlilik n
полигамия

çok katlı /ˈt͡ʃoc cɑtˈlɯ/ n
многообра́зие

çokdilli adj
многоязычный

çokdillilik ˈt͡ʃocdillilicˈleɾ ˈt͡ʃocdilliˈlic n
многоязы́чие

çokgen n
многоуго́льник

çokluk n
множественный

çomak n
палка

çorap n
носок чулок

çorba /t͡ʃoɾ.ˈba/ n
суп
(içecekler, yemekler) et, sebze, tahıl v.s. ile hazırlanan sıcak, sulu içecek

çoğaltma n
размножение

çoğaltmak v
преумножать размножать увеличивать

çoğu pronoun
многие

çoğu kez adv
часто зачастую

çoğul /t͡ʃo.ˈ‿ul/ n
множественное число
(dil bilimi) çokluk

çoğunluk n
большинство́

çubuk n
палка

çuha n
ба́йка

çukur n
яма впадина выемка

çulluk n
ва́льдшнеп

çuval n
мешок чувал

çöl n
пустыня

çölleşme n
опустынивание

çölyak hastalığı n
целиакия

çömelmek v
присесть на корточки

çöp n
мусор

çöp arabası n
мусоровоз

çöplük /t͡ʃøp.ˈlyc/ n
мусорная свалка помойная яма

çörek n
сладкая булочка

çörek mantarı n
белый гриб боровик

çörek otu n
чернушка

çözelti n
раствор

çözgü n
основа

çözme n
домотканая бязь

çözüm /t͡ʃø.ˈzym/ n
реше́ние
Problemin çözülmesinden alınan sonuç

çözümlemek v
анализировать

çözümler /t͡ʃø.zym.ˈɫeɾ/ n
анализатор
(aletler, kimya) analiz yapan aygıt, cihaz veya organ

çözünmek v
растворяться

çözünürlük n
раствори́мость

çünkü conjunction
потому что ведь так как поскольку ибо

çürük adj
гнилой

çürüme n
гниение

çürümek v
гнить

çıban n
абсцесс

çıkacak n
пастбище

çıkak n
выход

çıkan n
вычитаемое

çıkarcı n
[[своекоры́стный]] [[челове́к]]

çıkarma n
вычитание эмиссия

çıkarmak /t͡ʃɯ.caɾ.ˈmac/ v
удалять выгонять выпроваживать
birinin veya bir şeyin çıkmasını sağlamak, çıkmasına sebep olmak

çıkma durumu t͡ʃɯcma duɾumlaˈɾɯ t͡ʃɯcˈma duɾumu n
отложительный падеж

çıkmak /t͡ʃɯk.ˈmak/ v
выходить
ayrılmak, sıyrılmak
olmak, oluşmak, teşekkül etmek
(sosyoloji) flört etmek
оста́вить
bitmek, büyümek, sürmek

çıkrık n
пря́лка

çıkrıkçın n
чиро́к

çıktı n
продукция излишек

çıkış n
выход восхождение подъём

çıkışma n
выговор нагоняй

çınar n
плата́н

çıngıraklı yılan n
грему́чая змея́

çıpa n
я́корь

çıplak tʃɨplɑk tʃɨplɑklɑɣ adj
голый

çıplaklık n
нагота

çırak n
ученик

çırpıntı n
волнение смятение трепетание

çırılçıplak adj
голый

çıvgın n
пе́ночка-тенько́вка

çıyan /t͡ʃɯ.ˈjan/ n
сороконо́жка

çığ n
лавина

öbek n
группа

öbür gün adv
послезавтра

öcü n
бука пугало страшилище

ödem n
отёк

ödemek v
платить заплатить

ödenek n
ассигнование

ödül n
награда премия вознаграждение

ödüllendirmek v
награжда́ть

ödünç n
заём

öfke /øf.ˈce/ n
гнев злость ярость

öfkeli /øf.ce.ˈli/ adj
гневный

ökaryot n
эукарио́та

ökse ardıç kuşu n
деряба деря́ба

öksürük n
ка́шель

öksüz /øcˈsyz/ adj
сирота

öküz n
вол

öldürmek /øɫ.dyɾ.ˈmec/ v
убивать убить
(mecaz) bâzı şeylerin diriliğini, tazeliğini veya sertliğini gidermek

ölmek /øɫ.ˈmec/ v
умирать умереть
(fizyoloji) yaşamaz olmak, hayatı sona ermek

ölçmek v
изме́рить

ölçü birimi n
единица измерения

ölçülü adj
измеренный обмеренный отмеренный соразмерный умеренный

ölçüm n
измере́ние

ölçüt n
критерий

ölü n
мёртвый

ölü dil /ø.ˈɫy diɫ/ n
мёртвый язы́к
(dil bilimi) Günümüzde kullanılmayan, konuşulmayan, elimizde yalnızca belgeleri olan dil.

ölüm /ø.ˈɫym/ n
смeрть смерть

ölüm cezası n
смертная казнь

ölümcül günah ølymˈd͡ʒyl ɡynah n
смертный грех

ölümlülük n
смертность

ölümsüz adj
бессмертный

ömür n
жизнь

ön adj
[[передний|пере́дняя]] часть

ön ek n
приставка префикс

ön izleme /øn iz.ɫe.ˈme/ /øn iz.ˈɫe.me/ n
предварительный просмотр
Herhangi bir belge, bilgi veya düzenlemenin son şekline karar vermeden önce ekran üzerinde kontrol edilmesi.
(sinema) Yeni çekilmiş bir filmin gösterime girmeden önce az sayıda seçilmiş bir grup tarafından izlenmesi.

ön içki n
аперитив

önbellek /ˈøn.beɫ.ɫek/ n
запа́с

önceden adv
заранее наперёд предварительно раньше

önceki adj
предыду́щий

öncelik n
приорите́т

öncesizlik n
вечность извечность

öndelik n
ава́нс

önem [ø.ˈnɛm] n
важность

önemli [ø.nɛm.ˈlɪ] adj
важный

önemsemek v
придавать значение считать важным

önemsiz [ø.nɛm.ˈsɪz] adj
незначительный несущественный ничтожный бессмысленный маловажный

öneri n
предложение

önermek v
посове́товать

önkol n
предплечье

önsel adv
априо́ри

önyargı n
предвзя́тость

öpmek v
целовать целова́ть

öpücük n
лобзание

ördek n
утка

örgüt /øɾ.ˈɡyt/ n
организация

örmek v
вяза́ть

örnek /øɾ.ˈnec/ n
пример
benzeri yapılacak olan, benzetilmek istenen şey, model
bir düşünceyi, kuralı, gözlemi veya savı desteklemek ve açıklamak amacıyla ileri sürülen söz, yapılan davranış, misal
bir şeyin benzeri, kopyası, tıpkısı
durum ve niteliği benimsenmeye değer kimse veya şey
(anatomi, biyoloji, botanik, üretim) incelemek veya denemek üzere insan ve hayvan vücudunun, bitkinin veya nesnenin herhangi bir yerinden alınan doku parçası
(kimya) bir maddenin bütün özelliklerini içeren küçük bölümü

örneklem n
попро́бовать

örs n
наковальня

örtü n
покрыва́ло

örümcek /ø.ɾym.ˈd͡ʒec/ n
паук

örümcek ağı n
паутина паути́на

örüntü /ø.ɾyn.ˈty/ n
закономе́рность

öte /øˈte/ n
да́льше

öteleme n
параллельный перенос

öter ardıç kuşu n
пе́вчий дрозд

ötrofikasyon n
эвтрофика́ция

ötücü kuğu n
лебедь-кликун ле́бедь-клику́н

ötümlü adj
звонкий

öykünmek v
копировать

öz /ˈøz/ n
суть сущность
"Kendine, kendi kendini" anlamlarında birleşik kelimeler türeten söz
bir şeyin en kuvvetli veya kıvamlı bölümü
(bitki anatomisi) bitkilerin kök, gövde ve dallarının boydan boya ortasında bulunan, hafif, gevrek ve çoğu yumuşak bölüm
(felsefe) bir kişinin benliği, kendi mânevî varlığı
(mecaz) bir şeyin temel ögesi, unsuru
(tıp)çıbanların içinde ölmüş dokudan oluşan irinle birlikte çıkan parça

öz çıkar n
своекоры́стие

özdeyen n
представитель

özdeyici n
представитель

özdeyiş n
афоризм

özdirenç n
удельное электрическое сопротивление

özek n
центр

özel adj
личный

özel ad n
имя собственное

özelleştirme n
приватизация

özelleştirmek v
приватизировать

özellik n
особенность своеобразие

özellikle adv
осо́бенно

özerklik n
автономия

özet n
[[краткий|кра́ткое]] [[изложе́ние]]

özetlemek v
конспекти́ровать

özezerlik n
мазохи́зм

özge adj
друго́й ино́й ра́зный разли́чный

özgü adj
характерный свойственный

özgülük n
особенность свойство

özgür /øz.ɟyɾ/ adj
свободный

özgürlük /øz.ɟyɾ.lyc/ n
свобода

özne n
субъект

öznel adj
субъекти́вный

öznellik n
субъекти́вность

özür dilemek v
извини́ться

öğle n
полдень

öğle yemeği n
обед

öğrenci n
студент учащийся студентка

öğrenme n
изуче́ние

öğrenmek v
учить

öğretim n
*Rusça: }}

öğretim üyesi n
академик

öğretmek v
учить

öğretmen n
учитель учительница

öğüt [ø̞‿ˈyt] n
совет

ücret n
эаработная плата

ücretli adj
платный наёмный

üflemek v
дуть

üflemeli çalgı n
духово́й инструме́нт

üfürükçü /y.fy.ɾyk.ˈt͡ʃy/ n
знахарь
okuyup üfleyerek hastalıkları iyileştirdiğine inanılan kimse

üfürükçülük /y.fy.ɾyk.t͡ʃy.ˈɫyc/ n
знахарство
üfürükçünün işi

üleşmek v
давать делить спределять

üleştirmek v
делить

ülke /yɫ.ˈce/ n
страна
bir özelliği ön plâna çıkarılarak düşünülen bölge
(coğrafya) devletin hakimiyeti altında bulunan toprakların tamamı
(hukuk, toplum) devlet

ülkü n
идеа́л

ülser n
я́зва

ültimatom n
ультиматум

ümit /y.ˈmit/ n
наде́жда
ümit etmekten doğan emniyet hissi

ümmet /ymˈmɛt/ n
у́мма

ünik /y.nic/ adj
уникальный единственный

ünite n
единица единство

üniversite /y.ni.veɾ.si.ˈte/ n
университет
(mimarlık, öğretim) bilimsel özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim, öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan bir yükseköğretim kurumu

ünlem n
междометие

ünlem işareti n
восклицательный знак

ünlemek v
кричать звать

ünlü ynˈly adj
знаменитый

ünlü ynˈly n
гласный звук гласные

ünlü uyumu n
сингармонизм

ünsüz ynˈsyz adj
согласный

ünsüz ynˈsyz n
согласный звук консонант

ünvan n
звание титул

üre y.ˈɾɛ n
мочеви́на

üreme y.ɾɛ.ˈmɛ y.ˈɾɛ.mɛ n
орган размножения размножение

üreme sistemi n
репродуктивная систе́ма

üremek v
плодиться разводиться размножаться разрастаться

üretici n
продюсер

üretim n
производство

üretken adj
продукти́вный

üretra yˈɾɛtɾɑ n
мочеиспуска́тельный кана́л уре́тра

ürkmek v
испугаться оробеть перепугаться

ürün n
проду́кт

üslup n
стиль

üslü sayı n
степень

üst n
верх

üsteğmen n
пе́рвый лейтена́нт

üstveri n
метада́нные

üstün adj
вы́сший

üstünkörü adj
поверхностный

üstünlük derecesi n
превосходная степень

ütopik adj
утопи́ческий утопи́чный

ütopya /y.ˈtop.jɑ/ n
уто́пия утопия
ütopya

ütü n
утюг

ütücü n
гладильный пресс

üvey adj
сво́дный

üvey anne n
ма́чеха

üvey baba n
отчим

üveyik n
го́рлинка

üye n
член

üyelik n
принадле́жность

üzgün adj
грустный

üzmek v
огорчать

üzücü adj
досадный неприятный огорчительный

üzülmek v
1огорчаться расстраиваться

üzüm n
виноград виноградина

üzüntü n
огорчение расстройство

üç /ˈyt͡ʃ/ adj
три
(sayılar) ikiden sonra dörtten önce gelen sayma sayısı

üç /ˈyt͡ʃ/ n
три
ikiden sonra gelen sayma sayısının sembolü

üç boyutlu adj
трёхмерный

üç yüz /ˈyt͡ʃ jyz/ adj
три́ста
(sayılar) iki yüz doksan dokuzdan sonra, üç yüz birden önce gelen sayma sayısı

üç yüz /ˈyt͡ʃ jyz/ n
три́ста
iki yüz doksan dokuzdan sonra gelen sayma sayısının sembolü

üçgen n
треугольник
(geometri) üç kenarı olan geometrik şekil

üçgül n
клевер

üşenmek v
лениться

üşümek v
зябнуть

İber Yarımadası pn
Пирене́йский полуо́стров

İbrahim /ib.ɾaː.ˈhim/ pn
Абра́м

İbranice /ib.raː.ˈni.d͡ʒe/ pn
иврит еврейский язык
(diller) Yirmi iki sessiz harften oluşan İbrani alfabesi ile sağdan sola doğru yazılan sami dil

İkizler pn
Близнецы́

İncil /inˈd͡ʒil/ pn
ева́нгелие

İngiliz [ˈɪɲ.ɟɪ.lɪz] adj
английский
İngiltere'ye dair, İngiltere ile ilgili

İngiliz [ˈɪɲ.ɟɪ.lɪz] pn
англичанка англичанин
(milliyetler) İngiltere halkından olan kimse

İngilizce [ɪn.ɡɪ.ˈɫɪz.dʒɛ] adv
по-английски
İngilizce demek/konuşmak

İngilizce [ɪn.ɡɪ.ˈɫɪz.dʒɛ] pn
английский язык английский
(diller) Hint-Avrupa dil ailesinden İngiltere'de ve biraz farklı şekliyle Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Kanada ve İngiliz uygarlığını benimsemiş olan ülkelerde kullanılan, İngilizlerin konuştuğu dil

İngiltere [ɪn.ɡɪɫ.ˈtɛ.rɛ] pn
Англия

İnterlingua pn
интерлингва

İran /ˈiː.ɾan/ pn
Иран Ира́н
(ülkeler) Güneybatı Asya'da güneyinde Fars ve Umman Körfezi, kuzeyinde Hazar Denizi ile çevrili bir ülke.

İran İslam Cumhuriyeti pn
Исламская Республика Иран

İranlı adj
иранский

İranlı pn
иранец иранка

İrlanda pn
Ирландия

İrlanda Cumhuriyeti n
Респу́блика Ирла́ндия

İrlanda Denizi pn
Ирла́ндское мо́ре

İrlandaca /iɾ.ˈlan.da.d͡ʒa/ pn
ирландский
(diller) İrlandalıların konuştuğu dil

İrlandalı pn
ирла́ндец

İsa pn
Иисус

İskandinavya pn
Скандинавия

İskeçe iscɛˈt͡ʃɛ pn
Кса́нти

İskoç pn
шотландец

İskoç İngilizcesi /ˈis.koˈt͡ʃ in.ɡi.ɫiz.d͡ʒe.si/ pn
два
(diller) Eski İngilizce'nin kuzey lehçelerinden türemiş, bir zamanlar İskoçya'nın bâzı yörelerinde, şimdi ise özellikle orta ve kuzeydoğu ve güney bölgelerinde konuşulan, İngilizceye yakın bir Cermen dili

İskoçya /is.ˈkot͡ʃ.ja/ pn
Шотландия

İskoçça pn
гэ́льский

İslâm /is.ˈɫam/ pn
ислам
(İbrahimî din) Allah’ın insanlara İslâm Peygamberi vasıtasıyla gönderdiğine inanılan İbrahimî din.

İslâmcılık /is.ɫam.d͡ʒɯ.ˈlɯc/ pn
ислами́зм
(İslâm) İslâmcı olma hâli.

İspanya [ɪsˈpɑnjɑ] pn
Испания

İspanya Krallığı pn
Королевство Испания

İspanyolca pn
испанский испанский язык

İsrail pn
Израиль

İsrail Devleti pn
Государство Израиль

İstanbul /is.ˈtan.bul/ pn
Стамбул Стамбу́л
(belediyeler) büyükşehir belediyesi
(şehirler) Marmara Bölgesi'nde yer alan, (2000 Genel Nüfus Sayımı sonuçlarına göre) Türkiye'nin en büyük şehri ve en büyük ili

İstanbul Boğazı pn
Босфор

İsveç pn
швед Шве́ция шве́дка Швеция

İsveç Krallığı pn
Королевство Швеция

İsveçli n
швед

İsveççe pn
шведский язык шве́дский

İsviçre /is.ˈvit͡ʃ.ɾe/ pn
Швейцария
(ülkeler) Orta Avrupa’da Alp Dağları'nda yer alan ve denize kıyısı bulunmayan bir ülke

İsviçre Almancası /is.ˈvit͡ʃ.ɾe al.man.d͡ʒa.sɯ/ pn
[[швейца́рский]] [[неме́цкий]]

İsviçre Konfederasyonu pn
Швейца́рская Конфедера́ция

İtalya pn
Италия Ита́лия

İtalya Cumhuriyeti pn
Италья́нская Респу́блика

İtalya Yarımadası pn
Апенни́нский полуо́стров

İtalyan i.tal.ˈjan adj
итальянский

İtalyan i.tal.ˈjan pn
итальянец

İtalyanca i.tal.ˈjan.d͡ʒa adv
по-итальянски

İtalyanca i.tal.ˈjan.d͡ʒa pn
итальянский язык итальянский

İyon Denizi pn
Ионическое море

İzlanda /iz.ˈlan.da/ pn
Исландия
(ülkeler) Kuzey Atlas Okyanusu'nda bir ada ülkesi

İzlanda Cumhuriyeti pn
Респу́блика Исла́ндия

İzlandaca pn
исландский язык исландский

İzlandalı /iz.ˈlan.da.lɯ/ pn
исла́ндец
(milliyetler) İzlanda'nın çoğunluğunu oluşturan İskandinav kökenli bir etnik grup ve İzlanda'dan gelen kişi

İşkodra /iʃ.ˈcod.ɾa/ pn
Шко́дер
(Arnavutluk, şehirler) Arnavutluk'ta bir il merkezi.

ıhlamur n
липа

ılgım n
мираж

ılık adj
тёплый

ılıman adj
умеренный

ılıncık n
нейтрон

ıraksamak v
неосуществимым считать далёким

ırk /ˈɯɾk/ n
раса
(sosyoloji) irsî olarak ortak fizikî ve fizyolojik özelliklere sahip insanlar topluluğu

ırk bilimi n
этнология

ırkçılık n
расизм

ırmak n
река

ıskalamak v
не [[попа́сть]]

ıslahat n
радика́л

ıslahatçılık n
ревизиони́зм

ıslak adj
мокрый

ıslak mendil ɯsˈɫɑk mɛnˈdil n
вла́жная салфе́тка

ıslak rüya n
поллю́ция

ıspanak n
шпинат

ısrarlı adj
настойчивый настоятельный

ıstaka n
кий

ıstakoz n
омар лобстер

ıstırap n
страдание мучение резкая боль

ısı n
тепло

ısıalan adj
эндотермический

ısıl adj
тепловой термически

ısıldevimbilim n
термодинамика

ısınmak /ɯ.sɯn.ˈmac/ v
греться отогреваться согреваться
(mecaz) yadırgamaz olmak, hoşlanır olmak, alışmak, benimsemek

ısırmak v
кусать

ısıtma n
отопле́ние

ısıyayar n
конвектор

ızgara n
рашпер

ığıl n
медленно текущая река

ışık /ɯ.ˈʃɯc/ n
свет
(optik) sıcak bir kaynaktan çıkan, dalga boyu 400-750 nm olup gözle görülebilen elektromanyetik dalga

ışık hızı n
ско́рость све́та

ışık kaynağı n
[[исто́чник]] [[свет|све́та]]

ışık yılı n
световой год

ışıklı adj
светящийся световой

ışıldama n
люминесце́нция

ışın n
луч

ışın bilimi n
радиология

ışınım /ɯʃɯˈnɯm/ n
излуче́ние

Şamanizm /ˈʃaː.ma.ˈnizm/ pn
шаманизм
(kült) varlığı tüm insanların tarihinde Erken Taş Devri'ne ve daha da geriye kadar kanıtlanabilen, inisiyasyon ihtiva eden bir vecd ve trans tekniği.

Şeytan pn
Сатана

Şili pn
Чили

Şona dili pn
шона

Şor /ˈʃoɾ/ pn
Шор
(milliyetler) Batı Sibirya'da Rusya Federasyonu’na bağlı Hakas Özerk Cumhuriyeti’nde yaşayan bir Türk halkı ve bu halkın soyundan olan kimse.

Şorca /ˈʃoɾ.d͡ʒa/ pn
шорский язык
(diller) Şor Türkçesi

şablon /ʃab.ɫon/ n
шаблон
Değişik alanlarda düzeltme, belirleme, ölçme, denetleme işlerinde kullanılan ve işlevine göre yapısı değişen cihaz
Üzerindeki harf ve şekillerin çevre çizgileri kalem ucu girecek biçimde oyuk olan, bu çizgilerden kalemle istenilen biçim elde edilen, metal ya da plastikten cetvel
(mecaz) Körü körüne, üzerinde hiç düşünmeden onaylanan, öykünülen, çok kez yinelendiğinden kabul görmüş, basmakalıp örnek

şafak ʃɑˈfɑk n
восхо́д

şah n
шах

şahbaz adj
ловкий проворный удачливый

şahin /ʃaː.ˈhin/ n
сокол
(atmacagiller) Atmacagillerden (Accipitridae) 50-55 cm uzunluğunda, Avrupa ve Asya'nın çalılık, dağ ve ormanlarında yaşayan yırtıcı kuş.

şahıs zamiri [ʃa.ˈhɯs za.mi.ɾi] n
личное местоимение
(dil bilimi, zamirler) şahısların yerine kullanılan zamir

şair /ʃaː.ˈˤiɾ/ n
поэт
(edebiyat bilimi, meslekler) şiir söyleyen veya yazan kimse

şaka n
остро́та

şakak n
висок висо́к

şakayık n
пио́н пион

şakrak kuşu n
снеги́рь

şal n
шаль

şalgam n
репа

şaman n
шаман

şamandıra n
буй бакен

şamanizm n
шаманизм

şamdan /ʃamˈdan/ n
канделябр

şamisen ʃɑˈmɪsɛn n
сямисэн

şampanya n
шампанское

şampiyon n
победи́тель

şampuan n
шампунь

şan /ˈʃan/ n
слава

şans n
удача

şanslı adj
счастливый

şansölye n
канцлер

şantaj n
шанта́ж

şap /ˈʃap/ n
квасцы́
(kimya) Alüminyum ve potasyum sülfatından veya amonyum alüminyum sülfatından oluşan, sıcak suda eriyen, tadı buruk, antiseptik tuz.

şapka n
шляпа

şarap /ʃa.ˈɾap/ n
вино
(alkollü içecekler) üzüm veya başka meyve sularını türlü yöntemlerle mayalandırarak elde edilen alkollü içki

şarjör n
магазин

şarkı [ʃɑɾ.ˈkɯ] n
песня песнь
(müzik) ezgi, liet, melodi, müzik parçası

şarkı söylemek v
петь

şarkıcı n
певец

şarlatan n
шарлата́н

şart bileşik zamanı n
условное наклонение

şartname n
специфика́ция

şatafat n
блеск пышность

şaşakalmak v
остолбенеть

şaşkınlık n
изумление недоумение

şaşı adj
косой

şaşılmak v
поражаться удивляться

şaşırtı n
сюрприз неожиданность

şebek n
бабуи́н

şebeke n
банда сеть шайка

şef garson n
дворецкий

şefkatli adj
ласковый нежный сострадательный

şeftali n
персик

şehir /ʃe.ˈhiɾ/ n
город
(yerleşim birimleri) Nüfusunun çoğu ticaret, sanayi, hizmet veya yönetimle ilgili işlerle uğraşan, genellikle tarımsal etkinliklerin olmadığı yerleşim alanı

şehir devleti /ʃe.ˈhiɾ dev.ɫe.ti/ n
государство-город
(tarih) Genellikle bir tane şehirden, kasabalar ve köylerden meydana gelen, kendi içinde ve dışında siyasal ve ekonomik olarak bağımsız, bir hükümdar tarafından ya da Cumhuriyet rejimi ile yönetilen bağımsız bir devlet.

şeker n
сахар

şeker kamışı n
сахарный тростник

şeker pancarı n
сахарная свёкла

şekil /ʃecil/ n
форма вид образ

şelale /ʃelaːˈle/ n
водопад

şema n
схема

şempanze n
шимпанзе шимпанзе́

şemsiye n
зо́нтик зонтик

şen /ˈʃen/ adj
весёлый
neşe belirtisi olan
neşe veren, neşelendiren, eğlenceli
yaşamaktan mutlu olduğunu davranışlarıyla belli eden, neşeli, sevinçli

şenlik n
веселье гулянье радость

şerefe /ʃe.ɾe.ˈfe/ interjection
бу́дем здоро́вы

şerh ˈʃeɾh n
глосса

şey /ˈʃej/ n
вещь
eşya, hâl, iş, madde, olay, söz v.s.'nin yerine kullanılan, belirsiz mânâsı olan bir kelime

şeyh n
шейх
(İslâm, tarikat) tarikat lideri

şeytan n
бес чёрт дьявол

şiddet n
интенсивность

şiddetli adj
неи́стовый

şifre n
паро́ль

şifrelemek v
зашифрова́ть

şiir /ʃi.ˈiɾ/ n
стихотворение стих
(şiir sanatı) zengin sembollerle, ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan, hece ve durak bakımından denk ve kendi başına bir bütün olan edebî ifade şekli

şiir sanatı n
поэзия

şikâyet [ʃɪ.kʲɑː.ˈjɛt] n
жалоба

şile n
майоран

şilte n
матрац ватный тюфячок тюфяк

şimdi adv
сейчас теперь

şimdiki adj
нынешний теперешний современный

şimdiki zaman n
настоящее продолженное время

şimşir n
самшит

şirket [ʃiɾ.cʰɛt̪] n
компания фирма
(hukuk, ekonomi) iktisadî ve sosyal birleşme sonunda meydana gelen işletme

şirret adj
неуживчивый

şizofreni n
шизофрения

şizoid kişilik bozukluğu [ʃizoˈid ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
шизо́идное расстро́йство ли́чности

şizotipal kişilik bozukluğu [ʃizotiˈpal ciʃiˈlic bozukɫuː‿ˈu] n
шизотипи́ческое расстро́йство ли́чности

şişe n
бутылка бутыль

şişelenmek v
наполняться

şişkin adj
раздувшийся опухший припухший разбухший

şişkinlik n
вздутие инфляция опухоль припухлость

şişlemek v
насаживать

şişman adj
толстый

şişmanlamak v
полнеть

şoför /ʃo.fœɾ/ n
водитель шофёр

şok /ˈʃok/ n
шок
(tıp) Kaza gibi beklenmeyen bir olay ya da bâzı ilaç ve uyuşturucuların meydana getirdiği fizikî ya da asabî nitelikte olan ve birdenbire gelişen kompleks alâmetlerin tamamı

şort n
шо́рты

şov n
вы́ставка

şu [ˈʃʊ] pronoun
тот
(belgisiz adıllar) biraz uzakta olan bir varlığı veya biraz önce anılan bir şeyi işaret yolu ile belirtmek için kullanılan söz

şu anda adv
[[как ра́з]] [[сейча́с]]

şua n
луч

şubat n
февраль

şurası /ˈʃu.ɾa.ˈsɯ/ pronoun
тот это

şurup n
патока

şöhret n
слава

şömine n
очаг
(yangın, mimarlık) odalarda, genellikle duvar kenarlarında tuğla veya taştan yapılmış, bacası olan yer, ocak

şövalye n
рыцарь

şümul n
охватывание содержание в себе

şüphe /ʃypˈhɛ/ n
сомнение

şüphelenmek v
подозревать сомневаться

şık adj
шикарный роскошный

şımartmak v
избаловать распустить